Batumelebi

საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა, რატი ბრეგაძემ დღეს გამართულ ბრიფინგზე ქვეყნის მესამე პრეზიდენტზე, პატიმრობაში მყოფ მოშიმშილე მიხეილ სააკაშვილზე ისაუბრა. ჟურნალისტებმა მას ჰკითხეს, „აწერს თუ არა ხელს მიხეილ სააკაშვილის მკვლელობაზე“. მინისტრის თქმით, მსგავსი კითხვის დასმა დაუშვებელია.

„რას ნიშნავს, რომ ხელს აწერთ ვინმეს მკვლელობაზე? ერთი ფაქტი მაინც თქვით. სტრასბურგის სასამართლომ რა მოუწოდა [მიხეილ სააკაშვილს]? – მოუწოდა, რომ შეწყვიტოს შიმშილობა. ნახეთ, მან შეწყვიტა შიმშილობა? თქვენ შეკითხვას სვამთ, რომ ხელს აწერთ მკვლელობას? – არავის მკვლელობაზე ხელს არ ვაწერ. ღმერთმა დამიფაროს. ეს არის ყოვლად დაუშვებელი მსგავსი შეკითხვის დასმა. ეს არის ის, რასაც ავრცელებენ შეგნებულად.

თუკი ვინმეს აინტერესებს მისი ჯანმრთელობა, ერთ-ერთი პირველები ვართ ჩვენ და სახელმწიფო. ეს სახელმწიფო ზრუნავს ყველა ადამიანის ჯანმრთელობაზე და მით უმეტეს, პატიმრის ჯანმრთელობა და სიცოცხლე ჩვენთვის არის ერთ-ერთი ამოსავალი პრინციპი.

რატომ მოუწოდებდით, რომ არ შეწყვიტოს შიმშილობა. ერთხელ მაინც თუ მოუწოდეთ, რომ შეწყვიტოს შიმშილობა. მოუწოდებენ, რომ გადაყვანილი იყოს სამოქალაქო კლინიკაში… ჩვენი მიზანი არის აბსოლუტურად კეთილშობილური – ჩვენ მოვუწოდებთ და თხოვნით მივმართავთ ყველა მოშიმშილეს, რომ შეწყვიტოს შიმშილობა. ამას გვავალებს ჩვენ მათ შორის საქართველოს კანონმდებლობა.

თქვენ ხელს აწერთ მკვლელობას? – ამ შეკითხვის დასმა არის საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მცდელობა. თქვენ ამის უფლება გაქვთ, მაგრამ ჩვენ ამის უფლებას არავის მივცემთ. ჩვენ ყველა დონეზე მოვუწოდებთ, რომ შეწყვიტოს შიმშილობა“, – განაცხადა რატი ბრეგაძემ.

იუსტიციის მინისტრმა ჟურნალისტების კითხვებს უპასუხა მიხეილ სააკაშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებაც. რატი ბრეგაძის თქმით, მიხეილ სააკაშვილს არ დაუდასტურდა კორონავირუსი.

„ჯანმრთელობაზე უნდა ისაუბრონ ექიმებმა და არა პოლიტიკოსებმა და ჟურნალისტებმა. ამიტომ ექიმებს უნდა მივცეთ ჩვენ ნორმალური მუშაობის შესაძლებლობა… რადგან ესოდენ საინტერესო გახდა თითოეული დეტალი, რომელიც შეეხება ჯანმრთელობას, სწორედ ამიტომ გეუბნებით, რომ პროაქტიულ რეჟიმში გააკეთებენ განცხადებებს ექიმები პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ“, – განაცხადა მინისტრმა.

___

მიხეილ სააკაშვილი ციხეში უკვე 46 დღეა შიმშილობს. ის პირველ ოქტომბერს თბილისში დააკავეს. მიუხედავად ექიმთა კონსილიუმის მოწოდებისა, რომ სააკაშვილი გადაეყვანათ მულტიფუნქციურ კლინიკაში, ხელისუფლება ამ დრომდე უარს ამბობს აღნიშნულზე და ირწმუნება, რომ ციხის სამკურნალო დაწესებულება ამ მოთხოვნებს აკმაყოფილებს. საქართველოს სახალხო დამცველის შეფასებით კი ეს ასე არ არის.

16 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში 210 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

ამავე პერიოდში აჭარაში 5 პაციენტი გარდაიცვალა კოვიდით.

მთავრობის ცნობით, დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 549 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 232 ინფიცირებული.

16 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 5204 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 83 პაციენტი გარდაიცვალა.

16 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში დადასტურდა კოვიდის  5204 ახალი შემთხვევა. ჩატარდა 52 834 ტესტი კორონავირუსზე.

გასულ 24 საათში 83 პაციენტი გარდაიცვალა კოვიდით.

15 ნოემბრის მონაცემებით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელია 9,85%, ბოლო 14 დღის – 9,85%, ბოლო 7 დღის – 9,25%.

დღეის მონაცემებით, კოვიდკლინიკებში იმყოფება 6 718 ინფიცირებული.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 5 204 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 1 857 შემთხვევა, აჭარაში – 210, იმერეთში – 1 008, ქვემო ქართლში – 308, შიდა ქართლში – 435, გურიაში – 148, სამეგრელო – ზემო სვანეთში – 443, კახეთში – 384, მცხეთა-მთიანეთში – 168, სამცხე-ჯავახეთში – 168, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში -75.

ხვალ, 16 ნოემბერს, ბათუმში შუქი რამდენიმე ქუჩაზე გაითიშება – გაგარინის, ორბელიანის, მელიქიშვილის, გენერალ ასლან აბაშიძის, ნიჟარაძის და მიმდებარე ქუჩებზე, ასევე ურეხის და ანგისის დასახლების ნაწილში.

შუქის შეწყვეტის მიზეზი გეგმური სარეაბილიტაციო სამუშაოებია.

„ენერგო პრო ჯორჯიას“ ინფორმაციით, შუქის მიწოდება დღის განმავლობაში 12 საათიდან საღამოს 6-მდე მონაცვლეობით შეიზღუდება.

შუქი გაითიშება ხელვაჩაურის სოფელ სალიბაურშიც, ასევე შუახევის სოფლებში: ტაკიძეები, ახალდაბა, ლომანაური, გუნდაური.

ხულოში შუქის მიწოდება შეწყდება 11 საათიდან 19 საათამდე პერიოდში დანისპარაულში, ოქრუაშილებში, რაქვთაში, დიდაჭარასა და მიმდებარე სოფლებში.

“ყველანი, დაახლოებით 40 დღის განმავლობაში გვეუბნებოდნენ, რომ ყოველდღიურად მისი კვდომის პროცესი, მოდის, მოდის, მოდის… Ჩვენ ვნახეთ, რომ მისი შიმშილობა აბსოლუტურად სხვა ფორმით მიმდინარეობდა, ის საკვებს იღებდა და მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობაც გამომდინარე აქედან  საკმაოდ სტაბილური იყო და მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ იყო,” – ეს განცხადება Საქართველოს პარლამენტის წევრმა “ქართული ოცნებიდან” ირაკლი ქადაგიშვილმა ტელეკომპანია “იმედის” ეთერში გააკეთა. 

პარლამენტარის აზრით, სააკაშვილის თემით სპეკულირება ხდება და რეალურად არანაირი საფრთხე ექსპრეზიდენტის სიცოცხლეს არ ემუქრება. 

