ბათუმელები
დაბა შუახევის საბავშვო ბაღში სკოლამდელ განათლებას 107 ბავშვი იღებს. ოთახები, სადაც ბავშვები არიან მოთავსებული, ჯამში დაახლოებით 70 კვადრატული მეტრი იქნება. აქ აღმზრდელები და მასწავლებლები შესვენების გარეშე იმიტომ მუშაობენ, რომ შემცვლელები არ ჰყავთ. პერსონალი ბაღში არსებულ რთულ ვითარებაზე არ საუბრობს – ფიქრობენ, რომ ამის გამო სამსახურს დაკარგავენ.
21 ნოემბერს ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რიგგარეშე სხდომაზე დეპუტატებმა კენჭი უყარეს ქედის მუნიციპალიტეტის საპრივატიზაციო ნუსხას. ბოლო კენჭისყრით გასაყიდი ობიექტების ჩამონათვალში 102 კვადრატული მეტრი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი თავისუფალი მიწის სახით შევიდა, მიუხედავად იმისა, რომ ამ მიწაზე ობიექტია განთავსებული. მიწაზე უკანონო მშენებლობა ცოტა ხნის წინ თანამდებობაზე მყოფი პოლიციელის მამამ განახორციელა.
ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხემნაში,ერთსართულიან ხის ქოხში ნატრო შილაძე სამ შვილთან ერთად ცხოვრობს. კედლებიდან და სახურავიდან სახლში წვიმის წყალი ჩადის, ხშირი წვიმის დროს კი სახლის მიმდებარე ტერიტორია იტბორება, თუმცა დაზიანებული სახლი ამ ოჯახის ერთადერთი გასაჭირი არ არის. ნატრო ეპილეფსიითაა ავად, მედიკამენტების ყოველ დღე მიღება მისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია. ნატრო იძულებულია ოჯახის შემწეობიდან დაპენსიიდან გადადებული თანხით მედიკამენტებიიყიდოს, რადგან იგი სახელმწიფო პროგრამითვერ სარგებლობს.
14 ნოემბერს, ქობულეთის მუნიციპალიტეტსა და აზერბაიჯანის განათლების საბჭოს შორის ურთიერთანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა. მემორანდუმი ერთობლივი კულტურულ-საგანმანათლებლო პროექტების დაგეგმვასა და განხორციელებას ითვალისწინებს.
ნოემბრის დასაწყიში მოსულმა თოვლმა პირველი პრობლემები შექმნა აჭარის მაღალმთიანეთში, ჩაიკეტა შიდასასოფლო გზები, სოფლებს შუქის მიწოდება შეუწყდა, მოსწავლეების არგამოცხადების გამო სასწავლო პროცესი რიგ სკოლებსა და საბავშვო ბაღებში შეჩერდა. რამდენად მომზადებული ხვდებიან აჭარის მთის მუნიციპალიტეტები ზამთარს და რა სახის პრობლემები გამოიკვეთა ნაადრევად მოსული ნალექის გამო – თემაზე „ბათუმელებმა“ გასულ კვირას იმუშავა.
„მასწავლებელი ვარ და აჭყვისთავიდან ციხისძირში ყოველდღე დავდივარ ავტობუსით. ძალიან ცუდი მდგომარეობა გვაქვს. ნახევარ გზას გავივლით და ხან რა ნაწილი უფუჭდება, ხან რა. სულ გაჩერებულია გზაში, სულ აგვიანდება. ავტობუსის მძღოლს თავისი მარშრუტკაც ჰყავს, როცა ავტობუსი გზაზე გაფუჭდება, დაურეკავს შვილს და გადავჯდებით მარშრუტკაში. ასე გაწამაწიაში ვართ თითქმის ხუთი თვე“, – გვეუბნება ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ აჭყვისთავის მცხოვრები.
ეკონომისტი, ისტორიკოსი, დაწყებითი განათლების სპეციალისტი, თვითნასწავლი მხატვარი და პუბლიცისტი დავით ქათამაძე პედაგოგიურ მოღვაწეობას 41 წელია ეწევა. დღემდე მის საყვარელ საქმეს აკეთებს – მოსწავლეებს ხატვას, გობელინზე ქარგვას, საქართველოსა და მსოფლიო ისტორიას ასწავლის.
არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინტელექტმა“ დღეს, 21 ოქტომბერს, ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს „კარგი მმართველობის დეკლარაცია“ გადასცა.
ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოლოგანში საფარიძეების უბანში მცხოვრები მოსახლეობა დახმარებას ითხოვს. ადიდებული მდინარე მათ საკარმიდამო ნაკვეთს ტბორავს და სავარგული ნაკვეთები მიაქვს.
