Batumelebi

ევროპის ჩემპიონატზე, საქართველოს ნაკრები ჯგუფური ეტაპის ბოლო და გადამწყვეტ შეხვედრაში, ტურნირის ერთ-ერთ ფავორიტ პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებს დაუპირისპირდება.

საქართველოსა და პორტუგალიის ნაკრებების შეხვედრა ოთხშაბათს, 26 ივნისს, გელზერკინხენში, „ არენა აუფშალკეზე“ შედგება. მატჩი საქართველოს დროით 23:00 საათზე დაიწყება.

პორტუგალიის საფეხბურთო ნაკრებს საქართველოს ნაკრები ერთხელ, 2008 წელს ამხანაგურ შეხვედრაში ეთამაშა და მაშინ მატჩი პორტუგალიელთა გამარჯვებით 2-0 დასრულდა.

როგორც ცნობილია, საქართველოს ნაკრები F ჯგუფში თურქეთის, ჩეხეთისა და პორტუგალიის ნაკრებებთან ერთად ასპარეზობს. ორი ტურის შემდეგ ჯგუფს პორტუგალიის ნაკრები ლიდერობს ორი მოგებით და 6 ქულით. მეორე ადგილზე 3 ქულით თურქეთია. მესამე ადგილს, 1 ქულით და ბურთების უკეთესი შეფარდებით ჩეხეთის ეროვნული ნაკრები იჭერს. ხოლო, ასევე ერთ ქულიანი საქართველო შესაბამისად მე-4 ადგილზეა ჯგუფში.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს ეროვნული ნაკრები მე-3 ტურის წინ 1 ქულით F ჯგუფის ბოლო ადგილზეა, შემდეგ ეტაპზე გასვლის შანსებს მაინც ინარჩუნებს

ნახეთ რა სცენარები არსებობს იმისა რომ საქართველო ჯგუფიდან გავიდეს :

• მოკლედ პორტუგალიის ეროვნული ნაკრების შესახებ

პორტუგალიის ეროვნული გუნდი ევროპის მიმდინარე ჩემპიონატის ერთ-ერთი მთავარი ფავორიტია. გუნდში თანამედროვე მსოფლიო ფეხბურთის არაერთი ვარსკვლავი თამაშობს. ფიფას რეიტინგში პორტუგალიის ეროვნული გუნდი მე-6 ადგილზეა.

ცნობილი საფეხბურთო საიტის, „ტრასფერმარკტის“ ინფორმაციით, პორტუგალიის ნაკრები მსოფლიოს ყველაზე ძვირადღირებული ნაკრებების რეიტინგში მესამეა და მისი ფეხბურთელების ჯამური ღირებულება 1,05 მილიარდი დოლარია. ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი მილანის ფეხბურთელი რაფაელ ლეაუა, რომლის ფასიც იმავე „ტრანსფერმარკტის“ მონაცემებით 90 მილიონი ევროა. აღსანიშნავია, რომ ლეაუ ევროპის ჩემპიონატზე ზედიზედ ორ თამაშში მიღებული ყვითელი ბარათების გამო საქართველოსთან შეხვედრას გამოტოვებს.

მეორე ტურის მატჩის მოგების შემდეგ, რომელიც თურქეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ დიდი ანგარიშით 3-0 მოიგო პორტუგალიამ და ჯგუფიდან გასვლა გაინაღდა, მწვრთნელმა, რობერტო მარტინესმა განაცხადა რომ შემადგენლობას გადაახალისებდა და გუნდში არსებულ სხვა ფეხბურთელებს მისცემდა თავის გამოჩენის შანსს.

CNN Portugal -ის ცნობით, პორტუგალიის ნაკრების ვარჯიშზე ეროვნული გუნდის სასტარტო შემადგენლობის წევრი, ნუნო მენდეში მოედანზე საერთოდ არ გამოჩენილა – მან დარბაზში ინდივიდუალურად ივარჯიშა. მცირე ტრავმა აქვთ ასევე დიოგოს ჟოტას და გონსალო რამოშს, რომლებსაც კუნთი აქვთ დაჭიმული.

რაც შეეხება საქართველოს ნაკრებს, ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ოთარ კიტეიშვილმა ნაკრების შემადგენლობასთან ერთად სრული დატვირთვით ივარჯიშა და ხვალ ის ითამაშებს.

პორტუგალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები EURO 2016-ის გამარჯვებულია.

საქართველოს ნაკრების თამაშს ევროპის ჩემპიონატზე ხვალ, 26 ივნისს, ბათუმში, ღია სივრცეში დამონტაჟებულ მონიტორთან შეგიძლიათ უყუროთ.

მთავარი ფოტო: nakrebi.ge

აჭარის ბიუჯეტიდან საჯარო სამსახურებში დასაქმებულთა ხელფასებში 2023 წელს 69 მილიონი ლარი დაიხარჯა, რაც 13,2 მილიონი ლარით მეტია, ვიდრე 2022 წელს.

სახელმწიფო აუდიტის ინფორმაციით, საჯარო დაწესებულებებში, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებსა [სსიპ] და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირებში [ააიპ] დასაქმებულთა ხელფასებში 2023 წელს:

• უშუალოდ შრომის ანაზღაურების მუხლით დაიხარჯა 52 235 700 ლარი, რაც 9 921 300 ლარით აღემატება 2022 წლის მაჩვენებელს,
• ხოლო შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა ანაზღაურებაში დაიხარჯა 16 837 800 ლარი, რაც 3 294 500 ლარით აღემატება 2022 წლის მაჩვენებელს.

რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესრულების ანგარიში აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა აჭარის უმაღლეს საბჭოს რამდენიმე დღის წინ წარუდგინა.

