Batumelebi

8 დეკემბერს „ლელოს“ ლიდერი მამუკა ხაზარაძე ბათუმში იმყოფებოდა მხარდამჭერებთან შესახვედრად. ის ამბობს, რომ „ლელოს“ გუნდის პრეზენტაცია აჭარაში მალე გაიმართება, თუმცა ჯერ კონკრეტულ გვარებს არ ასახელებს. პოლიტიკაზე საუბრისას ხშირად იშველიებს მაგალითებს საკუთარ ბიზნესგამოცდილებიდან და ხაზსს უსვამს, რომ დღეს ქვეყნის განვითარების „ხედვა“ არ არსებობს. „ბათუმელებმა“ მამუკა ხაზარაძეს რამდენიმე საკითხზე დაუსვა შეკითხვა.

• ბატონო მამუკა, რას უკავშირდება თქვენი ყოფნა  ბათუმში, ეს ეხება გუნდის შექმნას აჭარაში?  

ჩვენ 22 დეკემბერს გვაქვს „ლელოს“ დამფუძნებელი ყრილობა, გუშინ გახლდით ზუგდიდში, დღეს – ბათუმში. ვხვდებით საზოგადოებას, ეს არის გაცნობითი შეხვედრა, მოსამზადებელი სამუშაოები იმისთვის, რომ შევქმნათ ოფისი, ავირჩიოთ წარმომადგენლები და დავიწყოთ აქტიური პარტიული მუშაობა აჭარის რეგიონში.

• კონკრეტულ პირებთან გქონდათ უკვე შეხვედრა, ვის ვიხილავთ ამ გუნდში?

ჩვენ ბევრ ადამიანს შევხვდით, კონკრეტულ პიროვნებებს ვერ დავასახელებ, კონსულტაციების ეტაპზე ვართ და უახლოეს მომავალში იქნება კონკრეტული პირების სახელები და გვარები ცნობილი.

• მათ შორის არიან აჭარაში მოქმედი პოლიტიკოსები?

არა, არ მქონია მოქმედ პოლიტიკოსებთან ურთიერთობა.

• ანუ ახალი სახეები იქნებიან?

დიახ.

• ამ კონსულტაციის პერიოდში რას გეუბნებიან, რა არის მთავარი პრობლემები აჭარაში? თქვენ როგორ ხედავთ ამას?

ბევრი პრობლემაა. მე ვფიქრობ, მთავარი პრობლემა, არა მატო აჭარაში, არამედ საქართველოში, ეს არის სამუშაო ადგილები, ეკონომიკა, უმუშევრობა, სიღატაკე – სამწუხაროდ და რაც მთავარია, არარსებობა პროგრამის, თუ როგორ უნდა განვვითარდეთ ხვალ და ზეგ. სპონტანური განვითარება [რაც ეტყობა ბათუმს], ჩემი აზრით, არის ძალიან ცუდი.

ვფიქრობ, ერთი-ერთი დიდი პრობლემა არის კაზინოების თემა, მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება თვლიან, ეს არის ტურიზმის მოზიდვის წყარო, მაგრამ ამავე დროს ამას აქვს ძალიან დიდი ზეგავლენა ჩვენს ახალგაზრდობაზე და ეს არ არის აჭარის და მარტო ბათუმის პრობლემა, ეს არის მთელი ჩვენი ქვეყნის პრობლემა, რადგან არ შეიძლება ქვეყნის მომავალი ააწყო კაზინოებსა და აზარტულ თამაშებზე.

ვფიქრობ, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ეკოლოგიის საკითხს აჭარაში და კიდევ დავუბრუნდები, ბათუმი არ უნდა იყოს ზაფხულის მიმართულების ქალაქი, მე ბათუმს ვუყურებ როგორც ბიზნესქალაქს, რომ ბათუმი და აჭარა ორიენტირებული იყოს საქმეზე, ბიზნესზე და მთელი წლის განმავლობაში ხდებოდეს აქ ისეთი ღონისძიებები, რომლებიც ადამიანს მისცემს მუდმივ სამუშაო ადგილს.

ქობულეთი არის კარგი მაგალითი – პრაქტიკულად შეიძლება ითქვას, რომ მთელი წელი გაჩერებულია და ორ თვეს ელოდება ადამიანი, რომ იქ რაღაც მოხდეს. ამ დროს ქობულეთი შეიძლება გადაიქცეს არაჩვეულებრივ ბალნეოლოგიურ ცენტრად, როგორც იყო ოდესღაც და იმუშავებს მთელი წლის განმავლობაში. ამას სჭირდება დაგეგმვა, სერიოზული ფოკუსირება, კლასტერის შექმნა და ყველას ეცოდინება, რომ ქობულეთში იანვარში ისე შეიძლება ჩამოხვიდე ან მარტში, რომ არ დაელოდო აგვისტოს, რადგან შეიძლება მიიღო ისეთი სერვისები, რომელიც მართლა აკლია ამ ქვეყანას, არადა, ეს კლიმატური ზონა იძლევა ამის საშუალებას.

• თქვენ ახსენეთ ქალაქის ურბანული განვითარების საკითხი. იცით, ალბათ, როგორც ვითარდება ბათუმი, ხშირადაა საუბარი იმაზე, რომ ერთი მხრივ, ზარალდება ქალაქის კულტურული მემკვიდრეობა, მეორე მხრივ, ბიზნესს აქვს ის არგუმენტი, რომ მოთხოვნაა უძრავი ქონების ბაზარზე, რომ ქმნიან სამუშაო ადგილებს, რაც, ასევე, მნიშვნელოვანია. თქვენ როგორ უყურებთ ამ საკითხს?

ერთ მაგალითს მოგიყვანთ. იცით ასეთი პროექტი – „ლისი დეველოპმენტი“. როცა დავიწყეთ ეს პროექტი, ჩვენ შეგნებულად არ ავაშენეთ იმ ტერიტორიაზე კანონით გათვალისწინებული რაოდენობა საცხოვრებელი სახლებისა, უარი ვთქვით ამაზე და ავაშენეთ ფართობის 20 პროცენტზე მხოლოდ, როცა შეგვეძლო 50 პროცენტი გამოგვეყენებინა. 80 პროცენტი დავუთმეთ გამწვანებას. ეს იყო ბიზნესის ერთი ჯგუფის პროტესტი, ამ შემთხვაში ჩვენი ჯგუფის, იმ ქაოსური მშენებლობების მიმართ, რომელიც თბილისში მიმდინარეობდა და ახლაც მიმდინარეობს. შედეგად მივიღეთ უნიკალური საცხოვრებელი კომპლექსი და მომგებიანი ბიზნესიც.

ამიტომ, ჩემთვის ეს არგუმენტი არ არის, ძველ, ისტორიულ უბანს სახე შევუცვალოთ იმიტომ, რომ აქ უნდა ჩავდგათ 16-სართულიანი სახლი, რომელიც სამუშაო ადგილს ქმნის, ეს არ არის მუდმივი სამუშაო ადგილი. პირიქით, იმას მოჰყვება ის, რომ ტურისტი არ გეყოლება, ტურისტი არ ჩამოდის იმისთვის, რომ 16-სართულიანი სახლი ნახოს.

ამიტომ ამ პროპაგანდას [სამუშაო ადგილებსა და განვითარებაზე] თავი უნდა დავანებოთ. ბიზნესსაც თუ აეხსნება ეს ყველაფერი, მათთვის უკეთესია. საჭიროა დიალოგი. დღეს არ არსებობს დიალოგი,  უბრალოდ არის ქაოტური განვითარება მთელი ქვეყნის. არავითარი გეგმა და ხედვა არ არსებობს, არ ვიცით, სად უნდა ვიყოთ 5 წლის შემდეგ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.

• ამ ხედვის არარსებობა პოლიტიკური ნების არქონაა, თუ არასაკმარისი ცოდნა? 

მიზეზი არის ხედვის არარსებობა. სამწუხაროდ, ეს არის ყველაზე დიდი დეფიციტი, რაც დღეს ჩვენ გაგვაჩნია ქართულ პოლიტიკაში. უნდა გქონდეს ხედვა, სად გინდა, რომ იყო 10-15 წლის შემდეგ და შენი შვილები სად გინდა, რომ იყვნენ. თუ ხედვა არ გაქვს, მაშინ ვერაფერს  განავითარებ, ვერც ბიზნესს, ვერც ქალაქს, ვერც განათლებას… ეს არ უნდა იყოს გადაწყვეტის ერთწლიანი გზები, ეს უნდა იყოს ხედვა, რომ მიიღო ის შედეგი, რაც გინდა, რომ მიიღო.

…77 ქვეყნიდან 70-ე ადგილზე არიან ჩვენი მოსწავლეები, წარმოგიდგენიათ, ჩვენ გვეგონა, რომ ყველაზე განათლებული ერი ვართ და თურმე წაკითხულის აღქმაში ვართ 70-ე ადგილას. თუ არ ვთქვით, რა უნდა გავაკეთოთ სასწრაფოდ, შეიძლება მომავალში საერთოდ ბოლო ადგილზე ვიყოთ.

12 ათასი ბავშვი სკოლაში ვერ დადის საქართველოში, 77 ათასი ბავშვი თურმე შიმშილობს, ბევრი ასეთი პრობლემაა და სად გვაქვს გადაწყვეტის გზები?!

• თქვენ გაქვთ ეს ხედვა?

დიახ. ჩვენ შედარებით შეზავებული პოლიტიკური ძალა ვართ. პოლიტიკოსები, მე როგორც ვაკვირდები, დაპირებებს იძლევიან და პასუხისმგებლობას, გააკეთებენ თუ არა ამას, ვადაში გაწერილს, როგორც ვაკვირდები, არ იძლევიან.

