ბათუმში, პუშკინის ქუჩაზე, ორსართულიან კორპუსში ხანძარია. ვიდეომასალაში, რომელიც „ბათუმელებს“ მოაწოდეს, ჩანს, რომ კორპუსის ერთ კონკრეტულ ბინაში არის ხანმოკლე აალება, რასაც მოჰყვება დიდი დაკვამლიანება.

„ბათუმელებს“ სახანძრო სამსახურის თანამშრომელმა ადგილზე უთხრა, რომ ერთი ადამიანი დაიღუპა ხანძრის შედეგად. ვიდეოში, რომელიც „ბათუმელებს“ მოაწოდეს, ისმის, რომ კორპუსში ცხოვრობდა უსინათლო კაცი.

სამაშველო სამსახურის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ნაპოვნია შშმ პირის ცხედარი. ხანძრიდან 3 პირი გამოიყვანეს უვნებლად. კორპუსში, სადაც ხანძარი გაჩნდა, 5 ოჯახი ცხოვრობდა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 188-ე მუხლით მიმდინარეობს.

8 მარტს, საღამოს 5 საათზე, ბათუმში, ისევე როგორც საქართველოს სხვა ქალაქებში, საპროტესტო მსვლელობა „1000 მშობლის მარში“  მოეწყობა. ეს აქცია ნაწილია 100-დღიანი კამპანიისა, რომელიც უპირისპირდება სქესობრივ ძალადობას გოგოების და ქალების მიმართ.

აქციის მონაწილეები ბათუმში, ვარდების სკვერში შეიკრიბებიან.

გერმანიის ელჩი ჰუბერტ ქნირში გერმანიაში მცხოვრები ქართველების 2021 წლის 3 მარტს მის მიმართ გაგზავნილ წერილს პასუხობს, რომელსაც სტილის დაცვით გთავაზობთ:

„მოხარული ვარ, რომ თქვენ, გერმანიაში მცხოვრებმა ქართველებმა მომმართეთ. დარწმუნებული ვარ, რომ  თითოეულ თქვენთაგანს სამსახურებსა და ცხოვრებაში საკუთარი წვლილი შეაქვს გერმანულ-ქართულ ურთიერთობებში.

საქართველოს ეკონომიკური, სოციალური და, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, დემოკრატიული განვითარება გერმანიის საგარეო პოლიტიკისათვის  მნიშვნელოვან მიზანს წარმოადგენს. ჩვენ გვსურს, გავაძლიეროთ საქართველო, როგორც დაფასებული პარტნიორი ქვეყანა, რომელიც ევროპული და ევროატლანტიკური სტრუქტურებისაკენ მიმავალ გზას ადგას.

ამიტომ პოლიტიკურ პოლარიზაციას საქართველოში შეშფოთებით ვუყურებთ და მოვუწოდებთ პარტიებს, რომ დემოკრატიული ინსტიტუციების ფარგლებში ითანამშრომლონ ერთმანეთთან და მუდამ კონსტრუქციული დიალოგის რეჟიმში დარჩნენ. გასულ წელს ფასილიტატორის რანგში ვმონაწილეობდი მოლაპარაკებებში, სადაც პარტიები შეთანხმდნენ მნიშვნელოვან ცვლილებებზე საარჩევნო სისტემაში.

რა თქმა უნდა პატივს ვცემ თქვენ პოლიტიკურ ხედვას, მაგრამ იგივე პატივისცემას იმსახურებს ასევე თქვენი იმ თანამემამულეების პოზიცია, რომლებმაც ახლანდელი მმართველი პარტია აირჩიეს. ეს უნდა გახსოვდეთ, როდესაც დამამცირებლად საუბრობთ „ოლიგარქიულ მთავრობაზე“.

იმ საშუალებებით, რომლებიც ჩვენ, როგორც პარტნიორებს გაგვაჩნია, ჩვენ მთელი ძალისხმევით დავუჭერთ მხარს საქართველოში დემოკრატიისა და სამართლებრივი სახელმწიფოს დახვეწას. მე ვხედავ, რომ ბევრი ქართველი პოლიტიკოსი ამ მიზანს ყურადღებით ეკიდება და ღიაა ჩვენი მოსაზრებებისა და არგუმენტების გასაზიარებლად.

დიდ იმედებს ვამყარებ ევროპის საბჭოს პრეზიდენტის შარლ მიშელის სამედიაციო მისიაზე, რომელსაც მხარს ვუჭერთ. გასულ დღეებში მან უკვე თავისი წვლილი შეიტანა პოლიტიკური დაძაბულობის შემცირებაში.

ამასთან, ჩვენ კარგად ვიცით, რომ დემოკრატია საერთაშორისო პარტნიორების მიერ ვერ აშენდება და მოქმედი ვერ გახდება. ეს თავად ქართველებმა უნდა გააკეთონ და ამ დროს, თავიანთი პოლიტიკური მიზნების განხორციელებისას ყოველთვის უნდა ახსოვდეთ ის საერთო რამ, რაც ყველა დემოკრატს ერთმანეთთან აკავშირებს“-წერს გერმანიის ელჩი.

შეგახსენებთ, რომ გერმანიაში მცხოვრების ქართველების სახელით გაგზავნილ წერილში ნათქვამია, რომ „პოლიტიკური უთანხმოება არ შეიძლება გადაიჭრას ძალადობით და აგრესიით” და აღნიშნავენ, რომ „ბიძინა ივანიშვილის ოლიგარქიული მმართველობის პირობებში, სამწუხაროდ, სახელმწიფო უკან იხევს ძალადობის სასარგებლოდ“.

წერილში ბიძინა ივანიშვილი ოლიგარქადაა მოხსენიებული, რომელიც აკონტროლებს საარჩევნო ადმინისტრაციას, სასამართლოს და პროკურატურას. და სწორედ ამ გზით მოახერხა მან ოპოზიციის ლიდერის, ნიკა მელიას დაკავება…“, – აცხადებენ წერილის ავტორები.

ამავე წერილში საუბარია იმაზეც, რომ სიტუაციის დეესკალაციისთვის საჭიროა ვადამდელი არჩევნები. „ჩვენ დიდი იმედი გვაქვს თქვენი მხარდაჭერის“, – წერენ ქართველები გერმანიის ელჩს.

საქართველოს სახალხო დამცველი ნინო ლომჯარია ფარული ჩანაწერების თემას ფეისბუქით გამოეხმაურა. სახალხო დამცველი წერს:

„წლებია საქართველოში ჩვეულ პრაქტიკად იქცა პოლიტიკური ოპონენტების თუ სხვა მხრივ არასასურველი ადამიანების მორალური განადგურების, მათი დისკრედიტაციის თუ საქმიანი რეპუტაციის შესალახად ფარული ჩანაწერების უკანონო მოპოვება თუ ფაბრიკაცია.

მრავალი წელია საზოგადოება უშედეგოდ ითხოვს სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან დროულ და ობიექტურ  გამოძიებას და შესაბამისი პირებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებას.

სამწუხაროდ, არც ერთ მსგავს შემთხვევაში არ ჩატარებულა ეფექტური გამოძიება, რაც საზოგადოების თითოეულ წევრს კიდევ უფრო დაუცველს ხდის მომავალში მსგავსი უკანონო და მიუღებელი პრაქტიკისგან.

ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ დღევანდელ და სხვა შემთხვევებშიც, მხოლოდ ეფექტურად ჩატარებული გამოძიების, ჩანაწერების ავთენტურობისა და ნამდვილობის დადგენის შემდეგ შეიძლება შეფასდეს – შეიცავს თუ არა ჩანაწერები ინფორმაციას სავარაუდო დანაშაულებრივ ქმედებებთან დაკავშირებით, რაც ცალკე გამოძიების საგანს უნდა წარმოადგენდეს,“- წერს ნინო ლომჯარია ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე.

„TV პირველის“ ეთერში, საავტორო გადაცემა „ნოდარ მელაძის შაბათის“ ანონსი გავრცელდა, სადაც საუბარია, რომ მათ მოიპოვეს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის, ბერა ივანიშვილისა და ანზორ ჩუბინიძის ფარული ჩანაწერი, სადაც ისინი იმ პირების დასჯაზე საუბრობენ, რომლებიც ივანიშვილის ფოტოებს სოციალურ ქსელ ინსტაგრამში უარყოფითი კომენტარებით ეხმაურებიან.

საქართველოს პროკურატურის განცხადებით, 13 წლის გოგოს  მიმართ სექსუალური ძალადობის ფაქტზე მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში, ბრალდებულ ზ.მ.-ს ბრალდება წინასწარი შეცნობით თოთხმეტი წლის ასაკს მიუღწეველი პირის გაუპატიურების და არასრულწლოვნის მიმართ ოჯახური ძალადობის მუხლებით დაუმძიმდა.

„შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა,  რომ  ზ.მ.-მ,  14 წლის ასაკს მიუღწეველი დაზარალებულის მიმართ გაუპატიურება და  ფიზიკური ძალადობა განახორციელა.

ზ.მ.-ს ბრალდება  5 მარტს,  საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 11 პრიმა 137-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით (2017 წლის 4 მაისიდან 2020 წლის 17 მარტამდე  მოქმედი რედაქცია) და 126-ე პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით წარედგინა, რაც ოჯახის წევრის მიმართ, წინასწარი შეცნობით თოთხმეტი წლის ასაკს მიუღწეველი პირის გაუპატიურებას და არასრულწლოვნის მიმართ ოჯახურ ძალადობას გულისხმობს და სასჯელის სახედ და ზომად 15-დან 20 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს“-ნათქვამია პროკურატურის განცხადებაში.

სამართალდამცავებმა ზ.მ. 19 თებერვალს დააკავეს. 21 თებერვალს  მას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიება გრძელდება.

____________

საქმე ეხება გორის რაიონის ერთ-ერთ სოფელში მომხდარ შემთხვევას, როდესაც არასრუწლოვანმა გოგომ იმშობიარა. „ნეტგაზეთის“ ინფორმაციით, გამოძიების ფარგლებში დაკავებული ოჯახის ნაცნობი იყო, ძალადობა კი მაშინ მოხდა, როდესაც გოგო 12 წლის იყო.

5 მარტს, ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ასოციაციამ [ფიპრესი] რჩეული ფილმები დაასახელა.

მთავარ კონკურსში „ფიპრესის“ ჯილდო გადაეცა ქართველი რეჟისორის, ალექსანდრე კობერიძის ფილმს „რას ვხედავთ, როდესაც ცას ვუყურებთ“.

საქართველოს ეროვნული კინოცენტრის ცნობით, ფილმის ჩვენება ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე 1 და 3 მარტს შედგა და მას არაერთმა გავლენიანმა საერთაშორისო გამოცემამ რეცენზიები მიუძღვნა.

„მას შემდეგ, რაც 1993 წელს თემურ ბაბლუანის ფილმს „უძინართა მზე“ ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე „ვერცხლის დათვი“ გადაეცა, ფესტივალის მთავარ კონკურსში ქართული სრულმეტრაჟიანი ფილმი არ შერჩეულა.

თითქმის 30 წლიანი პაუზის შემდეგ კი ბერლინალეს მთავარ სელექციაში ალექსანდრე კობერიძის ფილმი „რას ვხედავთ, როდესაც ცას ვუყურებთ“ იყო წარმოდგენილი. იგი საქართველო-გერმანიის კოპროდუქციაა.

ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ გიორგი ბოჭორიშვილი, ანა ქარსელაძე, ოლიკო ბარბაქაძე, გიორგი ამბროლაძე და ვახტანგ ფანჩულიძე“ – წერს ეროვნული კინოცენტრი.

ბერლინის 71-ე საერთაშორისო კინოფესტივალის ზაფხულის გამოშვება ივნისის თვეში გაიმართება, რომელიც უფრო ფართო მაყურებლისთვის იქნება განკუთვნილი. ასევე, ივნისში შედგება გამარჯვებულების საზეიმო დაჯიდლოვება.

_____________

ფოტოზე კადრი ფილმიდან „რას ვხედავთ, როდესაც ცას ვუყურებთ“.

„ყრუთა კავშირის“ კუთვნილ ტერიტორიაზე, სადაც ამ ორგანიზაციის ოფისი წლების განმავლობაში ფუნქციონირებდა, კომპანია „ცენტრალ სითი“ 25-სართულიანი, მრავალფუნქციური კომპლექსის აშენებას გეგმავს.

ტერიტორიაზე მძიმე ტექნიკა მუშაობს, შენობის ნაწილი უკვე დანგრეულია.

ბათუმში მცხოვრები სმენისარმქონე პირები მიიჩნევენ, რომ ეს გადაწყვეტილება მათი უფლებების უგულებელყოფის კიდევ ერთი, ყველაზე დრამატული მაგალითია, ისეთი უყურადღებობის ფონზე, რასაც მათ მიმართ ხელისუფლება იჩენს.

კავშირის ბათუმის ორგანიზაციის წევრებს არ აქვთ ინფორმაცია, რა პირობით გასხვისდა ტერიტორია.

„ყრუთა კავშირის“ აჭარის ორგანიზაციის ყოფილი ხელმძღვანელის, სულხან კახაძის ინფორმაციით, შენობაში მხოლოდ 40 კვადრატული მეტრი ფართობით სარგებლობდნენ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, დარჩენილი ტერიტორია იჯარით იყო გაცემული, რამდენიმე კერძო ორგანიზაციაზე.

სულხან კახაძე ამბობს, რომ შენობის გასხვისებაზე საუბარი 2018 წლიდან დაიწყო, თუმცა თბილისიდან, ცენტრალური ოფისიდან იყო მოთხოვნა, რომ ინფორმაცია შენობისა და მიწის ნაკვეთის შესაძლო გასხვისების  შესახებ, მოლაპარაკების პროცესში არ გახმაურებულიყო.

„ამის შემდეგ ვცდილობდი უფრო მეტი გამეგო, რატომ და რა პირობით გეგმავდნენ ქონების გასხვისებას, რეესტრსაც მივმართე. მე ვერ დავუმალავდი ამ ამბავს ჩემი ორგანიზაციის წევრებს, ეს არასწორი იქნებოდა, რისთვისაც დამსაჯეს კიდეც“, – გვითხრა სულხან კახაძემ: როგორც თავად გვიყვება, ორგანიზაციის ბათუმელი წევრებისთვის ინფორმაციის მიწოდების გამო ჯერ ხელფასი შეუჩერეს, შემდეგ კი ბათუმის ორგანიზაციის თავმჯდომარეობიდან გაათავისუფლეს.

