ქალთა უფლებადამცველი ორგანიზაცია „საფარი“ აცხადებს, რომ არ აპირებს დარეგისტრირდეს რეესტრში, რომელიც რუსული კანონის საფუძველზე შექმნა სახელმწიფომ.
დღეს, 2 სექტემბერს, ორგანიზაციამ ამის თაობაზე განცხადებაც გაავრცელა ფეისბუქში.
„საფარი“ რუსულ კანონს დაუმორჩილებლობას უცხადებს.
ჩვენ, სხვა ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციების აბსოლუტურ უმრავლესობასთან ერთად, ვაგრძელებთ სამართლიანობისთვის ბრძოლას.
ჩვენ არ შევეგუებით იმ ფაქტს, რომ გვიკრძალავენ ქალებისა და ბავშვების დახმარებას. ჩვენ ვაგრძელებთ მუშაობას და ისევ დავეხმარებით ადამიანებს, რომლებიც ძალადობას უპირისპირდებიან.
მთავარი ბრძოლა წინ გველის, ჩვენ სამოქალაქო საზოგადოების მხარდამხარ ბოლომდე ვიბრძოლებთ, სანამ საბოლოოდ არ გაუქმდება რუსული კანონი. ქართველი ხალხის და ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციების ერთიანობა საბოლოო გამარჯვებამდე აუცილებლად მიგვიყვანს!“, – წერს „საფარი“.
იუსტიციის სამინისტროს განცხადებით, რუსული კანონის ფარგლებში შექმნილ რეესტრში დარეგისტრირების ვადა ორგანიზაციებისთვის 2 სექტემბრის ჩათვლითაა განსაზღვრული.
რუსული კანონი საქართველოში 3 ივნისიდან მოქმედებს. ის გრანტის მიმღებ მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციებს „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლის“, ხოლო, მათ შორის, აშშ-ს, ევროკავშირსა და საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც გრანტებს გასცემენ საქართველოში, „უცხოური ძალის“ სტატუსს მიანიჭებს.
იმ შემთხვევაში, თუ ორგანიზაცია უარს იტყვის „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარის“ იარლიყზე, მაშინ, მისი ნების საწინააღმდეგოდ, მას მაინც დაარეგისტრირებენ და 25 000 ლარითაც დააჯარიმებენ.
ენათმეცნიერ მარინე ბერიძის განმარტებით, „…ინტერესების გამტარებელს [რიგით ქართველში] მხოლოდ და მხოლოდ უარყოფითი დამოკიდებულება შეიძლება ჰქონდეს. [ეს ტერმინი] მტრული ორგანიზაციების მონიშვნის საშუალებაა რიგითი ქართველისთვის“.
საოლქო საარჩევნო კომისიების მიერ საუბნო საარჩევნო კომისიების ხელმძღვანელი პირებისა და წევრების შესარჩევი კონკურსი გამოცხადდა. 3 030 საარჩევნო უბანზე ამომრჩევლებს სულ 51 510 კომისიის წევრი მოემსახურება, მათგან საოლქო საარჩევნო კომისიებმა უნდა აირჩიონ 9 090 ხელმძღვანელი პირი და 15 150 წევრი. დანარჩენ 27 270 წევრს კი უფლებამოსილი 9 პოლიტიკური პარტია დანიშნავს.
ცენტრალური საარჩევნო კომისია (ცესკო) გაცნობებთ, რომ კონკურსში მონაწილეობის მსურველებმა განცხადებით უნდა მიმართონ შესაბამის საოლქო საარჩევნო კომისიას 2-დან 5 სექტემბრის ჩათვლით 10:00-დან 18.00 საათამდე. ასევე, განმცხადებელმა საკონკურსო დოკუმენტაცია შესაძლებელია წარადგინოს სპეციალური ელექტრონული პლატფორმის (Konkursi.cec.gov.ge) საშუალებით.
პროცედურების გამარტივების მიზნით, ცესკომ მსურველთათვის შეიმუშავა განცხადების სარეკომენდაციო ფორმა, რომელიც ასევე ხელმისაწვდომია საოლქო საარჩევნო კომისიებში.
აღსანიშნავია, რომ კანონის მოთხოვნის შესაბამისად, წელს პირველად საოლქო საარჩევნო კომისია სერტიფიცირებულ საუბნო საარჩევნო კომისიის წევრებს აირჩევს. კანონმდებლობაში შესული ცვლილებების შესაბამისად, საოლქო საარჩევნო კომისიების მიერ არჩეული საუბნო საარჩევნო კომისიების წევრებისთვის სერტიფიკატის ფლობა სავალდებულო გახდა. სერტიფიკატის აღების მსურველებისთვის მაქსიმალური ხელშეწყობის მიზნით საარჩევნო ადმინისტრაციამ მთელი ქვეყნის მასშტაბით რამდენჯერმე გაუწია ორგანიზება სერტიფიცირების გამოცდებს. გამოცდები 2023 წლის სექტემბრიდან 2024 წლის ივლისის ჩათვლით ჯამურად სულ 9-ჯერ ჩატარდა. 5 გამოცდა – საუბნო საარჩევნო კომისიის ხელმძღვანელი პირებისთვის (მათ შორის, 2 გამოცდა ჩატარდა ეთნიკური უმცირესობების ენებზე ნათარგმნი ტესტების გამოყენებით), ხოლო 4 გამოცდა – საუბნო საარჩევნო კომისიის წევრებისთვის (მათ შორის, 2 გამოცდა ჩატარდა ეთნიკური უმცირესობების ენებზე ნათარგმნი ტესტების გამოყენებით). საერთო ჯამში სერტიფიცირებულია 34 000-მდე პირი. ამასთან, საარჩევნო ადმინისტრაციამ, ბოლო წელიწადნახევრის განმავლობაში, არაერთი საგანმანათლებლო და სასწავლო პროექტი განახორციელა, რომელიც მიზნად ისახავდა პოტენციური წევრების ინფორმირებასა და შესაძლებლობების განვითარებას.
აქვე გვინდა აღვნიშნოთ, რომ არსებული გამოცდილებიდან გამომდინარე, არ გამოვრიცხავთ დაინტერესებული მხარეების მხრიდან საუბნო საარჩევნო კომისიების წევრების შერჩევის პროცესის დისკრედიტაციის მცდელობას. ხაზგასმით ვაცხადებთ, რომ საარჩევნო ადმინისტრაცია თავის საქმიანობას კანონმდებლობის სრული დაცვითა და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ახორციელებს და მოვუწოდებთ ჩართულ მხარეებს, უსაფუძვლო და მანიპულაციური განცხადებებით ნუ დააზიანებენ საარჩევნო პროცესის ისეთ მნიშვნელოვან ეტაპს, როგორიცაა საუბნო საარჩევნო კომისიების დაკომპლექტება.
აფხაზეთს გაეროში გაწევრიანება აქვს გამიზნული – ამის შესახებ რუსულ პროპაგანდისტულ მედია „იზვესტიასთან“, დე-ფაქტო რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, სერგეი შამბამ განაცხადა. მისივე თქმით, ამ პროცესს აშშ და ევროკავშირი აფერხებს.
„რა თქმა უნდა, აფხაზეთის რესპუბლიკისთვის საბოლოო მიზანი გაეროში გაწევრიანებაა. ეს არის თავად პროცესის საბოლოო მიზანი ჩვენი ქვეყნის ფართო საერთაშორისო აღიარებისთვის. ეს ყველაფერი ლოგიკურად ურთიერთკავშირშია. რა თქმა უნდა, შესანიშნავად ვხვდებით, რომ ეს ძალიან რთული პროცესია. ორმაგი სტანდარტის პოლიტიკა, რომელსაც ჩვენ ვეჯახებით, არ გაუქმებულა“, – თქვა შამბამ.
„… აფხაზეთს აქვს უარყოფითი გამოცდილება, როდესაც შეერთებული შტატები და მისი პარტნიორები მნიშვნელოვან ზეწოლას ახდენდნენ იმ ქვეყნებზე, რომლებთანაც აფხაზეთს უკვე ჰქონდა დიპლომატიური ურთიერთობა. ამიტომ ჩვენ ვცდილობთ დავამყაროთ კონტაქტები მსოფლიოს იმ რეგიონებში, სადაც დასავლეთის ქვეყნებს არ აქვთ მნიშვნელოვანი გავლენა და არ შეუძლიათ პირდაპირი ზეწოლა გარკვეულ ქვეყნებზე“, – თქვა დე ფაქტო მინისტრმა. – „მიუხედავად ყველა სირთულისა და კოლექტიური დასავლეთის მხრიდან სერიოზული ზეწოლისა, ჩვენ ვაგრძელებთ შესაძლებლობების ძიებას მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში ახალი კავშირებისა და კონტაქტების დასამყარებლად და ვეძებთ ახალ პარტნიორებს“.
მისივე თქმით, ამ საკითხებში მათი სტრატეგიული მოკავშირის – რუსეთის ფედერაციის მხარდაჭერის იმედი აქვთ.
რუსეთი პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც აფხაზეთის დამოუკიდებლობა აღიარა საქართველოსთან 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ.
„იზვესტია“ წერს, რომ 2024 წლის ივნისში სოხუმმა გაეროს გენერალურ მდივანს, ანტონიო გუტარეშს მიმართა „საბოლოოდ გამოიჩინოს პოლიტიკური ნება და უზრუნველყოს აფხაზეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლების მონაწილეობის შესაძლებლობა გაეროს შესაბამისი კომიტეტების მუშაობაში“.
დღეს, 2 სექტემბერს, ხულოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ თაგოში ღია ცის ქვეშ კინოჩვენება გაიმართება.
ნაჩვენები იქნება რეჟისორების: ანა ჯეგნარაძისა და მარიტა თევზაძის ფილმი „ჰეი, გუნეშ“.
კინოჩვენება სოფელში საღამოს 20:00 საათზე დაიწყება, დასწრება უფასოა და ფილმის ნახვა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია. ფილმის ჩვენებამდე დაგეგმილია ანიმაციის სეანსი ბავშვებისთვის და არამარტო მათთვის.
კინოჩვენების იდეის ავტორი დამოუკიდებელ კინემატოგრაფისტთა ჯგუფია, რომელიც საქართველოს რეგიონებში მოგზაურობს და კინოჩვენებებს მართავს.
„ამ კინოჩვენებების მიზანი არის მაყურებლამდე ქართული კინოს მიტანა. ხშირ შემთხვევაში საქართველოს რეგიონებში არც კი იციან იმის შესახებ, რომ არსებობს თანამედროვე ქართული კინო, რადგან რეგიონები მთლიანად მოწყვეტილია დედაქალაქს კულტურულად.
საქართველოს არც ერთ ქალაქში არ არსებობს კინოთეატრი, გარდა ქუთაისისა, ბათუმისა და თბილისისა. არ არსებობს კულტურის ცენტრები ან ადგილები, სადაც ადამიანებს ექნებათ საშუალება, ნახონ კინო დიდ ეკრანზე. სწორედ ეს იყო ჩვენი მთავარი ბიძგი. ჩვენი სახსრებით ვიყიდეთ გასაბერი ეკრანი და ვმოგზაურობთ საქართველოში.
ჩვენი მიზანია, რომ საქართველოში არ დარჩეს ქალაქი, დაბა და სოფელი, სადაც არ იქნება კინო და ადამიანს არ ექნება კინოს ნახვის შესაძლებლობა,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ კინორეჟისორმა ირინე ჟორდანიამ, რომელიც კინოჩვენებების ერთ-ერთი ორგანიზატორია.
მორიგი კინოჩვენება დაგეგმილია ხვალ, 3 სექტემბერს, ხულოს ცენტრში. საღამოს 20:00 საათზე ნაჩვენები იქნება ზაზა ხალვაშის „ნამე“. კინოჩვენებაზე დასწრება ნებისმიერ მსურველს შეეძლება.
დამოუკიდებელ კინემატოგრაფისტთა ჯგუფმა საქართველოს რეგიონებში მოგზაურობა სამეგრელოდან დაიწყო, იყვნენ ფოთსა და გურიაში.
სხვადასხვა ქალაქსა თუ სოფელში სხვადასხვა ფილმის ჩვენება გაიმართა. მაგალითად, ლანჩხუთში აჩვენეს ცოტნე რუსიშვილის ანიმაციური ფილმი „კატოს სიზმრები“, ირინე ჟორდანიას – „მარქსის ქუჩა 12“ და თამარ შავგულიძის – „გზავნილი ქართველებს“.
სენაკში, ნოქალაქევის არქეოპოლისის ისტორიულ გალავანთან აჩვენეს სალომე ჯაშის „ჩასარბენი ციხე“ და ელენე მიქაბერიძის – „ოცნება კადიკალზე“.
ფოთში აჩვენეს ნანა ექვთიმიშვილისა და სიმონ გროსის მხატვრული ფილმი – „გრძელი ნათელი დღეები“.
თითოეული ფილმის დასრულების შემდეგ იმართება დისკუსია, რომელსაც ესწრებიან ფილმის რეჟისორები და შემოქმედებითი ჯგუფის წევრები. მაყურებელს საშუალება აქვს ყოველი სეანსის შემდეგ კითხვები დაუსვას რეჟისორს და მისი პასუხები მოისმინოს.
