ადამ შანთაძე ორი დღის წინ სრულიად საქართველოს მუსლიმთა მუფთი გახდა. ის ამ თანამდებობაზე მუსლიმთა სამმართველოს მეჯლისმა 5 წლის ვადით აირჩია. მუფთის არჩევნებმა ხმაურისა და დაპირისპირების ფონზე ჩაიარა. როგორ შეირჩა ადამ შანთაძის კანდიდატურა და ჩაერია თუ არა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური [სუსი] რელიგიური ლიდერის არჩევნებში – ეს და სხვა კითხვები „ბათუმელებმა“ ახლადარჩეულ მუფთს დაუსვა.

• ბატონო ადამ, სამუფთოს ყოფილი თანამდებობის პირები, რომლებმაც არჩევნების შემდეგ პროტესტის ნიშნად დატოვეს პოზიციები, ამბობენ, რომ ისე წარადგინეს თქვენი კანდიდატურა მუფთად, არჩევნების წინა დღეს თქვენც კი არ იცოდით ამის შესახებ. მართლა ასე იყო?

ჩვენი წესდებით, მეჯლისი, ანუ რელიგიათა საბჭო იკრიბება. კანდიდატურის წარმოდგენის უფლება აქვთ მეჯლისის წევრებს. ასევე, რა თქმა უნდა, კრების თავმჯდომარეს. ვინაიდან კრებას თავმჯდომარეობს ბატონი მუფთი (იგულისხმება ყოფილი მუფთი ბეგლარ ქამაშიძე), მან წარადგინა ჩემი კანდიდატურა. კენჭისყრის შედეგად ამირჩიეს მე. ჩემს გარდა იყო  სხვა კანდიდატურებიც.

• კიდევ ერთხელ გკითხავთ, თქვენი ყოფილი თანამშრომლები ამბობენ, რომ 24 დეკემბერს თქვენ ჯერ კიდევ არ იცოდით, რომ თქვენი კანდიდატურა განიხილებოდა მუფთის პოსტზე. ამასთან  დაკავშირებით რა შეგიძლიათ მითხრათ?

ამას არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს. მე გეუბნებით ჩვეულებრივად პროცესზე, რომელიც ჩატარდა. ჩემი კანდიდატურა წარმოადგინეს, მე თანხმობა განვაცხადე და ხმათა უმრავლესობით ამირჩიეს.

• იყო საუბარი იმაზე, რომ მეჯლისის წევრებს დაურეკეს სუსიდან და მოსთხოვეს თუ ურჩიეს თქვენი კანდიდატურის მხარდაჭერა. ამაზე რას იტყვით?

მეჯლისის 19 წევრიდან ჩემი ჩათვლით ასეთი განცხადება არავის გაუკეთებია.

• არა, მე გეკითხებით ზარი თუ მიიღეთ თქვენ ან მეჯლისის წევრებმა?

არ უთქვამთ ასეთი რაღაც და ახლა მე რა გითხრათ. მირჩევნია ვისაუბრო ფაქტებით, ვიდრე ვარაუდებით.

• ანუ არ დაურეკავთ?

არავის არაფერი არ უთქვამს ახლა და ვიღაცას ვიღაცამ თუ სადღაც დაურეკა, ეგ მე რა ვიცი. ჩემთვის არავის ამის შესახებ არაფერი უთქვამს. სხვათა შორის, არჩევნების პროცესს ესწრებოდნენ თეოლოგები. მე როგორც ერთ-ერთმა კანდიდატმა ჩემი მოხსენება გავაკეთე მეჯლისის წევრების წინაშე. განვაცხადე, რომ აბსოლუტურად ყველანი ხართ თავისუფალი თქვენს არჩევანში და თქვენი შეხედულების მიხედვით გააკეთეთ არჩევანი-მეთქი.

• ბატონი ბეგლარ ქამაშიძე 5 წელი იყო მუფთი და გაუვიდა ვადა თვენახევრის წინ. სამუფთოს ყოფილი თანამდებობის პირები ზუსტად ამაზე მიუთითებენ, რომ თვენახევრის მანძილზე ეძებდა სუსი კანდიდატურას და ვერ აარჩიეს. თქვენი ვერსია მაინტერესებს, რატომ ვერ აარჩიეს მუფთი ამ დროის განმავლობაში?

სუსის მოძებნა რა შუაშია. როდესაც შესაბამისი გარემოება შეიქმნა, მაშინვე ჩატარდა კრება. შეიძლება ვადის გასვლის შემდეგ გავიდეს ერთი კვირა, შეიძლება გავიდეს ერთი თვე. ამას არსებითი და გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს. როდესაც შესაბამისად იქნა პროცედურები დალაგებული და მეჯლისის კრების მოწვევით ჩატარდა… ყველაფერი იყო გამჭვირვალედ და დემოკრატიულად. სხვათა შორის, მუსლიმთა სამმართველოს ისტორიაში ჩატარდა ძალიან დემოკრატიული და მრავალკანდიდატიანი არჩევნები. რაც მთავარია, გამჭვირვალედ.

• სამუფთოს ყოფილი თანამშრომლები ამბობენ, რომ რეალურად ეს არჩევნები სუსმა ჩაატარა და არ იყო გამჭვირვალე და დემოკრატიული.

ეს არჩევნები ჩაატარა ბატონ ბეგლარ ქამაშიძის მოწვევით და თავმჯდომარეობით მუსლიმთა სამმართველოს რელიგიათა საბჭომ.

• რას ფიქრობთ იმ პროცესზე, რომელიც ახლა მიმდინარეობს მუსლიმთა სამმართველოში. კიდევ უფრო ხომ არ გახლიჩა და დააპირისპირა ამ არჩევნებმა შიგნით ვითარება?

არანაირი გახლეჩა, არანაირი დაპირისპირება. რა თქმა უნდა, ცვლილებებს მოსდევს ემოციები, ცვლილებებს მოსდევს სხვადასხვა გარემოება, აზრთა სხვადასხვაობა. ჩვენი კარი ყველასთვის ღიაა. ვფიქრობ ემოციურ ფონზე იყო რაღაც განცხადებები გაკეთებული, მალე ყველაფერი დალაგდება და ჩვეულებრივად გაგრძელდება ყველაფერი უკეთესობისკენ.

• ცვლილებებს თუ გეგმავთ სამუფთოში?