„ხელფასის გამო არ მიდარდია, 150 ლარი მერიცხებოდა მხოლოდ. მე უფრო სხვა რამ მადარდებდა – ჩემი ორგანიზაციის წევრები შენობისა და შეხვედრის ადგილის გარეშე არ დარჩენილიყვნენ“.

ყრუთა კავშირის ქონება ბათუმში ჯამში 3 359 კვადრატულ მეტრ ტერიტორიას და სამ შენობას აერთიანებს. ყრუთა კავშირის წევრები პერიოდულად და ძირითადი ორსართულიან შენობაში  იკრიბებოდნენ.

ახლა ამ ტერიტორიაზე, ანუ აბუსერიძის #21-ში მშენებლობის ნებართვა უკვე გაცემულია. ეს ბათუმის მერიის ინფორმაციაა.

„აჭარის ყრუთა კავშირი” ცალკე ორგანიზაციად არ არის დარეგისტრირებული და „საქართველოს ყრუთა კავშირს” ექვემდებარება. აჭარიდან ორგანიზაციაში სმენის უნარის დარღვევის მქონე სულ 80-მდე პირია რეგისტრირებული. მათ უმრავლესობას სახელმწიფო სერვისებზე წვდომა არ აქვს.

საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, კომპანია „ცენტრალ სითი“ მხოლოდ მოაღნაგედ ფიქსირდება.

„საქართველოს ყრუთა კავშირის“ თავმჯდომარის მოადგილის, მაია მეტონიძის ინფორმაციით, ქონება არ გაუყიდიათ და შედგა შეთანხმება მშენებელთან, რომლის თანახმადაც მშენებლობის დასრულების შემდეგ ყრუთა კავშირს ფართობი გადაეცემა.

„ახალ შენობაში გვექნება საოფისე, ასვე კომერციული ფართობი, დარბაზები და სასტუმროს ნომრებიც კი“ – გვითხრა მაია მეტონიძემ.

ყრუთა კავშირს ამირან ბატატუნაშვილი ხელმძღვანელობს, მოადგილე მაია მეტონიძე კი მისი მეუღლეა.

კომპანია „სითი ცენტრი“ 2018 წელს ლევან ჯანაშიას დაუფუძნებია, ის ფლობს კომპანიის 100 პროცენტს და დირექტორიც თავადაა.

ლევან ჯანაშიას 2018 წელს კიდევ ერთი კომპანია – „მეტროპოლისი“ დაუფუძნებია, სადაც მისი პარტნიორი საქართველოს განათლების სამინისტროს სსიპის, შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გენერალური დირექტორი სულხან სიასურია. სისაური ამ თანამდებობაზე 2015 წლამდე მუშაობდა.

2018  წელს, როცა ეს კომპანია დააფუძნეს, სულხან სისაურის ნაცვლად 50% – იანი წლის მესაკუთრედ მისი მეუღლე მაკა ჭანტურიძე ფიქსირდებოდა, მაკა იუსტიციის სამინისტროში მრჩევლად მუშაობდა [ასევე 2015 წლამდე].

„…ძალიან მიჭირდა, ვეძებდი შველას და ვერსად ვპოულობდი. ვერავინ მითხრა, რა უნდა მექნა, ყველა ზურგს მაქცევდა, ეს არის ყველაზე მძიმე,“ – გვიყვება ამური ტერაშვილი. მან ალკოჰოლზე დამოკიდებულება დაძლია, თუმცა ჯერ კიდევ რჩება სარეაბილიტაციო ცენტრში. ამური 48 წლისაა.

ალკოჰოლზე დამოკიდებული ადამიანების ნაწილს დღეს სახელმწიფო მხოლოდ ერთჯერადად სთავაზობს სამედიცინო დახმარებას უფასოდ. ეს იმ შემთხვევაში, თუკი ამავე ადამიანს ფსიქოზი აქვს და ალკოჰოლზე დამოკიდებულება მისი სიცოცხლისთვის საშიშია. სარეაბილიტაციო პროგრამა ალკოჰოლდამოკიდებულებისთვის სახელმწიფოს არ აქვს.

„წარმოდგენაც არ მქონდა, როგორ და რანაირად დამენებებია თავი“ – კაცი, რომელმაც ალკოჰოლზე უარი თქვა

ამური ტერაშვილი რეაბილიტაციას „კარიტასის“ სარეაბილიტაციო ცენტრში გადის. ეს ქვეყნის მასშტაბით ერთადერთი ცენტრია, სადაც ალკოჰოლდამოკიდებულ ადამიანებს რეაბილიტაციის გავლა შეუძლიათ დონორების მხარდაჭერით. სარეაბილიტაციო ცენტრი ბათუმში, კახაბრის დასახლებაშია.

„მთავარია, ადამიანმა თავად გაიაზროს, რომ მან ფხიზლად უნდა უყუროს ცხოვრებას. მთავარია, შენ თავად მოგინდეს ცხოვრების შეცვლა. უნდა იგრძნო, რომ ეს შენი ცხოვრებაა, რომელსაც კარგავ, თორემ ისე არაფერი გამოვა… აქ ბევრი მინახავს ოჯახის ხათრით, იმის ხათრით, ამის ხათრით, ასე არაფერი გამოვა. ეს ძალიან მძიმე დაავადება, ძალიან საზიზღარი, ისე აშავებ და აფუჭებ ყველაფერს, რომ ვეღარც კი იაზრებ, აბსოლუტურად უუნარო ხდები. მთავარი პრობლემაც ეგაა – ძირითადად ადამიანები ვერ იაზრებენ, რომ ისინი ალკოჰოლზე არიან დამოკიდებული. ვერც იმას ხვდები, რომ ეს დაავადებაა,“ – გვიყვება ამური ტერაშვილი.

ამური მხატვარ-რესტავრატორია და თბილისში ცხოვრობს. თუმცა ამბობს, რომ ახლა სახლიც აღარ აქვს.

„მძიმე ამის გახსენება… ვერც იმას იაზრებ, რომ ყველაფერი დაკარგე. მე მეუღლესაც დავშორდი… ბიჭი მყავს ერთი და უკვე შვილიშვილიც. ჯერ არ მინახავს, პანდემიის გამო ვერ მოახერხეს ჩემთან ჩამოსვლა, ტელეფონით ვესაუბრები… ჩემი შვილი დედასთან ცხოვრობს,“ – აღნიშნა ამურმა.

ამური ხის კვეთაზე მუშაობდა, თუმცა იხსენებს, რომ დაახლოებით 2016 წლიდან ალკოჰოლზე დამოკიდებული გახდა.

„ყველაზე მძიმეა, როცა მარტო რჩები, აღარავის სჭირდება… ვერ იჯერებ, რომ დაავადებული ხარ. მაგ დროს ფიქრობ, ამას ჩემით შევძლებ და დავანებებ თავსო. მერე ისევ იგივე ხდება და ყველა ზურგს გაქცევს, სრულიად მარტო რჩები. ეს მარტოობა ხდება აუტანელი. ხვდები, რომ ან საბოლოოდ მარტო უნდა იყო, ან კვდები,“ – იხსენებს დაახლოებით ერთი წლის წინ განცდილს ამური ტერაშვილი.

ამურს რეაბილიტაცია თბილისშიც გაუვლია – წელიწადი და სამი თვე, თუმცა შემდეგ სასმელს ხელახლა დაუბრუნდა. საბოლოდ, ბათუმის სარეაბილიტაციო ცენტრში გადაწყვიტა წამოსვლა. ახლა თვლის, რომ უკვე მტკიცედ დადგომა შეძლო და იმავეს აღარ გაიმეორებს.

„მთავარი პრობლემა არის ინფორმაცია. ვერსად გაიგებ, რაა საშველი, ვის უნდა მიმართო… თბილისში ერთმა კაცმა შემამჩნია ქუჩის ერთი და იგივე ადგილზე რომ ვიყავი ნასვამი და მკითხა, გინდა, დაანებო თავი სასმელსო?… იმან წამიყვანა დედა ტერეზას დებთან, იმათ მომიარეს და მომხედეს. მერე გამოვედი და ისევ დავუბრუნდი სასმელს, მაგრამ მხოლოდ 10 დღე. შემდეგ ჩამოვედი ბათუმში, ახლა უკვე კარგად ვარ, მაგრამ ძალიან მძიმე იყო ეს ყველაფერი, ძალიან გამიჭირდა,“ – აღნიშნა ამურ ტერაშვილმა „ბათუმელებთან“.

ამურს სათქმელი აქვს სტიგმის კუთხითაც, რადგან თვლის, რომ საზოგადოებრივი შეხედულებები ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანებს გაძლიერების ნაცვლად ჭაობში ტოვებს.

„ბევრი ფიქრობს, რომ ეს სირცხვილია, რომ აი, სადღაც ხარ გამოკეტილი… მინდა, რომ დაწეროთ ჩემი სახელი, ეს არაა სირცხვილი. სირცხვილი ის იქნებოდა, მუდმივად ალკოჰოლზე ვყოფილიყავი დამოკიდებული და უარი მეთქვა ფეხზე დადგომაზე,“ – დაასრულა ამურმა.

რას სთავაზობს სახელმწიფო ალკოჰოლდამოკიდებულ ადამიანებს? 

ეს კითხვა ჩვენ საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს დავუსვით, თუმცა დღის განმავლობაში პასუხი ვერ მივიღეთ. სახელმწიფო სერვისების შესახებ ინფორმაცია არ აქვთ სარეაბილიტაციო ცენტრში, სადაც ამური ცხოვრობს და რეაბილიტაცია უფასოდ უტარდება. ამ ცენტრში ფიზიკური დამოკიდებულების მოხსნაზე ვერ მუშაობენ. კლინიკაში კი, სადაც ალკოჰოლდამოკიდებულ ადამიანების დეტოქსიკაციას უკეთებენ და მომსახურება ფასიანი, ასევე არ იციან, ეხმარება თუ არა რაიმე პროგრამით სახელმწიფო ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანებს.

„ჩემი ახლობელია ალკოჰოლზე დამოკიდებული. გადასხმას როცა უკეთებენ, კარგადაა, მაგრამ თუ მეორე კვირის თავზე ისევ არ გაიკეთა გადასხმა, აგრესიული ხდება და საშიში. ერთი გადასხმა 150 ლარი ჯდება. სახელმწიფო არაფრით ეხმარება ამ ადამიანებს,“ – გვითხრა ბათუმში მცხოვრებმა ადამიანმა, რომელსაც ვინაობის გამხელა არ სურს. მოქალაქის თქმით, ალკოჰოლზე დამოკიდებულისთვის გადასხმას მხოლოდ ბათუმის სამედიცინო ცენტრშია შესაძლებელი.

სტაციონარული მკურნალობა, ანუ ე.წ. გადასხმა ალკოჰოლდამოკიდებული ადამიანისთვის რომ დღეში 150 ლარი ჯდება, ამას გვიდასტურებენ ბათუმის სამედიცინო ცენტრში. კლინიკის პრესცენტრში განმარტავენ, რომ ისინი დეტოქსიკაციაზე მუშაობენ და სახელმწიფოს რაიმე პროგრამაში ჩართული ამ მიმართულებით არ არიან. კლინიკაში ალკოჰოლდამოკიდებულ ადამიანებს მაქსიმუმ 1 კვირას ტოვებენ.

რა პროგრამა არსებობს ალკოჰოლზე დამოკიდებული ადამიანებისთვის? – კითხვა ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელი ხაზის ოპერატორსაც დავუსვით, სადაც გვიპასუხეს, რომ ამის შესახებ ნარკოლოგიის პრევენციის ცენტრს ექნება ინფორმაცია. ამ უწყებაში ჩვენს სატელეფონო ზარებს არ უპასუხეს და ხელახლა მივმართე 115-ს. ამჯერად ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელი ხაზის ოპერატორმა გვითხრა, რომ არ არსებობს ისეთი პროგრამა, რომელიც ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანებს რაიმე სერვისს სთავაზობს.

სპეციალისტებთან გასაუბრების შემდეგ კი იმის გარკვევა მოვახერხეთ, რომ სარეაბილიტაციო არა, მაგრამ სტაციონარული მკურნალობის ნაწილში სახელმწიფო აფინანსებს ალკოჰოლზე დამოკიდებული პაციენტის მკურნალობას. მხოლოდ იმათ, ვისი სიცოცხლისთვისაც ალკოჰოლის მოხმარება საშიშია.

„ფსიქოალკოჰოლური ფსიქოზები და კრუნჩხვითი მდგომარეობა ვისაც აქვს, ამ შემთხვევაშია თანადაფინანსება, როგორც ვიცი,“ – გვითხრა ექიმმა ლია ჯინჭარაძემ.

იმავეს ამბობს ორგანიზაცია „გამოსავლის“ დამფუძნებელი, რევაზ ღოღობერიძე, რომელიც ფასიან სარეაბილიტაციო პროგრამას სთავაზობს ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანებს „12 ნაბიჯის“ მეთოდებით. რევაზ ღოღობერიძის თქმით, რეაბილიტაციის დაწყებამდე ბენეფიციარებს ფიზიკური დამოკიდებულება უნდა მოუხსნან, რასაც ნარკოლოგიის ცენტრი აკეთებს.

რა ხდება სარეაბილიტაციო ცენტრში, სადაც ალკოჰოლდამოკიდებულები ცხოვრობენ? 

„მთავარი პრობლემაა ინფორმაციის ნაკლებობა და მეორე: ჩვენთან რეაბილიტაციის კულტურა არ არის,“ – მიიჩნევს ექიმი ლია ჯინჭარაძე, რომელიც ბათუმის სარეაბილიტაციო ცენტრში მუშაობს.

სარეაბილიტაციო ცენტრში მას შეუძლია მოხვედრა, ვისაც ფიზიკური დამოკიდებულება უკვე მოხსნილი აქვს, ანუ გამოსაფხიზლებელი არ არის და სტაციონარული მკურნალობა არ ესაჭიროება. საჭიროა პაციენტის თანხმობაც, რომ ის ცენტრში 6 თვე გაჩერდეს. ბენეფიციარებს კვება და სამედიცინო მომსახურება უფასოდ აქვთ.

„მუშაობენ ფსიქოლოგი და ოპერატორები – მუდმივად უვლიან ბენეფიციარებს, ეხმარებიან საჭმლის მომზადებაში… შაბათობით იქ მიდიან მოხალისეები და იმართება კინოჩვენებები, შემდეგ განხილვა. ცენტრში გვაქვს ფიტნესოთახიც. ბენეფიციარები მუშაობენ სათბურშიც, რომელიც იქვეა მოწყობილი. უცხო პირი იქ ვერ შევა და ვერც ბენეფიციარი გამოვა გარეთ, თუკი დასაქმებული არ არის. დასაქმება რეაბილიტაციიდან 4 თვის შემდეგაა შესაძლებელი. ასეთი ადამიანებიც გვყავს, რომლებიც მუშაობენ, მაგალითად, ხის დამუშავებაზე, ან ბეტონის ჩამოსხმაზე, დაცვის სამსახურში და საღამოობით ისევ ცენტრში ბრუნდებიან. ცენტრში ასევე შესაძლებელია ოჯახის წევრებთან შეხვედრა, ოღონდ წინასწარ შეთანხმებაა საჭირო,“ – გვიყვება თამაზ მღებრიშვილი, ის „კარიტასის“ თანამშრომელია და ბათუმის სარეაბილიტაციო ცენტრის კოორდინატორი.

ამ დროისთვის ცენტრში 5 კაცია. სულ ცენტრში 12 ადამიანის ერთდროულად განთავსებაა შესაძლებელი.

„ახალს მივიღებთ ორშაბათს, ველოდებით, 20 წლის ბიჭია,“ – დასძინა თამაზ მღებრიშვილმა „ბათუმელებთან“.

„6 თვეს როცა ეტყვი, მაშინვე იწყებენ წუწუნს, როგორც პაციენტები, ასევე მათი ნათესავები, ფიქრობენ, რომ სამუდამო მიუსაჯე,“ – გვიყვება სარეაბილიტაციო ცენტრის ექიმი, ლია ჯინჭარაძე. – „ხშირია შემთხვევა, როცა რეკავენ და როცა ამ პირობებს იგებენ, აღარ მოდიან. ვინც ფიზიკურად მოდის, ის რჩება კიდეც, რადგან იქ უკვე გამოუვალი სიტუაციაა. დაგვიტოვებია ისეთი პაციენტიც, რომელსაც ფიზიკური დამოკიდებულება მოხსნილი არ აქვს, მაგრამ შესაძლებელია ამბულატორიული მკურნალობის გამოყენებით ამ დამოკიდებულების შეცვლა“.

თამაზ მღებრიშვილის თქმით, ხშირია ისეთი შემთხვევა, როცა ადამიანები 6 თვის გასვლამდეც ტოვებენ ცენტრს, თუმცა აქ უკან დაბრუნებულიც ბევრი უნახავთ. მისივე თქმით, ბენეფიციარების დაახლოებით 20-30 პროცენტი ახერხებს ალკოჰოლისთვის რეალურად თავის დანებებას. სარეაბილიტაციო ცენტრი ბათუმში უკვე მესამე წელია მუშაობს.

„შარშან იყო, მაგალითად, 8 კაცი. აქედან 3 ნორმალურად არის. მათ ნათესავებსაც ვესაუბრები პერიოდულად… წესით, როცა ცენტრს ადამიანი 6 თვის გავლამდე ტოვებს, მერე უკან ვეღარ უნდა დაბრუნდეს, მაგრამ ვიჩენთ ჰუმანურ მიდგომას და ვაბრუნებთ. ასევე შესაძლებელია ადამიანი დამატებით 6 თვე გაჩერდეს, თუ ამის სურვილი აქვს და თვლის, რომ ჯერ მზად არ არის,“ – აღნიშნავს თამაზ მღებრიშვილი.

„როცა ბრუნდებიან, მერე უფრო სხვანაირები არიან, უფრო მოტივირებული ხდებიან, მაგრამ იმავდროულად მათი ჯანმრთელობა კიდევ უფრო დაზიანებულია,“ – თავის შთაბეჭდილებას გვიზიარებს სარეაბილიტაციო ცენტრის ფსიქოლოგი ნანა მელიქაძე. მისი აზრით, მთავარი პრობლემა სიჯიუტეა, რასაც ცენტრში მოხვედრილი ადამიანები იჩენენ და ის, რომ „მათ უკვე საკუთარი შესაძლებლობების აღარ სჯერათ“.

„როგორც კი მოძლიერდებიან და ეს ხდება ზოგიერთ შემთხვევაში რამდენიმე კვირაში, ან ერთ თვეში, უკვე უნდათ წასვლა, მიდიან… პრობლემა არის ის, რომ ასეთი ტიპის ადამიანმა უნდა აღიაროს, რომ ის ნამდვილად დამოკიდებულია ალკოჰოლზე. ჩვენს ცენტრში ვინც ხვდება, ესენი არიან უკვე მესამე ხარისხის ალკოჰოლზე დამოკიდებული ადამიანები, რომლებიც დღეში 2- 3 ლიტრ ალკოჰოლს სვამენ, ანუ არასდროს ფხიზლდებიან. ასეთი ადამიანი ხდება უუნარო და უპასუხისმგებლო, საზოგადოებისგან გარიყულია… რაღაც ეტაპზე გაზრდილი დოზიდან მცირეზე ჩამოდის ისევ, მაგრამ უკვე მცირე დოზაც იგივე ხარისხით ათრობს. ჩვენი მთავარი მიზანია, რომ ამ ადამიანებს მოტივაცია გავუჩინოთ, დასაქმდნენ და სოციუმში დაბრუნება შეძლონ, თუმცა ხშირად ძალიან სკეპტიკური და ჯიუტები არიან,“ – გვითხრა ფსიქოლოგმა ნანა მელიქაძემ.

ექიმი ლია ჯინჭარაძე ხაზს უსვამს მოცემულობას – როგორ ხვდებიან ადამიანები სარეაბილიტაციო ცენტრში. მისი შეფასებით, სახელმწიფო ამ შემთხვევაში მინიმალურ ფუნქციასაც კი არ ასრულებს, ანუ ინფორმაციის მიწოდებას.

„ძირითადად მოდიან ისევ „კარიტასიდან“, ანუ ვიღაც იყო პროგრამის მონაწილე, გაიგეს და ასე შემდეგ… სულ ვამბობ, რომ ხომ შესაძლებელია ამ კლინიკებში სახელმწიფო პროგრამით, თუ ისე, როცა სტაციონარულ მკურნალობას გადიან ეს ადამიანები, უთხრან, რომ შეუძლიათ რეაბილიტაციის გავლა და ეს საჭიროა?“ – კითხულობს ლია ჯინჭარაძე.

ექიმი შენიშნავს იმასაც, რომ სამუშაოა საზოგადოებაში სტიგმის დაძლევის კუთხითაც.

„ისევ ძლიერ სირცხვილად ითვლება, რომ აი, ადამიანი სადღაც მოათავსეს და რაღაც… ძირითადად უნდათ, რომ დაიტოვო 2-3 დღით, მოფხიზლდეს და წავიდეს უკან, ნათესავებსაც ეს სურთ, მაგრამ ხომ არ მოვატყუებთ ადამიანებს? შეუძლებელია რეაბილიტაცია 2 კვირაში დასრულდეს, ან ერთ თვეში. რეაბილიტაცია ჰგონიათ ის, რომ აქ უნდა გაუკეთონ მასაჟები, ზღვაზე ვატაროთ და ასე შემდეგ,“ – ამბობს ექიმი ლია ჯინჭარაძე.

სარეაბილიტაციო ცენტრი ქალებისთვის არ არის 

ბათუმის სარეაბილიტაციო ცენტრის ხელმძღვანელს სამივე ქალი კარგად ახსოვს, ვისაც ცენტრში რეაბილიტაციის გავლა სურდა და უარი უთხრა. თამაზ მღებრიშვილი დანანებით აღნიშნავს, რომ ქალებს ცენტრში ვერ იღებენ, რადგან ამისთვის შესაბამისი ფართობი არ აქვთ, ხოლო ქალებს და კაცებს ერთად ვერ აცხოვრებენ.

„სამი ქალი იყო შარშან ასეთი, ერთი 55 წლის იყო მახსოვს, ერთი ახალგაზრდა – 34 წლის, მესამეს ასაკი არ მახსოვს, მაგრამ სამივე მახსოვს სახეზე… სამწუხაროდ, მამაკაცებთან ერთად ვერ ვაცხოვრებთ, სხვა საშუალება კი არ გვაქვს… არ ვიცი, მერე რა მოხდა, რა ბედი ეწია ამ ქალებს,“ – აღნიშნავს თამაზ მღებრიშვილი.

ალკოჰოლდამოკიდებულების რეაბილიტაციის პროგრამა რამდენიმე ორგანიზაციას აქვს თბილისში, თუმცა ეს სერვისი ფასიანია. ჩვენ ერთ-ერთ ორგანიზაციაში ვიკითხეთ, რა ჯდება ალკოჰოლზე დამოკიდებული პირების რეაბილიტაცია. ორგანიზაცია „გამოსავლის“ დამფუძნებლის, რევაზ ღოღობერიძის თქმით, ალკოჰოლდამოკიდებულის რეაბილიტაცია ამბულატორიული წესით [ანუ როცა ბენეფიციარი ცენტრში დღის განმავლობაში დადის] თვეში 1700 ლარი ჯდება. ამავე ორგანიზაციას აქვს რეაბილიტაციის პროგრამაც, როცა ბენეფიციარი 3 თვით რჩება სარეაბილიტაციო ცენტრში. ამ სერვისის ღირებულება თვეში 2500 ამერიკული დოლარია.

„ჩვენც ვმუშაობთ ამ საკითხზე ბათუმისთვის დამახასიათებელი რამდენიმე სპეციფიკური მომენტის გათვალისწინებით“, – განაცხადა ბათუმის მერის მოვალეობის შემსრულებელმა არჩილ ჩიქოვანმა მას შემდეგ, რაც ახალი სამშენებლო ამნისტიის პროექტის დასრულების შესახებ დედაქალაქის მერიაში გაახმოვანეს ინფორმაცია.

არჩილ ჩიქოვანის თქმით, ბათუმის მერია ამ საკითხზე აჭარის უმაღლეს საბჭოსთან ერთად მუშაობს.

კონკრეტულად რა მიმართულებების დარეგულირებაზე აკეთებს მერია აქცენტებს თავის პროექტში და რა სპეციფიკურ მომენტებს გულისხმობდა მერის მოვალეობის შემსრულებელი, როცა ამ საკითხზე ბათუმის საკრებულოს სხდომაზე განაცხადა, მერიაში არ გვიპასუხეს.

„როცა დავასრულებთ პროექტზე მუშაობას, მაშინ ვისაუბრებთ ამ თემაზე“, – თქვეს პრესსამსახურში.

ჯერ არ ვიცით იხელმძღვანელებს თუ არა ბათუმის მერია დედაქალაქის მერიის პროექტით, თუმცა პრობლემები, რომლის დარეგულირებასაც თბილისის მერია ახალი პროექტის დამტკიცების შემდეგ გეგმავს, იდენტურია ბათუმისთვისაც. რამდენიმეს მოგვარება თბილისის მერიამ გასულ წლებში ახალი რეგულაციებით, მათ შორის ჯარიმების გაორმაგებით სცადა, თუმცა ეს შედეგზე იმ დოზით არ აისახა, როგორც პროექტის ავტორებს წარმოედგინათ.

დედაქალაქის პროექტის მთავარი სიახლე არის ის, რომ მუნიციპალიტეტის მოთხოვნით, მშენებლობის ხელმეორედ შეუჩერებლობა სისხლის სამართლებრივად გახდება დასჯადი. ეს იმ შემთხვევაში, თუ ახალ პროექტს დაამტკიცებენ. 

ამ მოთხოვნის სიმკაცრის მიუხედავად, თბილისის მერიამ თავის პროექტს სამშენებლო ამნისტიის პროექტი უწოდა – პროექტი ძველი, წლების განმავლობაში დაგროვებული ჯარიმების ჩამოწერასაც ითვალისწინებს.

პროექტის მიხედვით, ამნისტია შეეხება ყველა ტიპის მშენებლობას, პირველიდან მეხუთე კლასის ჩათვლით, რომელიც 2020 წლის 18 აგვისტომდე დასრულდა და მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე აწარმოეს.

თუ დარღვეულია K1, K2, K3 პარამეტრები, ექსტერიერი ან ინტერიერი, მიჯნის ზონა, განაშენიანების რეგულირების ხაზები, განაშენიანების სიმაღლის რეგულირების ხაზები, ფუნქციური ზონა, ავტოსადგომების რაოდენობა ან პროექტის კონსტრუქციული ნაწილი, თუმცა მათი უსაფრთხოება დადასტურებულია აკრედიტებული ექსპერტის მიერ – დარღვევები ჩაითვლება საპატიოდ და ჩამოიწერება დაკისრებული ჯარიმები.

თბილისის მერიამ თავის პროექტში ხაზი გაუსვა იმ გარემოებასაც, რომ პრობლემური შენობების უმეტესობაში დღეს მოქალაქეები ცხოვრობენ.

ახალაშენებული მრავალბინიანი სახლების უმეტესობა ჩაუბარებელია ბათუმშიც. ეს იმას ნიშნავს, რომ  ისინი ბათუმის მერიას ექსპლუატაციაში არ მიუღია. შესაბამისად, საბოლოოდ არ გადამოწმებულა მისი პროექტთან შესაბამისობა. ასევე, არ გადამოწმებულა აკმაყოფილებს თუ არა შენობა უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ კანონით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.

მათ შორის ბევრია ისეთი, რომლებშიც კერძო მესაკუთრეებს ბინები ოფიციალურად აქვთ დარეგისტრირებული, შენობებში მიყვანილია კომუნიკაციები და ინფრასტრუქტურაც მეტნაკლებად გამართულია, თუმცა საჯარო რეესტრის ამონაწერში წლობით ფიქსირდება, რომ სახლი მშენებარეა.

ეს იმის გამო, რომ მშენებელმა მერიას არ მიმართა სახლის ჩაბარების მოთხოვნით ან მიმართა და  ხარვეზი დაუფიქსირეს, რომლის გამოსასწორებლადაც კომპანიამ თავი არ შეიწუხა, რადგან ამ დროის უკვე სხვა მშენებლობა ჰქონდა წამოწყებული და უკვე გაყიდული სახლის ხარვეზების გამოსასწორებლად დრო არ დაკარგა.

ხშირად ამ პროცესის გაჭიანურების მიზეზი პროექტის დარღვევით ან საერთოდ უნებართვო მშენებლობაც არის.

ასეთი მაგალითები ბევრია ბათუმში:

• როცა  მეტი ფართობის აშენების მოტივით მშენებელი მერიასთან შეთანხმებული პროექტის მიხედვით არ აშენებს, ავიწროებს საერთო სივრცეებს, ყოფს დიდ ფართობებს, რომ რამდენიმე ბინად აქციოს ისინი, ავიწროებს აივნებს და კიბის უჯრედს, არ ითვალისწინებს ადგილს პარკინგისთვის
• როცა მშენებელს შეთანხმებული 8 სართულის ნაცვლად აშენებს 10 და მეტ სართულს
• როცა კონკრეტულმა მესაკუთრეებმა საცხოვრებელი ფართობის გაზრდის მიზნით აივნები ამოაშენეს…

არის ისეთი შემთხვევები, როცა ახალაშენებულ სახლში ოჯახები ცხოვრობენ, თუმცა ბინების დარეგისტრირებას ვერ ახერხებენ. ასეთ შემთხვევაში, კომპანიის ანგარიშზე ირიცხება მათ მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი აირის დავალიანებაც, კომპანიის სახელზე იხდიან ასეთ სახლში მცხოვრები ოჯახები სხვა გადასახადებსაც. ეს საკითხი ხშირად ხდება კონფლიქტის საგანი, როგორც კომპანიის მესაკუთრეებსა და კლიენტებს, ასევე მეზობლებს შორის.

გაუმართავი ლიფტები, დაუსრულებელი ფასადი და ჩაუბარებელი კორპუსი ბათუმში

ბათუმში მოქალაქეები აქციებით ითხოვდნენ ხელისუფლების ჩარევას ისეთი პრობლემების მოგვარებას, როცა კომპანიამ მშენებლობა დაიწყო და არ დაასრულა – ბევრი იძულებული გახდა ნახევრადაშენებულ სახლში შესახლებულიყო. ამ პრობლემას ემატება ისიც, რომ არავის აქვს პასუხი კითხვაზე – უსაფრთხოა თუ არა ამ სახლებში ცხოვრება.

კიდევ ერთი საკითხი, რაც ჩაუბარებელ მრავალბინიან სახლებს უკავშირდება, მოუწესრიგებელი ლიფტებია.

დასრულებული შენობის ექსპლუატაციაში ჩაბარებამდე მშენებელი ვალდებულია ლიფტი აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში დაარეგისტრიროს, ასევე ვალდებულია წარადგინოს მისი გამართულობის დამადასტურებელი სერტიფიკატი.

ლიფტის გამართულობაზე შესაბამის სერტიფიკატს გასცემენ კერძო კომპანიები და ამაში სახელმწიფო სტრუქტურები ამაში არ მონაწილეობენ.

სახლის ჩაბარება კომპანიას დაურეგისტრირებელი ლიფტის გარეშე არ შეუძლია. ხშირად მშენებელი კომპანიები ამ პროცედურის გავლას არ ჩქარობენ, რადგან ეს მათ ბინების გაყიდვაში ხელს არ უშლით. ასეთ სახლებში მცხოვრებთაგან თითქმის არავინ იცის სერტიფიცირებული და დარეგისტრირებულია თუ არა ლიფტი, რომლითაც მოძრაობენ. მოქალაქეების უმეტესობას აქვს განცდა, რომ ეს ყველაფერი კანონიერი და უსაფრთხოა.

გასულ წლებში ბათუმში ახალაშენებულ კორპუსებში ლიფტის ავარიულად დაშვების გამო არაერთი მოქალაქე დაშავდა. მსგავს შემთხვევებს ბათუმში ადგილი ჰქონდა გასულ წლებშიც.

ლიფტების უსაფრთხოება მხოლოდ მშენებელი კომპანიის სინდისზე

ბათუმში გადაულახავი საკითხია ასევე უკანონო მშენებლობა, როცა მშენებლობა ისე იწყება და სრულდება, რომ ბათუმის მერიას მშენებლობაზე ნებართვა გაცემული არ აქვს.  ბათუმის მუნიციპალურმა ინსპექციამ 2020 წელს [4 დეკემბრის მონაცემებით] 134 უნებართვო მშენებლობა გამოავლინა. ეს იმას ნიშნავს, რომ კონკრეტულმა პირმა ან კომპანიამ ისე დაიწყო მშენებლობა, რომ მერიის არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის პოლიტიკის სამსახურს პროექტი არ შეუსწავლია და არ დაუდგენია მისი კანონით გათვალისწინებულ რეგულაციებთან შესაბამისობა. აქედან 48 კანონდამრღვევი სააგენტომ დააჯარიმა:

ბათუმში 2020 წელს 139 უკანონო მშენებლობა გამოვლინდა

2018 წლის მონაცემებით, ბათუმში 9000 კვადრატულ მეტრზე მეტი უნებართვოდ აშენებული ფართობი ფიქსირდებოდა. ცხადია, დღეისათვის მონაცემი ისევ გაიზარდა, თუმცა დაზუსტებული ციფრი ჯერჯერობით არ გვაქვს.

გელათის სამონასტრო კომპლექსზე დროებითი გადახურვის ხელახლა მოწყობა სახელმწიფოს 238 093 ლარი დაუჯდა.

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ, პირველ მარტს, გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით, შესყიდვების სააგენტოს გამარტივებული შესყიდვის თაობაზე განაცხადით მიმართა.

ამ განაცხადის მიხედვით, სააგენტო აპირებს გელათის სამონასტრო კომპლექსში შემავალი წმინდა გიორგისა და ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრებზე ხარვეზებით მოწყობილი დროებითი გადახურვები ხელახლა მოაწყოს. ხელშეკრულება 238 093 ლარზე გაფორმდება, სამუშაოები კი 9 მარტიდან 9 აპრილამდე ვადაში უნდა ჩატარდეს.

თუმცა, სამუშაოები, რომლის შესყიდვასაც დოკუმენტურად ახლა აპირებს სააგენტო, რეალურად უკვე დასრულებულია. ხელახალი დროებითი გადახურვა მოწყობილია, როგორც ღვთისმშობლის, ისე წმინდა გიორგის ტაძარზე. ანუ, სააგენტო ხელშეკრულებას, უკვე შესრულებულ სამუშაოებზე, ახლა აფორმებს.

ბოლო წლებში გელათის სამონასტრო კომპლექსის რეაბილიტაციაზე 800 ათასი აშშ დოლარი და 1 მილიონზე  მეტი ლარი დაიხარჯა.

გელათის რესტავრაცია-კონსერვაციის პროექტის ავტორი ააიპ „საქართველოს მემკვიდრეობაა“, პროექტის განმახორციელებელი და სამუშაოების შესრულებაზე ნებართვის მფლობელი „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი“, ხოლო საინჟინრო სამუშაოები უშუალო „იკორთა 2007“-მა შეასრულა.

2020 წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ კომპლექსში შემავალი მთავარი ტაძრის სახურავზე კრამიტი დატეხილი იყო და წყალი ჩადიოდა. გადაწყდა, რომ ტაძარი დროებით უნდა გადაეხურათ. დროებითი გადახურვის სამუშაოები „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრმა“ 2020 წლის დეკემბერის თვეში დაასრულა.

2021 წლის იანვარში კი, აღმოჩნდა, რომ დროებითი გადახურვაც ხარვეზებით იყო მოწყობილი, ამიტომ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ დროებითი გადახურვის ხელახლა მოსაწყობად ახალი კომპანია „ბაგინეთი +“ დაიქირავა.

„ბათუმელები“ ესაუბრა კომპანია „ბაგინეთი+“-ის ერთ-ერთ წარმომადგენელს, არჩილ ყიფიანს, რომელმაც დაგვიდასტურა, რომ ორივე ტაძარზე ხელახალი დროებითი გადახურვის ძირითადი სამუშაოები დასრულებულია.

„ბათუმელები“ ესაუბრა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელს, ბექა ბარამიძეს.

„ეს გახლავთ დროებითი ღონისძიებების უზრუნველყოფის თანხა, რომელიც უკვე შესრულებულია. მაგრამ შესრულდა კომპანიის ფინანსური უზრუნველყოფით.

ამ შემთხვევაში განსაზღვრული იყო დამატებითი ღონისძიებებიც და არ მოიცავდა მხოლოდ დროებითი გადახურვის მოწყობის პროექტს. ჩვენ ამ მიმართულებით განვახორციელეთ კიდევ დამატებითი ქმედებები, როგორიც არის გელათის ორი ტაძრის ირგვლივ სადრენაჟე და სანიაღვრე სისტემების მოწყობა.

ჩვენ გავაკეთეთ ის რომ წყლის ორგანიზებული გადაყვანისთვის მიწის ნიშნულზე მოვაწყვეთ სადრენაჟე სისტემა,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ბექა ბარამიძემ.

მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის – გელათის სამონასტრო კომპლექსში ორი ტაძრის ხელახალი დროებითი გადახურვა მას შემდეგ გახდა საჭირო, რაც ახლადგადახურულ ტაძრებზე სახურავი და შემდგომ ამ ზიანის აღმოსაფხვრელად მოწყობილი დროებითი გადახურვა დაზიანდა.

ამ თემაზე:

აღმოსავლეთ აფრიკის სახელმწიფო ჯიბუტსა და იემენს შორის 20 მიგრანტი გაუჩინარდა ზღვაში. ფრანგული მედიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ისინი ზღვაში არალეგალმა გადამყვანებმა გადაყარეს.

მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის განცხადებით, რაც გადარჩენილი თვითმხილველების მონათხრობს ეყრდნობა, პატარა გემზე, რომელმაც ჯიბუტის რესპუბლიკა 3 მარტს, ოთხშაბათს, დილით დატოვა, იმყოფებოდა სულ მცირე 200 მიგრანტი, რომლებიც გაჭირვებით ეტეოდნენ გემზე. გამგზავრებიდან 30 წუთის შემდეგ კი არალეგალმა გადამყვანებმა ოთხმოცამდე მიგრანტს აიძულეს ზღვაში გადამხტარიყვნენ.

ნაპირამდე ცოცხლად მხოლოდ 60-მა გამოაღწია. გადარჩენილებს ჯიბუტის საპორტო ქალაქ ობოკში დახმარება მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ აღმოუჩინა.

უკვე ნაპოვნია ჯიბუტის სანაპიროებზე გამორიყული 5 გვამი. სხვა ჩაძირული მიგრანტების კვალი ჯერ არ ჩანს.

ჯიბუტის რესპუბლიკასა და იემენს შორის მდებარე ბაბ-ელ-მანდების სრუტით ხშირად გადაჰყავთ არალეგალ გადამზიდავებს საკუთარი ქვეყნებიდან გაქცევის მსურველი მიგრანტები ფულის სანაცვლოდ: იემენს ამ ქვეყნის მოქალაქეები ომის გამო ტოვებენ. აფრიკელები კი სიღარიბისგან თავდასაღწევად ძირითადად არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე ქვეყნებისკენ მიდიან.

როგორც მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია აღნიშნავს, ეს ბოლო 6 თვის განმავლობაში მესამე ტრაგიკული ინციდენტია: გასული წლის ოქტომბერში მსგავს სიტუაციაში 8 ეთიოპიელი მიგრანტი დაიღუპა, 20 კი უგზოუკვლოდ დაიკარგა.

მთავარი ფოტო: მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენლები ზღვაში გადარჩენილი მიგრანტების დასახმარებლად მიდიან/ფოტო: Le Monde

„კი, მაგრამ ეკონომიკის გაკვეთილს გვიტარებთ თუ პრობლემაზე ლაპარაკობთ?“ – ამ სიტყვებით დატოვა ერთ-ერთმა მოქალაქემ მინისტრებთან შეხვედრა, რომელიც ცაგერში იმართება ნამახვანი ჰესის თემაზე.

„მივალ, მივალ პრობლემამდე,“ – უთხრა მოქალაქეს პასუხად ეკონომიკის მინისტრმა, ნათია თურნავამ.

შეხვედრა ცაგერში, რომელსაც ნათია თურნავასთან ერთად მისი კოლეგა ლევან დავითაშვილიც ესწრება, ამ წუთებშიც [14:00 საათი] გრძელდება. მინისტრები მას ნახევრად ცარიელ დარბაზში მართავენ, რადგან მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა ის დატოვა.

„სანამ პრემიერ-მინისტრმა არ დაგავალათ [აქ ჩამოსვლა], რატომ იწვევდით მოსახლეობასთან კონფლიქტს? ჩვენს მოყვანილ მთავრობას რატომ გვაპირისპირებთ?“ – ეს კითხვა მინისტრს კიდევ ერთმა მოქალაქემ დაუსვა, მანამ, სანამ დარბაზს დატოვებდა. მოქალაქემ ნათია თურნავას ასევე შეახსენა, რომ ორივე მთავრობის  – როგორც „ნაციონალური მოძრაობის“, ისე „ქართული ოცნების“ დროს მაღალ თანამდებობაზე მუშაობდა და გადაწყვეტილების პროცესში იყო ჩართული.

დღეს, 5 მარტს, ცაგერში ჩავიდნენ საქართველოს ეკონომიკის და გარემოს დაცვის მინისტრები ნამახვანი ჰესის თემაზე სასაუბროდ. მაგრამ შეხვედრა ჩაინიშნა არა ნამოხვანში, — სადაც კარავია გაშლილი და აქციების საორგანიზაციო ჯგუფი იმყოფება, — არამედ ცაგერში. შეხვედრას არ ესწრებიან „რიონის ხეობის გუშაგების“ საორგანიზაციო ჯგუფის წევრები, რადგან თავდაპირველად დაანონსებული იყო, რომ მინისტრებთან შეხვედრა დახურული იქნებოდა მედიისათვის.

შეხვედრა საჯარო მხოლოდ მას შემდეგ გახდა, რაც ადგილზე მისულ ნათია თურნავას ჟურნალისტებმა ჰკითხეს, თუ რატომ ხურავდა შეხვედრას, რომლის მიმართაც მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესი არსებობდა.

მთავარი ფოტო: სქრინი “მთის ამბების” ლაივიდან