Batumelebi

დეპუტატ მედეა ვასაძის განცხადება აჭარის მთავრობის კუთვნილ ავტომანქანაზე

„ჩემს ხელთ არსებული ინფორმაციით, 18-19 და 20 სექტემბერს ავტომანქანის სახელმწიფო საზღვრის ინტენსიურად გადაკვეთის თაობაზე, სანდო წყარო სისტემატურად მაწვდიდა გარკვეულ ინფორმაციას, რომელშიც სხვა საკითხებთან ერთად, საყურადღებო იყო ის, რომ იმ პერიოდში, საქართველო-თურქეთის სახელმწიფო საზღვარს სისტემატურად კვეთდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ბალანსზე რიცხული ავტომანქანა „Hyundai – CJC-967“. საზღვრის კვეთა განხორციელებულია 2013 წლის 18 სექტემბრის 22 : 17 საათზე, 19 სექტემბერის – 00:47 საათზე, იმავე დღეს – 14:58 საათზე და 20 სექტემბერის – 01:27 საათზე.

ჩემს ხელთ არსებული ინფორმაციის გადასამოწმებლად 2014 წლის 29 აგვისტოს ოფიციალური წერილით მივმართე აჭარის ა.რ. მთავრობის თავმჯდომარეს არჩილ ხაბაძეს, მთავრობის ბალანსზე რიცხული ამ ავტომანქანის გადაადგილების მიზნობრიობის შესახებ, რაზედაც 2014 წლის 10 სექტემბერს, აპარატის უფროსის ხელწერით, მივიღე შეტყობინება იმის შესახებ, რომ ამ გადაადგილების თაობაზე ოფიციალური დოკუმენტაცია მთავრობის აპარატში რეგისტრირებული არ იყო.

აღნიშნული დროიდან, არაერთგზის მიმოწერის მიუხედავად, საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოდან მიღწეული ვერ იქნა ავტომანქანის საზღვრის კვეთის ფაქტზე ჩვენ მიერ გამოთხოვილი ოფიციალური დასტურის მიღება. დღეს ხელთ მაქვს და ვასაჯაროებ რა ამ დოკუმენტს, მივმართავ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს არჩილ ხაბაძეს, რათა აღნიშნულ საკითხზე დაიწყოს ადმინისტრაციული წარმოება და ამ გზით უზრუნველყოს პასუხები შემდეგ კითხვებზე:

ვისზე იყო იმ დროისათვის აღნიშნული ავტომანქანა მიმაგრებული (განპიროვნებული), (თუკი ამ ავტომანქანით მოსარგებლე მთავრობის აპარატის ყოფილი უფროსი იმ პერიოდში ასრულებდა 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების საარჩევნო შტაბის ხელმძღვანელის მოვალეობას და (სავარაუდოდ) შეჩერებული ჰქონდა აპარატის უფროსის მოვალეობა);

რას ემსახურებოდა ავტომანქანის ამ მიმართულებით გადაადგილება; ვინ მართავდა ავტომანქანას და რა ოდენობის საწვავია მასზე იმ დროისათვის გაცემული და სხვა.

ვფიქრობ, რომ ამ საკითხზე ადმინისტრაციული წარმოება მთავრობის აპარატს, უნდა დაეწყო ჩემი წერილის მიღებისთანავე, რაც არ განხორციელებულა. ამიტომ დღეს არჩილ ხაბაძეს მივმართავ საჯარო განცხადებით, დაიწყოს ამ ფაქტთან დაკავშირებული ყველა გარემოების გამოკვლევა და ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიღებულ გადაწყვეტილებაზე მაცნობოს როგორც წერილობით, ასევე საჯაროდ რის შემდეგაც ჩვენ კვლავ შევხვდებით ერთმანეთს, ერთ ფრიად მნიშვნელოვან ფაქტზე სასაუბროდ, რომელზედაც, დღეის მდგომარეობით, მასალები თითქმის მზად მაქვს“- განაცხადა მედეა ვასაძე.

დეპუტატის განცხადება აჭარის უმაღლესი საბჭოს ვებგვერდზეა განთავსებული.

ბათუმში ეკომიგრანტებისთვის 58-ბინიანი კორპუსი აშენდება

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ინფორმაციით, მრავალსართულიანი კორპუსში 58 ბინა იქნება, რომლებსაც ეკომიგრანტებს გადასცემენ.

სატენდერო პირობების თანახმად, პრეტენდენტის მიერ შესრულებული სამუშაოების საგარანტიო ვადა უნდა შეადგენდეს სამუშაოების დასრულების მომენტიდან არანაკლებ 3 წელს (ქანობიანი სახურავი ბურულით, მოსაპირკეთებელი სამუშაოები (ბათქაში, სამღებრო სამუშაოები, კერამიკული ფილების მოწყობა, მაგისტრალური წყალმომარაგების და კანალიზაციის სისტემები, მაგისტრალური ელექტროგაყვანილობები გამანაწილებელ ელექტროფართან ერთად).

შესყიდვის ობიექტის საბოლოო მიღება-ჩაბარებას განახორციელებს ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ შექმნილი ინსპექტირების ჯგუფი შემსრულებლის მიერ წარმოდგენილი შესრულებული სამუშაოების მოცულობისა და ხარისხის შესახებ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ გაცემული დასკვნის საფუძველზე, ხოლო სამუშაოების შუალედურ მიღება-ჩაბარებას განახორციელებს შემსყიდველის წარმომადგენელი – ტექნიკური ზედამხედველი.

პრეტენდენტთა წინადადებების მიღება 2015 წლის 13 მაისს დაიწყება და 18 მაისს დასრულდება.

აჭარაში ამ დროისთვის 113 ოჯახია სტიქიით დაზარალებულთა პირველ კატეგორიაში, რომელთა სახლები საცხოვრებლად უვარგისია და იქ ცხოვრება საფრთხის შემცველია. პარალელურად, მიმდინარეობს დაზარალებული ოჯახების მორიგი გადამოწმება.

არქიტექტურული ნაწილი სატენდერო დოკუმენტაციიდან

პიკასოს „ფიროსმანს” ძეგლის სტატუსი მიანიჭეს

„დაევალოს სააგენტოს იურიდიულ სამსახურს ამ ბრძანების ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში ბრძანების დანართში მითითებული ობიექტის მონაცემების კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს ინტერნეტგვერდზე ასახვის მიზნით შესაბამისი ღონისძიების განხორციელება“- წერია ბრძანებაში.

პიკასოს ნამუშევარი „ნიკო ფიროსმანაშვილის პორტრეტი“ 1972 წელსაა შექმნილი.

პიკასოს ნამუშევრის გარდა, მოძრავი ძეგლის სტატი სტრადივარიუსის ვიოლინოს (ეტიკეტი: Antonius Stradiuarius Cremonenfis Faciebat Anno ) და განჯის/განძის კარს (გელათის სამონასტრო კომპლექსი, დავით აღმაშენებლის კარიბჭის ინტერიერი) მიენიჭა.

კონკურსში ორჯერ ჩაჭრილი პირი ახალ თანამდებობაზე

გიორგი კირთაძე

„ეს არის ადამიანი, რომელსაც 2013 წელს ძალიან უნდოდა რომ გამხდარიყო საბავშვო ბაღების გაერთიანების დირექტორი და შესარჩევ კონკურსებშიც იღებდა მონაწილეობას, თუმცა მის კანდიდატურაზე საკრებულომ ბიუროს სხდომებზე ორჯერ თქვა უარი. პირველად 16 ივლისს, შემდეგ კი 29 ივლისს. ამის შემდეგ, ავთანდილ ბურკაძე ქალაქის კეთილმოწყობის სამსახურის უფროსად დანიშნეს, საიდანაც ის მალე გადაიყვანეს მოადგილის თანამდებობაზე. ავთანდილ ბურკაძემ მოადგილის პოზიციაზე გამოცხადებულ კონკურსში ორჯერ მიიღო მონაწილეობა და შესაბამისი ქულები ვერ დააგროვა. ამის შემდეგ, ირაკლი ჭეიშვილმა და ერმაკოვმა ეს ადამიანი წაიყვანეს იქ, სადაც არ იყო საჭირო კონკურსის გავლა. ვფიქრობ, ეს მხოლოდ იმიტომ მოხდა, რომ ის მეგობრობს ირაკლი ჭეიშვილთან“- აცხადებს, გიორგი კირთაძე.

კირთაძის განცხადებით, ავთანდილ ბურკაძის აიპის „ბათუმის სასაფლაოების“ დირექტორად დანიშვნის ბრძანება ქალაქის მერმა გიორგი ერმაკოვმა, სამი დღის წინ გაწერა.

„ეს არის საკმაოდ მნიშვნელოვანი თანამდებობა, რადგან მნიშვნელოვანი პროექტები ხორციელდება, მიმდინარე წლის ბიუჯეტში მილიონი ლარია სასაფლაოების პროექტის განხორციელებისთვის გათვალისწინებული, ამიტომ, ავთანდილ ბურკაძემ რომელმაც ვერ შეძლო ორჯერ კონკურსის გავლა, ვფიქრობ ის ამ თანამდებობისთვის შეუფერებელია“.

გიორგი კირთაძის აზრით, აიპის ყოფილი ხელმძღვანელი პოლიტიკური მოტივით გაათავისუფლეს.

„ამ პოზიციაზე მუშაობდა ლაშა ბერძენიშვილი, რომელიც ჩვენი ხელისუფლების დროს იყო დანიშნული და ვფიქრობ რომ ეს გათავისუფლებაც იყო პოლიტიკური მოტივით“.

შს მინისტრის მოადგილე „უსაფრთხო ქალაქის“ შესახებ

„კამპანიის მიზანია საქართველოს რეგიონებში მოსახლეობისთვის შსს საქმიანობაზე მეტი ინფორმაციის მიწოდება, დანაშაულის პრევენციის მნიშვნელობის და ამ კუთხით არსებული გამოწვევების განხილვა სათემო დონეზე, ადგილობრივი საზოგადოებისთვის საინტერესო და მტკივნეული საკითხების იდენტიფიცირება და რეაგირება.

კამპანიის ფარგლებში დაგეგმილ შეხვედრებში მონაწილეობას ახალგაზრდები, ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციების, საზოგადოებრივი ჯგუფების და სამოქალაქო საზოგადოების სხვა სეგმენტების წარმომადგენლები მიიღებენ. კამპანია ხელს შეუწყობს პოლიციის აქტივობის შესახებ ინფორმირებულობის ამაღლებას რეგიონებში და მეორეს მხრივ, საშუალებას მისცემს შსს–ს მიიღოს ინფორმაცია და რეაგირება მოახდინოს თემში არსებულ პრობლემებზე“- ნათქვამია, „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრის“ განცხადებაში.

შეხვედრებში შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილეები, შსს ადმინისტრაციის და დეპარტამენტების ხელმძღვანელებიც მიიღებენ მონაწილეობას.

მსგავსი შეხვედრები საქართველოს ათ ქალაქში გაიმართება.

ყოფილი ფეხბურთელი კახა ახალაძე გარდაიცვალა

„ის 1979 წელს გახლდათ დაბადებული, შემტევი ნახევარმცველი იყო, თამაშობდა თსუ-სა და სხვადასხვა გუნდებში. ტრავმების გამო შედარებით მალე მოუწია კარიერის დასრულება და ფუტსალში გადავიდა. საკმაო ხანს თამაშობდა ფუტსალს, ეროვნულ ნაკრებშიც ირჯებოდა.

კახა ახალაძე ბოლო წლებში შეუძლოდ იყო, მძიმე სენით დაავადდა. მის დასახმარებლად 2013 წლის მიწურულს საქველმოქმედო მატჩიც გაიმართა საბურთალოს ბენდელას სტადიონზე. „ჩვენი თამაშის” რედაქცია მწუხარებას გამოთქვამს და სამძიმარს უცხადებს მის ოჯახს“ – ნათქვამია ფედერაციის განცხადებაში.

რატომ გახდა სადაო სპეციალური მასწავლებლის შერჩევა

„საერთაშირისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ საკუთარი უფლებების დაცვის მიზნით, განცხადებით მიმართა კონკურსის ერთ-ერთ მონაწილემ, ნათია ჩხობაძემ. რომელმაც განაცხადა რომ მის მიმართ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სსიპ ქალაქ ბათუმის #14 საჯარო სკოლის საკონკურსო კომისიის მიერ მიღებული იქნა სუბიექტური გადაწყვეტილება, რომლის შესახებაც სკოლას მისთვის დადგენილი წესით არ უცნობებია.