რა თქმა უნდა სიახლეებიც იქნება. სიახლე თუ არ იქნა, განვითარება არ იქნება. ჩვეულებრივ გავაგრძელებთ ჩვენს რელიგიურ საქმიანობას. დანარჩენს მომავალი გვიჩვენებს. ვფიქრობ, რომ კონსტრუქციულად და წარმატებულად წარვმართავთ ჩვენს საქმიანობას.

• ყოფილი თანამშრომლების ადგილას თუ ფიქრობთ ახალი თანამშრომლების მიღებას?

მე ვფიქრობ, რომ განცხადებები იყო ემოციურ ფონზე გაკეთებული და  ჩვენ გვექნება ამასთან დაკავშირებით საუბარი და მსჯელობა. ჩვენ წლებია ერთად ვართ და ვფიქრობ, კიდევ ერთად გავაგრძელებთ საქმიანობას.

„არც ერთ ომში არ ვკარგავთ იმდენ ადამიანს, რამდენსაც ავარიებში. წარმოიდგინეთ, საქართველოში ყოველწლიურად დაახლოებით 600 ადამიანი კვდება გზაზე. კიდევ რამდენია დასახიჩრებული… გვესმის, სხვაგანაც ხდებაო. არა, არ ხდება ასე. განვითარებულ ქვეყნებში ვერ გაიგებთ ამდენ შემთხვევას,“ – ამბობს მევლუდ მელაძე, ავტომრბოლელი საავტომობილო სპორტის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი. მას კონკრეტულად იმ ავტოსაგზაო შემთხვევებზე ვესაუბრეთ, როცა საჭესთან არასრულწლოვნები იყვნენ. ბოლო ასეთი შემთხვევა დაბა ჩაქვში 25 დეკემბერს მოხდა – ერთდროულად 5 მეთერთმეტეკლასელი დაიღუპა.

ცარიელი მერხები ჩაქვის სკოლასთან, სადაც ავარიაში დაღუპულ მოსწავლეებს გლოვობენ

ერთ-ერთი ავარიის შედეგად დაიღუპა მევლუდ მელაძის 15 წლის შვილიც. დღეს ის ფიქრობს, რომ, პირველ რიგში, მშობლებმა უნდა გააცნობიერონ საფრთხე: რამდენად არის პრობლემა, როცა ბავშვი საჭესთანაა, ხოლო მშობელი მხრებს იჩეჩავს: „გასაღები მომპარა“, ან „კარგად მართავს უკვე და რა უჭირს“.

• ბატონო მევლუდ, არასრულწლოვნების ავარიის შედეგად გარდაცვალების შემთხვევები რას აჩვენებს თქვენთვის? უნდა ვთქვათ, რომ არასრულწლოვნის კონტროლი რთულია ამ კუთხით, თუ არსებობს გამოსავალი, რასაც ყურადღებას არ ვაქცევთ? 

ეს პრობლემა რამდენიმე კომპონენტისგან შედგება. ასეთი შემთხვევები ამ სიხშირით ხდება მხოლოდ იმ ქვეყნებში, სადაც ნაკლები ყურადღება ექცევა პრობლემას. ჩემთვის სამაგალითო ამ კუთხით არის გერმანია, ასევე სკანდინავიის ქვეყნები, სადაც საბავშვო ბაღებიდან ასწავლიან ბავშვებს საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოებას. ამ სწავლების მთავარი პრინციპი არის იმის გააზრება, რომ ავტომანქანით გადაადგილება არის სერიოზული საფრთხის შემცველი და რომ ამან შესაძლოა მთელი შენი ცხოვრება შეცვალოს. ჩვენთან მუშაობს მიდგომა – „მე ეს არ დამემართება“. ევროპული მიდგომის მთავარი არსი ზუსტად ესაა, რომ მოზარდმა გააცნობიეროს – ეს უშუალოდ შენ გეხება.

ჩვენთან, როცა არასრულწლოვანს ავტომანქანა მიჰყავს, ან იპარავს მშობლის ავტომანქანას, შესაძლოა, ამის გამო არც კი დაუყვირონ. ჩვენთან ხშირად მამებს და ბიძიებს ეძველბიჭებათ ის, რომ შვილს მანქანა ათხოვონ. ამოდიან იქედან, რომ მათ არაფერი მოსვლიათ, როცა ადრეული ასაკიდან მართავენ ავტომანქანას. ვერ უყურებენ მშობლები ამას, როგორც პრობლემას. ეუბნებიან, მიდი, გაიარე და ეს შეფარვით მოსწონთ კიდეც.

• არსებობს სხვა შემთხვევებიც. ალბათ თქვენც მოგისმენიათ მშობლებისგან: „გასაღები მომპარა“, ან „გამოსავალი ვერ ვიპოვე“. 

კი, მეც მსმენია ეს ფრაზები, მაგრამ დამერწმუნეთ, თუკი კანონი იმუშავებს და იქნება მკაცრი სანქციები, გასაღებს ვერც ერთი მოზარდი ვერ მოიპარავს. აბსოლუტურად შესაძლებელია ის, რომ მოზარდმა მშობელს გასაღები ვერ მოპაროს და ვერც დაუკითხავად წაიყვანოს მანქანას. თუკი მშობელს ექნება განცდა, რომ მას დასჯიან, ის შესაბამისად იმოქმედებს.

გერმანიაში მსგავს სიტუაციებში ძირითადად ისჯება მშობელი, მას ელის მკაცრი სანქცია. ჩვენთან კი, მაქსიმალური ჯარიმა მშობლისთვის 500 ლარია, თუმცა ვფიქრობ, ეს არაა მთავარი, მთავარი დამოკიდებულებაა – იქ მუშაობს შიშის ფაქტორი, რაც მოჰყვება ამას. მოზარდმაც იცის იქ, რომ თუკი  დაჯდება საჭესთან, შესაძლოა, არ უყვირონ, მაგრამ ამაში ჩაერთვება მთელი სახელმწიფო აპარატი: დაიწყება ფსიქოლოგებთან ვიზიტები, სოციალური მუშაკი ჩაერთვება, შესაძლოა, სპეციალურ სკოლაში გადაიყვანონ და ასე შემდეგ. მშობელმაც, მაგალითად, შეერთებულ შტატებში იცის, რომ მსგავს სიტუაციაში ამას მოჰყვება არა უბრალოდ დაჯარიმება, არამედ გაიმართება სასამართლო პროცესები. ნებისმიერი მშობლისთვის ეს პროცესი დისკომფორტია.

• ფიქრობთ, რომ სანქციების გამკაცრება ეფექტური იქნება? ხშირად ვრცელდება ინფორმაცია სასტიკ ავტოსაგზაო შემთხვევებზე. თქვენი აზრით, რატომ არ მუშაობს ეს მაგალითები? 

