ბათუმელები
ამ დროისთვის, ჭიშკრების მონტაჟის სამუშაოები კომახიძისა და მაზნიაშვილის ქუჩების კვეთაში მიმდინარეობს. უახლოეს დღეებში დაგეგმილია სადარბაზოს კარების მონტაჟი ჟორდანიას ქუჩაზე. სამუშაოები ორი თვის ვადაში დასრულდება. სამუშაოებს კომპანია „დია ამო“ ასრულებს.
პირველ ეტაპზე სადარბაზოების კარების შეცვლისთვის 283 ათასი ლარია გათვალისწინებული, ჭიშკრებისთვის კი 129 ათასი ლარი.
ენა განვითარებადი ორგანიზმია. „განვითარებადი“-მეთქი ვთქვი და შევწუხდი. უნებლიეთ წამომცდა. ასეთი ფორმები სხვებისგან არ მომწონს და მე თვითონ კი ვიხმარე. დღეს ხშირად გვესმის: გაკეთებადი, შესრულებადი და სხვ. არ არის ეს ქართული ენისათვის დამახასიათებელი ფორმა.
ზოგადად, ენის განვითარებას წინ ვერაფერი აღუდგება, ენა ვითარდება, იქმნება ახალი სიტყვები და შემოდის უცხოური ლექსიკა, რომელსაც ენა თავის ჩარჩოებში მოაქცევს. ენა ცოცხალი ორგანიზმია. ბევრ მოვლენას წინ ვერ აღვუდგებით, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ენის სიწმინდის დაცვას ხელი უნდა შევუწყოთ.
სხვადასხვა ეპოქაში ქართული ენა სხვადასხვა ქვეყნისა და კულტურის გავლენას განიცდიდა და, შესაბამისად, ლექსიკაში შემოდიოდა ბერძნული, სპარსული, არაბული, თურქული სიტყვები. მე-19 საუკუნიდან ეს იყო რუსული, აი, ბოლო 20 წელია კი ინგლისური მოგვეძალა.
ქართული ენის სიწმინდის დაცვაზე ზრუნვა მე-19 საუკუნის შუა წლებიდან დაიწყო. ამ საქვეყნო საქმეს სათავეში ჩაუდგა ილია ჭავჭავაძე და მას შემდეგ ბევრი რამ გაკეთდა ამ თვალსაზრისით. მაშინ მძლავრობდა რუსული ელემენტი და ასი წლის მანძილზე მოხერხდა ის, რომ ქართველმა ხალხმა მოახერხა და ბევრი რამ შეცვალა: დაამკვიდრა მართლწერის წესები, დაადგინა სალიტერატურო ენის ნორმები, შექმნა სამეცნიერო ტერმინოლოგია, შესატყვისი მოუძებნა ისეთ სიტყვებს, რომლებიც მანამდე ქართულად არ არსებობდა. ჩვენც ასევე მოვეკიდოთ ენის დაცვის საქმეს.
არა, ეს ზოგადად ენის წესია და სხვადასხვა ენებში ყოველთვის შედის უცხო ლექსიკა.
სხვათა შორის ქართული ენის სიწმინდე საბჭოთა დროში დღევანდელთან შედარებით გაცილებით უკეთესად იყო დაცული, ამ საქმეს სახელმწიფოებრივად უდგებოდნენ, მაგრამ ამ თვალსაზრისით საზოგადოების თვითშეგნებაც უფრო მაღალი იყო. განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა ენას სკოლასა და უმაღლეს სასწავლებლებში, პრესაში, რადიოსა და ტელევიზიაში, თეატრში, მოკლედ, ყველგან. დღესაც ასეთივე ყურადღება უნდა ექცეოდეს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ასე არ არის.
მაგალითად, დღეს, როცა რაიმე რუსულ სიტყვას ჩავრთავთ ხოლმე მეტყველებაში, წერის დროს ან ბრჭყალებში ვსვამთ, ან ზეპირი მეტყველებისას თითქოს ბოდიშს ვიხდით. მაგრამ ინგლისურის მიმართ იმავეს არ ვაკეთებთ. ბოლო ოცი წლის მანძილზე ინგლისური ლექსიკა უკონტროლოდ მოგვეძალა. ინგლისურ სიტყვებს ვხმარობთ იქაც, სადაც ქართული შესატყვისი გვაქვს და სულ არ არის საჭირო მათი გამოყენება.
ცალკე უნდა ითქვას სამეცნიერო ტერმინოლოგიის შესახებ. როდესაც საფუძველი ეყრებოდა ქართული მეცნიერების სხვადასხვა დარგებს, მაშინ ქართველმა მეცნიერებმა შექმნეს ტერმინოლოგია მედიცინის, ფიზიკის, მათემატიკის, ქიმიის, ფსიქოლოგიისთვის… დღეს ამ სიტყვებს ხელოვნურად აღარ აღვიქვამთ. მაგრამ გაჩნდა ტენდენცია, რომ ამ უკვე დამკვიდრებულ ტერმინოლოგიას ახლა უკვე ინგლისური ჩაენაცვლოს, რაც დასანანია.
დღეს წინ მიდის მეცნიერება, ჩნდება ახალი ტექნოლოგიები, კომპიუტერი, ინტერნეტი და სხვა. ყველაფერს მოვლა-პატრონობა სჭირდება ენის თვალსაზრისით. უნდა შეიქმნას ახალი, ქართული ტერმინოლოგია და იქმნება კიდეც, მაგრამ ქართველები არ ჩქარობენ, რომ დაამკვიდრონ ეს ტერმინები. მე, მაგალითად, ყოველთვის „თაგვს“ ვამბობ „მაუსის“ ნაცვლად და სხვ. როგორც ჩვენ მოვეკიდებით ენას, ისიც ისე განვითარდება.
მედიას ძალიან დიდი როლი მიუძღვის ამ საქმეში, რადგან ხშირად გამოყენებული სიტყვები პირდაპირ მზა სახით შედის მსმენელის, მაყურებლის თუ მკითხველის ცნობიერებაში. მაგალითად, არ არის აუცილებელი, რომ სიტყვა „ბექგრაუნდი“ წარამარა იხმაროს ჟურნალისტმა, პოლიტიკოსმა თუ ნებისმიერმა გამომსვლელმა.