კერძოდ, 2015 წლის 25 მარტს, სსიპ ქალაქ ბათუმის #14 საჯარო სკოლაში სპეციალური მასწავლებლის თანამდებობაზე გამოცხადებული კონკურსის მეორე ეტაპი – გასაუბრება გაიმართა. კონკურსში მონაწილეობას იღებდა 3 კონკურსანტი: ნათია ჩხობაძე, ნარგული ბოლქვაძე და ლიანა თოდრია. ნათია ჩხობაძემ დააგროვა 257 ქულა, ნარგული ბოლქვაძემ 189 ქულა, ლიანა თოდრიამ კი 249 ქულა. კომისიის წევრთა ხმათა უმრავლესობით მასწავლებლებად შერჩეული იქნა ლიანა თოდრია.

,,საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ მიერ გამოთხოვილი ინფორმაციით დასტურდება, რომ სსიპ ქალაქ ბათუმის #14 საჯარო სკოლის საკონკურსო კომისიის წევრებმა კონკურსანტები განსაზღვრული კრიტერიუმების გათვალისწინებით (წინასწარ მომზადებული კითხვარების საფუძველზე) მათი თეორიული ცოდნის, გამოცდილებისა და პიროვნული მახასიათებლების მიხედვით შეაფასეს.

კომისიის წევრების ხმათა უმრავლესობით (ოთხი ერთი წინააღმდეგ) სპეციალური მასაწავლებლის თანამდებობაზე შერჩეული იქნა ლიანა თოდრია, რადგან, როგორც კომისიის 25 მარტის ოქმშია აღნიშნული აღნიშნული, ,,მას ჰქონდა პედაგოგიური მუშაობისა და სპეციალურ მოსწავლეებთან 28 წლიანი გამოცდილება. ის წლების განმავლობაში პასუხისმგებლობით ეკიდებოდა მასზე დაკისრებულ მოვალეობას და კარგი ავტორიტეტით სარგებლობდა აღნიშნული სკოლის კოლექტივში’’.

რაც შეეხება კომისიის ერთი წევრის – საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინკლუზიური განათლების მულტიდისციპლინური გუნდის წევრის ელზა ლორიას აზრს, მან უპირატესობა მიანიჭა კონკურსის მონაწილეს ნათია ჩხობაძეს, ,,იმ მოტივით, რომ მან გამოავლინა ღრმა თეორიული ცოდნა ინკლუზიური განათლების საკითხებში. უმაღლესი ქულით უპასუხა ყველა შეკითხვას, გავლილი ჰქონდა სპეცილური მასწავლებლის ტრენინგები, ჰქონდა სპეციალური მასაწავლებლის მუშაობის სამთვიანი გამოცდილება, განათლებით იყო ფსიქოლიგი, გავლილი ჰქონდა ბაკალავრის 4 წლიანი წკურსი და თვლიდა, რომ ის უკეთ მოემსახურებოდა სპეციალურ მოსაწავლეებს სკოლაში, როგორც სპეციალური მასწავლებელი”, – აღნიშნულია ოქმში.

როგორც აღვნიშნეთ, პოზიციაზე ლიანა თოდრია შეირჩა, თუმცა მოგვიანებით, ჩვენთვის უცნობის მიზეზების გამო, იმავე პოზიაციაზე კონკურსი ხელახლა გამოაცხადა. საკონკურსო განაცხადში მითითებული იქნა, რომ კონკურსი ჩატარდებოდა მხოლოდ ტესტირების ფორმით. აღნიშნული გარემოებები კი არაერთ კითხვას აჩენს კონკურსის ჩატარებასთან და შედეგებთან დაკავშირებით.

ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ 2015 წლის 20 აპრილს გამართულ კონკურსზე, რომელიც ტესტირების ფორმით ჩატარდა და რომელსაც ესწრებოდნენ ,,საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ წარმომადგენელები. ტესტირებას კომისიის მხოლოდ 2 წევრი ესწრებოდა. აღსანიშნავია, ტესტირების მიმდინარეობისას წევრებმა კონკურსანტების მიმართ არათანაბარი დამოკიდებულება გამოავლინეს, რაც სხვადასხვა ფორმით გამოიხატა.

ღნიშნული კონკურსების ჩატარების დროს, დაცული არ ყოფილა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სსიპ ქალაქ ბათუმის #14 საჯარო სკოლის დირექტორის 2015 წლის 11 მარტის #01-03/11 ბრძანების იმპერატიული მოთხოვნები კონკურსის ჩატარების წესისა და პირობების შესახებ. კერძოდ, ობიეუქტურობა, საჯაროობა, კოლეგიალურობა, გამჭვირვალობა და კორექტულობა. ასევე კონკურსის ჩატარების დროს და შემდგომ ადგილი ჰქონდა პროცედურული საკითხების დარღვევას.

მივიჩნევთ, რომ კონკურსის ჩატარების მიზანი – კანდიდატის კვალიფიკაციის, პროფესიული დონის, შესაძლებლობებისა და პიროვნული თვისებების შეფასება, აგრეთვე კანდიდატის პროფესიული ჩვევების, კვალიფიკაციის, შესაძლებლობებისა და პიროვნული თვისებების დასაკავებელი თანამდებობის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დონის განსაზღვრა უნდა იყოს.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სსიპ საჯარო სკოლაში, რომელიც ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაა და ახორციელებს ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობას ეროვნული სასწავლო გეგმის შესაბამისად, აღნიშნული პროცესი ისე უნდა წარიმართოს, რომ ზიანი არ მიადგეს მისი საქმიანობის ხარისხს, საზოგადოებაში არ გაჩნდეს კითხვები ან ნეგატიური დამოკიდებულება მიმდინარე კონკურსების მიმართ, არ წარმოიქმნას ნეპოტიზმის რისკები და არ მოხდეს პოზიციისთვის შეუსაბამო პირების დანიშვნა.

„ჩვენი ორგანიზაცია დაინტერესებულია, რომ სპეციალურ საგანმანათლებლო პროგრამაში ჩართულ ყველა პირს, განსაკუთრებით სკოლის ადმინისტრაციას, სრულად ჰქონდეს გაცნობიერებული კონკურსის ჩატარების დროს თანასწორობისა და გამჭვირვალობის პრინციპების დაცვის აუცილებლობა“- ნათქვამია, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ განცხადებაში.

იმის გათვალისწინებით, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო არის ზოგადი განათლების სისტემის მართვის ძირითადი რგოლი, ატარებს ერთიან სახელმწიფო პოლიტიკას ზოგადი განათლების სფეროში, მოგმართავთ, თხოვნით რათა ზოგადი განათლების შესახებ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის ,,ნ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად, გამოითხოვოთ მასალები და ინფორმაცია ან ადგილზე შეისწავლოთ #14 საჯარო სკოლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის შესრულება, კერძოდ კი 2015 წლის 25 მარტსა და 20 აპრილს ჩატარებული კონკურსების კანონიერება.

მოკლემეტრაჟიანი და დოკუმენტური ფილმების კონკურსის გამარჯვებულები ბათუმში

სულ სამი გამარჯვებულია გამოვლენილი. მოკლემეტრაჟიან ფილმების კატეგორიაშია გაიმარჯვა რეჟისორ გია დიასამიძის ფილმა, – „მსხვერპლშეწირვა“. ფილმის დაფინანსება მოხდება 9 912 ლარით. მეორე გამარჯვებული რეჟისორი თორნიკე გოგრიჭიანის ფილმია – „ანდრო“. ფილმის დაფინანსება 10 000 ლარითაა განსაზღვრული.

დოკუმენტური ფილმის პროექტში რეჟისორ ნიკოლოზ წიკლაურის პროექტმა გაიმარჯვა. ფილმის სახელმწოდებაა „ჯარა“. ფილმის გადაღება 15 088 ლარით დაფინანსდება.

„იმ პროექტების ავტორებს, რომლებიც ვერ მოხვდნენ გამარჯვებულებს შორის, მადლობას ვუხდით მონაწილეობისთვის და იმედს ვიტოვებთ, რომ მომავალ წელს ისევ მიიღებენ მონაწილეობას აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს „აჭარაში კინოხელოვნების განვითარების ხელშეწყობის“ პროგრამის ფარგლებში გამოცხადებულ კონკურსებში“- აცხადებენ სამინისტროში.

რჩევები მშობლებისთვის ბავშვის კბილების ჯანმრთელობის დასაცავად

-ბავშვის კბილის ჰიგიენასა და ჯანმრთელობაზე ზრუნვა პირველი კბილის ამოსვლისთანავე, 6-7 თვის ასაკში იწყება. აფთიაქებში იყიდება თითზე წამოსაცმელი სპეციალური საშუალება, რომლითაც ბავშვს რეგულარულად უნდა გაუწმინდოთ პირველი კბილები.

-როდესაც ბავშვი წამოიზრდება, დაახლოებით 1 წლის ასაკიდან, დაიწყეთ ბავშვებისთვის განკუთვნილი პატარა, საშუალო სირბილის (Medium) კბილის ჯაგრისის გამოყენება. ბავშვს ასწავლეთ როგორ გაიწმინდოს ჯაგრისით კბილი და როგორ არ გადაყლაპოს კბილის პასტა.
რადგან ბავშვები ადრეულ ასაკში ხშირად ყლაპავენ კბილის პასტას, მისი კბილების გასაწმენდად აუცილებლად გამოიყენეთ სპეციალური, ბავშვებისთვის განკუთვნილი კბილის პასტა. ზრდასრულებისთვის განკუთვნილი კბილის პასტა შეიცავს ნივთიერებებს, რომლის უნებლიე გადაყლაპვა ბავშვისთვის სასურველი არ არის.

-ბავშვებისთვის, ისევე როგორც ზრდასრულებისთვის, აუცილებელია სტომატოლოგთან ვიზიტი 6 თვეში ერთხელ. ეს შესაძლებლობას მოგცემთ, ექიმმა საწყის ეტაპზევე აღმოაჩინოს კბილის დაზიანება და შესაბამისად, გართულებებსაც აიცილებთ თავიდან.

-ბავშვები და ტკბილეული განუყოფელია და სწორედ ეს ტკბილეულია კარიერის გამომწვევი ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი. შეიძლება, ძალიან კარგად იცავდეთ მისი პირის ღრუს ჰიგიენას, თუმცა, კარიესი მაინც ჩნდება. თუ კარგად დააკვირდებით ბავშვის კბილებს, განსაკუთრებით უკანა კბილების საღეჭ ზედაპირებს, დაინახავთ რომ სწორედ აქ არის განლაგებული ძალიან წვრილი და ხანდახან საკმაოდ ღრმა ღარები – კბილის ფისურები. სამწუხაროდ, ამ მიდამოებში ვერანაირი კბილის ჯაგრისი ვერ აღწევს, ხანგრძილი დროის განმავლობაში საკვების ნარჩენების დაყოვნება კი კარიესული პროცესების განვითარებას იწვევს. კარიესის წარმოქმნას ყველაზე მეტად საწუწნი კანფეტები იწვევს, რომელსაც ბავშვი დიდი ხნის განმავლობაში და ხშირად მიირთმევს. თუმცა, ასეთ შემთხვევებშიც შესაძლებელია კარიესის არიდება კბილების ჰერმეტიზაციის გამოყენებით. მაშინ, როცა კბილი ახალი ამოჭრილია, მინანქარი არის დაუზიანებელი და ღარებშიც ჯერ არ არის შეღწეული მავნე მიკრობები. ამ ეტაპზე, წინასწარი მომზადების შემდეგ, ჩვენ შეგვიძლია ეს ღარები (ფისურები) შევავსოთ სპეციალური თხევადი მასალით “სილანტით”. ამის შედეგად კბილის ღარებიანი ზედაპირი ხდება გლუვი და მისი გაწმენდა ჯაგრისით გაცილებით ადვილია. აღნიშნული მეთოდი კარიესისგან დაცვის რამდენიმეწლიან გარანტიას იძლევა. “სილანტი” თხევადი კონსისტენციის ბჟენია, ის შეიცავს ფტორს, რაც ამდიდრებს კბილის მინანქარს და დაცვასთან ერთად აძლიერებს მას. “სილანტებით” კბილის ზედაპირზე არსებული ღარების შევსება სასურველია მისის ამოჭრისთანავე, ან მაქსიმალურად მცირე დროში.

-კბილების დაზიანებისგან დასაცავად ძალიან მნიშვნელოვანია კიდევ ერთი პრევენციული მეთოდი – კბილების ფტორით გამდიდრება, ანუ ფტორირება. ზედაპირული ფტორირება – კბილების ზედაპირის ფტორით დაფარვის უმარტივესი, უმტკინვეულო პროცედურაა. ღრმა ფტორირება უფრო ღრმა, გაცილებით ეფექტიანი და შედეგიანი მეთოდია. მნიშვნელოვანია, რომ ეს პროცედურა ექიმმა კლინიკაში ჩაატაროს კონკრეტული პაციენტის საჭიროების შესაბამისად, რათა შემდგომი გართულებები აიცილოთ თავიდან და ბავშვის კბილებიც უფრო საიმედოდ იყოს დაცული.