აღნიშნულთან დაკავშირებით სახელმწიფო აუდიტის მოხსენებაში ხაზგასმულია, რომ „ანგარიშში არ არის წარმოდგენილი ინფორმაცია საჯარო დაწესებულებებში, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებსა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიულ პირებში შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რაოდენობის შესახებ“.

აღნიშნული ინფორმაციის არარსებობის გამო კი, როგორც აუდიტი აცხადებს, შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ რამდენად შესაბამისად და ადეკვატურად იქნა გაცემული ხელფასები საჯარო უწყებებში.

„მიზანშეწონილია, რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში წარმოდგენილი იქნეს ინფორმაცია შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა შესახებ, დასაქმების ტიპის მიხედვით, რაც შესაძლებელს გახდის სხვადასხვა ფუნქციის მქონე თანამშრომლების რაოდენობების კანონმდებლობით განსაზღვრულ ლიმიტებთან შესაბამისობის ანგარიშგებას“ – აცხადებს აუდიტი.

აჭარის ბიუჯეტიდან გაცემული ხელფასები

დღეს, 25 ივნისს, მეზღვაურთა საერთაშორისო დღეს, ბათუმში დააჯილდოვეს საზღვაო სფეროსთან დაკავშირებული პირები.

საზღვაო სფეროში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაჯილდოვდნენ:

• ლალი ხვედელიძე
• ანზორ დიასამიძე, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი
• ილგარ ალი ზადე
• არჩილ ინასარიძე, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი
• ალი სარიშვილი, უფროსი მექანიკოსი
• ანატოლი სიხარულიძე, უფროსი მექანიკოსი
• სოსლან ჩხაიძე
• ეკა ბარამიძე

ზღვაზე გამოჩენილი განსაკუთრებული სიმამაცისთვის არქიმანდრიტ ილია კარტოზიას ჯილდო გადაეცა შორეული ნაოსნობის ორ ქართველ კაპიტანს.

არქიმანდრიტი ილია კარტოზია ადრიატიკის ზღვაში, ბორან „ნორმან ატლანტიზე“ გაჩენილი ხანძრის შედეგად 2015 წლის 28 დეკემბერს დაიღუპა. გემზე 500-მდე ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის, საქართველოს რვა მოქალაქე. ილია კარტოზიას გარდა, ყველა მათგანი ცოცხალი და უვნებელი გადარჩა.

ილია კარტოზიას ჯილდო გადაეცა შორეული ნაოსნობის კაპიტანს, ვაჟა ჯანგველაძეს.

2024 წლის 20 იანვრის ღამეს ხმელთაშუა ზღვაში მცურავ გემს კუნძულ კრეტასთან სამაშველო სამსახური დაუკავშირდა და მათთან ახლოს მყოფი მიგრანტების ნავის შესახებ შეატყობინა. ადამიანები შველას ითხოვდნენ. ქართველი კაპიტნის მეთაურობით დაიწყო სამაშველო ოპერაცია, რომლის შედეგადაც 34 ადამიანი გადაურჩა ზღვაში დაღუპვას.

• მეზღვაურებმა ხმელთაშუა ზღვაში 34 ადამიანი გადაარჩინეს – რას ჰყვება კაპიტანი ვაჟა ჯანგველაძე

ილია კარტოზიას ჯილდო გადაეცა შორეული ნაოსნობის კაპიტანს, ალექსანდრე სურმანიძეს.

2023 წლის 28 აგვისტოს კაპიტნის უფროსმა თანაშემწემ თენგიზ დიასამიძემ ატლანტის ოკეანეში მოდრეიფე ნავზე მყოფი ადამიანები შენიშნა. მიგრანტები მაროკოდან ესპანეთში ცდილობდნენ მოხვედრას, ამინდი გაუარესდა და დინებამ ნავი სხვა მხარეს გაიტაცა. ქართველმა მეზღვაურებმა საკუთარი სიცოცხლის ფასად 10 ადამიანი გადაარჩინეს.

• რას ჰყვება ბათუმელი მეზღვაური ატლანტის ოკეანეში 10 მიგრანტის გადარჩენაზე

ასევე, დღეს დაასახელეს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის კეთილი ნების საზღვაო ელჩების ვინაობა. კეთილი ნების ელჩები გახდნენ შორეული ნაოსნობის კაპიტნები: გიორგი ოვჩრენკო და მამუკა კუნჭულია.

დაჯილდოებულთა ფოტოები:

„გასული წლის ივნისში სიცივე იყო ამ დროს და ამაზე მეტი ხალხი გვყავდა, წელს ნაკლებია ხალხი, ფასები იგივეა“ – ამბობს კახა, რომელიც ბათუმის სანაპიროზე წელსაც შეზლონგებს აქირავებს.

ზაფხული მოვიდა და პლაჟზე იჯარით მოსარგებლეებმა ისევ ჩაამწკრივეს შეზლონგები. წელსაც რთულია შეზლონგებს აუარო გვერდი და კომფორტულად წამოწვე სანაპიროზე.

იახტკლუბშიც მზად არიან ტურისტების მისაღებად. ბათუმის ბულვარს თუ დაუყვებით იახტკლუბისკენ, შეგაჩერებენ და, მაგალითად, პარაშუტით აფრენასაც შემოგთავაზებენ 150 ლარად.

შეზლონგის ფასები არ გაზრდილა – მთელი დღით აიღებ, თუ ერთი საათით, ფასი მაინც 5 ლარიაო – გვიხსნის კახა და ხელით გვანიშნებს მოპირდაპირე მხარეს ჩამწკრივებულ, ე.წ. ბადეებიან შეზლონგებზე, ის შეზლონგები 10-10 ლარად ქირავდებაო.

