Batumelebi

ავტორი: ნათია კაპანაძე, ნიუ იორკი

__

2026 წლის 11 სექტემბერს დილით, ზუსტად 8:46 საათზე – იმ წუთს, როდესაც 2001 წელს პირველი გატაცებული თვითმფრინავი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ჩრდილოეთ კოშკს შეეჯახა – ნიუ-იორკში, ეროვნულ მემორიალთან დუმილით მიაგეს პატივი 3 000-მდე ადამიანის ხსოვნას, რომლებიც 25 წლის წინ ამ საშინელ ტრაგედიას ემსხვერპლნენ.

ტრადიციული ცერემონია დაღუპულთა სახელების რიგრიგობით ამოკითხვით წარიმართა. ამჯერად სიტყვით ისეთი ახალგაზრდებიც გამოვიდნენ, რომლებსაც დაღუპული მშობლები საერთოდ არ ახსოვთ, ან ტრაგედიის შემდეგ დაიბადნენ.

წელს ორგანიზატორებმა ცერემონიას ახალი, მეშვიდე დუმილის წუთიც დაამატეს – იმ ათასობით მაშველისა და მოქალაქის პატივსაცემად, რომლებიც წლების განმავლობაში ნანგრევების ტოქსიკური მტვრით გამოწვეული კიბოთი და სხვა მძიმე დაავადებებით გარდაიცვალნენ.

ხსოვნის დღეს პოლიტიკური დაძაბულობაც ახლდა. მოქმედი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ტრაგედიის ადგილას არ იმყოფებოდა – მან სიტყვა პენტაგონში გამართულ მემორიალზე წარმოთქვა და ამერიკული სულის სიმტკიცეზე ისაუბრა. ნიუ-იორკში შეკრებილ საზოგადოებას კი ოთხი ყოფილი პრეზიდენტი: ბილ კლინტონი, ჯორჯ ბუში, ბარაკ ობამა და ჯო ბაიდენი შეუერთდა.

განსაკუთრებული ყურადღების ცენტრში მოექცა ნიუ-იორკის მოქმედი მერი ზოჰრან მამდანი, ქალაქის პირველი მუსლიმი ხელმძღვანელი, რომლის დასწრებასაც ნაწილობრივი პროტესტი და პეტიციები მოჰყვა. მიუხედავად იმისა, რომ ტრაგედიისდროინდელი მერი რუდი ჯულიანი აქტიურად ეწინააღმდეგებოდა მამდანის მონაწილეობას, ცერემონიის დაწყებამდე ორმა პოლიტიკოსმა ერთმანეთს ხელი ჩამოართვა.

მამდანიმ აღნიშნა, რომ ამ დღეს მთავარი ყურადღება მხოლოდ დაღუპულთა ოჯახებსა და მაშველებზე უნდა იყოს მიპყრობილი.

ამავდროულად, მერიის მიერ მიმდინარე კვირას გამოქვეყნებულმა საარქივო ჩანაწერებმა კვლავ გააღვივა დებატები იმის შესახებ, თუ რამდენად სწორად მიაწოდა მაშინდელმა ხელისუფლებამ მოქალაქეებს ინფორმაცია ჰაერის დაბინძურების შესახებ. საქმე ეხება 170 000-ზე მეტი გვერდისგან შემდგარ ანგარიშებსა და მიმოწერას, რომლებიც ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ ქალაქის ხელმძღვანელობამ – ქვემო მანჰეტენისა და უოლ-სტრიტის საქმიანობის აღდგენის სასოწარკვეთილი სურვილით განპირობებულმა – ნიუ-იორკელები არსებული საფრთხეების შესახებ შეცდომაში შეიყვანა.

წელს მემორიალური ცერემონიები პარალელურად გაიმართა პენსილვანიაში. ქალაქ შექსვილში Flight 93-ის გმირი მგზავრები გაიხსენეს. მთელი ქვეყნის მასშტაბით კი ეროვნული საქველმოქმედო და სამოქალაქო აქტივობები ჩატარდა – ათასობით მოხალისე გაერთიანდა ჰუმანიტარული დახმარების პაკეტების შესაგროვებლად, რაც 11 სექტემბრის ერთიანობის სულისკვეთების გაცოცხლებას ისახავდა მიზნად.

სამი ღამის განმავლობაში მანჰეტენზე ცნობილი „Tribute in Light“-ის ორმა მძლავრმა სინათლის სვეტმა ნიუ-იორკის ცა განათა, რითაც ტყუპი კოშკების ვიზუალური სიმბოლო კიდევ ერთხელ გააცოცხლა.

დახურული ღონისძიების შემდეგ, მემორიალის ტერიტორია ფართო საზოგადოებისთვის დღის სამი საათიდან გაიხსნა, სადაც უსაფრთხოების გამკაცრებული წესების, ბარიერებისა და სკანირები        ს ხანგრძლივი პროცესის ფონზე, ადამიანების უწყვეტმა ნაკადმა მსოფლიოს კიდევ ერთხელ შეახსენა, რომ დაღუპულთა ხსოვნა და პრინციპი „Never Forget“ (არასოდეს დაივიწყო) ამერიკელებისთვის კვლავ ცოცხალია.

დაცული ტერიტორიების სააგენტო მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციული შენობის რეაბილიტაციას გეგმავს, რისთვისაც ტენდერი 528 ათას 639 ლარით აქვს გამოცხადებული.

„მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციის სამოქმედო არეალში, კერძოდ სოფელ ჩაქვისთავში მდებარე ადმინისტრაციული შენობის სარემონტო-სარეაბილიტაციო სამუშაოები, ხორციელდება საერთაშორისო პროექტის – „ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა შავი ზღვის აუზის ქვეყნებში ბიომრავალფეროვნების დაცვისა და გარემოსდაცვითი განათლების ხელშეწყობისთვის“ ფარგლებში და სახელმწიფო ბიუჯეტი თანადაფინანსებით.“ – წერს სააგენტო.

„აღნიშნული შესყიდვის განხორციელება გათვალისწინებულია პროექტის ფარგლებში და ფინანსდება 71 პროცენტით გრანტის, ხოლო 29 პროცენტით სააგენტოს საკუთარი შემოსავლების თანადაფინანსებით, რომელიც დაზუსტდება ტენდერში სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ ხელშეკრულების გაფორმებისას“ – წერია სატენდერო კომისიის ოქმში.

ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 10 სექტემბერს დაიწყო და 15 სექტემბერს დასრულდება.

ტენდერს თან ახლავს რენდერი, გეგმა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც უნდა შესრულდეს სამუშაოები.

„მიმწოდებელმა სამშენებლო სამუშაოები უნდა დაასრულოს ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს 150 დღის ვადაში. აღნიშნული ვადა მოიცავს სამუშაოების დასრულებას, შესრულებული სამუშაოების მოცულობისა და ღირებულების დადგენის შესახებ შესაბამისი საექსპერტო დასკვნის მიღებასა და შემსყიდველისთვის წარდგენას, ასევე სამუშაოების მიღება-ჩაბარებისათვის აუცილებელი ყველა დოკუმენტის წარმოდგენას“ – წერია ტენდერის პირობაში.

მტირალას ეროვნულ პარკს, კოლხეთის ეროვნულ პარკს, ასევე კინტრიშისა და ქობულეთის დაცულ ტერიტორიებს, 2021 წელს UNESCO-ს მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სტატუსი მიენიჭა.

მტირალას ეროვნული პარკი 2006 წელს შეიქმნა. 2023 წელს პარკის ტერიტორია 180,8 ჰექტრით შეამცირეს.

ამ თემაზე ვრცლად:

ბათუმელ დავით გოგუაძეს მწვავე ქრონიკული დაავადება აქვს, რის გამოც, თვეების განმავლობაში ლოგინად იყო ჩავარდნილი. როგორც „ბათუმელებთან“ ამბობს, სულ ორი თვეა, რაც წამოდგომა მოახერხა, თუმცა დამოუკიდებლად გადაადგილება მაინც არ შეუძლია.

„ანთება მაქვს ძვლების, ართროზის გამო მარჯვენა მენჯ-ბარძაყის პრობლემა მაქვს. საოპერაციოა, იმპლანტი უნდა გაკეთდეს, რომ ნორმალურად მოძრაობა შევძლო.

როგორც მითხრეს, ოპერაციას აფინანსებს სახელმწიფო, მაგრამ სანამ ოპერაციამდე მივალ, მანამდე ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები უნდა მოვიგვარო.

სამი თვეა ანალიზები არ გამიკეთებია, 210 ლარია საჭირო და ვერ ვახერხებ. ძალიან ძვირი მიჯდება მკურნალობა, ექიმთან ვიზიტი. თვეში სულ ცოტა, 300-400 ლარი მჭირდება წამლებში.

არც პენსია მაქვს, არც სოციალური დახმარება, არც არანაირი შემოსავალი.

განცხადება დავწერე მერიაში, რადგან ვიცი, რომ არსებობს მედიკამენტების დახმარების პროგრამა, ფულადი დახმარებაც გაიცემა, როგორც ვიცი და იმედი მაქვს, ამ მდგომარეობაში არ დამტოვებენ“, – ამბობს დავით გოგუაძე.

დავით გოგუაძე პროფესიით მეზღვაურია და 2007 წლიდან მოტორისტად მუშაობდა გემზე.

როგორც თვითონ ამბობს, გემზე გაცივდა, რის შემდეგაც დაავადდა.

„ეს არ არის მაღალი თანამდებობა და, შესაბამისად, ანაზღაურებაც საკმაოდ დაბალი მქონდა. მოვახერხე ის, რომ ოჯახი შევქმენი, მაგრამ დანაზოგი ვერ გავაკეთე. ხელფასი 800-1000 დოლარი მქონდა მხოლოდ.

ბოლო პერიოდში დედა მძიმე სენით იყო დაავადებული და მის მკურნალობაზეც ბევრი თანხა დაიხარჯა. რა თქმა უნდა, ჩემი და-ძმაც მეხმარებოდნენ ამაში, მაგრამ, სამწუხაროდ, დედა გარდაიცვალა.

პუშკინის ქუჩაზე ბინა მაქვს, მაგრამ სახურავი დაზიანებული იყო და წყალი ჩამოდიოდა. ყველაფერი გაფუჭდა ბინაში, – კედლები, იატაკი, ჭერი. იქ აღარ იცხოვრება.

ბოლოს იმდენი მოვახერხე, რომ ჭერი შევაკეთე და წყალი აღარ ჩამოდის, მაგრამ საცხოვრებლად მაინც უვარგისია. როცა მინდოდა, რომ ბინის რემონტი დამეწყო და ფეხზე დავმდგარიყავი, სწორედ მაშინ დამემართა ეს დაავადება.

ჩემი ყველაზე დიდი პრობლემა ის არის, რომ არ შემიძლია დამოუკიდებლად სიარული. მინდა დავდგე ფეხზე ისე, როგორც ადრე ვიყავი, რომ ჩემს ოჯახს მივხედო ისე, როგორც საჭიროა. სამი არასრულწლოვანი შვილი მყავს. სკოლა მოვიდა და არაფერი გვიყიდია. ბავშვებს საკანცელარიო ნივთები სჭირდებათ, ჩანთები, ფეხსაცმელები.