-რადგან ბავშვებში ემოციური ფონი მაღალია, მათი ერთ ადგილზე გაჩერება და კარიესის სამკურნალოდ ბურღის გამოყენება კი ხშირად პრობლემურიცაა, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება პრევენციას და კარიესის მკურნალობის უმტკივნეულო მეთოდს დაავადების საწყის ეტაპზე. გერმანულმა კომპანია DMG-მ შეიმუშავა უნიკალური ICON ტექნოლოგია, რომელსაც “ინდიგო” თავის პატარა პაციენტებს სთავაზობს. ეს არ უნიკალური და ბავშთა სტომატოლოგიაში უალერნატივო მეთოდი, სრულიად უმტკინვეულო და არასტრესული პროცედურა. პროცედურის დროს ხდება სპეციალური ICON გელის ინფილტრაცია კბილის ქსოვილში, ამ გელის საშუალებით ხდება კარიესის საწყის ეტაპზე დაზიანებული ქსოვილების გამდიდრება მინერალებით, კარიესის კუპირება და სრული აღდგენა. პროცედურა ერთეტაპიანია და შედეგი მაშინვე სახეზეა. ამ დროს კბილებს არ ვამუშავებთ მექანიკურად, ეს არის უმტკინვეულო და მცირეხნიანი პროცედურა. ICON ტექნოლოგიის გამოყენება ეფექტიანია კარიესის მხოლოდ საწყის ეტაპზე, ანუ მაშინ, როცა კბილის ქსოვილები შენარჩუნებულია, კბილის ზედაპირზე არ არის ღრუ და გვაქვს დემინერაზებული კერები – ადგილები, სადაც რამდენიმე თვეში უკვე ღრუ გაჩნდება.

-პატარა პაციენტებთან მუშაობა ექიმის მხრიდან განსაკუთრებულ ძალისხმევას, პროფესიონალიზმსა და ამასთან ერთად, ფსიქოლოგიურ უნარ-ჩვევებს მოითხოვს. მან უნდა მოახერხოს და პატარას ნდობა დაიმსახუროს. ასევე, სტომატოლოგთან ვიზისი სახალისო პროცედურად უნდა აქციოს. სწორედ ამიტომ ბავშვების კბილებზე გაჩენილი კარიესული ღრუების ამოსავსებად ვიყენებთ გერმანული წარმოების ფერად ბჟენებს, რომლებიც ბავშვებისთვისაც მიმზიდველია. ფერად ბჟენს მოყვება საკუთარი ფერთა სკალა, სადაც 8 ულამაზესი ფერია. პატარას შეუძლია თვითონ შეარჩიოს ბჟენისთვის ფერი და დაბჟენის პროცედურაც სახალისო თამაშად გადაიქცევა. ფერადი ბჟენები უნიკალურია თავისი შემადგენლობითაც, მისი ტექნოლოგია სპეციალურად ბავშვებისთვისაა შემუშავებული. შეიცავს ფტორს, რომელიც დაბჟენის შემდეგ გამოიყოფა ბჟენიდან და შეიწოვება კბილის ქსოვილების მიერ, ამდიდრებს მას, რითაც კარიესის საფრთხე მნიშვნელოვნად მცირდება.

-ხშირად, მშობლებს უჩნდებათ კითხვა, რატომ უნდა ვუმკურნალოთ სარძევე კბილებს, რამდენიმე წელიწადში მის ნაცვლად ახალი კბილები ხომ ამოვა? პასუხი ამ კითხვაზე მარტივია: დაზიანებული სარძევე კბილის მკურნალობა აუცილებელია. სარძევე კბილს აქვს აქვს ფესვი, ამ ფესვის ქვეშ, ყბის სისქეში არის პარკი, რომელშიც ზის მუდმივი კბილის ჩანასახი. მუდმივი და სარძევე კბილების სტრუქტურა ძალიან განსხვავდება. სწორედ აგებულების თავისებურების გამო, სარძევე კბილების კარიესი ძალიან ადვილად ღრმავდება და სულ მცირე დროში, ანთება გადადის კბილის არხზე, შემდეგ კი ფესვის ირგვლივ მდებარე ქსოვილებზე. ასეთ დროს მუდმივი კბილის ჩანასახის დაზიანების რისკი მაღალია, მისი ჯანმრთელი განვითარებისთვის კი აუცილებელია მისი გარემომცველი პარკი დარჩეს დაუზიანებელი. სარძევე კბილის კარიესით დაზიანებისას, ხდება კარიესის ჰერმეტიზაცია და სპეციალური ბჟენით ამოვსება, რათა მისი ამოვარდნის ბუნებრივი დროის დადგომამდე დაავადება არ გართულდეს და არ დააზიანოს მუდმივი კბილის ჩანასახი.

გახსოვდეთ, რომ ბავშვის კბილებზე ზრუნვა პირველი კბილის ამოსვლისთანავე იწყება, საუკეთესო ზრუნვა კი ნებისმიერი პრობლემის პრევენციაა.

ბავშვების პირის ღრუს ჰიგიენასა და ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით თუ გაგიჩნდათ დამატებითი კითხვები, შეგიძლიათ მოგვწეროთ სტომატოლოგიური კლინიკა ინდიგოს“ ფეისბუქის გვერდზე: https://www.facebook.com/IndigoDentalClinics

კლინიკის ვიდეო სიახლეები კი გამოიწერეთ იუთუბზე: https://www.youtube.com/channel/UCFfICoF4wp8my2FWuGqch4w

სტომატოლოგიური კლინიკა “ინდიგო”:

საკონტაქტო ინფორმაცია:

თბილისი, აღმაშენებლის გამზირი 187/189

(+995 32)2 731313 (+995) 514 311113

——————————————–

ბათუმი, ზურაბ გორგილაძის ქუჩა.29

(+995 04 22) 22 30 03,

(+995 04 22) 27 11 81 (+995) 514 131131

შსს განცხადებით, ჩინეთის მოქალაქეებზე თავდასხმის ფაქტი გამოძიებულია

„გამოძიებამ დაადგინა, რომ ნიღბიანი ბრალდებულები 19 აპრილს, ღამით, ქობულეთის რაიონის დაბა ოჩხამურში, ქობულეთი-ბათუმის შემოვლითი გზის მშენებლობაზე დასაქმებულ ჩინეთის ორ მოქალაქეს მშენებლობის ტერიტორიაზე არსებულ საცხოვრებელ კოტეჯში თავს დაესხნენ და ცივი იარაღის მუქარით 1600 ჩინური იენი, 200 ამერიკული დოლარი, 200 ლარი, მობილური ტელეფონი, პერსონალური კომპიუტერი და სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთი გასტაცეს“.

სამინისტროს ინფორმაციით, სამართალდამცველებმა, ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, ბრალდებულები მომხდარიდან რამდენიმე დღეში ქობულეთში დააკავეს. ნაყაჩაღარი ფულის ნაწილი – 1600 იენი, დაზარალებულების პირადი ნივთები, მობილური ტელეფონი, პერსონალური კომპიუტერი, დანაშაულის იარაღი და ნიღბები ნივთმტკიცებად სახით ამოიღეს. გამოძიებით ასევე დადგინდა, რომ სამივე დაკავებული ამავე მშენებლობაზე მძღოლად მუშაობდა.

გამოძიება სადგომში ან სხვა საცავში ჯგუფურად ჩადენილი ყაჩაღობის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით).

შს სამინისტროს ორი თანამშრომელი ნარკოტიკების შეძენა-შენახვის გამო სამსახურიდან დაითხოვეს

შსს-ს გენერალური ინსპექციის თანამშრომლებმა, მიღებული ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე, 1970 წელს დაბადებული, შსს-ს სპეციალური და საგანგებო ღონისძიებების ცენტრის სტრატეგიული ობიექტების დაცვის დეპარტამენტის 1-ლი სამმართველოს 1-ლი განყოფილების 1-ლი ქვეგანყოფილების დაცვის თანამშრომელი გ.მ. დააკავეს, რომლისგან ამოღებულია 2 შეკვრა 0,83 გრ ნარკოტიკული საშუალება გამომშრალი მარიხუანა. ნარკოლოგიური შემოწმების შედეგად აღნიშნულ პირს ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანას მოხმარების ფაქტი დაუდგინდა. აღნიშნულის საფუძველზე სასამართლომ გ.მ. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 45-ე მუხლის შესაბამისად 500 ლარით დააჯარიმა;

შსს გენერალური ინსპექციის თანამშრომლებმა, მიღებული ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე, 1986 წელს დაბადებული, შსს-ს პოლიციის აკადემიის მსმენელი – ი.რ. დააკავეს. ნარკოლოგიური შემოწმების შედეგად მას ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანას მოხმარების ფაქტი დაუდგინდა. აღნიშნულის საფუძველზე სასამართლომ ი.რ. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 45-ე მუხლის შესაბამისად 500 ლარით დააჯარიმა.

ინფორმაციას შს სამინისტრო ავრცელებს.

რატომ არის ვაქცინაცია მნიშვნელოვანი

საქართველოში ბავშვთა გეგმიური იმუნიზაცია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კანონისა და პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდრის შესაბამისად, საექიმო ამბულატორიებში, პოლიკლინიკებში, საოჯახო მედიცინის ცენტრებსა თუ სხვა სამედიცინო დაწესებულებებში ტარდება. მარო ჩხაიძის თქმით, სახელმწიფო უზრუნველყოფს ტუბერკულოზის, დიფტერიის, ყივანახველას, ტეტანუსის, პოლიომიელიტის, ყბაყურას, წითურას, წითელას, B ჰეპატიტის, როტავირუსული ინფექციის, ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი B-ს და პნევმოკოკური ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას. ”ბოლო წლებში დაინერგა როტავირუსული და პნევმოკოკური ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინაციაც” – ამბობს ის.

პროგრამული ვაქცინები უფასოა მომხმარებლისთვის, თუმცა არსებობს იმავე დანიშნულების მქონე ფასიანი ვაქცინებიც (მაგალითად, სამჯერადი ვაქცინა – Infanrix -ი დიფტერიის, ყივანახველასა და ტეტანუსის პროფილაქტიკისთვის), რომლითაც აცრა სახელმწიფო პროგრამებით არ ფინანსდება და რომლის ერთი დოზაც ბავშვის მშობლებმა აფთიაქში საშუალოდ 110 ლარად უნდა შეიძინონ. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ცნობით, საქართველოში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, გამოიყენება მხოლოდ ჯამოს მიერ რეკომენდებული და სერტიფიცირებული ვაქცინები. ”აქედან გამომდინარე, ყველა ვაქცინა, მიუხედავად მწარმოებელი ქვეყნისა და კომპანიისა, ეფექტურობისა და უსაფრთხოების მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა” – ამობს მარო ჩხაიძე.

ოჯახის ექიმი ნანა ჩაუჟბა ამბობს, რომ ფასიანი და უფასო ვაქცინაც ერთნაირად ეფექტური და უსაფრთხოა და ხშირად ისეც ხდება, რომ ისინი ერთი კომპანიის მიერ არის წარმოებული. „ერთადერთი სხვაობა მათ შორის არის ის, რომ ფასიან ვაქცინას შედარებით უფრო ნაკლები ტემპერატურული რეაქციები ახასიათებს, თორემ გვერდითი ეფექტები არც ჩვენს ვაქცინებს აქვთ. ისე კი, შესაძლოა ტემპერატურა ორივე სახის ვაქცინაზე ჰქონდეს ბავშვს, ან არც ერთზე” – ამბობს ის.

მარო ჩხაიძის თქმით, აცრის შემდეგ 1-3 დღის განმავლობაში აცრილი ბავშვის სხეულის ტემპერატურამ შესაძლოა 38.50C-მდე მოიმატოს, შეინიშნებოდეს ზოგადი აღგზნებადობა, აცრის ადგილის შეწითლება, შეშუპება და მტკივნეულობა. მისივე თქმით, ეს ორგანიზმის ბუნებრივი რეაქციაა და მის ჯანსაღ იმუნურ სისტემაზე მეტყველებს. ”როცა ორგანიზმში შედის ვაქცინა, მან რაღაც რეაქცია უნდა გამოიწვიოს, ორგანიზმმა უნდა გამოიმუშაოს იმუნიტეტი და ეს პროცესი შეიძლება გამოხატული იყოს სიცხის ან ტკივილის სახით, მაგრამ ეს მხოლოდ პირველი სამი დღის რეაქციებია და იგი ყველა ბავშვში არც ვლინდება” – განმარტავს ნანა ჩაუჟბა – ”გარდა ამისა ვაქცინა, რომელსაც ჩვენ მასიური აცრისას ვიყენებთ, მშობლისთვის არის უფასო, თორემ სახელმწიფოს საკმაოდ ძვირი უჯდება მისი შესყიდვა, იგი ნამდვილად კარგი ხარისხისაა და საკმაოდ ძვირადღირებულია”.

