Batumelebi

ჯერ კიდევ საკუთარ ფიქრებში ვერ გავრკვეულვარ და სხვა მახვევს თავის აზრებს თავზე.

ეს ნამდვილი ხათაბალაა.

ბავშვობაში ექიმობა მინდოდა. არ ვიცი რატომ, ალბათ იმიტომ, რომ ხშირად ვჩხვლეტდი ხოლმე სათამაშოებს, ჩემი ხალათიც მქონდა. გავიზარდე – უკვე ბანკირი გავხდი. საინტერესოდ ვთვლიდი ფინანსურ ანგარიშებს, დედას შემხედვარე.  მეხალისებოდა წერა, მუდამ რვეულებში ვიყავი, მუდამ, ათასი „საქმე“ და მოლაპარაკებები მქონდა. ჰაჰ, ბავშვური ფანტაზია. 

მე-11 კლასში რომ გადავედი, ბავშვური ფანტაზიები და ფერადი სამყარო გვერდზე გადავდე. მართლაც რომ დიდი ხათაბალა და თავსატეხი აღმოჩნდა პროფესიის არჩევა.  პაზლი – რომლის ყველა ნაწილი ხელთ მაქვს, მაგრამ მაინც ვერ ვაწყობ.

ყველა ჩემში დიდ მომავალს ხედავს. ზოგჯერ მეშინია კიდეც, ზედმეტად ბევრის ატანა არ მომიწიოს-მეთქი, მაგრამ მაინც მედგრად ვდგავარ. სახლი, ჰაჰ, ადგილი, სადაც ამ თემაზე ცხარე დისკუსიები იმართება. მამაჩემი ლიბერალია, მეუბნება ხოლმე – შვილო, სადაც გენებოს იქ ჩააბარე, მთავარია შენ გინდოდესო. დედა ზოდიაქოთი ტყუპებია, ამიტომ ყველაზე ცხარე კამათი მასთან მიწევს.

მე ჩემს პოზიციაზე ურყევად ვდგავარ, მინდა დიპლომატი გამოვიდე. ბევრი ფაქტორი მიწყობს ხელს: კომუნიკაბელურობა, ენების ცოდნა, განათლება, დედას კიდევ ის ადარდებს, რომ ძალიან რთულია ამ დარგში გზის გაკაფვა, მაგრამ ბოლოს მაინც ნებდება, როგორც გენებოსო.

უმეტესობა მეთანხმება. რაც არ უნდა იყოს, რთულია სწორი გზის არჩევა. ბევრი ფაქტორი მოქმედებს: ანაზღაურება, პრესტიჟი, სურვილი. გამოგიტყდებით, უფრო ანაზღაურება. ვწვრილმანდები, მაგრამ ბოლოს მაინც სურვილამდე მივდივარ. თუ საქმე არ მიყვარს, მაშ როგორღა ვაკეთო ის? ვერანაირად. წინ კიდევ ორი-სამი თვეა. ისევ ბურუსითაა მოცული ფიქრები, მაგრამ ჯობს, ისევ და ისევ საკუთარ ინტუიციას ვენდო და გულის კარნახს მივყვე.  

ამ დროს არ ფიქრობდი, რამდენად „მომგებიანია“ შენი არჩეული პროფესია, ან რამდენად მოსწონთ ის შენს გარშემომყოფებს! მაშინ შეგეძლო გეოცნება ნამცხვრის დამტარებლობაზე და გაგეთამაშებინა როგორ დაიძახებდი: „აბა გემრიელი და ტკბილი ნამცხვარი იაფად!”