მე, მაგალითად, საკუთარ შვილს ავტომანქანის მართვას არ ვასწავლიდი. დაგეგმილი მქონდა, რომ ამას არ გავაკეთებდი, ვიდრე ის სრულწლოვანი არ გახდებოდა. ესეც ერთ-ერთი ფაქტორია: როცა ბავშვი ავტომანქანის მართვას ადრეულ ასაკში სწავლობს, შესაძლოა, ზუსტად ეს გახდეს ავარიის მაპროვოცირებელი… მაინც ვერ მიშველა ამან, ვერ გავთვალე, რომ შეიძლებოდა უკანა სავარძელზე მჯდარიყო და მისი მეგობარი – საჭესთან. ჩემი შვილი დაიღუპა. ის 15 წლის იყო, მისი მეგობარი – 13 წლის, რომელიც საჭესთან იჯდა.

ალბათ, მეტი შრომა შეიძლებოდა ჩამედო. ახლა, მაგალითად, არცერთ ინტერვიუს არ ვზარდები ამ თემაზე. მინდა, ეს სხვა მშობლებმა იცოდნენ.

• თქვენი შეფასებით, რომელი ასაკიდან უნდა იყოს დასაშვები მართვის მოწმობის გაცემა და დასავლეთში რა პრაქტიკაა ამ კუთხით? 

ასაკი თითქმის ყველგან დაბლა ჩამოდის, მაგრამ იგივე გერმანიაში არის ერთი დიდი „მაგრამ“: 16-დან 21 წლამდე არასრულწლოვანი ვერ გადაადგილდება ავტომანქანით დამოუკიდებლად, მას უნდა ახლდეს მშობელი, ან სრულწლოვანი პირი, ვისაც მართვის მოწმობა აქვს. თუ აღმოჩნდება, რომ ის მარტოა მგზავრობის დროს, ან იმყოფება სხვა არასრულწლოვანებთან ერთად, ის დიდი ხნის განმავლობაში საერთოდ ვეღარ მიიღებს მართვის მოწმობას.

სერიოზული პრობლემაა სწავლებაც. სკოლები, სადაც ავტომანქანის მართვას ასწავლიან, ლიცენზირებული არ არის. მასწავლებელსაც კი შესაძლოა არ ჰქონდეს მართვის მოწმობა. წარმოიდგინეთ, ყველაზე დიდი საფრთხის შემცველი პროფესია დღეს არის ჰაერში. განათლების სამინისტრო და არც არავინ არანაირ ნორმას ამ კუთხით არ აწესებს. გამოდის, რომ არასრულწლოვნებს ასე პირდაპირ ვუშვებთ სასაკლაოზე.

• თქვენი დაკვირვებით, რატომ არ სურს სახელმწიფოს ამ კუთხით კონკრეტული გადაწყვეტილებების მიღება? 

ეს არის პასუხისმგებლობასთან დაკავშირებული, არავის სურს პასუხისმგებლობის აღება. თუკი განათლების სამინისტრო გასცემს სერტიფიკატებს ამ სკოლებზე, მერე უნდა აკონტროლოს, როგორც სხვა სკოლები.

პრობლემაა პოლიციელების მომზადების დონეც. მაგალითად, პოლიციელი მოძრაობის დროსაც უნდა ხვდებოდეს, როცა არასრულწლოვანი ზის საჭესთან და ეს ავტომანქანა გადაადგილდება არასტანდარტული მანევრით. ჩვენთან პირიქით, ზოგჯერ მძღოლები აქეთ ურჩევენ საქმეს პოლიციელებს და ხშირად ისინი მართლები არიან. ეს იმის გამო ხდება, რომ დღეს პოლიციის აკადემიაში პოლიციელს არ ასწავლიან საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების საკითხებს.

თითოეულმა ჩვენგანმა უნდა გავაცნობიეროთ, რომ ყველა ვართ უდიდესი რისკის ქვეშ, ქვეითებიც კი და მით უმეტეს ბავშვები, რომლებსაც არანაირი განათლება არ აქვთ ამ მიმართულებით და არც არავინ ზრუნავს ამაზე.

მთავარი ფოტო: ავტომანქანა, რომელსაც მოზარდი მართავდა და ავარიის შედეგად რამდენიმე არასრულწლოვანი დაიღუპა ქობულეთში

მუსლიმთა სამმართველოს ყოფილი თანამშრომელი, სრულიად საქართველოს ყოფილი მუფთის, ბეგლარ ქამაშიძის მრჩეველი თემურ გორგაძე ამბობს, რომ მის დაშინებას ცდილობენ.  „ბათუმელებმა“ თემურ გორგაძეს მომხდარი ფაქტის დეტალები გამოკითხა.

„გუშინ, 26 დეკემბერს, ძველ ბათუმში, დაახლოებით ოთხი საათისკენ, საქმე მქონდა და მანქანას ვაპარკინგებდი. პატარა ადგილი იყო, ძლივს ჩავაყენე მანქანა. ამ დროს გვერდით ამომიდგა შავი მანქანა,ზუსტი მოდელი არ ვიცი, ტოიოტა ქამრის მივამსგავსე. შუშა ჩამოწია, მძღოლის გვერდით მჯდომმა რაღაც მომაძახა „…დააყენეო“. პირველი სიტყვა ვერ გავიგონე და ვიფიქრე, რომ მანქანის დაყენებაზე მითხრა, ვიფიქრე, რომ ალბათ უკან მელოდა და შევაწუხე. მადლობა, ძლივს ჩავაყენე-მეთქი.

თურმე მაგას კი არ მეუბნებოდა, გამიმეორა – „ტრაკი დააყენეო. ძალიან ცანცარებ და ხომ იცი ყველაფერი ვიცით და ყველაფერს ვხედავთო“. უცებ ვერ მივხვდი რას მეუბნებოდა.

ვერ მივხვდი, ვინ ხარ, რა გინდა ვერ გავიგე-მეთქი.

„რაც გითხარი ის ხომ გაიგეო. დანარჩენი საჭირო აღარ არიო, რომ არ გაიგო, ისეც შეიძლებაო“. აწია შუშა, დააწვა გაზს და მოძრაობის საპირისპირო  მიმართულებით წავიდა,“ – გვიყვება გუშინდელი დღის დეტალებს თემურ გორგაძე.

მეორე შემთხვევა, თემურ გორგაძეს ასევე გუშინ, 26 დეკემბერს, საკუთარ სახლთან ჰქონდა.