არსებობს არაგეგმიური (არაკალენდრული) აცრებიც, რომლებიც პროფილაქტიკისთვის რეკომენდებულია სეზონურად (მაგალითად, აცრა გრიპზე) ან აცრა იმ დაავადებებზე, რომლის რისკჯგუფშიც იმყოფება ადამიანი. მაგალითად, ექიმის თქმით, სასარგებლოა გოგონების აცრა პაპილომა ვირუსზე, რომელიც სქესობრივი გზით გადამდები ვირუსია და შემდგომში საშვილოსნოს ყელის კიბოს გამომწვევი მიზეზიც ხდება. ”აცრა პაპილომა ვირუსზე გოგონებმა სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე, პირველ სქესობრივ კონტაქტამდე უნდა გაიკეთონ. გლაქსოს ფირმამ ერთი პერიოდი აჩუქა საქართველოს ეს ვაქცინა, მშობლებს შესთავაზა ორჯერადი ვაქცინაცია უფასოდ, მაგრამ მშობლებმა მაშინ უარი თქვეს ამ აცრაზე და როცა კომპანიამ უკან წაიღო ვაქცინები, მერე გაჩნდა მოთხოვნა მასზე. ეს აცრა სახელმწიფო პროგრამით არ არის გათვალისწინებული” – განმარტავს ნანა ჩაუჟბა.

ოჯახში დამზადებული ღვინის ფესტივალი

ოჯახში დამზადებული ღვინის ბათუმის მერვე ფესტივალი | 2015

ღვინოების ხარისხს სპეციალურად შექმნილი 11-კაციანი სადეგუსტაციო კომისია ამოწმებდა. მათვე გამოვალინეს ფესტივალზე დაწესებულ ნომინაციებში გამარჯვებულები და აღმოსავლურ და დასავლურ თეთრი და წითელი ღვინების კატეგორიაში საუკეთესო სამეულები. ნომინანტებს და პირველ მეორე და მესამე ადგილზე გასულ მონაწილეებს, დასკვნით საკონცერტო ღონისძიებაზე, რომელიც ბათუმის ხელოვნებისა და მუსიკის ცენტრში გაიმართა, ფესტივალის მხარდამჭერმა კომპანიებმა ფულადი პრიზები და საჩუქრები გადასცეს.

სადეგუსტაციო კომისიის თავმჯდომარის, გურამ პაპუნიძის თქმით, ფესტივალზე წარმოდგენილ ღვინის ხარისხი ყოველწლიურად იზრდება:

„ძირითადი კრიტერიუმები, რითაც ფასდებოდა ღვინოები იყო ღვინოში ალკოჰოლის შემცველობის, სიმჟავე, მქროლავის არსებობა, რომელიც დაძმარებასთან არის დაკავშირებული. წელს იყო მონაწილეთა რეკორდი – 160-ს გადააჭარბა ნიმუშთა რაოდენობამ. დიდი ინტერესია ამ ფესტივალისადმი, ბათუმის ფესტივალს ვუწოდებთ, მაგრამ ეს არის სრულიად საქართველოს ფესტივალი. სხვათა შორის, წელს ბათუმიდან ყველაზე ნაკლები ნიმუში იყო, რადგან გასულ წელს ყინვამ და სეტყვამ მასიურად გააფუჭა მოსავალი. ყველაზე მეტი მევენახე კახეთიდან, ქართლიდან, გურიიდან, იმერეთიდან მონაწილეობდა“.

ფესტივალის ორგანიზატორი ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქია, ხოლო მისი ინიციატორი ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიის მიტროპოლიტი დიმიტრია.

ღონისძიებას სასულიერო პირებთან ერთად აჭარის მთავრობის წევრებიც ესწრებოდნენ.

ფესტივალის დახურვის ცერემონიაზე მიტროპილიტმა დიმიტრიმ ოჯახში დამზადებული ღვინის ფესტივალის შესახებ ისაუბრა:

„ოჯახში დამზდებული ღვინის ფესტივალის მიზანია მეტი ყურადღება გამოვიჩინოთ, მეტი სერიოზულობით მოვეკიდოთ იმ უდიდეს კულტურას, რასაც ჰქვია ღვინო. ჩვენ ვაზის კულტურის, ამ უდიდესი ცივილიზაციის სამშობლო ვართ. მიუხედავად ამისა, არ გვაქვს საამაყო ის თუ რა დამოკიდებულება გვქონდა ათეული წლების მანძილზე, მხედველობაში მაქვს გაყალბებული ღვინოები. ჩვენი ღონისძიება, უარის თქმაა ყოველგვარი სიყალბისა და არაბუნებრივისა“.

აღმოსავლურ და დასავლურ ღვინოებში გამოვლენილი სამეულები:

დასავლური თეთრი ღვინო

I – ოქროს მედალი. დემურ ბურჯანაძე, ღვინო ცოლიკაური

II – ვერცხლის მედალი. ანდრო ვაშალომიძე, ღვინო სარფიელა

III – ბრინჯაოს მედალი. ვარლამ ჩხეიძე, ღვინო კრახუნა

დასავლური წითელი ღვინო

I – ოქროს მედალი – გოჩა გათენაძე, ღვინო ალადასტური

II – ვერცხლის მედალი – ბენიტა ჭიტაძე, ღვინო ალადასტური

III – ბრინჯაოს მედალი – ზაზა კილაძე, ღვინო ალადასტური

აღმოსავლური წითელი ღვინო

I – ოქროს მედალი – ძმები ალექსანდრე და ბექა ნეშრუმაშვილები, ღვინო საფერავი

II – ვერცხლის მედალი – ვერცხლის მედალი – ნინო გაბუნია, ღვინო საფერავი

III ბრინჯაოს მედალი – ბრინჯაოს მედალი – პაატა ჩაფიძე, ღვინო საფერავი

აღმოსავლური თეთრი ღვინო

I – ოქროს მედალი – თემურ კოპტავა, ღვინო რქაწითელი

II – ვერცხლის მედალი – კონსტანტინე დარიაშვილი, ღვინო ქისი

III – ბრინჯაოს მედალი – ანზორ ცერცვაძე, ღვინო რქაწითელი

ფესტივალის ნომინაციებში გამარჯვებულები:

საუკეთსო ზვრები – თემურ შარაშიძე

საუკეთესო მარანი – მერაბ ჯაფარიძე

ფესტივალის ორგანიზატორი – ვახტანგ ჩახლაძე

საუკეთესო დებიუტი – ივერი ბერიძე

ფესტივალის უხუცესი მონაწილე – ვახტანგ კუტუბიძე

იშვიათი ვაზის ჯიშისგან დამზადებული ღვინო – ანდრო ვაშალომიძე

ყურძენზე დამზადებული საუკეთესო სპირტიანი სასმელი – ნევრესტან ლორთქიფანიძე (ყურძნის მასალაზე დაყენებული სპირტიანი სასმელის დეგუსტაცია წელს მესამედ მოხდა).

ვახტანგ ჩახლაძე – ნომინაცია ფესტივალის ორგანიზატორი

გოჩა გათენაძე – დასავლური წითელი ღვინოებს შორის გამარჯვებული

ნევრესტან ლორთქიფანიძე – ნომინაცია ღვინოზე დამზადებული საუკეთესო სპირტიანი სასმელი

28 აპრილი – სამუშაო ადგილზე დაღუპულ მუშათა ხსოვნის დღე

ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში საქართველოში მოქმედ საწარმოებში სამუშაო ადგილებზე მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად 300-მდე ადამიანი დაიღუპა.

აჭარის პროფესიული კავშირების აჭარის რესპუბლიკური გაერთიანების თავმჯდომარის, ილია ვერძაძის თქმით 2013 წელს მხოლოდ აჭარაში შრომის საფრთხოების ნორმების დარღვევის გამო 5 ადამიანი გარდაიცვალა და 32 დასახიჩრდა, 2014 წელს კი, უშუალოდ სამშენებლო სამუშაოების შესრულებისას 7 ადამიანი გარდაიცვალა და 15 მძიმედ დაშავდა. “არ გამოვრიცხავ, რომ ეს რიცხვები ბევრად მეტი იყოს, ვიდრე რეგისტრირებულია. იქ, სადაც პროფკავშირები არ არის და სადაც დახურული სისტემებია, იმისთვისაც კი ვერ შევაღწიეთ, რომ მუშებს დაველაპარაკოთ”, – განაცხადა მან „ბათუმელებთან“.

სახელმწიფო გრანტის ოდენობა 2015-2016 სასწავლო წლისთვის

მთავრობის გადაწყვეტილებით 2015-2016 სასწავლო წელს ერთიანი ეროვნული გამოცდების საფუძველზე გასაცემი სახელმწიფო სასწავლო გრანტის სრული ოდენობები განისაზღვრა შემდეგნაირად:

მაქსიმალური ოდენობა – 2 250 ლარი; საშუალო ოდენობა – 2 000 ლარი, 1 750 ლარი, 1 500 ლარი და 1 250 ლარი, ხოლო მინიმალური ოდენობა – 1 000 ლარი.

დეტალური ინფორმაცია იხილეთ „2015-2016 სასწავლო წლისათვის სახელმწიფო სასწავლო გრანტის წლიური მოცულობების, ოდენობებისა და პროგრამული დაფინანსების მოცულობის განსაზღვრის შესახებ“ მთავრობის დადგენილებაში, რომელიც ძალაში დღეს შევიდა.

კონსულტაცია ცნობილ ექიმებთან კლინიკა ინ ვიტროში

გინეკოლოგიური პრობლემები;

ორსულთა მართვა;

ჰორმონალური დისბალანსი;

მოზარდთა რეპროდუქტოლოგია (მენსტრუალური ციკლის დარღვევა, ჭარბი ან შემცირებული გათმიანება და გამონაყარი).

მსურველები უნდა ჩაეწერონ წინასწარ.

ტელ: +995 32 215 77 77

მისამართი: ბათუმი, გორგასლის (ყოფილი ცხაკაიას) ქუჩა, #159 ბ, მეოთხე სართული (სისხლის ბანკის გვერდით).

შს სამინისტრო იანვარ-მარტის დანაშაულებრივი სტატისტიკას აქვეყნებს

ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერებების კანონის პროექტი პარლამენტში შინაგან საქმეთა სამინისტრის მოადგილე ლევან იზორიამ მარტში წარადგინა

შს სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას სტატისტიკის შესახებ უცვლელად გთავაზობთ:

„აღნიშნული სტატისტიკა ასახავს როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ასევე საქართველოს ყველა საგამოძიებო უწყების მონაცემებს, რომელიც მოიცავს საქართველოში არსებულ იმ სამინისტროების სტრუქტურაში შემავალ დანაყოფებს, რომლებიც თავიანთი ქვემდებარეობის მიხედვით აწარმოებენ გამოძიებას სისხლის სამართლის საქმეებზე, კერძოდ: მთავარი პროკურატურა, იუსტიციის სამინისტრო, თავდაცვის სამინისტრო, სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო, ფინანსთა სამინისტრო. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ასევე აქვეყნებს დანაშაულის სტატისტიკას შსს-ს ტერიტორიული დანაყოფების მონაცემებს საგამოძიებო ქვემდებარეობის მიხედვით.

საქართველოს ყველა საგამოძიებო უწყება

2015 წლის იანვარ-მარტის თვეებში საქართველოს ყველა საგამოძიებო უწყების მიერ რეგისტრირებულია 8970 დანაშაული, რომელთაგან გაიხსნა 4697 დანაშაული. დანაშაულის გახსნის პროცენტია 52.36%. ხოლო წინა წლის ანალოგიურ საანგარიშო პერიოდთან შედარებით დანაშაულის პროცენტული კლებაა -15.24%.

შსს-ს ტერიტორიული დანაყოფების საგამოძიებო ქვემდებარეობის მიხედვით

2015 წლის იანვარ-მარტის თვეებში შსს-ს ტერიტორიული დანაყოფების საგამოძიებო ქვემდებარეობის მიხედვით რეგისტრირებულია 6218 დანაშაული, რომელთაგან გაიხსნა 4072 დანაშაული. დანაშაულის გახსნის პროცენტია 65.49%. ხოლო წინა წლის ანალოგიურ საანგარიშო პერიოდთან შედარებით დანაშაულის პროცენტული კლებაა -17.65%.