5 ლარი ღირს ქოლგაც.

შეზლონგის გამქირავებლები ადასტურებენ იჯარით პლაჟის გაცემის წესებს – ზღვასთან ახლოს და პლაჟზე თავისუფლად უნდა შეძლოს მოთავსება დამსვენებელმა ისე, რომ შეზლონგებმა არ ხელი შეუშალოს.

„ასეცაა, ვიცავთ წესებს, მაგრამ ზოგიერთი რომ აიღებს შეზლონგს, მერე ზღვასთან ახლოს ჩააქვს, ვერ ეტყვი რამეს,“ – ამატებს შეზლონგის კიდევ ერთი გამქირავებელი.

იჯარით კონკრეტულ პირებზე გადაცემული პლაჟის ნაკვეთებისგან განსხვავებით, შეზლონგი და ქოლგაც ბევრად ძვირი დაგიჯდებათ ძვირადღირებული სასტუმროების ფასიან პლაჟზე.

იახტკლუბშიც გვითხრეს, რომ მომსახურება არ გაძვირებულა, თუმცა „ბათუმელები“ 2023 წლის ზაფხულში წერდა, რომ, მაგალითად, კატერით ბათუმის ზღვის სანაპიროზე ნახევარი საათით გასეირნება 100-150 ლარი დაგიჯდებოდათ.

„200 ლარი ნახევარი საათი,“ – მოკლედ მოგვიჭრეს წელს კატერის გამქირავებლებმა. სკუტერით ბათუმის ზღვაში სულ რაღაც 10 წუთით გასვლა კი 100 ლარი დაგიჯდებათ.

გაძვირდება თუ არა პლაჟის ინფრასტრუქტურის ეს ფასები ივლისსა და აგვისტოში, როცა ზღვაზე ყველაზე მეტი დამსვენებელია? – „ასე თუ გაგრძელდება, შეიძლება, დაკლება მოგვიწიოს, ნაკლებია ხალხი,“ – წუხან ბათუმის სანაპიროზე.

ბათუმი- ახალციხის მაგისტრალზე, კერძოდ ქედის გზის მონაკვეთში ტრაილერი მსუბუქ ავტომანქანას შეეჯახა.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დაიღუპა ერთი ადამიანი.

ადგილზე მობილიზებული იყო საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური.

რა გახდა ავარიის მიზეზი, ამ დროისთვის უცნობია.

გერმანიაში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატმა ფეხბურთში მატარებლის ბილეთების და ასევე, ადგილობრივ მატარებლებში ლუდის გაყიდვების ზრდა გამოიწვია – ამის შესახებ „დოიჩე ველე“ წერს Deutsche Bahn-ზე [გერმანიის სატრანსპორტო ჯგუფი] დაყრდნობით.

14-დან 19 ივნისამდე, Deutsche Bahn-ის მატარებლებში გაიყიდა 44,558 ლიტრი ლუდი – დაახლოებით ორჯერ მეტი, ვიდრე ჩვეულებრივ იყიდება ექვს დღეში. გაიზარდა მოთხოვნა საჭმელსა და გამაგრილებელ სასმელებზეც. ამავე პერიოდში ტრადიციული გერმანული ძეხვეული ჩვეულებრივზე 63 პროცენტით მეტი გაიყიდა.

Deutsche Bahn-ი ასევე აცხადებს, რომ გერმანიაში ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველ ექვს დღეში ჩქაროსნულმა მატარებლებმა გადაიყვანა 3 მილიონზე მეტი მგზავრი, მათ შორის ასობით ათასი ფეხბურთის გულშემატკივარი. მატჩის დღეებში კომპანია დამატებით რეისებს სთავაზობს მგზავრებს.

ფეხბურთის მოყვარულთა უმეტესობა, Deutsche Bahn-ის მიხედვით, ბერლინში ჩადის. ამ მაჩვენებლით მეორე და მესამე ადგილზე არიან მაინის ფრანკფურტი და მიუნხენი.

Deutsche Bahn-ის მომსახურებით სარგებლობენ არა მხოლოდ გულშემატკივრები, არამედ ჩემპიონატში მონაწილე ზოგიერთი გუნდიც. DB-ის ცნობით, შვეიცარიისა და რუმინეთის გუნდებმა უკვე არაერთხელ იმოგზაურეს ქალაქიდან ქალაქში მატარებლებით.

ამავე დროს, გერმანული მედია წერს, რომ Deutsche Bahn-მა ვერ მოაგვარა დაგვიანებული მატარებლების პრობლემა და ფეხბურთის გულშემატკივრები აღშფოთებულნი არიან გერმანული მატარებლების არაპუნქტუალურობით, რის გამოც ისინი ან მნიშვნელოვნად აგვიანებენ მატჩებზე, ან საერთოდ ტოვებენ თამაშებს.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს განცხადებით, მიერ ჩატარებული ლაბორატორიული კვლევების თანახმად, შავი ზღვის წყლის ხარისხი მთელ პერიმეტრზე ნორმის ფარგლებშია.

„კვლევებისას ისაზღვრება ჰიდრობიოლოგიური და ქიმიური პარამეტრები, მათ შორის: 13 მძიმე მეტალი, ნავთობის ჯამური ნახშირწყალბადები, 16 პოლიარომატული ნახშირწყალბადისა და სხვა ფიზიკურ-ქიმიური პარამეტრის კონცენტრაცია.