ყველა მეუბნება, რომ პოლიტიკოსები ამას არ აკეთებ, იმიტომ, რომ მერე ვერ შეასრულებენ. ჩვენ პირიქით ვუდგებით, ჩვენ კონტრაქტული ტიპისთვისაც კი [შეთანხმებისთვის] ვართ მზად, რომ მოსახლეობას, ამომრჩეველს ვუთხრათ, რომ ჩვენ ამას გავაკეთებთ 100 დღეში, ამას გავაკეთებთ – 300 დღეში. შეიძლება რაღაც რეფორმები იყოს მტკივნეული, მაგრამ ეს იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი და ავუხსნით, რატომ არის ამის გაკეთება მნიშვნელობავი, რომ ამის გაკეთების გარეშე, ზოგ შემთხვევაში, ქირურგიული ჩარევის გარეშე, ვერ წავა ქვეყანა წინ.

ეს ქვეყანა უნდა იყოს მდიდარი და სიღარიბეს იმით კი არ უნდა ვებრძოლოთ, რომ სიღარიბეზე ვილაპარაკოთ, სიღრიბეს უნდა ვებრძოლოთ სიმდიდრით, რომელსაც შექმნი, თუ შექმნი ღირსეულ სამუშაო ადგილს, ძალიან სერიოზულ ინვესტიციას და ინვესტიცია მოდის, როცა უკვე გაწერილია სერიოზული პროგრამა, სადაც ადამიანი არის დაცული, ეკოლოგია არის მაღალ დონეზე. ჰაერი ჯანსაღია… რომელი მილიონერი და შეძლებული ადამიანი ჩამოვა აქ და იცხოვრებს, თუ ეკოლოგია არ ვარგა, თუნდაც სამუშაოდ რომ ჩამოვიყვანოთ რომელიმე უცხოური კომპანიის მენეჯმენტი. არ იცხოვრებენ, გაზომავენ [ჰაერის დაბინძურების დონეს] და იტყვიან, რომ აქ ცხოვრება შეუძლებელია. ასეთი საკითხებისგან შედგება ხედვა. ეს არის ის, რომ ტელევიზორში გამოხვიდე და „შენდება რაღაც პროექტი…“ ეს საკმარისი კი არა, საზიანოა, თუ მთლიან ხედვაში არ იქნება ეს.

ჩვენ ხომ ვიცით, როგორ არის ჩვენს ქვეყანაში გაბატონებული ნეპოტიზმი, ჩვენ ხომ ვიცით, რომ თამაშის წესები არ არის თანაბარი, ამიტომ ამ ყველაფერს ჩაჭრა სჭირდება. აღარ ვლაპარაკობ სამართლიან ქვეყანაზე და სასამართლო სისტემაზე.

თუ გვინდა ევროპული ქვეყანა ვიყოთ, სხვა რაღაცებია გასაკეთებელი, თუ გვინდა კულისებს უკან გადაწყვეტის, ჩაჩურჩულების და ნათესაურ-კლანური ნეპოტიზმით შეზავებული ქვეყანა, მაგნაირი ვართ დღეს.

• რეფორმების აუცილებლობა ახსენეთ. ყველაზე მნიშვნელოვანი, პირველი რიგის რეფორმა რა უნდა იყოს თქვენი აზრით?

ნომერ პირველი, დაუყოვნებელი საკითხი არის სასამართლო სისტემის რადიკალური შეცვლა. ეს არის საბჭოური გადმონაშთი, რომელიც ყველა ხელისუფლებამ მოირგო თავისთვის. მართლმსაჯულება არ მუშაობდა ადამიანებისთვის, ის მუშაობდა იმ ჯგუფისთვის, რომელიც მოდიოდა ხელისუფლებაში. ამ ხალხს ყველა იყენებდა, ეს დისკრედიტებული ხალხია, მათი გამოყენება ძალიან ადვილია, მათი კომპრომიტირება ძალიან მარტივია, უამრავი შეცდომა აქვთ დაშვებული. თუ ეს არ მოწესრიგდა, ამ ქვეყანაში სერიოზული ინვესტიცია არ შემოვა, თუ ინვესტიცია არ შემოვა, სამუშაო ადგილი არ შეიქმნება.

ქვეყანაში 54 პროცენტით დაკლებულია საერთაშორისო უცხოური ინვესტიციები და ყველაზე დიდი შემომტანი ქვეყანაში არიან ჩვენი ემიგრანტები, ქალები, რომლებიც წლის განმავლობაში მილიარდნახევრამდე დოლარს აგზავნიან ქვეყანაში. ეს ნიშნავს, რომ საინტერესო ქვეყანა არ ვართ ინვესტორებისთვის.

• რუსულ ინვესტიციებს თუ მიიჩნევთ საფრთხედ საქართველოსთვის?

არ მივიჩნევ, თუ ეს არ არის სტრატეგიული ობიექტისკენ მიმართული.

როცა ქვეყანაში მილიონნახევარი რუსი ტურისტი გყავს, რომელიც ხარჯავს დაახლოებით 1100 ლარს საშუალოდ, გერმანელი ტურისტი ხარჯავს 3100 ლარს, სამჯერ უფრო მეტს და როცა სუფსიდირებას, რეკლამას აკეთებ ჩვენი ბიუჯეტიდან რუსეთში და არა გერმანიაში, როცა შენი იმპორტი რუსულ რესურსებზე უკვე დამოკიდებული ხდება, როცა შენი პროდუქციის უმეტესი ნაწილი რუსეთზეა მიბმული, მაშინ როცა თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულება გვაქვს ევროპასთან, ჩინეთთან, თურქეთთან და სხვა ქვეყნებთან, რასთან გვაქვს საქმე?! ანუ ქვეყანას აქვს პოლიტიკა, რომ ჩვენ ისევ მივებათ რუსეთს და არ გააჩნია პოლიტიკა, რომ ჩვენ ვიყოთ დივერსიფიცირებული ეკონომიკის მქონე ქვეყანა. ამის გარეშე კი დამოუკიდებლობას ვერ შეინარჩუნებ.

ჩვენ ეს ბევრჯერ ვნახეთ რუსეთთან მიმართებაში. მე, პირადად, ბიზნესში ორჯერ ვნახე ეს. 1998 წელს, როცა გავკოტრდით ბორჯომის ბიზნესში და 2006 წელს, როცა ერთი გადაწყვეტილებით ასევე ბორჯომის ბიზნესში გავკოტრდით, იმიტომ, რომ მიბმული ვიყავით რუსეთის ბაზარზე. ამის მერე დივერსიფიკაცია მოხდა და დღეს 40 ქვეყანაში მიდის ბორჯომის ექსპორტი. ორჯერ გაბანკროტების შემდედ მივხვდით, რომ უბრალოდ არ შეიძლება ამ ქვეყნის ნდობა.

აქ ლაპარაკია ისევ ხედვაზე, რა ორიენტირი გვინდა. დასავლეთისკენ თუ გაქვს ორიენტირი, მაშინ ენერგოდამოუკიდებელი უნდა იყო და არ უნდა იყო ჩამოკიდებული ერთ ქვეყანაზე.

ეს არის პრობლემა, რომ ჩვენმა ქვეყანამ დღეს ვექტორი დაკარგა და მიდის ყველაფერი იმისკენ, რომ ვიღაცას იქ [რუსეთში] ასიამოვნონ.

• ბიძინა ივანიშვილმა ბოლო ინტერვიუში აღნიშნა, ევროპის ქვეყნებში ლეგალური დასაქმების მიმართულებით ვიმუშავებთო. ეს თქვენ როგორ მიიღეთ? 

ეს არის ტრაგედია. ეს არის რუსული, კაკებეშნიკური მენტალობა, როცა შენს ხალხს ეუბნები, იმას კი არ გავაკეთებ, რომ აქ ვიცხოვროთ, დოვლათი შევქნათ და ბედნიერი იყო, არა, მე მაქვს საშუალება პასპორტი გაგიკეთო და გაგიშვა სხვაგან. ადამიანი, რომელიც ჩვენ ავირჩიეთ, გეუბნება – „აღარ მჭირდები“. კვალიფიკაცია გჭირდება? – გადაგამზადებ [ჯერ რისი გადამზადების თავი გაქვს, ის თუ იცი, რა პროფესიის სპეციალისტი სჭირდება გერმანელს ან ფრანგს, იქნებ ისიც იცოდე, რომ ისეთი ტიპის ქარხანა საქართველოში ჩამოიტანო და ეს ხალხი აქ დაასაქმო, მით უმეტეს, თავისუფალი ვაჭრობა შეგიძლია].

რაც უფრო მეტი ნიჭიერი ადამიანი გავა ქვეყნიდან, დარჩება ბოლოს ხალხი, რომელიც არის შემწეობაზე, სოციალურ უზრუნველყოფაზე, რომელსაც მინიმალურის დაკარგვაც ეშინია და თვითონ იქნება სულ ხელისუფლებაში – ეს არის გეგმა.

ამიტომ ეს არის დანაშაულებრივი განცხადება. ნორმალურ ქვეყანაში ამ განცხადების გამო ძალიან დიდი პროტესტი იქნებოდა. პროტესტი არის აქაც და იმედია, ეს გამოიხატება არჩევნებზე.

• საპროტესტო ტალღას რაც შეეხება, საპროტესტო აქციებზე „ლელო“ ბოლოს არ შეუერთდა პიკეტირებას, თქვენ როგორ ხედავთ მოვლენების განვითარებას საპროტესტო აქციებზე და „ლელოს“ პოზიცია რა იქნება?