დიალექტები კვებავს ქართულ სალიტერატურო ენას, ამდიდრებს მას. მაგრამ დიალექტიზმების ხმარების დროს ზომიერების დაცვაა საჭირო. გააჩნია, რა დოზით იქნება ისინი გამოყენებული.
ოლიმპიადა ორ ეტაბად გაიმართება.
პირველი ეტაპი მუნიციპალიტეტებში, შემდეგი თანმიმდევრობით ჩატარდება:
14 აპრილი (12:00 სთ) – ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი – თხილნარის კულტურის სახლი;
15 აპრილი (12:00 სთ) – ხულოს მუნიციპალიტეტი – ხულოს დრამატული თეატრი;
16 აპრილი (12:00 სთ) – ქედის მუნიციპალიტეტი – ქედის კულტურის ცენტრი;
17 აპრილი (12:00 სთ) – შუახევის მუნიციპალიტეტი – შუახევის კულტურის ცენტრი;
23 აპრილი (12:00 სთ) – ქობულეთის მუნიციპალიტეტი – სოფელ ქობულეთის კულტურის სახლი;
24 აპრილი (12:00 სთ) – ბათუმი – ორთაბათუმის კულტურისა და სპორტის ცენტრი.
ჟიურის მიერ შერჩეული კოლექტივები ჩაერთვებიან მეორე საეტაპო ტურში.
მეორე ტური ხულოს, შუახევისა და ქედის შემოქმედებითი ჯგუფებისათვის, 15 მაისს, ქედის კულტურის ცენტრის საკონცერტო დარბაზში ჩატარდება, ხოლო ხელვაჩაურის, ქობულეთისა და ბათუმის შემოქმედებითი ჯგუფებისთვის მეორე ტური ორთაბათუმის კულტურისა და სპორტის ცენტრში ჩატარდება.
ოლიმპიადის ფინალი 25 მაისს ბათუმის ხელოვნების ცენტრში გაიმართება.
საპრიზო ადგილებზე გასულ ანსამბლებსა და შემსრულებლებს დიპლომები და სპეციალური პრიზები გადაეცემათ.
ოლიმპიადის ორგანიზატორი აჭარის ა.რ. განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროა.
19 ვაკანტურ თანამდებობის დასაკავებლად 197 კონკურსანტი იბრძვის. კონკურსანტები საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ვებ-გვერზე ონლაინ რეჟიმში აბარებენ ტესტს. კითხვების მეშვეობით მოწმდება კონკურსანტების მიერ საკანონმდებლო აქტების, კომპიუტერული პროგრამისა და ინგლისური ენის ცოდნა.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ კონკურსი 2014 წლის 2 აპრილს გამოაცხადა. კონკურსი საქართველოს ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს აკადემიის ორგანიზებით ტარდება.
კონკურსი სამ ეტაპად მიმდინარეობს და შედეგად აჭარის ფინანსთა სამინისტროში სხვადასხვა დეპარტამენტებისა და განყოფილებების უფროსები და მთავარი სპეციალისტები დაინიშნება.
პირველ ეტაპი სააპლიკაციო ფორმების გადაგზავნა შერჩევას მოიცავდა, მეორე ეტაპი კი ტესტირებაა. კონკურსის ბოლო ეტაპი გასაუბრება იქნება, რომელიც აჭარის ფინანსთა და ეკონიმიკის სამინისტროში ჩატარება. როგორც გიორგი რაზმაძე აღნიშნავს, გასაუბრების თარიღი უცნობია და ის აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ უნდა დანიშნოს.
შედეგებს აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო რამდენიმე დღეში ოფიციალურად გამოაქვეყნებს.
„საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს, გამოეხმაუროს მიმდინარე წლის 11 აპრილს საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობის შესასვლელთან ჩატარებულ აქციას, რომლის დროსაც აქციის მონაწილეების მხრიდან გაისმა მუქარისა და შეურაცხყოფის შემცველი განცხადებები საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრების მიმართ, ზიანი მიადგა სასამართლოს საკუთრებას. აქციის მონაწილენი, მუქარის გამოყენებით, მოითხოვდნენ მათთვის სასურველი გადაწყვეტილების მიღებას.
საკონსტიტუციო სასამართლოს, მისი თითოეული წევრის პოზიციაა, რომ ნებისმიერ პირს ან პირთა ჯგუფს უნდა მიეცეს შესაძლებლობა, გამოხატოს საკუთარი აზრი. გამოხატვა, რაც არ უნდა მიუღებელი იყოს მისი შინაარსი, დაცულია კონსტიტუციით.
ასევე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს სიახლოვეს საპროტესტო აქციის ჩატარების შესაძლებლობა, ნებისმიერ პირს სწორედ საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების შედეგად მიეცა. 2011 წელს საკონსტიტუციო სასამართლომ კონსტიტუციასთან შეუსაბამოდ ცნო „შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ” საქართველოს კანონის ის ნორმა, რომელიც კრძალავდა მთელი რიგი დაწესებულებების და, მათ შორის, საკონსტიტუციო სასამართლოს სიახლოვეს შეკრებისა და მანიფესტაციის ჩატარებას.
ამავე დროს, გამოხატვის თავისუფლების უფლება ცალკეულ პირებს არ აძლევს შესაძლებლობას, გასცდნენ კონსტიტუციითა და კანონით დადგენილ ზღვარს. საკონსტიტუციო სასამართლოს, მისი წევრის მიმართ განსახილველ საქმესთან დაკავშირებით განხორციელებული მუქარა, ისევე როგორც სასამართლოს საკუთრების ხელყოფა, წარმოადგენს დანაშაულს და იგი დაუყოვნებლივ უნდა იყოს აღკვეთილი სამართალდამცავი ორგანოების მიერ. იმედს გამოვთქვამთ, რომ მომხდარი ინციდენტი შესაბამისი უწყებების მიერ დროულად და ადეკვატურად იქნება შესწავლილი და შეფასებული.
საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებები ეფუძნება საქართველოს კონსტიტუციას, საბოლოოა და სავალდებულოა შესასრულებლად. ისინი, იმავდროულად, ღიაა საზოგადოებრივი დისკუსიისთვის. ამასთან, დისკუსიაში მონაწილე პირები და განსაკუთრებით, ხელისუფლების წარმომადგენლები, ვალდებული არიან თავი შეიკავონ დაუსაბუთებელი და მცდარი შინაარსის განცხადებების გავრცელებისაგან, რამაც, შესაძლებელია, მომავალშიც წაახალისოს სხვადასხვა ჯგუფების მიერ სასამართლოზე ზემოქმედების მიზნით კანონსაწინააღმდეგო ქმედებების განხორციელება“.
აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმა დღეს თბილისში მართავს აქცია-კონცერტს, სახელწოდებით “ჩვენ ვირჩევთ ევროპას”
აქცია-კონცერტის ორგანიზატორებმა შეიმუშავეს დეკლარაცია, რომელსაც აქვე გთავაზობთ:
ჩვენ ვირჩევთ ევროპას!
მე, საქართველოს მოქალაქე:
ვაღიარებ რა, რომ საქართველოსა და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს გააჩნიათ ისტორიული კავშირები და საერთო კულტურული ღირებულებები;
მხარს ვუჭერ რა საქართველოს ხალხის ევროპულ მისწრაფებას, გამოვხატავ ურყევ ნებას, გავხდეთ ევროატლანტიკური ერთობის სრულფასოვანი წევრი;
მივესალმები რა ევროკავშირთან 2014 წლის ივნისამდე ასოცირების შეთანხმების ხელმოწერას;
ვაღიარებ რა იმ საერთო ფასეულობებს, რომლებსაც ეფუძნება ევროკავშირი – დემოკრატიის, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვასა და კანონის უზენაესობას;
ვაცნობიერებ რა იმ ვალდებულებებს, რომელიც საქართველოს სახელმწიფომ, მისმა ხელისუფლებამ და საზოგადოებამ, უნდა აიღოს საკუთარ თავზე ევროინტეგრაციის გზის წარმატებით გაგრძელებისთვის: დემოკრატიული ინსტიტუტების მშენებლობის, ადამიანის უფლებების დაცვის, თავისუფალი არჩევნების გარანტირების, სამოქალაქო საზოგადოების მშენებლობისა და ეკონომიკის განვითარების მიმართულებით;
ვიზიარებ რა ცივილიზებული სამყაროს წუხილს აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში განვითარებულ მოვლენებისა და რუსეთის აგრესიის შედეგად უკრაინაში დატრიალებულ ტრაგედიასთან დაკავშირებით;
ვაცნობიერებ რა პასუხისმგებლობას ჩვენი წინაპრების წინაშე, გამომდინარე თავისუფლებისა და ღირსეული არსებობისათვის მათი მრავალსაუკუნოვანი ბრძოლიდან, ასევე მოვალეობას საქართველოს მომავალი თაობების მიმართ;
ვაცნობიერებ რა საქართველოს წინაშე მდგარ საგარეო პოლიტიკურ საფრთხეებს და ჩემი ქვეყნის დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად ევროკავშირის დიდ როლს;
ვირჩევ ევროპას!
2014 წლის 13 აპრილი
მყიდველმა ხელშეკრულების გაფორმებიდან 6 თვის ვადაში საპროექტო დოკუმენტაციის მომზადება, მშენებლობის ნებართვის მიღება და მშენებლობის დაწყება, ხოლო ხელშეკრულების გაფორმებიდან 18 თვის ვადაში კი მრავალფუნქციური შენობა-ნაგებობის მშენებლობის დასრულება და ექსპლუატაციაში შეყვანა უნდა უზრუნველყოს.
მომავალმა მეპატრონემ საკუთრებაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთის ნაწილზე უფასო საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი (საპირფარეშო) უნდა მოაწყოს იმ მოსახლეობისთვის, რომლებიც ნაკვეთის მიმდებარედ ცხოვრობენ და გასაყიდ ქონებას, სამინისტროს ინფორმაციით, „მართლზომიერად სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე სარგებლობენ“. სწორედ მათ აქვთ აქ საპირფარეშოები.
მიწის მყიდველს ასევე ეკრძალება მესამე პირებისათვის იქვე არსებული მისასვლელი გზებით სარგებლობის შეზღუდვა. იმ პირებს კი, რომლებიც უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების გარეშე საცხოვრებლად თუ ვაჭრობის მიზნით იყენებენ ამ ტერიტორიას, აღნიშნული ადგილების დათმობა მოუწევთ.
მყიდველმა აღნიშნულ პროექტში არანაკლებ 1 000 000 (ერთი მილიონი) ლარის ინვესტიცია უნდა განახორციელოს.
ელექტრონული აუქციონი 7 აპრილს დაიწყო და 22 აპრილს დასრულდება.
როგორც დეპარტამენტის უფროსმა მერაბ ნაგერვაძემ განმარტა, კონკურსის შედეგები მომავალ კვირაში ოფიციალურად გამოქვეყნდება.
აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულებაში – სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტში სპორტის განყოფილების უფროსის თანამდებობაზე ვაკანსია 2014 წლის მარტში გამოცხადდა.
დღეს კონკურსანტებმა 100 შეკითხვას გასცეს პასუხი, მათგან ბარიერს ის გადალახავს, ვისაც კითვების 65%-ზე ექნება სწორი პასუხი გაცემული.
ტესტის ჩაბარებისთივს კონკურსანტებს შემდეგი საკანონმდებლო აქტები უნდა სცოდნოდათ: საქართველოს კონსტიტუცია; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუცია; ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონი; საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის III თავი; ,,სპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონი; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულების – სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთადეპარტამენტის შექმნისა და დებულების დამტკიცების შესახებ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის 2010 წლის 7 დეკემბრის N 49დადგენილება.
შემოთავაზებული ტელევიზორები უნდა იყოს მსოფლიო ბრენდის ორიგინალი, ორწლიანი გარანტიით, რომელიც მსოფლიო ბაზარზე იყიდება არანაკლებ 5 წელი.