ჩემი მეუღლე ორი თვეა მაღაზიაში მუშაობს მოლარედ, 800 ლარი აქვს მხოლოდ ხელფასი. ეს ძლივს გვყოფნის იმაში, რომ თავი როგორმე გავიტანოთ. გადასახადებია, მე წამლები მჭირდება, არ გვყოფნის არაფერში. რა დასამალია და ნახევრად მშიერი მყავს ბავშვები. ბავშვს სხვანაირი კვება სჭირდება. სწავლით კარგად სწავლობენ და ამაშიც სჭირდებათ ხელშეწყობა.

მე ვეღარ ვმუშაობ. გემიდან ჩამომწერეს, ფაქტობრივად, ამიტომ სახელმწიფოს ვთხოვ დახმარებას. სოციალური პროგრამების ფარგლებში დამეხმარონ, რომ შევძლო საცხოვრებელი ბინის მოწესრიგება და მედიკამენტების შეძენა.

მე და ჩემი ოჯახი ახლა ახლობლის ბინაში ვართ შეფარებული. ერთი წელია აქ ვართ, შესაძლოა მომავალ ზაფხულამდე მოგვცენ აქ დარჩენის უფლება, სხვისი სახლი, სხვისია და ხომ უნდა გავიდეთ აქედან. იმედი მაქვს, შვილებს არ დამიტოვებენ ღია ცის ქვეშ.

ვთხოვ სახელმწიფოს, ბათუმის მერიას, რომ შევიდნენ ჩვენს მდგომარეობაში და ჩემს არასრულწლოვან შვილებს მისცენ ნორმალურ გარემოში ცხოვრების შესაძლებლობა. მეც დამეხმარონ ფეხზე დადგომაში“, – ამბობს დავით გოგუაძე.

ვიდეო:

დავით გოგუაძეზე დახმარების მსურველებს თანხა შეგიძლიათ ჩარიცხოთ ანგარიშზე.

საქართველოს ბანკი: GE21BG0000000100753265

მიმღები: თამილა ცეცხლაძე [მეუღლე]

2027 წლის 1 იანვრიდან რძის შემცველი პროდუქტზე, რომელიც დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით, ეს ინფორმაცია მითითებული უნდა იყოს ეტიკეტზე.

შესაბამისი ცვლილებები შევიდა დადგენილებაში „რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“.

ცვლილების თანახმად, ბაზარზე განთავსებული რძის შემცველი პროდუქტის ეტიკეტზე, რომელიც დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით, ხედვის ძირითად არეალში განთავსებული უნდა იქნეს პიქტოგრამა – „დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით“.

პიქტოგრამა უნდა განთავსდეს პროდუქტზე ისე, რომ მყიდველს შეძენისას შეეძლოს მისი დანახვა.

ასევე, დადგენილებას დაემატა პუნქტი, რომლის თანახმადაც არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით დამზადებული რძის შემცველი პროდუქტი მომხმარებლისთვის წარდგენილი უნდა იქნეს რძისა და რძის ნაწარმისგან განცალკევებით.

დადგენილების თანახმად, დაუშვებელია პიქტოგრამის ფერებისა და დიზაინის შეცვლა, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ პიქტოგრამა განთავსებულია მსგავსი ფერის ფონზე, რაც ართულებს მის ვიზუალურ აღქმას. ამ შემთხვევაში, ფონთან კონტრასტის შექმნის მიზნით, საჭიროა უნივერსალური პიქტოგრამის საზღვრების კონტურის ხაზის შავი ფერის ჩარჩოში ჩასმა.

დადგენილება ამოქმედდება 2027 წლის 1 იანვრიდან.

ავტორი: ანა კალანდაძე, ვაშინგტონი

___

იმ დროს, როცა ამერიკა 11 სექტემბრის ტრაგედიიდან 25 წლისთავს გლოვითა და ფიქრით ხვდება, ძველმა კოლეგებმა, ჟურნალისტებმა და ეროვნული უსაფრთხოების ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა თავი მოიყარეს კარნეგის საერთაშორისო მშვიდობის ფონდში, რათა გაეხსენებინათ ის გარდამტეხი დილა და შეეფასებინათ, თუ როგორ შეცვალა მან ამერიკული ძალაუფლება.

დისკუსიას სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი ანალიტიკოსი აარონ დევიდ მილერი უძღვებოდა, მონაწილეები კი იყვნენ სიუზან გლასერი (New Yorker-ის მიმომხილველი, მაშინ მოსკოვში Washington Post-ის ბიუროს ხელმძღვანელი), ფილიპ გორდონი, ბრუკინგსის ინსტიტუტიდან [კლინტონისა და ბაიდენის ადმინისტრაციების უსაფრთხოების ყოფილი მრჩეველი და სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანი, რომელიც თბილისში და ბათუმში ჩავიდა 2012 წელს] და ნიკ რასმუსენი მაკკეინის ინსტიტუტიდან (კონტრტერორისტული ცენტრის ყოფილი შეფი).

მილერმა გაიხსენა ის უმძიმესი წუთები, როცა ვაშინგტონში, სახელმწიფო დეპარტამენტის ფანჯრიდან პოტომაკის გადაღმა ამომავალ კვამლს უყურებდა: „არ მგონია, ოდესმე ამ ამბის წინაშე ასეთი უსუსურობისა და უძლურების განცდა მქონოდა“.

მოსკოვში მყოფ სიუზან გლასერს კი თვალწინ უდგას სასტუმრო „მარიოტის“ პრესკონფერენცია, როცა დარბაზში უზარმაზარი აღნაგობის ამერიკელი საზღვაო ქვეითი შევარდა, პოდიუმს მიეჭრა და პენტაგონის მაღალჩინოსანი დაგლას ფეითი სასწრაფოდ გაიყვანა – ვაშინგტონიდან ცნობა მოვიდა, რომ თავად პენტაგონს დაარტყეს.

გლასერმა თქვა, რომ საგარეო პოლიტიკური კურსის შემობრუნება პირდაპირ ეთერში, საკუთარი თვალით იხილა: „სამყარო ჩვენს მყუდრო ბუშტში შემოიჭრა და ის უბრალოდ ააფეთქა“. ფილ გორდონმა კი, რომელიც იმ დილით კვიპროსის პრეზიდენტთან ერთად საუზმობდა, მაშინვე დაწერა სტატია ფრანგული Le Monde-ისთვის; ამერიკის შემართებასთან ერთად, მან იქვე გააფრთხილა ვაშინგტონი „ემოციური და ირაციონალური რეაქციების საფრთხეზე, რასაც შეეძლოა პრობლემები მოეტანა”.

• რეფორმების ფასი და დაკარგული თავისუფლებები

პანელის მონაწილეები ერთხმად აღიარებენ: 11 სექტემბრის შემდეგ გატარებულმა უმკაცრესმა რეფორმებმა – დაზვერვის უწყებების გაერთიანებამ, ტრანსპორტის კონტროლმა და საზღვარგარეთ ტერორისტული ბაზების განადგურებამ – თავისი საქმე გააკეთა და ამერიკის მიწაზე მსგავსი მასშტაბური თავდასხმა აღარ დაუშვა.

გორდონმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად ევროპაში მომხდარი ტრაგედიებისა (მადრიდში, ლონდონსა თუ პარიზში) და შეერთებულ შტატებში მომხდარი შედარებით მცირე თავდასხმებისა (სან-ბერნარდინოსა თუ პენსაკოლაში), სისტემამ იმუშავა: „ფართო გაგებით, უნდა ვაღიაროთ, რომ სისტემამ ამ ვიწრო, მაგრამ გადამწყვეტ მიზანს მიაღწია“. რასმუსენმაც დაამატა, რომ 25 წელი ახალი 9/11-ის გარეშე „იმ დღეს უდიდეს გამარჯვებად ჩაითვლებოდა“.

თუმცა მილერმა იკითხა, რა დაუჯდა ეს ქვეყანას შიგნით და როგორ გაიზარდა საპრეზიდენტო ძალაუფლება. რასმუსენმა გულწრფელად აღიარა, რომ კონტრტერორისტულ მანქანას თავიდანვე მოჰყვა „გადაჭარბებისკენ მიდრეკილება“, გორდონმა კი პირდაპირ თქვა, რომ მაშინდელი საგანგებო ზომები დღემდე ხელშეუხებელია: „გულწრფელად რომ ვთქვა, დღეს უფრო მეტად ვდარდობ სამოქალაქო თავისუფლებების ეროზიაზე“.

• ვერნასწავლი გაკვეთილები: ერაყიდან ირანის ომამდე

საუბარი ლოგიკურად გადავიდა ძველ შეცდომებზე, რომლებიც დღეს, დონალდ ტრამპის მიერ ირანში გაჩაღებულ ომში, ისევ მეორდება. მილერმა ახლო აღმოსავლეთში მოქმედი ამერიკა შეადარა „თანამედროვე გულივერს, რომელიც დაეხეტება სამყაროში, რომელიც კარგად არ ესმის, შებოჭილია პატარა მოთამაშეებით და დამძიმებულია საკუთარი ილუზიებით“.

გორდონის თქმით, ერაყის მთავარი ტრაგედია ტაქტიკური შეცდომები კი არა, უსაზღვრო ამპარტავნება იყო: „უდიდესი შეცდომა იყო არა ოპერაციული არჩევანი, არამედ იმის რწმენა, რომ ტერორიზმის საპასუხოდ რეგიონის სამხედრო ძალით გარდაქმნა და დემოკრატიზაცია შეგვეძლო“.

მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელები „დაუსრულებელი ომებით“ დაიღალნენ, წინა წლების წარმატებულმა წერტილოვანმა დარტყმებმა ტრამპს გაუჩინა ილუზია, რომ „მე შემიძლია ვიყო ის, ვინც ამას ბოლომდე მიიყვანს“. შედეგად კი ისევ გამოჩნდა, რომ „არარეალური მიზნებისთვის სამხედრო ძალის გამოყენება მწარედ ბუმერანგივით გიბრუნდება“.

გლასერიც დაეთანხმა და გაიხსენა საბჭოთა გენერლები, რომლებმაც ჯერ კიდევ 2001 წლის შემოდგომაზე გააფრთხილეს, რომ ავღანეთში შესვლა საკუთარი ხელით შექმნილ მახედ იქცეოდა: „დონალდ ტრამპი დღეს ამას თავიდან სწავლობს – ჩვენ ეს გაკვეთილი ვერ ვისწავლეთ. სიმართლე გითხრათ, არც კი მგონია, რომ ამ უპრეცედენტოდ არაპოპულარულ ომს [ირანში] მალე დავასრულებთ, რადგან გამოსავლის მკაფიო გზას უბრალოდ ვერ ვხედავ“.

ფეისბუქკომენტარის გამო ერთ-ერთი მოქალაქის დასჯა შსს-ს თეთრიწყაროს სასამართლოშიც მოუთხოვია. თეთრიწყაროს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ  ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შეწყვიტა.

ვლადიმერ ხუჭუა ის ერთადერთი მოსამართლეა საქართველოში, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებსა და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა. 

2025 წლის ბოლოს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ უარი თქვა „ოცნების“ რეჟიმის პირობებში მიღებული რამდენიმე ახალი სამართლებრივი ნორმის გამოყენებაზე და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართა. თეთრიწყაროს მოსამართლის, ვლადიმერ ხუჭუას წარდგინება, რომელიც მიიჩნევს, რომ „ოცნების“ მმართველობის დროს შეცვლილი კანონი ანტიკონსტიტუციურია, საკონსტიტუციო სასამართლომ  არ განიხილა.

