Batumelebi

საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში პლასტმასის ერთჯერადი სასურსათო კონტეინერებისა და ჭიქების გამოყენების აკრძალვა გადაავადეს.

„ოცნების“ მთავრობის დადგენილებით, პლასტმასისგან დამზადებული ერთჯერადი სასურსათო კონტეინერების საშუალებით საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის მზა სურსათის მიწოდება შესაძლებელია 2027 წლის 1-ელ იანვრამდე, ხოლო პლასტმასისგან დამზადებული ერთჯერადი ჭიქების საშუალებით – 2027 წლის 1-ელ ივლისამდე.

დადგენილება, რომელსაც ხელს ირაკლი კობახიძე აწერს, 2026 წლის 6 ივლისს მიიღეს და 7 ივლისს გამოაქვეყნეს, თუმცა ის 1-ლი ივლისიდან შევიდა ძალაში. საქმე ისაა, რომ აღნიშნული კონტეინერებისა და ჭიქების გამოყენება კვების ობიექტებს სწორედ 2026 წლის 1-ლი ივლისიდან ჰქონდათ აკრძალული წინა დადგენილებით.

2026 წლის პირველი ივლისიდან საქართველოში საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის პლასტმასის ბოთლებით სასმელის მიწოდებაც უნდა აკრძალულიყო, თუმცა, „ოცნების“ მთავრობამ ეს თარიღიც გადაავადა.

ამ თემაზე:

რესტორნებში აიკრძალება პლასტმასის ბოთლებით სასმელის მიწოდება

See more

შუახევის მუნიციპალიტეტმა 335 ათას 770 ლარით ელექტრონული ტენდერი გამოაცხადა დაბა შუახევში მდებარე ადმინისტრაციული შენობის სააქტო დარბაზის და სამუშაო ოთახების სარემონტო სამუშაოების შესყიდვაზე.

ტენდერში აღნიშნულია, რომ სამუშაოები აჭარის რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან შუახევის მუნიციპალიტეტზე გადასაცემი კაპიტალური ტრანსფერის ფარგლებში დაფინანსდება.

„პროექტი ითვალისწინებს შუახევის მერიის ადმინისტრაციულ შენობაში არსებული სააქტო დარბაზის სარემონტო სამუშაოებს.

აღნიშნული სივრცე გამოიყენება სხვადასხვა სახის ოფიციალური შეხვედრების, საკრებულოსა და მერიის ღონისძიებების, კონფერენციების, კულტურულ-საგანმანათლებლო აქტივობებისა და მოქალაქეებთან შეხვედრების ჩასატარებლად.

პროექტის მიზანია სააქტო დარბაზის ფუნქციური და ესთეტიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება, თანამედროვე სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანა და მომხმარებლებისთვის უსაფრთხო, კომფორტული და მოწესრიგებული გარემოს შექმნა.

არსებული მდგომარეობის შეფასების შედეგად გამოიკვეთა შიდა ინტერიერის განახლების, დაზიანებული კონსტრუქციული და მოსაპირკეთებელი ელემენტების აღდგენის, საინჟინრო სისტემების მოწესრიგებისა და დარბაზის ვიზუალური მხარის გაუმჯობესების აუცილებლობა“, – წერია პროექტის განმარტებით ბარათში.

რაც შეეხება სამუშაო ოთახებს, „პროექტის მიზანია არსებული სამუშაო სივრცეების ფუნქციური, კომფორტული და თანამედროვე სტანდარტებთან შესაბამისი გარემოს შექმნა, თანამშრომელთა სამუშაო პირობების გაუმჯობესება და შენობის შიდა ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება.

არსებული სამუშაო ოთახები საჭიროებს განახლებას, რადგან დროთა განმავლობაში დაზიანებულია კედლების, იატაკისა და ჭერის მოსაპირკეთებელი მასალები, რაც უარყოფითად აისახება, როგორც შენობის ესთეტიკურ იერ-სახეზე, ასევე სამუშაო გარემოს ხარისხზე.

პროექტით გათვალისწინებულია შემდეგი ძირითადი სამუშაოების შესრულება: არსებული დაზიანებული მოპირკეთების დემონტაჟი; კედლების გასწორება და შიდა მოპირკეთების მოწყობა; კედლების შეღებვა მაღალი ხარისხის წყალემულსიური საღებავით; იატაკის საფარის განახლება [ლამინატი, კერამოგრანიტი ან სხვა საპროექტო მასალა];

კარებისა და ფანჯრების დაზიანებული ელემენტების შეკეთება ან საჭიროების შემთხვევაში შეცვლა; ელექტროგაყვანილობის, ჩამრთველებისა და სანათების მოწესრიგება“ – აღნიშნულია განმარტებით ბარათში.

ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 23 ივლისს დაიწყება და 28 ივლისს დასრულდება.

პირობაში აღნიშნულია, რომ ტენდერში გამარჯვებულმა „სამუშაოები უნდა დაიწყოს ხელშეკრულების გაფორმების თარიღის მომდევნო დღიდან და დაასრულოს 90 დღის ვადაში“.

და ბოლოს, დააკვირდით ქვემოთ ფოტო/რენდერს, რომელსაც პროექტში აწერია – „ინტერვიუს კუთხის მოწყობა მერის კაბინეტთან“

მართალია აქ არც „მუნიციპალიტეტის“ წერია სწორად და არც „შუახევი“ – გერბზე, თუმცა, შეგვიძლია თავი იმით დავიმშვიდოთ, რომ ეს მხოლოდ კორექტურაა რენდერში და რეალობაში იგივეს არ მივიღებთ.

პროექტი, რომლის მიხედვითაც შუახევის მერიის შენობაში სააქტო დარბაზი და სამუშაო ოთახები უნდა გაარემონტონ, მუნიციპალიტეტმა შპს „ლეველ აპისგან“ შეისყიდა. ამ კომპანიასთან მუნიციპალიტეტს ხელშეკრულება 2026 წლის მარტში აქვს გაფორმებული 62 000 ლარზე.

ხელშეკრულების მიხედვით, შესყიდვის ობიექტია: „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2026 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტით გათვალისწინებული შუახევის მუნიციპალიტეტზე გადმოსაცემი კაპიტალური ტრანსფერის ფარგლებში განსახორციელებელი პროექტი (საპროექტო სახარჯთააღრიცხვო დოკუმენტაციის შეძენა) – შუახევის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ქუჩების/ ეზოების/სკვერების/ პარკების/ სპორტული-სათამაშო მოედნების, ფერდსამაგრი კედლების, სასმელი წყლების, საკანალიზაციო სისტემების, სარწყავი არხების, გარე განათებების, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების სახურავების და ფასადების, გზების, საპიკნიკე ადგილების, სოფლის ცენტრების და სხვადასხვა ტერიტორიის კეთილმოწყობის, ასევე შენობა/ნაგებობის მშენებლობის/რეაბილიტაციას, რეკონსტრუქციის რემონტის სამუშაოების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენა“.

ბათუმში, 10 ივლისს, „ევროპის დღის“ ფარგლებში, კინოთეატრ „კავეაში“, 17:00 საათზე, ლატვიელი რეჟისორის, გინტ ზილბალოდისის ოსკაროსანი ანიმაციური ფილმის – FLOW-ს ჩვენება გაიმართება.

ეს ანიმაციური ფილმი ლატვიის, საფრანგეთისა და ბელგიის ერთობლივი ნამუშევარია. ფილმის პრემიერა კანის 2024 წლის ფესტივალზე გაიმართა, ლატვიაში კი იმავე წლის შემოდგომაზე აჩვენეს – ანიმაციურმა ნამუშევარმა ლატვიის კინოთეატრებში ბოლო წლების რეკორდული რაოდენობის მაყურებელი მიიზიდა.

ამავე დღეს, 10 ივლისს, 19 საათზე, „კავეში“ კიდევ ერთ ფილმს ნახავთ – ნაჩვენები იქნება რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის დოკუმენტური ფილმი – „დედა-შვილი ანუ ღამე არ არის არასდროს ბოლომდე ბნელი“.

ჩვენებას დაესწრება თავად რეჟისორიც.

კინოსურათი მოგვითხრობს პირველი ქართველი ქალი რეჟისორის, ნუცა ხუციშვილ-ღოღობერიძის ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ. ეს არის ემოციური მონოლოგი, სადაც რეჟისორი საკუთარი დედის ტრაგიკულ ბედს შვილის თვალით აცოცხლებს.

ორივე ფილმის ჩვენებაზე დასწრება უფასოა.

ღონისძიება ბათუმში „ევროპის დღის” ფარგლებში იმართება.

მისამართი: „კავეა“, ხიმშიაშვილის ქ. 15, Grand Mall.

შსს-ს ინფორმაციით, დააკავეს „ქურდულ სამყაროსთან“ კავშირში მყოფი 29 ადამიანი. 3 პირს კი ბრალი დაუსწრებლად წარედგინება, „მათ შორის ერთი, საზღვარგარეთ მყოფი „კანონიერი ქურდი“ ბესიკ ჯაფარიძეა“, – წერს შსს.

„სისხლის სამართლის დანაშაულში ბრალდებული პირები, პირადი მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, აქტიურად ერთვებოდნენ მოქალაქეებს შორის არსებული ფინანსური დავების გადაწყვეტაში.

აღნიშნულ პროცესში, კრიმინალური გავლენების გაძლიერებისა და მოდავე მხარეებზე ფსიქოლოგიური ზეწოლის მოხდენის მიზნით, ჩართული იყო საზღვარგარეთ მცხოვრები ე.წ. კანონიერი ქურდი ბესიკ ჯაფარიძე. ბრალდებულები, საზღვარგარეთ მყოფ კრიმინალურ ავტორიტეტთან შეთანხმებით, მოდავე მხარეებთან ერთად პერიოდულად აწყობდნენ ე.წ. ქურდულ გარჩევებს.

დისტანციური კომუნიკაციისა და პირადი შეხვედრების დროს, ბესიკ ჯაფარიძე კრიმინალური სამყაროს წესებისა და ე.წ. „ქურდული ტრადიციების“ შესაბამისად იღებდა საბოლოო გადაწყვეტილებებს, რომელთა საფუძველზეც ერთ-ერთ მხარეს მეორის სასარგებლოდ სოლიდური თანხის გადახდა ეკისრებოდა.