საქონლის მიწოდება უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 15 დღის ვადაში.
სატენდერო პირობის თანახმად, ტელევიზორის მიწოდება უნდა მოხდეს შემსყიდველი ორგანიზაციის 27 ობიექტზე, საბავშვო ბაღების მისამართებზე. შესასყიდი ტელევიზორების რაოდენობა კი 30-ია.
ნაზი კახიძე
კახიძეების ოჯახი დეკემბერში, შუაღამით გაასახლეს. სამხედრო პირები გაუფრთხილებლად დაადგნენ თავზე და მოსამზადებლად მხოლოდ 15 წუთი მისცეს – იხსენებს მშობლების მონათხრობს ნაზი კახიძე. „მხოლოდ ტანსაცმელი და ზეწრები აუღია დედას. ეს ზეწრები შემდეგ ვაგონში წელზე მაგრად შემოუჭერია, რადგან ვაგონი ისე ირწეოდა, ასე მეგონა პირიდან გადმომივარდებოდიო. დედა მეცხრე თვეში იყო და ძალიან გაუჭირდა საშინელ პირობებში მგზავრობა, უჰაერობა, შიმშილი და უწყლობა. რამდენი მოხუცი და ბავშვი მომკვდარა გზაზე. ასე იტანჯებოდნენ ორი კვირის მანძილზე“.
კახიძეების ოჯახმა, ისევე როგორც სხვა ოჯახებმა, არ იცოდნენ გადასახლების ზუსტი მიზეზი: „მამაჩემი, სულეიმან კახიძე, ობლობაში გაიზარდა. ბებიაჩემი 28 წლის იყო, როცა ხუთი შვილით მარტო დარჩა. ქიმიურ ქარხანაში ღამის დარაჯად მუშაობდა და ასე ზრდიდა შვილებს. ბებია ლაზი ქალი იყო, საზღვრის ჩაკეტვის შემდეგ ყველა მისი ნათესავი თურქეთში დარჩა, ალბათ ეს იყო ჩვენი გადასახლების მიზეზი. ჩვენს ოჯახთან ერთად მამიდა, მამის ბიძაშვილი ოჯახით, დისშვილი და კიდევ რამდენიმე ადამიანი გადაასახლეს“.
ისინი ერთ, ტრიალ მინდორში მდებარე ერთსართულიან სახლში შეასახლეს – ერთ ოთახში ოთხი ოჯახი. დღეში მხოლოდ პური ეძლეოდათ საკვებად და ისიც მცირე რაოდენობით. „სუფთა წყალი კი არა, უბრალოდ წყალი ენატრებოდათ, რადგან ადგილობრივები თავიანთი ჭების გამოყენების უფლებას არ აძლევდნენ. მტრულად იყვნენ განწყობილი უცხოელების მიმართ, რადგან როგორც დამნაშავეებს, ისე იცნობდნენ. დედა ამბობდა, სასწაულმა გადაგარჩინა, რადგან შიმშილობის მიუხედავად, მაინც შემრჩა რძე და შენს გამოკვებას ვახერხებდიო. მოგვიანებით მამა ტრაქტორზე დასაქმდა, დედა ექთანი იყო, ბევრ ადამიანს გაუწია დახმარება და ადგილობრივების ნდობა მოიპოვა. ზოგი ფქვილით მოიკითხავდა, ზოგსაც ერთი თეფში საჭმელი მოჰქონდა თურმე. მიწა ნაყოფიერი ყოფილა და მშობლები თავდაუზოგავად შრომობდნენ. დედა მეუბნებოდა, ირგვლივ სულ არხები იყო, წყალში რომ არ ჩავარდნილიყავი, კარის სახელურზე ბაწრით მიგაბამდი და ასე გტოვებდი სახლში, სანამ მე და მამა სამუშაოზე ვიყავითო“.
გადასახლებულები ჩაკეტილ ზონაში ცხოვრობდნენ. ამიტომ თავის გადარჩენას ის ოჯახები ახერხებდნენ, ვისაც ფიზიკურად შრომა შეეძლო: „ადგილობრივებსა და ჩასახლებულებს ხიდი ჰყოფდა. დედაჩემს რუსი დედა ჰყავდა და იერითაც რუსს ჰგავდა, ამიტომ ხიდზე გადასვლისას არ აჩერებდნენ ხოლმე. ჩემს ძმაზე ორსულად რომ ყოფილა, მეზობლის ბოსტანში სტაფილო დაუნახავს. საშინლად მომინდა, ჩუმად ამოვიღე და მიწიანად შევჭამეო, – გვიყვებოდა.
გადასახლებულები უფუარ პურს იყენებდნენ, რის გამოც ხშირად ფუჭდებოდა პური და ადამიანებსაც აავადებდა. ძალიან ბევრი ადამიანი მომკვდარა ამის გამო. მამაჩემის ბევრი მეგობარი და ნაცნობი დაღუპულა გადასახლებაში, რის გამოც ძალიან განიცდიდა. ჩემი ოჯახი და ნათესავები გადარჩნენ, მაგრამ მამას კუჭი დაუავადდა, დედას – გული და სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მალე გარდაიცვალნენ“.
კახიძეების ოჯახში სტალინზე საუბარი აკრძალული იყო. `მამაჩემს კატეგორიულად არ უყვარდა სტალინი. არ უნდოდა მისი სახელის გაგონებაც კი. ამბობდა, სტალინმა მხოლოდ რუსებისთვის გააკეთა სიკეთე, სხვას ყველას საშინლად მოექცაო. ხშირად ესიზმრებოდა, რომ სამხედროები დაგვადგნენ თავზე და შეშინებული იღვიძებდა. მთელი ცხოვრება ტანჯავდა გადასახლების მოგონებები. მეც ბევრი რამ მაქვს წაკითხული, გაგონილი და ცუდი მოგონებები მაკავშირებს სტალინთან“.
სამართალდამცველები ღოღობერიძეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის დარღვევას ედავებოდნენ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევისა და წვრილმანი ხულიგნობისთვის, კერძოდ საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობიდან გამოსვლის დროს გიგი უგულავასთვის კვერცხების სროლსა და სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენებაში.