ბოლო პერიოდში ფეისბუქპოსტების გამო „ოცნების“ მიერ შეცვლილი კანონმდებლობის საფუძველზე სასამართლო აქტიურად აჯარიმებს ან აპატიმრებს მოქალაქეებს. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას 2026 წლის 4 სექტემბერს მიუღია გადაწყვეტილება საქმეზე, რომელიც ასევე ფეისბუქპოსტს ეხებოდა.

„მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ დგინდება მ.ს.-ს მიერ სამართალდარღვევის ჩადენა,“ – ჩაუწერია მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას გადაწყვეტილებაში, სადაც იგი ასაბუთებს იმას, რომ პირველ რიგში შსს-ს არ დაუდგენია: ნამდვილად იმ პირს ეკუთვნის თუ არა ფეისბუქპოსტი, რომელიც შსს-მ სამართალდარღვევად მიიჩნია.

„არ წარმოდგენილა  მტკიცებულება, რომელიც დადასტურდებოდა კანონით დადგენილი წესით. საქმეში საერთოდ არ არის წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება [ინფორმაცია] იმის შესახებ, რომ სოციალურ ქსელ „facebook”-ში „M. S.“-ს სახელწოდების პროფილი ეკუთვნის მ. ს-ს. არ არსებობს რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია, იმის შესახებ, მან შექმნა თუ არა პროფილი [გვერდი]. ასევე არ არსებობს რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ ვინ ფლობს და სარგებლობს პროფილით, უშუალოდ ვინ და სად დაწერა კონკრეტული კომენტარი. არ არის წარმოდგენილი რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია შესაბამისი ინტერნეტპროვაიდერიდან ან სოციალური ქსელიდან. არ არის წარმოდგენილი საექსპერტო დასკვნა, რომელიმე ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით. ზემოაღნიშნულზე რაიმე მტკიცებულების ან ინფორმაციის წარმოდგენა არც სასამართლო სხდომაზე მომხდარა.

სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ამგვარი მიდგომა და საქმის წარმოება არ შეესაბამება ადამიანის უფლებების კანონიერ დაცვას. სასამართლო სხდომაზე არ ყოფილა წარმოდგენილი ინფორმაცია ან არგუმენტაცია, რომელიც დაადასტურებდა, რომ სოციალურ ქსელ „facebook”-ში შეუძლებელია პროფილის შექმნა სხვა პირის სახელით, გვარით და ფოტოსურეთ(ებ)ით.

შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, როდესაც შესაძლებელია ნებისმიერმა პირმა შექმნას ნებისმიერი პირის სახელზე პროფილი და ატვირთოს სურათები, შეუძლებელია სასამართლომ მხოლოდ ამ სურათის „ამოცნობით“ დაადგინოს სამართალდარღვევის ფაქტი. არავინაა ვალდებული ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა. კანონის ძალით მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოა ვალდებული, წარმოადგინოს უტყუარი მტკიცებულებები.

თუ დავუშვებთ თუნდაც გონივრული ეჭვით, რომ პროფილი ეკუთვნის კონკრეტულ პირს, ამ შემთხვევაშიც უნდა დადასტურდეს, რომ უშუალოდ მან შეასრულა მოქმედება [კომენტარის დაწერა ან სხვა]. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მოქმედი ნორმებით და კანონმდებლობით ამ შემთხვევაშიც [სოციალურ ქსელში კომენტარის დაწერა] უნდა დადასტურდეს კონკრეტული პირის ვინაობა, რათა პირს უტყუარად დაუდასტურდეს ქმედების მის მიერ ჩადენა, მიუხედავად იმისა, ვის ეკუთვნის პროფილი, ვინ სარგებლობს პროფილით და ა.შ.“ – აღნიშნულია გადაწყვეტილებაში.

ამ გადაწყვეტილების გარკვეული ნაწილი პერსონალური მონაცემების დაფარვით თავად თეთრიწყაროს სასამართლომ გაავრცელა.

პასუხისგებაში მიცემული პირის დასჯას ამ შემთხვევაში შსს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით ითხოვს, რაც გულისხმობს წვრილმან ხულიგნობას. ეს მუხლი ითვალისწინებს დაჯარიმებას 500-დან 3 ათასამდე ლარით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 20 დღემდე ვადით.

მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ თავის გადაწყვეტილებაში მიუთითა ევროსასამართლოს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება:

„სასამართლო სრულიად იზიარებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკას (Sergey Zolotukhin vs. Russia) იმასთან დაკავშირებით, რომ გარკვეული ქვეყნების სამართლებრივ სისტემებში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების საქმეების კატეგორიას მიეკუთვნება ისეთი უმართლობები, რომელიც თავისი ბუნებით, ხასიათით და შინაარსით პრაქტიკულად წარმოადგენენ სისხლისსამართლებრივი დევნის საქმეებს [აქვე გასათვალისწინებელია მიყენებული ზიანი და სხვა]. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო საკითხის გადასაწყვეტად, თუ რომელ წარმოებას შეიძლება მიეკუთვნოს საქმე (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის წარმოებას თუ სისხლისსამართლებრივ წარმოებას) ეროვნული სამართლით განსაზღვრულ კლასიფიკაციასთან ერთად გადამწყვეტ მნიშვნელობას ანიჭებს ქმედებისთვის განსაზღვრული სანქციის (სასჯელი) ზედა, მაქსიმალურ ზღვარს და მიიჩნევს, რომ ხანგრძლივი პატიმრობის (15 დღე ან მეტი) გამოყენების შესაძლებლობა საკმარისია (სხვა კრიტერიუმებთან ერთად), რათა საქმე მიეკუთვნოს  სისხლის სამართლებრივ კატეგორიას.

უფრო მეტიც, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო (Matchavariani vs. Georgia) მიიჩნევს, რომ თუ პირს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლით აკრძალული ქმედებისთვის დაეკისრა მხოლოდ ადმინისტრაციული ჯარიმა მაშინ, როდესაც შესაძლო იყო დაკისრებოდა ხანგრძლივი ადმინისტრაციული პატიმრობაც, ეს შემთხვევაც უნდა განიხილებოდეს სისხლის სამართლის სამართალწარმოებად, თუნდაც საქმე ქართულ კანონმდებლობაში კლასიფიცირდებოდეს როგორც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა.

სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული პრაქტიკა მნიშვნელოვანია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის საქმეებზე მტკიცებულებების შეფასების თვალსაზრისით. სასამართლო თვლის, რომ მოცემული საქმის ფარგლებში მტკიცების ტვირთი მთლიანად ეკისრება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უდანაშაულობის პრეზუმფციიდან და ეჭვის ავტომატურად  ბრალდებულის (სამართალდარღვევის) სასარგებლოდ გადაწყვეტიდან (In dubio pro reo) გამომდინარე…

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, უნდა შეწყდეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე  მუხლის პირველი ნაწილით  გათვალისწინებული გადაცდომის ჩადენის ფაქტზე,  მ.ს.-ს  მიმართ“, – აღნიშნულია თეთრიწყაროს სასამართლოს გადაწყვეტილებაში.

___

ამ თემაზე:

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ინფორმაციით, 14 სექტემბრიდან  ბათუმის მუნიციპალური ტრანსპორტი 07:00 საათიდან 23:00 საათამდე იმოძრავებს.

კომპანიის განცხადებით, ცვლილება ზაფხულის სეზონის დასრულებას უკავშირდება.

„14 სექტემბრიდან ავტობუსები საზაფხულო გრაფიკიდან სტანდარტული მოძრაობის რეჟიმზე გადადის. გთხოვთ, მგზავრობის დაგეგმვისას გაითვალისწინოთ აღნიშნული ცვლილება“- წერს „ბათუმის ავტოტრანსპორტი“.

_____________

ამავე თემაზე:

საქართველოში შეიცვალა სამხედრო სავალდებულო სამსახურში გაწვევის შესახებ შეტყობინების წესი. შესაბამისად, გაიზარდა ჯარიმები და კანონში გაჩნდა სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ნაწილი.

ჯარში ნამყოფი არაა დეპუტატების ნაწილი, რომელმაც ეს ახალი კანონი მიიღო.

ნახეთ, რას ამბობს ამაზე ხალხი ბათუმის ქუჩებში.

გუშინ, 9 სექტემბერს, „ოცნების“ პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა პარლამენტში ბრიფინგი გამართა, სადაც მზია ამაღლობელთან დაკავშირებით კვლავაც ყალბი ინფორმაცია გაავრცელა. დღეს, 10 სექტემებრს, სინდისის პატიმარი მზია ამაღლობელი პაპუაშვილის ამ სიყალბეს გამოეხმაურა:

„გუშინდელი ბრიფინგი პარლამენტში უსინდისობის დემონსტრირება იყო და სხვა არაფერი. რეჟიმს მორალი არ  აქვს – იმ უსამართლო განაჩენზეც კი არ უნდათ პასუხისმგებლობის აღება, რითაც ციხეში გამოგვკეტეს საქართველოს სახელით და საზოგადოებისთვის საშიშ პირებად, კრიმინალებად გამოგვაცხადეს.

ხელს ბრიუსელისკენ და ევროპელი დიპლომატებისკენ იშვერენ. გრცხვენოდეთ. მოძალადეს ბოდიში რომ არ უნდა მოვუხადო და რეჟიმს შეწყალება არ უნდა მოვთხოვო, ამისთვის რეკომენდაციები არ მჭირდება – ღირსების განცდაც საკმარისია.

ჩემი საკანი სავსეა გაყალბებული ოქმებით, ცრუ მოწმეების ჩვენებებით, უკანონო ბრალდებებით და სასამართლო გადაწყვეტილებებით, პატიმრობა და დამცირებისთვის ორი წელი საკმარისი თუ არ არის, არ გაგიჭირდებათ, ამჯერადაც რამეს მოიფიქრებთ, თუ მოინდომებთ ციხეში ჩემ ჩატოვებას.

ძალაუფლება და სახელმწიფო ინსტიტუციები თქვენს ხელშია.

მე კი საერთაშორისო მართლმსაჯულებას დაველოდები, იმ დღეს დაველოდები, როცა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ჩემგან გაწნილი სილის ბრალდებისა და სასჯელის კანონიერებაზე იმსჯელებს.

თქვენც დაელოდეთ, ბატონო პაპუაშვილო, თქვენ მიერ მიღებულ რეპრესიულ, რუსული კანონების სამართლიანობასა და  მართლზომიერებაზე, კონსტიტუციასა და დემოკრატიულ პროცესებთან შესაბამისობაზეც იმსჯელებს ევროსასამართლო“.

___

გუშინ შალვა პაპუაშვილმა მზია ამაღლობელთან დაკავშირებით არაერთი სიყალბე გაავრცელა, როგორც განაჩენის ნაწილში, ისე საერთაშორისო შეფასების თვალსაზრისით.

„აღარავინ მსოფლიოში არ ამბობს, რომ მზია ამაღლობელი არის უდანაშაულო“ – თქვა პაპუაშვილმა, მაშინ, როდესაც ზუსტად ერთი თვის წინ საფრანგეთის, ბრიტანეთის, ჩეხეთის, ესტონეთის, ლატვიის, ლიეტუვის, დანიის, ნიდერლანდების, ნორვეგიის, შვედეთის, პოლონეთის საელჩოებმა განაცხადეს, რომ სოლიდარობას უცხადებენ მზია ამაღლობელს და მოუწოდებენ ხელისუფლებას, ის დაუყოვნებლივ და უპირობოდ გაათავისუფლონ.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, აჭარის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა ქობულეთის მუნიციპალიტეტში საზოგადოებრივი კვების ობიექტები შეამოწმეს.