Mastercard-ისბიზნესმენეჯმენტისდაფინანსებისმოდული, მიკრო, მცირედასაშუალომეწარმეებისთვის (MSMEs), განკუთვნილისაგანმანათლებლოლექციებისციკლია, რომელიცფინანსურიგანათლებისპროექტის* ფარგლებშიშეიქმნა. 2024 წლის გაზაფხულზე, მოდული წარმატებით ჩატარდა მარნეულში, ახმეტასა და ახალციხეში. სექტემბერში კი, პროექტი ქედაში გაგრძელდება.
მაღალმთიან აჭარაში, პროექტი მეწარმე ქალების უნიკალურ გამოწვევებსა თუ შესაძლებლობებზე ფოკუსირდება. მოდულის მთავარი თემაა მეწარმექალთაგაძლიერება: ელექტრონულიკომერციისშესაძლებლობები. ლექციებს ქალი ბიზნესლიდერები, „ქალები მომავლისთვის“ ბორდის წევრები გაუძღვებიან.
მეწარმექალთაგაძლიერება: ელექტრონულიკომერციისშესაძლებლობებიჩატარდება 2024 წლის 7 სექტემბერს, ქედაში, შატო მილისში. რეგისტრაციისბოლოვადაა 5 სექტმებერი, 23:59. დამატებითიინფორმაციისადარეგისტრაციისთვის, მიჰყევითბმულს.
ელექტრონულიკომერციისშესაძლებლობებიქალებისთვის: ეს სესიამოიცავსონლაინმაღაზიისშექმნისთვისაუცილებელსაკითხებს, მათშორისპროდუქტისშერჩევას, ფასწარმოქმნასდატრანსპორტირებისლოჯისტიკას.
2 სექტემბრის ღამეს რუსეთის ჯარებმა კიევზე განახორციელეს საჰაერო დარტყმა. დაშავდნენ ადამიანები, რამდენიმე უბანში ხანძარია.
ოფიციალური კიევის ცნობით, რუსეთმა კიევზე დარტყმისთვის გამოიყენა ფრთოსანი და ბალისტიკური რაკეტები. უკრაინის საჰაერო თავდაცვამ გაანადგურა ათზე მეტი ფრთოსანი რაკეტა, დაახლოებით ათეული ბალისტიკური რაკეტა და სამხედრო დრონი.
პირველადი ინფორმაციით, დაშავდა სამი ადამიანი.
კიევის ერთ-ერთ რაიონში რაკეტის ნამსხვრევების ჩამოვარდნის შედეგად 4 მანქანა დაიწვა, ასევე, ხანძარი გაჩნდა მეტროსადგურ სვიატოშინის მიმდებარედ, ორსართულიან კორპუსში.
ინფორმაცია ზარალისა და დაშავებულების შესახებ ამ დრომდე ზუსტდება.
„მე არ ვოცნებობდი ამერიკაში ცხოვრებაზე, მე ვოცნებობდი მხოლოდ განათლების პერიოდულად განახლებაზე. ყოველთვის მინდოდა და ახლაც მინდა ჩემი ცოდნა საქართველოს განვითარებას მოვახმარო“, – ამბობს ანა აბაშიძე, საქართველოში ერთ-ერთი ცნობილი უფლებადამცველი და იურისტი.
2022 წლის სექტემბრიდან, სახალხო დამცველის კანდიდატად დასახელების შემდეგ, უფლებადამცველი პრორუსული დეზინფორმაციის განსაკუთრებული სამიზნე გახდა. ხელისუფლების წარმომადგენლები და პრორუსული ჯგუფები მას საქართველოსა და ქართველი ხალხის ინტერესების მოწინააღმდეგედ და ეკლესიის მტრად აცხადებდნენ.
ანა ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც „სხვა ქვეყნის ინტერესების გამტარის“ იარლიყით კამპანიური დისკრედიტაციით იდევნებოდა ქვეყანაში. მისი დევნის ტემპი სწორედ უცხოეთში წასვლით შესუსტდა. განათლება მიღების შემდეგ, ანამ ამერიკული ცხოვრება ქართველების სამართლებრივი მხარდაჭერით გააგრძელა.
უფლებადამცველს ვთხოვეთ შეეფასებინა საქართველოს ხელისუფლების გაუცხოება, რას ნიშნავს, როცა ხელისუფლება არ ითვალისწინებს ადამიანების პროტესტს და მოთხოვნას. ვთხოვეთ გაეზიარებინა გამოცდილება, რომელიც ჩიკაგოს პროკურატურაში მუშაობისას მიიღო.
ანა, რას ნიშნავს საქართველოს ხელისუფლების გაუცხოება თქვენთვის?
„რუსული კანონის“ მიღება ხელისუფლების გაუცხოების ყველაზე ღია განაცხადია – „ქართულ ოცნებას” როგორც პოლიტიკურ პარტიას, არანაირი კავშირი აღარ აქვს ქართველი ხალხის ხასიათთან, იდენტობასთან, ისტორიულ გამოცდილებასთან. წარსულს თუ გადავხედავთ, ქართველ ერს ყოველთვის ჰქონდა ღირსება, იცოდა სიტყვის ფასი. მმართველ პოლიტიკურ ძალას კი შეუძლია ჯერ გაიწვიოს კანონი, შემდეგ ისევ დააბრუნოს და თავს მოახვიოს საზოგადოებას. არ გაითვალისწინოს მასშტაბური საპროტესტო გამოსვლების შინაარსი, დევნოს ცალკეული ადამიანები და გააუქმოს საერთაშორისო პარტნიორებთან დადებული შეთანხმებები.
ამ ნაბიჯებით, მმართველმა გუნდმა დაგვანახა, რომ მისი შინაარსი არ არის ქართული. ეს არის საქართველოს მოსახლეობის ინტერესებისგან დაშორებული უცხო ძალა და მისი წევრები ცდილობენ უკანონობით თუ პოლიტიკური ძალადობით შეინარჩუნონ ძალაუფლება.
რუსული კანონის მიღებით ყველაზე ნათლად დავინახეთ, როგორია სახელმწიფოს მართვა მორალური დილემების გარეშე. გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს შუბლის ძარღვი აქვთ გაწყვეტილი. ზუსტად ამ მდგომარეობაშია ახლა „ქართული ოცნების“ ყველა წევრი. ისინი ჰგვანან ცხვირს ფარას და ასე კოლექტიურად Ჩადიან გამოუსწორებელ დანაშაულებს.
არავის ვუსურვებდი ისტორიაში შევიდნენ ისე, როგორც „ქართული ოცნების“ წევრები წერენ საკუთარ თავს. მეორე მხრივ, ეს ძალა, მილევად მდგომარეობაშია. არჩევნების გზით ჩვენ მოგვიწევს ხელახლა დავიწყოთ დემოკრატიის შენება, ადამიანური ურთიერთობა. „ქართული ოცნების“ მართვის მთავარი იარაღი – ადამიანებს შორის შუღლის გაღვივების პოლიტიკა, ადამიანების ინტერესების გააზრებით უნდა შეიცვალოს.
რუსული კანონის მიღებას რა მიზანიც ჰქონდა, ნელ-ნელა აღსრულებას იწყებენ – ესაა ნიჰილიზმი. ხელისუფლებას სჭირდება ჩვენ საზოგადოებას ჰქონდეს მარცხის, ჯგუფური მარცხის და უიმედობის განცდა. ეს არის ავტორიტარიზმის სცენარი. მეორე და უფრო კონკრეტული პრაგმატული შედეგი არის უფლებადამცველი ორგანიზაციების დახურვა. უკვე ნებაყოფლობითი რეგისტრაციის ვადაც იწურება და ხელისუფლებას აქვს მოლოდინი, ბევრი ორგანიზაცია არ და ვერ გააგრძელებს მუშაობას. ალბათ, სექტემბრიდან ჩვენ დავინახავთ რამდენი ორგანიზაცია შეწყვეტს არსებობას.
Მათ შორის შეიძლება იყოს ჩემი დაფუძნებული ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“, რომელშიც ჩემი შეგნებული ცხოვრება გავატარე. ეს მოხდება, რადგან საქართველოში დემოკრატიული პროცესები გაქრა. მმართველი გუნდის სტრატეგიული მიზანი იყო ფრუსტრაცია და ეს შედგა. თუმცა შეუძლებელია რუსულმა კანონმა იმოქმედოს საქართველოში დიდ ხანს, შეუძლებელია ადამიანები დაიმორჩილონ ისე, როგორც გათვლილი აქვთ.
ადამიანებს საქართველოში ყოველთვის უნდოდათ და უნდათ ისარგებლონ დემოკრატიის პროცესით, ისარგებლონ ცივილიზაციის შედეგებით, საერთაშორისო პარტნიორობის სიკეთეებით.. ხელისუფლება პროგრესის ამ სურვილს ვერაფრით შეაჩერებს.
გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ჩვენ არ გვაქვს დემოკრატიაში ცხოვრების გამოცდილება. ჩვენ ვსწავლობთ დემოკრატიას. ეს პროცესი გეომეტრიული სიზუსტით არ იზომება. ზოგჯერ პროცესები უკანაც მიდის და შემდეგ განვითარების ტრამპლინი ხდება.
ჩვენ დავიწყებთ თავიდან, მაგრამ აუცილებლად დავიწყებთ.
რას ნიშნავს ადამიანის ინტერესების გააზრება სახელმწიფო მმართველობისას? როგორ დაინახეთ ეს პროცესი ჩიკაგოში?
უკვე მეორედ მქონდა შანსი, ამერიკული განათლება მიმეღო. 2017 წელსაც ვცხოვრობდი ამერიკაში. თუმცა ამ ეტაპზე ბევრად განსხვავებული რეალობის წინაშე აღმოვჩნდი. გამოცდილება, რომელიც დავაგროვე, უნიკალურია. ერთი წლის განმავლობაში ვსწავლობდი სასამართლო ლიტიგაციას, ვავითარებდი ჩემ უნარებს, დაიცვა ადამიანი, ადამიანის უფლებები სახელმწიფოს წინაშე. სასამართლოში წარმომადგენლობა იყო ჩემი სწავლაც და გამოცდაც.
ნახევარი წლის განმავლობაში ასევე ვმუშაობდი ჩიკაგოს პროკურატურაში, ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება იყო მოქალაქეების განაცხადების შესწავლა. იმ პერიოდში ვაკვირდებოდი, როგორ აღიქვამდნენ მოქალაქის განაცხადს. ეს იყო კულტურულ-სამართლებრივი შოკი. აღმოვაჩინე, რომ მოქალაქის განცხადება იყო ყველაზე მნიშვნელოვანი სიგნალი, რომლითაც დაინტერესებული იყო მთავარი პროკურორიც კი. თითოეულ განაცხადს პროკურატურაში განიხილავდნენ ძალიან ყურადღებით, ძალიან დიდი სიფრთხილით, გულისხმიერებით და პატივისცემით.
Როდესაც მუნიციპალიტეტი იღებს გადაწყვეტილებას, აქვეყნებს ე.წ. Სამუშაო ვერსიას და მოქალაქეებს აძლევს კომენტარების, მოსაზრებების შანსს. ამის გარეშე ადმინისტრაციული ორგანო არ იღებს გადაწყვეტილებას. საკითხი შეიძლება იყოს პარკირება, გამწვანება, ქუჩის მოწყობა. ეს არის არა მხოლოდ ლამაზად დაწერილი ტექსტი, არამედ ცოცხალი პროცესი და არა უკიდურესად უსიცოცხლო პროცესი, როგორც ქართულ რეალობაშია.
ამერიკაში ადამიანი შეიძლება არ იყოს პოლიტიკურად აქტიური, მაგრამ ის ჩართულია თავისი ქალაქის თუ უბნის მმართველობის პროცესში. მაგალითად, ჩართულია საკუთარი სადარბაზოს წინ ნაგვის გატანის საკითხით, თუ აღმოაჩენს რომ ქუჩა დაზიანებულია, რეკავს მუნიციპალურ სამსახურში – ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი როლი მისთვის.
ზუსტად ეს არის დემოკრატია.
როგორ აგრძელებთ მუშაობას საქართველოს მოქალაქეებისთვის?
Ბედის ირონიაა, ამერიკაშიც კი, ისევ ქართველების ინტერესებისთვის ვმუშაობ. ახლა ვეხმარები საქართველოდან ჩამოსულ ემიგრანტებს დაიწყონ ახალი ცხოვრება. ამ თვალსაზრისით დაშორებას ვერ ვგრძნობ საქართველოსგან. ყოველდღიური კავშირი მაქვს, ვაკვირდები პოლიტიკურ ამინდს, რომ დავეხმარო პოლიტიკური თავშესაფრის ძიებისას დაინტერესებულ პირებს. ისე ნათლად ვგრძნობ არსებულ გამოწვევებს, რომ ზოგჯერ მგონია თბილისშია ჩემი ოფისი.
ანა, რას გაურბიან საქართველოს მოქალაქეები საქართველოდან?