ქედის მუნიციპალიტეტში, დაბა ქედის, პირველ მაისის, ახოს, გოგიაშვილების, მერისის, ვაიოს საჯარო სკოლებსა და ქედის კულტურის ცენტრის სახლში პანდუსები დაამონტაჟეს.
დღეს, შუაღელეს არასრულ საჯარო სკოლას, გმირის ზვიად დავითაძის სახელი მიენიჭა. 33 წლის უმცროსი სერჟანტი გასული წლის 13 მაისს ავღანეთში, ჰელმანდის პროვინციაში, მეამბოხეთა მიერ 42-ე ბატალიონის ბაზაზე განხორციელებული იერიშის შედეგად დაიღუპა.
20 მაგიდა, 100 საწოლი, სიძველისგან გაცრეცილი ხალიჩები, ატალახებული ეზო, – ასე გამოიყურება დაბა ხულოს საბავშვო ბაგა-ბაღი, სადაც სკოლამდელ განათლებას 130 ბავშვი იღებს.
სოფელ ქობულეთში მდინარე სკურდაზე ახლადაშენებული ხიდი გახსნა, რომლის სამშენებლო სამუშაოები ერთი თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა.
შუახევში, ეკომიგრანტთა სახლში მცხოვრები აბუსელიძეების ოჯახი ხელისუფლებას დახმარებას სთხოვს. სოციალურად დაუცველი ოჯახის რთულ ყოფას მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა უფრო ამძიმებს, განსაკუთრებით რთულადაა მცირეწლოვანი ანდრიას მდგომარეობა, ბავშვს სასწრაფოდ მკურნალობა სჭირდება.
სატყეო რესურსების ქედის განყოფილებამ ხე-ტყის უკანონო ჭრის 37 ფაქტი გამოავლინა, 35 მოქალაქეს ადმინისტრაციული ჯარიმა შეეფარდა, ორი ფაქტი კი გამოსაძიებლად შსს სამინისტროს ქედის რაიონულ განყოფილებას გადასცა. უკანონო ჭრით სახელმწიფოზე მიყენებული ზარალი 24 929 ლარია.
კუთვნილი ხელფასის მიღების მოთხოვნით მშენებლებმა აქცია ორი კვირის წინ გამართეს და ცენტრალური საავტომობილო გზა ხულოში რამდენიმე წუთით გადაკეტეს. უშედეგოდ დასრულებული აქციიდან რამდენიმე დღის შემდეგ მშენებლებმა დახმარება აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს და საავტომობილო გზების დეპარტამენტის აჭარის დირექციის ხელმძღვანელს ზურაბ სიხარულიძეს სთხოვეს. მუშები ამბობენ, რომ შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება ჯერ კიდევ სამი წლის წინ უნდა მიეღოთ, თუმცა ამ დრომდე მათთვის ხელფასი არ გადაუხდიათ. ისინი კომპანიისგან კუთვნილ თანხას და ხელისუფლებისგან ყურადღებას მოითხოვენ. მუშები ამბობენ, რომ არაერთხელ გაუგზავნეს წერილი მთავრობას დახმარების თხოვნით, თუმცა ამაოდ.
თუ სფაგნუმის „ბალიშების“, მწერიჭამია მცენარეებისა და წითელ წიგნში შეტანილი სამეფო გვიმრას ნახვა გაინტერესებთ და გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვებაც მოგწონთ, შემოდგომის ერთ-ერთ მშრალ, მზიან დღეს ქობულეთის დაცულ ტერიტორიებზე სამოგზაუროდ უნდა წახვიდეთ, ფეხზე ნეკერჩხლის ტოტებისაგან დაწნული თხილამურები მოირგოთ და დაათვალიეროთ ტერიტორია, სადაც მდებარე ისპანის ჭაობს რამსარის კონვენცია იცავს, როგორც საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან ადგილს მსოფლიოში.
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ რიყეთში მცხოვრები მურმან გორგაძის სამსულიანი ოჯახი გაუსაძლის მდგომარეობაშია. მძიმე სოციალურ ფონთან ერთად მძიმეა ამ ოჯახის უხუცესი წევრის ჯანმრთელობის მდგომარეობაც. ოჯახის დიასახლისი მურმან გორგაძის მკურნალობასა და სახლის გამაგრებაზე ხელისუფლებას დახმარებას სთხოვს. სათანადო მკურნალობის შემთხვევაში, ექიმის თქმით, საწოლს მიჯაჭვული მურმან გორგაძე გადაადგილებას შეძლებს.