შავი ზღვიდან აღებული სინჯები საანალიზოდ გარემოს ეროვნული სააგენტოს ატმოსფერული ჰაერის წყლისა და ნიადაგის ანალიზის აკრედიტირებულ ლაბორატორიაში იგზავნება. ლაბორატორია აღჭურვილია მაღალი სიზუსტის მქონე ანალიტიკური ხელსაწყოებით და სრულად აკმაყოფილებს თანამედროვე მოთხოვნებსა და სტანდარტებს“ – ვკითხულობთ სააგენტოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

სააგენტო შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტორინგს ყოველთვიურად, 12 წერტილში ახორციელებს.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, ხვალ, 25 ივნისის დღის ბოლოდან 26 ივნისის დღის ბოლომდე საქართველოში მოსალოდნელია დროგამოშვებით წვიმა ელჭექით, ზოგან ძლიერი. იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ძლიერი ქარი, შესაძლებელია სეტყვა, ზღვაზე მოსალოდნელია 3-4 ბალიანი შტორმული ღელვა.

„მოსალოდნელმა ნალექებმა საქართველოს მდინარეებზე შესაძლებელია წყლის დონის მნიშვნელოვანი მატება, პატარა მდინარეებზე წყალმოვარდნები, ხოლო გორაკ-ბორცვიან და მთიან ზონებში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების ჩასახვა-გააქტიურება გამოიწვიოს“ – იუწყება სააგენტო და გავრცელებულ ინფორმაციაში აზუსტებს, რომ „საფრთხის დონე საშუალოა“.

საბერძნეთში, კუნძულ ჰიდრაზე ხანძარი გამოიწვია ფეიერვერკმა, რომელიც ჰიდრას სანაპიროსთან, კერძო იახტიდან გაისროლეს მგზავრებმა.

შემთხვევა პარასკევს, 21 ივნისს მოხდა.

გასროლილი ფეიერვერკის შედეგად სანაპიროსთან ახლოს მდებარე ტყეს ცეცხლი მოედო, მეხანძრეებისთვის რთულად მისადგომ ადგილას. ბერძენი მეხანძრეები ცეცხლის ჩაქრობას სანაპირო დაცვის გემებიდან ცდილობდნენ.

22 ივნისს საბერძნეთის პოლიციამ 13 ადამიანი დააკავა ხანძრის გაჩენის ბრალდებით.

ხმელთაშუა ზღვის რეგიონი, მათ შორის საბერძნეთის კუნძულები, განსაკუთრებით დაუცველია ტყის ხანძრებისგან ზაფხულში.

ბერძნული მედიის ცნობით, 21 ივნისს საბერძნეთში 45 ტყის ხანძარი გაჩნდა.

______________

ფოტოზე: ხანძარი კუნძულ ჰიდრაზე. ფოტო: Εποχικοί Πυροσβέστες/facebook

„ბინების გაყიდვებმა იკლო, მაგრამ მესაკუთრეებს ურჩევნიათ, დაელოდონ მყიდველს, ვიდრე ბინას ფასი დაუკლონ,“ – უძრავი ქონების ერთ-ერთი კომპანიის მენეჯერი, თამთა წურწუმია გვიყვება, როგორ გაჭირდა ბინის გაყიდვა ბათუმში.

ბათუმში ბინების შეძენის მსურველებმა რომ იკლო, გამოჩნდა კვლევებშიც: საკონსულტაციო კომპანიის „გალტ & თაგარტის“ კვლევის მიხედვით, სადაც 2024 წლის პირველი კვარტლის მონაცემებია ასახული, ბათუმში ბინის გაყიდვის მაჩვენებელი წლიურად 22.8%-ით შემცირდა. ამავდროულად, ბინის ფასი ბათუმში იზრდება.

რატომ შემცირდა ბათუმში ბინების გაყიდვის მაჩვენებელი? – „ბათუმელები“ უძრავის ქონების რამდენიმე აგენტს, ასევე ბაზრის მკვლევარს ესაუბრა ამ თემაზე.

„დაიწია ნასყიდობაზე მოთხოვნამ, თუმცა მაღალი ფასებია საკმაოდ… ჩემი დაკვირვებით, შეძენის მსურველებმა იკლო უფრო იმიტომ, რომ რუსების ნაკადი გავიდა ქვეყნიდან, ან უკვე შეიძინეს ბინები. მათ ასევე შეიძინეს კომერციული ფართობები, იქვეა საცხოვრებელი ფართობებიც… შესაძლოა, რუსების მხრიდან არც შემცირებულა მოთხოვნა და მიდიან რუსებთან, რომლებიც უძრავი ქონების აგენტებად მუშაობენ.

გასული წლის ზამთრიდან მოყოლებული, გააქტიურებულია ებრაელების მოთხოვნა,“ – გვითხრა თამთა წურწუმიამ, სააგენტო „დისქავერ ბათუმი რეალტორის“ მენეჯერმა.

რა ღირს საშუალოდ ახალი ბინები ბათუმში 2024 წელს?

„ძველ ბათუმში 230 ათას დოლარად გვაქვს ყველაზე იაფი ბინა, 60 კვადრატია. დუმბაძის ქუჩაზე, ანუ ევროპის მოედანზე იგივე 60 კვადრატული მეტრი ბინა 275 ათასი დოლარია. „პორტა თაუერში“ 2 ათასი დოლარიდან იწყება კვადრატულის ღირებულება, ჟორდანიას ქუჩაზე – 1600 დოლარიდან. ახალ ბულვართან, ახლოს გააჩნია ბინის კეთილმოწყობას, ავეჯს ტოვებს თუ არა, ზღვასთან სიახლოვე, ასევე ჩიხია რეალურად, თუ ხედი არსებობს – 60 ათასი დოლარი ღირს საშუალოდ სტუდიოს ტიპის ბინა.

არგუმენტად მისახელებენ იმას, რომ ძველი ბათუმია და პრესტიჟული უბანი, ან ის, რომ მასაც სურს ახალი ბინა იყიდოს და თანხა არ ეყოფა. ურჩევნიათ გვიან გაყიდონ და ფასი არ დააკლონ,“ – გვითხრა თამთა წურწუმიამ.