ვფიქრობ, წამყვანი მიზეზი ეკონომიკური სიდუხჭირეა. დაბალი შემოსავალი და გაზრდილი ფასები, ოჯახების რჩენის ვალდებულებებთან გამკლავება და სხვა ყოფითი პრობლემები, რომლის მოგვარებაზეც არ ზრუნავს დღეს ხელისუფლება. თუმცა არიან ადამიანები, რომლებიც წარმატებული არიან საქართველოში, შეუძლიათ ფინანსურ გამოწვევებს გაუძლონ და მაინც იღებენ ქვეყნის დატოვების გადაწყვეტილებას. ეს ძალიან სევდიანია.
მეც მსგავსი ისტორიის ნაწილი ვარ სხვათა შორის. მე არ ვოცნებობდი ამერიკაში ცხოვრებაზე, არ ვოცნებობდი ცხოვრების სტილის შეცვლაზე. ახლა ეს მიწევს. ბოლო პერიოდში სახალხო დამცველის არჩევის პროცესში მიღებულმა ორგანიზებულმა მუქარებმა და შანტაჟმა დამარწმუნა, რომ საქართველოს მოქალაქეები არ იმსახურებენ მათი დამცველის არჩევაც კი დევნის, ადამიანის უფლებების დარღვევის და სამართლიანობის დარღვევით ხდებოდეს.
ჩემთვის საჭირო იყო გავცლოდი ამ პროცესებს. მიზნად დავისახე განახლება. ყველას სჭირდება გადატვირთვა – ახალი ცოდნის მიღება არის ჩემი ძალების აღდგენის შესაძლებლობა.
ვაგროვებ ცოდნას, რათა უფრო მეტი გავაკეთო საქართველოსთვის.
სამუშაო პროცესში უფრო და უფრო ცხადია, რომ ემიგრანტების უმეტესი ნაწილისთვის ემიგრაცია არ იყო საოცნებო გადაწყვეტილება. ეს არის უძნელესი ეტაპი საკუთარი თავის და ოჯახის გადასარჩენად. აქ არიან ადამიანები სხვადასხვა ნიშნით დევნილები: პოლიტიკოსები, აქტივისტები, იდენტობის გამო დევნილები, რომლებიც თავად ხელისუფლების წარმომადგენლების აგრესიის სამიზნე გახდნენ.
თქვენი, როგორც საიმიგრაციო იურისტის გამოცდილებით, რა შეიძლება იყოს ემიგრანტების საოცნებო გადაწყვეტილება?
სამშობლოში დაბრუნება და კომფორტის ზონაში ახლობლების და მეგობრების გარემოცვაში ცხოვრების გაგრძელება.
ადამიანების ინტერესებზე მორგებულ ქვეყანა რომ შევქმნათ, ამიტომაც ოქტომბრის არჩევნებში მონაწილეობას ვაპირებდი და ვაპირებ. მართალია ყველაფერს აკეთებს „ქართული ოცნება“ ახალი უბნები არ გაიხსნას ამერიკაში, მაგალითად, ჩიკაგოში ასეთი პრობლემა იყო.
ამგვარი ხელოვნური ბარიერების მიუხედავად, ყველას მოვუწოდებ მიიღოს არჩევნებში მონაწილეობა.
Რატომ?
ყველა ამბობს, რომ არაფერი შეიცვლება, არის ნიჰილიზმი, ფავორიტის პრობლემა, მაგრამ საქმე საქმეზე რომ მიდგება, ჩვენ მოგვიწევს ვუპასუხოთ მთავარ კითხვას, შენზე რაც იყო დამოკიდებული ეს გააკეთე თუ არა? მინიმუმ ის ვიცით, რა არის „ოცნების“ პოლიტიკა. მინიმუმ ის ვიცით, რომ ამ პოლიტიკით ჩვენ დავიღუპებით.
Რა იქნება ახალი არჩევანის შემთხვევაში?
არ ვიცით, ვინ როგორ გაგვიმართლებს. იმედების გაცრუების კარგი მაგალითი სწორედ „ქართული ოცნებაა“.
ემიგრანტებმა ფინანსურად გადაარჩინეს ქვეყანა, ახლა სწორედ ემიგრანტებს შეუძლიათ საქართველო დემოკრატიულ ორბიტაზე დატოვონ.
ბევრი არაფერი მოგვეთხოვება. მოგვეთხოვება უკეთესი არჩევანი გავაკეთოთ. შემდეგ კი ვიყოთ უფრო მომთხოვნი და კრიტიკული ამომრჩევლები. არცერთ ხელისუფლებას არ უნდა გავაბედინოთ ასეთი მავნე მმართველობა და აღარ მივცეთ უფლება დაუშვან საბედისწერო შეცდომები. ხელისუფლება უნდა ხელმძღვანელობდეს ქართველი ხალხის ინტერესით. მოქალაქეები უნდა წყვეტდნენ ქვეყნის ბედს. სხვა ნებისმიერი გადაწყვეტილება არის გაუცხოება და ავტორიტარიზმი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 2 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 617 600 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 300]
ტანკი – 8 601 ერთეული [+9]
ჯავშანტექნიკა – 16 786 ერთეული [+26]
საარტილერიო სისტემა – 17 646 ერთეული [+10]
MLRS – 1 177 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 940 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 368 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 328 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 14 537 ერთეული [+30]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 2 557 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 23 925 ერთეული [+44]
სპეცტექნიკა – 2 993 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 2 სექტემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
641 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
30 950 უპილოტო საფრენი აპარატი
575 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
17 805 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 434 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
13 952 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
25 520 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
დღეს, პირველ სექტემბერს, რუსეთმა მორიგი სარაკეტო თავდასხმა განახორციელა უკრაინაში, ქალაქ ხარკოვზე.
უკრაინული მედიის ცნობით, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა სარაკეტო შეტევა განახორციელეს სამ ადგილას: ხარკოვის სპორტის სასახლეზე, სავაჭრო ცენტრი სალტოვსკის რაიონში და ჰიდროპარკის ტერიტორიაზე – კიევსკის რაიონში.
რუსეთის სარაკეტო დარტყმის შედეგად ხარკოვში, ბოლო ცნობებით, 41 ადამიანი დაშავდა, მათ შორის 5 ბავშვია, თუმცა ინფორმაცია დაშავებულების შესახებ ზუსტდება.
ხარკოვის რეგიონული სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ოლეგ სინეგუბოვი იუწყება, რომ წინასწარი მონაცემებით, ხარკოვში რუსეთმა დღეს „ისკანდერის“ ტიპის რაკეტები გამოიყენა.
ტელეწამყვანი, პლატფორმის – „ვეძებ“ შემქმნელი, თამუნა მუსერიძე ამბობს, რომ რვაწლიანი ძებნის შემდეგ ბიოლოგიური მშობელი იპოვა.
„ბევრმა გაიგო უკვე და სანამ სხვებისგან გაიგებთ, მირჩევნია მე ვთქვა. მოკლედ, 8-წლიანი ძიება დასრულებულია, მე ბიოლოგიური მშობელი ვიპოვე.
ამ ეტაპზე, სამწუხაროდ, ვერ ვამბობ მეტ დეტალებს, თუმცა იმედი მაქვს, რომ როდესაც მას პირადად ვნახავ, მომეცემა იმის საშუალება, რომ სხვა დანარჩენ ინფორმაციაზეც მოგაწოდოთ სიახლე“ – ამბობს თამუნა მუსერიძე ფეისბუქზე გავრცელებულ ვიდეოში.
2023 წელს ტელეწამყვანი თამუნა მუსერიძე BBC-მ 100 ყველაზე გავლენიან ქალს შორის დაასახელა. გამოცემა წერდა, რომ მუსერიძის ცხოვრება, რომელიც 18 წლიდან ჟურნალისტად საქმიანობს, 31 წლის ასაკში შეიცვალა, როდესაც აღმოაჩინა, რომ ნაშვილები იყო, ბიოლოგიური ოჯახის ძებნა დაიწყო და ამ პროცესში იპოვა მტკიცებულებები, რომ საქართველოში 1950-იანი წლებიდან უკანონო გაშვილების „შავი ბაზარი“ მოქმედებდა.
2024 წლის 8 მარტს, ქალთა უფლებებისთვის ბრძოლის საერთაშორისო დღეს, პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა თამუნა მუსერიძე ღირსების მედლით დააჯილდოვა განსაკუთრებული სამოქალაქო ინიციატივისა და პასუხისმგებლობისთვის, პიროვნული გამბედაობისა და გამორჩეული საზოგადოებრივი საქმიანობისთვის.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო აცხადებს, რომ 1 სექტემბერს, ღამით, უკრაინა რუსეთის 15 რეგიონს დაესხა თავს 158 დრონით. სამინისტრო „ტელეგრამზე“ წერს, რომ ყველა დრონი ჩამოაგდეს, თუმცა, ამავე დროს, სოციალურ ქსელებში ვრცელდება ინფორმაცია რუსეთში მრავალ ადგილას მიმდინარე ხანძრების შესახებ.
მედიის ცნობით, ეს იყო დრონების ყველაზე დიდი თავდასხმა რუსეთის ტერიტორიაზე დღემდე.
უკრაინული და რუსული მედია წერს, რომ პირველ სექტემბრის, ღამით, რუსეთში დრონები თავს დაესხნენ ორ, მოსკოვისა და ტვერის სახელმწიფო რაიონულ ელექტროსადგურს და, ასევე, მოსკოვის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას. „ტელეგრამზე“ ვრცელდება ხანძრის ამსახველი კადრები.
ცეცხლის ჩასაქრობად საგანგებო სიტუაციების სამინისტროს ვერტმფრენები და მოსკოვის ყველა რაიონიდან სახანძრო განყოფილებები მოიყვანეს.
ჩეხეთში, პრაღაში გამართულ ევროპის ახალგაზრდულ პირველობაზე ბათუმელი მოჭადრაკე, მარიამ კალანდაძე ვერცხლის პრიზიორი გახდა, ხოლო ასევე ბათუმელმა, კესარია მგელაძემ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.
ორივე მოჭადრაკე 14 წლამდე კატეგორიაში ასპარეზობდა.
„14 წლამდე ასაკის გოგონათა შორის ჩემპიონატზე ბოლო ტურამდე დაძაბული ბრძოლა მიმდინარეობდა. მარიამ კალანდაძემ არც თუ ისე სახარბიელო სტარტის შემდეგ, 6 პარტია მოიგო ზედიზედ და ბოლო ტურში ჩემპიონთან დაფიქსირებული ყაიმით დამაჯერებლად მოიპოვა ევროპის ვიცე-ჩემპიონის ტიტული.
დასკვნით ტურში მოპოვებული გადამწყვეტი გამარჯვებით ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა კესარია მგელაძემ“ – ინფორმაციას საქართველოს ჭადრაკის ფედერაცია ავრცელებს.
ჭადრაკის ფედერაციის ცნობით, ჩემპიონატი შვეიცარიული სისტემით, 9 ტურად გაიმართა და მასში 47 ევროპული ქვეყნის 1231 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. ჩემპიონატზე საქართველოს სახელით 25 მოჭადრაკე ასპარეზობდა.
ფედერაცია გავრცელებულ ინფორმაციაში აღნიშნავს, რომ 16 წლამდე გოგონების პირველობაზე შესანიშნავად ითამაშა მარიამ ცეცხლაძემ, რომელიც დამატებითი მაჩვენებლებით გავიდა IV ადგილზე.
________________
ფოტოზე: კესარია მგელაძე და მარიამ კალანდაძე. ფოტო: საქართველოს ჭადრაკის ფედერაცია
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, პირველი სექტემბრის 21 საათიდან 2 სექტემბრის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში:
დღისით: 28 – 33 გრადუსი
ღამით: 18 – 23 გრადუსი
მთიან რაიონებში:
დღისით: 28 – 33 გრადუსი
ღამით: 13 – 18 გრადუსი
ზღვის წყლის ტემპერატურა +28 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 3-4 სექტემბერს აჭარაში ზოგან მოსალოდნელია ხანმოკლე წვიმა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის პირველ სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 616 300 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 350]
ტანკი – 8 592 ერთეული [+10]
ჯავშანტექნიკა – 16 760 ერთეული [+24]
საარტილერიო სისტემა – 17 636 ერთეული [+22]
MLRS – 1 176 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 940 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 368 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 328 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 14 507 ერთეული [+36]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 2 557 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 23 881 ერთეული [+56]
სპეცტექნიკა – 2 991 ერთეული [+10]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის პირველ სექტემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
641 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
30 920 უპილოტო საფრენი აპარატი
575 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
17 801 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 434 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
13 898 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
25 501 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
2024 წლის 31 აგვისტოს 23:00 სთ-დან 1 სექტემბრის 06:00 სთ-მდე, ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო გზის 88-ე კმ-ზე, მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოების პროცესში, საავტომობილო გზაზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა დროებით შეიზღუდება.
ინფორმაციას ხულოს მუნიციპალიტეტის მერია ავრცელებს.
უკრაინული მედიის ცნობით, ქალაქ ხარკოვში, ბოლო ცნობებით, 97 ადამიანი დაშავდა რუსეთის დაბომბვის შედეგად. მათგან 20-ზე მეტი არასრულწლოვანია.