ვერ დაგეთანხმებით, ჩვენ ყველა პროტესტში ვიღებდით მონაწილეობას, ყველა დემონსტრაციაში. რაც შეეხება პიკეტირებას, ჩვენ ჩვენი მეთოდი გვაქვს გამოხატვის. ვიღაცამ პიკეტირება დაარქვა ბოქლომის დადებას კარებზე, ჩვენ სხვანაირად გამოვხატავთ ჩვენს პროტესტს. მთავარია, პროტესტში ვართ ერთნი.

ჩვენ ჯერ პოლიტიკური ძალა არ ვართ, ახლა ვფორმირდებით და მე ვერ მოვუწოდებ თანაგუნდელებს და ახალგაზრდობას, მე თუ იქ არ ვიდგები წინა ხაზზე. შეიძლება ვიღაცას გადაცდომა მოუვიდეს და კანონი დაირღვეს.

არც ერთი პროტესტი და დემონსტრაცია ჩვენ არ გამოგვიტოვებია. ჩვენ ამ პროტესტს გავაგრძელებთ.

თქვენ იცით, რომ დღეს ხელისუფლებამ მეორე რაუნდი დაიწყო დიპლომატების თანდასწრებით მოლაპარაკების, ეს ნიშნავს, რომ ხვდებიან, გამოსავალი დარბევა და წყლის მისხმა არ არის. ….რატომ არის საჭირო აქამდე მოსვლა და თავპირის მტვრევა და ორი ძალის დაპირისპირება? საბოლოო ჯამში ჩვენ რატომ შევიქმენით? ჩვენ შევიქმენით, რომ ეს ორი ძალა გავწიოთ გვერდზე, ერთიც და მეორეც, იმიტომ, რომ ადამიანებს სჭირდებათ ალტერნატიული გადაწყვეტილებები, ჩვენ ვართ ალტერნატივა ამ ორი ძალის, რომლითაც ერთმანეთი სჭირდებათ და ძალიან კარგად ინაწილებენ ხელისუფლებას. იმიტომ შევიქმენით ჩვენ, რომ ადამიანებმა აირჩიონ არა ორს შორის, არამედ იყოს მრავალპარტიული არჩევნები. იქ რა შედეგს დავდებთ, უკვე ჩვენზე იქნება დამოკიდებული.

• რაც შეეხება ანაკლიას, რა არის ბოლო სიახლე ამ თემაზე?

ბოლო სიახლე არის გეგმა ანაკლიის გაჩერების, რომ უპატაკონ რუსეთს, ანაკლია გავაჩერეთ და გაჩერების მიზეზად ე.წ. კონსორციუმი გამოაცხადონ, რაც არის აბსოლუტური ნონსენსი, იმიტომ, რომ ჩვენი ჩამოყვანილი ყველა ინვესტორი, რომლებიც დღესაც კი მზად არიან შემოვიდნენ პროექტში, გააგდეს.

როგორც პროპორციული არჩევნები მოკლეს და გადააბრალეს ხუნდაძეს, ისევე კლავენ ანაკლიას და გადააბრალებენ ცქიტიშვილს, რომელიც იტყვის – „იცით რა, ჩვენ ვერ დავეთანხმეთ 50 მილიონი დოლარის გარანტიის გაცემას“.

კითხვა მაქვს – 50 მილიონი დოლარის გარანტიის გაცემა უფრო შესაძლებელია, თუ პროექტის გაჩერება და როგორც თვითონ ამბობენ ამას, თავად გააგრძელენ და 650 მილიონი დოლარის ვალდებულების აღება? ლოგიკა ხომ უნდა იყოს. თუ 50 მილიონს არ იძლევი და აჩერებ პროექტს, რომელშიც 75 მილიონი დოლარი უკვე ინვესტირებულია, 400 მილიონი მოტანილია და ამბობ, მე ამას ვაჩერებ და მე გავაკეთებ, ესე იგი, ამბობ, რომ გარანტიის სანაცვლოდ მზადა ხარ ვალდებულება აიღო 650 მილიონზე ბიუჯეტის ხარჯზე?! ეს ნიშნავს საზოგადოების მოტყუებას, ეს ნიშნავს, რომ პროექტი გაჩერდება და შეეცდებიან ჩვენ დაგვაბრალონ ეს ყველაფერი, რაც არ გამოუვათ, რადგან ფაქტები ჯიუტია.

აქ მთავარია ბიძინა ივანიშვილი, რომელსაც ეს პროექტი არ უნდა, რომელსაც აქვს ვალდებულება რუსეთთან. ეს პროექტი არის პირდაპირი კონკურენტი რუსეთის დერეფნის, ესაა [კონკურენტი] ნოვოროსიისკისა და ახალი პორტის,  ტამანის, რომლის მშენებლობასაც რუსები ახლა იწყებენ. აი, ეს არ აწყობთ.

„ამერიკელებს რა უნდა შავ ზღვაში“ და ეს ყველაფერი ძალიან ლამაზად არის მიწოდებული და ამას უფასებენ ამ ადამიანს, იმიტომ, რომ ვერც ერთი მოქალაქე ვერ დატოვებს რუსეთს 6 მილიარდი დოლარით ვალდებულებების გარეშე. ამას ვერ დამიმტკიცებს ვერავინ, რომ რუსეთში, 90-იან წლებში ნაშოვნი 6 მილიარდით შენ მშვიდად გამოხვიდე იქედან და გახდე პანამის, ყველაზე სკანდალური ოფშორული ზონის გავლით, ყველაზე დიდი ინვესტორი საქართველოში. ივანიშვილმა ფაქტობრივად ქვეყნის პრივატიზაცია გააკეთა და გააჩერეს ამხელა პროექტი, პირდაპირ ვამბობ, ჩვენი ქვეყნის მომავალი, რადგან ანაკლია არ არის პორტი, ანაკლია არის ჩვენი უსაფრთხოება, კარიბჭე მთელი რეგიონის, ათეული ათასობით სამუშაო ადგილი.

ამ ყველაფერს ანგრევენ იმიტომ, რომ პროექტი არ უნდათ. ჩვენ ანაკლიას ავაშენებთ აუცილებლად, ოღონდ „ქართული ოცნების“ გარეშე.

9 დეკემბერს „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა რეზო ხარაზმა პარტიის ბათუმის ოფისში გამართულ ბრიფინგზე წარმოადგინა სახელმწიფო აუდიტის შიდა სამუშაო დოკუმენტი, სადაც საუბარია ქობულეთის მუნიციპალიტეტში შესრულებულ სხვადასხვა ინფრასტრუქტურულ სამუშაოზე. აუდიტი სამუშაო დოკუმენტში საუბრობს არაერთ დარღვევაზე, თუმცა დოკუმენტი საბოლოო არ არის.

აღნიშნულ საკითხზე ქობულეთის მერიის პრესსამსახურმა მოგვაწოდა მერის, მირიან ქათამაძის კომენტარი, სადაც ის ამბობს, რომ რადგან აუდიტის დოკუმენტი ჯერ ოფიციალურად არ გამოქვეყნებულა, საბოლოო შეფასებას ვერ გააკეთებს.

„რამდენად არასერიოზული კაციც არის რეზო ხარაზი, ისეთივე არასერიოზული განცხადება გააკეთა. ჯერ მერიის საქმიანობის შესაბამისი აუდიტის დოკუმენტი არ არსებობს, რადგან ყველა საკითხი, რომელიც დაისვა აუდიტის მსვლელობის პროცესში,  დაისვა მხოლოდ მუშა პროცესში და ჩვენ ამ საკითხებზე გვქონდა ალტერნატიული მოსაზრება, რომელიც გავუგზავნეთ აუდიტის სამსახურს.

სამუშაო დოკუმენტიდან რაღაც შეიძლება დარჩეს აუდიტის დასკვნაში და ამაზეც გვექნება ჩვენი მოსაზრება“, – ამბობს მირიან ქათამაძე და დასძენს:  „საინტერესოა, როგორ მოიპოვა რეზო ხარაზმა აუდიტის სამუშაო დოკუმენტი და რით ამტკიცებს მის ავთენტურობას“.

აუდიტის სამსახურმა „ბათუმელებს“ რეზო ხარაზის მიერ დოკუმენტის ავთენტურობა დაუდასტურა. უწყებაში გვითხრეს, რომ ეს არის დოკუმენტის სამუშაო ვერსია, რომელზე მუშაობაც ჯერ არ დასრულებულა.

ამავე თემაზე:

20 წუთში ავტომანქანაში ჩაასხეს 188 ლიტრი საწვავი, როცა ავზის მოცულობა 60 ლიტრია – აუდიტი

See more

ძველი ბულვარიდან ახალ ბულვარში ხრეშის მილებით გადაქაჩვის გეგმა ჩაიშალა. „ბათუმელების“ ინფორმაციით, არ იმუშავა სპეციალურმა მოწყობილობამ [ტუმბოები, მილები], რომელიც სპეციალურად შემოიტანეს და დაამონტაჟეს პლაჟზე.

ერთ-ერთი დასაქმებულის თქმით, „ტუმბო ვერ მოერია და ქვები ვერ გადაქაჩა“. ძველი ბულვარის პლაჟზე თავმოყრილი ხრეში აეროპორტის მიმართულებით ამჯერად, პლაჟზის გავლით, მანქანებით გადააქვთ.