ახლა ყველაფერი ბევრად უფრო რთულია, როცა არჩევანის გაკეთების დრო კარზეა მომდგარი. ეს ალბათ იმიტომ, რომ დღეს ატესტატის აღება უფროა ჩვენთვის ნომერ პირველი მიზანი და სტიმულიც, ვიდრე რომელიმე პროფესიის დაუფლება. ახლა უკვე ეჭვი გვეპარება იმ გადაწყვეტილებაში, რომელიც რამდენიმე თვის თუ წლის წინ თითქოს გაკეთებული გვქონდა. ზოგიერთს სულ რამდენიმე კვირა დარჩა ამ არჩევანის გასაკეთებლად, ზოგიერთმაც კიდევ მეტი წინდახედულობა გამოიჩინა და ერთი წლით ადრე დაიჭირა თადარიგი, თუმცა ორივე შემთხვევაში, ყველა მივიჩნევთ, რომ ერთნაირად რთულ მდგომარეობაში ვართ.

ბათუმი თუ დედაქალაქი?! – ეს კითხვა პროფესიის არჩევამდე გვიტრიალებს თავში, შემდეგ უკვე „მომგებიანობის“ მიხედვით ვცდილობთ განვსაზღვროთ, თან ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, ეროვნულ გამოცდებზე რა საგნების ჩაბარებას მოითხოვს ესა თუ ის პროფესია, რომ ჩვენი „აქილევსის ქუსლი“ არ აღმოჩნდეს ეს საგანი. ამ კრიტერიუმებს ცოტა ხანია რაც დაემატა „იშვიათობა“, ანუ რამდენად იშვიათია  ამა თუ იმ პროფესიის წარმომადგენლები, რადგან, აი, მაგალითად, საქართველოში – ამ პატარა ქვეყანაში ორმოცდაათიათასმეერთე ეკონომისტი თუ იქნები, შენი პროფესიით მუშაობა შეიძლება ვერ შეძლო.

ახლა შედარებით ძველ კრიტერიუმებზე გადავიდეთ –  პრესტიჟულობა! ეს დაახლოებით ისე ითარგმნება, როგორც „რას იტყვის ხალხი“. ხალხმა შეიძლება არ მოიწონოს ქართველი ბიჭი თუ კონდიტერობას ან გოგო სამხედრო მოსამსახურეობას გადაწყვეტს! კიდევ უფრო ძველია „ოჯახური ტრადიცია“,  ანუ „დედა – ექიმი, მამა – ექიმი, ბაბუა – „დოხტორი“, დიდი ბაბუა – „ხირურგი“… და შენ ქვეყნის სამასხარაო მსახიობი და ჯამბაზი ხომ ვერ გახდები?!“

სულ ბოლოს კი – მე რა მინდა? ძნელია, ძალიან ძნელი ამ ორომტრიალში იმ ერთის პოვნა. აი, თივის ზვინში ნემსის ძებნას ჰგავს! თქვენი არ ვიცი და მე ძალიან დავიბენი, მიუხედავად იმისა, რომ თითქოს და „მეტად თადარიგიანების“ სიაში ვარ! გადავწყვიტე გეგმა შევადგინო, ეს კრიტერიუმები უკუვაგდე და ბოლოდან დავიწყე – რა მინდა მე?! ვინ რას აკეთებს, რომელი პროფესიის ადამიანს რა ევალება, რა შედის მის კომპეტენციაში და სად იხსნება და იხურება მისთვის კარები?!

მე ამ კითხვებით ვიწყებ, ამით ვცდილობ მივხვდე, მე რომელი შემეფერება და რომლისთვის მიღირს ბრძოლა, შემდეგ ნაბიჯად ავირჩიე უკვე ნაპოვნი პროფესიის შესახებ ინფორმაციის მოპოვება – რომელ სასწავლებელში რა პროგრამას მთავაზობენ ამ პროფესიის შესასწავლად, შემდეგ არჩეულ სასწავლებლებს სოციალური ნიშნით დავალაგებ და ვნახავ, რომელს გასწვდება ჩემი ოჯახის ფინანსების, ჩემი მონდომებისა და განათლების დონე და გადაწყვეტილებასაც მივიღებ!