ბიზნესის სასწავლო ცენტრი აცხადებს საბუთების მიღებას სასწავლო პროგრამებზე

• ტურიზმისა და სასტუმრო საქმის მენეჯმენტი;

• სასტუმროს დაჯავშნის ელპროგრამა OPERA(PMS);

• ბუღალტერიის პრაქტიკული კურსი;

• ორის ბუღალტერია, იბერ-ინფო, სუპერ ფინი (საბუღალტრო ელპროგრამები);

• ბანკი-კლიენტი (დისტანციური ბანკინგის გადაწყვეტის ელპროგრამა).

საბუთები მიიღება სამუშაო დღეებში 13:00-დან 18:00 საათამდე.

მისამართი: ბათუმი, ჰ. აბაშიძის (ყოფილი ტურგენევის) #14

ტელეფონი: +27 24 79;

(+995) 99 794 681

www.educenter.ge

ენმ-ის წევრი: „რაგბის სტადიონისთვის გამოყოფილ ტერიტორიას ბიზნესმენ ბუკიაზე ასხვისებენ

ოპეზიციური პარტიის წამომადგენლის ინფორმაციითვე, ჩაქვში რაგბის მოედნისა და სასპორტო სკოლის ასაშენებლად გამოყოფილ ადგილს – ყოფილი ჩაის ფაბრიკის ტერიტორიას ხელისუფლება ყიდის: „ინფორმაციამ გამოჟონა, რომ გოდერძი ბუკიაზე აპირებენ გასხვისებას, რომელიც წინა ხელისუფლების დროს იყო ნაციონალების ჯიბს ბიზნესმენი და ახლა გადაიქცა ღარიბაშვილის ჯიბის ბიზნესმენად. დაუზუსტებელი ინფორმაციით, ბუკიას რაგბის სტადიონისთვის განკუთვნილი ტერიტორიის მიერთება სურს სასტუმრო ოაზისზე და ხელისუფლებაც თანახმაა მისცეს მას ეს ტერიტორია. ჩვენ გვინდა, რომ სასპორტო პროექტები განხორციელდეს და არა ბუკიას სასტუმრო კომპლექსები.“

რეზო ხარაზის ინფორმაციით, რაგბის მოედნისა და სასპორტო სკოლის პროექტები ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს ტენდერის გზით შეისყიდეს. მას არ ახსოვს რა თანხა დახარჯეს ამ პროექტში: „ტენდერის გზით შევიძინეთ პროექტი და წამოსვლის მერე დავტოვეთ გამგეობაში, მაგრამ მე ქსეროასლები მაქვს წამოღებული. როგორც მახსოვს მილიონ ნახევარი ჯდებოდა რაგბის სტადიონი. ინფრასტრუქტურის კეთილმოწყობას სხვა თანხა სჭირდებოდა“.

ქობულეთის გამგებლის მოადგილე, რატი მეგრელიძე ადასტურებს რაგბის სტადიონის მშენებლობის საკითხის გადადებას: „რაგბის სტადიონის პროექტი, როგორც ვიცით, იყო სადღაც 2,5 მილიონიანი. ეს პროექტი საკმაო ხარჯებთან იყო დაკავშირებული და მომდევნო ეტაპისთვის გადავდეთ. მე მგონი არც ის არის ცუდი, რომ არის დაინტერესება ინვესტორის, რომ გასხვისდეს და ტურისტული ინფრასტრუქტურა გაშენდეს. რაც შეეხება რაგბის სტადიონს, ალბათ შესაბამისად მოვიძიებთ ალტერნატიულ ფართობს და მოხდება შემდეგ თანხის გამოყოფა და პროექტის განხორციელება. ტერიტორია არ არის მუნიციპალური საკუთრება, ჩვენ მას ვერ განვკარგავთ“.

გამგებლის მოადგილეს მიაჩნია, რომ ტურისტული ინფრასტრუქტურა უფრო გააჯანსაღებს გარემოს ჩაქვში, ვიდრე სხვა პროექტები.

რაც შეეხება ჩაქვში წყლისა და კანალიზაციის სისტემის რეაბილიტაციას, გამგებლის მოადგილე ამბობს, რომ ინფასტრუქტურული პრექტის განცხორციელებისთვის გერმანულმა ბანკმა – KFW 6 მილიონ ევროზე მეტი გამოყო და ამ პროექტის დასრულება 2016 წლის ბოლოსთვის არის გათვალისწინებული:

„პირველი პროექტი მხოლოდ წყლის რეაბილიტაციას ითვალისწინებდა. ამ პროექტში კი ასევე არის კანალიზაციის ქსელის რეაბილიტაციაც“.

რატი მეგრელიძის თქმით, ინფრასტრუქტურულ პროექტთან დაკავშიერბულ დეტალებზე მას ინფორმაცია არ აქვს, რადგან პროექტის ზედამხედველი ბათუმის მერიაა: „დღეს რეზერვუარები შენდება ბოტანიკური ბაღის მხრიდა. ალბათ ხაზობრივი მუშაობა შემდეგ დაიწყება“.

ჭადრაკი: საქართველო-ინდოეთი 2,5:1,5

ინდოელებთან დაპირისპირებაში ბელა ხოტენაშვილმა, ლელა ჯავახიშვილმა და სალომე მელიამ თავიანთი პარტიები ყაიმით დაასრულეს, მესამე დაფაზე კი მერი არაბიძემ რეიტინგში გაცილებით წინ მდგომი რუტ პადმინი დაამარცხა.

განათლების სამინისტროს ინფორმაციით, „დღეს, ბოლოსწინა ტურში ქართველი გოგონების ოთხეული სომხეთის ნაკრებს დაუპირისპირდება. ჩვენი ნაკრების დღევანდელი მეტოქე 7 ქულით მე-5 ადგილზეა. დღესვე რუსეთის ნაკრები პრინციპულ შეხვედრას გამართავს უკრაინასთან. საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატს ხვალ, ჩინეთთან მატჩით დაასრულებს“.

სატურნირო მდგომარეობა 6 ტურის შემდეგ:

1. საქართველო – 11 ქულა

2. რუსეთი – 10 ქულა

3. ჩინეთი – 8 ქულა

4. უკრაინა – 7 ქულა

5. ინდოეთი – 6 ქულა

6. სომხეთი – 6 ქულა

7. ყაზახეთი – 5 ქულა

8. აშშ – 4 ქულა

9. პოლონეთი – 3 ქულა

10. ეგვიპტე – 0 ქულა

დღეს გასამართ მერვე ტურში შემდეგი ერთმანეთს შემდეგი გუნდები დაუპირისპირდებიან (27.04.2015):

ინდოეთი – პოლონეთი

ყაზახეთი – ეგვიპტე

უკრაინა – რუსეთი

ა შ შ – ჩინეთი

საქართველო – სომხეთი

მეცხრე ტური (28.04.2015)

სომხეთი – ინდოეთი

ჩინეთი – საქართველო

რუსეთი – ა შ შ

ეგვიპტე – უკრაინა

პოლონეთი – ყაზახეთი

VII ტურში, ანუ 26 აპრილს ქართველმა სპორტსმენებმა შემდეგი შედეგები აჩვენეს:

საქართველო 2,5:1,5 ინდოეთი

ბელა ხოტენაშვილი (2513) ½:½ ჰამპი კონერუ (2581)

ლელა ჯავახიშვილი (2481) ½:½ დრონავალი ჰარიკა (2492)

მერი არაბიძე (2374) 1:0 რუტ პადმინი (2446)

სალომე მელია (2459) ½:½ სვამინათან სუმია (2347)

VI ტურის (25 აპრილი) შედეგები ასეთია

საქართველო 3:1 აშშ

ბელა ხოტენაშვილი (2513) 1:0 ტატევ აბრაჰამიანი (2301)

ლელა ჯავახიშვილი (2481) ½:½ კატერინა ნემცოვა (2279)

მერი არაბიძე (2374) 1:0 ვიკტორია ნი (2188)

ნინო ბაციაშვილი (2473) 1:0 ალისა მელეხინა (2235

მდინარე აჭარისწყალმა ჩვილის ცხედარი გამორიყა

სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, გამოძიება დაწყებულია სსკ-ს 133-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, რაც გულისხმობს უკანონო აბორტს.

„ჩვილი დღენაკლული იყო, ტარდება შესაბამისი ექსპერტიზები, რომლის შედეგების მიხედვით შესაძლოა მუხლის 1-ლი ნაწილი გადაკვალიფიცირდეს სხვა ნაწილზე“, – აცხადებენ სამინისტროში.

წამებაში ბრალდებულების საქმე 27 აპრილისთვის

დღევანდელ სასამართლო სხდომას, ამ საქმის განხილვის პროცესში პირველად, დაზარალებულებთან ერთად მათი ოჯახის წევრებიც ესწრებიან. ყოფილი პატიმარი და ამჟამად დაზარალებული, მოსამართლე დავით მამისეიშვილს მოუყვა, რომ 41-ე საკანში იხდიდა სასჯელს და ხშირად გამხდარა მსხვერპლი:

„ვიცი ვეკუა იყო დირექტორი, მაგრამ მე ვეკუა ნანახი არ მყავს. საკანში შემოვარდებოდა ჯიქია. გადმოყრიდა ყველაფერს და ტანსაცმელზე ფეხებით დადიოდა… წამალს ვერ ვითხოვდით, გვეშინოდა. თუ ვინმე წამალს მოითხოვდა, საკნიდან გავყავდით და გვცემდნენ. ჩემი მოთხოვნაა დაისაჯოს აი ის (ჯიქიასკენ იშვერს ხელს) და ციხის დირექტორი…“

მოსამართლის კითხვაზე, თუ რამდენჯერ სცემეს, დაზარალებული პასუხობს – „მაგას ვინ დაითვლის“.

პროკურორ ირაკლი გაჩეჩილაძის კითხვაზე, უყვებოდა თუ არა პატიმარი ამის შესახებ სხვა ვინმეს (რაც ხდებოდა ციხეში) მოწმემ უპასუხა: „ვინც ამაზე ილაპარაკა, იმას უარესი დამართეს“.

საქმეს მოსამართლე დავით მამისეიშვილი განიხილავს.

ბათუმის ციხის პატიმრების წამების საქმეზე სასამართლომ 116 ადამიანი უნდა დაკითხოს. საქმის მასალების მიხედვით, ამ ეტაპზე 50 დაზარალებულია, მათ შორის ციხის თანამშრომლები და პატიმრები. მე-3 საპყრობილეს ყოფილი ხელმძღვანელები – ზაზა ჯიქია და გიორგი ვეკუა პატიმრობაში არ იმყოფებიან. ისინი გირაოს საფუძველზე გაათავისუფლა მოსამართლემ.

„ხორუმის“ ანგარიში

ანგარიშში „ხორუმის“ დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი თემურ ბიბილეიშვილი წერს, რომ ქვეპროგრამის ფარგლებში „ანსამბლს რაც ჰქონდა დაგეგმილი ფაქტობრივად შესრულდა, ერთი გამონაკლისის გარდ. საქართველოში მოეწყო მხოლოდ 4 გასტროლი 10-ის მაგივრად. ვინაიდან ხელმძღვანელობამ პრიორიტეტად აირჩია საზღვარგარეთ გასტროლი. საზღვარგარეთ ორის მაგივრად მოეწყო ხუთი გასტროლი“.

„ხორუმი“-ს ანგარიშით ირკვევა, რომ გასულ წელს შეუძენიათ ახალი საცეკვაო ფორმები და სასცენო რეკვიზიტები.

„ხორუმში“ სულ 80 ადამიანი ყოფილა დასაქმებული, მათგან 50 მოცეკვავე. მოცეკვავის საშუალო ანაზღაურება 200 ლარია.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გამოწვევა არასამთავრობო ორგანიზაციებს

ბათუმის საქალაქო სასამართლო აქციაში ,,გაიღე სისხლი სიცოცხლის გადასარჩენად“ მონაწილობის მისაღებად იწვევს აჭარაში არსებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებს.

საზღვარგარეთ სტაჟირების პროგრამები მასწავლებლებისთვის

მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ მოწოდებული სტატისტიკით, მარტო ბოლო ორ წელიწადში (2013-2014 წლებში) საზღვარგარეთ სტაჟირება 100-მდე პედაგოგმა გაიარა. მასწავლებლები ძირითადად უცხო ენის სპეციალისტები იყვნენ. სტაჟირების პროგრამები სხვადასხვა ინსტიტუტთან თანამშრომლობით ხორციელდება.