გაიზარდა დაღუპულთა რიცხვიც. 12-სართულიანი შენობის ნანგრევებიდან მაშველებმა ქალის ცხედარი გამოიტანეს, ეს მეშვიდე ადამიანია, რომელიც რუსეთის დაბომბვის შედეგად დაიღუპა გუშინ, 30 აგვისტოს ქალაქ ხარკოვში.
დაღუპულთა შორისაა 14 წლის მოზარდი.
რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა ხარკოვი 30 აგვისტოს, შუადღისას დაბომბეს.
უკრაინული მედიის ცნობით, გამოყენებული იყო მოდიფიცირებული მართვადი ავიაბომბები, მათგან ერთი მრავალსართულიან სახლს მოხვდა.
____________
ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA-EFE/სერგეი კოზლოვი
„რუსული კანონი კლავს თავისუფალ მედიას“ – მაისურზე ამ წარწერით ესწრებიან დღეს, 31 აგვისტოს, საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომას ჟურნალისტები თავისუფალი მედიიდან.
მესამე დღეა ბათუმში მდებარე საკონსტიტუციო სასამართლოში მიმდინარეობს რუსული კანონის წინააღმდეგ სარჩელების განხილვა.
სასამართლოში კანონის გაუქმების მოთხოვნით, რომელიც საზოგადოების დიდი ნაწილის მასშტაბური პროტესტის მიუხედავად „ქართულმა ოცნებამ“ მაინც მიიღო, რამდენიმე სარჩელი შევიდა.
რუსული კანონის გაუქმებას ითხოვს საქართველოს პრეზიდენტი, არასამთავრობო და მედიაორგანიზაციების ნაწილი და საპარლამენტო ოპოზიცია.
საკონსტიტუციო სასამართლო რუსული კანონის განხილვის გამწესრიგებელი ეტაპის ბოლო სხდომას დღეს, 31 აგვისტოს მართავს.
რუსული კანონი საქართველოში 3 ივნისიდან მოქმედებს. ის გრანტის მიმღებ მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციებს „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლის“, ხოლო, მათ შორის, აშშ-ს, ევროკავშირსა და საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც გრანტებს გასცემენ საქართველოში, „უცხოური ძალის“ სტატუსებს მიანიჭებს.
კანონის ძალაში შესვლიდან 60 დღის, ანუ 2 თვის ვადაში, იუსტიციის სამინისტროს რუსული კანონის შესასრულებლად საჭირო წინასწარი „მატერიალურ – ტექნიკური“ ღონისძიებები (მათ შორის იგულისხმება უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელი ორგანიზაციათა რეესტრის და შესაბამისი ვებგვერდის შექმნა, სადაც რეგისტრაციის შევსების განაცხადი იქნება) უნდა განეხორციელებინა.
ამ პუნქტის ამოქმედებიდან 1 თვის ვადაში კი ის სუბიექტები, რომლებიც 2023 წლის მონაცემებით, რუსული კანონის მიხედვით აკმაყოფილებს „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელი ორგანიზაციის“ კრიტერიუმებს, ვალდებული არიან, მიმართონ საჯარო რეესტრს უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ ორგანიზაციად დარეგისტრირების თაობაზე.
შესაბამისად, გრანტის მიმღებ სუბიექტებს რეესტრში რეგისტრაციის ვალდებულება კანონის ძალაში შესვლიდან მაქსიმუმ 3 თვეში (3 სექტემბრიდან) წარმოეშვებათ.
იმ შემთხვევაში, თუ სუბიექტი უარს იტყვის ამ რეესტრში რეგისტრაციაზე, მაშინ, მისი ნების მიუხედავად, მაინც დაარეგისტრირებენ.
რუსული კანონის მიხედვით, უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ ორგანიზაციად რეგისტრაციისთვის თავის არიდება პირველ ჯერზე გამოიწვევს დაჯარიმებას 25 000 ლარის ოდენობით.
აღნიშნული კანონი ზღუდავს სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და მედიის საქმიანობას. მსგავსმა კანონმდებლობამ რუსეთში სრულად გააქრო დამოუკიდებელი მედია და სამოქალაქო სექტორი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 31 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 614 950 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 360]
ტანკი – 8 582 ერთეული [+8]
ჯავშანტექნიკა – 16 736 ერთეული [+14]
საარტილერიო სისტემა – 17 614 ერთეული [+42]
MLRS – 1 176 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 940 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 368 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 328 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 14 471 ერთეული [+18]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 2 557 ერთეული [+1]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 23 825 ერთეული [+62]
სპეცტექნიკა – 2 977 ერთეული [+10]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 31 აგვისტომდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
641 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
30 749 უპილოტო საფრენი აპარატი
575 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
17 790 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 433 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
13 846 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
25 474 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
პროკურატურამ ბათუმში მომხდარი განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე ერთ პირს ბრალდება წარუდგინა.
პროკურატურის ცნობით, შსს-ს მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ 7 აგვისტოს, ბათუმში, თურქეთის რესპუბლიკის მოქალაქემ ასევე თურქეთის რესპუბლიკის სამი მოქალაქის მიმართულებით ცეცხლსასროლი იარაღიდან მრავალჯერადად გაისროლა. სროლის შედეგად ერთ-ერთმა დაზარალებულმა და იქვე შემთხვევით მყოფმა საქართველოს სამმა მოქალაქემ სხეულის სხვადასხვა არეში დაზიანებები მიიღეს.
გამოძიებით ასევე დადგინდა, რომ ბრალდებული საზღვრის გადაკვეთისთვის დადგენილი წესების დარღვევით, უკანონოდ შემოვიდა საქართველოს ტერიტორიაზე.
მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 19, 109-ე მუხლის „ბ“ და „ლ“ ქვეპუნქტებით (განზრახ მკვლელობის მცდელობა ორზე მეტი პირისა და ისეთი საშუალებით, რომელიც განზრახ უქმნის საფრთხეს სხვათა სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას) 236-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილით (ცეცხლსასროლი იარაღის და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა, შენახვა და ტარება) და 344-ე მუხლის პირველი ნაწილით (საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთა) დაუსწრებლად წარედგინა.
ბათუმის საქალაქო სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა და მის მიმართ გამოცხადდა ძებნა.
კიევის საკრებულომ დედაქალაქის კიდევ შვიდ ქუჩას და ჩიხს გადაარქვა სახელი უკრაინის დამცველების პატივსაცემად ქალაქის ობიექტების დერუსიფიკაციისა და დეკომუნიზაციის პროცესში. ამის შესახებ უკრაინული გამოცემა „ჰრომადსკე“ წერს.
მაგალითად, კიევში, პოდოლსკის რაიონში დოსტოევსკის შესახვევს უწოდეს უკრაინელი პოეტის, უკრაინის შეიარაღებული ძალების უმცროსი სერჟანტის, მაქსიმ კრივცოვის სახელი, რომელიც 2024 წლის 7 იანვარს 33 წლის ასაკში დაიღუპა. იგი 2014 წელს მოხალისედ წავიდა ფრონტზე.
ვეშენსკის შესახვევს უწოდეს უკრაინელი სამხედრო მფრინავის, უკრაინის გმირის, ზაპოროჟიელი ვიაჩესლავ რადიონოვის სახელი, რომელმაც სიცოცხლის ფასად გადაარჩინა საჰაერო ბრიგადა რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დასაწყისში.
ასევე, კიევის საკრებულომ სახელი შეუცვალა ნახიმოვის, ზასლონოვის, ნაუმოვის და სხვა ქუჩებს. ყველა ქუჩას ეწოდა რუსეთთან ომში დაღუპული უკრაინელი მეომრების სახელი.
რუსეთის უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ უკრაინის ქალაქებში მასობრივად უცვლიან სახელებს რუსი მწერელების, მეცნიერების, სამხედრო პირების და ა.შ. ქუჩებს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 30 აგვისტოს 21 საათიდან 31 აგვისტოს 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, ღამით – უმეტეს რაიონში, დღისით კი ზოგან ხანმოკლე წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში:
დღისით: 28 – 33 გრადუსი
ღამით: 18 – 23 გრადუსი
მთიან რაიონებში:
დღისით: 27 – 32 გრადუსი
ღამით: 13 – 18 გრადუსი
ზღვის წყლის ტემპერატურა +28 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 1-2 სექტემბერს აჭარაში მოსალოდნელია უმეტესად უნალექო ამინდი.
დღეს, 30 აგვისტოს, ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა ბათუმში, ბაგრატიონისა და ლერმონტოვის ქუჩების კვეთაში. მსუბუქი ავტომანქანა ზებრა გადასასვლელთან ტროტუარზე ავარდა.
ადგილზე იმყოფებიან სამართალდამცავები, გამოძახებული იყო სასწრაფო დახმარების ეკიპაჟიც.
„ბათუმელები“ შსს-დან და სასწრაფოდან დამატებით ინფორმაციას მიღების შემთხვევაში აქვე მოგაწვდით.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 30 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 613 590 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 200]
ტანკი – 8 574 ერთეული [+3]
ჯავშანტექნიკა – 16 722 ერთეული [+23]
საარტილერიო სისტემა – 17 572 ერთეული [+23]
MLRS – 1 175 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 940 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 368 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 328 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 14 453 ერთეული [+84]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 2 556 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 23 763 ერთეული [+57]
სპეცტექნიკა – 2 967 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 29 აგვისტომდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
640 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
30 649 უპილოტო საფრენი აპარატი
575 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
17 593 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 426 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
13 741 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
25 335 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
რუსეთის თავდაცვის მინისტრის, შოიგუს ყოფილი მოადგილე, პაველ პოპოვი დააკავეს. რუსული მედიის ცნობით, მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე თაღლითობის მუხლითაა აღძრული.
რუსული სააგენტო „ტასი“ წერს, რომ გამოძიების თანახმად, პოპოვი, რომელიც 2021-2024 წლებში პასუხისმგებელი იყო პარკ „პატრიოტის“ განვითარებაზე, მოვლა-პატრონობაზე და ექსპლუატაციაზე, ამ დაწესებულების ხარჯზე გამდიდრდა.
კერძოდ, პოპოვმა, „პატრიოტის“ ხარჯზე ააშენა და გაარემონტა აგარაკი მოსკოვის ოლქის კრასნოგორსკის რაიონში და ასევე, თავისი ხელქვეითების მეშვეობით აიძულებდა იმ კომპანიებს, რომლებსაც ხელშეკრულებები ჰქონდათ „პატრიოტთან“, მის აგარაკზე სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები ანაზღაურების გარეშე ეწარმოებინათ.
„პატრიოტი“ არის მუზეუმი და საგამოფენო სივრცე, რომლის ფართობი თითქმის 5,5 ათასი ჰექტარია, სადაც განთავსებულია რუსეთის არმიის მთავარი ტაძარი. „პატრიოტი“ 2014 წელს გახსნა სერგეი შოიგუმ, რომელიც 2024 წლის გაზაფხულზე მოხსნეს თავდაცვის მინისტრის პოსტიდან და რუსეთის ფედერაციის უშიშროების საბჭოს მდივნად დანიშნეს.
პოპოვი მიმდინარე წლის ივნისის შუა რიცხვებში გაათავისუფლეს თავდაცვის მინისტრის მოადგილის თანამდებობიდან და სამხედრო სამსახურიდან.
პოპოვი ერთადერთი არ არის რუსეთის თავდაცვის სამინისტროდან, რომელიც შოიგუს წასვლის შემდეგ დააკავეს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროში დაკავებების სერია დაიწყო 2024 წლის აპრილში, როცა დააკავეს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, ტიმურ ივანოვი. ივანოვის შემდეგ დააკავეს თავდაცვის სამინისტროს საკადრო და კომუნიკაციების დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელები: იური კუზნეცოვი და ვადიმ შამარინი, ასევე თავდაცვის შესყიდვების დეპარტამენტის უფროსი ვლადიმერ ვერტელეცკი, ხოლო 2024 წლის 26 ივლისს დააკავეს თავდაცვის მინისტრის ყოფილი მოადგილე დიმიტრი ბულგაკოვი, რომელიც ლოჯისტიკაზე იყო პასუხისმგებელი.
საქართველოს პროკურატურის ცნობით, არასრულწლოვნის მიმართ ქორწინების იძულების ფაქტზე დაზარალებულის მამას ბრალდება წარუდგინეს.
სამართალდამცველებმა ბრალდებული 28 აგვისტოს დააკავეს.
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებული, გენდერული დისკრიმინაციის ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით, 17 წლის შვილს აიძულებდა, რომ საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ, მის მიერვე შერჩეულ მამაკაცზე დაქორწინებულიყო.
დაზარალებული ქორწინებისგან თავის არიდების მიზნით ქვეყნის დატოვებას შეეცადა.
მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 11 პრიმა, 150 პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით (ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ქორწინების იძულება, ჩადენილი არასრულწლოვნის მიმართ) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 2-დან 4 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
პროკურატურა ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის გამოყენების შუამდგომლობით, სასამართლოს კანონით დადგენილ ვადაში მიმართავს.
ბევრჯერ მოგვიყოლია მემთეურ ქალებზე, მაგრამ არც ერთხელ – მემთეურ კაცზე, რომელიც თვეობით რჩება იალაღზე, უვლის ძროხებს და ყველიც ამოჰყავს.