უწყების ცნობით, არაგეგმური ინსპექტირების შედეგად კრიტიკული შეუსაბამობები გამოვლინდა შემდეგ ობიექტებში:

• ი/მ „ნ. მ.“ – სასადილო (ქობულეთი, რუსთაველის II ჩიხი, N13);
• ი/მ „ა. ნ.“ – სასადილო (ქობულეთი, თავისუფლების ქ. #26);
• ი/მ „მ. გ.“ – კაფე-ბარი (ქობულეთი, აღმაშენებლის ქ. #376ბ).

შემოწმებისას ობიექტებზე ასევე დაფიქსირდა ეტიკეტირების წესების დარღვევა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის არქონა – წერს სააგენტო.

გამოვლენილი დარღვევების გამო, ბიზნესოპერატორები დაჯარიმდნენ და კრიტიკული შეუსაბამობების აღმოფხვრამდე საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

ჩეჩნეთის ლიდერმა რამზან კადიროვმა ჩეჩენ კაცებს მოუწოდა, წვერი დაიმოკლონ და „რელიგიის შესაბამისად“ ატარონ.

კადიროვმა ასევე განაცხადა, რომ ქალებმაც ისლამური ნორმების შესაბამისად უნდა ჩაიცვან და ის ეწინააღმდეგება არაბული ტანსაცმლის ტრადიციების მიბაძვას.

ჩეჩნეთის უსაფრთხოების წარმომადგენლებთან შეხვედრაზე კადიროვმა აღნიშნა, რომ ზოგიერთი კაცი ძალიან გრძელ წვერს იზრდის, თუმცა ისინი არ ესწრებიან პარასკევის ლოცვას მეჩეთში. მისი თქმით, ამ დროს ეს კაცები ისვენებენ და მათი გარეგნობა ახალგაზრდა თაობისთვის მაგალითია.

„ჩვენ გვყავს მამაკაცები ძალიან გრძელი წვერით. თუმცა ისინი არ ესწრებიან პარასკევის ლოცვას და არ დადიან მეჩეთებში; ისინი უბრალოდ 24/7 სეირნობენ გამზირებზე და ისვენებენ. მათ გრძელი წვერი და აკეცილი შარვალი გაუგებარ მოდად აქციეს და ახალგაზრდა თაობა მათ მიბაძვას იწყებს. მე მოვუწოდებ მათ: შეიჭერით წვერი და ატარეთ თქვენი რელიგიის შესაბამისად“, – ციტირებს კადიროვს რუსული მედია.

მან ასევე თქვა, რომ ზოგიერთმა ქალმაც დაიწყო თავის სრულად დაფარვა და არ არის საჭირო არაბული სტილის მიბაძვა. „აქ ბურკა არასდროს ეცვათ“, – განაცხადა კადიროვმა.

ბათუმი-სარფის 11.3 კილომეტრი ახალი გზის მშენებლობაზე ხელშეკრულება გაფორმებულია.

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, ახალ გზას საერთაშორისო ტენდერში გამარჯვებული კომპანია China Railway Tunnel Group Co., Ltd [CRTG] ააშენებს. ხელმოწერის ცერემონია საქართველოს ინფრასტრუქტურის სამინისტროში დღეს, 9 სექტემბერს, გაიმართა.

„ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ, სალომე წურწუმიამ და China Railway Tunnel Group Co., Ltd-ის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, ლიანგ ჰონგჯუნმა.

პროექტის ფარგლებში აშენდება 11.3 კმ სიგრძის 2-ზოლიანი მაგისტრალური გზა, 7.6 კმ-იანი გვირაბი და 3 ხიდი, მათ შორის 1.47 კმ სიგრძის სახიდე გადასასვლელი, ბათუმი-სარფის 7.6 კმ-იანი გვირაბი, ქვეშეთი-კობის მთავარი გვირაბის შემდეგ, საქართველოში სიგრძით მეორე საავტომობილო გვირაბი იქნება“ – წერს გზების დეპარტამენტი.

ახალი გზის მშენებლობა ძირითადად აზიის განვითარების ბანკის სესხით დაფინანსდება, რომლის ოდენობა, ფინანსთა სამინისტროს ინფორმაციით, 350 მილიონ აშშ დოლარს აღემატება.

„პროექტის ღირებულება 809 მილიონ ლარზე მეტია, სამშენებლო სამუშაოების ვადა კი 48 თვე. პროექტი აზიის განვითარების ბანკის [ADB] სესხისა და საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის თანადაფინანსებით განხორციელდება.“ – აცხადებს ინფრასტრუქტურის სამინისტრო.

ახალი გზა ბათუმის შემოვლით გზას სარფში საქართველო-თურქეთის საზღვართან დააკავშირებს. ბათუმი[ჭოროხი]-სარფის გზის პროექტის შესახებ ვრცლად ნახეთ ამ ბმულზე.

ამავე თემაზე:

„ხელისუფლება არ თმობს მზია ამაღლობელის საქმეს, როგორც პოლიტიკური ბრძოლის იარაღს. მზია ამაღლობელის საქმე მუდმივად რჩება მათ პოლიტიკურ დღის წესრიგში და პოლიტიკური ანგარიშსწორების იარაღად იყენებენ ამ საქმეს,“ – ამბობს მზია ამაღლობელის ადვოკატი მაია მწარიაშვილი.

მაია მწარიაშვილმა ეს კომენტარი ტვ პირველს მისცა, დღეს, 9 სექტემბერს, „ქართული ოცნების“ პარლამენტის თავმჯდომარის, შალვა პაპუაშვილის განცხადების საპასუხოდ.

შალვა პაპუაშვილმა პარლამენტში ბრიფინგი გამართა, პოლიციელისთვის სილის გაწვნას „ძალადობრივი თავდასხმა“ უწოდა.

„მზია ამაღლობელს შეეფარდა ყველაზე მცირე სასჯელი, რაც კი შეიძლებოდა შეფარდებოდა სასამართლოს მხრიდან. ამაზე ნაკლები სასჯელი საპროცესო კოდექსით შესაძლებელია მხოლოდ საპროცესო შეთანხმების შემთხვევაში – ეს არის კანონიც და პრაქტიკაც. საპროცესო შეთანხმება შეთავაზებული იყო მზია ამაღლობელისთვის. ამისთვის საჭირო იყო მხოლოდ ერთი რამ, ის, რომ მზია ამაღლობელს ეთქვა ის, რასაც დღეს ყველა ამბობს, ეს იყო დანაშაული და რომ ქცევა იყო არასწორი…“ – თქვა შალვა პაპუაშვილმა.

„ბატონმა პაპუაშვილმა, ბრძანა, რომ თურმე ყველაზე მცირე სასჯელი შეუფარდეს მზია ამაღლობელს, რაც კი შეიძლებოდა. სამართლებრივი სიცრუეა ეს.

განაჩენი დადგა და არა თავდასხმის მუხლით, არამედ 353-ე, წინააღმდეგობის გაწევის მუხლით. ამ მუხლით გათვალისწინებულია საპატიმრო სასჯელზე უფრო მსუბუქი სასჯელები: ჯარიმა, შინაპატიმრობა და შემდეგ მოდის პატიმრობა.

ანუ  სიცრუეა, რომ თურმე „აი ისეთი პატივი ვეცით, რომ ყველაზე დაბალი სასჯელი შევუფარდეთ“.

მეორე მინდა პასუხი გავცე მანიპულაციას, თითქოს „დღეს აღარავინ დავობს რომ მზია ამაღლობელი დამნაშავეა“.

არ არის მზია ამაღლობელი დამნაშავე. სისხლის სამართალში ლექციები არ მინდა წავუკითხო სახელისუფლებო სპიკერებს, არ იციან მათ არც სამართალი და მით უმეტეს, არც სისხლის სამართალი.

ცივილიზებული სამყარო და მათ შორის ჩვენც, იურისტები, პროცესზე ასე ვსაუბრობთ: მზია ამაღლობელის ბრალი და სასჯელი არის დაუსაბუთებელი, არის უსაფუძვლო, არაპროპორციული, არის გადაჭარბებული და განაჩენი არის უკანონო.

და ეს არა მხოლოდ საერთაშორისო სტანდარტით, არამედ ჩვენი მოქმედი კანონმდებლობითაც. მათ არ ესმით ცივილიზებული სამყაროს ენა. მთელი ცივილიზებული სამყარო დღესაც, ისევე როგორც მაშინ, ამბობს, რომ მზია არის უდანაშაულო, მას არ ჩაუდენია მისთვის ინკრიმინირებული დანაშაული. რას ნიშნავს უდანაშაულო? ნიშნავს, რომ მას არ ჩაუდენია ის დანაშაული, რაც წერია განაჩენში. დიახ, ამას ამბობს ცივილიზებული სამყარო,“ – თქვა მაია მწარიაშვილმა.

ადვოკატის თქმით, ქვეყანაში ინსტიტუციური ზღვარი წაშლილია და ხელისუფლება ისე გადადის-გადმოდის ამ საზღვრებს, როგორც გაუხარდება.

„უდანაშაულობის პრეზუმფცია, არაფერი არ არსებობს. რატომ არ კარგავს აქტუალურობას ეს საქმე? არ კარგავს სწორედ იმიტომ, რომ მზია ამაღლობელი ვერ გატეხეს. ვერ ათქმევინეს აი ეს რაღაცა, ასე ვთქვათ, პოლიტიკური და შეთქმულების თეორიის სიგიჟეები, რომ თურმე მზია ამაღლობელი ასრულებდა ვიღაცის დავალებას.

ამ ბრალდებაზე არაერთი სარჩელით მიმართა მზია ამაღლობელმა სასამართლოს. არცერთი ეს სარჩელი არც კი განიხილა სასამართლომ სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

ჩვენს სასამართლო დარბაზებში მართლმსაჯულება დიდი ხანია არ აღესრულება.

ყოფილი პრემიერი განცხადებებს აკეთებს, „პოლიტიკურ ცირკში მონაწილეობას არ მივიღებო“. თუ მისი პროცესი პოლიტიკური ცირკია, მაშინ მზია ამაღლობელის საქმე რატომ არ არის პოლიტიკური ცირკი, მითხარით?

ადვოკატ მაია მწარიაშვილის თქმით, სტრასბურგში არაერთი საჩივარია მზია ამაღლობელის საქმეზე. მათ შორის, ერთ-ერთი, რაზეც დავა მიდის, არის პოლიტიკური კონტექსტი. მე-18 მუხლის დარღვევა.

„ამის დასტურია დღევანდელი პაპუაშვილის „მარგალიტები“. ბატონი პაპუაშვილი სადღაც ჩამორჩა მატარებელს. ის საუბრობდა რაღაც ძალადობრივ თავდასხმაზე პოლიციელზე. ბატონო პარლამენტის თავმჯდომარევ, ეს კვალიფიკაცია აღარ აქვს ამ საქმეს, შეიცვალა. კვალიფიკაციამ გაგასწროთ, ავტობუსმა გაგასწროთ ამ თვალსაზრისით და დღეს საზოგადოებას რატომ უყვებიან იგივე ზღაპრებს?

დიახ, ამ საქმის პირველი კვალიფიკაცია გახლდათ, პოლიციელზე თავდასხმა, რომელიც შეიცვალა.

პროკურატურა და სისხლისსამართლებრივი ინსტრუმენტები, პოლიტიკურ ინსტრუმენტად იქცა ამ ქვეყანაში, ამიტომ ხელისუფლებას მოვიაზრებ მზია ამაღლობელის საქმის მეორე მხარედ, ასე ვთქვათ და არა სახელმწიფო ბრალდებას.

სამწუხაროდ, მათი შეთავაზება რა იყო, ხომ? „აღიარე, აღიარე, რასაც გაბრალებთ და რასაც ვერ ვამტკიცებთ, მაგრამ გაბრალებთ, აღიარე ყველაფერი“. დიახ, ამას ამბობს დღესაც პაპუაშვილი, საპროცესო შეთანხმებას მიიღებო. სასამართლომ შეცვალა ეს კვალიფიკაცია.

მზია ამაღლობელს რის აღიარებასაც სთხოვდნენ, სასამართლომაც თქვა: „მეც კი არ მჯერა ეგო“, წარმოგიდგენიათ? ამ სასამართლომაც შეცვალა ეგ კვალიფიკაცია. საპროცესოს სანაცვლოდ რასაც სთხოვდა სახელმწიფო ბრალდება და თურმე ბატონი პაპუაშვილიც ამას სთხოვდა, ის არ არის განაჩენით. ამიტომ ვთქვი, გაასწროთ ამათ ავტობუსმა, მორჩა ეგ ზღაპარი,“ – თქვა მაია მწარიაშვილმა.

„როცა ბავშვს აღარ მოუწევს შეშის ღუმელზე გათბობა, როცა კლასები იქნება თანამედროვე სისტემებით აღჭურვილი, გვექნება ჭკვიანი დაფები, ლეპტოპები, ფერადი პრინტერები და სხვა აუცილებელი რესურსებიც, მერე ვიმსჯელოთ ფორმებზეც“, – ამბობს არჩილ თოდუა.

არჩილი, ზუგდიდის მე-9 საჯარო სკოლაში სამოქალაქო განათლებას ასწავლის. ის წელს „მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს ფინალისტიც“ გახდა.

როგორია მასწავლებლობა საქართველოს საჯარო სკოლაში, რა სირთულეები აქვთ მოსწავლეებს და ახერხებს თუ არა სკოლაში დემოკრატიის დაცვას? – ამ თემაზე ესაუბრა მას „ბათუმელები“.

• ბატონო არჩილ, რატომ გადაწყვიტეთ მასწავლებლობა იმ გამოწვევების ფონზე, რაც დღეს აქვს საქართველოს საჯარო სკოლებს?

სკოლაში 2022 წლიდან ვმუშაობ. კონკურსის წესით ამიყვანეს, როგორც სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი. 2015 წლიდან კი პერიოდულად ვასწავლი ზუგდიდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, როგორც მოწვეული ლექტორი, „დემოკრატია და მოქალაქეობას“ და სულ ვფიქრობდი, რომ ყველაზე სწორია, ახალგაზრდებს ასწავლო სწორი ღირებულებები უფრო ადრეულ ეტაპზე.

ამიტომაც ვიფიქრე, რომ უფრო საინტერესო ჩემთვის, როგორც პედაგოგისთვის, სკოლაში მუშაობა იქნებოდა და მადლიერი ვარ, რომ ეს შესაძლებლობა მომეცა.

ამ პროფესიის არჩევანი ალბათ იმანაც განაპირობა, რომ მასწავლებლების ოჯახში გავიზარდე. მამაჩემი სიცოცხლის ბოლომდე იყო სკოლაში და დედა დღესაც  მასწავლებელია. სხვა ნათესავებიც მყავს პედაგოგები, ასე რომ, ეს პროფესია ჩემთვის უცხო არ არის.

• სამოქალაქო განათლება ბავშვებს ასწავლის დემოკრატიულ ღირებულებებს. „ოცნების“ ხელისუფლება კი ქვეყანაში ავტოკრატიას აძლიერებს. ასეთ ვითარებაში მასწავლებლებს გაქვთ იმის შინაგანი რესურსი, რომ წინააღმდეგობა გაუწიოთ პროპაგანდას, დაიცვათ ეს ღირებულებები?

ძალიან მძიმე, კრიზისულ ვითარებაში ვართ დღეს, კრიზისის პირობებში არსებობს ჩვენი სახელმწიფო ბოლო რამდენიმე წელია და ამ პროცესში განსაკუთრებული როლი აკისრიათ მოქალაქეებს. დემოკრატია უნდა იყოს საზოგადოების დაკვეთა და საზოგადოებამ ყველაფერი უნდა გააკეთოს იმისთვის, რომ ქვეყანაში გვქონდეს რეალური დემოკრატია, ისეთი, როგორიც ვთქვათ, დასავლეთ ევროპის ქვეყნებშია.

სკანდინავიის ქვეყნების დონეზე შეიძლება არა, რადგან ამ ქვეყნებში დემოკრატიის ძალიან მაღალი სტანდარტია, მაგრამ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების დონეზე ხომ შეგვიძლია მინიმუმ ყოფნა.

საზოგადოებამ უნდა შევძლოთ განვავითაროთ, გავაძლიეროთ და ავაშენოთ ისეთი სახელმწიფო, სადაც ნებისმიერი ადამიანი თავისუფლად, დაცულად იგრძნობს თავს, სადაც ადამიანებს მიეცემათ შესაძლებლობა, საკუთარი თავის რეალიზება მოახდინონ.

საკუთარი თავი იპოვონ აქ, ამ სახელმწიფოში და არ მოუწიოთ ემიგრაციაში ყოფნა. ვიცით, რომ დღეს ათასობით ადამიანია ემიგრაციაში წასული უკეთესი ცხოვრებისთვის, იმისთვის, რომ აქ დარჩენილი ოჯახები არჩინონ და ასევე უამრავი ადამიანი, ჩემ გარშემოც მაგალითად, ცდილობს გამონახოს გზები იმისთვის, რომ დატოვოს საქართველო და უცხოეთიდან არჩინოს ოჯახი ან ოჯახთან ერთად გადასახლდეს საერთოდ სხვა სახელმწიფოში.

ეს ძალიან მძიმე ამბავია. ამიტომ, ჩვენ თუ არ შევქმნით და არ ავაშენებთ თავისუფალ სახელმწიფოს, ეს პროცესები კიდევ უფრო გაღრმავდება.

• ფაქტია, რომ ევროკავშირში გაწევრიანების რეალური შანსები წაართვა „ოცნების“ ხელისუფლებამ საქართველოს. ახალგაზრდები რას ფიქრობენ ამ ყველაფერზე. მათ თუ აქვთ განცდა იმის, რომ დემოკრატიული ღირებულებები მათი დასაცავიც არის?

ახალგაზრდა თაობას ძალიან კარგად ესმის ბევრი რამ, მაგრამ მასწავლებლებს გვაქვს მეტი წილი პასუხისმგებლობა იმაზე, რომ მოსწავლეებს კარგად გავააზრებინოთ და ვასწავლოთ საკუთარი პრინციპების დაცვა. ჩვენს ქვეყანას დღეს გაცხადებული აქვს, მათ შორის კონსტიტუციითაც, რომ საქართველო ევროპული ოჯახის სრულფასოვანი ნაწილი უნდა გახდეს. ამიტომ ეს დათქმა უნდა მოვიდეს პრაქტიკაში.

ჩვენ, ძალიან ცუდი და მრავალწლიანი გამოცდილება გვაქვს რუსული ქოლგის ქვეშ ცხოვრების, რუსული ოკუპაციის და ამან სასიკეთო არაფერი მოუტანა ჩვენს სახელმწიფოს არცერთ ეტაპზე. ისტორიულად ჩვენი ქვეყანა ყოველთვის იყო დასავლეთის, თავისუფალი სივრცის ნაწილი. მითოლოგიაშიც რომ წავიდეთ, ჩვენი პირველი მითიც, არგონავტების შესახებ, ევროპულ სახელმწიფოს – საბერძნეთს უკავშირდება.

აქედან მოყოლებული ცდილობდა ჩვენი ქვეყანა საკუთარი ნავსაყუდელი დასავლეთში, ევროპაში ეპოვა და დღეს, როცა არსებობს ეს შესაძლებლობა, არ უნდა გავუშვათ შანსი ხელიდან. აბსოლუტურად ყველა პროფესიის ადამიანმა, ყველაფერი უნდა გააკეთოს იმისთვის, რომ დავბრუნდეთ იქ, სადაც ჩვენი ადგილია.

• წელს გამოცვალეს სახელმძღვანელოები და ისიც კი მოვისმინეთ, რომ „წულუკიანის კომისიის“ დასკვნის შეტანას ცდილობენ სკოლებში. ყველას გვახსოვს ეს კომისია როგორ მსჯელობდა, თუ ვინ დაიწყო აგვისტოს ომი – სააკაშვილმა თუ რუსეთმა. შეძლებენ ისინი თავიანთი მიზნების მიღწევას სკოლებში?

სანამ შეგვიძლია, ჩვენ მოსწავლეებს უნდა ვასწავლოთ სიმართლე – რა არის სწორი და რა არასწორი. ისტორიას ვერ შეცვლი, ვერ გააყალბებ და საქართველოს ისტორიაში რუსეთს ვერ გამოიყვან, როგორც ჩვენ მეგობარ სახელმწიფოს.

დარწმუნებული ვარ, ისტორიის მასწავლებლების უმრავლესობა სწორედ ამ პოზიციაზეა. იგივე როლი აკისრიათ ქართული ლიტერატურის მასწავლებლებსაც, რადგან ბევრი ქართველი ავტორი, პოეტი თუ მწერალი სწორედ რუსული აგრესიის, რუსული რეპრესიების მსხვერპლი გახდა და არაერთი ნაწარმოები აღწერს ამ ყველაფერს.

სამოქალაქოს მასწავლებლებსაც განსაკუთრებული როლი აკისრიათ ამ კუთხით, რომ ბავშვებს საკლასო ოთახებში ასწავლოს რეალური ისტორია.

ჩემი მშობლებისგან ძალიან ხშირად გამიგია, რომ საბჭოთა პერიოდში უნივერსიტეტში სწავლობდნენ ათეიზმის კურსს, მაგრამ ყველაზე მეტი, რელიგიაზე და ქრისტიანობაზე სწორედ იმ ლექტორებისგან გაიგეს, რომელთა პასუხისმგებლობაც ათეიზმის სწავლება იყო.

ვფიქრობ, გაუჭირდებათ ისეთი მასწავლებლის პოვნა, რომელიც საკუთარი ქვეყნის ინტერესების წინააღმდეგ ასწავლის რაიმეს. ახალგაზრდებსაც კარგად ესმით ვისკენ არის სიმართლე, ვინ არის ოკუპანტი და ვინ მეგობარი. ამიტომ არა მგონია ვინმეს გააბედვინონ საკუთარი ისტორიის არასწორი სწავლება.

მე ვარ ზუგდიდიდან, რომელიც ოკუპირებულ აფხაზეთს ემიჯნება, ჩემი სტუდენტების მეტი წილი სწორედ იძულებით გადაადგილებული პირები არიან აფხაზეთიდან. მათ ყველაზე კარგად, პრაქტიკაში იციან, ვინ არის მტერი, ვინ არის ოკუპანტი და რას ნიშნავს ოკუპაციის პირობებში ცხოვრება.

შესაბამისად, რთულად წარმომიდგენია, რომ ერთ დღეს, ქართულ საკლასო ოთახებში თუ უნივერსიტეტის აუდიტორიებში ვიხილოთ სიტუაცია, სადაც მტერზე ვიტყვით, რომ მეგობარია და მეგობარზე ვიტყვით, რომ მტერია.

• ორი დღეა განათლების სამინისტრო PISA-ს კვლევას აფრიალებს და ამბობს, რომ წინსვლა გვაქვს განათლებაში. მოგვიყევით, რეალურად რა ხდება სკოლაში, რა აწუხებთ ან უხარიათ ბავშვებს?

მე პატარა სკოლაში ვასწავლი, მაგრამ ყველა მათგანის ინტერესი, პირველ რიგში, არის ის, რომ ჰქონდეთ კარგი, უზრუნველი მომავალი და ეს მომავალი თვითონვე ააშენონ, თვითონვე შექმნან. ამიტომ, ისეთ საგნებს ითვისებენ, რაც მათ მომავალში გამოადგებათ. მათ შორის, სამოქალაქო განათლებასაც.

მეც ვცდილობ ისეთი პროექტები განვახორციელო, რაც მათ ინტერესებზე იქნება მორგებული. მასწავლებელი ყოველთვის იმის ძიებაში უნდა იყოს, თუ რა არის მოსწავლეთა ინტერესი, რა სფეროში, რა მიმართულებით სჭირდებათ მათ დახმარება.

ახლა, ამ ინტერვიუს შვედეთიდან გაძლევთ და რომ შევადაროთ ერთმანეთს, უზარმაზარი განსხვავებაა ქართულ და შვედურ სკოლებს შორის. აქ ყველაფერი ხელმისაწვდომია ბავშვებისთვის. კარგად აღჭურვილი სკოლები, კარგი, გამწვანებული ეზოები, არაერთ სპორტულ სახეობაზე მიუწვდებათ ხელი. დასვენებაც შეიძლება, სწავლაც და გართობაც. ეს ყველაფერი აკლიათ ჩვენს მოსწავლეებს.

ჩვენთან ჯერ კიდევ იმაზე მიდის მსჯელობა, სკოლებში უნდა იყოს თუ არა უფასო კვება.

აუცილებელია, რომ სახელმწიფომ განათლებაში სწორად ჩადოს ფინანსური რესურსები. სოფელშიც და ქალაქშიც მოსწავლეებს თანაბარი ხელმისაწვდომობა უნდა ჰქონდეთ ყველაფერზე. არ შეიძლება ერთ სკოლაში გათბობის ცენტრალური სისტემა იყოს და მეორე სკოლაში შეშის ღუმელებით თბებოდნენ ბავშვები.

ჩვენ ერთი მხრივ სისტემური და მეორე მხრივ რესურსების კრიზისების ფონზე გვიწევს დღეს მასწავლებლებს მუშაობა. განსაკუთრებით რეგიონებში.

მასწავლებლებს და სკოლას უნდა ჰქონდეთ სრული თავისუფლება. სკოლა პოლიტიკური კონიუნქტურისა და მანიპულაციებისგან აბსოლუტურად დაცული უნდა იყოს, რადგან მხოლოდ დამოუკიდებელ, კრიტიკულად მოაზროვნე, თავისუფალ პედაგოგს შეუძლია აღზარდოს თავისუფალი, ღირსეული, პასუხისმგებლობიანი მოქალაქე, რომელიც, საბოლოო ჯამში, კარგ ქვეყანას ააშენებს.

• რადგან შვედეთში ხართ, ხომ არ გიკითხავთ, 2 ან 3-ცვლიან სკოლებზე თუ სმენიათ რაიმე. ჩვენთან ხომ ასეთ პირობებში უწევთ ბავშვებს სწავლა?

შვედეთში არ არის ორცვლიანი სკოლები. გაკვეთილების დასრულების შემდეგ 6-დან 13 წლამდე ბავშვებისთვის მოქმედებს სპეციალური სკოლისშემდგომი ჯგუფები, სადაც მოსწავლეები რჩებიან საღამომდე. თამაშობენ, მეცადინეობენ და ერთობიან.

მოსწავლეს, პირველ რიგში, მეგობრული, თავისუფალი გარემო უნდა დაახვედრო სკოლაში. უნდა ჰქონდეს განცდა, რომ მას სკოლაში მხარდამჭერები დახვდებიან, სკოლამ ხელი უნდა შეუწყოს კონკრეტული მოსწავლის, კონკრეტული ინტერესის განვითარებას. მათემატიკა გამოსდის კარგად? ამ მხრივ უნდა შეუწყო ხელი, ტექნოლოგიები გამოსდის? აქ უნდა მისცე ფართო შესაძლებლობები. შეიძლება მუსიკის ნიჭი აქვს და კარგი ფლეიტისტი გამოვიდეს.

ამ ყველაფრის ხელშემწყობი უნდა იყოს სკოლა.

• ფორმები ხომ უყიდეს, თან დაავალდებულეს რომ ჩაიცვან. ამაზე რას ფიქრობთ?

როცა ბავშვს აღარ მოუწევს შეშის ღუმელზე გათბობა, როცა კლასები იქნება თანამედროვე სისტემებით აღჭურვილი, გვექნება ჭკვიანი დაფები, ლეპტოპები, ფერადი პრინტერები და სხვა აუცილებელი რესურსები, მერე ვიმსჯელოთ ფორმებზეც.

ფორმა არ არის ნომერ პირველი პრიორიტეტი დღეს, რაზეც სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს. სხვა პრობლემებია მოსაგვარებელი. მათ შორის ბუფეტების საკითხი, ფიზიკის, ქიმიის ლაბორატორიების და ასე შემდეგ.

იმ პირობებში, როდესაც ქვეყანაში არაერთი ბავშვი იზრდება მშობლების გარეშე, ხან დედა ჰყავთ ემიგრაციაში, ხან მამა, ან ორივე ერთად, ბუნებრივია, ბავშვის სწავლის მოტივაცია ვერ იქნება მაღალი. ეს ყველაფერი მოქმედებს ბავშვის ფსიქიკაზე.

უნივერსიტეტში მყავდა ერთი სტუდენტი, რომელიც მიყვებოდა, რომ მეშვიდე კლასიდან ხან ერთი მშობელი ჰყავდა ემიგრაციაში, ხან მეორე და ეს ძალიან მტკივნეული იყოს მისთვის. მე სამი შვილი მყავს და სულ ვცდილობ მათ გვერდით ვიყო, დავეხმარო გაკვეთილების მომზადებაში, რაღაც ავუხსნა დამატებით, ეს აკლია ბევრ ბავშვს.

ბავშვი ბედნიერიც უნდა იყოს, სათანადო პირობებიც უნდა ჰქონდეს, რომ სრულფასოვნად მიიღოს ცოდნა. ამისთვის გვჭირდება დასავლური დემოკრატიაც და განვითარებული ეკონომიკაც. ის, რაც ევროპის ქვეყნებს აქვთ დღეს საკუთარი მოქალაქეებისთვის, მოსწავლეებისთვის.

• მე-12 კლასის გაუქმებაზე რას ფიქრობენ ბავშვები. თანახმა არიან „რეპეტიტორიუმის“ გავლაზე?

ჩემ გარშემო მყოფი მოსწავლეების მნიშვნელოვანი ნაწილი ფიქრობს, რომ ისინი უეჭველად გააგრძელებენ სწავლას მე-12 კლასშიც, რადგან ხედავენ, რომ ბევრი ახალგაზრდა წარმატებით ირიცხება ევროპულ უნივერსიტეტებში. არც მათ უნდათ ეს შესაძლებლობა დაკარგონ.

საქართველოში შეიცვალა სამხედრო სავალდებულო სამსახურში გაწვევის შესახებ შეტყობინების წესი. შესაბამისად, გაიზარდა  ჯარიმები და კანონში გაჩნდა სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ნაწილი.

„ბათუმელები“ დაინტერესდა, დეპუტატებს, ვინც ამ საკანონმდებლო ცვლილებებს მხარი დაუჭირა, თავად თუ ჰქონდათ სამხედრო სავალდებულო სამსახური გავლილი.

ასევე დავინტერესდით, მოიხადეს თუ არა სავალდებულო სამხედრო სამსახური თანამდებობის პირებმა, რომლებიც „ქართულ ოცნებას“ წარმოადგენენ და მხარს უჭერენ მის მიერ მიღებულ კანონმდებლობას.

აღმოჩნდა, რომ ჯარში ნამყოფი არაა აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე, აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის შვილი, რომელიც თანამდებობის პირია და თავად ის დეპუტატები, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს კანონის გამკაცრებას.

• რა შეიცვალა 13 მაისს „თავდაცვის კოდექსში“

თუ თქვენ ჯარში წასვლა გიწევთ, მაგრამ საზღვარგარეთ ხართ და შეტყობინებას ვერ ჩაიბარებთ, ეს შეტყობინება საჯაროდ გამოქვეყნდება და გამოქვეყნებიდან მეშვიდე დღეს ჩაბარებულად ჩაითვლება.

თუ ათ დღეში სამხედრო გაწვევის კომისიაში არ გამოცხადებით, ავტომატურად ხდებით სამართალდამრღვევი და 1000 ლარით დაჯარიმდებით.

ხოლო თუ ქვეყანაში არ დაბრუნდებით, განმეორებით გამოგიძახებენ და ისევ არ მიხვალთ, მაშინ სისხლის სამართლის დამნაშავე ხდებით და თქვენს წინააღმდეგ საქმე სსკ-ის 356-ე მუხლით დაიწყება.

ჯარში გაწვევის ახალი წესის შესახებ მთავრობის დადგენილება ძალაში პირველი სექტემბრიდან შევიდა. ეს დადგენილება კი თავის მხრივ დაეფუძნა „საქართველოს თავდაცვის კოდექსში“ შეტანილ ცვლილებებს, რომელიც მიმდინარე წლის 13 მაისს, „ქართული ოცნების“ პარლამენტმა მესამე მოსმენით მიიღო.

ცვლილებებს მხარი „ქართული ოცნების“ 72-მა, „ხალხის ძალის“ ექვსმა და „ევროპელი სოციალისტების“ ორმა დეპუტატმა დაუჭირა.

ცვლილებების წინააღმდეგი იყო „გახარია საქართველოსთვის“ 10 დეპუტატი.

საქართველოს ახალგაზრდა მოქალაქეებს სამხედრო სამსახურში გაწვევის წესი განუსაზღვრეს ისეთმა დეპუტატებმაც, რომლებიც თავად არასდროს ყოფილან ჯარში და არ მოუხდიათ სამხედრო სავალდებულო სამსახური.

„გაქვთ თუ არა გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური? თუ კი, რომელ წელს და სად? თუ არ ხართ ნამყოფი ჯარში, გთხოვთ მოგვწეროთ მკაფიო განმარტება, რატომ ვერ ან არ გაიარეთ სამხედრო სავალდებულო სამსახური“, – „ბათუმელებმა“ ეს კითხვები პარლამენტის ოფიციალურ საიტზე მითითებულ მეილებზე „ქართული ოცნების“ რამდენიმე დეპუტატს გაუგზავნა.

კერძოდ, ვახტანგ თურნავას, ირაკლი კირცხალიას, ზურაბ რურუას, თორნიკე ფაღავას, გიორგი ხახუბიასა და არჩილ ბერიძეს ვკითხეთ, ჰქონდათ თუ არა გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, მე-11 მოწვევის პარლამენტის დეპუტატები: ვახტანგ თურნავა, ირაკლი კირცხალია, ზურაბ რურუა, თორნიკე ფაღავა, გიორგი ხახუბია და არჩილ ბერიძე არ არიან ჯარში ნამყოფი.

„ბათუმელებმა“ არაერთგზის სცადა მათთან დაკავშირება. შეკითხვები გავუგზავნეთ მეილზე, გავუგზავნეთ სმს შეტყობინება და თითოეულ დეპუტატთან ვცადეთ დაკავშირება სატელეფონო ზარის საშუალებით.

დავუკავშირდით საქართველოს პარლამენტის პრესსამსახურსაც, რომელსაც გავაცანით ჩვენი კითხვები. პრესსამსახურისგან მივიღეთ დადასტურება, რომ დეპუტატები ნამდვილად იყვნენ ინფორმირებულები და იცოდნენ რა საკითხზე გვსურდა მათგან პასუხი.

5 დღის განმავლობაში არცერთმა დეპუტატმა ჩვენს არცერთ შეტყობინებას არ უპასუხა. გვსურდა ასევე მიგვეღო პასუხი კითხვაზე, ჰქონდათ თუ არა ალტერნატიული სამხედრო სამსახური გავლილი.

ცნობისათვის, ზემოთ ჩამოთვლილი დეპუტატებიდან თავდაცვის კოდექსში ცვლილებებს ხმა მისცა: ნიკა ელისაშვილმა, ირაკლი კირცხალიამ, ზურაბ რურუამ, თორნიკე ფაღავამ, გიორგი ხახუბიამ და არჩილ ბერიძემ. 13 მაისის სხდომას არ ესწრებოდა ვახტანგ თურნავა.

თუ რომელიმე დეპუტატი გადაწყვეტს ამ თემაზე კომენტარის გაკეთებას, მას სტატიაში ავსახავთ.

ერთადერთი დეპუტატი „ქართული ოცნებიდან“ ნიკა ელისაშვილი აღმოჩნდა, რომელმაც „ბათუმელების“ სატელეფონო ზარს უპასუხა.

ჯარში ნამყოფი არც ნიკა ელისაშვილი არაა, თუმცა მან „ბათუმელებთან“ სატელეფონო საუბარში განმარტა, რომ გავლილი აქვს „ალტერნატიული სამხედრო სამსახური“ და, შესაბამისად, ჯარში წასვლა აღარ მოუწია.

რა ხდება აჭარაში, აქვთ თუ არა მაღალჩინოსნებს გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური – ამ კითხვით რამდენიმე უწყებას და ჩინოვნიკს მივმართეთ.

კერძოდ, დავინტერესდით, ჰქონდა თუ არა გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, ზურაბ პატარაძის შვილს, რომელიც ასევე თანამდებობას იკავებს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში. ასევე დავინტერესდით აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრის, დენის სალუქვაძის, აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის, ცოტნე ანანიძის და უმაღლესი საბჭოს წევრის, გოგი ფუტკარაძის შესახებ ინფორმაციით.

აღმოჩნდა, რომ არცერთი ზემოჩამოთვლილი საჯარო პირი ჯარში ნამყოფი არაა.

ჯარში არაა ნამყოფი აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი დენის სალუქვაძე.

„დენის სალუქვაძე სამხედრო სავალდებულო სამსახურში არ გაუწვევიათ, რადგან  იმ პერიოდში, როცა სამხედრო სავალდებულო სამსახური უწევდა, განათლებას იღებდა. მას გავლილი აქვს უმაღლესი განათლების სამივე საფეხური – ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა და დოქტორანტურა. კანონის შესაბამისად, სამხედრო სავალდებულო სამსახურში გაწვევა მას არ უწევდა“, – მოგვწერეს აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროდან.

ჯარში არ არიან ნამყოფები არც ცოტნე ანანიძე და არც გოგი ფუტკარაძე.

„2008 წელს ბაკალავრის დამამთავრებელი კურსის სტუდენტებისთვის მთავრობას ჰქონდა 18 დღიანი რეზერვისტების პროგრამა. გამოვცხადდი, არ წამიყვანეს, იმ მოტივით -„ოპოზიციაშია ეს ბიჭი და მთავარსარდალს ეწინააღმდეგებაო“. ამის შემდეგ, ბაკალავრის დასრულებისთანავე, მაგისტრატურაში ჩავაბარე სისხლის სამართალზე. მაგისტრატურის სტუდენტი ვიყავი, როცა დამიჭირეს. როდესაც ციხიდან გამოვედი, რა თქმა უნდა, აღვადგინე სტატუსი და მერე დავასრულე სამაგისტრო,“ – გვითხრა აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ, ცოტნე ანანიძემ.

„საქართველოს კანონის „სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ კანონის 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რომელიც  განსაზღვრავს წვევამდელის სამხედრო სამსახურში გაწვევის გადავადებას „გ1“ ქვეპუნქტის თანახმად გახლდით – საზღვარგარეთ სხვადასხვა უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სტუდენტი (2010-2018 წწ).

სამხედრო აღრიცხვის სამსახურის მიერ გამოძახებისთანავე სისტემატურად ვცხადდებოდი შესაბამის სამსახურში, ხოლო სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადება ხორციელდებოდა უმაღლესი განათლების თითოეულ საფეხურზე (როგორც საბაკალავრო, აგრეთვე სამაგისტრო პროგრამების) სწავლის დასრულებამდე,“ – გვითხრა უმაღლესი საბჭოს წევრმა „ქართული ოცნებიდან“ გოგი ფუტკარაძემ.

• იყვნენ თუ არა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის შვილები ჯარში?

აქვთ თქვენს შვილებს გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური? – ეს კითხვა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს, ზურაბ პატარაძეს მიმდინარე წლის მაისში დავუსვით.

ზურაბ პატარაძემ დასმულ შეკითხვაზე პირდაპირ პასუხს თავი აარიდა.

„ღმერთმა ამრავლოს საქართველოში მრავალშვილიანი ოჯახები, ეს არის ჩვენთვის დიდი სიმდიდრე. რა თქმა უნდა, ჩვენ ვზრუნავთ ჩვენს ოჯახებზე და ჩვენს შვილებზე. ის, რაც კანონით არის გათვალისწინებული, რა თქმა უნდა, მათ შორის საჯარო მოხელე შესაბამისად მიჰყვება ქმედებას,“ – გვითხრა მან.

განმეორებით დასმულ შეკითხვაზე – თქვენი ერთი შვილი საჯარო სამსახურში მუშაობს, აქვს თუ არა მას სამხედრო სავალდებულო სამსახური გავლილი? – ზურაბ პატარაძემ პასუხს ისევ თავი აარიდა.

„ყველა ქმედება იქნება დაცული, როგორც არის კანონმდებლობით…“ – გვითხრა მან.

ზურაბ პატარაძეს 4 შვილი ჰყავს, 2 ბიჭი და ორი გოგო. ზურაბ პატარაძის უფროსი შვილი, რევაზ პატარაძე საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორის მოადგილეა.

ჩვენ მისგანაც ვცადეთ კომენტარის მიღება და პრესსამსახურის საშუალებით ვკითხეთ, ჰქონდა თუ არა სამხედრო სავალდებულო სამსახური გავლილი.

რევაზ პატარაძემ „ბათუმელების“ კითხვებს არ უპასუხა.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს პრესსამსახურმა კი გვითხრა, რომ კითხვაზე პასუხი – ჰქონდა თუ არა გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური რევაზ პატარაძეს, საჯარო ინფორმაციის სახით გამოგვეთხოვა.

ზურაბ პატარაძის მეორე შვილი 20 წლისაა. ის ამჟამად სტუდენტია და მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, სწავლის პერიოდში სამხედრო სავალდებულო სამსახურისგან თავისუფალია.

დღეს, 9 სექტემბერს, პარტია „ლელომ“ აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს მიმართა წერილობით და ბათუმში, გამსახურდიას 41-ე ნომერში არსებული მოდერნის სტილის, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთან დაკავშირებით სრული ინფორმაცია მოითხოვა.

„ჩვენ ვითხოვთ ყველა სახის დოკუმენტაციას, მათ შორის ცვლილებებს, რაც დაფიქსირდა ზვიად გამსახურდიას 41-ში მდებარე ძეგლთან დაკავშირებით.

ასევე, გავდივართ კონსულტაციას შესაბამის ჯგუფებთან, რომ მოხდეს ძეგლის რეაბილიტაციასთან დაკავშირებული ყველა სახის დოკუმენტაციის შესწავლა.

გარდა ამისა, ვაპირებთ, ბათუმის საკრებულოში დავაყენოთ ინიციატივა სამუშაო ჯგუფთან დაკავშირებით, რომელიც შეისწავლის რეაბილიტაციის ყველა ეტაპს.

მნიშვნელოვანია, რომ ეს ამბავი გასაჯაროვდეს, რადგან ჩვენ ვნახეთ „ნექსთის“ განცხადება, სადაც საუბარია იმაზე, რომ შენობის გაფერადება-დამახინჯება არ იყო შეთანხმებული სააგენტოსთან და ეს დაადასტურა კიდეც სააგენტომ.

შესაბამისად, ვითხოვთ ყველა დოკუმენტაციას, რომ გამოვიკვლიოთ, რამდენად სწორად იქნა გაცემული ამ ძეგლის შესახებ ნებართვები“ – ამბობს ბათუმის საკრებულოს წევრი „ლელოდან“ ვაჟა დარჩია.

მისი თქმით, სააგენტომ აღნიშნული დოკუმენტაცია წესით 10 დღეში უნდა მიაწოდოს. ვაჟა დარჩიამ „ბათუმელებთან“ ასევე აღნიშნა, რომ ითხოვენ, გასაჯაროვდეს პროექტი, რათა საზოგადოებამ იცოდეს, როგორი იქნება ძეგლის საბოლოო იერსახე რეაბილიტაციის შემდეგ.

„ნებისმიერი ცვლილება შეთანხმებული უნდა ყოფილიყო სააგენტოსთან, რადგან ეს არის ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლი და ექსპერიმენტები არ უნდა ტარდებოდეს მის ფასადზე.

საქართველოს მოქალაქეებს, რომლებიც პროტესტში არიან ჩართულნი, აჯარიმებენ ასფალტზე წარწერის გამო და ამ დროს „ნექსთი“ თავისი ნება-სურვილით, ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ძეგლს საქართველოში, ფაქტობრივად, სპობს, ფასადს უნადგურებს და ჩანს, რომ ამ ძეგლთან დაკავშირებით სამუშაოები ისე არ არის ჩატარებული, როგორც ამას კანონი ითვალისწინებს“ – ამბობს ვაჟა დარჩია.

ასევე დღეს, 9 სექტემბერს, კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს მიმართა მოძრაობა „თავისუფლების მოედნის“ წევრმა, აზა გაბუნიამ.

„გთხოვთ, მოგვაწოდოთ საჯარო ინფორმაცია და შესაბამისი დოკუმენტაციის ასლები, რომლებიც უკავშირდება ბათუმში, ზვიად გამსახურდიასა და მერაბ კოსტავას ქუჩების №12/14- გადაკვეთაზე  მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე მიმდინარე/განხორციელებულ სამუშაოებს. კერძოდ, გთხოვთ მოგვაწოდოთ:

სააგენტოსთან შეთანხმებული თავდაპირველი პროექტის სრული ასლი, რომლის საფუძველზეც აღნიშნულ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების განხორციელება გახდა შესაძლებელი;

აღნიშნულ პროექტში შეტანილი ყველა ცვლილების, დამატებისა და კორექტირების შესახებ დოკუმენტაცია, მათ შორის ცვლილებები/განახლებული პროექტების სრული ასლები, არსებობის შემთხვევაში;

• აღნიშნულ ობიექტთან დაკავშირებით სააგენტოს მიერ გაცემული ყველა ნებართვის, თანხმობის, ბრძანებისა და ადმინისტრაციული აქტის ასლები;
• სააგენტოს შესაბამისი კომისიების/საბჭოების სხდომების ოქმები, გადაწყვეტილებები და დასკვნები, რომლებზეც განხილული ან შეთანხმებული იყო აღნიშნულ შენობაზე სამუშაოების, მათ შორის ფასადის ცვლილების საკითხი;
• მესაკუთრის, ინვესტორის, საპროექტო ორგანიზაციის ან სხვა დაინტერესებული პირების მიერ სააგენტოში წარმოდგენილი ყველა წერილის, განცხადების, განმარტების, პროექტისა და სხვა დოკუმენტის ასლები, რომლებიც აღნიშნულ ობიექტსა და მიმდინარე სამუშაოებს შეეხება;
• ინფორმაცია და შესაბამისი დოკუმენტაცია იმის შესახებ, რა პირობებითა და მოთხოვნებით იქნა შეთანხმებული სამუშაოების განხორციელება, მათ შორის ფასადის, ფერთა გადაწყვეტის, დეკორატიული ელემენტებისა და სხვა არქიტექტურული დეტალების მიმართ დადგენილი მოთხოვნები;
• სააგენტოს მიერ აღნიშნულ ობიექტზე განხორციელებული მონიტორინგისა და ინსპექტირების ყველა მასალა, მათ შორის შემოწმების აქტები, ოქმები, დასკვნები, ფოტოფიქსაცია და სხვა შესაბამისი დოკუმენტაცია;
• ინფორმაცია იმის შესახებ, დადგინდა თუ არა სამუშაოების მიმდინარეობისას კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის კანონმდებლობის, გაცემული ნებართვის ან შეთანხმებული პროექტის პირობების დარღვევა; თუ ასეთი დარღვევა დადგენილია, გთხოვთ მოგვაწოდოთ: დარღვევის დადგენის თარიღი; შესაბამისი ადმინისტრაციული აქტის, ოქმის, დასკვნის ან სხვა დოკუმენტის ასლი; ინფორმაცია, რა სამართლებრივი რეაგირება განხორციელდა სააგენტოს მიერ;

რა სამართლებრივი წარმოება მიმდინარეობს ან განხორციელდა აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით; მიღებული გადაწყვეტილებებისა და გატარებული ღონისძიებების ამსახველი დოკუმენტაციის ასლები“- წერია განცხადებაში, რომლითაც აზა გაბუნიამ სააგენტოს მიმართა.

წერილში ასევე ნათქვამია, რომ სააგენტომ აცნობოს საზოგადოებას, შეესაბამება თუ არა ობიექტზე ამჟამად შესრულებული სამუშაო სააგენტოს მიერ შეთანხმებულ პროექტსა და ნებართვის პირობებს და თუ არა, რა ღონისძიებების განხორციელებას გეგმავს ან უკვე განახორციელა სააგენტომ დარღვევის აღმოსაფხვრელად.

კომპანია NEXT-მა მის საკუთრებაში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი სააგენტოსთან შეთანხმების გარეშე გადაღება. როგორც კომპანიაში „ბათუმელებთან“ საუბარში განაცხადეს, ეს მხოლოდ ტესტი იყო.

თუმცა, როგორც სპეციალისტები ამბობენ, ძეგლის რეაბილიტაციის დროს ყველა მოქმედება უნდა იყოს შეთანხმებული ძეგლთა დაცვის სააგენტოსთან.

ამ თემაზე:

აჭარაში უძრავი ქონების პრივატიზაციის პროცესის ანალიზი ცხადყოფს, რომ სახელმწიფო ქონების გასხვისება ხშირ შემთხვევაში კონკურენციის გარეშე, მმართველ პარტიასთან დაკავშირებული პირების სასარგებლოდ მიმდინარეობს – აცხადებს ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“.

„გამჭვირვალობა“ წერს, რომ ამ პროცესის ფორმალურობასა და საეჭვო გარემოებებზე მიუთითებს თუნდაც ის ფაქტი, რომ ერთ-ერთი გამარჯვებული კომპანია – შპს „გოდე 2026“ – უშუალოდ აუქციონის მიმდინარეობისას, მის დასრულებამდე სულ რაღაც ერთი კვირით ადრე დაფუძნდა.

კვლევა – „გაყიდული აჭარა: როგორ ინაწილებენ უკონკურენტოდ რეგიონის ქონებას „ქართული ოცნების“ დონორები“ – „გამჭვირვალობამ“ დღეს, 9 სექტემბერს გამოაქვეყნა.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ“ შეისწავლა 2025 წლის 1-ელი იანვრიდან დღემდე აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ მოწყობილი ელექტრონული აუქციონები, რომელთა მიზანი აჭარის უძრავი ქონების პრივატიზაცია იყო. ამ პერიოდში სამინისტრომ სულ 69 ელექტრონული აუქციონი გამოაცხადა.

„კვლევის ძირითადი მიგნებები აჩვენებს შემდეგ მანკიერ კანონზომიერებებს:

უკონკურენტო პრივატიზაციის პრაქტიკა: 2025 წლის იანვრიდან გამოცხადებული 69 ელექტრონული აუქციონიდან 54 არ შედგა. შემდგარი 15 აუქციონიდან 8 შემთხვევაში კი ქონება სრულიად უკონკურენტოდ, საწყის ფასზე მინიმალური ბიჯით გასხვისდა.

პოლიტიკური კავშირები და ნეპოტიზმი: პრივილეგირებულ სუბიექტებს შორის ვხვდებით აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, ზურაბ პატარაძის მეგობარს (რომელმაც კურორტ გოდერძიზე მიწა მინიმალური, 3,300-ლარიანი ფასნამატით შეიძინა) და „ქართული ოცნებიდან“ ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრ შოთა ფუტკარაძეს, რომელიც ბათუმის პორტის მიმდებარე ტერიტორიას დაეუფლა.

ფინანსური გარიგებები და სახელმწიფო ტენდერები: აღნიშნული კომპანიების მფლობელებსა და მათ ოჯახის წევრებს მმართველი პარტიისთვის ჯამში 1,387,000 ლარი აქვთ შეწირული. თავის მხრივ, აუქციონებში გამარჯვებულმა ორმა კომპანიამ სახელმწიფოსგან, ტენდერების გზით, დამატებით 59.5 მილიონზე მეტი ლარი მიიღო (მათ შორის, თითქმის 16 მილიონი – უკონკურენტოდ).

ამგვარი პრაქტიკის პირდაპირი შედეგი სახელმწიფო ბიუჯეტის მნიშვნელოვანი დანაკლისია. მაშინ, როდესაც მმართველი პარტიის ელიტა ქონებას მინიმალურ ფასად იფორმებს, აჭარის ბიუჯეტში დაგეგმილი 125 მილიონის ნაცვლად, გასხვისდა მხოლოდ 4.5 მილიონი ლარის უძრავი ქონება (გეგმის 3.6%)“ – წერს ორგანიზაცია.

კვლევაში აღნიშნულია, რომ ელექტრონულ აუქციონებში გამარჯვებული 2 კომპანიის წილის მფლობელები, დირექტორები და ოჯახის წევრები მმართველი პარტია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ მსხვილი შემწირველები არიან – სხვადასხვა დროს მათ ჯამში 1,387,000 ლარი შესწირეს.

„მათ შორის 1-მა კომპანიამ (შპს „ნოვა) აუქციონი უკონკურენტოდ მოიგო, ხოლო მეორე კომპანიის დირექტორი და 50% წილის ბენეფიციარი მესაკუთრე, „ქართული ოცნებიდან“ ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრი, შოთა ფუტკარაძეა. შოთა ფუტკარაძის მამა, ოთარ ფუტკარაძე, შპს „ბონდი 2009“-ის 25% წილის მფლობელი და „ქართული ოცნების“ მსხვილი შემწირველია. მათ სულ შეიძინეს 20,481 კვადრატული მეტრი ჯამური ფართობის 2 მიწის ნაკვეთი და 417.72 კვადრატული მეტრი ჯამური ფართობის 2 შენობა-ნაგებობა, რომლებიც კომერციულად მიმზიდველ ადგილზეა ბათუმში, ბაქოს ქუჩაზე, პორტის მიმდებარე ტერიტორიაზე და სამრეწველო ზონაში“ – წერს „გამჭვირვალობა“.

ორგანიზაცია აღნიშნავს იმასაც, რომ აუქციონებში გამარჯვებულმა 2 კომპანიამ (შპს „ნოვამ“ და შპს „ნიუ სთაილმა“) სახელმწიფო შესყიდვებიდან, დაფუძნებიდან დღემდე, ჯამში მიიღეს 59,540,688 ლარის შემოსავალი. მათ შორის, უკონკურენტოდ მოიგეს 15,862,903 ლარის ჯამური ღირებულების 50 ელექტრონული ტენდერი.

„არშემდგარი აუქციონების შედეგად ვერ შესრულდა შესაბამისი წლების აჭარის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსულობების გეგმა. კერძოდ, 2024 წელს უძრავი ქონების პრივატიზაციიდან დაგეგმილი იყო 112,650,000 ლარის შემოსავლის მიღება, ხოლო ფაქტობრივად მიიღეს  22,835,500 ლარი. 2025 წლის 9 თვეში დაგეგმილი იყო 125,055,555 ლარის უძრავი ქონების გასხვისება, რის ნაცვლად გასხვისდა 4,500,200 ლარის უძრავი ქონება ანუ გეგმის 3,6%“ – წერს „გამჭვირვალობა“.

14-დან 16 სექტემბრის ჩათვლით ბათუმში, „შერატონში“, ევროპული კონფერენცია ჩატარდება –  European Conference on Ethics and Integrity in Academia [ECEIA 2026] ეთიკისა და კეთილსინდისიერების შესახებ.

კონფერენციას ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი და აკადემიური კეთილსინდისიერების ევროპული ასოციაცია [ENAI]  უმასპინძლებენ.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინფორმაციით,  პროექტ ETHICS-ისადმი მიძღვნილ სესიებზე საერთაშორისო აკადემიური საზოგადოების წინაშე წარმოდგენილი იქნება ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული ოთხწლიანი პროექტის „კვლევის პასუხისმგებლიანად წარმართვა – კვლევის კეთილსინდისიერება და ეთიკა ქართულ უნივერსიტეტებში [ETHICS]“ შედეგები.

პროექტის კოორდინატორია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

ღონისძიების მთავარი მიზანია საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში კვლევის ეთიკისა და კეთილსინდისიერების კულტურის განვითარება, პასუხისმგებლობიანი კვლევის პრაქტიკის ხელშეწყობა და შესაბამისი ინსტიტუციური და საგანმანათლებლო მექანიზმების განვითარება.

კონფერენციის პროგრამის, რეგისტრაციისა და სხვა დეტალური ინფორმაციის გასაცნობად შეგიძლიათ ეწვიოთ ECEIA 2026-ის ოფიციალურ ვებგვერდს.