საფრანგეთში სტაჟირების პროგრამა საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტის საშუალებით ხორციელდება. ინსტიტუტი ფრანგული ენის ქართველ პედაგოგებს საშუალებას აძლევს, გაიუმჯობესონ პედაგოგიური პრაქტიკა საფრანგეთში აკრედიტებულ სასწავლო ცენტრში. მასწავლებლები მოკლევადიან სტიპენდიას იღებენ და აგვისტოს თვეში სამი კვირის მანძილზე გადიან სტაჟირებას.

რა კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს მასწავლებელი, რომ სტაჟირების პროგრამაში მოხვდეს?

„საგნების მიხედვით განსაზღვრულია სხვადასხვა კრიტერიუმი. ძირითადად, შერჩევის კრიტერიუმებია: სასერტიფიკაციო გამოცდაზე მიღებული ქულა, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ ორგანიზებულ ღონისძიებებში და სასკოლო აქტივობებში ჩართულობა და ელექტრონული პორტფოლიო. ამასთან, კონკურსში მონაწილე მასწავლებელს მსგავსი ტიპის სტაჟირება უცხოეთში არ უნდა ჰქონდეს გავლილი,“ – ამბობს „მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი თამარ გურგენიძე.

მისივე თქმით, გასულ წლებში პედაგოგიური სტაჟირებისთვის ჯგუფები საქართველოს ყველა რეგიონის საჯარო სკოლების მოქმედი მასწავლებლებით დაკომპლექტდა.

სტაჟირების პროგრამით მასწავლებლები ძირითადად მიდიან ოთხ ქვეყანაში: დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და შვეიცარიაში.

ბათუმის მეორე საჯარო სკოლის, ფრანგული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი სოფიო დუმბაძე 2014 წელს იმ ათ მასწავლებელს შორის მოხვდა, რომელთაც საფრანგეთში, ანტიბის საერთაშორისო ცენტრში სტაჟირება გაიარეს. სოფიო ამბობს, რომ შესარჩევი ტური წარმატებით გაიარა. კონკურსში აპლიკაციის გაგზავნის შემდეგ წერითი გამოცდა ჩააბარა, სადაც დაწერილი არგუმენტირებული ესეს წყალობით გამარჯვება მოიპოვა.

„პირველი ერთი კვირა ვიყავით კანში, მეორე კვირას ვიყავით ანტიბში. ყოველდღე გვიტარდებოდა ტრენინგები სწავლების მეთოდებზე. იყო ტრენინგები შეფასების რუბრიკებზე – მოსწავლეთა ნამუშევრები როგორ შევაფასოთ. ვისწავლეთ, თუ როგორ შეიძლება სწავლების მეთოდში გამოიყენო ფილმი, სიმღერა და ლექსი. ამ ტრენინგებზე პირველ რიგში ვისწავლე არატრადიციული მეთოდებით როგორ შეიძლება უფრო მარტივად, უფრო კარგად ავუხსნათ მოსწავლეს საკმაოდ რთული საკითხი.

უმნიშვნელოვანესი იყო ეს ტრენინგები ჩემი პროფესიული ზრდისთვის. რომ არა ეს პროექტი, მე მასწავლებლის ხელფასით ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში ვერ შევძლებდი მსგავსი დონის ტრენინგებში მიმეღო მონაწილეობა. სტაჟირების პროგრამა იყო არაჩვეულებრივი გამოცდილება, სადაც ძალიან ბევრი რამე ვისწავლე, როგორც მასწავლებელმა. როდესაც ჩამოვედი, ეს გამოცდილება კოლეგებსაც გავუზიარე. მაქსიმალურად ვცდილობ ეს გამოცდილება სასწავლო პროცესში დავნერგო. ჩემი მოსწავლეებიც აღიარებენ, რომ წელს ჩემი გაკვეთილები უფრო საინტერესოა ვიდრე აქამდე იყო,“ – ამბობს სოფიო დუმბაძე.

გარდა უცხო ენის პედაგოგებისა, სტაჟირების პროგრამა ხელმისაწვდომია ფიზიკის მასწავლებლებისთვისაც. საჯარო სკოლების მოქმედ მასწავლებლებს საშუალება აქვთ სტაჟირება შვეიცარიაში, ბირთვული კვლევების ევროპულ ცენტრში (CERN) გაიარონ. მასწავლებელთა პირველი ჯგუფი შვეიცარიაში 2011 წელს გაემგზავრა. მიმდინარე წელს ფიზიკის მასწავლებლებისთვის პროგრამა ჯერ არ ამოქმედებულა.

მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრი სხვადასხვა საგნის პედაგოგებს სტაჟირებაზე ყოველწლიურად აგზავნის.

მასწავლებელმა, რომელსაც სტაჟირების უცხოეთში გავლა სურს, აუცილებლად უნდა იცოდეს უცხო ენაც.

შსს: ბათუმში დიდი ოდენობით ჰეროინი ამოიღეს

სამართალდამცველებმა ბრალდებულის პირადი ჩხრეკისას 25,74 გრ ნარკოტიკული საშუალება ამოიღეს, რომელიც ექსპერტიზის დასკვნით ჰეროინს შეიცავს. დაკავებული აღიარებს ჩადენილ დანაშაულს.

გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 260-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით).

ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმები, რომლებიც დაიშვა საქართველოში

ქვეყნის ტერიტორიაზე დაშვებული ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების სახეობების ჩამონათვალში, ძირითადად სოიაა. გენეტიკურად მოდიფიცირებული სოიას სახეობები, რომლებიც დაშვებულია ქვეყანაში, შეიცავენ სხვადასხვა ინსერტირებულ გენებს, რაც ამ სახეობებს ანიჭებთ ტოლერანტობას ჰერბიციდ გლიფოსატ-ამონიუმის მიმართ, ჰერბიციდ გლიპოსატის მიმართ, ასევე დაცვას გარკვეული ქერცლფრთიანი მავნებლების წინააღმდეგ და სხვა.

მაქმანები აჭარიდან

მაქმანი წვრილად ნაქსოვი ბადეა. მისი წარმოშობის ადგილად იტალიას მიიჩნევენ. ვენეციელმა ქალებმა, მეთოთხმეტე საუკუნეში, უწვრილესი ძაფებით დაიწყეს უნატიფესი ნამუშევრების შექმნა. მაქმანი მალე გახდა პოპულარული, გოგონები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ საუკეთესო მაქმანის შექმნაში. სამუშაო მასალად იყენებდნენ სელს, ძაფს და აბრეშუმს. როდის დაიწყეს საქართველოში მაქმანზე მუშაობა, ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა აჭარაში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა – აჭარელ ქალს მზითვად მაქმანი უნდა წაეღო აუცილებლად. ქალები მთასა თუ ბარში გამუდმებით ქსოვდნენ, ქარგავდნენ, აგვირისტებდნენ და საკუთარ მზითვს თვითონ იმზადებდნენ. გოგოებს ადრეული ასაკიდან ასწავლიდნენ ხელსაქმეს.

ქობულეთის მუზეუმში ცალკე სექცია აქვს დათმობილი მაქმანებს. შავ მაგიდებზე გაფენილი თეთრი მაქმანები ათეულობით ქობულეთელი ქალის ხანგრძლივი შრომის შედეგია.

მაქმანები ქობულეთის მუზეუმიდან

ქობულეთის მუზეუმის ექსპოზიციის ხელმძღვანელი მადონა ბასილაძე გვიამბობს, რომ ძველად მაქმანი მზითვის შემადგენელი ნაწილი იყო. გოგოებს ცხრა-ათი წლის ასაკიდან უკვე ასწავლიდნენ ქარგვას და ქსოვას. სწორედ ამ დროიდან იწყებდნენ ისინი საკუთარი მზითვის დამზადებას. დღეები, თვეები და წლები გადიოდა, სანამ მზითვისთვის საჭირო რაოდენობის მაქმანს მოქარგავდნენ. თუმცა „საჭირო“ პირობითი სიტყვაა, ქალი მისი ხელსაქმით ფასდებოდა, მზითვად რაც უფრო მეტ მაქმანს მიიტანდა, მით უფრო დაფასებული იქნებოდა ოჯახში.

დღეს უკვე სკივრებში ჩალაგებული მაქმანები ადრე ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილი იყო. სამზარეულოდან დაწყებული, მისაღები ოთახით დამთავრებული, მაქმანი იყო ყველგან. როდესაც ოჯახში ახალი რძალი შევიდოდა, თან მიჰქონდა წლების მანძილზე ნაგროვები თავისი ხელით შექმნილი ნამუშევრები. შესაბამისად, ოჯახში ძველ მაქმანებს რძლის მიერ მიტანილით ცვლიდნენ.

მაქმანებით გაწყობილი აკვნის გადასაფარებელი ქობულეთის მუზეუმიდან

„ბებიაჩემი 14 წლის გათხოვდა. მახსოვს მიყვებოდა, 10 წლიდან უკვე თვლების ამოყვანას გვასწავლიდნენ, ცხვირსახოცის კიდეებს ვქარგავდით და ასე ვსწავლობდითო. უკვე ხელს რომ გავიმართავდით, სამზითვო თეთრეულს ჩვენით ვიქარგავდითო. როგორც სადილის მომზადება უნდა სცოდნოდათ, ისე ხელსაქმე იყო აუცილებელი ქალისთვის. სამზითვო თეთრეულში შედიოდა; „ჩიხოლი“, ზეწარი, ბალიშის პირი, სამზარეულოს აქსესუარები – ჩაის ტილოები, საპურეები. ყველაფერი უნდა ყოფილიყო დაქარგული. ე.წ. „ჩიხოლზე“ გული ამოჰყავდათ ხელით. პურს ყოველთვის ჰქონდა დაქარგული ტილო გადაფარებული. ოჯახში ახალი რძალი რომ მივიდოდა, ის პურის ტილო უნდა შეეცვალა. სტუმარი რომ მოვიდოდა, ყავისა და წყლის მირთმევა იცოდნენ. სინზე აუცილებლად გადაფარებული იყო მოქარგული გადასაფარებელი. ახალგათხოვილი ქალები თავიანთი ნამუშევრების ექსპოზიციას ახდენდნენ ოჯახში. ბებიისგან ვიცი ისიც, რომ ახალი რძლები ხშირად ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ორნამენტის გამოყვანაში. „ღამეებს ვათენებდით, ვინ უკეთ გააკეთებდაო“, – იხსენებს მადონა ბასილაძე.

ქობულეთური მაქმანი აუცილებლად თეთრ ნაჭერზე სრულდებოდა. ნაჭერს საგულდაგულოდ არჩევდნენ. ზოგიერთი ორნამენტის ამოყვანას რამდენიმე დღე სჭირდებოდა. რაც უფრო დიდი იყო ნაჭერი, მით უფრო დიდი დრო იყო საჭირო საბოლოო ნამუშევრის მისაღებად. მაქმანებზე სხვადასხვა ორნამენტთან ერთად ყაისნაღითა და ნემსით ქარგავდნენ ყვავილებსა და ცხოველებს. ბათუმელი მურად ცინცაძე სახლში დღემდე ინახავს დედის მამიდის, ემინე ტეტემაძის მიერ შექმნილ მაქმანებს.

„მახსოვს ემინე, სულ იჯდა, საუბრობდა და ქარგავდა. ემინეს დედა იყო თავადი, აჭარისწყლელი თავდგირიძე. თავადის ქალებისთვის ხელსაქმე იყო ნომერ პირველი რამ, რაც უნდა ეკეთებინათ. დედაჩემი და მისი ორი და ემინემ თავისი ნაქარგებით გაამზითვა. ქარგავდა ყველაფერს: მაგიდის გადასაფარებლებს, ფარდებს, ბალიშის პირებს, მაგიდის ხელსახოცებს. ადრე ნემსის დასარჭობი ბალიშები იყო, ისიც კი მოქარგული ჰქონდა. ამას აკეთებდა არა ყაისნაღით, არამედ ნემსის წვერით. ყაისნაღით უფრო ადვილია, ჩვეულებრივი ნემსის წვერით კი უფრო რთული. უზარმაზარი შრომაა ჩადებული თითოეულ მაქმანში. როდესაც დედაჩემი გათხოვდა, ერთი სკივრი ნაქარგები გაატანა. ასე გაამზითვა ჩემი დეიდებიც. სხვათა შორის, ჩემს ბიცოლებსაც დაახვედრა სახლში თითო სკივრი ნაქარგები, როდესაც ისინი რძლად მოვიდნენ“, – ამბობს მურადი.

მურად ცინცაძე ემინე ტეტემაძის მიერ დამზადებული მაქმანებით

მურად ცინცაძე იხსენებს, რომ წლების მანძილზე მაქმანებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში იყენებდნენ.