კამათისა და დაძაბულობის ფონზე მიმდინარეობდა გუშინ საკრებულოს სხდომა ხულოში. დეპუტატებს შორის უთანხმოება დღის წესრიგით გათვალისწინებულ განსახილველ საკითხს, მუნიციპალიტეტის საშტატო ნუსხის დამტკიცებას მოჰყვა. ოპოზიციის წინაღმდეგობისა და არგუმენტების მიუხედავად, საკითხი უმრავლესობამ მოიწონა და ახალი საშტატო ნუსხა – 109 შტატით დამტკიცდა, მუნიციპალიტეტში დასაქმებული 119 ადამიანი კი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა.
ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ბალანსზე არსებული „ნისანის“ მარკის ავტომობილი, რომელსაც ქედის გამგებლის მოადგილე მამუკა ფარტენაძე მართავდა, 7 აგვისტოს ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო გზაზე არსებულ დამცავ ბაგირს დაეჯახა და დაზიანდა. ავტოსაგზაო შემთხვევა საავტომობილო გზის ქედის მონაკვეთზე, სოფელ გულების ასასვლელთან მოხდა.
დღეს, ქედის საკრებულომ მორიგი სხდომა გამართა. სხდომას საკრებულოს 24 წევრიდან მხოლოდ 17 წევრი ესწრებოდა და კამათის ფონზე წარიმართა. დღის წესრიგის მიხედვით დეპუტატებს ორ ძირითად საკითხზე – ქედის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდის დებულების დამტკიცებასა და სპორტული ღონისძიებების მიზნობრივი პროგრამაში (2014 წლის 28 იანვარს მიღებულ განკარგულება) ცვლილების შეტანაზე უნდა ემსჯელათ.
ბეშუმის ერთ-ერთ გორაკზე გვერდიგვერდ დროებითი საცხოვრებელი სახლები და ბოსლებია ჩამწკრივებული. სახლებთან მდებარე ორღობეებში თითქმის ყველგან კარტოფილი, მწვანილი და მარწყვია გაშენებული. ამ ადგილს „ვერხვნალს“ უწოდებენ, აქ ძირითადად ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჩხოდან, ძირკვაძეებიდან და ქედლებიდან ამოსული დიასახლისები ეწევიან მემთეურობას. მემთეური – ასე უწოდებენ მსხვილფეხა რქოსანის გამოსაკვებად მთაში დროებით საცხოვრებლად წასულ ადამიანს, რომელიც თითქმის ნახევარი წელი პირუტყვის გამოკვებასთან ერთად ზამთრისთვის საჭირო რძის ნაწარმს აგროვებს.
სოფელ წაბლანას 200-მდე ოჯახს ბათუმში საცხოვრებელ ბინას მისცემენ. გადაწყვეტილება აჭარის მთავრობამ მიიღო. ხულოს მუნიციპალიტეტში მდებარე სოფელი წაბლანა შუახევი ჰესის მშენებლობის არეალში ხვდება. ჰესისთვის საჭირო გვირაბი იმ ადგილთან ახლოს შენდება, სადაც1989 წელს მეწყრის ჩამოწოლის შედეგად სოფლის მცხოვრებნი დაიღუპნენ.
სასმელი წყლის პრობლემის მოგვარების მიზნით, შუახევის მუნიციპალიტეტის ოთხ სოფელში წყლის საძიებო ჰიდროგეოლოგიური ჭაბურღილი კეთდება. სოფლებში: ჭალაში, გორში, ბუთურაულსა და ფურტიოში 100-მეტრიანი ჭაბურღილების მოწყობისთვის წელს ადგილობრივი ბიუჯეტიდან 100 000 ლარი გამოიყო. სამშენებლო სამუშაოებს ტენდერში გამარჯვებული შპს „ტერმინალი“ ასრულებს. აღნიშნულ კომპანიასთან ხელშეკრულება 96 877 ლარზე 27 მაისს გაფორმდა. ხელშეკრულების შესაბამისად კომპანიამ სამუშაოები წლის ბოლომდე უნდა დაასრულოს.
ქობულეთში ყრუთა და სმენადაქვეითებულთა საერთაშორისო ფესტივალი „ცხელი ზაფხული – 2014“ მიმდინარეობს. ფესტივალში 23 ქვეყანა მონაწილეობს
ქობულეთი 1-დან 7 აგვისტომდე ყრუთა და სმენადაქვეითებულთა საერთაშორისო ფესტივალ „ცხელი ზაფხული 2014-ს“ უმასპინძლებს. ფესტივალში 23 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას.