დღეს მემთეურ ილია ნაკაშიძეზე გიყვებით. ის ქედის სოფელ გეგელიძეებში ცხოვრობს და ზაფხულობით გომის მთაზე მემთეურობს.
როგორც ილია გვიყვება, წველა რომ ისწავლა, დაახლოებით 35-40 წლის იყო:
„თანდათან ვისწავლე ყველის ამოღებაც. ხუთი წელია მეუღლე დავკარგე და მარტო მიწევს აქ ყოფნა, მაგრამ მეუღლე რომ მყავდა, მაშინაც ვრჩებოდი ხოლმე მარტო მემთეურად, ის კი 10-15 დღით სოფელში, ბოსტნის მოსავლელად მიდიოდა.
„მე არ ვთაკილობ, ქალის საქმეს ვაკეთებ თუ კაცის. არავის არ ვუსმენ, ჩემი ოჯახისთვის ძროხასაც მოვწველი და ტყეში შეშასაც მოვამზადებ. სხვისი საუბარი ჩემთვის არაფერს არ ნიშნავს“ – მეუბნება ილია და იმასაც აღნიშნავს, რომ ბევრჯერ მოუსმენია – „ძროხის მოწველა რა კაცის საქმეა!“.
ილიას სამი მეწველი ძროხა ჰყავს. ამბობს, რომ დილაობით ბოსლის დასუფთავებას, ძროხების მოწველასა და საძოვარზე გაშვებას ერთ საათს ანდომებს. ყველაზე გვიან, დილის შვიდ საათზე იღვიძებს.
დიდი ხანი არ არის, რაც საწველი აპარატიც შეიძინა. როგორც მემთეური ამბობს, ყველის ამოღებასაც ერთ საათამდე ანდომებს.
„საქონელს რომ გავდენიდით, ერთგვარი შეკრება გვქონდა ცენტრში. ასაკოვანი ქალები წუხდნენ, „ყველი გამიფუჭდა, ვერ ამოვიღე…“. მე ვეტყოდი, ყველი როგორ გამიფუჭდება-მეთქი. ჩემზე ამბობდნენ – ა, კაცი, წველის, ყველსაც იღებს და თან არ უფუჭდება, ჩვენ კი ამდენი ხნის მემთეურები ვართ და ხანდახან მაინც გვიფუჭდებაო. ვიცინოდით“.
ილიას ყველის ამოყვანა მემთეურმა მეზობელმა, ფატიმ ასწავლა. თუ დამჭირდებოდა მას ვეკითხებოდი და ყველაფერს წვრილად მიხსნიდაო.
ილია ნაკაშიძე
„მართლა ძალიან გამიხარდა პირველად რომ ამოვიყვანე და გავჭიმე ყველი“, – იხსენებს ილია და ხელებით მაჩვენებს პროცესს.
„სულგუნის და სხვა ყველების ამოღება უფრო ადვილია. ჩეჩილი ყველის გაკეთებაა რთული. ყველაფერი უნდა შეუსაბამო ერთმანეთს… თუ დროზე არ ამოიღე, შეიძლება გაქვავდეს… სულ ვცდილობ, რომ დროზე ამოვიღო და კარგი ყველი მქონდეს“.
კაცის თქმით, რთულია ცხელ შრატში ხელების დიდხანს გაჩერება ყველის ამოსაყვანად.
გარდა ყველისა, ილია თავად ამზადებს კარაქს და რძის სხვა პროდუქტებს. ასევე, უვლის ბოსტანს, სადაც მწვანილი და კარტოფილი უთესია. მასთან საუბრისას ილიამ მისი იალაღის სამზარეულო, ყველი და ხისგან საკუთარი ხელით დამზადებული რძის საწურიც მაჩვენა.
ილიას დამზადებული ხის საწური, რომელზეც თხელ ნაჭერს აფენს და და შემდეგ წურავენ რძეს
როგორც კაცი ამბობს, თავადაც განსაკუთრებით უყვარს რძის პროდუქტები – „დილას კაიმაღს თუ არ დავასხამ და ჩაის არ მივაყოლებ, ისე არ ვსაუზმობ.
ზოგი კაცი გაკეთებულ საჭმელსაც ვერ დაისხამს და ჭამს. ოჯახი არის ზღვაო, იტყვიან. ყველაფერი უნდა იცოდე, ყველაფერი უნდა აკეთო.
მაშინაც, როცა მეუღლე არ იყო სახლში, ვაკეთებდი საჭმელი იქნებოდა თუ სხვა რამ“.
ილია იხსენებს, რომ როცა მეუღლე სახლში იყო, ძროხებს ჩვეულებრივ ის წველიდა ხოლმე, მაგრამ სხვა დანარჩენში თვითონ ეხმარებოდა.
როცა ვკითხე, სიყვარულით თუ იქორწინეთ თქვენს მეუღლეზე-მეთქი, რა თქმა უნდაო, მითხრა და მეუღლის გაცნობის ამბავი გაიხსენა:
„მე ვმუშაობდი ქედის სამკერვალოში, შარვალ-კოსტიუმებს ვკერავდი, თერძი ვიყავი. იქ შემხვდა. მე-10 თუ მე-11 კლასში იყო. მერე ვიქორწინეთ. იქამდეც ვხვდებოდით, საჩუქრებსაც ვუკეთებდი, მაგრამ ახლა აღარ მახსოვს რა ვაჩუქე. ყვავილს თუ ვაჩუქებდი, მაშინ რა უნდა გეჩუქებინა? მე 24 წლის ვიყავი, ის – 19-ის“.
ილიას თქმით, პირველი განსაკუთრებული შთაბეჭდილება მასზე მეუღლის „კოხტა“ ჩაცმულობამ მოახდინა.
კაცს დღემდე გული სწყდება, რომ მეუღლე კარგად სწავლობდა, სწავლის უნივერსიტეტში გაგრძელება უნდოდა, თუმცა ვერ მოვახერხეო – ახლაც წუხს.
ნიდერლანდების შეიარაღებულმა ძალებმა ხაზგასმით განაცხადეს, რომ მათ არ დაუწესებიათ არანაირი შეზღუდვა უკრაინისთვის გადაცემული F-16-ების გამოყენებაზე – უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს თავისუფლად შეუძლიათ გამოიყენონ F-16 და ნიდერლანდებიდან მიღებული სხვა იარაღი საკუთარი შეხედულებისამებრ.
ამის შესახებ „დოიჩე ველე“ წერს ნიდერლანდების ეროვნულ მაუწყებელზე, NOS-ზე დაყრდნობით.
კერძოდ, დღეს, 29 აგვისტოს, ნიდერლანდების შეიარაღებული ძალების სარდალმა, ონნო ეიჩელჰაიმმა NOS-სთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ მათ არ დაუწესებიათ არანაირი შეზღუდვა F-16-ის გამოყენებასა და დიაპაზონზე.
F-16 თანამედროვე საბრძოლო თვითმფრინავია, რომელსაც რაკეტის გასროლა 800 კილომეტრის მანძილზე შეუძლია.
იგივე ეხება ნიდერლანდების მიერ მიწოდებულ სხვა იარაღს – უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს შეუძლიათ მათი განკარგვა ბრძოლის ველზე „საკუთარი შეხედულებისამებრ“, თუ ისინი შეესაბამება საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის პრინციპებს.
„ჩვენ გვინდა, რომ უკრაინამ მოიგოს ომი და ჩვენ ყველა ღონეს ვხმარობთ, რომ ეს მოხდეს“, – თქვა ნიდერლანდების შეიარაღებული ძალების სარდალმა ინტერვიუში.
ნიდერლანდები უკრაინას დაჰპირდა ჯამში 24 F-16 საბრძოლო თვითმფრინავის გადაცემას. ნიდერლანდების შეიარაღებული ძალების სარდალს არ დაუკონკრეტებია, რამდენი F-16 გადასცეს უკვე უკრაინას.
ბოლო დღეებში დასავლურ მედიაში აქტიურად განიხილება, რომ დასავლური იარაღის, კერძოდ, ბრიტანული შორი მოქმედების რაკეტების, Storm Shadow-ს რუსეთის ტერიტორიაზე გამოყენების ნებართვას უკრაინას აშშ-ი არ აძლევს. ეს საკითხი მოხვდა ომის კვლევის ამერიკული ინსტიტუტის – ISW-ის ბოლო ანგარიშშიც. მედია მიუთითებს იმაზე, რომ დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი თანახმა არიან ამაზე.
ISW-ის ცნობით, მიუხედავად იმისა, რომ რუსულმა ძალებმა შორს გადაიტანეს იარაღი, რუსული სამხედრო ობიექტების მნიშვნელოვანი რაოდენობა კვლავ რჩება დასავლური იარაღით დარტყმისთვის ხელმისაწვდომ მანძილზე.
29 აგვისტოს, ღამით, რუსეთის შეიარაღებული ძალები უკრაინას თავს დაესხნენ სამი Х-59/Х-69 მართვადი რაკეტითა და 74 „შაჰედით“. მათგან უკრაინის საჰაერო თავდაცვის ძალებმა ჩამოაგდეს 2 რაკეტა და 60 ირანული დრონი – ამის შესახებ უკრაინული მედია ავრცელებს ინფორმაციას უკრაინის შეიარაღებული ძალების საჰაერო ძალების სარდალზე, ნიკოლაი ოლეშჩუკზე დაყრდნობით.
ასევე, რუსეთმა შეტევისთვის გამოიყენა კიდევ ორი მართვადი რაკეტა, რომელთა ტიპი ახლა დგინდება.
რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა რაკეტები გაუშვეს ფედერაციის კურსკის და ბელგოროდის რეგიონების საჰაერო სივრციდან.
უკრაინაზე საჰაერო თავდასხმის მოგერიებაში მონაწილეობდნენ ავიაცია, საზენიტო-სარაკეტო ძალები და მობილური საცეცხლე ჯგუფები.
უკრაინის საჰაერო თავდაცვა მუშაობდა ხარკოვის, ჩერკასის, კიროვოგრადის, კიევის, პოლტავას, დნეპროპეტროვსკის, ხერსონის, სუმისა და დონეცკის რეგიონებში.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 29 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 612 390 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 200]
ტანკი – 8 571 ერთეული [+3]
ჯავშანტექნიკა – 16 699 ერთეული [+18]
საარტილერიო სისტემა – 17 549 ერთეული [+27]
MLRS – 1 174 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 939 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 368 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 328 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 14 369 ერთეული [+21]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 2 556 ერთეული [+3]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 23 706 ერთეული [+52]
სპეცტექნიკა – 2 965 ერთეული [+15]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2024 წლის 29 აგვისტომდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
640 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
30 649 უპილოტო საფრენი აპარატი
575 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
17 593 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 426 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
13 741 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
25 335 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
ირაკლი დანელია ამერიკაში წასვლამდე – 2013-2016 წლებში ჯერ გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების, შემდეგ კი რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროში მუშაობდა. ბოლოს რუსთავის მერიაში საქმიანობდა. სწორედ საჯარო სამსახურში ყოფნის პერიოდში შეცვალა ცხოვრება – ტურისტული ვიზა აიღო, ამერიკაში სამოგზაუროდ წამოვიდა და დარჩა. მანამდე ირაკლი მედიაში მუშაობდა – ჟურნალისტი იყო.
რატომ წამოვედი ამერიკაში?
2018 წლის ბოლოს, რუსთავის მერიაში შვებულება ავიღე და ამერიკაში, ჩემი ოცნების ქვეყანაში წამოვედი სამოგზაუროდ.
მოგზაურობის პირველივე დღეების შთაბეჭდილებებმა ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დააყენა. ყოველდღიური ქაოსისგან დაშორების შემდეგ, უფრო მტკივნეულად გამოჩნდა ჩემი და ჩემნაირი საჯარო მოხელეების ცხოვრება. მალევე მივხვდი, აქ ბევრად მშვიდად და სტაბილურად რატომ ცხოვრობს დამლაგებელი, რომელსაც უფრო მაღალი შემოსავალი აქვს, ვიდრე შუა რგოლის მოხელეს საქართველოში.
საჯარო სამსახურში ჩემი და ჩემნაირი ადამიანების ოჯახის მომავალი, უფროსის ცვლილებიდან დაწყებული არჩევნების შედეგებით დამთავრებული, ყველა ფაქტორს უკავშირდებოდა და უკავშირდება. უმრავლესობა ხელფასიდან ხელფასამდე ცხოვრობს და ახლა სამსახურების შენარჩუნება ბევრ რამეზეა დამოკიდებული.
სწორედ პირველივე კვირაში აღმოვაჩინე ისიც, მთელი წლის ხელფასი აქ ერთ თვეში რომ შემეძლო გამომემუშავებინა. შემეძლო, ჩემი ოჯახის მომავალზე მშვიდად მეზრუნა, მეოცნება უკეთეს განათლებაზეც კი… გადავწყვიტე, მყარი ნაბიჯებით გამეგრძელებინა ჩემი ამერიკული ცხოვრება ძალიან ქაოსურ და არამყარ ქართულ რეალობაში დაბრუნების ნაცვლად. სტაბილურობის და ხელფასის სხვაობის გამო, უარი ვთქვი საჯარო სამსახურში დაბრუნებაზე.