 თუმცა მანამდე კიდევ ერთხელ ვცდილობ დავძაბო ფანტაზია, მთელი წარმოსახვის უნარი და პატარა დეტექტივად გადავიქცე, მე ვეძებ პროფესიას!

ელინა 20 წლისაა, თეო 17–ის. ხუთი წელია განუყრელი მეგობრები არიან, მათი დამეგობრების მიზეზი სპორტი –  ტაეკვანდო გახდა. ვარჯიშისას ბრძოლა ბიჭებთან ურჩევნიათ, ფიქრობენ, რომ ასე უფრო ძლიერდებიან. როგორც მოწინააღმდეგეები, ერთმანეთს ვარჯიშის დროსაც კი არ ებრძვიან, მათი აზრით ამ დროს ყველაზე სასაცილოები არიან. ტაეკვანდოს შესასწავლად მისულ ახალბედა გოგონებზე დასკვნა მათ დარბაზში შესვლისთანავე გამოაქვთ: „ეს ალბათ სამი თვე გაძლებს, – არა შეიძლება რამდენიმე დღეშიც წავიდეს.“ – ამბობენ, რომ მათი შეფასებები ხშირად მართლდება.

სპორტის ამ სახეობას ორივე სხვადასხვანაირად დაუკავშირდა, თეო ვაშაყმაძე დედის სურვილით შევიდა სპორტზე, თუმცა მალევე გამოვიდა: „რვა წლის ვიყავი, როცა დედამ ძალდატანებით შემიყვანა ტაეკვანდოზე. მე ბალეტზე მინდოდა შესვლა. ერთი თვის შემდეგ თავი დავანებე სპორტს, სიტუაცია არ მომეწონა, სამი წლის შემდეგ თავიდან შევედი ტაეკვანდოზე, ჩემი ნაცნობი დადიოდა და მეც მომინდა. საქართველოს ჩემპიონატი ტარდებოდა, ექვსი თვის დაწყებული მქონდა ვარჯიში, მაშინ პირველად მოვიგე, ისე გამიხარდა ეს მოგება, რომ გადავწყვიტე, გამეგრძელებინა ვარჯიში.“

თეოს თუ დედა აძალებდა ტაეკვანდოზე სიარულს, ელინა დედის სურვილის წინააღმდეგ ვარჯიშობდა: „მე ყოველთვის მომწონდა ტაეკვანდო, მაგრამ დედაჩემი წინააღმდეგი იყო. დავდიოდი მუსიკალურ სკოლაში, ცეკვაზე, ფრენბურთზე, მოკლედ, ყველგან, გარდა ტაეკვანდოსი. 15 წლის რომ გავხდი, ოცნება ავისრულე, ბოლოს და ბოლოს შევედი ტაეკვანდოზე, ჩემი მწვრთნელი აკაკი ცენტერაძეა, ძალიან გამიმართლა, რომ ის შემხვდა, მისი დამსახურებაა, რომ დღემდე ვარ მებრძოლი, დარბაზში ყველაზე “ბებერი” ვარ, თუმცა თავის დანებებას არ ვაპირებ, რაც შეიძლება, დიდხანს მინდა დავრჩე.“

გოგონები ყველაზე მეტად მარცხის დროს ბრაზობენ: „პირველად წაგების შემდეგ გავხდი ყველაზე მეტად მოტივირებული. სხვა ყველაფერს თავი დავანებე და ვარჯიშს შევუდექი, ვისაც ერთხელ მაინც ვყავარ ბრძოლაში დამარცხებული, სურვილი მაქვს, ის რაც შეიძლება მეტჯერ დავამარცხო, რომ დავუმტკიცო, ის არ არის ჩემზე ძლიერი.“ –  ამბობს თეო ვაშაყმაძე.