10 აპრილის ინცინდენტის დროს დაპატიმრებული ვახტანგ მითაიშვილი კი ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თამარ ბურჯანაძემ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევისთვის 100 ლარით დააჯარიმა.
„მოყვარეს” გასულ წლებში „ვარაზა” ერქვა. ანსამბლი ახალ სახელს 2009 წლიდან ატარებს, სახეცვლილება ანსამბლის მეცნიერულ მუშაობას უკავშირდება.
„აღვადგინეთ ძირძველი მერისული სიმღერა „მოყვარე”. გუნდის წევრების სურვილი იყო, აღდგენილი სიმღერის სახელი დაგვერქვა ანსამბლისთვის”, _ განმარტა ანსამბლ „მოყვარესა” და მერისის კულტურის სახლის სამხატვრო ხელმძღვანელმა ჯემალ თურმანიძემ.
სიმღერა „მოყვარე” მერისის გუნდის შესრულებით 1947 წლის ჩანაწერებში ოქროს ფონდში ინახება. ძველი, ადგილობრივი სიმღერების მოძიება და გადამუშავება ანსამბლმა 2009 წლიდან დაიწყო.
`15 სიმღერა აღვადგინეთ, მათ შორისაა „ორთამელური”, „სუფრული”, „თირილი”, „ჩარირამა”, „მოყვარე”… ეს სიმღერები 1953-1972 წლების ჩანაწერებშია შემონახული, დაგეგმილი გვაქვს ხუთი სიმღერის აღდგენა, „ნადური”, „ჩათხრობილი“, „მასპინძლურის” და „ვოსას” მერისული ვარიანტი, მათგან მხოლოდ ერთი სიმღერის ჩანაწერი არსებობს და ისიც მხოლოდ ნაწილობრივი, ჩანაწერების არარსებობა სიმღერის დამუშავებისას სირთულეს ქმნის”, _ ამბობს ჯემალ თურმანიძე.
„მოყვარეს” რეპერტუარის გასაცნობად მერისში გასულ წელს ამერიკელი ფოლკლორისტი კარლ ლილიქი, ფრანგული ჯგუფი „ზოე დეღეპ” და „მადრი ქარი”, სოფი ბილონგის ხელმძღვანელობით ეწვია.
ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრმა მერისის კულტურის სახლთან არსებულ ვაჟთა ფოლკლორულ ანსამბლ “მოყვარეს” მიერ შესრულებული ძველი სიმღერები გასულ წელს ჩაწერა, სახელმწიფო სერტიფიკატი კი ანსამბლმა 2012 წელს მიიღო. წარმატების მიუხედავად, 10-წევრიანი ანსამბლის დაფინანსება ადგილობრივმა თვითმმართველობამ წლების განმავლობაში ვერ შეძლო.
მერისის კულტურის სახლი „ქედის კულტურის ცენტრის~ ფილიალია, რომელიც მთლიანობაში ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ექვემდებარება, შესაბამისად სახელფასო ფონდსა და საშტატო ერთეულზე გადაწყვეტილებას საკრებულო იღებს.
„მოყვარეს” გარდა დაფინანსება არ აქვს მახუნცეთისა და ცხმორისის კულტურის სახლებთან არსებულ ანსამბლებს _ „თეთრობსა” და „ცხმორისს”.
კულტურის სახლის დირექტორი შორენა კარანაძე ამბობს, რომ ანსამბლის დაფინანსების თხოვნით ზემდგომ ორგანოებს არაერთხელ მიმართა.
„დაფინანსებასთან დაკავშირებით წერილობით მოთხოვნას გამგეობას ვუგზავნიდი, გამგეობა კი, ზემდგომს მიმართავდა. არ მინდა ვინმე დავადანაშაულო, მაგრამ, რატომღაც ფინანსთა სამინისტრომ თავი შეიკავა. მეც მაქვს ამ ანსამბლის დაფინანსების პრეტენზია, კარგი ანსამბლი იყო ყოველთვის, სწორად და გამართულად მუშაობდა. კარგი ანსამბლებია `თეთრობი~ და „ცხმორისიც”, _ ამბობს შორენა კარანაძე.
ანსამბლ „მოყვარეს” და მერისის კულტურის სახლის სამხატვრო ხელმძღვანელის ჯემალ თურმანიძის თქმით, მან ანსამბლის დაფინანსების დაპირება სახელმწიფო მოხელეებისგან არაერთხელ მიიღო.
„ანსამბლს დაფინანსება არასოდეს ჰქონია, მაგრამ არაერთხელ ყოფილა დაპირება; წელს გამგებელი დაგვპირდა ხელფასს, ჩვენც მისი იმედი გვაქვს”, _ ამბობს ჯემალ თურმანიძე.
მოქმედი გამგებელი დავით დუმბაძე ამბობს, რომ დანაპირებს შეასრულებს.
„ანსამბლების დაფინანსების საკითხი საკრებულოს კომპეტენციაა, მათ დაქვემდებარებაშია. რაც შეეხება დაფინანსების დაპირებას, მხოლოდ „მოყვარეს” დავპირდი და ავასრულებ კიდეც, ხელფასს წლის ბოლომდე მიიღებენ, ველოდები ბიუჯეტის კორექტირებას”, _ განაცხადა დავით დუმბაძემ.
კითხვაზე, რატომ ვერ მოახერხა საკრებულომ მასზე დაქვემდებარებული აიპის _ ანსამბლის წევრების დაფინანსება წლების განმავლობაში, ქედის საკრებულოს თავმჯდომარე ბადრი დიასამიძე პასუხობს:
„ადგილობრივი ბიუჯეტი დოტაციაზეა, ჩვენ არ გვაქვს ჭარბი შემოსავალი. ფინანსთა სამინისტრომ ამისთვის თანხა თუ არ მომცა, მე როგორ დავაფინანსებ? ადგილობრივი შემოსავალი იმდენად მწირია, რომ მინიმუმსაც არ აკმაყოფილებს და ხელფასებში არ მყოფნის. საკრებულომ ამის თაობაზე მოთხოვნა სამინისტროში არაერთხელ გააკეთა”.