“არც ერთი კონკრეტული არგუმენტი არ ვიცით ჩვენ პროფესიონალი ექიმების მიერ  ნათქვამი და შეფასებული, რაც მიგვანიშნებს იმაზე, რომ ამ ადამიანის ჯანმრთელობა იმ მდგომარეობაშია, რომ ის სამკურნალო დაწესებულება ვერ უზრუნველყოფს კვალიფიციური და დროული დახმარების ან მკურნალობის გაწევას,” – თქვა ირაკლი ქადაგიშვილმა. 

დეპუტატის აზრით, ასევე ნათელი არ არის ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის მიერ გამართული საპროტესტო აქციების მიზნები.

“ის პროტესტი, რომელსაც გამოხატავდა ნაციონალური მოძრაობა, მისი მიზანი, არ იყო ნათელი. რატომ ვამბობ ამას, ადამიანზე ითხოვენ გადავიყვანოთ საავადმყოფოში, იმიტომ, რომ მომაკვდავი არიო. ყველა ვხედავთ, რომ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია,” – განაცხადა ირაკლი ქადაგიშვილმა. 

___

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი 46-ე დღეა შიმშილობს.

მიხეილ სააკაშვილი მზადაა, შეწყვიტოს შიმშილობა იმ შემთხვევაში, თუ მას სამოქალაქო ტიპის საავადმყოფოში გადაიყვანენ. სახალხო დამცველმაც არაერთხელ განაცხადა, რომ ციხის საავადმყოფო არ შეეფერება ექიმთა კონსილიუმის მიერ გაცემულ რეკომენდაციებს. მიუხედავად ექიმების მოწოდებისა, ხელისუფლება ამ დრომდე უარს აცხადებს სააკაშვილის სამოქალაქო კლინიკაში გადაყვანაზე.

სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა გლდანის ციხის საავადმყოფოში მიხეილ სააკაშვილის გადაყვანის ამსახველი ორი ვიდეო 11 ნოემბერს გაავრცელა.

პირველ ვიდეოში ჩანს მიხეილ სააკაშვილის იძულებითი გადაყვანის კადრები. ვიდეოს ხმა არ აქვს და, სავარაუდოდ, სათვალთვალო კამერითაა გადაღებული.

მეორე ვიდეო ციხეში გადაყვანამდეა გადაღებული. კადრებში ისმის, როგორ ითხოვს სააკაშვილი რუსთავის ციხეში დაბრუნებას და უარს აცხადებს ციხის საავადმყოფოში საკუთარი ნებით შესვლაზე.

სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური აცხადებს, რომ კატეგორიულად მიუღებელია მიხეილ სააკაშვილის პერსონალური მონაცემების გასაჯაროება და მოუწოდებს იუსტიციის სამინისტროსა და სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურს, შეწყვიტონ მსგავსი ინფორმაციის შემცველი ვიდეოჩანაწერების გავრცელება.

13 დღეა ქვეყანაში საპროტესტო აქციები იმართება, სადაც მოქალაქეები ითხოვენ, რომ ის გადაიყვანონ მრავალპროფილურ სამოქალაქო საავადმყოფოში, სადაც მას კვალიფიციური სამედიცინო დახმარებას გაუწევენ. 

ექიმებმა აქცია გამართეს ბათუმსა და ქუთაისში, სადაც მოითხოვეს სააკაშვილის მულტიპროფილურ კლინიკაში გადაყვანა. 

ქართველ ექიმთა საერთაშორისო ასოციაციამ კი გაავრცელა განცხადება, რომ ექსპრეზიდენტი უნდა გადაიყვანონ მრავალპროფილურ საავადმყოფოში.

10 ნოემბერს თბილისში, საპროტესტო აქციაზე, სულ 46 პირი დააკავეს ადმინისტრაციული წესით, მათგან 11 ბათუმიდანაა. აქციაზე დაკავებული ბონდო თედორაძე პოლიციელებს ხაშურის წინასწარი დაკავების იზოლატორში ჰყავდათ გადაყვანილი, მურმან დუმბაძე – საგარეჯოში.

სასამართლომ ყველაზე მაღალი ჯარიმა – 3500 ლარი ელგუჯა ბაგრატიონს შეუფარდა, ის აჭარის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატია და ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე.

აქციაზე დაკავებული ქობულეთის საკრებულოს წევრი ენმ-დან ლაშა კომახიძე 2200 ლარით დააჯარიმეს, ბათუმის საკრებულოს წევრი ალექსანდრე ვარშალომიძე კი – 2100 ლარით.

აქციაზე დაკავებული სხვა პირები, მათ შორის, ბათუმის საკრებულოს კიდევ ორი წევრი – მამუკა ქობულაძე და ბაჩი მექვაბიშვილი 2 – 2 ათასი ლარით დააჯარიმეს, ავთო სურმანიძის გარდა, რომელიც 2200 ლარით დააჯარიმეს.

“ეს უფრო არის რეპრესიები, ვიდრე სასამართლო პროცესი…” – მიიჩნევს მირდატ ქამადაძე, ბათუმის საკრებულოს წევრი ენმ-დან. ის ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ თითქმის ყველა შემთხვევაში კანონით განსაზღვრული მაქსიმალური ვადით – 48 საათი დააყოვნეს იზოლატორებში დაკავებულები, სასამართლო სხდომები ღამით ჩატარდა და მოსამართლეებმა დაცვის მხარის მტკიცებულებები არ გაიზიარეს.

მირდატ ქამადაძე მიიჩნევს, რომ ამ ვითარებაში, როცა მესამე პრეზიდენტს საკუთარ სასამართლო პროცესს არ ასწრებენ, ზედმეტია შეფასება იმაზე, თუ რა დაირღვა ადმინისტრაციულ საქმეებზე.

“ეს აჩვენებს იმას, რომ მართლმსაჯულების სისტემა მთლიანად მოიშალა ამ ქვეყანაში,” – დასძინა მირდატ ქამადაძემ.

განახლება: თბილისის საქალაქო სასამართლომ 4 დღით ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა ბონდო თედორაძეს.

___

10 ნოემბერს თბილისში, საპროტესტო აქციაზე, 46 ოპოზიციონერი დააკავეს. აქციის მონაწილეები პატიმრობაში მყოფი მიხეილ სააკაშვილის მრავალპროფილურ სამკურნალო დაწესებულებაში გადაყვანას ითხოვდნენ. სააკაშვილი უკვე 46-ე დღეა შიმშილობს.

იმავე მოთხოვნით აქცია დღესაც იმართება თბილისში. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ „ნაციონალური მოძრაობა“ გააფრთხილა, რომ არ გადაკეტონ მტკვრის მარჯვენა და მარცხენა სანაპიროების სატრანსპორტო კვანძები. შსს-ს განცხადებით, ეს ქმედება აკრძალულია, პატიმრობით ისჯება და საჭიროების შემთხვევაში პროპორციულ ძალას და სპეციალურ საშუალებებს გამოიყენებენ.

შსს-ს ცნობით, ეს დანაშაული ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 3 წლამდე ვადით.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის 15 ნოემბრის ანუ დღევანდელი მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსის პანდემიის შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობამ 11 057-ს მიაღწია. მხოლოდ ბოლო ერთ თვეში კი, ვირუსმა 1000-მდე ადამიანი იმსხვერპლა.

მიმდინარე წლის პირველ ნოემბრამდე კოვიდით გარდაცვლილთა ოფიციალური სტატისტიკა ათი ათასს აჭარბებდა.

მაგალითად, 15 ნოემბრის მდგომარეობით, ბოლო 24 საათში კოვიდით 82 ადამიანი დაიღუპა. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც 24 საათის განმავლობაში კოვიდით ქვეყანაში 80-ზე მეტი ადამიანი გარდაიცვალა.