თეოს ელინა ჯაიანიც ეთანხმება: „ყველა სპორტსმენი ბრაზდება წაგებისას, ყველაზე უფრო საკუთარ თავზე ბრაზდები. მე ყველაზე მეტად გავბრაზდი თურქეთში ასპარეზობისას, ისე ცუდად ვიბრძოლე, რომ მწვრთნელმა არც კი მაჩვენა ჩემი ბრძოლის ვიდეო. სრულიად ძალაგამოცლილი ვიყავი, სამ დღეში დამაკლებინეს 10 კილოგრამი, ფეხზე ძლივს ვიდექი. ბრძოლისას ყველაფერი წამებზეა დამოკიდებული, შეიძლება ბოლო წამებში წააგო ან მოიგო.“

იმის მიუხედავად, რომ გოგონები საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონები არიან. შედეგით კმაყოფილები არ არიან, ფიქრობენ, რომ უფრო მეტი შეეძლოთ.

თეო შაჰინის “მეგობრობის ლიცეუმში”  სწავლობს, მეთორმეტე კლასშია. წელს ეროვნული გამოცდებისთვის ემზადება, უნდა რომ არქიტექტორი გახდეს. ვერც ელინა იცლის სპორტისთვის ისე, როგორც მას სურს.  „მარინას“ ფიტნეს კლუბში მუშაობს ტრენერად და ბათუმის ნავიგაციის უნივერსიტეტში „საბაჟო საქმეს“ სწავლობს, მესამე კურსზეა.

„დღეებს ვარჯიშებით ვითვლით, დღეში მინიმუმ ერთი ვარჯიში გვაქვს, თუ ორჯერ გვაქვს ვარჯიში, გვგონია, რომ ორი დღე გავიდა. ფიზიკური დატვირთვა დიდია, თუმცა ფსიქოლოგიური მომზადება უფრო მნიშვნელოვანია.“ –  ამბობს თეო. ვარჯიშისას თავს არ ზოგავენ, იმის მიუხედავად, რომ მამაკაცებზე ნაკლები ძალა აქვთ, მაინც მათთან ერთად ვარჯიშობენ, თანაბარ პირობებში: „ისე არ ხდება, რომ მე გოგო ვარ და ამიტომ ნაკლებ აზიდვას გავაკეთებ, სიძნელეებს უნდა დავუპირისპირდეთ, რომ გამარჯვება შევძლოთ. იმედია, მოგვცემენ ლიცენზიას და ოლიმპიადაზე წავალთ.“ –  გვითხრა ელინამ.

მართალია, გართობისთვის დრო თითქმის არ რჩებათ, მაგრამ გორგოლაჭებზე სრიალს მაინც ახერხებენ. `მე და თეოს ყველაზე მეტად გვიყვარს როლიკებზე ერთად სეირნობა, თუმცა ექსტრემალურ მანევრებს ვერ ვაკეთებთ, ტრავმის გვეშინია.“- გვიამბობს ელინა.

გოგონებს ხშირ შემთხვევაში საპირისპირო სქესის წარმომადგენლები „ძმაკაცებად“ აღიქვამენ. „არავის არ ვაშინებ, არავისთვის მითქვამს, ახლა დაგაგდებ ძირში-მეთქი, მაგრამ, ფაქტია, რომ ბიჭები მხოლოდ მეგობრობენ ჩემთან, თაყვანისმცემლების ნაკლებობას განვიცდი.“ –  სიცილით გვიყვება თეო.

სპორტის გამო ხშირად ეკამათება თავის შეყვარებულს ელინაც, ის გათხოვებას რვა წლის შემდეგ აპირებს: „მინდა სპორტს გავყვე, გათხოვება არ მინდა, ამის გამო სულ ვჩხუბობ შეყვარებულთან. ჯერ ოცი წლის ვარ, გავთხოვდე და ბავშვი გავაჩინო? – ამას მერეც ხომ შევძლებ, ჯერ კარიერული წარმატების მოპოვებაზე ვიზრუნებ, რვა წლის მერე დავფიქრდები გათხოვებაზე.“ 

გაზეთ “ბათუმელების” 2012 წლის არქივიდან.