„ეზოში საღამოს  მანქანას ვაჩერებდი. პოლიცია მოვიდა. ვინც მიცნობს ყველამ იცის, პირველი რასაც ვაკეთებ, მანქანაში ჩაჯდომისას ღვედს ვიკეთებ. ჩვევად მაქვს. პატრული რომ მოვიდა, ღვედი რატომ არ გიკეთიაო. თან ღვედზე მიყურებდა. გამეცინა. ალკოტესტი გამატარეს. სიტყვიერი გაფრთხილება დამიწერეს და წავიდნენ,“ – ამბობს თემურ გორგაძე.

კითხვაზე, 25 დეკემბერს საქართველოს მუფთის არჩევნების შესახებ თქვენს მიერ გაკეთებულ განცხადებებს ხომ არ უკავშირებთ ამ ამბავს, მუფთის ყოფილი მრჩეველი პასუხობს, რომ – „შესაძლოა“.

„დამთხვევა შეიძლება იყოს? მაგრამ არ მჯერა ასეთი დამთხვევის. რაღა მაინც და მაინც გუშინ მოუნდათ ჩემი შეშინება? ადრე ხუთი-ექვსი წლის წინ დამსდევდნენ მანქანები, მაგრამ რამდენიმე წელია აღარ შემიმჩნევია ასეთი საქციელი. არც მანქანები დამსდევს. მშვიდად ვიყავი. ახლაც მშვიდად ვარ. არ არის მარტივი ჩემი შეშინება,“ – ამბობს თემურ გორგაძე.

რა მოხდა მუფთის არჩევნებზე

2019 წლის 25 დეკემბერს, სრულიად საქართველოს მუსლიმთა სამმართველოს მეჯლისმა ახალი მუფთი აირჩია. მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში სრულიად საქართველოს მუფთი ადამ შანთაძე იქნება. მუფთად არჩევამდე ადამ შანთაძე ბოლო ოთხი მუფთის მოადგილე იყო.

მუსლიმთა სამმართველოს თანამშრომლებმა თქვეს, რომ „არჩევნები სუსმა ჩაატარა“. პროტესტის  ნიშნად თანამდებობა დატოვეს მუფთის მრჩეველმა თემურ გორგაძემ, სამუფთოს ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა რეზო მიქელაძემ, რომელიც სამმართველოში განათლების განყოფილებას ხელმძღვანელობდა და სამუფთოს პრესსამსახურმა ოთარ ნადირაძემ.

თემურ გორგაძემ და რეზო მიქელაძემ ჟურნალისტებთან ღიად ისაუბრეს, რომ საარჩევნო პროცესი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ იყო მართული.

რას აპროტესტებენ სამუფთოს ყოფილი თანამშრომლები

სამუფთოს ყოფილი თანამშრომლები ამბობენ, რომ ისინი აპროტესტებენ არა ადამ შანთაძის მუფთად არჩევას, არამედ ფორმას, თუ როგორ აირჩიეს ის.

თემურ გორგაძის თქმით, 2011 წელს მუსლიმთა სამმართველო დააფუძნა მაშინდელმა კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტმა. კუდ-ის გაუქმების შემდეგ არაფორმალური მმართველობა გადაიბარა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა (სუსი). გორგაძე ამბობს, რომ სახელმწიფო ერევა მუსლიმების საქმეში და მათ შორის, მუფთის არჩევნებშიც.

„როგორ ვიკადრო და როგორ ჩავიწერო, მაგრამ პირად საუბრებში ყველა ლაპარაკობს ამის შესახებ, არავინ არაფერს მალავს. მაგალითად, ლაპარაკობენ, რომ სუს-ში არსებობს რელიგიის განყოფილება. მათგან წამოსულ მითითებებს ორნაირად ეძახიან -„სახელმწიფომ ასე გადაწყვიტა“ ან „უსაფრთხოებამ ასე გადაწყვიტა“. იქ (სუსის რელიგიის განყოფილებაში) არიან ვიღაცა ტიპები, რომლებსაც აქვთ ამ ჩვენებთან (მეჯლისის წევრებთან) კონტაქტი. ასე ხდება წლებია. ჩვენთვის ჩვეულებრივი რუტინა იყო ეს ამბავი. ყველამ ვიცით სისტემა როგორ იმართება.

35 წლის ვარ. ხუთი მუფთი მინახავს. ადამ შანთაძე იყო ბოლო ოთხი მუფთის მოადგილე. პატივს ვცემ, განათლებული კაცია. ჩემი გულწრფელი აზრით, არამარტო შემსრულებელია (სუს-ის მითითებების), არამედ მსხვერპლიცაა.

ადამ შანთაძის საწინააღმდეგო კი არაფერი მაქვს. შეეძლო თვითონ მისულიყო მეჯლისის წევრებთან, თანამშრომლებთან და ეთქვა – მე მინდა მუფთი გავხდე. დღესაც შემიძლია ორივე ხელით მხარი დავუჭირო ნებისმიერ კანდიდატურას, მათ შორის ადამსაც, ოღონდ ვინმეს ზემოდან დარეკვით კი არა, არამედ მართლა რომ მოუნდეს ვიღაცას მუფთობა. ადგეს, თავის მეგობრებს,  მრევლს, მეჯლისის წევრებს აუხსნას. უთხრას, მე მუფთობა მინდა, ამის ამის გაკეთებას ვაპირებ და თუ დამიჭერთ მხარს. ეს რომ ასე ხდებოდეს, არავინ იქნება წინააღმდეგი. ჩვენი პროტესტი გამოიწვია ზუსტად ამან. არჩევნების წინა საღამოს ჩაის ვსვამდი ადამ შანთაძესთან ერთად, სიტყვა არ უთქვამს, რომ მუფთობას აპირებდა,“ – ამბობს თემურ გორგაძე.

___

ამავე თემაზე: 

28 დეკემბერს კურორტ გოდერძიზე მუსიკალური ფესტივალი გაიმართება, სადაც ქართველი შემსრულებლები მიიღებენ მონაწილეობას.

ინფორმაციას ფესტივალის შესახებ აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტი აქვეყნებს. „ფესტივალზე წარმოდგენილი იქნება შეფმზარეულების მიერ მომზადებული შვედური მაგიდა, ბავშვების განწყობაზე კი სპეციალური აქტივობებია დაგეგმილი“, – ნათქვამია ვებგვერდზე განთავსებულ ინფორმაციაში.