„ბავშვობაში მახსოვს ტელევიზორის თავზე იყო გადაფარებული, ლარნაკის დასადებადაც გამოიყენებოდა. მეგობრებთან სტუმრად რომ დავდიოდი, მინახავს მაქმანებშემოყოლებული ფარდებიც. ასევე მაქმანის იყო ფარდების შესაკვრელებიც“.

მურადი მაქმანებით გაწყობილ ე.წ. საპურეს გვაჩვენებს და ამბობს, რომ ორნამენტებს, რომლებიც საპურეზეა გამოყვანილი, ემინე ტეტემაძე ბაქლავას ორნამენტს ეძახდა. კარგად თუ დავაკვირდებით, რომბისებური ორნამენტი მართლაც ჰგავს ბაქლავის ნაჭერს.

„ყველაზე პოპულარული ამ ორნამენტებში იყო ე.წ. ბაქლავას ორნამენტი. ასე ეძახდა ემინე. როგორც გითხარით, მაქმანები ძირითადად გათვლილი იყო მზითევზე. მიჰქონდათ ქორწილის დროს. ქორწილის დროს ასევე მიაქვთ სადილი. ეს არის ერთგვარად სადილის სიმბოლიკა,“ – ამბობს მურადი.

სადილი აჭარაში გავრცელებული საქორწინო ტრადიციის ნაწილია. გათხოვილ გოგოს მშობლები სადილს მიუტანენ ხოლმე. სადილი ტკბილეულისგან – ბაქლავის და შაქარლამისგან შედგება.

მაქმანების შექმნის ტრადიცია მთელს აჭარაშია გავრცელებული. თუ ქობულეთში მაქმანი აუცილებლად თეთრი ძაფით თეთრ ნაჭერზე უნდა ყოფილიყო გამოყვანილი, ზემო აჭარაში ფერად მაქმანებსაც აკეთებდნენ.

ზემო აჭარაში ასევე პოპულარულია ოქროსფერი ძაფით შესრულებული ნაქარგებიც. დღეს აჭარელი ქალები იმდენ დროს აღარ უთმობენ ქარგვას, როგორც ადრე, თუმცა ზოგიერთ ოჯახში შვილისთვის მზითვად ნაქარგების გატანება ისევ მნიშვნელოვანია.

კონსულტაცია, არჩევნები, ფორუმი – დაფინანსება მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან

საქართველოს მთავრობის შესაბამისი განკარგულებებით, 2015 წლის 27-28 მაისს, ქართული დიასპორის დღის ფარგლებში, პირველი დიასპორული პროფესიული ფორუმის ჩატარებასთან დაკავშირებული ღონისძიებების დაფინანსების მიზნით, საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან, დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატს გამოეყო 200 000 ლარი.

საქართველოს ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის პროცესის შეუფერხებელი და თანმიმდევრული განხორციელების მიზნით, საკონსულტაციო მომსახურების შესყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯების დასაფინანსებლად, 649 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი გადაეცემა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციას.

რაც შეეხება 2015 წლის 31 მაისს დანიშნულ სენაკისა და ზუგდიდის მუნიციპალიტეტების საკრებულოების შუალედურ არჩევნებს, საქართველოს ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას სარეზერვო ფონდიდან 130 000 ლარი გამოეყო.

ხვალ ბათუმისა და ქობულეთის ზოგიერთ დასახლებას დენის მიწოდება შეუწყდება

„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ ინფორმაციით, 27 აპრილის დილის 11 საათიდან 15 საათამდე დენის მიწოდება შეუწყდება ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებს: ლეღვას, ქაქუთსა და ოჩხამურს, ხოლო ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის დასახლებებს: შარაბიძეებსა და სატეხიას – 13-დან 15 საათამდე.

როგორც „ბათუმელებს“ „ენერგო-პრო ჯორჯიას“ აჭარის ფილიალში უთხრეს, ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტა გეგმიურ, პროფილაქტიკურ, სარემონტო სამუშაოებს უკავშირდება და ის, სავარაუდოდ, ეტაპობრივად, სხვადასხვა დროს და სხვადასვა უბნებშიც გაგრძელდება, რის შესახებაც აბონენტებს წინასწარ ეცნობებათ.

ბაღი და სანერგე მეურნეობა სახელმწიფოს დახმარებით

„დანერგე მომავალი” – ამ პროგრამის განხორციელება 6 მარტიდან დაიწყო. პროგრამის ფარგლებში ფერმერები სახელმწიფოსგან თანადაფინანსებას ბაღების გაშენების, წვეთოვანი სარწყავი სისტემისა და სანერგე მეურნეობის მოსაწყობად მიიღებენ. სამინისტრო ფერმერს ბაღების გაშენებისთვის ნერგების ღირებულების 70%-ს, წვეთოვანი სარწყავი სისტემის ღირებულების 50%-ს და სანერგე მეურნეობის შექმნისთვის პროექტის ღირებულების 50%-ს დაუფინანსებს. პროექტი თვითმმართველი ქალაქების გარდა საქართველოს ყველა მუნიციპალიტეტში განხორციელდება.

პროგრამის მენეჯერი ლევან დოლიძე ამბობს, რომ პროგრამაში ჩასართავად ფერმერს მიწა დარეგისტრირებული უნდა ჰქონდეს. სახელმწიფოსგან თანადაფინანსებით ნერგების შეძენას მხოლოდ ის ფერმერი შეძლებს, ვისაც საკუთრებაში მინიმუმ 5 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი აქვს. ლევან დოლიძე აქვე იმასაც აღნიშნავს, რომ არის გამონაკლისი მცირემიწიანი რეგიონებისთვის _ ფერმერები ამ რეგიონებიდან 1 ჰექტარი მიწითაც შეძლებენ პროგრამაში ჩართვას.

„პროგრამა სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინიცირებულია და მას სამინისტროს მართვის სააგენტო ახორციელებს. პროექტი 2016 წლის ივნისამდე მოქმედებს და პროექტის ფარგლებში 15 მილიონი ლარი დაიხარჯება. პროგრამაში მონაწილეობა შეუძლია ნებისმიერ მოქალაქეს, იურიდიულ პირსა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს. “იქ, სადაც ბაღი უნდა გაშენდეს, მიწის ნაკვეთის გარეპერიმეტრში, არაუმეტეს 500 მეტრში, უნდა იყოს წყლის რესურსი, საიდანაც შესაძლებელი იქნება წვეთოვანი სისტემის დამონტაჟება. ფერმერმა მიწის ანალიზი უნდა გააკეთოს, შეაგროვოს საჭირო დოკუმენტები და თბილისში, სააგენტოში წარმოადგინოს”, – ამბობს ლევან დოლიძე.

პროგრამის მენეჯერი მცირემიწიან ფერმერებს, რომელთა მიწის ნაკვეთებიც მომიჯნავეა, გაერთიანებას და კოოპერატივის ჩამოყალიბებას ურჩევს პროექტში ჩასართავად. ასეთ კოოპერატივებს წახალისების მიზნით საწამლი აპარატები გადაეცემათ საჩუქრად.

სანერგე მეურნეობის მოწყობისთვის დაფინანსების მისაღებად ფერმერმა სააგენტოს სანერგე მეურნეობის პროექტი უნდა წარუდგინოს. პროექტის მოწონების შემთხვევაში, სააგენტო სანერგე მეურნეობის გასაშენებლად მაქსიმუმ 150 000 ლარს გამოყოფს (თანადაფინანსება 70%). რაც შეეხება წვეთოვან სარწყავ სისტემას, სახელმწიფო პროექტის ღირებულების 50%-ს გადაიხდის.

„ერთ ჰექტარ მიწის ნაკვეთზე წვეთოვანი სისტემის მოწყობა საშუალოდ 3 000 ლარი ღირს – ამ შემთხვევაში სახელმწიფო ნახევარს აფინანსებს. რაც შეეხება სანერგე მეურნეობას, დაფინანსების მისაღებად ბენეფიციარმა ბიზნესგეგმა უნდა შეიმუშაოს და სააგენტოში წარმოადგინოს. პროექტის ფარგლებში შერჩეული გვაქვს სანერგე მეურნეობები. იმისათვის, რომ ფერმერს პროექტის დაწერა გაუადვილდეს, შევიმუშავეთ კითხვარი, რა ინფორმაციასაც უნდა მოიცავდეს ბიზნესგეგმა”, – ამბობს ლევან დოლიძე.

პროგრამის ფარგლებში სააგენტო 17 სახეობის ხეხილის ნერგის (ატამი, ქლიავი, ტყემალი, ბალი, გარგარი, მოცხარი, ხურტკმელი, ჟოლო, ლურჯი მოცვი, ხურმა, ბროწეული, კივი, ფეიხო, კაკალი, ნუში, თხილი და ვაშლი) შეძენის თანადაფინანსებაში მიიღებს მონაწილეობას. 17 სახეობიდან აჭარაში ცხრა სახეობაზე (ატამი, ქლიავი, ტყემალი, ლურჯი მოცვი, ხურმა, კივი, ფეიხო, თხილი, ვაშლი) გაიცემა თანადაფინანსება.

„ხეხილის სახეობა რეგიონების მიხედვით სამეცნიერო კვლევის ცენტრის დახმარებით შეირჩა. აქცენტი იმ კულტურებზე გაკეთდა, რომელთა მოყვანის გამოცდილებაც არის რეგიონში. თუმცა, მოსახლეობის მოთხოვნიდან გამომდინარე, პროექტი შევცვალეთ, მაგალითად, აჭარაში თხილი დავამატეთ, ვაშლი – მცხეთა-თიანეთში, ზეთის ხილი და თხილი – კახეთში, ტყემალი – ყველა რეგიონში და ა.შ. თუ იქნება მოთხოვნა იმ კულტურებზე, რომლებიც ჩამონათვალში არ არის, სამომავლოდ სია შესაძლოა შეიცვალოს”, – ამბობს პროგრამის მენეჯერი.

ლევან დოლიძის განცხადებით, „დანერგე მომავლის” – პროგრამით დაფინანსების მისაღებად აჭარიდან 6 განაცხადია შესული.

„ამ ეტაპზე, ძირითადად, შიდა ქართლი აქტიურობს, აჭარიდან კი ექვსი განაცხადი შემოვიდა. სავარაუდოდ კვირის ბოლომდე მოვახერხებთ ბენეფიციარებთან ხელშეკრულების გაფორმებას, დაფინანსებას მომავალი კვირიდან მიიღებენ”, _ ამბობს ლევან დოლიძე.

„დანერგე მომავლის” ფარგლებში მრავალწლოვანი კულტურის გასაშენებლად სახელმწიფოსგან ნერგების თანადაფინანსებით მისაღებად სააგენტოსთვის აჭარის მაღალმთიანეთიდან არავის მიუმართავს. მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონის მთის მოსახლეობას სახელმწიფოსთან მსგავსი თანამშრომლობის გამოცდილება აქვს. მაგალითად, აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიზნობრივი პროგრამის ფარგლებში მარტო შუახევში 202-მა ფერმერმა 3 495 კაკლის ნერგი, 173-მა _ 3 404 მოცვისა და 193 ფერმერმა _ 15 024 ძირი თხილის ნერგი მოითხოვა, მაშინ, როცა პროგრამის ფარგლებში აჭარის ყველა მუნიციპალიტეტში მთლიანობაში 32 000 თხილის, 10 500 მოცვისა და 10 100 ძირი ნიგოზის ნერგი უნდა გაიცეს. აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მრავალწლიანი ხეხილოვანი კულტურების ნერგებით ფერმერთა და აგრომეწარმეთა უზრუნველყოფის პროგრამა ფერმერს მიწის მესაკუთრის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოდგენას არ ავალდებულებს.

ხულოს გამგებლის მოადგილე ნოდარ მიქელაძე ამბობს, ხულოში მიწის დაახლოებით 10%-ია დარეგისტრირებული. ის ვარაუდობს, რომ „დანერგე მომავალით“ დაინტერესებულ ფერმერებს ეს გარემოება პრობლემას არ შეუქმნის. „სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პროგრამის შესახებ მოსახლეობა ინფორმირებულია. თუ ვინმეს უნდა პროგრამაში ჩართვა, მიწას დაარეგისტრირებს”, – ამბობს ნოდარ მიქელაძე.

„დანერგე მომავლის“ მენეჯერი იმედოვნებს, რომ პროგრამის განხორციელებით 1200 ჰექტარამდე ახალი ბაღები და 30-მდე სანერგე მეურნეობა შეიქმნება.