„შემცირებულია ბინის ყიდვის მსურველი და ამავდროულად ფასები მომატებულია“, – ბათუმში ბინების გაყიდვის პრაქტიკაზე გვესაუბრა მაია აბესლამიძე-ცეცხლაძეც. იგი სააგენტო „ბათუმი ჰოუმის“ დამფუძნებელია.

„ჩემი აზრით, რაც აქციები დაიწყო რუსული კანონის წინააღმდეგ, ამან შექმნა დაბრკოლება, ბევრმა ჯავშნებიც გააუქმა. მეორე მიზეზი მგონია ფასების მატება – ძალიან გაძვირდა ჩვენთან საკვები, ხილი და ბოსტნეულიც.

ზოგადად ამ დროს ბინების გაყიდვა მცირდება. როცა მესაკუთრე ხედავს, რომ ბინა არ იყიდება, ურჩევნია, რომ გაყიდვა შეაჩეროს, იგივე ბინა გააქირაოს და დამატებით ფული გამოიმუშაოს. ზღვის სეზონის დასრულების შემდეგ გაყიდვები ისევ გააქტიურდება,“ – ამბობს მაია აბესლამიძე-ცეცხლაძე.

საქართველოს მოქალაქეებზე უფრო მეტ ბინას ბათუმში რუსები ყიდულობენ – ეს ტენდენცია კომპანიის „გალტ & თაგარტის“ კვლევაში გამოიკვეთა: 

„აჭარის უძრავი ქონების ბაზარზე 2023-24 წლებში საქართველოს მოქალაქეები მთლიანი გაყიდვების მხოლოდ 20%-ს შეადგენდნენ, ხოლო რუსეთისა და ისრაელის მოქალაქეებს 24% და 6%-იანი წილები ეკავათ. გაყიდვების მეორე ნახევარი მოიცავდა მოქალაქეებს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან,“ – ვკითხულობთ „გალტ & თაგარტის“ კვლევაში.

ბინების შეძენის დროს საქართველოს და უცხო ქვეყნის მოქალაქეების წილის შესახებ ინფორმაცია, როგორც საკონსულტაციო კომპანიაში გვითხრეს, ბათუმში მოქმედი 5 ყველაზე მსხვილი დეველოპერული კომპანიის 2023 და 2024 წლების გაყიდვების ოფიციალურ მონაცემებს ეყრდნობა.

„ოკუპანტები რადგან არიან, არ გვაქვს უფლება, არ მივყიდოთ მათ ბინები, თუმცაღა სასურველი არაა, ჩემი აზრით, ამ რაოდენობის რუსების შემოსვლა ჩვენს ქვეყანაში. მცირერიცხოვანი ვართ რუსეთთან შედარებით,“ – გვეუბნება თამთა წურწუმია, „დისქავერ ბათუმი რეალტორის“ მენეჯერი, – „როცა ერთი ქვეყნიდან ნაკადი შემოედინება და ამ ბაზარზე ხდები დამოკიდებული, რა თქმა უნდა, ეს ცუდია. მეტი იქნებიან და ძალაც მეტი ექნებათ.

ზოგიერთი მესაკუთრე ამბობს, რომ არ სურს ბინა რუსებს მიაქირაოს, ან მიყიდოს, თუმცა ასეთი შემთხვევები იშვიათია.

მეორე პრობლემაა ის, რომ რუსები და უკრაინელები თავად მუშაობენ უძრავი ქონების გაყიდვასა თუ გაქირავებაზე. ისინი საკუთარი ქვეყნის წარმომადგენლებს უფრო ენდობიან… ვფიქრობ, ეს სფერო ლიცენზირებადი უნდა გახდეს,“ – გვითხრა მან.

„2024 წლის I კვარტალში ბათუმში სულ 209.3 მლნ აშშ დოლარის ღირებულების ბინა გაიყიდა,“ – ვკითხულობთ „გალტ & თაგარტის“ კვლევაში.

ამ კვლევის მიხედვით, ბათუმში ერთი კვადრატული მეტრი ბინის საშუალო შეწონილი ფასი 2022 წელს 861 აშშ დოლარი იყო, 2023 წელს – 1167 აშშ დოლარი, 2024 წელს – 1316 აშშ დოლარი.

აჭარის სანაპირო ზოლში სად იყიდება ბინები ყველაზე ძვირად და აქტიურად? – „გალტ & თაგარტმა“ კვლევის ფარგლებში ბათუმში 5 ყველაზე მსხვილი დეველოპერული კომპანია გამოჰკითხა. კვლევის შედეგების მიხედვით, გაყიდვების სიმრავლის ჩამონათვალში ახალი ბულვარის მიმდებარე ტერიტორიაა – აქ 2024 წლის პირველ კვარტალში 1315 ბინა გაუყიდიათ, მაშინ როცა, მაგალითად, ძველ ბათუმში – 190, შიდა არეალში – 818, პერიფერიებში კი – 532.

ყველაზე ძვირი ბათუმში ბინა სანაპირო ხაზთან ახლოს [1 კვ.მ – 1994 აშშ დოლარი] და ძველ ბათუმში [1940 აშშ დოლარი] ღირს. გონიოსა და კვარიათში ბინების საშუალო შეწონილი ფასი 2024 წლის პირველ კვარტალში 1637 აშშ დოლარი იყო, ახალ ბულვარში – 1265 აშშ დოლარი, ქალაქი შიდა არეალში- 1110 აშშ დოლარი, პერიფერიებში – 1043 აშშ დოლარი.