საავადმყოფოს უბნის სარეაბილიტაციო პროექტის ფარგლებში თბილისის, თბილისის ქუჩის ჩიხის, ძნელაძის, სოხუმის, ჯაფარიძის I, II, III შესახვევის, ჩეხოვის, კინტრიშის, ლერმონტოვის და კოსტავას ქუჩებზე გზის სავალი ნაწილის კეთილმოწყობა მიმდინარეობს, რომლის დასრულების შემდეგაც გამწვანების ზოლი მოეწყობა.
ხუცუბანი-თეთროსნის შემაერთებელ გზაზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს. პროექტის ფარგლებში 2,15 კმ გზის მონაკვეთზე უკვე მოეწყო სანიაღვრე სისტემა და ამ ეტაპისთვის 4 სმ-იანი ასფალტის საფარი იგება.
ხულოს სასპორტო სკოლის გვერდით მოედანზე ლაშა, საბა, ლუკა, ალეკო და ლევანი ფეხბურთს თამაშობენ. მოედანს ფეხბურთისთვის საჭირო არც კარები აქვს და არც არავითარი საფარი.
2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ყოფილი გამგებელი, 43 წლის ბესიკ ბაუჩაძე, არჩევნების მეორე ტურის შემდე ხულოს პირველი არჩეული გამგებელი გახდა. პროფესიით ინჟინერ-ეკონომისტი, ბიზნესის მართვის აკადემიური დოქტორი ბესიკ ბაუჩაძე 19 წლის განმავლობაში სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში ლექციებს კითხულობდა. რის გაკეთებას გეგმავს გამგებელი ხულოში? მან „ბათუმელების“ შეკითხვებს უპასუხა.
ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ყოფილი გამგებელი, 48 წლის ნადიმ ვარშანიძე, ხელვაჩაურის პირველი არჩეული გამგებელი გახდა. ნადიმ ვარშანიძე ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატია, 21 წლის განმავლობაში სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა, 5 წლის განმავლობაში მას ბათუმის საზღვაო აკადემიის რექტორის თანამდებობა ეკავა, დღემდე ამ სასწავლების ლექტორია.
სტიქიით დაზარალებულ ოჯახებს დღეს ბინები გადაეცემათ. 6 ოჯახისათვის შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგეობის შენობაში ბინების გადაცემის მიზნით დღეს კენჭისყრა ჩატარდება. ეკომიგრანტები ბინებს ყოფილი საავადმყოფოს რეაბილიტირებულ შენობაში მიიღებენ.
ქობულეთის შემოვლითი გზის მშენებლობისთვის გარემოს დაცვის სამინისტრომ ახალი ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნა უნდა გასცეს. გზის მშენებლობის მარშრუტი ჩაქვში დაგეგმილი ნაგავსაყარის მდებარეობის შეცვლის გამო შეიცვალა. შემოვლითი გზის ახალი მონაკვეთის მშენებლობის პროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების (გზშ) ანგარიში უკვე ხელმისაწვდომია. საჯარო განხილვა 14 აგვისტოსაა დაგეგმილი დაბა ჩაქვში, მანამდე კი მოქალაქეებს და დაინტერესებულ პირებს შეუძლიათ გზშ-ს ანგარიშთან დაკავშირებული შენიშვნები საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს მიაწოდონ.
დაბა ხულოში მცხოვრები ნარგულ ხოზრევანიძე მცირე ბიზნესს რამდენიმე წელია ეწევა, სახლის მიმდებარე მიწის ნაკვეთზე გლადიოლუსის ჯიშის ყვავილი გამოჰყავს და ადგილობრივ ბაზარზე ყიდის. ყვავილები ხოზრევანიძეების ოჯახის ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყაროა, ოჯახმა ყვავილების ბიზნესი სამი წლის წინ დაიწყო.
2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ყოფილი გამგებელი, 39 წლის ტარიელ ებრალიძე, შუახევის პირველი არჩეული გამგებელი გახდა. პროფესიით არქეოლოგი და ისტორიკოსი ტარიელ ებრალიძე 19 წლის მანძილზე საველე არქეოლოგიურ ექსპედიციას ეწეოდა, ხიჭაურში, საპატრიარქოს უნივერსიტეტის გახსნის დღიდან კი უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და ამავე უნივერსიტეტის ლექტორია.
რის გაკეთებას გეგმავს ტარიელ ებრალიძე შუახევში – არჩეული გამგებელის “ბათუმელების” კითხვებს პასუხობს.
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ყინჩაურის საბავშვო ბაღში არასაკმარისი ფართობის გამო პატარებს ექთნისა და მნის ოთახში აძინებენ. ფართობთან ერთად ბაღში კადრების პრობლემაც არის.