ვინ ამოწმებს ბაგირზე დაკიდული ხიდების უსაფრთხოებას

ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქოსოფლის განაპირა მხარეს ოთხკომლიანი უბანი გარესამყაროს საცალფეხო ბილიკითა და ბაგირზე დაკიდული ხიდით უკავშირდება. არის შემოვლითი საავტომობილო გზაც, თუმცა ეს გზა იმდენად ცუდ მდგომარეობაშია, რომ აქ მხოლოდ მაღალი გამავლობის ტრანსპორტით შეიძლება გადაადგილება. მცირეკომლიან უბანში შესული მიკროავტობუსი თუ მსუბუქი ავტომობილი აქ მცხოვრებთ ბოლო რამდენიმე წელია არ ახსოვთ.

შესაკეთებელია ბაგირის ხიდიც, რომელზეც ყოველდღე შვიდი მცირეწლოვანი გაივლის, სკოლაში მისასვლელად. ხიდი გამაგრებას საჭიროებს, გვერდით არც დამცავი მავთულები აქვს და არც ბადე, სავალ ნაწილზე დაგებული ხის ძელები კი ალაგ-ალაგ მორყეულია.

ქოსოფლის გარდა ბაგირის ხიდი სოფელ ჭალახმელაში, აბუქეთაში, არსენაულსა და აქუცაშიც არის. თუმცა ქოსოფლის მცირედასახლებიან უბნისგან განსხვავებით ამ ოთხ სოფელში არსებული ბაგირის ხიდები გარე სამყაროსთან დამაკავშირებელი ერთადერთი საშუალება არ არის, ამ სოფლებში არის საავტომობილო ხიდებიც, ბაგირის ხიდებს კი აქაური მოსახლეობა გზის შესამოკლებლად იყენებს.

უსაფრთხოა თუ არა ქედაში არსებული ბაგირის დაკიდული ხიდები და ვინ ამოწმებს მათ მდგრადობასა და უსაფრთხოებას? ამ კითხვით ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობას მივმართეთ. ქედის გამგეობის მშენებლობის, სივრცითი მოწყობისა და ინფრასტრუქტურის განყოფილების უფროსი თამაზ აბულაძე ამბობს, რომ ხიდების მდგომარეობას წლების წინ ექსპერტი ამოწმებდა, დღეს კი გამგეობის შესაბამისი სამსახური ასეთ ხიდებს მხოლოდ ზედაპირული დათვალიერებით ამოწმებს.

ქედის გამგეობის ზედამხედველობის სამსახურის უფროსი სულიკო სურმანიძე ამბობს, რომ ქედაში არსებული, ბაგირზე დაკიდული ხუთი ხიდიდან შეკეთებას ორი – ჭალახმელასა და ბელტურის ხიდი საჭიროებს. მისი თქმით, ამ დროისთვის ქედის გამგეობას მხოლოდ ჭალახმელას ხიდის შესაკეთებელი თანხა გააჩნია, რაც შეეხება ბელტურის ხიდს, რომელიც სავალალო მდგომარეობაშია, მის შესაკეთებლად თანხა ქედის გამგეობას ჯერჯერობით არ აქვს.

სოფელ ჭალახმელასთან დამაკავშირებელი ხიდი [ფოტო ეკა ბარამიძე]

“ქედის მუნიციპალიტეტში ბაგირზე დაკიდული ხუთი საცალფეხო ხიდიდან სამი _ აბუქეთის, აქუცისა და მდინარე აკავრეთაზე არსენაულის ხიდი კარგ მდგომარეობაშია, რაც შეეხება ბელტურსა და ჭალახმელას ხიდებს, ისინი შეკეთებას საჭიროებს. სოფელ ჭალახმელაში ბაგირის ხიდი წლების წინ არსებობდა, ორი წლის წინ აღადგინეს, წელს განვითარებული მეწყრის შედეგად ხიდის ნაწილი დაზიანდა, შესაკეთებლად 1000 ლარია გამოყოფილი, ხიდის მოაჯირის რვა მეტრამდე მონაკვეთი დაზიანებულია და აღდგენა სჭირდება, მაისის ბოლომდე ამ ხიდს შევაკეთებთ. რაც შეეხება ბელტურის ხიდს, ის ყველაზე სავალალო მდგომარეობაშია, მთლიანად შესაცვლელია ხიდის განივი ხის კოჭები, საფარი ნაწილი, დასაჭიმია ბაგირი და მოაჯირებიც შესაკეთებელია. ამასთან, ხიდის ბოლოს საცალფეხო ბილიკზე 15 მეტრზე დამცავი გაბიონია მოსაწყობი. ხიდის შესაკეთებლად და გაბიონის მოსაწყობად ხარჯთაღრიცხვა კეთდება. მაისში, ბიუჯეტის კორექტირების დროს გამოვყოფთ თანხას. ხიდიც და გაბიონიც შეკეთდება”, – ამბობს სულიკო სურმანიძე.

ვიდრე გამგეობა მოსახლეობის უსაფრთხოებისთვის ფინანსურ რესურს გამონახავს და ხიდს გაამაგრებს, აქ მცხოვრებლებს, მათ შორის ბავშვებსაც, ისევ დაზიანებულ ხიდზე მოუწევთ სიარული. სულიკო სურმანიძის თქმით, მოსახლეობა ინფორმირებულია, რომ გავლისას სიფრთხილე უნდა გამოიჩინონ. მისივე თქმით, ქედის გამგეობა მცირეკომლიან უბნამდე ახალი საავტომობილო გზის გაყვანასაც გეგმავს.

ქედის გამგეობის მშენებლობის, სივრცითი მოწყობისა და ინფრასტრუქტურის განყოფილების უფროსის თამაზ აბულაძის თქმით, ქოსოფლის მცირეკომლიან უბნამდე საავტომობილო გზის გასაყვანად გამგეობა ხარჯთაღრიცხვაზე მუშაობს, რის შემდეგაც გახდება ცნობილი, რამდენი თანხა იქნება საჭირო ორკილომეტრიანი ახალი საავტომობილო გზის გასაყვანად.

საზღვარგარეთ სტაჟირების პროგრამები მასწავლებლებისთვის

„საგნების მიხედვით განსაზღვრულია სხვადასხვა კრიტერიუმი. ძირითადად, შერჩევის კრიტერიუმებია: სასერტიფიკაციო გამოცდაზე მიღებული ქულა, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ ორგანიზებულ ღონისძიებებში და სასკოლო აქტივობებში ჩართულობა და ელექტრონული პორტფოლიო. ამასთან, კონკურსში მონაწილე მასწავლებელს მსგავსი ტიპის სტაჟირება უცხოეთში არ უნდა ჰქონდეს გავლილი,” – ამბობს „მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი თამარ გურგენიძე.

უმნიშვნელოვანესი იყო ეს ტრენინგები ჩემი პროფესიული ზრდისთვის. რომ არა ეს პროექტი, მე მასწავლებლის ხელფასით ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში ვერ შევძლებდი მსგავსი დონის ტრენინგებში მიმეღო მონაწილეობა. სტაჟირების პროგრამა იყო არაჩვეულებრივი გამოცდილება, სადაც ძალიან ბევრი რამე ვისწავლე, როგორც მასწავლებელმა. როდესაც ჩამოვედი, ეს გამოცდილება კოლეგებსაც გავუზიარე. მაქსიმალურად ვცდილობ ეს გამოცდილება სასწავლო პროცესში დავნერგო. ჩემი მოსწავლეებიც აღიარებენ, რომ წელს ჩემი გაკვეთილები უფრო საინტერესოა ვიდრე აქამდე იყო,” – ამბობს სოფიო დუმბაძე.

მასწავლებელთა პირველი ჯგუფი შვეიცარიაში 2011 წელს გაემგზავრა. მიმდინარე წელს ფიზიკის მასწავლებლებისთვის პროგრამა ჯერ არ ამოქმედებულა.

საფრანგეთში სტაჟირებაზე მყოფი მასწავლებლები

შსს: მოქალაქეებმა დიდი ოდენობით იარაღი და საბრძოლო მასალა ჩააბარეს

სულ ჩაბარებულია: სხვადასხვა კალიბრის 5173 საბრძოლო ვაზნა, 9 გადაჭრილი თოფი, სხვადასხვა ტიპის 97 ხელყუმბარა, 16 ამფეთქი მოწყობილობა, 1 რევოლვერი, 9 სასიგნალო რაკეტა, 1 ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარა, ყუმბარმტყორცნის 2 ჭურვი, 2 ქვეითსაწინააღმდეგო ნაღმი და სხვადასხვა ტიპის ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღისთვის განკუთვნილი 11 მჭიდი.

გამოძიება ცეცხლსასროლი იარაღის და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ის 236-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით).

„მეოთხე სეზონი“ – პრეზენტაცია ბათუმში

„ სამი თვე ვემზადებოდით პრეზენტაციისთვის. ვფიქრობ რომ საინტერესო პროექტი შევადგინეთ. დღეს დავუკრავთ ქოვერებს, ასევე ჩვენი ბენდის მიერ დაწერილ სიმღებსაც შევასრულებთ“- ამბობს, ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი გიორგი ჟვანია.

გიორგი ჟვანია ამბობს, რომ ბენდი არ უკრავს კონკრეტულ მუსიკალურ მიმდინარეობას: „შერეული მუსიკა გვაქვს. ჯერ არ არის პროგრამა ბოლომდე დამუშავებული. ჩემი რამდენიმე ძველი სიმღერაც შესრულდება დღეს რომლის ახლებული არანჟირება მოხდა. ვფიქრობ, რომ ბენდი იტყვის თავის სიტყვას“.

„მეოთხე სეზონი“

გრიგოლ ტვილდიანი

საქართველოში 15 წლის მოსწავლეების ცოდნის დონეს შეამოწმებენ

კვლევის ორგანიზატორი ეკონომიკური განვითარებისა და თანამშრომლობის საერთაშორისო ორგანიზაციაა (OECD), რომელიც აერთიანებს განვითარებული და განვითარებადი ეკონომიკის მქონე 35 ქვეყანას.

კვლევის კოორდინატორის ნათია მჟავანაძის განცხადებით, მოსწავლეთა ასაკი საგანმანათლებლო ეტაპების მიხედვით შეირჩა:

„15 წელი, ეს არის ის ასაკი, როდესაც ბავშვი ამთავრებს სავალდებულო განათლების მიღებას. კვლევის მიზანია დავინახოთ, რამდენად კარგად ამზადებს საგანმანათლებლო სკოლა მოსწავლეს შრომის ბაზრისთვის ან დამოუკიდებელი ცხოვრებისთვის“.

კვლევაში საქართველოს 2 000-ზე მეტი სკოლა და 6 158 მოსწავლე მიიღებს მონაწილეობას. მათ შორის, აჭარაში მცხოვრები მოსწავლეებიც. მოსწავლეების შერჩევა, როგორც ნათია მჟავანაძე ამბობს, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით მოხდება. თითო სკოლიდან მინიმუმ 35 მოსწავლე მიიღებს კვლევაში მონაწილეობას.

„ტესტირება 1-იდან 20 მაისამდე ტარდება. ტესტი შედგება სამი ნაწილისგან. პირველი ნაწილი მოიცავს კითხვით ნაწილს, წიგნიერებას რასაც ვეძახით, მეორეა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების ნაწილი და მესამე მათემატიკის ნაწილი. ეს კვლევა სამ წელიწადში ერთხელ ტარდებოდა. პირველი კვლევა იყო 2008 წელს, მაშინ უფრო წიგნიერებაზე გაკეთდა მეტი აქცენტი. 2012 წელს უნდა გაკეთებულიყო მათემატიკური ნაწილი, მაგრამ ჩვენ გამოვტოვეთ, წელს კი მეტი აქცენტი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებზე გავაკეთეთ“- ამბობს, ნათია მჟავანაძე.

წიგნიერების კვლევაში საქართველომ 2008 წელს დაბალი დონე აჩვენა.

„ტესტირება ორსაათიანი იქნება. კითხვარებს მოსწავლეების გარდა, სკოლის დირექტორები და მშობლებიც შეავსებენ. კითხვარები ინფორმაციას იძლევა იმის შესახებ, რაც შეიძლება კავშირში იყოს საგანმანათლებლო მიღწევებთან. მაგალითად, მშობლის კითხვარში არის კითხვები იმის შესახებ, თუ რა მნიშვნელობას ანიჭებენ ისინი საბუნებისმეტყველო სწავლებას, რამდენად პრიორიტეტულად მიაჩნიათ კარიერის გაკეთება ამ სფეროებში, რა ასაკიდან დაიწყეს მაგალითად ბავშვებთან სამყაროს შესახებ საუბარი და ა.შ“.

კვლევის საბოლოო შედეგები 2016 წლისთვის იქნება ცნობილი. კვლევას ამერიკული ფონდი „ათასწლეულის გამოწვევა“ აფინანსებს.