კვლევით გამოიკვეთა ისიც, რომ მაშინ, როცა ბათუმში ბინების გაყიდვის მაჩვენებელმა იკლო, ბინების გაყიდვა ქობულეთში გააქტიურდა:

„2024 წლის I კვარტალში ქობულეთის უძრავი ქონების ბაზარზე 201 ტრანზაქცია დარეგისტრირდა, რაც წლიურად 24.1%-იანი ზრდაა,“ – ვკითხულობთ „გალტ & თაგარტის“ კვლევაში.

კვლევის მონაცემებით, ქობულეთში 2024 წლის პირველ კვარტალში 201 ბინა გაიყიდა, ბინების საშუალო შეწონილი ფასი კი [1 კვ.მეტრის] 1200 აშშ დოლარია: „რაც პრემიუმ პროექტების ზრდითაა გამოწვეული. ასევე, უძრავი ქონების ბაზრის ზომა ქობულეთში წლიურად 19.5%-ით გაიზარდა და 11.7 მლნ აშშ დოლარს მიაღწია,“ – ვკითხულობთ კვლევაში.

„მიწოდება ინაცვლებს ქობულეთისკენ“ – ანალიტიკურ მონაცემებზე დაყრდნობით ახალ ტენდენციაზე საუბრობს ზუკა თავყელიშვილი, „გალტ & თაგარტის“ უფროსი ანალიტიკოსი. ის ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ „ბათუმში დეველოპერული მიწები უკვე საკმაოდ მწირია, ფაქტობრივია აღარ არის“ და დეველოპერებმა ჯერ გონიოსკენ და მახინჯაურისკენ, ამჯერად კი ქობულეთისა და შეკვეთილისკენაც გადაინაცვლეს.

ანალიტიკოსის თქმით, ბინების გაყიდვების შემცირება ბათუმში პირდაპირ უკავშირდება მიგრანტების ნაკადს რუსეთიდან.

„ბათუმის ბაზარზე 2020 წელს იყო კლება პანდემიის გამო, თუმცა 2021 წელს მალევე აღდგა გაყიდვები.

2022 წელს იყო ბუმი, რაც უკავშირდება მიგრანტების ჭარბ შემოსვლას. მოთხოვნა გაიზარდა 2022 წლის შემოდგომაზეც, როცა რუსეთში მობილიზაციის დროს მიგრაციის მეორე ტალღა ვიხილეთ. 2023 წელს კი მიგრანტებმა ეტაპობრივად დაიწყეს გადინება ქვეყნიდან. თუ 2022 წელს 17 ათასი ბინა გაიყიდა ბათუმში, 2023 წელს – 15 500-მდე შემცირდა ეს მაჩვენებელი. ეს არაბუნებრივი ზრდა გაიფილტრა, სტაბილურდება მოთხოვნა,“ – მიიჩნევს ზუკა თავყელიშვილი.

როგორ უნდა აიხსნას ის, რომ გაყიდვების რაოდენობა დაახლოებით 23%-ით შემცირდა, ამ დროს კი, ბათუმში ბინა ისევ ძვირდება? – ვკითხეთ ანალიტიკოსს.

„ძირითადად ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი არის დეველოპერების ხარჯები – რა უჯდებათ მათ ერთი კვადრატული მეტრის აშენება.

მოგეხსენებათ, 2021 წლიდან დაიწყო სამშენებლო მასალების მკვეთრი ზრდა, საკმაოდ გაეზარდათ ხარჯები, რაც საბოლოოდ ითარგმნა უკვე გასაყიდ ფასებში. თავდაპირველად პანდემიის დროს გაიზარდა სამშენებლო მასალების ფასები, როცა მიწოდების ჯაჭვები მოირღვა. ბოლო ერთი წელია ჩანს და საქსტატიც აქვეყნებს ამ მონაცემებს, რომ ზოგადად სამშენებლო მასალების ფასი დასტაბილურდა. მთავარი გამოწვევა დეველოპერებისთვის ამჯერად არის მუშახელის სიმწირე – თვიდან თვემდე უძვირდებათ ხელფასების გამო ხარჯები. დეველოპერები პირველად გაყიდვებში [როცა დეველოპერებისგან ყიდულობს პირი ბინას და არა ფიზიკური პირისგან] ცენტრალიზებულად აწესებენ ფასებს.

თუ შევხედავთ ფასების ზრდის ტენდენციას, 2022 და 2023 წლებში იყო ფასების მკვეთრი ზრდის ტემპი, რაც ახლა შენელებულია. მცირედი ზრდა ახლაც არის, რადგან რეალურად ბაზარზე მოთხოვნა ჯერ კიდევ არსებობს, მიუხედავად იმისა, რომ მიგრანტები ქვეყნიდან გადიან,“ – გვითხრა ზუკა თავყელიშვილმა.

ანალიტიკოსი იმასაც შენიშნავს, რომ თბილისთან შედარებით, მაგალითად, ბათუმი სენსიტიურია მიგრანტების გადინებაზე.

„შესაბამისად, მიგრანტების გადინება ბევრად მძაფრად აისახა ბათუმზე, ვიდრე თბილისზე. თუ შევადარებთ, თბილისში უძრავი ქონების დაახლოებით 10-15 %-ს ყიდულობს უცხოელი, ბათუმში 50-60 %-ზე მეტია ეს მაჩვენებელი.

მოგეხსენებათ, რუსეთიდან მიგრანტები ძირითადად შემოვიდნენ ბათუმსა და თბილისში. ამან გაზარდა საინვესტიციო მიმზიდველობა და მოჰყვა გაყიდვების ზრდა“.