სამინისტროს ინფორმაციით, ბზის ამოძირკვა ან ტოტების დაჭრა ისჯება კანონით. მოქალაქეს, რომელიც მსგავს დანაშაულს ჩაიდენს, 200-დან 500 ლარამდე ადმინისტრაციული ჯარიმა ემუქრება. იმ შემთხვევაში, თუკი გარემოსთვის მიყენებული ზიანი 1000 ლარს აღემატება, კანონდამრღვევ პირზე სისხლის სამართლის საქმე აღიძვრება.
აღნიშნულ თემაზე პატრიარქის ქორეპისკოპოსმა მეუფე თეოდორემ და გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრმა ხათუნა გოგალაძემ ერთობლივი ბრიფინგი გამართეს და მოსახლეობას მოუწოდეს არ მოჭრან ბზა.
კოლხური ბზა ენდემური სახეობაა, არის კოლხური ტყეების ერთ-ერთი დომინანტი და უძვირფასესი მცენარე. მის გაზრდას რამდენიმე ათეული წელი სჭირდება და ხასიათდება არეალის შემცირების ტენდენციით, რისი ერთ-ერთი უმთავრესი მიზეზიც სწორედ უკონტროლო ჭრაა. ამის გამო კოლხური ბზა შეტანილია საქართველოს წითელ ნუსხაში. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე გავრცელებულ ბზის კორომებში ბოლო სამი წლის განმავლობაში გამოვლინდა დაავადება _ ე.წ. `ბზის სიდამწვრე~, აღნიშნული დაავადების გამო თითქმის მთლიანად განადგურდა აჭარის ტერიტორიაზე არსებული ბზის უნიკალური კორომები და იგივე საფრთხე ემუქრება ქვეყნის სხვა ტერიტორიებზე გავრცელებულ ბზებსაც. გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ეროვნული სატყეო სააგენტოს მიერ მიმდინარე წლის გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში განხორციელდება ბზის კორომების სატყეო პათოლოგიური გამოკვლევა, მის მართვას დაქვემდებარებულ ტყის ფონდში.
ბზობის დღესასწაულთან დაკავშირებით მხოლოდ სხვადასხვა სანერგე მეურნეობებში სპეციალურად გამოყვანილი ბზის გაყიდვაა ნებადართული. ბზა ეკლესიების მიმდებარე ტერიტორიებზე გაიყიდება.
3 მილიონი ევრო შეღავათიანი სესხი ევროპის რეკონსტრუქციის ბანკისგან (“EBRD”) და 5,4 მილიონი ევრო გრანტი საერთაშორისო ორგანიზაცია “SIDA”-სგან აჭარის მთავრობამ ნარჩენების მართვის პროექტის განხორციელების მიზნით მიიღო. პროექტი აჭარაში თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი ნაგავსაყარის მოწყობასა და ბათუმსა და ქობულეთში არსებული არასტანდარტული ნაგავსაყარების კონსერვაციას ითვალისწინებს.
საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ნაგავსაყარის მშენებლობის დაფინანსებაზე მოლაპარაკება აჭარის მთავრობამ 2010 წლიდან დაიწყო, თუმცა პროექტის განხორციელება დროში გაიწელა. აჭარის მთავრობამ სპეციალური კომისიის შექმნის მიუხედავად საპროექტო დოკუმენტაციის შემუშავება ვერ შეძლო _ შესაბამისად, სესხის სახით გამოყოფილი სამი მილიონი ევროდან თანხა საერთოდ არ აუთვისებია.
ორგანიზაციასთან დადებული ხელშეკრულების თანახმად, მიმღები ვალდებულია სესხის აუთვისებელ ნაწილზე თანხის 0,5 პროცენტი გადაიხადოს წლიურად. შესაბამისად, ამის გამო აჭარის მთავრობამ 2011-2012 წლებში 84 ათასი ლარი გადაიხადა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ეს ყველაფერი 2012 წლის ანგარიშში აქვს აღწერილი. აუდიტორი თავის დასკვნაში წერს, რომ ეს ხარჯი შესაბამისი სტრუქტურების არაეფექტური მუშაობით იყო გამოწვეული და თანხა ბიუჯეტიდან არამიზნობრივად დაიხარჯა.
ახალი ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ, მყარი ნარჩენების მართვის პროექტის მართვა შესაბამისი სამთავრობო კომისიის ხელმძღვანელს _ აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრს – დავით ბალაძეს ჩააბარეს. სამინისტროს ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით, მინისტრი გასული წლის 8 აპრილს, კომისიის სხვა წევრებთან ერთად, პროექტის დამფინანსებლებსა და საკონსულტაციო ორგანიზაციებს შეხვდა. შეხვედრაზე პროექტის დაჩქარების გადაწყვეტილება მიიღეს.
რა ეტაპზეა ამ დროისთვის პროექტი და დაიწყო თუ არა თანხის ათვისება? – ამ კითხვაზე “ბათუმელებმა” ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში ამომწურავი პასუხი ვერ მიიღო. უწყების პრესსამსახურის ინფორმაციით, `პროექტი ნაგავსაყარის ადგილის მონაცვლეობის გამო იყო შეჩერებული და ბოლო ერთი წლის მანძილზე პროექტში ჩართულ ყველა მხარესთან აქტიური კომუნიკაციის შემდეგ განახლდა”.
კითხვაზე, დაიწყო თუ არა ნაგავსაყარის მშენებლობისთვის გამოყოფილი სესხის ათვისება, პასუხი არც პრესსამსახურს და არც ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მოადგილეს, ბესო ბოლქვაძეს აქვს.
“პროექტი გაჩერებული არ არის. ეს ძალიან დიდი პროექტია, ზეპირად პასუხს ვერ გაგცემთ. წერილობით სჯობს, ასეთია მინისტრის პოზიცია”, – უთხრა მინისტრის მოადგილემ “ბათუმელებს” სატელეფონო საუბარში.