ფესტივალზე დასწრება თავისუფალია. კონცერტი 13:00 საათზე დაიწყება.

ტურისტული პროდუქტების განვითარების სააგენტოს ინფორმაციით, საახალწლო ღონისძიებებისთვის კურორტ გოდერძიზე, ასევე ქობულეთსა და ბათუმში, ჯამში, 325 845 ლარია გათვალისწინებული.

აღნიშნული თანხა დაიხარჯება მონაწილეთა ჰონორარებზე, ტრანსპორტირებაზე, სასტუმროში განთავსებაზე, ასევე, დეკორაციებსა და განათებაზე.

„საკონსტიტუციო სასამართლოს ეს გადაწყვეტილება არ იყო დასაბუთებული… დასაბუთება არა იმ ნაწილში, რომ ამ ადამიანებს ადგებათ ზიანი, როცა ისინი „ჩიპიან“ პირადობებს არ იღებენ და გარკვეული ბენეფიტების, უფლებების მიღმა რჩებიან, არამედ დასაბუთება იმ კუთხით, რამდენად არის სასარჩელო მოთხოვნა ლეგიტიმური და სერიოზული,“ – მიიჩნევს თამთა მიქელაძე, „ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი.

„ჩიპებიანი“ პირადობის მოწმობების წინააღმდეგ სარჩელის არსებითად განხილვის გადაწყვეტილება საკონსტიტუციო სასამართლომ გუშინ, 26 დეკემბერს, მიიღო. საკონსტიტუციო სასამართლომ საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე შეაჩერა სადავო ნორმების მოქმედება – ეს იმას ნიშნავს, რომ მოქალაქეებს შეუძლიათ იუსტიციის სახლებში პირადობის მოწმობა ელექტრონული მატარებლის, ანუ „ჩიპის“ გარეშე მოითხოვონ. ეს გადაწყვეტილება არ ეხება ბიომეტრიულ პასპორტებს. ჯერჯერობით უცნობია, რა ალტერნატივას სთავაზობს ხელისუფლება ადამიანებს, რომლებსაც „ჩიპებიანი“ პირადობის მოწმობა არ სურთ.

თამთა მიქელაძე აქცენტს სინოდის შეფასებაზე აკეთებს, რომლის მიხედვითაც, პირადობის მოწმობა ელექტრონული მატარებლით ეშმაკისეული არ არის და ეს არც „მხეცის ნიშანს“ გამოხატავს. ცალკეული სასულიერო პირის, ან მორწმუნის ინტერპრეტაციას კი შესაძლოა არ იცავდეს რწმენის თავისუფლების უფლება.

„ყველა ტიპის რელიგიურ პრეტენზიას ან ინტერპრეტაციას სამართალი არ იღებს… სამართალში არსებობს „სერიოზულობის ტესტი“, რომელიც ამოწმებს, რამდენად არსებითია კონკრეტული საკითხი, მაგალითად, რწმენის თავისუფლებასთან მიმართებით… იმისთვის, რომ შენ კეთილსინდისიერი წინააღმდეგობის უფლება წარმოგეშვას, უნდა დადასტურდეს, რომ არსებული ნორმა ფუნდამენტურად ეწინააღმდეგება შენს რწმენას. იმისთვის, რომ სახელმწიფომ ძალისხმევა გაიღოს და შენ შემოგთავაზოს ალტერნატივა, მაგალითად, პირადობის მოწმობაზე, უნდა დაასაბუთო, რომ ეს ნამდვილად ფუნდამენტური რწმენის ნაწილია, შენი რელიგიის არსებითი ნაწილია,“ – ამბობს თამთა მიქელაძე.

„ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ წლების წინ მიღებულ გადაწყვეტილებას იხსენებს, სადაც ასევე რწმენის თავისუფლებასთან დაკავშირებული სარჩელი სასამართლომ დააკმაყოფილა და „იეჰოვას მოწმეებს“ უთხრა, რომ მათ „კეთილსინდისიერი წინააღმდეგობის“ უფლება აქვთ. ამ შემთხვევაში „იეჰოვას მოწმეების“ მთავარი არგუმენტი იყო ის, რომ მათ საკუთარი რელიგია უკრძალავდა ნებისმიერი სახის სამხედრო და მილიტარისტულ აქტივობას.

ამ მორწმუნეებს და ცალკეულ სასულიერო პირებს რომ დათანხმებოდა საპატრიარქო და ყოფილიყო სინოდის მოწოდება, გამართლებული იქნებოდა სადავო ნორმების შეჩერება? – ვკითხეთ თამთა მიქელაძეს.

„სასამართლო ბეწვის ხიდზე უნდა გაიაროს და რელიგიურ მსჯელობაში შევიდეს, ეს ძალიან ფრთხილად არის გასაკეთებელი. მოსარჩელე მხარის დასაბუთებაა მნიშვნელოვანი, როგორ ასაბუთებენ ისინი ამ მოთხოვნის ლეგიტიმურობას და სერიოზულობას. ეს გამოჩნდება საქმის არსებითი განხილვის დროს… დავის საგანია თავად მყიფე და რთულად დასასაბუთებელი და ამაზე საერთოდ არ იმსჯელა საკონსტიტუციო სასამართლომ,“ – აღნიშნა თამთა მიქელაძემ „ბათუმელებთან“.

რაც შეეხება საარჩევნო რისკებს – პოლიტიკოსები უკვე საუბრობენ იმაზე, რომ ეს გადაწყვეტილება ხელს შეუწყობს ყალბი პირადობების გამოყენებას არჩევნებში.

„რისკი არსებობს, თუმცა გააჩნია, როგორი იქნება საარჩევნო პროცესის მონიტორინგი და „ჩიპიანი“ პირადობების რა ალტერნატივას შესთავაზებს ხელისუფლება ადამიანებს, კონტროლის რა მექანიზმი იქნება,“ – დასძენს თამთა მიქელაძე.

ამავე თემაზე:

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე კანდიდატად „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ იურისტი გია ქარცივაძე დაასახელა, რომელიც ამჟამად აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ადამიანური რესურსების მართვის სამსახურის უფროსია.

„ნაციონალურ მოძრაობას“ არჩევანი უნდა გაეკეთებინა სამ კანდიდატს შორის, რომლებიც აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს წევრობის კანდიდატების შესარჩევად საგანგებოდ შექმნილმა კომისიამ შეარჩია 8 კანდიდატს შორის. კომისიამ შეარჩია სამი კანდიდატი: ირმა ზოიძე, ლაშა ზარგინავა და გია ქარცივაძე. სწორედ ამ უკანასკნელზე შეაჩერა არჩევანი „ნაციონალურმა მოძრაობამ“, რომლის კვოტით უნდა აირჩიონ აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე წევრი.