რა მასშტაბის შემცირებაა ბინების გაყიდვების მაჩვენებლის კლება 23%-ით? ნიშნავს თუ არა ეს იმას, რომ ბინები ბათუმში გაიაფდება? – ანალიტიკოსს ბინების გაიაფების მოლოდინი ნაკლებად აქვს, თუმცა შენიშნავს, რომ მნიშვნელოვანია ოქტომბრის არჩევნები და თანმდევი პროცესები.

„გააჩნია, პოლიტიკურად დატვირთული პერიოდი როგორ აისახება მოთხოვნაზე, თუ გაყიდვები შემცირდება, შესაძლოა, მცირედი კორექცია ვიხილოთ ბაზრის ფასებზე წლის ბოლომდე. პოლიტიკური პროცესები ინვესტორებისთვისაც მნიშვნელოვანია.

ქვეყნის შიდა სტაბილურობა როცა კითხვის ნიშნებს აჩენს, მნიშვნელოვანია ინვესტორისთვის. მყიდველი ამ დროს ფიქრობს, ხომ არ გადაავადოს შეძენა, რადგან ის ვერ ხედავს ზუსტად, რა შეიძლება მოხდეს. უძრავი ქონების შეძენას საკმაოდ მაღალი, 9-10% ამონაგები აქვს. ასე რომ, საინვესტიციო მიზნითაც ყიდულობენ ბინებს ბათუმში,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ზუკა თავყელიშვილმა.

ხულოს მუნიციპალიტეტში, ღორჯომის ხეობაში თავლის, მანეჟისა და ტრიბუნის მშენებლობა ტურისტული პროდუქტების სააგენტომ 2022 წელს დაგეგმა. ჯერ პროექტი შეისყიდეს, შემდეგ კი შესაბამისი სამუშაოების შესყიდვის მიზნით ტენდერი გამოაცხადეს. შეარჩიეს გამარჯვებული კომპანიაც, თუმცა უშედეგოდ.

700 000 ლარის ღირებულების პროექტი იმის გამო ჩაიშალა, რომ სააგენტოს მშენებლობა კერძო საკუთრებაში არსებულ ტერიტორიაზე ჰქონდა დაგეგმილი, მისი გამოსყიდვა კი საჭირო დროს ვერ შეძლო.

თავლის, მანეჟისა და ტრიბუნის მშენებლობის პროექტის განხორციელება სააგენტომ ღორჯომის ხეობაში ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით დაგეგმა. სატენდერო დოკუმენტებში წერდნენ, რომ ღორჯომის თემს და მიმდებარე სოფლებს საცხენოსნო ტურიზმის განვითარების უნიკალური ლანდშაფტი და პოტენციალი გააჩნია:

„ღორჯომის ხეობა არის ერთ-ერთი ყველაზე ავთენტური და ადათშემონახული, რომელსაც საცხენოსნო ტურიზმის განვითარების უნიკალური პოტენციალი გააჩნია. დღეს მხოლოდ ღორჯომის ხეობაშია შემორჩენილი ცხენის ყოლის ტრადიცია.

სწორედ ეს უნიკალური და ყველა ხეობისგან გამორჩეული მახასიათებელი თვისება ამ კონკრეტულ მიმართულებას განსაკუთრებულ დანიშნულებას სძენს, რაც დამატებით მიმზიდველობას წარმოადგენს სათავგადასავლო ტურიზმის მოყვარულთათვის, თუმცა ხეობაში ცხენის ყოლა, მისი მოვლა-პატრონობა ჯერ-ჯერობით ნაკლებად აღიქმება სათავგადასავლო ტურიზმის ერთ-ერთ მთავარ ძალად. სწორედ ამიტომ, საცხენოსნო ტურიზმი, როგორც ახალი ტურისტული პროდუქტი, არა მხოლოდ ეკონომიური განვითარებით წინაპირობა იქნება, არამედ მისი ტრადიციისა და ისტორიის გაცოცხლების საფუძველიც“.

სააგენტო ასევე წერდა, რომ ხეობას აქვს უნიკალური ლანდშაფტი და საფეხმავლო მარშრუტები: „იდეალური ლოკაციებია ცხენით სასეირნოდ და ბუნების დასათვალიერებლად. ღორჯომის ხეობა ხულოს ცენტრიდან დაახლოებით 12 კილომეტრში მდებარეობს და უძველესი ტრადიციებით და შენარჩუნებული ავთენტურობით გამოირჩევა“.

ტენდერი ღორჯომის ხეობაში თავლის, მანეჟისა და ტრიბუნის სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით 2023 წლის თებერვალში გამოაცხადეს, შეყიდვის ბიუჯეტი 401 500 ლარი იყო, თუმცა ის არ შედგა, პრეტედენტებმა დისკვალიფიკაცია მიიღეს. 2023 წლის მარტში განმეორებითი ტენდერი, გაზრდილი თანხით, 710 000 ლარით გამოაცხადეს. სამუშაოების შესრულებაზე ხელშეკრულება გამარჯვებულ კომპანიას, შპს „მშენებელი 777-7“- ს 2023 წლის 16 მაისს გაუფორმეს. კომპანიამ სააგენტოს სამუშაოების შესრულება 702 900 ლარად შესთავაზა. 

ხელშეკრულების დადებიდან რამდენიმე დღეში შემსყიდველმა კომპანიას ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების ვადა შეუჩერა. მიზეზად კერძო მესაკუთრეებისგან მიწის ნაკვეთების გამოსყიდვის საკითხის დარეგულირებაა დასახელებული. კომპანიას ერთ წელზე მეტხანს მოუწია ლოდინი მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვამდე, თუმცა სააგენტომ მისი გამოსყიდვა ვერ შეძლო, რაც დოკუმენტებითაც დასტურდება.

2024 წლის მაისში კი ხელშეკრულება საბოლოოდ შეწყვიტეს.