ასე დავთმე ჩემი 19 წლიანი გამოცდილება.
როგორ ვახერხებ დავრჩე აქტიურ მოქალაქედ?
ამ მტკივნეულ ცვლილებებში უარი არასდროს მითქვამს ჩემ როლზე – დავრჩე ჩემი ქვეყნისთვის აქტიური მოქალაქე. ახლა ძალიან შორიდან და იგივე ძალისხმევით ვცდილობ ჩემი წვლილი შევიტანო საქართველოს განვითარებაში.
ხომ ამბობენ, ყოფილი ჟურნალისტები არ არსებობენო – მეც ზუსტად ინფორმაციის მიტანით ვცდილობ გარშემომყოფებს (და უკვე ამომრჩევლებს) ავუხსნა, რა საფრთხეები გაჩნდა რუსული კანონის ამოქმედების შემდეგ.
დღეს, ევროკავშირის წევრობა რეალობად იქცა და ამ გზისკენ მიისწრაფვის საქართველოს მოსახლეობა. ხელისუფლება კი ისე იღებს კანონს, რომ მისი მოქალაქეების აზრს არ ითვალისწინებს. არ ითვალისწინებს ქართველი ახალგაზრდების პროტესტს, არ უსმენენ მსოფლიო ლიდერების, ჩვენი ევროპელი და ამერიკელი მეგობრების რეკომენდაციებს.
როგორც ჟურნალისტი, დავინტერესდი და გადავამოწმე მართლა ჰგავს თუ არა რუსული კანონი ამერიკულ „ფარას“. შემიძლია ცალსახად ვთქვა, მსგავსი სახით აშშ-ში არცერთი კანონი არ მოქმედებს. ხელისუფლების ეს არგუმენტი ამერიკულ რეალობას აცდენილია.
ისევე როგორც არ მოდის თანხვედრაში რუსული კანონის იდეა ევროპულ კანონმდებლობასთან.
ხშირად ვფიქრობ იმაზეც, რატომ აპელირებს ხელისუფლება გამჭვირვალობის საკითხებზე. გამჭვირვალობა სწორედ საჯარო ფუნქციის ნაწილია – საქართველოს მთავრობის წევრები თავად უნდა იყვნენ გამჭვირვალეები ფინანსებისა თუ სხვა მიმართულებით, შემდეგ მიუთითონ მედიასა და არასამთავრობო სექტორს.
აქ, ჩემი ნაცნობების უმრავლესობა ფიზიკურად შრომობს – ქალები მოხუცებს უვლიან, სახლებს და ოფისებს ალაგებენ. კაცები კი ტაქსისა და სატვირთო მანქანების მძღოლებად მუშაობენ. ახალგაზრდების ძირითადი ნაწილი საჭმლის მიტანის სერვისზე ე.წ „დორდაშზე“ მუშაობს. შეიძლება ითქვას, რომ „დორდაშმა“ და „უბერმა“ გადაარჩინა საქართველოს ეკონომიკა და დღემდე აცოცხლებს ქვეყანას. ფულადი გზავნილები ევროპიდან და ამერიკიდან ინახავს ქართულ ოჯახებს. და შეიძლება ჩვენ ყველას ხელისუფლებამ აგენტები გვიწოდოს?
რატომ არ მინდა რუსეთი?
ამაზე პასუხი მარტივია, რუსეთი ოკუპანტია!
წლებია რუსეთი ყველა საერთაშორისო ხელშეკრულებას არღვევდა, ახდენდა მშვიდობიანი სახელმწიფოების ოკუპაციას, ანექსიას და ფეხქვეშ თელავდა დამოუკიდებელი ქვეყნების უფლებას.
მე ხშირად ვაშუქებდი ინფორმაციას პუტინის რეჟიმის მიერ მიღებული კანონების შესახებ და ახლა ხალხი გადაწყვეტს შევძლებთ ისეთ ქვეყანაში ცხოვრებას, სადაც არასამთავრობო სექტორი არ არსებობს, კრიტიკული მედია არ არსებობს, სადაც ადამიანის უფლებები გათელილია, სადაც ოპოზიციის წევრებს სასტიკად უსწორდებიან, სადაც მთავრობის წინააღმდეგ გამართულ საპროტესტო აქციების მონაწილეებს ფიზიკურად გაუსწორდებიან?
იქნებ ასეთი რეალობა უკვე გარდაუვალი გახდება საქართველოში?
ალბათ, უნდა დაგვაფიქროს, გაურკვეველ ვითარებაში ოპოზიციონერი ლიდერის ალექსეი ნავალნის გარდაცვალებამ. ამის ფონზე, უკიდურესად საშიშად გამოიყურება საქართველოში ოპოზიციური პარტიის ლიდერების დაპატიმრების ანონსი. ასე მგონია, ეს ყველა საჯარო მოხელეს დევნის და რეპრესიების ანონსსაც ჰგავს.
როგორ დავბრუნდეთ?
ზუსტად ვიცი, ევროკავშირის წევრობა მართვის ევროპული სტილით მოსახლეობის კეთილდღეობაა. ადამიანებზე მორგებული, სერვისების შექმნის გარანტია ქართველი საჯარო მოხელეების ღირსეული სამუშაო პირობებიც მგონია. საჯარო სამსახური – სათანადო ანაზღაურებით და ხალხისთვის მუშაობის თავისუფლებით.
ხელისუფლების წარმომადგენლები ხშირად ამბობენ – „ღირსებით ევროპისკენ“. მე ვიტყოდი, „ღირსებით სამსახურისკენ“, სადაც საჯარო სამსახურში ყოფნა ხალხისთვის მუშაობის პრივილეგია, დაცულობა და ოჯახების წარმატება გახდება.
კი ევროპას! – ეს არჩევანი ერის განვითარების კიდევ ერთი ტალღა იქნება, ემიგრანტების დაბრუნების ტალღა.
მხოლოდ ჩვენი მონაწილეობით დავბრუნდებით „ღირსებით სამშობლოსკენ“ – რომელსაც ახლა რუსეთისგან არჩევნების გზითაც გადავარჩენთ.
რუსეთის საკონსტიტუციო სასამართლო აგენტების შესახებ კანონის შეჩერებაზე [რომლის ანალოგიც არის საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული რუსული კანონი] 2014 წელს მიმართეს რუსეთის მოქალაქეებმა. რუსეთის საკონსტიტუციო სასამართლომ მოსარჩელეების მხოლოდ ერთი მოთხოვნა დააკმაყოფილა – ადმინისტრაციული ჯარიმების ნაწილში:
სასამართლოს დასაბუთებით, ადმინისტრაციული ჯარიმები არ შეესაბამება კონსტიტუციის მე-17 მუხლს, რამდენადაც – მოქმედი საკანონმდებლო რეგულირება არ იძლევა შესაძლებლობას, კანონით განსაზღვრულ სანქციით დადგენილ ქვედა ზღვარზე მცირე ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრების საშუალებას – ის არ აძლევს უფლებამოსილ პირს უფლებას ყველა შემთხვევას მიუდგეს ინდივიდუალურად.
ხვალ, 29 აგვისტოს, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო იწყებს საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული რუსული კანონის შეჩერების მოთხოვნით შესული ოთხი სარჩელის განხილვას. არ არის გამორიცხული, ქართველი კანონმდებლების მსგავსად, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომაც არ გაიზიაროს სარჩელის მოთხოვნები და იხელმძღვანელოს რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით – მაგალითად, რუსეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს მსგავსად დააკმაყოფილოს ერთი რომელიმე ისეთი მოთხოვნა, რაც ვერ შეუშლის ხელს საქართველოს ხელისუფლების სურვილს მედია და არასამთავრობო სექტორი გაანადგუროს.
ნიშანდობლივია, რომ რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლომ არაკომერციული ორგანიზაციებისა და არაკომერციული გაერთიანებების უცხოური ინტერესების აგენტების რეესტრში სავალდებულო რეგისტრაცია მიიჩნია რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუციასთან შესაბამისად.
გთავაზობთ ამონარიდებს რუსეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ 2014 წლის 8 აპრილს მიღებული გადაწყვეტილებიდან. თუმცა, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ დღეს ეს კანონი ეხება ყველას, მათ შორის ამ გადაწყვეტილებაში მითითებულ ჯგუფებსაც.
მოკლე მიმოხილვა:
რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით: „არაკომერციული ორგანიზაციების შესახებ“ ფედერალური კანონი ითვალისწინებს, რომ არაკომერციულ ორგანიზაციებს, რომლებიც ასრულებენ უცხოური აგენტის ფუნქციებს, მიეკუთვნებიან ისეთი რუსული არაკომერციული ორგანიზაციები, რომლებიც იღებენ ფინანსურ სახსრებს და სხვა სახის ქონებას უცხოური წყაროებიდან და რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე აორგანიზებენ და ატარებენ პოლიტიკურ აქციებს, რომლებიც მიმართულია ზეგავლენის მოხდენაზე (მიუხედავად/განურჩევლად დასახული მიზნებისა) სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებსა და მათ მიერ განხორციელებულ სახელმწიფო პოლიტიკაზე, ასევე გარკვეული საზოგადოებრივი აზრის ჩამოყალიბებაზე სახელმწიფო ორგანოების მიერ განხორციელებული პოლიტიკისა და მიმდინარე პროცესების მიმართ.
საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებითვე გასათვალისწინებელია, რომ საქმიანობა მეცნიერების, კულტურის, ხელოვნების, ჯანდაცვის, მოქალაქეთა ჯანმრთელობის პრევენციისა და დაცვის, მოქალაქეთა სოციალური მხარდაჭერისა და დაცვის, დედობისა და ბავშვობის დაცვის, შშმ პირთა სოციალური დახმარების, ხელშეწყობის სფეროებში, ასევე, ჯანსაღი ცხოვრების წესის, სპორტის, მცენარეთა და ველური ბუნების დაცვის, საქველმოქმედო საქმიანობის, აგრეთვე ქველმოქმედებისა და მოხალისეობის ხელშეწყობის სფეროები არ უკავშირდება პოლიტიკურ საქმიანობას (ფედერალური კანონის მე-2 მუხლის მე-6 პუნქტის მე-3 პუნქტით), რაც არის ერთ-ერთი პირობა არაკომერციული ორგანიზაციის უცხო ქვეყნის აგენტად ცნობის.
შესაბამისად, როგორიც არ უნდა იყოს არაკომერციული ორგანიზაციების სახსრებისა და სხვა მატერიალური რესურსების წყაროები, თუ მათი საქმიანობის მიზნები არ სცილდება მითითებულ სფეროებს, ისინი არ შეიძლება ჩაითვალოს უცხოური აგენტის ფუნქციების შესრულებად.
ის არაკომერციული ორგანიზაციები და გაერთიანებები (არაკომერციული ორგანიზაციებისა და არაკომერციული გაერთიანებების შესახებ ფედერალური კანონები), რომლებსაც განზრახული აქვთ მიიღონ უცხოური დაფინანსება და მონაწილეობა მიიღონ პოლიტიკური საქმიანობაში, ვალდებული არიან წინასწარი რეგისტრაცია გაიარონ შესაბამისი სახელმწიფო დაწესებულებაში.
სასამართლოს განმარტებით: „ამ ვალდებულების დადგენისას ფედერალური კანონმდებელი ხელმძღვანელობდა არაკომერციული ორგანიზაციების საქმიანობის ფინანსური (ქონებრივი) კომპონენტის გამჭვირვალობის (გახსნილობის) აუცილებლობით, რომლებიც აპირებენ მონაწილეობა მიიღონ პოლიტიკურ საქმიანობაში რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე და სურთ გავლენა მოახდინოს სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებზე და მათ მიერ გატარებულ საჯარო პოლიტიკაზე.
ასეთი საქმიანობა, როგორც შინაარსით, ასევე იმ შედეგებით, რომელთა მიღწევასაც ის ითვალისწინებს, არ შემოიფარგლება არაკომერციული ორგანიზაციის საკუთარი (შიდა) საჭიროებებით, არამედ აშკარა შემხებლობაშია როგორც საჯარო კანონიერ ინტერესებზე ზოგადად, ასევე ყველა მოქალაქის უფლებებთან და თავისუფლებებთან…
აქედან გამომდინარე, არაკომერციული ორგანიზაციებისთვის, რომლებიც იღებენ უცხოურ დაფინანსებას და მონაწილეობენ პოლიტიკურ საქმიანობაში რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე, ვალდებულების დაკისრება, შეატყობინონ შესაბამის ორგანოებს ამის შესახებ და აღიარონ საკუთარი თავი არაკომერციულ ორგანიზაციებად, რომლებიც ასრულებენ უცხოური აგენტის ფუნქციებს (რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუციის, მე-2, მე-18 , 24 (2), 29 ( 4) და 30 (1) შეტყობინებების პროცედურის საშუალებით) არ შეიძლება ჩაითვალოს კონსტიტუციურ მიზნებთან და ღირებულებებთან შეუთავსებლად, რადგან ის მიზნად ისახავს უზრუნველყოს ყველა დაინტერესებული მხარის ინფორმირება უცხოური სუბიექტების (სახელმწიფოების, ორგანიზაციების ან ფიზიკური პირების) მონაწილეობის შესახებ, არაკომერციული ორგანიზაციებისთვის ფულადი და (ან) სხვა მატერიალური მხარდაჭერის თაობაზე.