ხრეშის გადატანა ახალ ბულვართან პლაჟის მოსაწყობადაა აუცილებელი და ის ბათუმის ნაპირდაცვის პროექტის ნაწილია. პროექტის ფარგლებში პლაჟის გასწვრივ ააშენეს ბეტონის კედელი და ჩააწყვეს ქვის ლოდები. გაკეთდა სასეირნო ბილიკი, პლაჟზე გადასასვლელები. პროექტში 55 მილიონი ლარი იხარჯება. სამუშაოები სახელმწიფოს მიერ აღებული სესხით სრულდება.

ბათუმში ნაპირდაცვის პროექტი, რომელიც 2 კილომეტრამდე დამცავი კედლის – ქვანაყარი ბერმის აშენებას და სხვა სამუშაოებს ითვალისწინებს, აზიის განვითარების ბანკისგან მიღებული სესხით დაფინანსდა. პროექტი იტალიურმა საკონსულტაციო კომპანიამ შექმნა. მას საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი ახორციელებს. სამუშაოებს კი ჰოლანდიური კომპანია STRUIJK GROUP-ი ასრულებს, რომელთანაც თავდაპირველად კონტრაქტი 30 მილიონამდე ლარზე გაფორმდა, მოგვიანებით კი პროექტი 55 მილიონამდე გაიზარდა.

მუნიციპალური განვითარების ფონდში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ პროექტის გაძვირება, ძირითადად, განაპირობა ბულვარში შესრულებულმა სამუშაოებმა, რაც არ იყო თავიდან გათვალისწინებული [გაკეთდა სასეირნო ბილიკი, რომელიც 4 წლის წინ ზღვამ დაანგრია].

რატომ ვერ იმუშავა სისტემამ, რომლითაც ხრეში უნდა გადაექაჩათ და რა ზარალი ნახა სახელმწიფომ? – მუნიციპალური განვითარების ფონდში აცხადებენ, რომ მათ მისცეს დავალება პროექტის ინჟინერს – იტალიურ კომპანიას, შეისწავლოს მიზეზი. მიზეზის დადგენის შემდეგ კი დადგება ზარალის ანაზღაურების საკითხი [შესაძლოა განიხილონ არსებული სატუმბი სისტემის შეცვლა და ახლის შემოტანა, რომელიც იმუშავებს ბათუმის პლაჟზე, ვინაიდან ახალ ბულვართან პლაჟმა რომ იარსებოს, მას მუდმივი კვება, ანუ იქ ხრეშის რეგულარულად დაყრა სჭირდება].

„ჩვენ საერთაშორისო ხელშეკრულებები გვაქვს გაფორმებული… მთავარია, გაირკვეს მიზეზი, რატომ არ იმუშავა სისტემამ და თუ საჭირო გახდა, არბიტრაჟსაც მივმართავთ, ასე, რომ სახელმწიფო არ იზარალებს“, – აცხადებენ ფონდში.

ერთ-ერთი ვერსიით, ბათუმში ჩამოტანილი ტუმბოები გათვლილი იყო უფრო წვრილი და არა ისეთი ქვანარევი ფრაქციისთვის, როგორიც ბათუმის პლაჟზეა.

„ვერც იმას ვიტყვით, რომ არსებულმა სისტემამ არ იმუშავა. იმუშავა, მაგრამ ქვიშა-ხრეში ისე მცირე რაოდენობით  გადაჰქონდა, რომ პროექტით გათვალისწინებული მასის გადატანას თვეები დასჭირდებოდა და პროექტი ვერ დასრულდებოდა. ამიტომ, მიღებული იქნა ხრეშის ავტომანქანებით გადატანის გადაწყვეტილება. 30 ათასი კუბ/მ ხრეშის გადატანა მოხდება და სამუშაოები 2 თვეში დასრულდება. სხვა ყველა სამუშაო დამთავრებულია. პლაჟზე ხრეშის დაყრით კი,  პროექტი მთლიანად დასრულდება. სამომავლოდ, პლაჟის კვებაზე ბათუმის მერიამ უნდა იზრუნოს – არ იქნება კვება, არ იქნება პლაჟი“, – გვითხრეს მუნიციპალური განვითარების ფონდში.

ამ თემაზე:

სპეციალური ტუმბოებითა და მილებით ახალი ბულვარის მიმართულებით 30 500 კუბ/მ ხრეშის გადატანა იგეგმებოდა:

ნაპირდაცვა თუ ბათუმის სანაპიროს ეკოლოგიური დასახიჩრება – რა შემთხვევაში ემუქრება წარეცხვა ძველ ბულვარს

See more

ავტორი: მარიკა დუდუნია, სტუდია მონიტორი

ამ წუთებში [17:22] ძველ ბათუმში, გამსახურდიას ქუჩაზე, მასაჟის 4 სალონში, როგორც ადგილზე მყოფი პოლიციელები აცხადებენ, საგამოძიებო მოქმედებებს ატარებენ. ფაქტთან დაკავშირებით შს სამინისტროს პრესცენტრში მხოლოდ იმას გვეუბნებიან, რომ გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 254-ე მუხლით მიმდინარეობს.

კოდექსის ეს მუხლი პროსტიტუციის ხელშეწყობას ეხება და მათ შორის პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემასაც გულისხმობს, რაც ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორიდან ოთხ წლამდე.

პოლიციელებმა კერძო საუბარში გვითხრეს, რომ ჯერჯერობით არავინ დაუკავებიათ.

უძრავი ქონება, სადაც მასაჟის სალონებია განთავსებული, საქართველოს მოქალაქეებს ეკუთვნით.

_____

მსგავსი ოპერაციები შს სამინისტროს აქამდეც ჩაუტარებია და დაუკავებია კიდეც ცალკეული პირები. თუმცა, აქამდე არსებული პრაქტიკით, ამ დაწესებულებებს საქმიანობა სასამართლო გამოძიების ეტაპზეც არ შეუჩერებიათ.

ამავე თემაზე არქივიდან:

https://netgazeti.ge/law/22665/

 

ბერლინში საქართველოს მოქალაქის, ზელიმხან ხანგოშვილის მკვლელობას გერმანიის გენერალური პროკურატურა ახლა უკვე ოფიციალურად უკავშირებს რუსეთის სახელმწიფო უწყებებს. რა რეაქცია აქვს (ან უნდა ჰქონდეს) საქართველოს სახელმწიფოს, როდესაც მის მოქალაქეს სხვა ქვეყანაში კლავენ, ხოლო მკვლელობის შემკვეთად რუსეთის სპეცსამსახურები სახელდება?

[red_box]რა ხდება?[/red_box]

რუსეთ-ჩეჩნეთის ომის ვეტერანი, 40 წლის ზელიმხან ხანგოშვილი დაახლოებით სამი თვის წინ, 23 აგვისტოს, მოკლეს გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში.

მეჩეთში სალოცავად მიმავალ ხანგოშვილს უცნობი პირი ელექტრონული ველოსიპედით მიუახლოვდა და სამჯერ ესროლა. ხანგოშვილი მაშინვე გარდაიცვალა.

გერმანულ და შემდეგ საერთაშორისო მედიაში მალევე გავრცელდა ცნობები მკვლელობაში ბრალდებულის სავარაუდო კავშირზე რუსეთის სახელმწიფო სპეცსამსახურებთან, რასაც დღემდე კატეგორიულად უარყოფს ოფიციალური მოსკოვი.

თავდაპირველად ჟურნალისტურ გამოძიებებში გამოკვეთილმა ბრალდებამ დღეს უკვე ოფიციალურ არხებში გადაინაცვლა:

როგორც გამოცემა Wall Street Journal-ი იუწყება, გერმანიის ფედერალურ პროკურატურაში გამომძიებლები შეჯერდნენ ეჭვმიტანილის ვინაობასა და მის კავშირზე რუსულ სახელმწიფოსთან.

„არსებობს საკმარისი ფაქტობრივი გარემოებები, რათა დავასკვნათ, რომ მკვლელობა განხორციელდა რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო სტრუქტურების ან ჩეჩნეთის რესპუბლიკის სტრუქტურების დაკვეთით, რომელიც რუსეთის დაქვემდებარებაშია“, – ციტირებს BBC გერმანიის ფედერალურ პროკურორს.

ამ ცნობის გავრცელების პარალელურად, 4 დეკემბერს, გერმანიამ ორი რუსი დიპლომატი პერსონა ნონ გრატად გამოაცხადა, რითაც ისინი, ფაქტოვრივად, ქვეყნიდან გააძევა. 

როგორც მოგვიანებით გერმანიის კანცლერმა ანგელა მერკელმა განაცხადა, სახელმწიფომ ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც ნათელი გახდა, რომ რუსეთი ხანგოშვილის მკვლელობის გამოძიებაში მათთან არ თანამშრომლობდა.

[red_box]საქართველოს დუმილი[/red_box]

საქართველოს მკვეთრი პოზიცია ამ დრომდე არ გამოუხატავს მისი მოქალაქის, ხანგოშვილის მკვლელობასთან დაკავშირებით, მით უმეტეს რუსეთთან შესაძლო კავშირზე.

ამის სავარაუდო მიზეზად ანალიტიკოსები „ნეტგაზეთთან“ საუბარში რუსეთთან ურთიერთობის კიდევ უფრო დაძაბვის რისკს ასახელებენ.

„პირველ რიგში, საქართველოს ხელისუფლებას არ სურს რუსეთთან ურთიერთობის გაფუჭება და სიტუაციის დამატებით დაძაბვა. შესაბამისად, თავს არიდებენ [მკვეთრ განცხადებებს ან რაიმე სახის სანქციებზე საუბარს], მიუხედავად იმისა, რომ ზელიმხან ხანგოშვილი საქართველოს მოქალაქე იყო“, – ამბობს ალეკო კვახაძე, „რონდელის ფონდის“ ანალიტიკოსი.