კომპანიის დირექტორის, ბადრი ხარაბაძის ინფორმაციით, კომპანიას ამ საქმის შესრულება აღარ უღირდა, რადგან მოცდის პერიოდში სამშენებლო მასალები გაძვირდა, ეს თანხა კი სააგენტომ არ დაამატა. ამიტომაც კომპანია შეუთანხმდა სააგენტოს ტენდერის შეწყვეტაზე და ზარალიც აღარ გაასაჩივრა.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, მესაკუთრეებს მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვისთვის სააგენტომ 1 კვ.მეტრზე 7 ლარი შესთავაზა, შემდეგ კი მათ უთხრეს, რომ მხოლოდ 3 ლარს გადაუხდიდნენ, რაზეც უარი მიიღეს. ინფორმირებული წყაროს ინფორმაციით, ფასი სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურომ დაადგინა, თუმცა ბიუროს დაგვიანებით მიმართეს, „როცა მესაკუთრეებთან კონკრეტულ ფასზე უკვე მოლაპარაკებულები იყვნენ“. 

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, მიწის ნაკვეთები 2024 წელს გამოისყიდეს, თუმცა მესაკუთრეებისთვის თანხა ჯერ სრულად არ გადაუხდიათ. „ბათუმელებისთვის“ ცნობილია ისიც, რომ სააგენტო პროექტის ადგილის შეცვლას განიხილავს: „ვიღაცის გავლენებმა გადაწონა“, არადა გასულ წელს სააგენტო მონდომებით ასაბუთებდა, რომ ღორჯომის ხეობა საცხენოსნო ტურიზმის განვითარებისთვის ზედგამოჭრილი ადგილია.

აღნიშნულთან დაკავშირებით აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტში ჩვენს კითხვებს არ უპასუხეს.

სატენდერო დოკუმენტებში სააგენტო ასევე წერდა, რომ ინფრასტრუქტურისთვის საჭირო ტერიტორია ადგილობრივების მიერ არის შერჩეული, ამიტომ საჭიროა ექსპერტების, მათ შორის სერტიფიცირებული მოჯირითის მიერ ადგილის შეფასება, საჭიროების შემთხვევაში გეოლოგიური კვლევა და არსებული გარემოსთვის ადაპტირებული საჭირო ინფრასტრუქტურის დაგეგმვა, რომელიც ამ სპორტის სახეობას დააკმაყოფილებს.

ოფიციალური ინფორმაციით, ღორჯომის ხეობა 18 სოფელს და 1470 მოსახლეს აერთიანებს. ეს სოფლებია: ვანაძეები, ვაშაყმაძეები, მეკეიძიები, მეხალაშვილები, ადაძეები, გორგაძეები, მინთაძეები, ღორჯომი, ახალი უბანი, ტუნაძეები, ქურდული, ლაბაიძეები, მერჩხეთი, სტეფანაშვილები, წინწკალაშვილები, ჭახაური, დავლაძეები, ცეცხლაძეები.

ღორჯომის ხეობაში აგრეთვე არის დიდაჭარის, საციხურისა და აგარის თემები. სააგენტოს ინფორმაციით, აქ დღემდე მრავლად ვხვდებით ძველი წესით ნაშენებ ხის ოდებს. ტურისტულად საინტერესო ობიექტებს შორის აღსანიშნავია სოფლის ცენტრში მოქმედი ხის მეჩეთი და ჩანჩქერები.

სააგენტოს ინფორმაციით, რაზეც სატენდერო დოკუმენტებშია მითითებული, ღორჯომის  ხეობაში თითქმის ყველა ოჯახს ჰყავს ცხენი.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, აჭარის რეგიონული სამმართველოს ინსპექტორებმა ქალაქ ქობულეთში მდებარე საშაურმეში „გივის შაურმა ნაკვერჩხალზე“ არაგეგმური ინსპექტირება განახორციელეს.

სააგენტო იუწყება, რომ კონტროლი დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრიდან 8 ადამიანის სავარაუდო კვებითი ინტოქსიკაციის შესახებ მიღებული შეტყობინების საფუძველზე განხორციელდა.

„ინსპექტირების შედეგად გამოვლინდა, რომ ბიზნესოპერატორი არ არის რეგისტრირებული ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში და იმავე მისამართზე ფლობს საწარმოს, რომელიც ფუნქციონირებს სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ მინიჭებული სავალდებულო აღიარების გარეშე.

შედეგად, ობიექტი სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსის 65-ე მუხლის 1-ლი ნაწილისა და 65-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დაჯარიმდა, არაკრიტიკულ შეუსაბამობებზე გაიცა რეკომენდაციები.

მონიტორინგის ფარგლებში, ობიექტიდან აღებულია სურსათის ნიმუშები, რომლებიც მიკრობიოლოგიური კვლევისათვის აკრედიტებულ ლაბორატორიაში გაიგზავნა“ – წერს სააგენტო.

კომპანია Ukrferry ივლისიდან განაახლებს საბორნე მიმოსვლას ჩერნომორსკი-ბათუმის მარშრუტზე, რომელიც რუსეთის უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ შეჩერებული იყო.

Ukrferry-ის ვებგვერდზე განთავსებული ინფორმაციის თანახმად, პირველი რეისი ჩერნომორსკის პორტიდან ბათუმის მიმართულებით 9 ივლისს იგეგმება. მგზავრობის დრო დაახლოებით 60 საათია. 13 ივლისს კი იგეგმება რეისი ბათუმიდან ჩერნომორსკისკენ.

უკრაინული გამოცემა LIGA.net-ის ცნობით, ბორანი 1989 წელს გერმანიაშია აწყობილი, რომელსაც 250 სამგზავრო ადგილი აქვს.

____________

ფოტო: Ukrferry