გამოძიებით ასევე, დგინდება რომ დაკისრებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის ან კონკრეტული ვადების დარღვევის შემთხვევაში, ბრალდებულები მოქალაქეებსა და მათი ოჯახის წევრებს ფიზიკური ანგარიშსწორებით, ჯანმრთელობის დაზიანებითა და სიცოცხლის მოსპობით ემუქრებოდნენ.

სამართალდამცველების მიერ ჩატარებული ჩხრეკის შედეგად, ნივთმტკიცებად ამოღებულია ბრალდებულების მობილური ტელეფონები და კომპიუტერული ტექნიკა, რომელთა საშუალებითაც ისინი ერთმანეთს და უცხოეთში მცხოვრებ ე.წ. კრიმინალურ ავტორიტეტს უკავშირდებოდნენ.

ასევე, პოლიციის მიერ, ჩხრეკის შედეგად, ნივთმტკიცებად ამოღებულია უკანონოდ შეძენილი ცეცხლსასროლი იარაღები და საბრძოლო მასალა“.

შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 223-ე პრიმა, 223-ე ტერცია, 223-ე კვარტა და 236-ე მუხლებით მიმდინარეობს, რაც 15 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას  ითვალისწინებს.

___

პოლიცია რეგულარულად ავრცელებს ინფორმაციას ეგრეთ წოდებულ კანონიერ ქურდებთან კავშირში მყოფი პირების დაკავებაზე. მაგალითად, 17 მარტს 72 პირი დააკავეს ხელვაჩაურში „კანონიერ ქურდ“ ასლან ქობულაძესთან კავშირის ბრალდებით. საქმეს უკვე განიხილავს ბათუმის საქალაქო სასამართლო, სადაც პროკურატურა ცდილობს დაკავებულ პირებთან საპროცესო გარიგებას აფორმებს.

13 მაისს ასევე გაავრცელა შს სამინისტრომ განცხადება ქურდულ სამყაროსთან კავშირში მყოფი 44 პირის დაკავების შესახებ.  მათ „კანონიერ ქურდებთან“ ლევან მარღიას და ნოდარ შუკაკიძესთან კავშირი ედებათ ბრალად.

ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტი მზია ამაღლობელის, როგორც პოლიტიკური პატიმრის გათავისუფლებას კიდევ ერთხელ ითხოვს. ორგანიზაცია მზია ამაღლობელის ფოტოსა და მხარდამჭერ ტექსტს ინსტაგრამის გვერდზე აქვეყნებს.

ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტი წერს: „ნორვეგიამ ბრაზილია დაამარცხა, თუმცა პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლებისთვის ბრძოლა ჯერ არ დასრულებულა. მზია ამაღლობელი პოლიტიკურად მოტივირებული საქმის ფარგლებში იხდის სასჯელს საქართველოში.

ჟურნალისტის და დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების, ბათუმელებისა და ნეტგაზეთის დირექტორის დაკავება ხელისუფლების მიერ კრიტიკული ხმების წინააღმდეგ დაწყებული ფართომასშტაბიანი რეპრესიების ნაწილი იყო.

პატიმრობაში მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა უარესდება, თუმცა მისი სიმამაცე გვახსენებს, რომ დემოკრატია არასდროს გვეძლევა საჩუქრად.

მზია დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. დაცული უნდა იყოს მისი სამართლიანი სასამართლოს უფლება. პოლიციის მხრიდან არასათანადო მოპყრობის ყველა ბრალდება კი სრულად და მიუკერძოებლად უნდა გამოიძიონ“.

სახაროვის პრემიის ლაურეატი მზია ამაღლობელი უკვე 18 თვეა უკანონო პატიმრობაშია. ბელორუსმა გაათავისუფლა პატიმრობაში მყოფი ჟურნალისტი ანდჟეი პოჩობუტი მას შემდეგ, რაც მას 2025 წლის ოქტომბერში მზიასთან ერთად გადაეცა ევროკავშირის ადამიანის უფლებათა უმაღლესი ჯილდო, სახაროვის პრემია.

ბათუმში, ზღვაში იპოვეს ახალგაზრდა კაცის ცხედარი.

ახალგაზრდა კაცის სამძებრო სამუშაოები ორი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა.

23 წლის ახალგაზრდა ზღვაში 5 ივლისს შევიდა და გამოსვლა ვერ შეძლო.

გავრცელებული ინფორმაციით, ახალგაზრდა ზღვაში მეგობართან ერთად შევიდა და გამოსვლა ვეღარ შეძლო.

 

„ჩანს, რომ დასტურდება და ძლიერდება საქართველოს იზოლაციონისტური საგარეო პოლიტიკა. ნატოში გაწევრიანების პროცესი, ფაქტობრივად, შეჩერებულია ამ ეტაპზე. სახეზე გვაქვს არა პროგრესი, არამედ მნიშვნელოვანი რეგრესი. ამის გამოსწორებას თაობები დასჭირდება,“ – ამბობს მეგი ბენია.

იგი წლებია საგარეო საქმეთა სამინისტროში მუშაობდა და მისთვის მტკივნეულია „ოცნების“ მიერ შექმნილ რეალობაზე საუბარი, როცა წარსულში საქართველოს ნატოსთან ინტეგრაციის გზაზე წარმატებები ჰქონდა.

საქართველო მიწვეული არაა ნატოს სამიტზე, რომელიც 7-8 ივლისს თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში იმართება. პროგრამის მიხედვით, სამიტის ფარგლებში დაგეგმილ სხვადასხვა ღონისძიებაზე მიწვეული არიან ალიანსის შემდევი პარტნიორი ქვეყნებიდან: ავსტრალია, იაპონია, ახალი ზელანდია, კორეის რესპუბლიკა, ბაჰრეინი, ქუვეითი, ყატარი, გაერთიანებულ არაბთა საამიროები.

სამიტის სტუმრებს შორისაა უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი.

„ბათუმელებმა“ ინტერვიუ ჩაწერა საერთაშორისო უსაფრთხოების სპეციალისტთან, ყოფილ დიპლომატთან, მეგი ბენიასთან. იგი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში უსაფრთხოების პოლიტიკისა და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გენერალურ დირექტორატში მუშაობდა.

• ქალბატონო მეგი, დღეს, 7 ივლისს, ანკარაში ნატოს სამიტი ტარდება, რომელსაც საქართველო არ ესწრება, როგორც პარტნიორი. რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის? 

ბოლო 20 წლის განმავლობაში ქართულმა დიპლომატიამ, საჯარო სამსახურმა, სახელმწიფო ინსტიტუტებმა ძალიან დიდი ძალისხმევა დახარჯეს იმისთვის, რომ საქართველოს თავისი ადგილი ჰქონოდა ნატოს დღის წესრიგში. ბუნებრივია, ნატოს სამიტი იყო ერთ-ერთი ასეთი მოვლენა, სადაც ჩვენ მუდმივად ვცდილობდით, საქართველოს შესახებ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები ყოფილიყო მიღებული.

ბოლო ორი წლის ტენდენციაა – ჰააგის სამიტიდან მოყოლებული – საქართველო საერთოდ არ არის წარმოდგენილი, ან არის წარმოდგენილი იმ ფორმატში, რაც წელს არის შემოთავაზებული. ჩვენს აუდიტორიას კარგად რომ ავუხსნათ, ამ ფორმატს ე.წ. „საიდ ივენთი“ [side event] ჰქვია. ნატოს სამიტის ფარგლებში „საიდ ივენთები“, ანუ პარალელური ღონისძიება, არ არის ჩვეული მოვლენა. მაგრამ ანკარის სამიტი არის შანსი თურქული მხარისთვის – როდესაც მას აქვს ასეთი ღიაობა, ძალიან ბევრი საერთაშორისო ორგანიზაცია, უფრო მეტად კი, კვლევითი ორგანიზაციები ატარებენ სხვადასხვა ტიპის პარალელურ ღონისძიებას სამიტის მიმდინარეობის დროს.

ეს არ არის არავითარ შემთხვევაში ოფიციალური დღის წესრიგის ნაწილი. უბრალოდ, ერთ-ერთი თურქული კვლევითი ორგანიზაციის მიერ არის მიწვეული ქართული მხარე პარალელურ ღონისძიებაზე მონაწილეობის მისაღებად.

• თუმცა ამ ღონისძიების – „მოკავშირეები ანკარაში“ – ერთ-ერთი ორგანიზატორია მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენცია (MSC). 

თუ შევხედავთ ამ ღონისძიების ვებგვერდს, ვნახავთ, რომ მთავარი მაინც არის თურქეთის რესპუბლიკის კომუნიკაციების დირექტორატის, პოლიტიკის, ეკონომიკისა და სოციალური კვლევების ფონდი (SETA). ეს თურქეთის საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკიდან უფრო აიხსნება, ვიდრე ნატოს მხრიდან.

მნიშვნელოვანია ხაზი გავუსვათ იმას, რომ ეს არ არის ნატოს მიერ ქართული მხარის ოფიციალური მიწვევა. ნატოს მხრიდან ოფიციალური მიწვევა იქნებოდა ის, რაც გასულ წლებში ხდებოდა – საქართველო მიწვეული ყოფილიყო უშუალოდ ნატოს სამიტის ფარგლებში მოკავშირეებთან ერთად ჩატარებულ ღონისძიებებზე.

• მიეწვიათ, როგორც პარტნიორი, მაგალითად, უკრაინა? 

დღეს უკრაინის მდგომარეობა ცალსახად განსხვავებულია და არ უნდა ველოდოთ, რომ საქართველო იყოს იმავე დონეზე წარმოდგენილი, როგორც უკრაინაა. ანკარის სამიტი მთლიანად ეხება უკრაინისთვის დახმარების აღმოჩენას, სამხედრო ინდუსტრიის განვითარებას და ასე შემდეგ, მაგრამ ჩვენ გვქონდა სხვადასხვა: პარტნიორებთან შეხვედრის ფორმატი, იყო ცალკე ფორმატი ნატო-საქართველოს კომისიის, რომელიც, სხვათა შორის არამხოლოდ ნატოს სამიტების ფარგლებში, არამედ ზოგადად იმართებოდა სხვადასხვა თემაზე და დონეზე.

იყო სამუშაო, მაღალი დონე, რაც, როგორც ვიცი, აღარ ჩატარებულა 2025 წლიდან. 2026 წელზე საერთოდ ლაპარაკი ზედმეტია. საფეხბურთო კალკულაციას რომ შევადაროთ, „ათით ნულია“ იმასთან შედარებით, რაც ხდებოდა 2025 წლამდე.