პროექტის გაჭიანურების მიზეზად ნაგავსაყარის მშენებლობისთვის შერჩეული ადგილის მონაცვლეობა სახელდება. თავდაპირველად ნაგავსაყარის მშენებლობას აჭარის მთავრობა ჩაქვის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გეგმავდა, რასაც ადგილობრივი მოსახლეობა შეეწინააღმდეგა.
აჭარის გარემოს დაცვის სამმართველოს სპეციალისტის, ნოდარ კონცელიძის ინფორმაციით, ამჟამად საპროექტო სამუშაოები მიმდინარეობს: “საკონსულტაციო კომპანია “სვეკო” მუშაობს პროექტირებაზე, დოკუმენტაცია მზად უნდა იყოს 2014 წლის აგვისტოში. შემდეგ კომპანიის შესარჩევად გამოცხადდება ტენდერი. სატენდერო პერიოდის გასვლის შემდეგ კი დაიწყება მშენებლობა. პროექტის გაჭიანურება ადგილის შეცვლის საჭიროებამ გამოიწვია”.
აჭარის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველოს ოფიციალურ საიტზე, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცეცხლაურში ნაგავსაყარის მშენებლობის დაწყების თარიღად 2014 წლის ივლისია მითითებული.
სემეკის დადგენილებით:
1. ლიცენზიატი ვალდებულია, უზრუნველყოს ამ წესებით გათვალისწინებული ქოლ–ცენტრის მუშაობა 24-საათიან რეჟიმში.
ქოლ-ცენტრის ოპერატორებს ხელი უნდა მიუწვდებოდეთ ყველა იმ ინფორმაციაზე, რაც შეიძლება დასჭირდეს მომხმარებელს, მათ შორის:
ა) წყვეტის (გეგმური, არაგეგმური) არსებობის შემთხვევაში – მისი მიზეზი და სავარაუდო ხანგრძლივობა;
ბ) მომხმარებლის დავალიანების ოდენობა როგორც მიმდინარე, ისე დაგროვილი და გადახდის ბოლო ვადა;
გ) მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის გადაუხდელობისთვის გათიშული მომხმარებლის მხრიდან დავალიანების დაფარვის შემთხვევაში გამანაწილებელ ქსელში ჩართვის ზუსტი დრო;
დ) დაგროვილი დავალიანების გადანაწილების პირობები;
ე) აბონენტად რეგისტრაციის შესახებ განაცხადის წარდგენის წესი და პირობები;
ვ) გამანაწილებელ ქსელზე ახალი მომხმარებლის მიერთების წესი და პირობები;
ზ) ლიცენზიატის მიერ მომხმარებელზე ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემთხვევაში, მისი გასაჩივრების წესი და ვადა.
2. ლიცენზიატის ქოლ-ცენტრი აღჭურვილი უნდა იყოს შემდეგი პროგრამული უზრუნველყოფით:
ა) იმ შემთხვევაში, თუ ყველა ოპერატორი დაკავებულია და შემოდის მომხმარებლის ზარი, პროგრამამ უნდა უზრუნველყოს მომხმარებლის ზარის გადაყვანა ლოდინის რეჟიმში;
ბ) ლოდინის რეჟიმში მყოფ მომხმარებელს ქოლ-ცენტრის პროგრამამ ავტომატურად უნდა მიაწოდოს ინფორმაცია, თუ მერამდენეა იგი რიგში, ასევე ლოდინის სავარაუდო პერიოდი;
დ) ყოველ შემომავალ ზარს ქოლ–ცენტრის პროგრამამ უნდა მიანიჭოს უნიკალური კოდი.
3. ქოლ-ცენტრს უნდა გააჩნდეს თავისი სერვერი, სადაც შეინახება (დაარქივდება) შემდეგი ინფორმაცია:
ა) კალენდარული წლის განმავლობაში შემომავალი ზარების რაოდენობა;
ბ) კალენდარული წლის განმავლობაში ყოველ შემომავალ ზარზე პასუხის გაცემის დრო და საუბრის ხანგრძლივობა;
გ) კალენდარული წლის განმავლობაში ქოლ-ცენტრში შემოსული ყველა ზარი (საუბარი).
4. ლიცენზიატი ვალდებულია, ყოველი კვარტალის დამთავრებიდან ერთი თვის განმავლობაში მიაწოდოს სემეკს ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაცია.
5. სემეკი უფლებამოსილია, გამოითხოვოს ლიცენზიატის სერვერზე შენახული (დაარქივებული) ნებისმიერი ინფორმაცია.
ამ სტანდარტით გათვალისწინებული მომსახურების შეუსრულებლობის შემთხვევაში სემეკი უფლებამოსილია ენერგოკომპანიის მიმართ გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ზომები.
სს „ენერგო-პრო ჯორჯიას“ ცხელი ხაზის ნომერია 032 2471707 რაც მითითებულია ელექტროენერგიის გადახდის ქვითრებზეც.
ბათუმის მერობის კანდიდატი გიორგი დიასამიძე და ბათუმის ყოფილი მერი რობერტ ჩხაიძე
ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ დღეს საკრებულოში ბათუმის უბნებიდან მაჟორიტარობის რვა კანდიდატი წარადგინა: მირდათ ქამადაძე, ლევან დიასამიძე, მარიამ ჯინჭარაძე, მარინე ჩიხლაძე, ირაკლი მოდებაძე, გოჩა კირკიტაძე, ირაკლი თავართქილაძე და ნინო ასამბაძე. კიდევ ორი მაჟორიტარობის კანდიდატის ვინაობა მოგვიანებით გახდება ცნობილი.
ნაციონალური მოძრაობის სიის პირველი ნომერი ბათუმში საკრებულოს წევრი და ბათუმის საკრებულოს ყოფილი თავმჯდომარე გიორგი კირთაძე იქნება.