იმის გათვალისწინებით, რომ არაკომერციული ორგანიზაციების მიერ ფინანსური ან სხვა საქმის ქონების მიღება უცხოური აგენტებისგან არ გამორიცხავს რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო ორგანოებზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით (ამ სახსრების/რესურსების) გამოყენების შესაძლებლობას, ასეთი წყაროების (უცხოური) ინტერესების სასარგებლოდ, მათი საკანონმდებლო გამიჯვნა, უცხოური ინტერესების გამტარებელი აგენტების სახით, შესაბამისობაშია კონსტიტუციასთან, რადგან კონსტიტუციის პრეამბულა და მესამე მუხლის პირველი პუნქტი აღიარებს რუსეთის ფედერაციას სუვერენულ სახელმწიფოდ და ხელისუფლების ერთადერთ წყაროდ კი რუსეთის ფედერაციის მრავალეროვან ხალხს.
რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, არაკომერციული ორგანიზაციებისათვის, რომლებიც იღებენ უცხოურ დაფინანსებას, სავალდებულო რეგისტრაციის დაწესება არ ეწინააღმდეგება კონსტიტუციას, რადგან „მიმართულია გამჭვირვალობის უზრუნველყოფისაკენ (ასეთი ორგანიზაციების) იმ ორგანიზაციების, რომლებიც პირდაპირი ან არაპირდაპირი (საზოგადოებრივი აზრის ფორმირებაზე ზეგავლენა) გზით ცდილობენ ზეგავლენის მოხდენას სახელმწიფო ორგანოების მიერ გადაწყვეტილების მიღებასა და მათ მიერ განხორციელებულ პოლიტიკურ საქმიანობაზე.
გამჭვირვალობის ვალდებულების დაწესება არ ითვალისწინებს სახელმწიფო ჩარევას სასურველი შინაარსის ან მსგავსი საქმიანობის პრიორიტეტების განსაზღვრაში. შესაბამისად, რეგისტრაციის ვალდებულების დაწესება არ ნიშნავს არაკომერციული ორგანიზაციების, რომლებიც უცხოური აგენტის ფუნქციას ასრულებენ, ნეგატიურ საკანონმდებლო შეფასებას.
საკანონმდებლო ნორმები ადგენენ მხოლოდ რეესტრში რეგისტრაციის ვალდებულებას და არ აფერხებენ არაკომერციული ორგანიზაციებს თავისუფლად მოიძიონ და მიიღონ ფულადი სახსრები და სხვა სახის ქონება, როგორც უცხოური, ასევე რუსეთში არსებული წყაროებიდან და გამოიყენონ თავიანთი ორგანიზაციული პოლიტიკური საქმიანობისთვის, მათ შორის უცხოური წყაროების ინტერესების (თვის) სასარგებლოდ.
რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლო უცხოური აგენტების რეესტრში რეგისტრაციის ვალდებულებას არც დისკრიმინაციულად მიიჩნევს, რადგან „რეგისტრაცია… არ აფერხებს არაკომერციულ ორგანიზაციას არც ფინანსური სახსრების ან ამა თუ იმ სახის ქონების მიღებაში, როგორც უცხოური, ან საერთაშორისო ორგანიზაციების, ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეების ან მოქალაქეობის არმქონე პირებისგან.
არაკომერციული ორგანიზაცია, ასევე არ კარგავს პოლიტიკურ საქმიანობაში მონაწილეობის შესაძლებლობას. აქედან გამომდინარე, ის არ არის დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში იმ ორგანიზაციებთან მიმართებაში, რომლებიც არ იღებენ უცხოურ დაფინანსებას და არ არიან რეგისტრირებული უცხოური აგენტების რეესტრში.
შესაბამისად, უცხოური დაფინანსების მიმღები არაკომერციული ორგანიზაციებისათვის საკანონმდებლო ვალდებულების დაკისრება, რომ გაიარონ რეგისტრაცია პოლიტიკური საქმიანობის დაწყებამდე, მიმართულია მხოლოდ ასეთი ორგანიზაციების დამატებითი გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად.
სასამართლოსავე განმარტებით, რეგისტრაციის ვალდებულება არ ნიშნავს სახელმწიფო ჩარევას ან კონტროლის განხორციელებას არაკომერციული ორგანიზაციის საქმიანობის მიზანშეწონილობაზე. არ ზღუდავს ასეთ ორგანიზაციებს და ამ საქმიანობაში მონაწილე პირებს სასამართლო დაცვის უფლების განხორციელებაში, სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების გასაჩივრების თვალსაზრისით“.
„ქალები უფრო სუფთები არიან, მამაკაცები კი კორუფციისკენ არიან მიდრეკილები,“ „ქალები უნდა იყვნენ პოლიტიკაში“, „ქალი უფრო შორსმჭვრეტელია“, „ქალები უფრო წინდახედულები არიან, მეტად ფიქრობენ“, „გლეხებს რომ მოუსმენენ, გლეხი ქალებისთვის რომ იფიქრებენ, ისეთი ქალები მინდა იყვნენ პოლიტიკაში“, „ქალებმა რომ პარტია ჩამოაყალიბონ სოფელს ააშენებენ“, – ეს მაჭახლის ხეობის მცხოვრებთა მოსაზრებებია.
„ბათუმელებმა“ მათ ჰკითხა, რას ფიქრობდნენ ქალების პოლიტიკაში ჩართვაზე, მით უფრო მას შემდეგ, რაც „ოცნებამ“ კვოტირების წესი გააუქმა, ახლახან კი წარმოადგინა საარჩევნო სია [დელეგატები], სადაც არც ერთი ქალი არ ჰყავს შეყვანილი.
„ბათუმელებმა“ გამოკითხვა მაჭახლის ხეობის სამ სოფელში – ცხემლარაში, ქოქოლეთსა და ჩიქუნეთში ჩაატარა. ყველა მოქალაქე, რომელსაც ქალების პოლიტიკაში მონაწილეობასთან დაკავშირებით აზრი ვკითხეთ, ამბობს, რომ ქალების პოლიტიკაში ყოფნა აუცილებელია. ნაწილის აზრით, თუკი საკანონმდებლო ორგანოში კაცზე მეტი ქალი დეპუტატი იქნება, უკეთესი ქვეყანა გვექნება.
„უნდა იყვნენ ქალები პოლიტიკაში, რადგან ნაკლებად არიან ქალები კორუფციაში ჩართულები,“ – ასე ფიქრობს სოფელ ქოქოლეთში მცხოვრები ნელი ბასილაძე.
„ქალი რომ გაიაზრებს, ისე კაცი ვერ გაიაზრებს. გააზრება ქალს უფრო მეტი აქვს, მე ასე მგონია, მაგრამ კაცები არ გვიჯერებენ ამას.
ქალებმა რომ პარტია ჩამოაყალიბონ სოფელს ააშენებენ.
თანასწორუფლებიანობა არისო ამბობენ და კაცმა რომ ქალს დაუჯეროს, ვფიქრობ არ იქნება წაგებული,“ – გვეუბნება ქოქოლეთში მცხოვრები სურიე დევაძე. მასაც სჯერა, რომ თუკი უფრო მეტი ქალი იქნება პოლიტიკაში ჩართული, უკეთესი მმართველობა გვექნება.
„ქალები აუცილებლად უნდა იყვნენ პოლიტიკაში. ქალები კაცებთან შედარებით ლმობიერად და კეთილსინდისიერად მოემსახურებიან ქვეყანას. იმიტომ, რომ ქალი ოჯახის დედაა, იცის შვილები როგორ უნდა გაზარდოს და საზოგადოებას როგორ უნდა მოეპყროს.
ქალები კორუფციაში რომ არ ებმებიან, ამიტომ უნდა მოვიდნენ. კაცები კორუფციაში არიან ყველა ჩაფლული,“ – თავის აზრს გვიზიარებს ქალების პოლიტიკაში ჩართვასთან დაკავშირებით სულიკო სალვარიძე, სოფელ ცხემლარას მცხოვრები.
„ბათუმელების“ მიერ გამოკითხული ადამიანები სხვადასხვა პოლიტიკური გემოვნების მქონე მოქალაქეები იყვნენ. მათ შორის, მმართველი პარტიის მხარდამჭერებიც ცალსახად ითხოვენ, რომ ქალების პოლიტიკაში ყოფნა აუცილებელია.
„ქალები მარტო პოლიტიკაში კი არა, საერთოდ ყველა სფეროში უნდა იყოს. ვფიქრობ, ქალი უფრო შორსმჭვრეტელია. ყველა დადებით და უარყოფით ეფექტს მოკლე დროში ხედავს. ქალების პარტია რომ შეიქმნას, არ არის ცუდი აზრი. დიდი სიამოვნებით ვითანამშრომლებდი მეც. შეიძლება უფრო უკეთესი პარტია იყოს, ვიდრე აქამდე არსებული პარტიები არიან.
რატომ მომინდებოდა ასეთ პარტიასთან თანამშრომლობა? შეიძლება ისეთი ახალი კანონი ან კანონში შესატანი ცვლილებები წარადგინოს, რომ შედეგიანი იყოს დღევანდელი მაცხოვრებლებისთვის. ყველაფერი მოსალოდნელია,“ – გვითხრა მაგული აბაშიძემ, სოფელ ქვედა ქოქოლეთიდან.
მაგულის თქმით, მას პოზიტიური განწყობა აქვს დღევანდელი ხელისუფლების მიმართ, რადგან სოფელში გზა დააგეს და გაზიც აქვთ. მაგრამ დღემდე ერთი მოუგვარებელი პრობლემის წინაშეა სოფელი – არ დადის მუნიციპალური ტრანსპორტი. 3,5 კილომეტრის გავლა უწევთ ფეხით მაგულის და მის მეზობლებს იმისათვის, რომ ბათუმში მიმავალ ტრანსპორტამდე მიაღწიონ.
წყალს ითხოვენ სოფელ კირკიტეთში მცხოვრები ლეილა კირკიტაძე და მისი მეზობლები. ლეილას აზრით, გადაწყვეტილების მიმღები პირები ქალები რომ იყვნენ, ისინი უკეთ იზრუნებდნენ ხალხზე და მათი ცხოვრების გაიოლებაზე.
„მე ვფიქრობ, ქალებს უფრო მეტი შეუძლიათ, ვიდრე კაცებს. ქალებში უფრო არაა ღალატი. ქალები აუცილებელია პოლიტიკაში. ისეთი პარტია უნდა შეიქმნას, რომ გლეხისთვის რაღაცა იფიქრონ. გლეხი ქალებისთვის, გლეხი ოჯახებისთვის. მარტო მათთვის არ უნდა იფიქრონ. გლეხებს რომ მოუსმენენ, ისეთი ქალები მინდა იყვნენ,“ – გვითხრა ლეილა კირკიტაძემ.
ლეილას ეთანხმება მისი მეუღლე, შოთა კირკიტაძეც.
„პოლიტიკაში როგორც კაცების ყოფნაა აუცილებელი, ისეა ქალები. ზოგჯერ შეიძლება ქალის მოსაზრება უფრო ძლიერი დარჩეს, ვიდრე კაცის. ქალი არ ებმება კორუფციაში: ეშინია, ოჯახზე ფიქრობს, კაცი კი ებმება, რადგან ფეხებზე კიდია,“ – გვითხრა შოთა კირკიტაძემ.
„რამდენადაც ქალზეა დამოკიდებული ოჯახში გადაწყვეტილების მიღება, ამიტომ ვფიქრობ, რომ საზოგადოებაც ერთი პატარა ოჯახია. ქალს უდიდესი როლი აქვს და ქალი უნდა ფიგურირებდეს ყველა სფეროში.
ქალს უნდა შევეკითხოთ, სად რა და როგორ არის საჭირო. მიუხედავად იმისა, რომ მე აპოლიტიკური გახლავართ და არცერთი პარტიისადმი მიკუთვნებულობას არ ვიჩენ, ყოველთვის ვემსახურები მმართველ პარტიას.
მაგრამ მე ვფიქრობ, რომ ყველა სფეროში ქალმა უნდა შეასრულოს თავისი უდიდესი როლი. იმიტომ, რომ ქალები ვართ ის ძლიერი ხალხი, რომლებსაც შეგვიძლია ყველანაირი სიძნელის გადალახვა.
კაცებს უფრო ნაკლები ნებისყოფა აქვთ, ვიდრე ქალებს. თუ უფრო მეტი ქალი იქნება ჩართული პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ვფიქრობ უკეთესად შეიცვლება ჩვენი ცხოვრება,“ – ეს სოფელ კირკიტეთში მცხოვრები ნებული შაშიკაძის მოსაზრებაა ქალების პოლიტიკაში ჩართულობასთან დაკავშირებით.