კომისიაში 5 წევრი იყო: „აღმოსავლეთ ევროპის ცენტრი მრავალპარტიული დემოკრატიისათვის“ EECMD რეგიონული კოორდინატორი – თამარ მამეიშვილი, პროფესიული კავშირის წარმომადგენელი – მანანა შარაშიძე, ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის აღმასრულებელი დირექტორი – გიორგი მგელაძე, ჟურნალისტიკის რესურსცენტრის ხელმძღვანელი – ნათია კუპრაშვილი და ახალგაზრდა მეცნიერთა კავშირის – „ინტელექტის“ გამგეობის თავმჯდომარე – ლევან გობაძე.

„ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ წარდგენილი კანდიდატი ახლა აჭარის უმაღლესმა საბჭომ უნდა დაამტკიცოს. თუ კი უმაღლესი საბჭოს 11 წევრი გია ქარცივაძის კანდიდატურას მხარს დაუჭერს, ქარცივაძე მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე წევრი გახდება.

ბათუმის ბულვარმა ზღვისპირა პარკში მდებარე 2053 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული „რვაფეხას“ [იგივე კაფე „ფანტაზია“] შენობა იჯარის წესით სასტუმრო „ჰილტონს“ გადასცა.

„რვაფეხა“ კომპანია „ტურ ინვესტის” დროებით მფლობელობაში გადავა, რომელსაც  “რვაფეხას” მომიჯნავედ სასტუმრო „ჰილტონს“ ფლობს.

აუქციონზე იჯარის წლიური საწყისი თანხა 150 000 ლარს შეადგენდა, ხოლო აუქციონის დასრულების შემდეგ წლიური საიჯარო თანხა 154 500 ლარით განისაზღვრა.

„ტურ ინვესტი” ვალდებულია ხელშეკრულების გაფორმებიდან 30 დღის ვადაში მეიჯარესთან, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსთან, ობიექტზე განსათავსებელი სკამებისა და მაგიდების ვიზუალური ესკიზი, ასევე ობიექტზე ავეჯის [სკამი, მაგიდა, ქოლგა, გამწვანება] განთავსების გეგმა შეათანხმოს.

აუქციონის პირობების თანახმად, „რვაფეხას“ შენობაში სამ თვეში კაფე უნდა გაიხსნას, სადაც მხოლოდ საკონდიტრო ნაწარმი, ყავა, ალკოჰოლური და გამაგრილებელი სასმელები და ტკბილეული შეიძლება გაიყიდოს.

კაფე  წელიწადში არანაკლებ 6 თვე უნდა მუშაობდეს, და, ამასთანავე, უწყვეტად უნდა ფუნქციონირებდეს პირველი ივნისიდან 30 სექტემბრამდე.

კაფე „ფანტაზია“, იგივე „რვაფეხა“, ბათუმის ბულვარში გასული საუკუნის 70-იანი წლების ბოლოს გამოჩნდა და მალევე იქცა ბათუმის სავიზიტო ბარათად. მოზაიკით მოპირკეთებული უცნაური ფორმის შენობა არქიტექტორ გიორგი ჩახავას და მხატვარ ზურაბ კაპანაძის ესკიზის მიხედვით შეიქმნა.

კაფე „რვაფეხა“ სასტუმრო „ჰილტონის“ ინტერესებში იყო ჯერ კიდევ მის აღდგენამდე. შენობა მიტოვებული და გავერანებული იყო 2014 წელს, როცა „ჰილტონის“ მმართველი კომპანია ამ ადგილას აუზის გაკეთებას აპირებდა, „რვაფეხა“ კი უნდა დანგრეულიყო. კაფე „რვაფეხა“ გადაარჩინა სამოქალაქო საზოგადოების აქტიურობამ, რომელთაც მოითხოვეს კაფეს შენარჩუნება.

„რვაფეხას“ აღდგენა 2017 წელს დაიწყო. 2018 წელს აჭარის ბიუჯეტიდან „რვაფეხას“ მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოსაწყობად 197 606 ლარი დაიხარჯა, 2019 წლის 21 აგვისტოს კი ბათუმის „რვაფეხა“ საზეიმოდ გაიხსნა.

ამავე თემაზე: 

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის 2019 წლის 16 დეკემბრის ბრძანებით, კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს – ი.ბ. სტალინის სახელმწიფო მუზეუმის კომპლექსის შემადგენლობაში არსებულ სტალინის პირად ვაგონ-სალონს კულტურული მემკვიდრეობის მოძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემების სამსახურს დაევალა, ობიექტის ძეგლთა სახელმწიფო რეესტრში ასახვა.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის შესაბამისი ბრძანება ძალაში 2019 წლის 26 დეკემბერს შევიდა.

იოსებ სტალინის სახელობის მუზეუმი გორში 1937 წელს დაარსდა. მუზეუმში ინახება 60 000-მდე ექსპონატი. მუზეუმის კომპლექსში შედის მემორიალური სახლი, სადაც დაიბადა და ბავშვობის წლები გაატარა ი. ბ. ჯუღაშვილმა (სტალინმა), საექსპოზიციო შენობა კოშკით და სტალინის პირადი ვაგონი, რომლითაც მან იმგზავრა თეირანში, იალტასა და პოტსდამში. მუზეუმში ასევე დაცულია სტალინის პირადი ნივთები.

მთავარი ფოტო: სტალინის პირადი ვაგონ-სალონი / ფოტო: სტალინის მუზეუმი

ამ თემაზე:

ბათუმში, პუშკინის ქ. N 19-ში მდებარე სახლი სადაც სტალინი ცხოვრობდა, 5 წლის წინ დაანგრიეს:

„ციხეზე ბევრად რთული იზოლატორში ყოფნაა. განსაკუთრებით პირველ დღეს ხარ დათრგუნული. გარეთ იყავი და უცებ გამოგკეტეს. ვერავის უყვები ამბავს, არც ტელევიზორი ჰკიდია სადმე, რომ ხმა გესმოდეს. ზედამხედველები მუდმივად გაკვირდებიან, არ იცი, რა გელოდება… წიგნის თაროზეც მხოლოდ ორი ცალი, თითქმის დახეული წიგნი გხვდება: ნოდარ დუმბაძის მოთხრობების კრებული და კიდევ ილია ჭავჭავაძე…“ – ამას ყოფილი პატიმარი, ბორის მაისურაძე გვიყვება. იგი ბათუმის დროებითი მოთავსების იზოლატორში დაახლოებით ერთი თვის წინ მოხვდა.