ექიმი ბიძინა კულუმბეგოვი აცხადებს, რომ „შესაძლოა კიდევ 15 ათასი ადამიანი გარდაიცვალოს კოვიდით“

ამის მიუხედავად, ქვეყანაში ვაქცინაციის მაჩვენებელი მაინც დაბალია, კორონავირუსის გავრცელების მაჩვენებელი კი – მაღალი. ამ დროისთვის ქვეყანაში 2 046 362 აცრაა ჩატარებული, თუმცა აქედან ორი დოზით ანუ სრულად, ზრდასრული მოსახლეობის 33.8, ანუ 966 143 ადამიანია აცრილი.

რეგიონების მიხედვით კოვიდის ყველაზე მეტი შემთხვევა – 375, თბილისის შემდეგ იმერეთში დადასტურდა. თბილისში დღეს 820 შემთხვევაა დადასტურებული.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ბოლო 24 საათში მხოლოდ 20 166 ტესტი ჩატარდა.

რაც შეეხება მკურნალობას, როგორც ჯანდაცვის სამინისტროში აცხადებენ, კორონავირუსზე მკურნალობის პროტოკოლში ცვლილება არ არის.

___

ამავე თემაზე:

ბოლო 24 საათის განმავლობაში აჭარაში კორონავირუსის 96 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, გარდაიცვალა 5 პაციენტი.

აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ინფორმაციით, კოვიდკლინიკებში მკურნალობს 592 ადამიანი, კოვიდსასტუმროებშია 233, ონლაინკლინიკაში – 967.

ქვეყნის მასშტაბით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში კორონავირუსის 1820 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, გარდაიცვალა 82 კოვიდინფიცირებული.

ბოლო 24 საათის განმავლობაში კორონავირუსის 1820 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, გარდაიცვალა – 82 ადამიანი.

აჭარის რეგიონში დაფიქსირდა კორონავოირუსის 96 ახალი შემთხვევა.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით, ჩატარდა 20 166 ტესტი.

12 დღეა მოძრაობა „სირცხვილიას“ წევრები ბათუმში, ზღვისპირას, მშენებარე „რივიერას“ კედელზე, წარწერებს ტოვებენ. ეს არის ბრძოლის და საკუთარი პოზიციის გამოხატვის ერთ-ერთი ფორმა, რომელიც მოძრაობის აქტივისტებმა აირჩიეს.

პირველი წარწერა კედელზე 2021 წლის 2 ნოემბერს გაჩნდა, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების მეორე ტურის დამთავრებიდან მესამე დღეს და ის არჩევნების შედეგებს ეხმაურებოდა.

წარწერა მეორე დღესვე წაშალეს.

3 ნოემბერს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა  განაცხადა, რომ  სოციალურ ქსელებსა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში სხვადასხვა პირის მიერ ვრცელდებოდა დანაშაულის ნიშნების შემცველი შინაარსის საჯარო განცხადებები და მოქალაქეები, განზრახ თუ გაუცნობიერებლად, პირდაპირ მოუწოდებენ თანამოაზრეებს რევოლუციისა და ხელისუფლების დამხობისკენ, მათ შორის, ძალადობრივი გზებით.

სუსის განცხადების საპასუხოდ ბათუმში, ამავე კედელზე, ახალი წარწერა გაჩნდა – “რევოლუცია”.

წარწერა ისევ წაშალეს. 6 ნოემბერს კი შემდეგი წარწერა გაჩნდა.

წარწერა ისევ წაშალეს.

წარწერა ისევ წაშალეს.

წარწერა ისევ წაშალეს.

წარწერა ისევ წაშალეს.

წარწერა ისევ წაშალეს.

წარწერა ისევ წაშალეს.

14 ნოემბრის დილის მონაცემებით, ბოლო 24 საათში საქართველოში კორონავირუსით 81 ადამიანი გარდაიცვალა. ამავე პერიოდში დადასტურდა 3 700 ახალი შემთხვევა.

ბოლო 24 საათში ქვეყნის მასშტაბით ჩატარდა 38 817 კვლევა ტესტით, მათ შორის, 19 158 კვლევა ანტიგენის ტესტით და 19 659 PCR ტესტით.

ჩატარებული ტესტირების შედეგად ბოლო 24 საათში გამოვლინდა ვირუსით ინფიცირების 3 700 ახალი დადასტურებული შემთხვევა. ქვეყანაში კოვიდ-19-ის პანდემიის გავრცელებიდან დღემდე გამოვლენილი დადასტურებული შემთხვევების საერთო რაოდენობა შეადგენს  784 091-ს.

ქვეყანაში დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 9.53%, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 10.02%, 7 დღის მანძილზე – 9.60%.

ბოლო 24 საათში ვირუსისგან გამოჯანმრთელდა 5 277 პირი, ხოლო ჯამში გამოჯანმრთელებულთა რაოდენობა არის 716 382.

ბოლო 24 საათში კორონავირუსით გარდაცვალების 81 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა. პანდემიის გავრცელებიდან დღემდე ვირუსით ჯამში 10 975 პირი დაიღუპა.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 3 700 ახალი შემთხვევიდან:
თბილისში გამოვლენილია 1 596 შემთხვევა, აჭარაში – 135, იმერეთში – 598, ქვემო ქართლში – 240, შიდა ქართლში – 307, გურიაში – 77, სამეგრელო – ზემო სვანეთში – 236, კახეთში – 327, მცხეთა-მთიანეთში – 57, სამცხე-ჯავახეთში – 99, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში – 28.

ამ ეტაპზე ინფიცირების მიმდინარე აქტიური შემთხვევაა 56 708, მათგან: 1 216 ადამიანი მოთავსებულია კლინიკურ-სასტუმროებში, მათ შორის, 803 – თბილისში, 241 – აჭარაში;

14 ნოემბრის მონაცემებით, ქვეყანაში თვითიზოლაციაში იმყოფება 49 364 ადამიანი.

დღეს, 14 ნოემბერს, დილით, ბათუმში, ლერმონტოვის ქუჩაზე, 4-სართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მესამე სართულზე ხანძარი გაჩნდა. ადგილზე რამდენიმე სახანძრო-სამაშველო მანქანა მივიდა.

ბინაში ცეცხლის ჩასაქრობად შესული სამი მაშველი მსუბუქად დაშავდა. დაშავებულ მაშველებს შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება გაეწიათ.

ამ დროისთვის, [ 9:45] ხანძარი ლოკალიზებულია.

თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ სამღერეთში ძაღლი, სახელად „გუგლი“ დაკარგვიდან 3 წლის შემდეგ დაბრუნდა სახლში.

ძაღლი, რომელიც ლეკვობიდან ირემაძეების ოჯახში იზრდებოდა 3 წლის წინ მოულოდნელად დაიკარგა. ოჯახი ძაღლს დიდი ხნის განმავლობაში ეძებდა, თვლიდნენ, რომ „გუგლი“ მოიპარეს ან მოკლეს.

3 წლის შემდეგ კი, დღეს, 13 ნოემბერს, „გუგლი“ სახლში დაბრუნდა.

„აქამდე მეგონა, რომ მსგავსი ამბები მხოლოდ ფილმებში ხდებოდა. სამი წლის წინ მოულოდნელად დაკარგული ჩვენი ძაღლი სახელად “გუგლი” ოჯახში დაბრუნდა.

სამი წლის წინ, მოულოდნელად დაიკარგა, გვეგონა მოკლეს ან მოიპარეს. დიდი ხნის განმავლობაში ვეძებდით, ბოლოს ხელი ჩავიქნიეთ, მაგრამ ახალი ძაღლი არ მოგვიყვანია ოჯახში.