საერთაშორისო პოლიტიკის მიმომხილველი ირაკლი სირბილაძეც ამ აზრზეა: „როგორც ჩანს, საქართველოს ხელისუფლება ერიდება საჯაროდ ამ თემაზე საუბარს, რადგან რუსეთის შესაძლო რეაქციას ხედავს  ურთიერთობების შესაძლო გამწვავების კონტექსში. საქართველოს ხელისუფლება ერიდება მკაცრი რიტორიკას — რასაც როგორც წესი სახელმწიფომ უნდა მიმართოს თუ საქმე მისი მოქალაქის მკვლელობას ეხება — რადგან ეს რუსეთთან ურთიერთობებს დაძაბავს“.

[red_box]საქართველოს დილემა[/red_box]

ირაკლი სირბილაძე იხსენებს რუსი ჰაკერის, იაროსლავ სუმბაევის ექსტრადირების საქმეს: სუმბაევი, რომელსაც რუსეთში კიბერდანაშაულსა და გამომძიებელ ევგენია შიშკინას მკვლელობასთან აკავშირებდნენ, საქართველომ 24 ოქტომბერს გადასცა რუსეთს იმის მიუხედავად, რომ, მისი ადვოკატის განცხადებით, სუმბაევი წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობას შეიძლება დაქვემდებარებოდა.

[გაიგეთ მეტი: საქართველომ რუსეთს გადასცა ჰაკერი იაროსლავ სუმბაევი]

სუმბაევამდე სულ რამდენიმე კვირით ადრე საქართველოს ხელისუფლებამ რუსეთის ფედერაციას გადასცა ეთნიკურად ჩეჩენი რამზან ახიადოვი, რომელსაც რუსეთის ფედერაცია ტერორისტული ორგანიზაციის წევრობაში სდებდა ბრალს.

რუსეთის მოქალაქე ახიადოვი, რომელიც 2017 წლიდან ცხოვრობდა საქართველოში, ბრალდებას მოგონილს უწოდებდა, ამბობდა, რომ სამშობლოში არაადამიანური მოპყრობა ემუქრებოდა და იქ არც სამართლიანი სასამართლოს იმედი ჰქონდა.

[წაიკითხეთ ამ თემაზე: ეთნიკურად ჩეჩენი რამზან ახიადოვი საქართველომ რუსეთს გადასცა]

ამ მსჯელობაში გასათვალისწინებელი ის გარემოებაც, რომ ცენტრალური თუ ადგილობრივი ხელისუფლებისა და რეჟიმის მიმართ კრიტიკულად განწყობილი ეთნიკური ჩეჩნების მიმართ რუსეთის სახელმწიფო ხშირად იყენებს „ტერორიზმის“ ბრალდებას, რითიც წინააღმდეგობის ჩახშობას ცდილობს.

„ისეთ საკითხებში, სადაც რუსეთის ინტერესი მაღალია, საქართველოს ხელისუფლება უფრო მეტად დამყოლ პოლიტიკას ახორციელებს“, — გვეუბნება სირბილაძე და გვიხსნის, რაში მდგომარეობას ხანგოშვილის შემთხვევაში ქართული სახელმწიფოს დილემა:

„დილემა მდგომარეობს იმაში, თუ როგორ იმოქმედოს საქართველოს ხელისუფლებამ ისე რომ, ერთი მხრივ, დაიცვას საკუთარი მოქალაქის ინტერესი და, ამავდროულად, ამით არ შექმნას რუსეთთან დაძაბულობის ფონი“.

[red_box]დაუცველი მოქალაქე[/red_box]

რამდენად მოახერხა საქართველომ საკუთარი მოქალაქის დაცვა – არა ბერლინში, უცხო ქვეყანაში, უცხო ქალაქში, – არამედ საკუთარ კონტროლირებად საზღვრებში?

ზელიმხან ხანგოშვილის 2015 წელს 28 მაისს თბილისში, მირზა გელოვანის ქუჩაზე შეიარაღებული პირები დაესხნენ თავს. მანქანაში მჯდარ ხანგოშვილს 8 ტყვია ესროლეს და დაჭრეს.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი“ (EMC), რომელიც გამოძიებას აკვირდებოდა, აცხადებს, რომ პროცესი ხარვეზებით მიმდინარეობდა.

EMC-ის თანახმადვე, ხანგოშვილის მიმართ რუსეთის სპეციალური სამსახურების ინტერესი ყოველთვის მაღალი იყო. 

გამოცემა „აქცენტთან“, რომელიც ხშირად აშუქებს ეთნიკური ჩეჩნების პრობლემებს, თვითონ ზელიმხან ხანგოშვილი ამ თავდასხმას პირდაპირ უკავშირებდა რუსეთის წინააღმდეგ საომარ მოქმედებებში მონაწილეობას:

„არასდროს დამიმალავს, რომ რუსეთ–ჩეჩნეთის ომში ვიბრძოდი და ჩემი მეორე სამშობლოს ინტერესებს ვიცავდი. ამასთან, რუსეთ–საქართველოს 2008 წლის ომის დროს გავწიეთ ორგანიზება, შევკრიბეთ ქისტები და მზად ვიყავით საომრად. იქ, სადაც რუსეთის ინტერესების წინააღმდეგ და ჩემი ქვეყნის ინტერესების დასაცავად შემიძლია ბრძოლა, ამას მომავალშიც გავაკეთებ, ბუნებრივია, ჩემი შესაძლებლობიდან გამომდინარე. შესაბამისად, მე მათი ინტერესების დამაბრკოლებელი ფიგურა არა, მაგრამ ჭანჭიკი მაინც ვარ“, – გამოცემის თანახმად, ამას ამბობდა თავდასხმის შემდეგ ზელიმხან ხანგოშვილი.

ის მართლაც იყო გამორჩეული ფიგურა ჩეჩნეთშიც და საქართველოშიც. დაახლოებული იყო ჩეჩნეთის პრეზიდენტ ასლან მასხადოვთან, რომელიც 2005 წელს მოკლეს რუსეთის ფედერალურმა ძალებმა; ფიგურირებდა 2012 წლის ლოპოტის ხეობის/ლაფანყურის სპეცოპერაციის ეპიზოდშიც: ის მაშინ ხელისუფლებასთან თანამშრომლობდა და ახმედ ჩატაევთან ერთად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს…

„ჩემს სამშობლოში თავს უსაფრთხოდ არ ვგრძნობ და იძულებული ვარ, სხვა ქვეყანაში ხიზნად ვიქცე და გავხიზნო ოჯახიც“, – ამბობდა იგი თბილისში თავდასხმის შემდეგ; მას შემდეგ, რაც, მისი თქმით, არაერთი თხოვნისა და ოფიციალური მიმართვის მიუხედავად, ქართულმა სახელმწიფომ დაცვა არ გამოუყო.

ანალიტიკოსი ალეკო კვახაძე საქართველოს მხრიდან ხანგოშვილის საქმეზე დუმილს, ზემოთ აღნიშნული პირველადი მიზეზის გარდა, გარკვეულწილად ამ პასუხისმგებლობასაც უკავშირებს: 

„ვინაიდან ამ საქმეში ზელიმხან ხანგოშვილის სანათესაო საქართველოს ხელისუფლებასაც აკისრებს გარკვეულ პასუხისმგებლობას, რადგან ხელისუფლებამ, ასე ვთქვათ, აქ ვერ დაიცვა ხანგოშვილი, აქედან გამომდინარეც შესაძლოა, რომ არ ხდება ამ საკითხის წინ წამოწევა და აქტიურობა საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან“.

საბოლოოდ, ხანგოშვილი 2016 წელს გერმანიაში გადავიდა საცხოვრებლად ცოლთან და ოთხ შვილთან ერთად. თუმცა იქ ხანგოშვილის ოჯახის წევრებს ლტოლვილის სტატუსი მხოლოდ მისი სიკვდილის შემდეგ, 21 ოქტომბერს მიანიჭეს…

[red_box]„მოუწევთ პოზიციის დაფიქსირება“[/red_box]

აქამდე გერმანიასაც მწვავედ აკრიტიკებდნენ [სხვებთან ერთად, გერმანიაში თავშესაფრის საძებრად ჩასული ჩეჩნების უფლებადამცველი] იმის გამო, რომ ვერც მან დაიცვა ზელიმხან ხანგოშვილი; იმის გამოც, რომ გერმანიის დუმილი ცუდი ნიშანი იყო თავშესაფრის მაძიებელი ჩეჩენი დიასპორისათვის, რომელიც უსაფრთხოების გარანტიით დაიმედებული ჩავიდა ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ სახელმწიფოში;

ხანგოშვილის საქმეში გამოკვეთილი გარემოებების მიუხედავად, გერმანია, საქართველოს მსგავსად, რუსეთის მიმართ ნაბიჯების გადადგმას არ ჩქარობდა. თუმცა გამოძიების მიწურულს, — იმის მიუხედავად, რომ გერმანიას მნიშვნელოვანი კავშირები აქვს რუსეთთან (მაგალითად, მოქმედი კონტრაქტი „გაზპრომთან“), — გერმანიამ რუსი დიპლომატების გაძევების გადაწყვეტილება მიიღო.