ახალი და განახლებული იზოლატორების მოწყობის ვალდებულება საქართველოს ხელისუფლებამ წლის დასაწყისში აიღო, ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების საფუძველზე, რომლის სამოქმედო გეგმაში ვკითხულობთ: „სახალხო დამცველის, წამების პრევენციის ევროპული კომიტეტის მიერ იზოლატორების ინფრასტრუქტურასთან დაკავშირებით გაცემული რეკომენდაციების გათვალისწინებით ჩატარებული სარემონტო და სამშენებლო სამუშაოები“. ამ დოკუმენტის მიხედვით, სამუშაოები წლის ბოლომდე უნდა დასრულებულიყო.

რამდენი ახალი იზოლატორი მოეწყო წელს და რამდენი გარემონტდა? – ინფორმაცია შინაგან საქმეთა სამინისტროდან გამოვითხოვეთ. მოწოდებული საჯარო ინფორმაციის მიხედვით, ამ დროისთვის არ დასრულებულა, მაგრამ რემონტდება 6 დროებითი მოთავსების იზოლატორი: სიღნაღში, ბაღდათში, ჭიათურაში, სენაკში, ლანჩხუთსა და ოზურგეთში. ჯამში ეს სამუშაოები სამინისტროს 293 610 ლარი უჯდება.

ამ ეტაპზე დასრულებული არ არის ახალი იზოლატორების მშენებლობაც. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ახალ იზოლატორს აშენებენ თბილისში, ავჭალის დასახლებაში, რისთვისაც ბიუჯეტიდან 4 მილიონ 255 555 ლარი დაიხარჯება, გურჯაანში – 1 მილიონ 130 434 ლარი. ახალი იზოლატორი კეთდება ბაკურიანშიც, სადაც მშენებლობას მუნიციპალური განვითარების ფონდი აფინანსებს.

საქართველოში სულ 29 დროებითი მოთავსების იზოლატორია, სადაც ერთდროულად 251 დაკავებულის განთავსებაა შესაძლებელი. თუმცა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მოწოდებული საჯარო ინფორმაციის მიხედვით, დათვლილია „გამონაკლის შემთხვევაში საკანში მოსათავსებელი პირების მაქსიმალური რაოდენობა“ და ის 367-ს შეადგენს. ეს იმას ნიშნავს, რომ იზოლატორების დიდ ნაწილში იმაზე მეტი დაკავებული შეიძლება მოათავსონ, ვიდრე ეს ჩვეულებრივ რეჟიმშია გათვალისწინებული, მაგალითად, ბათუმის დროებითი მოთავსების იზოლატორში გათვალისწინებულია 19 ადგილი, თუმცა განსაკუთრებულ შემთხვევაში მოთავსდება – 25.

ნახევრად გატიხრული საპირფარეშოები, დაზიანებების ზუსტი აღრიცხვის პრობლემა, კვება, ვენტილაცია, განათება, მდგომარეობა ქალი და არასრულწლოვანი ბრალდებულებისთვის – ეს ის პრობლემებია, რის შესახებაც სახალხო დამცველი წლებია წერს და აღნიშნულია წამების პრევენციის ევროპული კომიტეტის ანგარიშებშიც. ამ პრობლემებზე საუბრობენ ყოფილი პატიმრებიც, რომლებიც იზოლატორებში მოხვდნენ.

„ბათუმელები“ ამ თემაზე სამ ყოფილ პატიმარს ესაუბრა. სამივე პატიმარი ამბობს, რომ იზოლატორის საჭმელი არ უჭამიათ და იზოლატორში ყოფნის პერიოდში, რომელიც მაქსიმუმ 72 საათს გრძელდება, ძირითადად ოჯახის წევრების მიერ შეგზავნილ საკვებს იღებდნენ.

„იყო ჩაი, პაშტეტი ჰქონდათ, სუპებიც იყო, სპეციალურ ჭიქებში მარტივად და მალე რომ კეთდება, ცხელ წყალს დაასხამდნენ… ნუ, ახლა, ყავა არ იყო,“ – გვიყვება ყოფილი პატიმარი ბორის მაისურაძე.

„საჭმელს ჩემები მიგზავნიდნენ, თუმცა საერთოდ ვერ ვჭამდი… ცოტა ჰიგიენას თუ მიხედავენ, კარგი იქნება. ჰიგიენის პრობლემა იყო საპირფარეშოშიც, რომელიც საკნებშია მოწყობილი, ნახევრად ჩანხარ, მარტო არ ხარ, მინიმუმ უხერხულად გრძნობ თავს,“ – გვითხრა ყოფილმა პატიმარმა, რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა.

„რიგი იზოლატორები არ არის უზრუნველყოფილი სათანადო ბუნებრივი და ხელოვნური ვენტილაციით და განათებით, არადამაკმაყოფილებელია სანიტარიულ-ჰიგიენური მდგომარეობა, იზოლატორების საკნებში არის ნახევრად იზოლირებული სანიტარიული კვანძი. ეს განსაკუთრებით პრობლემურია ორ და მეტადგილიან საკნებში, სადაც შესახლებულ პირს ბუნებრივი მოთხოვნილების დაკმაყოფილება სხვა პირის/პირთა თანდასწრებით უწევს. იზოლატორებში თითოეული დაკავებული პირი უზრუნველყოფილია მხოლოდ მშრალი სასურსათო ულუფით, რაც ჯანმრთელობისთვის საზიანოა“, – ვკითხულობთ სახალხო დამცველის 2018 წლის საპარლამენტო ანგარიშში.

საპირფარეშოების პრობლემას სხვაგვარად უყურებს ყოფილი პატიმარი ბორის მაისურაძე:

„მთლიანად რომ იყოს ამოყვანილი კედელი, იქ შესაძლოა ადამიანმა თავი მოიკლას… დამიჯერეთ, ყველა, ვინც იქ ხვდება, ძალიან ნერვიულობს და საკუთარ თავშია ჩაკეტილი. ციხეში როცა შედიხარ, უკვე ვეღარ დარდობ ამდენს, უკვე შეჩვეული ხარ საკანს, შეგიძლია ჭადრაკი მაინც ითამაშო, ტელევიზორს შეხედო,“ – ამბობს ბორის მაისურაძე.