„ქალები არიან ქვეყნის ამომრჩევლების უმრავლესობა და როგორც მინიმუმ, არასწორია ის, რომ ამ უმრავლესობას არ წარმოადგენდეს ქალთა ისეთი რაოდენობა, რომელიც შეესაბამება ამ უმრავლესობას.
ზოგადად, ქალთა ჩართულობას პოლიტიკაში დიდი ხნის ბრძოლის ისტორია აქვს. ამიტომ არაა გასაკვირი, რომ დასავლური ცივილიზაცია თვლის, რომ ქალების და სხვა მოწყვლადი ჯგუფების მონაწილეობას პოლიტიკაში, აქვს საკვანძო მნიშვნელობა. იმისთვის, რომ ხელისუფლება ასახავდეს საზოგადოების შემადგენლობას და ის პრობლემები, რომელიც საზოგადოების სხვადასხვა ფენას აქვს, იყოს ასახული სახელმწიფო პოლიტიკის დონეზე.
ამიტომაცაა, რომ იმ ცხრა პუნქტიდან, რომელიც საქართველოს უნდა შეესრულებინა ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკების დასაწყებად, ერთ-ერთი პუნქტი ითვალისწინებდა ქალთა ჩართულობას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში,“ – ამბობს ქალების პოლიტიკაში მონაწილეობის აუცილებლობაზე ევროსასამართლოს ყოფილი მოსამართლე ნონა წოწორია.
ნონა წოწორიამ „ბათუმელებთან“ ერთად შემოიარა მაჭახლის სოფლები. გამოკითხვის დასასრულს მას შთაბეჭდილებების გაზიარება ვთხოვეთ.
„საოცარი ამ გამოკითხვის დროს იყო ის, რომ მიუხედავად იმისა, თუ რა დამოკიდებულება ჰქონდათ სხვადასხვა საკითხის მიმართ რესპონდენტებს, ყველას აზრი იყო ერთხმა, რომ საჭიროა მეტი ქალი პოლიტიკაში.
ეს იმას ნიშნავს, რომ ის, რა მოთხოვნებიც ევროკავშირს აქვს იმისთვის, რომ საქართველო გაწევრიანდეს, ასევე თანხვედრაშია ქართველი ქალების და კაცები, ორივე ჯგუფის ხედვასთან საქართველოს საზოგადოებრივ თუ პოლიტიკურ ცხოვრებაზე.
ცალსახად დამამახსოვრდა, მოქალაქეები ითხოვენ, რომ ის ადამიანები, რომლებიც ქვეყანას მართავენ, აუცილებლად იცნობდნენ მთას. ასევე იცნობდნენ იმ სოფლებს და იმ ადმინისტრაციულ ერთეულებს, რომლებიც მოწყვეტილი არიან ქალაქებს. ანუ მათი წარმოდგენით, მათი მართვა შეუძლიათ მხოლოდ იმ ხალხს, ვინც იცნობს ადგილობრივ პრობლემებს,“ – გვითხრა ნონა წოწორიამ.
ევროსასამართლოს ყოფილი მოსამართლის თქმით, იმ პერიოდში, როცა ბათუმში ცხოვრობდა, ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირი იყო და მას, ისევე როგორც საქართველოს სხვა მოქალაქეებს, უფლება არ ჰქონდათ სპეციალური ნებართვის გარეშე მაჭახლის ხეობაში ან ზემო აჭარაში ემოგზაურათ.
„ჩაკეტილი საზოგადოება, ჩაკეტილი ცხოვრება ნიშნავს იმას, რომ ბათუმში მცხოვრებს შესაძლოა არასდროს არ ჰქონოდა შესაძლებლობა მაჭახელას ხეობაში მოხვედრის. პირველ რიგში, ამიტომაც გვჭირდება ჩვენ ღიაობა და საჯაროობა, რომ ეს საზღვრები არამხოლოდ ქვეყნის შიგნით, არამედ ქვეყნის გარეთაც არ იყოს.
მე ვიცი ჩემი ცხოვრებიდან, რას ნიშნავს დაკეტილი საზღვარი, რას ნიშნავს არამხოლოდ მაჭახელას ხეობაში ამოსვლის შეუძლებლობა, არამედ ისიც, რომ ჩემ ახალგაზრდობაში, საღამოს, ბათუმში ზღვაზე გასვლის უფლება არ გვქონდა. იმიტომ, რომ ბათუმის ზღვას იცავდნენ რუსი სამხედროები. ამის გახსენებაც კი ჩემთვის კოშმარია და პირდაპირ ასოცირდება ტოტალიტარიზმთან და დაკეტილ საზოგადოებასთან“, – ამბობს ნონა წოწორია.
მწვანე კონცხსა და მახინჯაურში წყლის სისტემის მოსაწყობად გამოცხადებულ 16-მილიონიან ტენდერში ბათუმის მერიის შპს „ბათუმის წყალს“ უჩივიან.
მომჩივანი კომპანია „ბილდინგ-დეველოპერ“ მომსახურებას შემსყიდველს 14,9 მილიონად სთავაზობდა, თუმცა მას დისკვალიფიკაცია მისცეს. მომდევნო პრეტენდენტი კი „ოცნების“ კანდიდატის და შემწირველის, გიორგი ჭყონიას კომპანიაა, რომელიც „ბათუმის წყალს“ მომსახურებას 185 ათასი ლარით ძვირად, 15 მილიონ 85 ათას ლარად სთავაზობს.
ტენდერი „ბათუმის წყალმა“ 2024 წლის 18 ივლისს გამოაცხადა. სატენდერო კომისიამ კი „ბილდინგ-დეველოპერს“ დისკვალიფიკაცია 2023 წლის 23 აგვისტოს ოქმით მისცა. თარიღში აშკარად ტექნიკური შეცდომაა, თუმცა, თუ ოქმის შინაარსს გადავხედავთ, დისკვალიფიკაცია კომპანიას სწორედ „ტექნიკური შეუსაბამობის“ გამო მისცეს.
ამონარიდი სატენდერო კომისიის ოქმიდან:
„ბილდინგ-დეველოპერი“ სატენდერო კომისიის ამ გადაწყვეტილებას ასაჩივრებს და ოქმის გაუქმებას ითხოვს.
მომჩივანი კომპანია თვლის, რომ განფასება, რომელიც კომისიამ დაზუსტებულ დოკუმენტში შეუსაბამოდ ჩათვალა, ანალოგიურად იყო იმ დოკუმენტშიც, რომელიც კომპანიამ მანამდე წარადგინა, ვიდრე კომისია მონაცემების დაზუსტებას მოსთხოვდა. დასაზუსტებელ ოქმში კი, აღნიშნული განფასების დაზუსტებაზე არაფერი იყო ნათქვამი.
„2023 წლის [უნდა ეწეროს 2024 წელი] 23 აგვისტოს N3 ოქმის მიხედვით კომპანიის მიერ ატვირთულ სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის განხილვის შედეგად [სატენდერო კომისიამ] დაადგინა, რომ ლოკალურ-რესურსული ხარჯთაღრიცხვის მე-7 სტრიქონის ქვესტრიქონები არ ითვალისწინებდა განფასებას. თავდაპირველ ხარჯთაღრიცხვაში, რომელიც ავტვირთეთ 2024 წლის 6 აგვისტოს ეს ქვესტრიქონები ანალოგიურად არის განფასებული, როგორც 2024 წლის 19 აგვისტოს დაზუსტებულ ხარჯთაღრიცხვაში. კომისიის 2024 წლის N2 ოქმით კი, აღნიშნული ქვესტრიქონები არ ითვალისწინებდა დაზუსტებას.
შესაბამისად, შემსყიდველ ორგანიზაციას შერჩევა-შეფასების დროს თავად გამორჩა დასაზუსტებელი პუნქტები და არ მიუთითა დასაზუსტებელი პუნქტების ჩამონათვალში სრულად, რითაც დარღვეულია მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნები. ასეთი პრაქტიკის დაშვება და დანერგვა კი დაუშვებელია.
მოვითხოვთ გაუქმდეს სატენდერო კომისიის N3 ოქმი და ჩვენს კომპანიას არ მიეცეს დისკვალიფიკაცია“, – აღნიშნულია კომპანიის საჩივარში.
სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს დავების საბჭოში კომპანიის საჩივრის განხილვის თარიღად 2024 წლის 29 აგვისტოა ჩანიშნული.
შესყიდვების პორტალის მიხედვით, მეორე პრეტენდენტია შპს „გზა“, რომლის 100 პროცენტი წილის მფლობელი „ქართული ოცნების“ კანდიდატი გიორგი ჭყონიაა [ტენდერი შერჩევა-შეფასების ეტაპზეა].
შპს „გზა“ გამარჯვებულად გამოავლინეს საერთაშორისო ტენდერშიც, რომელიც აჭარის 40 სოფელსა და დაბაში წყლისა და კანალიზაციის სისტემების მოწყობას ითვალისწინებს. კონტრაქტის ღირებულება დაახლოებით 62 მილიონი ევროა. ეს პროექტი ფინანსდება 40 მილიონი ევრო შეღავათიანი სესხით KFW-სგან და 20 მილიონი ევრო გრანტით [აქედან 17 მილიონი ევრო – გრანტი KFW-გან ხოლო 3 მილიონი ევრო – გრანტი ევროკავშირისგან]. ამ შემთხვევაში ტენდერი „აჭარის წყლის ალიანსს“ ჰქონდა გამოცხადებული.
რაც შეეხება „ბათუმის წყლის“ 16-მილიონიან ტენდერს, სამუშაოები ამ შემთხვევაში ბათუმის ბიუჯეტიდან უნდა დაფინანსდეს. ამასთან, მოეწყობა მხოლოდ სასმელი წყლის სისტემა წყალარინების, ანუ საკანალიზაციო ქსელის გარეშე. მერიის ადრინდელი განცხადებებით სამუშაოები KFW-ს მხარდაჭერილ მეხუთე ფაზაში უნდა შესრულებულიყო, თუმცა ქალაქის მერიაში გვითხრეს, რომ დაფინანსება საკმარისი არ აღმოჩნდა.
მწვანე კონცხსა და მახინჯაურში საკანალიზაციო სისტემების მოწყობა სავარაუდოდ მე-6 ფაზაში განიხილება, თუმცა, ვინ დააფინანსებს ამ „მეექვსე ფაზის“ სამუშაოებს და არის თუ არა იმის წინაპირობა, რომ ქალაქი შეღავათიან კრედიტს ისევ KfW-გან მიიღებს, უცნობია.
ჭაჭა თაუერის ადგილას ახალი მუნიციპალური პარკი გაშენდება. ბათუმისსაკრებულომშპს “ბათუმირივიერას” მიერწარდგენილიმუნიციპალურიპარკისმოწყობისკონცეფციადაამტკიცა.
ბათუმსაცშეემატებათანამედროვე, მდგრადიარქიტექტურისპრინციპებითმოწყობილიპარკი, სადაცბათუმელებიდაქალაქისსტუმრებიდაისვენებენდაისიამოვნებენბათუმისსანაპიროსდაქალაქისსილამაზით. ესპარკიქალაქისსაკუთრებაიქნებადადარწმუნებულებივართ, ბათუმისურბანულისივრცისორგანულინაწილიგახდება.”- ალექსანდრეტოგონიძე, “ბათუმირივიერას” დირექტორი.
პარკისკონცეფციაშემუშავდაუკვედამტკიცებულიგანაშენიანებისრეგულირებისგეგმისფარგლებში, საიდანაცპარკიორჰექტარმიწაზეგაშენდება. კომპანიაპარკისმოწყობისხარჯებსსრულადუზრუნველყოფს.სამშენებლომოედნის მომზადების სამუშაოები უკვე დაწყებულია.
ბახმაროს კინოთეატრის ახალ შენობაში, რომელიც 2012 წელს აშენდა და რომელსაც, როგორც აქ ამბობენ, არასოდეს უმუშავია, ნაგავი და ნაკელი ყრია.
დაზიანებულია დარბაზის სკამები, დამტვრეულია იატაკის ფილები, დაზიანებულია ჭერი.
ბახმაროს კინოთეატრის შენობა 2019 წელს დაარბიეს, რაშიც პოლიციამ ექვსი არასრულწლოვანი ამხილა. შენობაში დაზიანებული ინვენტარის ნარჩენები დღემდე ყრია.
ბახმაროს კინოთეატრის შენობა მდებარეობს იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც სამშენებლო კომპანია „ორბი ჯგუფი ბახმარომ“ 2024 წლის თებერვალში იყიდა. გარდა ამ ნაკვეთისა „ორბი ჯგუფი ბახმაროს„ საკუთრებაშია ბახმაროში მდებარე 9 მიწის ნაკვეთი, ჯამში 4 ჰექტარზე მეტი მიწა, რომლებიც 2019 წელს სახელმწიფომ კომპანიას 1 ლარად მიჰყიდა.
ბახმაროს კინოთეატრის ერთ-ერთი შესასვლელი დაზიანებული ნაგვის ურნებით არის ჩახერგილიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროშიკინოთეატრი ბახმაროში
ნაკელი კინოთეატრის შენობის თითქმის სრულ პერიმეტრზეკინოთეატრი ბახმაროშიბახმაროს კინოთეატრის დაზიანებული ჭერიდამწვარი სკამების ნარჩენები