ამ სიახლის გათვალისწინებით, ანალიტიკოს ირაკლი სირბილაძეს მიაჩნია, რომ საქართველოსაც მოუწევს პოზიციის დაფიქსირება: 

„თუკი აქამდე — სანამ რუსეთთთან მკვლელობაში ბრალდებულის ფორმალური კავშირი ბოლომდე გამოკვეთილი არ იყო — საქართველოს ხელისუფლება ახერხებდა საკითხის ირგვლივ პოზიციის დაფიქსირებისგან თავის შეკავებას, გერმანიის მიერ რუსეთი დიპლომატების გაძევებისა და საქართველოს მოქალაქის მკვლელობაში რუსეთის სახელმწიფოს დადანაშაულების შემდეგ საქართველოს ხელისუფლება იძულებული გახდება, დააფიქსიროს პოზიცია“.

[red_box]მსგავსება სკრიპალების საქმესთან?[/red_box]

ხანგოშვილის მკვლელობას არაერთი მედიასაშუალება ამსგავსებს სკრიპალების მკვლელობის მცდელობას: ყოფილი ორმაგი ჯაშუში სერგეი სკრიპალი, შვილთან, იულია სკრიპალთან ერთად 2018 წლის მარტში მოწამლეს ბრიტანეთში ნივთიერება „ნოვიჩოკით“;

მოგვიანებით, ბრიტანეთის დაწყებულ კამპანიას, გაეძევებინა რუსი დიპლომატები, სხვა ქვეყნებთან ერთად, საქართველოც შეუერთდა და ერთი თანამშრომელი გააძევა შვეიცარიის საელჩოში რუსული სექციიდან [რუსეთის ინტერესებს სწორედ ეს სექცია ატარებს, რადგან 2008 წლის ომის შემდეგ რუსეთის საელჩო საქართველოში არ ფუნქციონირებს];

ირაკლი სირბილაძე გვეუბნება, რომ ამ კონტექსტში მოსალოდნელია, საქართველოც შეუერთდეს სხვა სახელმწიფოებს: „საქართველო ასე მოიქცა სკრიპალის შემთხვევაში როდესაც საქართველოდან რუსი დიპლომატები გააძევა და ნამდვილად რთული იქნება იგივე არ გააკეთოს მაშინ როდესაც საქმე ეხება მისი მოქალაქის მკვლელობას“. 

„თუკი რუსეთზე საერთაშორისო წნეხი გაიზრდება, პარტნიორებთან შეერთებით საქართველო შეძლებს აჩვენოს, რომ ის არ არის რუსეთთან ურთიერთობების დაძაბვის მიზეზი, რაც შესაძლოა რუსეთს ასე აღექვა თუ  კი საქართველო გამოძიების შედეგებამდე დააფიქსირებდა პოზიციას და რუსეთს გააკრიტიკებდა“, — ამბობს სირბილაძე, თუმცა დასძენს:

„ცხადია, იდეალურ შემთხვევაში, საქართველოს ხელისუფლებას შემთხვევისთანავე უნდა გაეკეთებინა განცხადება, რომ მოხდა საქართველოს მოქალაქის მკვლელობა და ჩვენ პარტნიორებთან ერთად თვალყურს მივადევნებთ მოვლენების განვითარებას“.

ალეკო კვახაძე „ნეტგაზეთს“ ეუბნება, რომ საქართველოს ასეთი სიფრთხილე გაუმართლებელია: „რა თქმა უნდა, ჩემი გადმოსახედიდან ეს მიდგომა არის არასწორი. რაც უნდა კონსტრუქციული პოზიცია დაიჭირო რუსეთთან, ამას მაინც მოჰყვება შემდგომი ოკუპაცია და აგრესიული ქმედებები რუსეთის ხელისუფლების მხრიდან. ასე რომ, ერთადერთი სწორი გზა არის პრინციპული პოზიციის დაფიქსირება საერთაშორისო ასპარეზზე ჩვენი დასავლელი პარტნიორების მაქსიმალური ჩართულობით“, — გვეუბნება იგი.

ირაკლი სირბილაძეს მიაჩნია, რომ რადგან გერმანიამ პირველი ნაბიჯი უკვე გადადგა, საქართველოს, ასე ვთქვათ, „ხელ-ფეხი გაეხსნა“ და შეუძლია, უფრო თამამი განცხადებები გააკეთოს და ნაბიჯებიც გადადგას.

„სკრიპალისგან განსხვავებით ამ შემთხვევაში საქართველოს პირდაპირი ინტერესი აქვს (უნდა ჰქონდეს) რომ რუსეთმა პასუხი აგოს მისი მოქალაქის მკვლელობისთვის, თუმცა ამის საპირწონედ არსებობს   რუსეთის შესაძლო რეაგირების შიში და, ჩემი აზრით, სწორედ ეს შიში განსაზღვრავს ხელისუფლების მიდგომას“, — ეუბნება იგი „ნეტგაზეთს“.

როგორ მოიქცევა საქართველო? აიღებს გერმანიის მაგალითს? საგარეო საქმეთა სამინისტრომ „ნეტგაზეთს“ განუცხადა: „გვაქვს კავშირი გერმანელ პარტნიორებთან დამატებითი ინფორმაციის მიღების მიზნით. ვიმოქმედებთ მათთან კოორდინირებულად“.

მთავარი ფოტო: ზელიმხან ხანგოშვილი 29 აგვისტოს მშობლიურ მიწაზე, პანკისის სოფელ დუისში დაკრძალეს.. 29.08.2019. ფოტო: სულხან ბორძიკაშვილი

ქობულეთის მერიაში 2018 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით 18 ერთეული მსუბუქი, მაღალი გამავლობის სამორიგეო ავტომანქანა ირიცხებოდა. არსებული რაოდენობა აღემატება მთავრობის დადგენილებით რეკომენდებულ ზღვრულ ნორმას – აღნიშნულია აუდიტის სამუშაო დოკუმენტში, რომელიც დღეს, 9 დეკემბერს, „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა რეზო ხარაზმა ბრიფინგზე წარმოადგინა.

დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ სამორიგეო ავტომობილების მიერ 2018 წელს სულ დახარჯულია 46 011 ლიტრი საწვავი, ღირებულებით – 99.5 ათასი ლარი. ამასთან, მუნიციპალიტეტებში სატრანსპორტო ლიმიტის ფარგლებში საწვავის ხარჯი დადგენილია „აგაი“ (ნომრიანი პლასტიკური ბარათების) სისტემის მეშვეობით, თუმცა:

„აუდიტის ჯგუფმა დაათვალიერა მუნიციპალიტეტის ბალანსზე არსებული ავტომანქანები და გამოვლინდა, რომ 12 ავტომანქანას მოხსნილი ჰქონდა „აგაი“ სისტემა, რაც წარმოშობს არაავტორიზებულ ავტომანქანებში როგორც ჩასხმის, ასევე საწვავის არასამსახურებრივი დანიშნულებით გამოყენების რისკს“.

„აღნიშნული დადასტურდა ფაქტობრივი გარემოებებით“, – აღნიშნულია გავრცელებულ დოკუმენტში. – „წარმოდგენილი „აგაი“ სისტემის ამონაწერის შესწავლით გამოვლინდა რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც ცალკეულ ავტომანქანებზე ერთი დღის განმავლობაში, დროის მცირე ინტერვალში, საწვავი ჩასხმულია რამდენჯერმე და მათი ჯამური მოცულობა აღემატება ავტომანქანის საწვავის ავზის მოცულობას. მაგალითად, ერთ-ერთ ავტომანქანაში 20-წუთიან ინტერვალში ჩასხმულია 188 ლიტრი საწვავი, მაშინ, როცა ავტომანქანის საწვავის ავზის მოცულობა 60 ლიტრია“.

ამავე დოკუმენტში წერია, რომ აუდიტის ჯგუფის მიერ ჩატარებული მოკვლევის დროს, ქობულეთის მერიაში გამოვლენილია სხვადასხვა სახის კონკრეტული დარღვევები, რომელთა გამოსწორების მიზნით გაცემულია რეკომენდაციები.

„ეს არის აუდიტის მიგნებები, რომელიც მუშავდება და გადაეგზავნება მუნიციპალიტეტს, საკუთარი მოსაზრების დასაფიქსირებლად“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ დოკუმენტთან დაკავშირებით აუდიტის სამსახურში.

დღეს, 9 დეკემბერს, „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა რეზო ხარაზმა, პარტიის ბათუმის ოფისში ბრიფინგი გამართა, სადაც წარმოადგინა აუდიტის შიდა სამუშაო დოკუმენტი, რომელიც ქობულეთის მუნიციპალიტეტში შესრულებულ სხვადასხვა ინფრასტრუქტურულ სამუშაოს ეხება. დოკუმენტში საუბარია არაერთ დარღვევაზე, რომელზეც „ქობულეთის მერიას შესაბამისი რეაგირება არ მოუხდენია“. აუდიტის სამსახურში გვითხრეს, რომ დოკუმენტი საბოლოო არ არის.

აუდიტის ჯგუფმა შეისწავლა მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების განკარგვის მდგომარეობა. აღმოჩნდა, რომ 2019 წელს ამ ქონებით სარგებლობდნენ არაუფლებამოსილი პირები და ფართობის სარგებლობისთვის არ იხდიდნენ შესაბამის საფასურს:

„კერძოდ, 2019 წლის 2-11 ივლისის ჩათვლით გამოვლინდა, რომ ქალაქის ტერიტორიაზე მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული 13 755 კვ.მ ფართის არასასოფლო დანიშნულების მიწა, სულ 400 ობიექტი დაკავებულია პირების მიერ, რომლებიც სეზონურად ეწევიან სამეწარმეო საქმიანობას. პლაჟის ტერიტორიაზე შეზლონგებით, თამარ მეფის ქუჩაზე კაფე-ბარები, სავაჭრო და გასართობი ჯიხურები, აღმაშენებლის ქუჩაზე – გარე ვაჭრობის ადგილები და სხვა ობიექტებიდან მუნიციპალიტეტმა წარმოადგინა მხოლოდ 6 758 კვ.მ ფართობის სარგებლობისთვის გაფორმებული 124 ხელშეკრულება. 276 შემთხვევაში კი საერთო ფართით – 6 997 კვ.მეტრ ფართზე კი არ ჰქონდა გაფორმებული ხელშეკრულებები და პირები არ იხდიდნენ შესაბამის საფასურს“.

აუდიტის დოკუმენტის მიხედვით, შერჩევითი პრინციპით გადამოწმების შედეგად გამოვლინდა შემთხვევები, როცა მერიის საკუთრებაში არსებული ქონებით გარდა სეზონურისა, მრავალი წლის განმავლობაშიც სარგებლობდნენ არაუფლებამოსილი პირები. კერძოდ, სოფელ ცეცხლაურში 7 694 კვ.მეტრის მიწის ნაკვეთით 2011 წლიდან 3 პირი სარგებლობს, ფართობზე გაშენებულია მრავალწლიანი ნარგავები თხილისა და ციტრუსის პლანტაციები. აუდიტი ამბობს, რომ ამ მიწებზე არც ადრე და არც ახლა ქობულეთის მერიას არ აქვს საიჯარო ხელშეკრულებები გაფორმებული.

ამავე დოკუმენტში წერია, რომ 2019 წელს გამოვლინდა შემთხვევები, როცა კერძო პირებს უკანონოდ ჰქონდათ დაკავებული მერიის ქონება და აწარმოებდნენ უკანონო მშენებლობებს, თუმცა ზედამხედველობის სამსახურს არ ჰქონდა შესაბამისი ღონისძიებები გატარებული:

„აუდიტის ჯგუფის მიერ გამოვლენილი გარემოების შემდგომ მერიამ 32 პირი დააჯარიმა 2 ათასი ლარით, ხოლო 7 პირს მისცა გაფრთხილება“.

„ეს არის აუდიტს მიგნებები, რომელიც მუშავდება და გადაეგზავნება მუნიციპალიტეტს, საკუთარი მოსაზრების დასაფიქსირებლად“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ დოკუმენტთან დაკავშირებით აუდიტის სამსახურში. ამის შემდეგ გამოქვეყნდება აუდიტის საბოლოო ანგარიში.

57 წლის როკვარსკვლავმა ჯონ ბონ ჯოვიმ მშობლიურ ნიუ ჯერსიში თავიდან ორი რესტორანი გახსნა სახელწოდებით ,,Jon Bon Jovi Soul Kitchen restaurant“. ორივე რესტორანში კოლეჯის სტუდენტებს (და ყველას) შეუძლიათ მიირთვან უფასოდ. რესტორანში კერძებს ფასი არ ადევს და ვისაც საშუალება აქვს, იხდის 20 დოლარს – ამ ფასად სტუმრებს ყველაფრის მირთმევა შეუძლიათ, რაც სურთ.

20 დოლარი, რასაც მომხმარებლები აქ ერთ ჯერზე შესვლისას იხდიან, ერთგვარი სუფსიდიაა იმ მომხმარებლებისთვის, ვისაც ფული არ აქვთ.

საქველმოქმედო რესტორნების იდეა ბონ ჯოვის ცოლს, 30 წლის დოროთი ჰერლის ეკუთვნის. „შიმშილი წარმოუდგენელი რამეა, ეს არის პრობლემა ხალხის –  თქვენს ეკლესიებში, ბავშვების, რომლებიც სკოლაში დადიან“, – ამბობს დოროთი ჰერლი გამოცემა  CBS News -თან საუბრისას. Nypost.com-თან კი ბონ ჯოვი ამბობს, რომ ,,კოლეჯის მოსწავლეები არ უნდა იკვებებოდნენ მხოლოდ ლაფშით (კერძი ხორცით, ბოსტნეულით და მაკარონით).

ნიუ ჯერსიში, ტომს რივერსა და წითელ სანაპიროზე, ბონ ჯოვის ორივე რესტორანში ყოველ საღამოს სტუმრების ნახევარი ფულს იხდის და ისე მიირთმევს, ნახევარი კი, ვისაც 20 დოლარი არ აქვს – უფასოდ სადილობს.

ბონ ჯოვის ამ ტიპის მესამე რესტორანი ,,Jon Bon Jovi Soul Kitchen restaurant“-ი 2020 წლის 22 იანვარს გაიხსნება ნიუ  იორკის რატგერსის უნივერსიტეტის კამპუსში, სადაც გადახდა შესაძლებელი იქნება  როგორც თანხით, ასევე მოხალისეობრივი სამუშაოს შესრულებით.

 

წყარო: nypost.com

მოძრაობა „ლელოს“ ლიდერი მამუკა ხაზარაძე მიიჩნევს, რომ საქართველოში კაზინოებისა და ონლაინთამაშების მიმართულებით კანონმდებლობა უნდა გამკაცრდეს. იგი ამბობს, რომ ეს ბიუჯეტში თანხის მოზიდვის იოლი გზაა, რომელიც ქვეყნის გრძელვადიან განვითარებას ხელს არ შეუწყობს.

„მე ვფიქრობ, რომ ერთი-ერთი დიდი პრობლემა არის კაზინოების თემა. შეიძლება თვლიან, რომ ეს არის ტურიზმის მოზიდვის წყარო, მაგრამ ამავე დროს ამას აქვს ძალიან დიდი ზეგავლენა ჩვენს ახალგაზრდობაზე. არ შეიძლება ქვეყნის მომავალი ააწყო კაზინოებზე და აზარტულ თამაშებზე, მით უმეტეს, როცა ახალგაზრდები ასე ჩართულები არიან, ჩემი აზრით, ძალიან ცუდ, აზარტულ მიმართულებებში.

მე ვფიქრობ, რომ საკანონმდებლო დონეზე არის საკმაოდ გასამკაცრებელი ეს ყველაფერი. აქ არ შედის მხოლოდ კაზინოს თემა, აქ შედის ონლაინთამაშებიც, რომელიც არის აბსოლუტურად უკონტროლო.

…ბიუჯეტში შედის თანხა, მაგრამ საკმაოდ დიდი თანხის შეტანა შეიძლება ბიუჯეტში, თუ კარგად დარეგულირდება ეს საკითხი, გახდება გამჭვირვალე და შავი ბრუნვა იქნება გადატანილი, ასე ვთქვათ, თეთრ ბრუნვაში. შემოსავალი, რომელიც დღეს ამ ინდუსტრიიდან შემოდის, არ ასახავს ზუსტად იმ შემოსავალს, რომელიც უნდა შემოდიოდეს. ამის კვლევა და ანალიზი არავის გაუკეთებია, ამიტომ კითხვა მაქვს, იქნებ უფრო მეტი ფული შემოსულიყო ბიუჯეტში, იქნებ უფრო მეტი სამუშაო ადგილი შექმნილიყო, იქნებ ისე გაგვეკეთებინა, რომ დაგვეცვა ახალგაზრდები?!

თავიდან ეს [კაზინოები] შეიძლება კარგი იყო ბიძგისთვის, მაგრამ ამის შემდეგ არაფერი არ გაკეთებულა იმისთვის, რომ ეს ინდუსტრია დაიხვეწოს და საერთოდ, უნდა შევთანხმდეთ, რომ კაზინო არ არის გრძელვადიანი ამბავი, უიდეობაზე სწორედ ის მიანიშნებს, რომ ხან კაზინოზე მიდის სწორება და ხან მმართველი პარტია გვთავაზობთ – „მოდი ახლა მარიხუანას პლანტაციები გავაშენოთ…“

რაღაც ჩაკეტილ წრეში ვართ და ვამბობთ, რაც მუშაობს, ესაა და იმის იქეთ ხედვა არ არსებობს.

ეს არის იოლი გზა, ეს არის ძალიან ბევრი ადამიანის გაუბედურებაზე ნაშოვნი ფულის გზა და, შესაბამისად, ეს არ არის ის გზა, რომელიც გრძელვადიანად ქვეყნის განვითარებას ხელს შეუწყობს“, – განაცხადა მამუკა ხაზარაძემ „ბათუმელებთან“.

„ლელოს“ ლიდერთან „ბათუმელებმა“ ინტერვიუ 8 დეკემბერს ჩაწერა ბათუმში. მამუკა ხაზარაძესთან სრული ინტერვიუ batumelebi.ge-ზე მალე გამოქვეყნდება. 

„ბათუმელების“ მიერ გამოცემული სულხან სალაძის წიგნი „უცნობი ძველი აჭარა“ ლიტერატურული  პრემია “საბას” მფლობელი გახდა ნომინაციაში – წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა.

წიგნი “ბათუმელებმა” 2018 წლის სექტემბერში გამოსცა. წიგნში თავმოყრილია რჩეული სტატიები, რომლებიც ერთი წლის განმავლობაში იბეჭდებოდა გაზეთ „ბათუმელებში“, სულხან სალაძის საავტორო რუბრიკაში აჭარის წარსულის შესახებ.

„უცნობი ძველი აჭარა“ დასურათებულია უნიკალური ფოტომასალით, რომელიც XX საუკუნის 20-30-იან წლებშია გადაღებული მაღალმთიან აჭარაში.