• სხვადასხვა ქვეყანას შორის, ნატოს სამიტს ესწრება აზერბაიჯანიც. ეს რის ხაზგასმაა? 

აზერბაიჯანის საკითხი არ უნდა მივიჩნიოთ, რომ მაინცა და მაინც ნატოს მხარის ინიციატივაა. სამიტი ტარდება თურქეთში და თურქეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობები მოგეხსენებათ როგორია. ეს უფრო თურქული მხარის ინიციატივაა, ვიდრე ნატოს.

თუმცა, როდესაც გვეუბნებიან, რომ ნატოს სამიტი მხოლოდ წევრი ქვეყნებისთვისაა, ეს ასე არ არის და ამას გვიჩვენებს საქართველოს გამოცდილებაც: ჩვენ ძალიან მნიშვნელოვანი შედეგები გვქონდა სამიტებიდან წამოღებული. სამიტის დასრულების შემდეგ ქვეყნდება კომუნიკე, ან დეკლარაცია. ამ დოკუმენტში საქართველოს შესახებ მნიშვნელოვანი ჩანაწერი რომ მოხვედრილიყო, ამისთვის თვეებით ადრე ძალიან დიდი რესურსი იხარჯებოდა სახელმწიფო ინსტიტუტების მხრიდან.

მესმის, რომ დღეს უსაფრთხოების გარემო განსხვავებულია, საერთაშორისო ურთიერთობებიც განსხვავებულია, იგივე ტრამპის ადმინისტრაციიდან გამომდინარე, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ჩვენ ძალისხმევა ჩავდეთ და ამან არ იმუშავა. პირიქით, ის შედეგი, რაც დღეს დაგვიდგა, არის იმის შედეგი, რომ ჩვენ ძალისხმევას საერთოდ არ ვხარჯავთ ნატოსთან ურთიერთობების გაღრმავების თვალსაზრისით.

ბოლოს, 2024 წელს ვაშინგტონის სამიტზე იყო საქართველო წარმოდგენილი, ეს იყო საიუბილეო სამიტი და მას  ნატოსთვის სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა. იქ უკვე გაჩნდა მინიშნებები დემოკრატიულ რეფორმებზე. ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გზაზე მნიშვნელოვანია დემოკრატიული რეფორმების განხორციელება, რაც პირდაპირი ასახვა იყო იმ ცვლილებებისა, რაც თბილისში ხდებოდა.

მას შემდეგ ჩვენ უკვე აღარ ვიღებთ მონაწილეობას სამიტებში.

სხვათა შორის, 2025 წლის მიუნხენის კონფერენცია ახსენეთ და მსგავსი ფორმატები მნიშვნელოვანია იმისთვის, რომ მოსამზადებელი სამუშაოები გქონდეს მოკავშირეებთან. ჩვენ 2025 წელს იქ აღარ მიგვიწვიეს. 2026 წელს საერთოდ პარალელურ ღონისძიებაში აღმოვჩნდით.

• ანუ სად ვართ საქართველო „ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში, რა გამოდის? 

ეს მოცემულობა ერთი შეხედვით მარტივად დასანახია, მაგრამ ეს ძალიან მძიმე მისაღებია – განსაკუთრებით ჩვენთვის, ვინც ამ მიმართულებაზე ვმუშაობდით. ჩანს, რომ დასტურდება და ძლიერდება საქართველოს იზოლაციონისტური საგარეო პოლიტიკა. ნატოში გაწევრიანების პროცესი, ფაქტობრივად, შეჩერებულია. სახეზე გვაქვს არა პროგრესი, არამედ მნიშვნელოვანი რეგრესი. ამის გამოსწორებას თაობები დასჭირდება.

საქართველოს სტრატეგიული მნიშვნელობა, გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე, გაზრდილია შავი ზღვის უსაფრთხოების კონტექსტში უკრაინის ომის გამო, შეცვლილია რეგიონული უსაფრთხოების გარემო, საერთაშორისოც, მაგრამ საქართველოს აღარ აქვს ის პოლიტიკური ნება, რაც ჰქონდა აქამდე, აღარ აქვს ძალისხმევა, რასაც ის დებდა ევროპული და ევროატლატიკური ინტეგრაციის პროცესში.

ნაცვლად იმისა, რომ ჩვენი ძალისხმევა და მზაობა გადაზრდილიყო ხელშესახებ შედეგში უსაფრთხოების შეცვლილი გარემოს გამო, პირიქით, ჩვენ ვკარგავთ, ხელიდან ვუშვებთ შესაძლებლობას, დავუახლოვდეთ დასავლელ პარტნიორებს, რომ მოხდეს საქართველოს უფრო მეტად ინტეგრირება ევროატლანტიკურ უსაფრთხოების არქიტექტურაში.

• ივანიშვილის გათვლა, რომ სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია საქართველო და ამიტომ უნდა გამიწიოს დასავლეთმა ანგარიში, აღმოჩნდა, რომ არ ჭრის არც ნატოსთან? 

ხშირად ავიწყდებათ, რომ ნატო სამხედრო-პოლიტიკური ორგანიზაციაა და არ არის მხოლოდ სამხედრო ორგანიზაცია. ნატოსა თუ ევროკავშირში მოსახვედრად კრიტერიუმებია დასაკმაყოფილებელი, რადგან ეს ერთგვარია კლუბია. როდესაც ჩვენ ამ კრიტერიუმებს არ ვაკმაყოფილებთ, როგორი გეოგრაფიული მდებარეობაც არ უნდა გვქონდეს, თავისთავად ვერ მოხდება, რომ ჩვენი სტრატეგიული მნიშვნელობა პარტნიორებმა გამოიყენონ სათანადოდ.

სამწუხაროდ, ჩვენს მეგობარ ქვეყნებს, რომლებმაც ძალიან დიდი ძალისხმევა გაიღეს საქართველოს გასაძლიერებლად, თბილისში მუდმივად თავს ესხმიან და აკრიტიკებენ. კატასტროფულად გაუარესებული ურთიერთობების ფონზე, რთულია გვქონდეს მოლოდინი, რომ მივიღებთ მნიშვნელოვან შედეგებს მხოლოდ იმის გამო, რომ გვაქვს ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა.

გვყავს მეზობელი სომხეთი, რომლისკენაც შეიძლება გადაკონვერტირდეს მდებარეობის საკითხი საქართველოს გვერდის ავლით. ამის ნიშნები უკვე სახეზეა.

• ეს ნიშნავს, რომ „ოცნება“ თავისივე პროპაგანდისტულ გზავნილს „მშვიდობა გვინდა“ უპირისპირდება? კიდევ უფრო დიდი რისკის წინაშე რჩება საქართველო აგრესორი რუსეთის პირისპირ? 

საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია ძლიერი პარტნიორები – ისეთი თავდაცვის ქოლგის ქვეშ ყოფნა, როგორიც არის ნატო, ანუ კოლექტიური თავდაცვა. როდესაც ჩვენ ვშორდებით დასავლეთს, რომელიც შეიძლება იყოს ჩვენი უსაფრთხოების გარანტი, ვრჩებით პირისპირ რუსეთთან – მთავარ მტერთან. შესაბამისად, ვხდებით უფრო მოწყვლადი, როგორც სამხედრო, ისე ჰიბრიდული საფრთხეების მიმართ, რასაც რუსეთი ყოველდღიურად იყენებს უშუალო სამეზობლოში.

• რა გზავნილები აქვს დღევანდელ სამიტს – მარკ რუტემ თქვა, რომ საჭიროა ეკონომიკური სიძლიერე ითარგმნოს სამხედრო შესაძლებლობებში. რა იცვლება ნატოში, განსაკუთრებით ევროპასთან ტრამპის ერთგვარი უთანხმოების შემდეგ? 

ამ სამიტის ერთ-ერთი მთავარი თემა გაუარესებული ტრანსატლანტიკური ურთიერთობებია – იგულისხმება ნატოს ევროპელ წევრებსა და აშშ-ს შორის ურთიერთობა. ეს გამომდინარეობს ტრამპის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკურიდან. მარკ რუტეს აქვს რთული მისია – შეინარჩუნოს ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები, რაც ნატოს სიძლიერის საფუძველია.

მეორე მხრივ, იმის გამო, რომ აშშ ათწლეულების განმავლობაში იყო ნატოს და ევროპელი მოკავშირეების უსაფრთხოების გარანტორი, შეკავების უზრუნველყოფა მასზე იყო დამოკიდებული, ევროპელი მოკავშირეები უკვე ხვდებიან, რომ მნიშვნელოვანია, მეტი რესურსი ჩაიდოს სამხედრო დანახარჯებში, თავდაცვით შესაძლებლობებში. შესაბამისად, ამ სამიტზე ყველაზე დიდი ყურადღება გამახვილებული იქნება სამხედრო ინდუსტრიის განვითარებაზე.

მნიშვნელოვანია, რომ სამიტის პირველი დღე [სამიტი იმართება 7-8 ივლისს] თავდაცვის მინისტრების დონეზე იმართება. ეს იმას ნიშნავს, რომ ტექნიკური და სამხედრო კომპონენტი წინ წამოვიდა.

• ცენტრალური საკითხი გახდა სამხედრო ინდუსტრია?

რა თქმა უნდა. ხვალ გამოქვეყდნება დეკლარაცია ან კომუნიკე. იმედი მაქვს, რომ გარდა სამხედრო ინდუსტრიისა, შესაბამის გადაწყვეტილებებს მიიღებს ნატო, როგორ გაუმკლავდეს რუსეთიდან მომავალ ჰიბრიდულ საფრთხეებს.

ცხადია, უკრაინაა ამ სამიტის დღის წესრიგის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხი.

• კონკრეტულად რა იცვლება? შეიძლება ველოდოთ უკრაინის მიმართ იმ მასშტაბის მხარდაჭერას, რომ ეს გადამწყვეტი აღმოჩნდეს რუსეთ-უკრაინის ომში? 

არ ვფიქრობ, რომ რამე გარდამტეხი იქნება, მაგრამ უკრაინა იქნება ერთ-ერთი მთავარი ფოკუსი. ეს ნატოს პროგრამიდანაც ჩანს. უკრაინასთან არის ცალკე შეხვედრები, უკვე იყო ზელენსკის გამოსვლა.

იქნება პოლიტიკური მესიჯი, რომ ჩვენ უკრაინის გვერდით ვართ. სავარაუდოდ, კიდევ უფრო გაიზრდება უკრაინის დახმარება. შეეცდება ნატო, უფრო ევროპელი მოკავშირეები, რომ ტრანსატლანტიკური ურთიერთობების გაუარესების ფონზე, შეინარჩუნონ დახმარება, რასაც უწევენ უკრაინას.

• რას აჩვენებს ამ დროს „ოცნების“ რეაქცია, როცა საქართველოს ნატოს სამიტზე აღარ იწვევენ? მაგალითად, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, ირაკლი კირცხალიამ თქვა: ორგანიზატორებს ჰკითხეთ, რატომ არ ვართ წარმოდგენილიო. 

ეს განცხადებები გათვლილია საკუთარ ამომრჩეველზე.

ის პროგრესი, რასაც საქართველო წლების განმავლობაში აჩვენებდა ნატოსთან ინტეგრაციის გზაზე, მათ შორის, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების დროსაც – 2014, 2016, 2018, 2021, 2022 წლების სამიტები – ამის შემდეგ საქართველო არათუ დოკუმენტებიდან არის გამქრალი, საერთოდ არ არის წარმოდგენილი ოფიციალურ შეხვედრებში.

„ოცნებისთვის“ მნიშვნელოვანია თავის ამომრჩეველს უთხრას, რატომ ხდება ეს. მსგავსი ტაქტიკა ვნახეთ სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიასთან დაკავშირებითაც – თითქოს ეს ქარტია არავითარი მნიშვნელობის მატარებელი არ არის – მაშინ, როცა ქარტია იყო საფუძველი ჩვენი ორმხრივი ურთიერთობის.

ნატოს სამიტი არის ადგილი, სადაც მიიღება ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური გადაწყვეტილებები, რომელიც დაკავშირებულია ქვეყნის უსაფრთხოებასთან.

• „ოცნება“ განზრახ უპირისპირდება ეროვნულ ინტერესს და კონსტიტუციას – ევროატლანტიკურ ინტეგრაციას? 

ძალიან რთულია საუბარი იმაზე, მოქმედ ძალას რა ტიპის საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკა აქვს. ეს ხან არაპროგნოზირებადი, ხან – პროგნოზირებადი. ისინი საუბრობენ „მულტივექტორულ საგარეო პოლიტიკაზე“ და ამ გზით დასავლეთსა და აღმოსავლეთთან ურთიერთობის დალაგებაზე, რასაც საქართველოს მოცემულობის ქვეყანა მიჰყავს თვითიზოლაციამდე.

ჩვენ ვშორდებით ისტორიულ პარტნიორებს და ვუახლოვდებით აღმოსავლეთს, ავტორიტარულ სახელმწიფოებს.

ჩვენ არ გვაქვს ისეთი თავდაცვის შესაძლებლობები, რომ მარტომ დავიცვათ თავი აგრესორისგან – ეს იქნება პროვოკაციული ქმედებები, თუ პირდაპირი მოქმედება.

ამიტომ ყოველთვის გვჭირდება მნიშვნელოვანი უსაფრთხოების გარანტორი და ამას ჩვენ ყოველთვის, ისტორიულადაც ვეძებდით დასავლეთში, დასავლეთის ცივილურ სახელმწიფოებში. სამწუხაროდ,  ბოლო რამდენიმე წელია ეს შეიცვალა. დღეს ეს პოლიტიკა კანონდება – ამ ყველაფრის კოდიფიცირება ხდება.

ქალაქ ფოთთან, მდინარე რიონზე არსებული წყალგამანაწილებელი ნაგებობა, რომელზეც სენაკი-ფოთის საავტომობილო გზაც გადის, რამდენიმე წელია ავარიულ მდგომარეობაშია. დაშლილია ნაპირდამცავი გაბიონებიც, რის გამოც ეს ჰიდროკვანძი და მიმდებარე ინფრასტრუქტურა რეაბილიტაცია-გამაგრებას საჭიროებს.

არსებული პროექტის მიხედვით, სამუშაოების ჩატარებას 28 მილიონი ლარი და თითქმის 3 წელი დასჭირდება.

სამუშაოების დაწყებამდე ნაგებობაზე ჯერ უნდა შეიზღუდოს, ხოლო ახალი საავტომობილო ხიდის დასრულების შემდეგ, საერთოდ უნდა აიკრძალოს ტრანსპორტის მოძრაობა.

„აღნიშნული ნაგებობის ძირითადი დანიშნულებაა მდინარე რიონის თხევადი და მყარი ჩამონადენის გადანაწილება ქალაქის არხსა და ნაბადას კალაპოტს შორის.

არსებული წყალგამყოფი კვანძის ნორმალურ, საიმედო ფუნქციონირებას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს, როგორც ქალაქ ფოთის უსაფრთხოებისათვის, ასევე შავი ზღვის სანაპირო ზოლის გარეცხვისაგან დასაცავად“ – წერია პროექტში, რომლის მიხედვითაც ნაგებობაზე და მის მიმდებარედ სამუშაოები უნდა ჩატარდეს.

„ქ. ფოთთან მდინარე რიონზე არსებული წყალგამყოფი კვანძის ქვედა ბიეფის ფლუტბეტისა და მდინარე რიონზე მარჯვენა ნაპირზე მოწყობილი გაბიონების ცალკეული მონაკვეთების აღდგენის“ სამუშაოების შესყიდვაზე ელექტრონული ტენდერი სახელმწიფო შპს „საქართველოს მელიორაციამ“ გამოაცხადა.

შესყიდვის სავარაუდო, ანუ სატენდერო ღირებულება 28 040 237 ლარია დღგ-ს ჩათვლით. სატენდერო განცხადებაში აღნიშნულია, რომ დაფინანსება გათვალისწინებულია 2026-2029 წლების ბიუჯეტით.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წერილის მიხედვით, „2026 წელს შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ანგარიშზე არსებული სახსრებიდან დაფარულ იქნება 10,2 მილიონი ლარი, 2027 წელს გათვალისწინებული იქნება 6 მილიონი, 2028 წელს – 6,3 მილიონი, ხოლო 2029 წელს – 6,5 მილიონი ლარი [შესყიდვის ჯამური ღირებულება – 29 111 415 ლარი]“.

ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 5 აგვისტოს დაიწყება და 10 აგვისტოს დასრულდება.

პირობის მიხედვით „სამუშაოების შესრულების ვადაა 1047 დღე შემსყიდველის წერილობითი დავალებიდან [აქ გათვალისწინებულია მხოლოდ მშენებლობის ვადა, მძიმე კლიმატური პირობების გაუთვალისწინებლად]“.

აღნიშნულის გათვალისწინებით, არახელსაყრელი კლიმატური პირობების შემთხვევაში, სამუშაოების დასრულების ვადა კიდევ გადაიწევს.

რიონზე მდებარე წყალგამყოფი ჰიდრონაგებობის შესახებ [დეტალური საინჟინრო პროექტის განმარტებითი ბარათიდან]:

„მდინარე რიონზე, ფოთიდან მე-7 კილომეტრზე, განთავსებულია წყალგამყოფი სათავე ნაგებობა [დასაშლელი კაშხალი სეგმენტური საკეტებით], რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა 1959 წელს და მიეკუთვნებოდა IV კლასის ნაგებობას იმ დროს მოქმედი სამშენებლო ნორმების მიხედვით.

ბოლო წლებში [2000-2003 წწ] ჩატარებული ტოპო-გეოდეზიური და ექოლოტური კვლევების საფუძველზე დადგენილი იყო, კაშხლის ქვედა ბიეფის სერიოზული დაზიანება, მთლიანად იყო გამქრალი რისბერმა [7200 კვ.მ] და ჩანგრეულ-დეფორმირებული იყო წყალსაცემი ფილის დიდი ნაწილი [დაახლოებით 40%].

მომდევნო კვლევებმა, რომელიც ჩატარებული იყო მსოფლიო ბანკის თაოსნობით და ჩატარებული იყო ასოციაცია „ჰიდროსფეროს“ მიერ 2004 წლის იანვარ-თებერვალში, კაშხლის ქვედა ბიეფში გამოვლენილი იყო საკმაოდ მძიმე სურათი. კერძოდ:

კაშხლისა და წყალსაცემი ფილის წყალქვეშა ნაწილის დეტალური აგეგმვის საფუძველზე, რომელიც განხორციელდა გლობალური პოზიციონერების სისტემის და ექოლოტის მეშვეობით, კაშხლის ცენტრალური ნაწილის ქვეშ დადასტურდა წინა წლების კვლევების შედეგად პროგნოზირებული გამორეცხვები, რომელთა მასშტაბები წლების განმავლობაში საგრძნობლად იყო გაზრდილი.

მე-5 ბურჯის ქვეშ გამორეცხვა გავრცელებული იყო 5მ-მდე, ხოლო სიღრმე ფიქსირდებოდა 11 მეტრზე. წყალსაცემი ფილისა და ფლუტბეტის ქვეშ შექმნილი იყო სიცარიელეები, რომლის მოცულობაც 2000 კუბ.მეტრს აღწევდა.

არსებული მასალებიდან გამომდინარე [ტოპო-გეოდეზიური გაზომვები, ბათიმეტრიული აგეგმვები, გამოკვლევა მყვინთავების მეშვეობით, ჰიდრავლიკური და სტატიკური ანგარიშები] შეიძლება გაკეთდეს დასკვნა, რომ კაშხლის მდგრადობის ხანგრძლივობა არაპროგნოზირებადია და საერთო აზრით მოიცავს საკმაოდ მცირე დროს.

ამიტომ აუცილებელია, სათავე ნაგებობის კაპიტალური-აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებამდე, მაქსიმალურად მოვაცილოთ ჰიდროტექნიკურ ნაგებობას დატვირთვა, რაც შესაძლებელია განხორციელდეს სატრანსპორტო გადაადგილების ნაწილობრივი შეზღუდვით ხოლო ქვედა ბიეფში გამოცხადებული ახალი ხიდის მშენებლობის შემდეგ სრულად შეზღუდვით.

ბოლო წლებში ჩატარებული კვლევების საფუძველზე დადგინდა, რომ ფუძის გრუნტის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, ნაგებობა არამყარია და საჭიროებს გადაუდებელ ჩარევას.

მდგომარეობას, დროებითი სამშენებლო ღონისძიებების გატარების თვალსაზრისით ართულებს ის გარემოებაც, რომ მდინარე რიონის ჰიდროგრაფით, წყალმცირობის პერიოდი, როდესაც მდინარის მთელი ხარჯი [<400 მ3/წმ] შეიძლება გატარებული იქნას ქალაქის არხის საშუალებით და როდესაც შესაძლებელია სამუშაოების ჩატარება ნაწილობრივ დახურული ფარების ქვეშ, მოიცავს მხოლოდ 2-2.5 თვეს.

მაგრამ არც ეს პერიოდია გარანტირებული, ვინაიდან წლის ნებისმიერ თვეშია მოსალოდნელი პიკური წყალმოვარდნები [1-5 დღის ხანგრძლივობით], რომელიც აჭარბებს ქალაქის არხის გამტარუნარიანობას“ – წერია განმარტებით ბარათში.

პროექტი, რომლის მიხედვითაც წყალგამყოფ ნაგებობაზე სამუშაოები უნდა ჩატარდეს, შპს „საქართველოს მელიორაციამ“ 2019 წელს გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოვლენილ შპს „გროს ენერჯი ჯგუფისგან“ 133 ათას 829 ლარად შეისყიდა.

დოკუმენტების მიხედვით ხელშეკრულება „გროს ენერჯი ჯგუფთან“ 2019 წლის დეკემბერში იყო გაფორმებული, საბოლოო პროექტის მიღება-ჩაბარების აქტი კი 2023 წლის ოქტომბერშია გაფორმებული.

„მაქსიმალურად უნდა იყოს დაცული უსაფრთხოების ყველა პირობა, რადგანაც არსებობს საშიშროება, მშენებლობის პროცესში მოხდეს ნაგებობის რღვევა და განვითარდება მისგან გამოწვეული გაუთვალისწინებელი უარყოფითი მოვლენები.“ – წერია პროექტში.

აღსანიშნავია, რომ ქალაქ ფოთთან, მდინარე რიონზე, ახალი, 8-მალიანი, 436 მეტრი სიგრძის საავტომობილო ხიდის მშენებლობის დაწყებაზე საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა ინფორმაცია 2021 წელს გაავრცელა. ამავე ინფორმაციით აშენდებოდა მისასვლელი გზებიც და სამუშაოები მთლიანად 2 წელიწადში, ანუ 2023 წელს უნდა დასრულებულიყო. ხიდი ამ დრომდე არ გახსნილა.

ახალი საავტომობილო ხიდი აუცილებელია წყალგამყობი ნაგებობის განტვირთვის, გამაგრებისა და შემდგომ მისი მდგრადობის შენარჩუნებისთვის. უშუალოდ წყალგამყოფი ნაგებობის ფუნქციონირება კი, როგორც ზემოთ იყო აღნიშნული, ფოთის – წყალდიდობისგან, ხოლო ზღვის ნაპირის – წარეცხვისგან დასაცავად არის აუცილებელი.

ეს ხიდი მდინარე რიონზე წყალგამყოფი ნაგებობიდან დაახლოებით 700 მეტრში [სარკინიგზო ხიდის პარალელურად] შენდება.

5 თვის წინ საავტომობილო გზების დეპარტამენტიდან მოგვწერეს, რომ ხიდისა და მისასვლელი გზების მშენებლობის დასრულება 2026 წლის მეორე ნახევარში არის დაგეგმილი.

ვრცლად ამ თემაზე:

როდის აშენდება რიონზე ხიდები, რომლებიც წლების წინ უნდა გახსნილიყო

See more

მთავარი ფოტო: წყალგამყოფი ჰიდრონაგებობა მდინარე რიონზე და საავტომობილო გზა ამავე ნაგებობაზე / ფოტო: „ბათუმელები“/2025 წ. 

 

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ინფორმაციით, 2026 წლის მაისში მშენებლობის ღირებულების ინდექსი წინა თვესთან შედარებით 0.5%-ით გაიზარდა, ხოლო წინა წლის მაისის მონაცემებთან შედარებით – 4.1%-ით.

ეს ნიშნავს, რომ მშენებლობა გაძვირდა, რაც, როგორც წესი, პირდაპირ პროპორციულად შეიძლება აისახოს უძრავი ქონების ფასებზეც, როგორც საცხოვრებელ, ისე არასაცხოვრებელ სივრცეებზე.

საქსტატის მონაცემებით, ბოლო თვეში მშენებლობის ფასის გაზრდის ძირითადი მიზეზი სამშენებლო მასალებზე ფასების 0,6%-იანი ზრდაა.

რაც შეეხება ბოლო ერთი წლის მაჩვენებელს, საქსტატის ცნობით, ამ შემთხვევაში ფასის ზრდა, მეტწილად სამშენებლო მასალების ტრანსპორტირების, საწვავისა და ელექტროენერგიის ხარჯების გაზრდამ გამოიწვია [17,2%].

ამავე დროს, საქსტატის მონაცემებით, ბოლო ერთ წელში სამშენებლო სფეროში დაქირავებული მუშახელის ანაზღაურება 1,1%-ით გაიზარდა და მშენებლობის ხარჯებზე გავლენა ამანაც იქონია.

„გაბზარულ მილს, რომელსაც წესით შედუღება და სერიოზული რემონტი სჭირდებოდა, უბრალოდ სქელ საღებავს უსვამდნენ. მთავარი იყო, ინსპექტორს თვალი შეევლო და ეთქვა – კი, შეკეთებულია,“ – ასე იხსენებს ახალგაზრდა ქართველი მეზღვაური, სანდრო [სახელი შეცვლილია], თავისი ცხოვრების ყველაზე კოშმარულ რეისს ე.წ. „ჩრდილოვან ფლოტში“.

როდესაც გემზე ადიოდა, ეგონა, რომ ეს ერთი რიგითი, სტანდარტული კონტრაქტი იქნებოდა. ადგილობრივი სააგენტოს გავლით დასაქმებულმა მეზღვაურმა წინასწარ არც ხომალდის ტექნიკური ისტორია იცოდა და არც მისი რეალური მარშრუტი.

რეალობა კი პირველივე პორტში გამოაშკარავდა: ბელგიაში ჩასულ ეკიპაჟს ტანკერი დაპატიმრებული დახვდა.

„ორი თვის განმავლობაში ვიყავით გაჩერებულები და მერე პირდაპირ რუსეთში, უსტ-ლუგაში წავედით. გემი საერთოდ არ იყო მომზადებული, გზად ყველაფერი გაგვიფუჭდა… წინასწარ არავინ გეუბნება სად მიდიხარ. მხოლოდ გემზე გავიგეთ, თურმე უსტ-ლუგაში მივდიოდით. რატომ გეტყვის? იცის, რომ უკან ვეღარ წამოხვალ,“ – ჰყვება მეზღვაური.

პორტის დატოვებამდე, სრული ტექნიკური შეკეთებისთვის ტანკერი მშრალ დოკში უნდა შეეყვანათ. თუმცა, გემთმფლობელებმა ხარჯების დაზოგვა არჩიეს. სპეციფიკური საინჟინრო სამუშაოები პირდაპირ ეკიპაჟს დააკისრეს. „გზადაგზა, ღია ზღვაში უნდა გაგვეკეთებინა ის, რისი შესრულებაც მოძრავ გემზე ფიზიკურად შეუძლებელი იყო,“ – იხსენებს სანდრო.

რუსეთიდან სანქცირებული ნავთობით დატვირთულმა, დაშლის პირას მყოფმა გემმა ტვირთი საბერძნეთის სანაპიროებთან გადატვირთა და გაყიდა. ევროპისკენ ცარიელი კორპუსით დაძრული ხომალდისთვის ყველაზე დიდი კოშმარი სწორედ აქ, ბისკაის ყურეში დაიწყო. ჩრდილოეთის წყლებისთვის მოუმზადებელმა ტანკერმა შტორმს ვეღარ გაუძლო.

„ბისკაიში ისეთი შტორმებია, გემებს ამტვრევს და ჩვენც დაგვამტვრია. თან ცარიელი მივდიოდით და უფრო მეტად არყევდა. გემი გაგვებზარა და ფაქტობრივად, მთელი ხომალდი თავზე დაგვატყდა. არც საჭმელი გვქონდა… ხანდახან დღეები გვიწევდა მშიერი ყოფნა. პარალელურად, გემზე ხანძარიც გაჩნდა. ყველაფერი წვალებით მუშაობდა,“ – იხსენებს სანდრო. კომპანიას ნაპირიდან მხოლოდ ერთი დირექტივა ჰქონდა: „გვეუბნებოდნენ, როგორმე ესპანეთამდე ჩამოაღწიეთო“.

ესპანეთის პორტში შესულმა სრულად ქართულმა ეკიპაჟმა გადარჩენისთვის ერთობლივი გადაწყვეტილება მიიღო – ბუნტი საკუთარი სიცოცხლის გადასარჩენად.

„ჩამოვედით თუ არა, ვთქვით, რომ გემზე მუშაობა უკვე ძალიან სახიფათო იყო. ყველამ ერთად დავწერეთ განცხადება. კაპიტანიც ქართველი იყო და ბრძანება აღარ გასცა – გემი აღარ დავძარით,“ –  იხსენებს სანდრო. 

გემის მფლობელები იძულებული გახდნენ, ეკიპაჟი სახიფათო ხომალდიდან გაეშვათ.

რამ აიძულა ახალგაზრდა ადამიანს, რომელსაც ზღვაზე მეტად ხმელეთზე ცხოვრება, მეგობრები და მუსიკა უყვარს, ასეთ მახეში საკუთარი ნებით გაბმულიყო?

მაშინ, როცა რუსეთიდან სანქცირებული ნავთობი მოჰქონდა გაბზარული ხომალდით, სანდროს ჯერ კიდევ არ ესმოდა, თუ რეალურად რას ნიშნავდა „ჩრდილოვანი ფლოტი”.

ჩარტერულმა რეისებმა მისი ცხოვრება უწყვეტ, მექანიკურ ციკლად აქცია. დღე-ღამის ბუნებრივი აღქმა მკაცრმა, ექვსსაათიანმა გრაფიკმა ჩაანაცვლა: ექვსი საათი მუშაობა, ექვსი საათი ძილი.

სანდროს პასუხზე ბევრი არ უფიქრია: „ფული. მარტო ფული, სხვა არაფერი… მაგრამ ახლა იმ აზრზე ვარ, რომ არანაირი ფული არ ღირს იმ პირობებისა და სამუშაოს სანაცვლოდ“.

რა არის ჩრდილოვანი ფლოტი?

2022 წელს, უკრაინაში შეჭრისა და დასავლური სანქციების საპასუხოდ, რუსეთმა ე.წ. „ჩრდილოვანი ფლოტი“ შექმნა, რომელიც ნავთობით ფარული ვაჭრობის მთავარ ინსტრუმენტად იქცა. ძირითადად მოძველებული ტანკერებისგან შემდგარი ეს ქსელი საერთაშორისო წესების მიღმა ოპერირებს: მათთვის ჩვეულებრივი პრაქტიკაა სანავიგაციო სიგნალების გათიშვა, დროშების მუდმივი ცვლა და უსაფრთხოების სტანდარტების უგულებელყოფა.

Razom We Stand-ის მონაცემებით, გასულ წელს ამ ფლოტის მოცულობამ 848 გემს მიაღწია. მიუხედავად იმისა, რომ 2025 წლის ბოლოსთვის დასავლეთმა (ევროკავშირმა, აშშ-მა, ბრიტანეთმა და მათმა მოკავშირეებმა) 621 უნიკალური ტანკერი დაასანქცირა, „შავ სიაში“ მოხვედრილი გემები რუსულ პორტებში კვლავ შეუფერხებლად იტვირთებიან და მათი რიცხვი სტაბილურად იზრდება.

დისტანციიდან „ჩრდილოვანი ფლოტი“ საერთაშორისო სანქციებისა და ანალიტიკური ანგარიშების თემაა, თუმცა ბათუმს თავისი საზღვაო ეკონომიკა აქვს, რომლის მთავარი საყრდენი მეზღვაურთა შრომაა. 

მიუხედავად ამისა, 2026 წლის ივნისის მონაცემებით, საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს დასაქმების პორტალზე 7 000-ზე მეტი რეგისტრირებული მეზღვაურისთვის არცერთი თავისუფალი სამუშაო ადგილი არ იძებნება.

ამ კონკურენციის ფონზე, ქართველი მეზღვაურები „ჩრდილოვანი ფლოტის“ წინაშე განსაკუთრებით მოწყვლადები ხდებიან. 

სტატიაზე მუშაობისას 5 სხვადასხვა რანგისა და გამოცდილების მეზღვაურს ვესაუბრეთ. ჩრდილოვან ფლოტში ხელფასი სტანდარტულია. ქართველები ამ რისკზე ძირითადად სიდუხჭირის, უმუშევრობის, ინგლისური ენის არცოდნისა და სწრაფი დაწინაურების სურვილის გამო მიდიან.

ენის ბარიერი და და „დაუწერელი ხარკი“

მირზა ფუტკარაძე შორეული ნაოსნობის კაპიტნის უფროსი თანაშემწეა. 17 წლის წინ მისი პროფესიული გზა რიგითი მატროსობიდან დაიწყო, დღეს კი მსოფლიოს უდიდესი, 350 000-ტონიანი ნავთობმზიდავების (VLCC) ნავიგაციას მართავს. ის ახლა ორ საზღვაო სასწავლებელშიც ასწავლის და მიაჩნია, რომ ქართველი მეზღვაურებისთვის მთავარი ბარიერი ინგლისური ენის არასაკმარისი ცოდნა და სუსტი საბაზისო განათლებაა.

იგი მიიჩნევს, რომ ენის სათანადო ცოდნის გარეშე გაცემული დიპლომი მეზღვაურს საერთაშორისო ბაზარზე იზოლაციისთვის იმეტებს. ეს გამოწვევები სტუდენტებს სანდო, საერთაშორისო კომპანიებისკენ გზას უკეტავს, ისინი პირველივე გასაუბრებაზე იჭრებიან. შედეგად, ზოგი პროფესიას ტოვებს, სხვები კი გემზე მოსახვედრად ფულის გადახდას და საეჭვო გზებს თანხმდებიან. 

გლობალურ ფლოტში მოსახვედრად მეზღვაურებს, ძირითადად, ორი გზა აქვთ. 

პირველი უსაფრთხო და გამჭვირვალეა: დიდი საერთაშორისო კომპანიები (მაგალითად, „V.Ships“ ან „Columbia“) ბათუმში საკუთარ ფილიალებს ხსნიან და კადრებს პირდაპირ, ყოველგვარი შუამავლის გარეშე ასაქმებენ და ატრენინგებენ.

მეორე გზა ე.წ. საკრუინგო, ანუ შუამავალ სააგენტოებზე გადის. მირზას თქმით, სუსტი კონტროლისა და რეგულაციების ნაკლებობის გამო, ეს ბაზარი ხშირად მანკიერი წესებით თამაშობს. წესით, შუამავალმა სააგენტომ კადრის მოძიებისთვის ფული უცხოელი დამსაქმებლისგან ისედაც უნდა აიღოს, თუმცა რეალობაში, დასაქმების სანაცვლოდ ისინი თანხას თავად მეზღვაურებსაც სძალავენ.

„ყოველთვის, როცა გემზე მიდიხარ, 80-90%-ში ფულს იხდი. შეიძლება გადაიხადო ერთი თვის ხელფასი ან მესამედი“, – დასძენს მეზღვაური სანდრო, რომელიც დაპატიმრებულ გემზე სწორედ ადგილობრივი საკრუინგო სააგენტოს „დახმარებით“ აღმოჩნდა.

არადა, ეს „დაუწერელი ხარკი“ მხოლოდ უსამართლო ტრადიცია არ არის. საქართველომ მოახდინა საზღვაო შრომის კონვენციის რატიფიცირება, რომელიც 2025 წლის თებერვალში შევიდა ძალაში. კონვენცია ცალსახად კრძალავს მეზღვაურისგან სამსახურის შოვნისთვის საკომისიოს აღებას, თუმცა, ქაღალდზე აღებული ეს ვალდებულება ბათუმის საკრუინგო ოფისების ყოველდღიურობას ჯერ არ შეხებია.

სტატიაზე მუშაობისას, საზღვაო სატრანსპორტო სააგენტოს მივმართეთ კითხვით: კონვენციის ამოქმედების შემდეგ, რა მექანიზმით ამოწმებს უწყება მის შესრულებას და რამდენი შუამავალი კომპანია დაჯარიმდა ან გაფრთხილდა ამ უკანონო პრაქტიკის გამო? – ამ კითხვაზე პასუხი არ მიგვიღია. 

დაწინაურების ილუზია და რეპუტაციული რისკი

ჩრდილოვან ფლოტში მოხვედრა მარტივია, რადგან იქ არ მუშაობს საერთაშორისო წესები და არ ტარდება ინსპექციები. ეს გარემო მეზღვაურებს სწრაფი დაწინაურების ილუზიას უქმნის – მათ შეუძლიათ რეზიუმეში ოფიცრის სტატუსი მარტივად ჩაიწერონ, სტანდარტული ინტერვიუებისა და შემოწმებების გარეშე.

„ბევრი საქმე არ გაქვს… დახურული ავზივითაა, არავინ ამოწმებს, შიგნით რა გაქვს. მთავარია, გემი დაიტვირთოს და გადაადგილდეს. დანარჩენი არავის აინტერესებს“, – ჰყვება მირზა ფუტკარაძე.

თუმცა, ასეთი გემების სტატუსი სერიოზულ რისკებს შეიცავს:

„იქ, სადაც საერთაშორისო წესები არ მუშაობს, ვერავინ მოგცემს გარანტიას, რეისის ბოლოს სახლში დაბრუნდები, თუ რომელიმე უცხო ქვეყნის ციხეში აღმოჩნდები“, – ამბობს კაპიტნის უფროსი თანაშემწე, რომელმაც მსგავსი საეჭვო შეთავაზება სწორედ ამ მიზეზით უარყო.

უფრო მეტიც, „იზოლირებული ავზიდან“ ლეგალურ ბაზარზე დაბრუნება რთულია. საერთაშორისო სანდო კომპანიები კადრის წარსულს ამოწმებენ. ვინაიდან ჩრდილოვან ფლოტში არც ინსპექციები არსებობს და არც ტვირთის მკაცრი კონტროლი, იქ ხშირია ნავთობისა და საწვავის მოპარვის შემთხვევები.

მირზა ფუტკარაძე დამსაქმებლების ამ შიშს ასე განმარტავს: „შენ რომ ჩრდილოვან ფლოტზე მუშაობდი… შეიძლება ლეგალურად დაგასაქმო, მაგრამ მიჩვეული ხელი მაინც თავისას შვრება. პერსპექტივაში მეზღვაურმა შეიძლება ლიცენზიაც დაკარგოს.“

თუ ქართველების ჩრდილოვან ფლოტზე დასაქმება მასობრივ ხასიათს მიიღებს, ეს მხოლოდ ცალკეული მეზღვაურების სანდოობას კი არა, მთლიანად ქვეყნის საზღვაო რეპუტაციას დააზიანებს. 

საქართველოს უკვე აქვს რეპუტაციული კოლაფსის მწარე გამოცდილება – 2010-2014 წლებში, ყალბი დიპლომების სკანდალის გამო, ევროკავშირმა ქართული საზღვაო სერტიფიკატების აღიარება შეაჩერა, რამაც ათასობით ქართველი მეზღვაური წლების განმავლობაში ევროპული ბაზრის მიღმა, „შავ სიაში“ დატოვა.

ილუზიური ფარი: რატომ დუმან პროფკავშირები?

რა ხდება მაშინ, როცა ხომალდზე პრობლემები იწყება და მეზღვაურს ინსტიტუციური დაცვა სჭირდება? წესით, ასეთ დროს მათ ზურგს პროფკავშირი უნდა უმაგრებდეს. თუმცა, ჩვენი რესპონდენტები ჰყვებიან, რომ ორგანიზაცია, რომელიც მათ უფლებებს უნდა იცავდეს, რეალობაში თითქმის უხილავია.

ყველაფერი საინფორმაციო ვაკუუმიდან იწყება – პროფკავშირს ჩრდილოვან ფლოტზე მეზღვაურები საჯაროდ არასდროს გაუფრთხილებია.

შორეული ნაოსნობის კაპიტნის უფროსი თანაშემწის, მირზა ფუტკარაძის შეფასებით, განსხვავებით ინდოელი ან ფილიპინელი კოლეგებისგან, რომლებმაც იციან, რომ ზურგს ძლიერი პროფკავშირი უმაგრებთ, ქართველი მეზღვაურები კრიზისის დროს მარტო რჩებიან. „მე ვერ ვხედავ იმ ბერკეტს, რომ პროფკავშირი რაღაცით დაგვეხმარება,“ – აღნიშნავს ის.

თუ როგორი უნდა იყოს ეს ბერკეტი პრაქტიკაში, ამას კონტეინერმზიდის ოფიცერი, ლუკა კოღოშვილი ფილიპინების მაგალითზე ხსნის. იქ პროფკავშირი საეჭვო კომპანიებს მკაცრად ფილტრავს და კაპიტანს მეზღვაურის თვითნებურად გაშვებას უზღუდავს. „ჩვენ ზუსტად ასეთი დამცველობითი ფუნქცია გვჭირდება, რომ ქართველი მეზღვაური არ დაიჩაგროს,“ – დასძენს ის.

მესამე რანგის ოფიცერი სულო ჩებინოვი გერმანულ კომპანიაში 2021 წლიდან მუშაობს.  ITF-თან აფილირებული ქართული ორგანიზაციის არსებობის შესახებ არ სმენია. „არასდროს მქონია შეხება მეზღვაურთა პროფკავშირებთან. შეიძლება სადღაც რეგისტრირებული არიან, მაგრამ ასრულებენ თუ არა თავის მოვალეობებს – ეს მეორე საკითხია“ – გვითხრა მან. 

არადა, საქართველოს პროფკავშირს საერთაშორისო ფედერაციის (ITF) მანდატი ოფიციალურად აქვს. როგორც მეორე რიგის ოფიცერი, იაკობ ხალვაში აღნიშნავს, ეკიპაჟებმა ორგანიზაციის წარმომადგენლების სახელები და მისამართიც კი არ იციან. მისი თქმით, ეს კომუნიკაციის ნაკლებობის ბრალია:

„დღეს თუ სოციალურ ქსელში აქტიური არ ხარ, ჩათვალე, საზოგადოებას არ ელაპარაკები“ – ამბობს იაკობ ხალვაში.

სტატიაზე მუშაობისას მერაბ ჩიჯავაძეს, ტრანსპორტის მუშაკთა საერთაშორისო ფედერაციის, ITF-ის წარმომადგენელს საქართველოში, ინტერვიუ ვთხოვეთ, თუმცა პასუხი არ მიგვიღია.

ჩრდილოვან ფლოტში ქართველი მეზღვაურების დასაქმებასთან დაკავშირებული საფრთხეებისა და რისკების შესახებ კითხვებით საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოსაც მივმართეთ. სააგენტოს პასუხის შემთხვევაში სტატია განახლდება.

რისკის რეალური ფასი: მიტოვება, ციხე და დრონები

ჩრდილოვანი ფლოტის ტანკერმა ლუკასაც ახლოს ჩაუარა – პორტში შესვლისას ის უშუალოდ შეესწრო ასეთი გემის  დაპატიმრებას.

„ჩვენთან ახლოს ტანკერი დააკავეს, რადგან ყალბი დოკუმენტებით ირანული სანქცირებული ნავთობი გადაჰქონდა,“ — იხსენებს გერმანული კომპანიის კაპიტნის უფროსი თანაშემწე, რომელიც თავად მკაცრად გაწერილ, ლეგალურ სისტემაში მუშაობს.

სწორედ ამ დაცული სტრუქტურიდან დანახულმა სურათმა დაარწმუნა ის, რომ ფარულ ფლოტში დასაქმება უკიდურესად სარისკოა. ლუკას შეფასებით, მთავარი საფრთხე პასუხისმგებლობის არარსებობაა:

„ჩემი აზრით, ეს ხალხი ნელი მოქმედების ბომბზე ზის. არავინაა დაზღვეული, რა მოხდება, სად დააკავებენ და როგორ განვითარდება მოვლენები. შეიძლება გემი დააკავონ და დამხმარე არავინ ეყოლებათ. ის საკრუინგოები და ფირმები, რომლებიც ჩრდილოვან ფლოტს ემსახურებიან, უმეტესად არალიცენზირებულები არიან. შესაბამისად, პასუხს ვერავის მოსთხოვ და ამ ქართველ მეზღვაურებზე პასუხისმგებელი არავინ იქნება“.

საერთაშორისო სატრანსპორტო ფედერაციის (ITF) მონაცემებით, 2025 წელს გემებზე მიტოვებულ მეზღვაურთა რაოდენობამ ანტირეკორდულ ნიშნულს მიაღწია: 410 ხომალდზე 6,223 ადამიანი დარჩა ბედის ანაბარად. ეს მაჩვენებელი ზედიზედ მეექვსე წელია იზრდება. ეკიპაჟებს ჯამში 25.8 მილიონი დოლარის ხელფასი გაეყინათ, საიდანაც პროფკავშირებმა მხოლოდ 16.5 მილიონის დაბრუნება შეძლეს.

ყველაზე საგანგაშო კი პროპორციაა: Lloyd’s List-ის 2026 წლის იანვრის კვლევით, მიტოვებული ტანკერების 66% სწორედ ჩრდილოვან ფლოტზე მოდის, მაშინ როცა თავად ეს ფლოტი მსოფლიო სატანკერო ბაზრის მხოლოდ 20%-ს შეადგენს.

მარტივად რომ ვთქვათ, ჩრდილოვან ხომალდზე მოხვედრისას ეკიპაჟის გემზე მიტოვების რისკი სამჯერ უფრო მაღალია.

ფინანსური რისკების მიღმა, მეზღვაურები რეალური იურიდიული საფრთხის წინაშეც დგანან.

ამის ნათელი მაგალითია 47 წლის ქართველი კაპიტნის, ავთანდილ კალანდაძის საქმე. აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის ცნობით, ჩრდილოვანი ფლოტის კაპიტანმა, რომელსაც ირანული და ვენესუელური ნავთობი გადაჰქონდა, ამერიკის საოლქო სასამართლოში ბრალი ოფიციალურად აღიარა. კალანდაძეს კარიბის ზღვიდან ჩრდილო ატლანტის ოკეანემდე მრავალკვირიანი დევნისას აშშ-ის სანაპირო დაცვისადმი დაუმორჩილებლობა ედებოდა ბრალად, რის გამოც ახლა ის ამერიკული მართლმსაჯულების წინაშე აგებს პასუხს.

თუმცა, ხელფასის დაკარგვასა და დაპატიმრებაზე უარესი მაინც ფიზიკური განადგურების რისკია. ფარული მარშრუტებით მოძრავი სანქცირებული გემები ღია ზღვაში ხშირად პირდაპირ სამიზნეებად იქცევიან.

მხოლოდ 2025 წლის ბოლოს რამდენიმე ინციდენტი მოხდა: 27 ნოემბერს სენეგალის სანაპიროსთან ტანკერი Mersin ააფეთქეს; მეორე დღეს, 28 ნოემბერს, უკრაინულმა საზღვაო დრონებმა („Sea Baby“) თურქეთის სანაპიროსთან ორი სანქცირებული ხომალდი დააზიანეს; 2 დეკემბერს კი ტანკერ Midvolga 2-ს, რომელსაც რუსეთიდან საქართველოში მზესუმზირის ზეთი მოჰქონდა, თურქეთის სანაპიროდან 129 კილომეტრში დაარტყეს.

60 წუთი გადასარჩენად: ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა

იაკობ ხალვაში ქიმმზიდებისა და ტანკერების მეორე ოფიცერია. მისთვის ზღვა ბავშვობის ოცნება არ ყოფილა – 19 წლის ასაკში, პირველი რეისის შემდეგ აღმოაჩინა, რომ გემის მკაცრად გაწერილ რუტინაში გონებრივად ისვენებს და საკუთარ თავთან მარტო დარჩენის სივრცეს პოულობს.

გემზე ასვლისას გეოპოლიტიკა ნაპირზე რჩება. ამიტომ, იაკობი ჩრდილოვან ფლოტსაც არა მორალური, არამედ წმინდად პრაგმატული პოზიციიდან აფასებს:

„არავინ კითხულობს, საიდან მოაქვს და სად მიაქვს გემს ტვირთი. მეზღვაურისთვის გაცილებით მნიშვნელოვანია სიტუაცია გემზე, ხელფასი და კონტრაქტის პირობები“ – ამბობს ის. 

სწორედ ამ პრაგმატიზმის გამო, მისთვის „საინფორმაციო ვაკუუმი“ მოგონილი კონცეფციაა. იაკობი ვინმესთვის რაიმეს აკრძალვის წინააღმდეგია – მთავარია, მეზღვაურმა გადაწყვეტილება სრული სურათის დანახვის შემდეგ, გააზრებულად მიიღოს. დღეს, როცა სისტემური დაცვა არ არსებობს, ეს უსაფრთხოება მხოლოდ ციფრულ ძიებაზე გადის.

მართალია, მონაცემები ერთ, გამარტივებულ ეკრანზე არავის დაუხვდება და ძიება ძალისხმევას მოითხოვს, მაგრამ, იაკობის თქმით, რეალური სურვილის შემთხვევაში გადასამოწმებლად ერთი საათიც საკმარისია. ეს ზუსტად ის 60 წუთია, რომელიც შენს მომავალს წყვეტს – სანდო კომპანიის ხიდურზე აღმოჩნდები, თუ ჩრდილოვანი ფლოტის უხილავ ნაწილად იქცევი.

ამ უხილავობის მისაღწევად „ჩრდილოვანი ფლოტი“ სწორედ ციფრული კვალის წაშლით მუშაობს.

მესამე რანგის ოფიცერი სულო ჩებინოვი ხსნის მექანიზმს, თუ როგორ მუშაობს ეს საინფორმაციო ვაკუუმი პრაქტიკაში:

„სანამ გემი ტერიტორიულ წყლებში შევა, რთავენ AIS-ს [ავტომატური საიდენტიფიკაციო სისტემა]. იშლება აბსოლუტურად ყველაფერი: გემის სახელი, დროშა, გემთმფლობელი. შეგნებულად უმალავენ ეკიპაჟს რეალურ სურათს. მეზღვაური აწერს ხელს კონტრაქტს, ჩადის გემზე და მხოლოდ ადგილზე, შუა ოკეანეში აღმოაჩენს ხშირ შემთხვევაში, რომ სანქცირებულ ტვირთზე უწევს მუშაობა. ამის შემდეგ უკანდასახევი გზა აღარ არის – შუა ოკეანეში უკან ვერავინ დაგაბრუნებს“.  

თუმცა, პრობლემა მხოლოდ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობით ვერ მოგვარდება. იაკობი ხედავს, რომ ბაზარს ღია, დინამიური რეესტრი აკლია. მისი შეფასებით, მეზღვაურებს სჭირდებათ არა სააგენტოების მშრალი ჩამონათვალი, არამედ პლატფორმა, სადაც პირდაპირ გამოჩნდება: რამდენი ადამიანი დასაქმდა კონკრეტული შუამავლის მეშვეობით, როგორია რეალური საშუალო ანაზღაურება და იძებნება თუ არა ისტორიაში კომპანიების მიმართ საჩივრები.

სულიკო მიიჩნევს, რომ ერთიანი რეესტრის შექმნამდე სახელმწიფოს ხელთ არსებული რესურსების გამოყენებაც შეუძლია: „სახელმწიფომ უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა. როცა არსებობს მეზღვაურთა ბაზა ჩვენი პირადი მონაცემებით, ელემენტარული შეტყობინების [SMS] სახითაც შეგვიძლია ვაცნობოთ მათ რისკების შესახებ. კარგი იქნება, რომ ყველა მეზღვაურმა წინასწარ გადახედოს, რა რისკებს აწერს ხელს. ძალიან დიდი საშიშროება არსებობს კარიერის დასრულების და ‘შავ სიაში’ მოხვედრის“.

სანამ ბაზარს გამჭვირვალე რეესტრი, ხოლო მეზღვაურს ინსტიტუციური ფარი აკლია, ზღვაში გადარჩენა მხოლოდ ინდივიდუალურ ალღოზე გადის. ამ სისტემური დაუცველობის ფასი ყველაზე მძაფრად სწორედ სანდრომ იგრძნო.

ბისკაის ყურეში გადატანილი შტორმის შემდეგ, მან ზღვაში ბედი კიდევ ერთხელ სცადა. ისრაელში, ხაიფას პორტში ჩასულმა მეზღვაურმა აღმოაჩინა, რომ ზუსტად იმ კაიუტაში უნდა ეცხოვრა, სადაც წინა დღეს მისი წინამორბედი – გემის ტანკში გაგუდული ქართველი ესვენა. ბიჭი ტრაგიკულად დაიღუპა მაშინ, როცა გემთმფლობელთა მოთხოვნით იმ სამუშაოს ასრულებდა, რაც მის პროფესიულ მოვალეობებში არ შედიოდა.

„ერთი თვე გავძელი იმ კაიუტაში და წამოვედი,“ – იხსენებს სანდრო. მისთვის ეს რეისი საერთაშორისო წყლებში ჯერჯერობით ბოლო გასვლა აღმოჩნდა.

_________________

მთავარ ფოტოზე: სამხრეთ შვედეთის სანაპირო, სირიის დროში ქვეშ მცურავი გემი, რომელიც, სავარაუდოდ, რუსეთის ჩრდილოვან ფლოტს ეკუთვნის. 2026 წლის  მაისი. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/Johan Nilsson

ორგანიზაცია „საფარის“ ინფორმაციით, მამას, რომელიც არასრულწლოვან შვილზე სექსუალურად ძალადობდა, 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.

„2026 წლის დასაწყისში საფარს დახმარებისთვის მიმართა ახალგაზრდა ქალმა, რომელზეც მამა წლების განმავლობაში სექსუალურად ძალადობდა – ადგილი ჰქონდა არასრულწლოვნის მიმართ გარყვნილ ქმედებას.

დანაშაული 6 წლის წინ ხდებოდა, მაგრამ, როდესაც გოგო იმავე საფრთხის წინაშე დადგა და მამამ მასზე ძალადობა სხვა ფორმით დაიწყო, ის სახლიდან გაიქცა და უკვე სრულწლოვანმა „საფარს“ მიმართა.

საქმეში „საფარის“ იურისტი, მარი ვარამაშვილი ჩაერთო. მან დაზარალებულთან ერთად დაუყოვნებლივ მიმართა პოლიციას.

მისი ჩართულობით გამოძიებამ გოგოს მიმართ წლების განმავლობაში განხორციელებული ძალადობის დამადასტურებელი ყველა შესაძლო მტკიცებულება მოიპოვა. მოძალადე მამა პოლიციისთვის მიმართვიდან მალევე დააკავეს“, – „საფარი“.

მათივე ინფორმაციით, 2026 წლის 6 ივლისს სასამართლომ წარმოდგენილი მტკიცებულებები და დაზარალებულის მიწოდებული ინფორმაცია სრულიად გაიზიარა და საკუთარ შვილზე სექსუალურად მოძალადე მამას სისხლის სამართლის კოდექსის მე-11 პრიმა 141-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად (რაც 5-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს) 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, 2026 წლის 6 ივლისიდან 9 ივლისის 12:00 საათამდე ლანჩხუთისა და ლესას სატრანსპორტო კვანძებზე მოძრაობა დროებით შეიზღუდება.

„ლანჩხუთისა და ლესას სატრანსპორტო კვანძებს შორის, სავალი ნაწილი დროებით ჩაიკეტება, ხოლო ავტოტრანსპორტის მოძრაობა გადართული იქნება დროებით შემოსავლელ გზაზე. აღნიშნულ პერიოდში მოძრაობა განხორციელდება ქალაქ ლანჩხუთში, აღმაშენებლის ქუჩისა და საერთაშორისო მნიშვნელობის სამტრედია-ლანჩხუთი-გრიგოლეთის საავტომობილო გზის გამოყენებით“ – წერს დეპარტამენტი.

ამავე დეპარტამენტის ინფორმაციით, „სამტრედია-გრიგოლეთის ავტომაგისტრალის კმ30-კმ42 (მე-3) მონაკვეთის მშენებლობის ფარგლებში, შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ჯაპანა-ლანჩხუთის შემოსავლელი-ლესას საავტომობილო გზაზე, N1 სახიდე გადასასვლელთან, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად საჭირო სამუშაოები განხორციელდება“.

დეპარტამენტი ავტომობილების მძღოლებს მოუწოდებს, გადაადგილებისას გაითვალისწინონ დაწესებული შეზღუდვები და იხელმძღვანელონ ადგილზე განთავსებული საგზაო ნიშნებით.

ეს მონაკვეთი 4 და 5 ივნისსაც იყო ჩაკეტილი.

ლანჩხუთი-ლესას მონაკვეთი სამტრედია-გრიგოლეთის მაგისტრალის შემადგენელი ნაწილია, რომელიც 4 ლოტად შენდებოდა და რომელიც მთლიანად დღემდე არ არის დასრულებული.

აღნიშნული მაგისტრალის ჯაპანა-ლანჩხუთის მონაკვეთი 2020 წელს, ხოლო ლანჩხუთი-ლესას მონაკვეთი 2025 წლის დეკემბერში გაიხსნა.

ვრცლად: ლანჩხუთში ავტობანის 8-კილომეტრიანი მონაკვეთი გახსნეს – მაგისტრალი 2020 წელს უნდა დასრულებულიყო

დეპარტამენტის ინფორმაციით „მალე უნდა გაიხსნას“ ამავე ავტომაგისტრალის ლესა-ხაჯალიის მონაკვეთი.

ვრცლად:

ლანჩხუთში ავტობანის ლესა-ხაჯალიის მონაკვეთი მალე გაიხსნება – გზების დეპარტამენტი

See more

 

ბათუმში მაშველები ზღვაში გაუჩინარებულ კაცს ამ დრომდე ეძებენ. სამაშველო სამსახურის ცნობით, სამძებრო სამუშაოები წუხელ დაიწყო და არ შეწყვეტილა.

ზღვაში გაუჩინარებული კაცი საქართველოს მოქალაქეა.

კაცი ზღვაში გუშინ, 5 ივლისს საღამოს შევიდა. 5 ივლისს ზღვაზე შტორმი იყო.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესცენტრის ცნობით, გამოძიება დაიწყო სსკ-ის 115-ე მუხლის შესაბამისად.

თურქეთთან საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვების ციფრული სანებართვო დოკუმენტების გაცემისა და გაცვლის პროცედურა ამოქმედდა.

სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს ცნობით, ახალი მექანიზმის ამოქმედების შედეგად, საქართველოსა და თურქეთს შორის საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების განმახორციელებელ გადამზიდველებს შესაძლებლობა ექნებათ, სანებართვო დოკუმენტებით სრულად ციფრულ ფორმატში ისარგებლონ.

„აღნიშნული ცვლილება მნიშვნელოვნად გაამარტივებს ადმინისტრაციულ პროცედურებს, შეამცირებს ქაღალდზე დოკუმენტების დამუშავების საჭიროებას, დააჩქარებს სანებართვო დოკუმენტების გაცემისა და კონტროლის პროცესს და გაზრდის საერთაშორისო გადაზიდვების ეფექტიანობას“ – აცხადებს სააგენტო.

ციფრული სანებართვო სისტემა ორმხრივ პრინციპზეა დაფუძნებული, რაც ნიშნავს, რომ ორივე ქვეყანა ერთიან ელექტრონულ პლატფორმას იყენებს სანებართვო დოკუმენტების გაცვლისა და აღრიცხვისთვის.

სააგენტო განმარტავს, რომ ამ ეტაპზე შექმნილია სამუშაო ჯგუფი და სააგენტოს სამომავლო გეგმის მიხედვით, სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან მოქმედი სანებართვო სისტემების გადასვლა ციფრულ ფორმატზე ეტაპობრივად განხორციელდება.

4 ივლისს, ღამით, მასშტაბური ხანძარი გაჩნდა საბერძნეთში, ქალაქ თესალონიკთან. ცეცხლი საცხოვრებელ ადგილებთან და ინფრასტრუქტურულ ზონაში გავრცელდა, რის გამოც მოსახლეობის ევაკუაცია გახდა საჭირო.

ევაკუირებული იქნა დაწესებულება, სადაც 157 სპეციალური საჭიროების მქონე ადამიანი იყო განთავსებული.

ბერძნული მედიის ცნობით, გამოძიების ფარგლებში, ხანძრის გაჩენის ბრალდებით 76 წლის საბერძნეთის მოქალაქე დააკავეს, რომელიც სახანძრო სამსახურის ცნობით, „შესაძლოა ფხიზელი არ იყო“. 

საბერძნეთში ამ დღეებში ხანძრის ძალიან მაღალი რისკია გამოცხადებული. მედიაგამოცემა „ტო ვიმა“ წერს, რომ 24 საათის განმავლობაში ქვეყნის მასშტაბით სულ 60 ტყის ხანძარი გაჩნდა, მათგან 17 თითქმის ერთდროულად – ცენტრალური მაკედონიის რეგიონში.

_______________________

ფოტოზე: 4 ივლისი, ხანძარი თესალონიკთან. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/ACHILLEAS CHIRAS