„ციხის საერთაშორისო რეფორმის“ რეგიონული კოორდინატორი, ცირა ჭანტურია კი მიიჩნევს, რომ ეფექტური მართვის პირობებში შესაძლებელია უსაფრთხოების ზომების დაცვა ისე, რომ დაკავებულს იზოლატორში ღირსება არ შეულახონ.

„წლების წინ ანალოგიური პრობლემა იყო საპატიმრო დაწესებულებებშიც და საბოლოოდ მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ რისკები ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს. თუკი არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი, რომ ადამიანი სუიციდისკენ არის მიდრეკილი, ან თვითდაზიანებას ჩაიდენს, მაშინ შესაძლოა ის მოათავსონ საკანში, სადაც კონტროლის სხვა მექანიზმები არსებობს… ნახევრად გატიხრული საპირფარეშო საკანში, სადაც რამდენიმე დაკავებული ერთადაა მოთავსებული, ცალსახად ღირსების შემლახავი მოპყრობაა,“ – აღნიშნავს ცირა ჭანტურია.

ცირა ჭანტურია საუბრობს არასრულწლოვნებზეც, რომლებსაც იზოლატორებში შესაბამისი გარემო არ ხვდებათ.

„არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსი ითვალისწინებს იმას, რომ მათთვის არ უნდა იყოს დამთრგუნველი გარემო იზოლატორებში, ასევე გამოკითხვის დროს… ამ კუთხით კიდევ ბევრი რამაა შესაცვლელი,“ – დასძენს ცირა ჭანტურია.

კიდევ ერთი ყოფილი ქალი პატიმარი [მის ვინაობას არ ვასახელებთ] გვიყვება, რომ იზოლატორების პრობლემა ქალი ზედამხედველების არარსებობაა.

„მე მოვხვდი სამტრედიის დროებითი მოთავსების იზოლატორში… მითხრეს, რომ ქალი ზედამხედველი იყო, მაგრამ რამდენიმე დღის წინ დეკრეტში გავიდაო. უხერხულობა გაქვს შესვლის დროს, როცა გამოწმებენ, ასევე შემდეგ, როცა, მაგალითად, ჰიგიენურ ნივთებს გაწვდიან… ზოგადად ვერ ვიტყვი, რომ ვინმეს მხრიდან ცუდი ან აგდებული დამოკიდებულება იყოს,“ – გვითხრა ყოფილმა პატიმარმა.

„დროებითი მოთავსების 21 იზოლატორში არ ჰყავთ ქალი თანამშრომლები, რაც იზოლატორში მოსათავსებელი ქალების პირადი დათვალიერებისას პრობლემას წარმოშობს,“ – აღნიშნულია სახალხო დამცველის საპარლამენტო ანგარიშში.

ყოფილი პატიმრების თქმით, ასევე „ციხის საერთაშორისო რეფორმის“ მონაცემებით, დროებითი მოთავსების იზოლატორებში მინიმუმამდეა დასული არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები.

„იქ კამერებია და იწერება ყველაფერი, უბატონოდ ვინმე ხმას არ გაგცემს… მე როცა მოვხვდი, მთვრალი კაცი შემოიყვანეს, იგინებოდა საშინლად და პოლიციელს ხელიც არ დაურტყამს,“ – იხსენებს იზოლატორში ყოფნის პერიოდს ყოფილი პატიმარი ბორის მაისურაძე.

„სამართალდამცველების მხრიდან არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები ძირითადად პოლიციის განყოფილებაში ხდება… “ – ამბობს ცირა „ჭანტურია, „ციხის საერთაშორისო რეფორმის“ რეგიონული კოორდინატორი. იგი ყურადღებას ამახვილებს სხვა რისკზე – სახალხო დამცველის მონაცემებით, ქვეყანაში არსებული 29 იზოლატორიდან 14-ში სამედიცინო პუნქტი არ არის და ექიმის ფუნქციას ადგილზე გამოძახებული სასწრაფო-სამედიცინო სამსახურის ჯგუფი ასრულებს.

სახალხო დამცველის რეკომენდაციით, უნდა შემუშავდეს სახელმწიფო დეტალური ინსტრუქცია იზოლატორში მოთავსებულ პირთა სხეულზე არსებული დაზიანებების სრულყოფილად  დოკუმენტირების შესახებ.

ომბუდსმენი თავის ანგარიშში ასევე შენიშნავს იზოლატორებში ბუნებრივი და ხელოვნური განათების პრობლემებსაც.

„ციხის საერთაშორისო რეფორმის“ მონაცემებით, ახალი იზოლატორები ევროპული სტანდარტების შესაბამისად ეწყობა. იზოლატორების რეაბილიტაციის პროცესში ჩართულია სახალხო დამცველის აპარატიც. ეს ინფორმაცია ომბუდსმენის აპარატში დაგვიდასტურეს, თუმცა გვითხრეს, რომ დამუშავებული ინფორმაცია მორიგ წლიურ ანგარიშში აისახება.

ჩაქვის პირველ საჯარო სკოლასთან 4 ცარიელი მერხი დადგეს – ამ სკოლის ოთხი მეთერთმეტეკლასელი და ჩაქვის გიმნაზიის კიდევ ერთი მოსწავლე გუშინ, 25 დეკემბერს, ავტოავარიაში დაიღუპნენ.

ავტომანქანა, რომელშიც ახალგაზრდები ისხდნენ, გზიდან ხევში გადავარდა.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება დაწყებულია სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის მერვე ნაწილით – ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევა, რამაც ორი ან მეტი ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

_______________

ფოტო: ჩაქვის #1 საჯარო სკოლა

ქობულეთის მუნიციპალიტეტში ხანძარია – ცეცხლი უკიდია ეკალ-ბარდებს ჭახათში და ოჩხამურთან.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, ადგილზე მეხანძრეთა ჯგუფი იმყოფება. „ხანძარი ემუქრებდა სახლს, რომელიც გადარჩენილია და გრძელდება სამუშაოები,“ – გვითხრეს საგანგებო სიტუაციათა სამსახურში.

ბოლო დღეებში საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ათზე მეტი ხანძრის კერა გაჩნდა. ძირითადად, ცეცხლი უჩნდება ეკალ-ბარდს, ბალახსა და ფოთლებს. საგანგებოს განცხადებით, უნალექო და თბილი ამინდის შედეგად  ტყის ქვედა საფარი გამომშრალია, რაც ცეცხლის სწრაფად გავრცელებას უწყობს ხელს.

_________________

მარინა ინაიშვილის ფოტო

ამავე თემაზე: