სონიას ნაქარგები [ვიდეო]

მთიან აჭარაში ძნელად იპოვით ოჯახს, სადაც თეთრ ტილოზე შესრულებული ფერადი ნაქარგები არ ინახება. აჭარელი ქალები ტილოებზე  სხვადასხვა ნახატს ქარგავენ –  ძირითადად ყვავილებსა და ორნამენტებს, თუმცა ასევე შეგხვდებათ ამოქარგული ჩიტები და ცხოველები.

ქარგვა აჭარაში მცხოვრები ქალებისთვის ჰობიცაა და კულტურული ტრადიციაც. ადრე თითქმის არ იყო ოჯახი, სადაც ქალი არ ქარგავდა და არ ქსოვდა. ხელსაქმის ცოდნა ქალისთვის უმნიშვნელოვანესი იყო. გოგოებს ხელსაქმეს დედები და ბებიები პატარაობიდანვე ასწავლიდნენ.

სონია ბერიძის ნაქარგები

სონია ბერიძე მაღალმთიან აჭარაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ლომანაურში ცხოვრობს. ასობით სხვა გოგოს მსგავსად, ქსოვა და ქარგვა მასაც ბებიამ ასწავლა.

„ქსოვა აჭარაში ოჯახური ტრადიციაა. გათხოვილ გოგოს ყველაფერი უნდა სცოდნოდა. ოჯახში რომ შევიდოდა, ქმარ-შვილისთვის უნდა მიეხედა. ბებიაჩემი ფატყუმე ძალიან ხელმოსაქმე ქალი იყო. ქსოვა მან მასწავლა. ბუხრის უკან დამსვამდა ზამთრის პირზე და დამაწყებინებდა ქსოვას. ჩემთვის წინდები მოვქსოვე სულ პირველად. ქსოვას მოჰყვა ქარგვა, რომელიც დედისგან ვისწავლე,“ –  იხსენებს სონია.

სონია ბერიძე

სად პოულობს ორნამენტებს და აქვს თუ არა მას რაიმე სიმბოლური დანიშნულება, ვკითხეთ სონიას. ის ამბობს, რომ ხშირად საკუთარი ფანტაზიით ქმნის ნაქარგებს, ზოგჯერ კი ნახატს ჟურნალებში პოულობს და შემდეგ თავად აწყობს ფერებში. სონიას ბევრი ნაქარგი გაჩუქებული აქვს. უფრო ცოტა – გაყიდული. სახლში მოქარგულ თეთრეულს ინახავს, რომელიც სტუმრისთვისაა განკუთვნილი.

https://www.facebook.com/batumelebi/videos/651046262169371/UzpfSTEwMDAwOTExMDY3NTU1NjoyNTQ1ODA0NzQ1NzMzMTkw/

სონიამ თავისი მეზობელი, მანანა ცეცხლაძე გაგვაცნო. 36 წლის მანანა სამი შვილის დედაა. მან ქსოვა და ქარგვა დედისგან ისწავლა.

„ბავშვი ვიყავი და მაინტერესებდა, რას აკეთებდა დედა. დავჯექი და ვისწავლე. ახლა ჩემი შვილი როცა უყურებს, რომ ვქარგავ, მთხოვს ვასწავლო. ასე გადაეცემა თაობიდან თაობას ეს ცოდნა.

მთავარია, ტექნიკა იცოდე. იმას, თუ რა ამოქარგო, თავად არჩევ. მაგალითად, ამ ფარდაგზე ამოქარგული ვარდი ფარდიდან ავიღე და შემდეგ ჩემი ფანტაზიით გავაფორმე ფერებით,“ – გვიყვება მანანა.

მიუხედავად იმისა, რომ ქარგვა შრომატევადი პროცესია და ერთი ტილოს მოქარგვას ზოგჯერ ერთი თვეც კი სჭირდება, ქალები თავიანთ ნაქარგებს იშვიათად ყიდიან, ძირითადად აჩუქებენ. მთაში ერთგვარი  ტრადიციაა, ახალშექმნილ ოჯახში როცა მიდიან სტუმრად, აუცილებლად მიაქვთ ხელით ნაქარგი საჩუქრად.

______

მასალა მომზადებულია პროექტის “ფოტოისტორიები რეგიონიდან” ფარგლებში. პროექტს “თავისუფალი ასოციაცია” ფრიდრიხ ებერტის ფონდის მხარდაჭერით ახორციელებს.