დღეს, მოულოდნელად ყანის ქვემოთ ღელედან ამოძვრა და ბაღში მომუშავე მამაჩემს ჩაუვარდა ფეხებში. ძალიან მძიმე მდგომარეობაშია, მაგრამ მალე მოღონიერდება“ – ამბობს ირაკლი ირემაძე, ძაღლის პატრონი.

ძაღლი ძალიან გამხდარია, თუმცა, რაც მთავარია, მან 3 წლის შემდეგ მოახერხა ეპოვა სახლი, სადაც ცხოვრობდა.

ბათუმში, სუსის ადმინისტრაციულ შენობასთან, მოძრაობა „სირცხვილიას“ ბათუმის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, თამარ კურატიშვილი დააკავეს. დაკავებულს ადვოკატი ვერ პოულობს.

სუსის შენობასთან დღეს,  13 ნოემბერს, „გირჩის“ წევრები და „სირცხვილიას“ აქტივისტები საპროტესტო აქციას მართავდნენ ლოზუნგით – „რამდენს დაგვაკავებთ?“ ისინი გუშინ სუსის შენობასთან „გირჩის“ ლიდერების დაკავებას აპროტესტებდნენ.

„მოგვთხოვეს, დაგვეტოვებინა ტროტუარი, არ გვიხსნიდნენ რატომ. თამარი იღებდა ვიდეოს და უთხრეს, რომ ამის უფლება არ ჰქონდა. შემდეგ წაგვართვეს ტრანსპარანტი, რომელზეც გვეწერა: რამდენს დაგვაკავებთ? და საბარგულში როცა დებდნენ, ამას იღებდა თამარი. ამ დროს დააკავეს თამარ კურატიშვილი,“ – ამბობს „გირჩის“ წევრი ნათია გაბრავა.

„დაკავებულს ვერ მივაგენით. როგორც მითხრეს, ის კრიმინალურმა პოლიციამ დააკავა,“ – გვითხრა „სირცხვილიას“ თავმჯდომარემ, გიორგი მჟავანაძემ.

თამარ კურატიშვილს ამ დრომდე უშედეგოდ ეძებს ადვოკატი ლელი ბჟალავა.

„ბათუმის წინასწარი დაკავების იზოლატორში მითხრეს, რომ იქ არ მიუყვანიათ. პოლიცია და ცხელი ხაზიც ვერ მაწვდის ინფორმაციას, სად გადაიყვანეს დაკავებული, პროცესში დახმარება ვთხოვე სახალხო დამცველსაც,“ – ამბობს ადვოკატი ლელი ბჟალავა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, სუსის ბათუმის ოფისის წინ თამარ კურატიშვილი ადმინისტრაციული წესით დააკავეს. უწყებაში ვერ აკონკრეტებენ, რა მუხლით დააკავეს „სირცხვილიას“ ბათუმის ოფისის ხელმძღვანელი.

შსს-ში ასევე ვერ გვითხრეს, სად იმყოფება ამ დროისთვის დაკავებული თამარ კურატიშვილი.

ინფორმაციის განახლება: ადვოკატს შსს-დან აცნობეს, რომ დაკავებული აჭარის პოლიციის მთავარი სამმართველოს შენობაშია. ადვოკატი თამარ კურატიშვილს ჯერ არ შეხვედრია. 

21:00 საათზე ადვოკატმა ლელი ბჟალავამ გვითხრა, რომ თამარ კურატიშვილს პოლიციის მთავარ სამმართველოში არ შეახვედრეს და არც შესაბამისი დოკუმენტაცია გადასცეს. ადვოკატს სამმართველოში უთხრეს, რომ დაკავებული ოზურგეთის წინასწარი დაკავების იზოლატორში გადაჰყავთ, რადგან ბათუმში ადგილი აღარ არის.

„მას ჰყავს მცირეწლოვანი შვილი, რომელიც მეგობრებთანაა… თამარს ჩამორთმეული აქვს ტელეფონი და მას ვერავინ უკავშირდება. ეს არის არაადამიანური მოპყრობა და დაცვის უფლების წართმევა, რადგან ადვოკატს არ შეახვედრეს,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ლელი ბჟალავამ.

ევროპარლამენტარმა ანა ფოტიგამ, დღეს 13 ნოემბერს მედიისთვის კომენტარი გააკეთა იმაზე, თუ როგორ უთხრა ხელისუფლებამ ციხეში, მესამე პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის მონახულებაზე უარი.

„საქართველოში ჩემი ჩამოსვლის მიზანი იყო ვწვეოდი საქართველოს ყოფილ პრეზიდენტს, საპყრობილეში. ჩვენ ვიცოდით მისი გადაწყვეტილება, რომ უნდა გამოეცხადებინა შიმშილობა, მაგრამ ჩვენ შეშფოთებული ვართ შიმშილობის ხანგრძლივობით და მძიმე შედეგებით, რომელიც შეიძლება დადგეს.

მე ასევე შევხვდი ელენე ხოშტარიას რომელიც სოლიდარობის გამო შიმშილობს. მე შევიტანე განცხადება პარლამენტში, იუსტიციის სამინისტროში ციხეში ვიზიტთან დაკავშირებით და მივიღე უარი. ეს არის ჩემი მცდელობა რომ დავეხმარო თქვენს ქვეყანას, რადგან მიმაჩნია რომ ვარ თქვენი მეგობარი“-ამბობს ფოტიგა.

მისი თქმით, ის ობიექტურ ინფორმაციას მიაწვდის ევროპარლამენტს საქართველოში არსებული მდგომარეობის შესახებ.

„რა თქმა უნდა საერთაშორისო თანამეგობრობაში, ევროპის პარლამენტში შევაფასებთ აღნიშნულ სიტუაციას და ჩემი ინფორმაცია, ასევე ლიეტუველი პარლამენტარების ინფორმაციასაც რომელსაც ასევე უთხრეს უარი ეთქვათ პატიმრის მონახულებაზე. ვფიქრობ ეს იქნება ღირებული ინფორმაცია და ამ დელიკატურ შემთხვევაში გვინდა ზუსტი ინფორმაცია მივაწოდოთ.

ჩემი მოვალეობა არ არის ვიდგე რომელიმე მხარეს. სააკაშვილის ხელისუფლებაში ყოფნა იყო მძიმე რადგან მიდიოდა გარდამტეხი პროცესები, მე მაშინ შემძრა ქართველი ხალხის ნებამ, როცა მოვიდა სააკაშვილი ხელისუფლებაში. დარწმუნებული ვარ არავინ არის იდეალური. მისმა პრეზიდენტობამ, ბევრმა ცვლილებამ გაცილებით მაღალ საფეხურზე დააყენა ქვეყანა როგორც საინვესტიციო, ასევე საერთაშორის მოთამაშეების ჩართულობის თვალსაზრისით. მე საკუთარი თვალით ვნახე და ვაკვირდებოდი საქართველოში მიმდინარე პროცესებს მაშინ.

მე ველოდი რომ ჩემი ჩამოსვლის პირველივე დღეს ბევრი შეხვედრა გამემართა შესაბამის პირებთან და ძალიან გული მწყდება რომ ვერ შევძელი თქვენთან ხანგრძლივი საუბარი. როცა გსურს იყოთ რელევანტური, ძალიან ფრთხლად უნდა მოიქცე. მინდა საქართველოს დავეხმაროთ, ასევე სამხრეთ კავკაციას, რადგან დრო განსაკუთრებით რთულია და მინდა ეს სიტუცია ყველა ერისთვის სასარგებლო აღმოჩნდეს თქვენს რეგიონში“- განაცხადა ანა ფოტიგამ პრესკონფერენციაზე ჟურნალისტებთა.

ფოტიგა ამბობს, რომ მისთვის მნიშვნელოვანია საქართველოს სახალხო დამცველის პოზიცია შექმნილ ვითარებაზე და სურს რომ ომბუდსმენი განცხადებებს დაეყრდნოს.

მან ასევე აღნიშნა ჟურნალისტებთან საუბრისას რომ კონტაქტზე იყო სააკაშვილის დედასთან ადვოკატებთან და პირად ექიმთა და ასევე იხილავდნენ ბევრ პოლიტიკურ ლიდერებთან შექმნილ სიტუაციას.

„მე მივიღე წერილი და ვაპირებ ვუპასუხო იუსტიციის მინისტრის წერილს, მას შემდეგ რაც გავიაზრებ დეტალურად ამ სიტუაციას, სადაც რამდენიმე არგუმენტი იყო წარმოდგენილი და თქვენ გაეცნობით ამ წერილს მოგვიანებით. მჭირდო კავშირი მქონდა ევროკავშირის ელჩთანაც კარლ ჰარცელთან, ასევე პოლონეთის ხელისუფლებასთან ვიყავი კონტაქტზე და  ბევრი მეგობარი არსებობს საქართველოსო ევროპაში და იმედი გვაქვს რომ ჩვენ დახმარების აღმოჩენას შევძლებთ საქართველოსთვის“-ამბობს ფოტიგა.

„ბატონო მიხეილ გაძლიერდით, ჩვენ თქვენს გვერდით ვარ, ამას ვეტყოდი“-ასე უპასუხა ანა ფოტიგამ ჟურნალისტის კითხვას, თუ როგორ მიმართავდა ის სააკაშვილს, ამის შესაძლებლობა რომ ჰქონოდა პირისპირ.

ჟურნალისტის კითხვაზე ეთანხმება თუ არა მოსაზრებას რომ „ქართული ოცნება“ პრორუსული მთავრობაა, ანა ფოტიგამ ასე უპასუხა:  „ბევრმა თქვენგანმა იცის რომ სააკაშვილს ვერ იტანდა კრემლი და პუტინი, საქართველოს მოსახლეობის გადასაწყვეტია, როგორ უნდა შეფასდეს ეს სიტუაცია. მე არ ვიმყოფები აქ იმისთვის, რომ ბრალდებები გავაჟღერო ვინმეს მიმართ.

მე ძალიან შეშფოთებული ვარ მიხეილ სააკაშვილის პატიმრობის პირობებთან დაკავშირებით, რადგან ის გახლავთ ძალიან მაღალი რანგის პატიმარი. ყველა ქვეყანაში შეიძლება მოხდეს ასეთი რამ, მაგრამ საჭიროა პატიმრის ჯანრთელობისა და უსაფრთხოების დაცვა, ასევე მას უნდა ჰქონდეს სამართლიანი სასამართლოს უფლება.

როცა ის ჩამოვიდა საქართველოში, მზად იყო წარმდგარიყო სასამართლოს წინაშე და მე მაშფოთებს ის, რომ ის არ იყო წარმოდგენილი სასამართლოზე“-ამბობს ფოტიგა.

კითხვაზე თუ რამდენად რეალურია საქართველოს 2024 განაცხადი გააკეთოს ევროკავშირის წევრობაზე, ფოტიგა ამბობს, რომ ევროკავშირის წევრობა უნდა გახდეს ქართველი ხალხის მიზანი, იმის მიუხედავად ვინ იმყოფება ხელისუფლებაში.

„თუმცა, ყველას უნდა გვესმოდეს, რომ ნაჩქარევი და არასჭირო, გაუაზრებელი ქმედებით, არა მარტო საქართველოს, არამედ შეიძლება მთელი რეგიონის საკითხი დავაყენოთ კითხვის ნიშნის ქვეშ.

ჩემი ვიზიტების პერიოდში ხშირად მსმენია იმაზე რომ საქართველომ უკან დაიხია დემოკრატიული რეფორმების თვალსაზრისით, მაგრამ ჩემი როლი არ არის ჭკუის სწავლება, არამედ გვინდა დახმარება გავუწიო მთავრობას იმის აღიარებით, რომ არსებობს საჭიროება და ჩემი შეფასება საჭიროების არის რომ არჩევნები იყოს წარმომადგენლობითი, რომელიც შეიძლება იყოს შემდეგი თვეები და წლების მიზანი.

ჩვენ ვდილობთ ბიძგი მივცეთ ამას, რადგან ფაქტობრივად რეგიონი არ გახლავთ ისეთი, რომ მთელი მსოფლიოს ყურადღება აქეთკენ იყოს კონცენტრირებული.

ანა ფოტიგა საქართველოში გუშინ, 12 ნოემბერს ჩამოვიდა ვიზიტით. მასთან ერთად საქართველოში იმყოფება ასევე სამი ევროპელი პოლიტიკოსი. ის რომ მას სააკაშვილის მონახულების საშუალება არ მისცეს, ამის შესახებ ანა ფოტიგამ პირველად Twitter-ზე დაწერა.

„საქართველოში ხელისუფლების მხრიდან კეთილი ნების და გამჭვირვალობის ნაკლებობა დასანანია და კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, რომ ამ სიტუაციის მოგვარების შანსი ჯერ კიდევ არსებობს. საქართველოს მთავრობა ყოფილი პრეზიდენტის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობაზე სრულად პასუხისმგებელია”, – წერდა ის Twitter-ზე.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, აჭარაში კორონავირუსის 151 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა. გარდაიცვალა 5 ადამიანი. დადებითობის დღიური მაჩვენებელი რეგიონში 2.6 პროცენტია.

სამინისტროს ინფორმაციით, რეგიონში სულ 224 030 ადამიანია აცრილი. აქედან 105 271 ადამიანი ორი დოზითაა აცრილი. 259-მა ადამიანმა კი ბუსტერი ანუ მესამე დოზა გაიკეთა.

ჩატარდა 5 738 ტესტი.

ამ დროისთვის კორონავირუსზე აჭარაში 1856 ადამიანი მკურნალობს. აქედან კლინიკებში 590 პაციენტი იმყოფება, დანარჩენები კი კოვიდ სასტუმროებსა და ონლაინკლინიკებში მკურნალობენ.

კლინიკურად გამოჯანმრთელებულად მიიჩნევა 134 პაციენტი.

როგორია აუცრელი ადამიანების წილი კოვიდით დაავადებულ ადამიანებში, იხილეთ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ინფოგრაფიკა.

დღე 13 ნოემბერს, ქვეყნის მასშტაბით 78 ადამიანი გარდაიცვალა კოვიდით. ხელოვნურ სუნთქვაზე 371 ადამიანი იმყოფება.

Stopcov.ge-ზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით, ბოლო 24 საათში კორონავირუსისგან 78 ადამიანი გარდაიცვალა. გამოვლინდა ინფიცირების 4 565 ახალი შემთხვევა.

კორონავირუსის დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის  8.15 პროცენტი.

ამავე წყაროს ცნობით, ბოლო 24 საათში ჩატარდა 56 018 ტესტი. მათ შორის 32 330 კვლევა ანტიგენის ტესტით და 23 688 PCR ტესტით.

ბოლო 24 საათში ვირუსისგან გამოჯანმრთელდა 2 285 პირი.

• დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 4 565 ახალი შემთხვევები რეგიონების მიხედვით:

თბილისში გამოვლენილია 1 753 შემთხვევა, აჭარა – 151, იმერეთი – 810, ქვემო ქართლი – 330, შიდა ქართლი – 355, გურია – 104, სამეგრელო – ზემო სვანეთი – 413, კახეთი – 318, მცხეთა-მთიანეთი – 146, სამცხე-ჯავახეთი – 138, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი – 47.

ოფიციალური ინფორმაციით, ამ ეტაპზე კლინიკებში მყოფი პაციენტებიდან მძიმეა 1 643 პირის მდგომარეობა. მათ შორის, თბილისში – 630, აჭარაში – 127, იმერეთში – 511. ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება 371 პაციენტი.

„ეს მსხვერპლი მშვიდობისთვის იყო გაღებული,“ – აღნიშნა ბათუმში ბრიტანელი ჯარისკაცების საფლავთან დიდი ბრიტანეთის ელჩმა საქართველოში მარკ კლეიტონმა. ელჩმა, რომელიც ბათუმის მერთან და განათლების მინისტრთან ერთად გუშინ, 11 ნოემბერს მოინახულა მემორიალი, ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ პატივი მიაგო თანამეგობრობის ქვეყნების დაღუპული ჯარისკაცების ხსოვნას.

68 ბრიტანელი ჯარისკაცის საფლავი ბათუმში 2013 წელს აღმოაჩინეს და მემორიალიც მოაწყვეს. დადგინდა, რომ ბრიტანელების საფლავები აქ გასული საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა, ვიდრე ბათუმი დამოუკიდებელი საქართველოს ნაწილი გახდებოდა და აჭარა დაახლოებით წელიწად-ნახევარი ბრიტანული დროით ცხოვრობდა.

ბრიტანელები ბათუმის სანაპიროსთან 1918 წლის გვიან შემოდგომაზე გამოჩნდნენ. პირველი მსოფლიო ომის მიწურულს ბათუმის სანაპიროს ორი კრეისერი მოადგა – „ლივერპული“ და „ლონდონი“.

• „თავდაპირველად ბრიტანელებმა შეხვედრა ქართველებთან კრეისერზე გამართეს“ 

„1918 წლის პირველ მარტს ბრესტ-ლიტოვსკის საზავო ხელშეკრულებით ბათუმი ოსმალთა იმპერიას გადაეცა. 1918 წლის 30 ოქტომბერს კი, მუდროსის ნავსადგურში საზავო ხელშეკრულებით ბათუმის ოლქი გადაეცა ბრიტანელებს, დასრულდა ოსმალთა ოკუპაცია. როგორც ცნობილია, პირველ მსოფლიო ომში დამარცხდა სამთა კავშირი თურქეთის მეთაურობით და გაიმარჯვა ანტანტამ დიდი ბრიტანეთის შემადგენლობით,“ – გვიყვება ისტორიკოსი, ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი ოთარ გოგოლიშვილი.

ისტორიულ დოკუმენტებზე დაყრდნობით, ისტორიკოსი გვაცნობს, როგორ აღმოჩნდნენ ბრიტანელები ბათუმში და რა ხდებოდა ამ დროს საქართველოში.

ოთარ გოგოლიშვილი მუდროსის ხელშეკრულების ჩანაწერს იხსენებს და აქცენტს ერთ სიტყვაზე ამახვილებს – „დაუყოვნებლივ“. ამ ხელშეკრულების მიხედვით, ბათუმის სანაპირო დაუყოვნებლივ უნდა დაეტოვებინათ ოსმალოელ სამხედროებს.

„ანტანტის სახელმწიფოებს შეეძლოთ აქ შემოსვლა, მაგრამ ამ დროს ინგლისს ჰქონდა ყველაზე დიდი პრეტენზია. ფრანგებსაც შეეძლოთ და ფრანგული ფლოტიც შემოვიდა აქ. ფრანგი სამხედროების საფლავიც უნდა იყოს ბათუმში, იტალიელების კიდევ, მაგრამ ჯერ კიდევ მიკვლეული არ არის,“ – აღნიშნავს ოთარ გოგოლიშვილი.

ისტორიული ცნობებით, 1918 წლის ბოლოს ბათუმში 1500 ინგლისელი სამხედრო იყო. მათი მიზანი ბრიტანული მმართველობის დამყარება იყო. ოთარ გოგოლიშვილი ვარაუდობს, რომ რადგანაც ბათუმის ოლქი ოსმალეთის იმპერიას ესაზღვრებოდა, ბრიტანეთის ხელისუფლებამ საჭიროდ ჩათვალა, აქ საგენერალ-გუბერნატორო შეექმნა და გამოცდილი გენერალი – კუკ-კოლისი კონსტანტინოპოლიდან გამოგზავნეს.

„ეს კაცი ირლანდიელი იყო და ინდოეთის აჯანყების ჩახშობაშიც მონაწილეობდა, გამოცდილი სამხედრო მოღვაწე იყო,“ – გვიყვება ისტორიკოსი ოთარ გოგოლიშვილი. – „კუკ-კოლისი ბათუმში მაშინდელი კონსტანტინოპოლიდან თავისი შტაბით ჩამოსულა, 15 კაცი ახლდა, მათ შორის, იყო ჰარისი. მას დავალებული ჰქონდა ის, რომ უნდა გაეგო, როგორი ქალაქი იყო ბათუმი, რას ფიქრობდნენ ამ ქალაქში, რა სურდათ?

ჰარისს კრეისერსზე ცალ-ცალკე მიუწვევია ქრისტიანი და მუსლიმი ქართველები, ასე ჩანს დოკუმენტებიდან… მაუსლიმ ქართველებთან დიდი ხანი გაგრძელებულა საუბარი. კუკ-კოლისს დავალება ჰქონდა – უნდა გაერკვია, ვისზე უნდა გაკეთებულიყო არჩევანი. ჰარისს თავდაპირველად არჩევანი მუსლიმ ქართველებზე გაუკეთებია, მაგრამ საბოლოოდ კუკ-კოლისს უთქვამს, რომ რუსეთს და ქრისტიან ქართველებს ეს გააღიზიანებდა.“

ისტორიკოსის თქმით, ამ დროს ერთი ამბავი ყოფილა ინგლისურის მცოდნე ადამიანების პოვნა – ინგლისური ერთეულებს სცოდნიათ.

ოთარ გოგოლიშვილი ყურადღებას ამახვილებს მასლოვის ჩანაწერებზე, რაც ბოლომდე გამოკვლეული დღემდე არ არის. მასლოვი „რუსული ნაციონალური საბჭოს“ წარმომადგენელი იყო ბათუმში. ბრიტანელი გენერალი კუკ-კოლისი მასაც შეხვედრია.

„როგორც ჩანს, ასე მოითათბირეს, რომ საწყის ეტაპზე მასლოვისთვის დაევალებინათ ქალაქის მართვა. მასლოვმა პირწავარდნილი შოვინისტები მოკრიბა და ყოფილი ჩინოვნიკები… თავის ჩანაწერებში წერს, მხოლოდ მგალობლიშვილში შევცდი, აგენტი ყოფილაო. ამ დროს ბათუმში ბრიტანელები ეხმარებოდნენ დენიკინსაც იარაღით და საწვავით, აქედან გადიოდა გემები, ასევე ცოცხალი ძალა.

მალე ბრიტანელებმა დაინახეს, რომ ასე არ გამოვიდოდა. ბათუმზე პრეტენზიას აცხადებდა თურქეთი, სომხეთი, აზერბაიჯანიც. ბრიტანელებს კი, ბათუმის საქართველოსთვის დაბრუნება არ სურდათ. პირიქით, დემოკრატიული საქართველოს პირველ ხელისუფლებასთან საზღვრები გაამყარეს, მიმოსვლა შეწყდა,“ – ამბობს ოთარ გოგოლიშვილი.

რა სურდათ ბრიტანელებს ბათუმში? 

„საუბარი იყო გარკვეულწილად ცალკე სახელმწიფოზე, ე.წ. ყარსის ხელშეკრულება, რომლის დედაქალაქიც იქნებოდა ბათუმი და იქნებოდა ბუნებრივია ბრიტანული მმართველობა, ეს იქნებოდა გარკვეული ბუფერული ადგილი,“ – ამბობს ისტორიკოსი ოთარ გოგოლიშვილი.

ისტორიკოსი იმ დროისთვის საქართველოს რთულ მდგომარეობას გვახსენებს, როცა დემოკრატიული საქართველოს პირველი მთავრობა არაერთი გამოწვევის წინაშე იდგა, მათ შორის, იყო ბათუმის ოლქი, რომლის დაბრუნებასაც თურქეთის იმპერია ითხოვდა. ოთარ გოგოლიშვილი აქცენტს აკეთებს 1919 წლის ვერსალის საზავო ხელშეკრულებაზეც.

„ამ დროს სომხებმა წარმოადგინეს რუკა და თქვეს, რომ ბათუმში მოსახლეობის დიდი ნაწილი სომეხია. ბათუმზე მოთხოვნა ჰქონდა აზერბაიჯანსაც ბაქოს ნავთობის გამო. მათაც ჰქონდათ არგუმენტაცია, რომ უმჯობესი იქნებოდა ეკონომიკურადაც აზერბაიჯანს გადასცემოდა ბათუმის ოლქიო.

არსებობდა ასეთი ორგანიზაციაც – „სედაი მილეთი“, რაც ნიშნავს ხალხის ხმას. ეს ორგანიზაცია ამბობდა, რომ ბათუმის ოლქი ისევ უნდა დაჰბრუნებოდა თურქეთს, რადგან აქ ბევრი მუსლიმი ცხოვრობდა და პროთურქული ორიენტაცია არსებობსო.

მაგრამ ბრიტანელები ამ ყველაფერს ისხლეტდნენ და ნელ-ნელა ბათუმი ინგლისური ტიპის ქალაქი ხდებოდა,“ – გვიყვება ისტორიკოსი.

ისტორიკოსის თქმით, ბათუმში ბრიტანელების მმართველობის დროს გაჩნდა შრომის და სავალუტო ბირჟებიც, სადაც ბრიტანული გირვანქა-სტერლინგი იყო დომინანტი, გამოუშვეს ბრიტანული მარკები, ბათუმში შემოდიოდა ევროპული საქონლით დატვირთული გემები.

თუმცა პერიოდულად დემონსტრაციებიც იმართებოდა – ბათუმელები დედასამშობლოსთან დაბრუნებას ითხოვდნენ.

„ბრიტანელები ძალიან დემოკრატიულად მოგვექცნენ, როგორც კი დაინახეს ჩვენი არჩევანი“  

1919 წლის 15 აპრილს ბრიტანელ კუკ-კოლისს დაუთხოვია მასლოვი და მისი „რუსული ნაციონალური საბჭო“, თუმცა ბრიტანელ სამხედრო მმართველებთან ნოე ჟორდანიას მთავრობამ საერთო ენა მაინც ვერ გამონახა.

ამ დროს აღადგინეს ნავთობსადენიც, მაგრამ მსოფლიო ბაზარზე ნავთობზე მოთხოვნა მცირე იყო.

ძალიან უჭირდათ ბათუმშიც.

1919 წლის 6 სექტემბრის ღამეს ბათუმის სანაპიროსთან შემოსულ ინგლისური გემს დაესხნენ თავს.

„იყო ტერორისტული ჯგუფები, 30-მდე ბანდა იყო ამ დროს ბათუმში, იყვნენ ქართველები, სხვა ეროვნების ადამიანებიც… გემზე ყოფილა ფული და საყოფაცხოვრებო საქონელიც, ატყდა სროლა და 12 ბრიტანელი მაშინ მოკვდა. ასეთი შეტაკებები სხვა დროსაც იყო,“ – გვიყვება ისტორიკოსი ოთარ გოგოლიშვილი.

ამ დროს გააქტიურდა „სამუსლიმანო საქართველოც“. დემონსტრანტები დედასამშობლოსთან დაბრუნებას ითხოვდნენ. ისტორიკოსი ამ ისტორიულ პროცესში განსაკუთრებულ როლს ერთ ბრიტანელ და-ძმას ანიჭებს – ოლივერ და მარჯორი უორდროპებს, რომლებიც დემოკრატიული საქართველოს პოპულარიზაციას ეწეოდნენ და ბრიტანელი სამხედროებსაც ესაუბრებოდნენ ამის შესახებ.

„ბრიტანელები ძალიან დემოკრატიულად მოგვექცნენ, როგორც კი დაინახეს ჩვენი არჩევანი, საბოლოოდ დაინახეს, რომ ბათუმის გადაცემა ისევ საქართველოსთვის აჯობებდა,“ – მიიჩნევს ისტორიკოსი ოთარ გოგოლიშვილი. თუმცა ის არც იმას გამორიცხავს, რომ 1920 წლის ივნისის ბოლოს, როცა ბრიტანელმა სამხედროებმა ბათუმის სანაპირო დატოვეს, პრაქტიკულად ბოლშევიკები იმარჯვებდნენ თეთრგვარდიელებზე.

ისტორიკოსი კიდევ ერთ ისტორიულ დოკუმენტს იხსენებს, რომლის მიხედვითაც ვიდრე ბრიტანელები ბათუმს დატოვებდნენ, თებერვლის ბოლოს, ბათუმის ბულვარში ძლიერი აფეთქების ხმა გაისმა.

„უცნობია, რა აფეთქდა, მაგრამ ამას 14 ბრიტანელის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ამას გამოუწვევია აღშფოთება. ზოგი ამას მენშევიკებს აბრალებდა, ზოგი დენიკინის აგენტებს, რომ ისევ რუსები დაბრუნებულიყვნენ აქ და ასე შემდეგ…“  – დასძინა ისტორიკოსმა, ოთარ გოგოლიშვილმა.

ლადო შარაშიძე, საქართველოს სსრ კულტურის დამსახურებული მუშაკი და ბათუმში დღევანდელი ხელოვნების მუზეუმის დამაარსებელი, ბრიტანელი სამხედროების ბათუმიდან გასვლას ასე იხსენებდა:

„მე მოწმე ვიყავი ამ პროცედურისა, რაც ბათუმში ჩატარდა ინგლისელების მიერ აქედან წასვლასთან დაკავშირებით. ეს პროცედურა გაიმართა 1920 წლის ივნისის მეორე ნახევარში, ახლანდელი სამხედრო კომისარიატის შენობის წინ, რუსთაველისა და კომკავშირის ქუჩების შესაყართან. ეს შენობა ეკავა ინგლისელების სამხედრო კომენდატურას და მის წინ აღმართულ ბოძზე ინგლისის დროშა ფრიალებდა.

დღის მეორე ნახევარში ამ შენობის წინ ქუჩის ორივე მხარეზე ჩამწკრივებული ჯარისკაცების ორი ოცეული იდგა – ერთი იყო ინგლისელების, მეორე კი მენშევიკური საქართველოს ჯარისკაცები. დაახლოებით 5 საათზე იქუხა ზარბაზანმა [ჩვენ შეჩვეული ვიყავით ზარბაზნების ასეთ გასროლებს, ჯერ ერთი, ყოველდღე, შუადღით, გასროლილი ზარბაზნის ხმა ეფინებოდა მთელს ქალაქს – იგი იუწყებოდა, რომ 12 საათი შესრულდა], ამის შემდეგ კი სასულე ორკესტრის მუსიკის ხმაზე ბოძიდან ნელ-ნელა ჩამოეშვა ინგლისელების დროშა და მის ადგილას აღიმართა მენშევიკური საქართველოს დროშა. ამ დროს ახლანდელი კომკავშირის ქუჩიდან მოისმა ხალხის ხმაური, რაც ხშირად ლოზუნგების წარმოთქმის ფორმას იღებდა…,“ – იხსენებდა ლადო შარაშიძე.

სად და რა ვითარებაში გარდაიცვალა 68 ბრიტანელი ჯარისკაცი ბათუმში? – ისტორიკოსი ოთარ გოგოლიშვილი ვარაუდობს, რომ ბრიტანელი სამხედროების ნაწილი პირველი მსოფლიო ომის დროს დაიღუპნენ სხვადასხვა ადგილზე და ბათუმში დაკრძალეს, ნაწილი – ტერორისტებთან შეტაკებების დროს.

რა არის ცნობილი საქართველოში დიდი ბრიტანეთის საელჩოსთვის დაღუპული სამხედროების შესახებ? – ბრიტანეთის საელჩოდან მოგვწერეს, რომ ამ ეტაპზე მხოლოდ ესაა ცნობილი: ეს ჯარისკაცები ბრიტანეთის სამხედრო ძალის შემადგენლობაში იყვნენ და მათი სახელები თურქეთში ჰეიდარ ფაშას ისტორიულ სასაფლაოზე იყო ამოტვიფრული.

მთავარი ფოტო: ბრიტანელი ჯარისკაცების შემოსვლა ბათუმში

იურისტი მირზა მამულაძე აცხადებს, რომ ამ დრომდე ვერ ახერხებს დღეს, 12 ნოემბერს, ბათუმში, სუსის შენობასთან დაკავებული ოპოზიციონერების ადგილსამყოფლის დადგენას. ის საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის [საია] აჭარის ფილიალის იურისტი და დაკავებულების ინტერესების დამცველია.

მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავებას და იმ მოტივს, რაც პოლიციამ მათ მიმართ დღეს გამოიყენა საიას იურისტი აფასებს, როგორც „გატაცებას – რეპრესიებს მშვიდობიანი  დემონსტრანტების მიმართ.“

დღეს დილით პოლიციამ სუსის შენობასთან „გირჩი – მეტი თავისუფლების“ წევრები – ბათუმის მერობის კანდიდატი, გიორგი ფუტკარაძე და პარტიის ბათუმის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი თემურ გორგაძე დააკავა. მათ სუსის შენობასთან აქცია პერფორმანსი გამართეს, შენობის შესასვლელთან გააჩერეს მანქანა, რომლის საქარე მინაზეც ტრანსპარანტები ჰქონდათ განთავსებული. ისინი ამ აქციით მიხეილ სააკაშვილის სამოქალაქო საავადმყოფოში გადაყვანას და რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნების დანიშვნას ითხოვდნენ.

მირზა მამულაძის ინფორმაციით, მოგვიანებით პოლიციამ სუსის შენობასთან „გირჩი მეტი თავისუფლების“ კიდევ ერთი დემონსტრანტი დააკავა, იურისტი მის დაკავებას „გატაცებას“ უწოდებს:

„გაიტაცეს, ეს სიტყვა ზუსტად ასახავს იმას, რაც საკუთარი თვალით ვნახე. ეს ფაქტობრივად ნიშნავს იმას, რომ სახელმწიფო ორგანოს წარმომადგენლები, რომელთაც ამ ქვეყნის უსაფრთხოება აბარიათ, ახორციელებენ რეპრესიებს მშვიდობიანი დემონსტრანტების წინააღმდეგ.“

იურისტის ინფორმაციით, რომა მახარაძე მაშინ დააკავეს, როცა ის სუსის შენობასთან მუსიკას უსმენდა:

„აქტივისტები უსმენდნენ მუსიკას და ამ ფორმით გამოხატავდნენ თავიანთ პროტესტს იმ პროცესების მიმართ, რაც ქვეყანაში ვითარდება. სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლებმა მოსთხოვეს ამ მუსიკის გამორთვა იმ მოტივით, რომ საზოგადოებრივი ინტერესი იზღუდებოდა. არადა იყო დღის საათები და რასაც ისინი აკეთებდნენ, გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში ჯდებოდა. მუსიკას უსმენდნენ არც მაინც და მაინც მაღალ ხმაზე, რომ ვინმე შეწუხებულიყო, მეც იქ გახლდით.

დაკავების დროს საკმაოდ ხმადაბლა მიმდინარეობდა კომუნიკაცია სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლებსა და დემონსტრანტებს შორის. უცებ, ფაქტობრივად, ადამიანი გაიტაცეს, როცა მუსიკა უკვე გამორთული იყო. ის, რომ პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისათვის დაუმორჩილებლობას ჰქონდა ადგილი, აბსოლუტურად უსაფუძვლოა. მას უკანონოდ აღუკვეთეს თავისუფლება.“

რაც შეეხება დაკავებულების ადგილსამყოფელს, იურისტის ინფორმაციით, მათ პოლიციამ ჯერ არასწორი მისამართი მიაწოდა:

„ჯერ საპატრულოში ვცადეთ ინფორმაციის მოძიება, თუ სად იყვნენ დაკავებულები. განგვიმარტეს, რომ დროებითი მოთავსების იზოლატორში იყვნენ გრიბოედოვის ქუჩაზე. აქ გვითხრეს, რომ ჯერ არ გადმოუყვანიათო. ფაქტობრივად, მთელი დღის განმავლობაში ჩვენთვის უცნობი იყო  იმის შესახებ, სად ჰყავდათ დაკავებულები“.

სავარაუდო ინფორმაციით, ერთ-ერთი დაკავებული ქობულეთშია გადაყვანილი, ამის დაზუსტებას ახლა სახალხო დამცველის წარმომადგენელი ცდილობს.

„თუ დაკავებულები ქობულეთში არიან, გაუგებარია ჩემთვის რატომ. ვარაუდის დონეზე მხოლოდ ის შემიძლია გითხრათ, რომ თითქოს მოერიდნენ დამატებით პროტესტის კერის შექმნას. ამ ადამიანებს მთელი დღის განმავლობაში არ აძლევენ  დაცვის უფლების ჯეროვანი განხორციელების შესაძლებლობას. ცდილობენ, რომ მათ არ ჰქონდეთ კომუნიკაცია ადვოკატთან. როცა პოლიციელი აკავებს პირს, ის უნდა გადაიყვანოს სასამართლოში. სასამართლომ უნდა შეამოწმოს ადამიანის დაკავების კანონიერება.“

მირზა მამულაძის თქმით, გიორგი ფუტკარაძის დაკავების კადრებში კარგად ჩანს, რომ მისი მხრიდან არანაირ დაუმორჩილებლობას, ან საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია. რაც შეეხება თემურ გორგაძეს, რომელიც მანქანაში იმყოფებოდა და კარი ჰქონდა ჩაკეტილი, იურისტი მიიჩნევს, რომ ეს ქმედებაც ჯდება გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში:

„ამან შეიძლება გარკვეული დისკომფორტები შეუქმნა მათ, თუმცა პროტესტი მათ შორის ამ ფორმით გამოხატვა გულისხმობს იმასაც, რომ სახელმწიფო ორგანოების წარმომადგენლებს შეიძლება გარკვეული დისკომფორტი შეექმნათ. სწორედ ეს არის პროტესტის მიზანი. ამიტომაც ამ შემთხვევაშიც დაკავება იყო აბსოლუტურად უკანონო – აქ თუ ფორმალურად მიზეზი შეიძლებოდა ჰქონოდათ სამართალდამცავებს, დანარჩენი ორის დაკავება წარმოადგენდა წმინდა წყლის რეპრესიას“.