„ბათუმელების“ მიერ გამოცემული წიგნის მხარდამჭერები იყვენენ სამშენებლო კომპანია “გუმბათი ჯგუფი” და საგზაო-სამშენებლო კომპანია “გზები”.

„უცნობი ძველი აჭარა“ გაზეთ „ბათუმელების“ მიერ გამოცემული მესამე წიგნია „ბათომისა“ და „მოგზაურობა ძველ ბათუმში“ შემდეგ. მათგან ორი წიგნი – „ბათომი“ და „უცნობი ძველი აჭარა“, პრემია „საბას“ ფინალისტების მოკლე სიაში მოხვდა.

მოძრაობა „ლელოს“ ლიდერი, მამუკა ხაზარაძე ამბობს, რომ ბათუმსა და თბილისში ქაოსური მშენებლობების მთავარი მიზეზი ხედვის არარსებობა და პრობლემის გადაწყვეტის მოკლე გზაა, რაც არაეფექტურია. მამუკა ხაზარაძე დღეს ბათუმში იმყოფებოდა, „ბათუმელებმა“ მას სხვადასხვა მნიშვნელოვან თემაზე დაუსვა შეკითხვა, მათ შორის, ბათუმის განაშენიანებასა და „ბათუმი რივიერას“ პროექტზეც.

„ჩემთვის არგუმენტი არ არის, ისტორიულ უბანს სახე შევუცვალოთ იმიტომ, რომ აქ უნდა ჩავდგათ 16-სართულიანი, რომელიც სამუშაო ადგილს ქმნის. ეს არ არის მუდმივი სამუშაო ადგილი. პირიქით, ამას მოჰყვება ის, რომ ტურისტი არ გვეყოლება, ტურისტი არ ჩამოდის იმისთვის, რომ 16-სართულიანი სახლი ნახოს. ამიტომ რეგულაცია არის ნომერ პირველი ამოცანა.

არ შეიძლება შენდებოდეს კორპუსი, რომელსაც არა აქვს ავტოსადგომი, არა აქვს გამწვანება, არ შეიძლება ამოვარდნილად, დამახინჯებულად აშენდეს რამე ქალაქის ცენტრში, რაც ესთეტიკურ ხედვას და ქსოვილს დაარღვევს ქალაქისას. ჩაიარეთ და ნახავთ, უზარმაზარი შენობები პირდაპირ ზემოდან აზის ულამაზეს შენობებს, რომლის გამოც ჩამოდის აქ ტურისტი. ამიტომ რას ვაკეთებთ, ეს ხომ თავის მოტყუებაა, ვითომ სამუშაო ადგილს ვქმნით, დროებით, რომელიც შეიძლება ერთი წელი გაგრძელდეს და ამ დროს ვანგრევთ უფრო მეტ სამუშაო ადგილს და უფრო მეტ შემოსავალს ვუკარგავთ მოქალაქეს, იმიტომ, რომ იმის განმეორება შეუძლებელია, რაც ისტორიამ მოგვცა.

…თუ შენი ქალაქი შენთვის არ არის კომფორტული, მაშინ რისთვის ვაკეთებთ ამ ყველაფერს. ამიტომ ამ პროპაგანდას [ბიზნესის არგუმენტებს დასაქმებასა და ქალაქის განვითარებაზე] თავი უნდა დავანებოთ, ბიზნესსაც თუ აეხსნება ეს ყველაფერი, მათთვის უკეთესია. მე არ ვლაპარაკობ ბიუროკრატიაზე, რაც ბიზნესს ხელს შეუშლის, მე ბიზნესიდან მოვდივარ და ძალიან კარგად ვიცი, სად გადის ზღვარი საზოგადოებისა და ბიზნესის ინტერესებს შორის. საჭიროა დიალოგი. დღეს არ არსებობს დიალოგი და ხდება ქაოტური განვითარება მთელი ქვეყნის. არ ვიცით, სად უნდა ვიყოთ 5 წლის შემდეგ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. თქვენ უნდა იცოდეთ 5 წლის შემდეგ როგორი ბათუმი გჭირდებათ, როგორი უნდა იყოს ქალაქი, ასე ამოგლეჯილად ეს არ განვითარდება“, – განაცხადა მამუკა ხაზარაძემ.

მან ასევე აღნიშნა, რომ უცნობია, რა მდგომარეობა იქნება ბათუმში უძრავი ქონების ბაზარზე ათი წლის შემდეგ:

„იმის ახსნა, რომ აქ ინვესტიცია შემოდის და ბინებს კარგად ვყიდით… 10 წელიწადში რანაირი სიტუაცია დაგვხვდება ამ ბინების გაყიდვის?! შეიძლება ნახევარზე მეტი დაკეტილი იყოს მთელი წლის განმავლობაში. მონაკოში თქვენ რომ ბინა იყიდოთ და იქ ცხოვრების უფლება მოგცენ, თქვენ არ გაქვთ უფლება, იქ დაკეტილი გქონდეთ ბინა, რადგან დაკეტილი ბინა სამუშაო ადგილს არ ქმნის. ხომ ვითომ ნიუანსია, მაგრამ თუ ბინა არ იკეტება, იმას დამლაგებელი სჭირდება, დაცვა, მომსახურება, ამიტომ მუდმივად რაღაცას უნდა აკეთებდე, რომ მიიღო ეს პრივილეგია. შეიძლება თქვათ, სად მონაკო და სად ჩვენ, მაგრამ კარგი მაგალითები თუ არ ავიღეთ და მაღალი სტანდარტი…“

„ბათუმელების“ კითხვაზე, იცნობს თუ არა „სილქ როუდ ჯგუფის“ ბათუმის „რივიერას“ პროექტს, მამუკა ხაზარაძემ განაცხადა, რომ პროექტს დეტალურად არ იცნობს:

„რომ გითხრათ, რომ მე ან ვეწინააღმდეგები, ან არ ვეწინააღმდეგები, არ ვიქნები ობიექტური. ასეთი მასშტაბის ნებისმიერი პროექტი უნდა ექვემდებარებოდეს ანალიტიკას და სერიოზულ დასკვნებს, პირველ რიგში ეკოლოგიური თვალსაზრისით.

ურბანული განვითარების თვალსაზრისით, ნორმები არსებობს, არ შეიძლება კორპუსი ჩაიდგას და ამ კორპუსმა დაუბნელოს მზე ისტორიულ შენობაში მცხოვრებ ადამიანს.

არსებობს უამრავი სტანდარტი და არის ესთეტიკური მხარე, რომელიც საზოგადოებასთან ერთად უნდა იქნას განხილული. ესთეტიკურ ნაწილში რომ გემოვნებაზე არ ვიკამათოთ, ამიტომ საჭიროა საერთაშორისო კონკურსების მოწყობა, არამარტო ადგილობრივი, არამედ საერთაშორისო არქიტექტორების მონაწილეობით და ღია წესით, რომ ადამიანები მიხვდნენ, რანაირი რივიერა სჭირდება ბათუმს, რა არის უფრო ლამაზი. ის, რომ არც წინა და არც ეს ხელისუფლება ამას ყურადღებას არ აქცევს და ერთი ადამიანი წყვეტს, შენობა როგორი უნდა იყოს, ასე არ შეიძლება.

მე არ ვიცნობ ასე დეტალურად [რივიერას პროექტს]. რადგანაც არ ვიცნობ, ეს ნიშნავს, რომ საზოგადოებას აკლია ამაზე ინფორმაცია. თუ ამხელა მასშტაბის მშენებლობაა, რომელიც რაღაც პრობლემას ქმნის, განხილვა უნდა მოხდეს ღიად.

…ბიზნესი არ განვითარდება, თუ მას არა ჰყავს მომხმარებელი და თუ მას მოწინააღმდეგე ჰყავს, ის პროდუქტი ვერ გაიყიდება ბაზარზე, ეს თავის მოტყუებაა. თუ ააშენე რაღაც, რასაც სულ პროტესტი მოჰყვება, ეს ვერ იქნება მდგრადი ბიზნესი.“

მამუკა ხაზარაძესთან სრული ინტერვიუ batumelebi.ge-ზე მალე გამოქვეყნდება. 

იაპონიაში, ტოკიოში მიმდინარე მსოფლიო ჩემპიონატზე ბატუტზე ხტომაში ახალგაზრდა და მოზარდ სპორტსმენთა შორის ქართველმა სპორტსმენებმა წარმატებას მიაღწიეს.

საქართველოს განათლებისა და სპორტის სამინისტროს ცნობით, 11-12 წლამდელთა კატეგორიაში, მაია ბოჭორიძემ და ანა ლაპიაშვილმა ოქროს მედლების და მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლეს სინქრონულ ხტომებში.

ქართველ გოგონათა წყვილმა კვალიფიკაციაში წარმატების შემდეგ (44.710 ქულა), ფინალურ ეტაპზეც მაღალი შედეგი აჩვენა და 44.340 ქულით პირველი ადგილი დაიკავა. ბოჭორიძე-ლაპიაშვილის წყვილმა ფინალში რუსეთისა და იაპონიის წარმომადგენლებს აჯობა.

 

7 დეკემბერს, იტალიაში, ტურინში მიმდინარე შეჯიბრზე იუნორების კატეგორიაში საქართველოს წარმომადგენელმა წყვილმა – მარია კაზაკოვამ და გიორგი რევიამ ოქროს მედალი მიიღეს. მათ ჯამში 174.90 ქულა დააგროვეს და ფინალური შედეგით მეორე ადგილზე გასულ აშშ-ის წყვილს 0.16 ქულით აჯობეს.