„რთულია საარჩევნო გარემო. გარემოს ეს უკვე ეტყობა გუშინდელი ფაქტით. ის რაც ბათუმში მოხდა ცხადყოფს იმას რომ ქართული ოცნება კანონის ჩარჩოებით არ ცდილობს საარჩევნო კამპანიის ჩატარებას. ისინი ითამაშებენ წესების დარღვევით. ამის მიუხედავად ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა ყველგან და ამ შემთხვევაში ბათუმში აუცილებლად იბრძოლებს გამარჯვებისთვის. იბრძოლებს იმიტომ რომ გვყავს ძალიან ღირსეული მერობის კანდიდატი, გვყავს ძალიან ღირსეული კანდიდატები მაჟორიტარულ ოლქებში წარმოდგენილი. ჩვენ გვაქვს ძალიან კარგი საქმე გაკეთებული და სამწუხაროდ ჩვენს თანაქალაქელებთან ერთად ვუყურებთ როგორ ფუჭდება ეს ყველაფერი. დიდი იმედი გვაქვს რომ ჩვენი გამარჯვების შემდეგ ეს ყველაფერი ისევ გაგრძლედება და ბათუმი გახდება კიდევ უფრო კარგი ქალაქი ვიდრე არის დღეს,“ – განაცხადა გიორგი კირთაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას.
ბათუმის მერობის კანდიდატის გიორგი დიასამიძის თქმით, ის გამარჯვებისთვის იბრძოლებს.
„მე ძალიან კარგად ვიცი ჩემი ქალაქი, ძალიან კარგად ვიცი მისი პრობლემები, მაქვს ჩემი შეხედულება მის პერსპექტივებზე. მაქვს შვიდწლიანი გამოცდილება თვითმმართველობის ორგანოებში მუშაობის. მაქვს საკმაოდ დიდი გამოცდილება ჯანდაცვის და სოციალურ სფეროში მუშაობის. აქედან გამომდინარე, მე ვფიქრობ რომ ჩემი სურვილი ძალიან ბევრი ჩემი თანაქალაქელის სურვილს ვიცხოვროთ უკეთეს ქალაქში დაემთხვევა ერთმანეთს,“ – განაცხადა გიორგი დიასამიძემ.
ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 2014 წლის ივნისში გაიმართება.
მაჟორიტარობის კანდიდატები
საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაში, 2013 წლის 21 დეკემბრიდან, მიმდინარეობს გამოძიება ე.წ. ამზომველების საქმეზე.
კერძოდ, არსებობდა ეჭვი, რომ სოფლის რწმუნებულების დახმარებით, მიწის ამზომველი კომპანიები, ყოველგვარი კანონიერი საფუძვლის გარეშე, ადგენდნენ ყალბ საბუთებსა და ნახაზებს, რის შედეგადაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურის თანამშრომლები მოქალაქეების საკუთრებაში არეგისტრირებდნენ მდინარეების – ჭოროხი და აჭარისწყალი – კალაპოტებს, ჭალებსა და წყალში მდებარე კუნძულებს.
უკანონოდ დარეგისტრირებული მდინარის კალაპოტები, ჭალები და წყალში მდებარე კუნძულები, რომელიც სახელმწიფოს საკუთრებაა, მოქალაქეების მიერ სხვისდებოდა ჰესის მშენებელ კომპანიაზე.
გატარებული საგამოძიებო და ოპერატიული ღონისძიებების შედეგად, და შესაბამისი სასამართლო განჩინების საფუძველზე, იუსტიციის სამინისტროს გენინსპექციის მიერ სამსახურებრივი გულგრილობის ჩადენის ფაქტზე დაკავებულ იქნენ: საჯარო რეესტრის ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურის უფროსი დ.გ., სამსახურის უფროსის მოადგილე რ.ზ. და ამავე სამსახურის სპეციალისტი ე.ქ. ასევე დაკავებულია ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ მარადიდის რწმუნებული ჯ.ლ. სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტების ფაქტზე, შპს „გეო“-ს ამზომველი ხ.ლ. – ყალბი დოკუმენტის დამზადება-გამოყენების ფაქტზე, მოქალაქე შ.ლ. დიდი ოდენობით თაღლითობის ჩადენის ფაქტზე.
ამასთან, სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიეცნენ: ხელვაჩაურის რაიონის აჭარისწყლის თემის სოფელ მირვეთის და მაჭახლისპირის რწმუნებული ნ.ზ. და კირნათის თემის სოფელ გვარას ორგანიზატორები – ფ.ლ. და რ.შ.
სულ საქმეში 45 პირი ფიგურირებს, მათ შორის ათამდე ამზომველი კომპანიაა.
გამოძიებით ამ ეტაპზე დადგენილია შემდეგი: საამზომველო კომპანიების წარმომადგენლები, ფულადი სარგებლის მიღების სანაცვლოდ, ამზადებდნენ ყალბ საკადასტრო აზომვით ნახაზებს მდინარე ჭოროხის და აჭარისწყლის კალაპოტში მდებარე სახელმწიფოს კუთვნილ მიწებზე, როგორიცაა მდინარის კალაპოტი, მდინარის ჭალა და წყალში მდებარე კუნძულები. ყალბ ნახაზებზე ასახული ფართების მოქალაქეების პირად სარგებლობაში არსებობის ფაქტს უკანონოდ ადასტურებდნენ ადგილობრივი რწმუნებულები. ამ გზით შექმნილი ყალბი დოკუმენტების წარდგენა მოქალაქეების მიერ ხდებოდა საჯარო რეესტრის ხელვაჩაურის სარეგისტრაციო სამსახურში, რომლის თანამშრომლებიც, სათანადო გადამოწმების გარეშე, ახორციელებდნენ უძრავი ქონების რეგისტრაციებს.
ხშირ შემთხვევაში, ამგვარად მოპოვებული საკუთრება მოქალაქეების მიერ გასხვისებულ იქნა ჰესების მშენებელ კომპანიაზე, რის შედეგადაც ისინი დაეუფლნენ დიდი ოდენობის თანხებს.
იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექცია აგრძელებს საქმეზე ინტენსიური საგამოძიებო მოქმედებების წარმოებას.
გამწვანების აქცია საქართველოს პრემიერ მინისტრის ინიციატივის „მწვანე მომავალის“ განხორციელების ფარგლებში ჩატარდება. მუნიციპალიტეტის თერთმეტივე თემში 500 ძირი იფანის, 2000 აკაციის, 200 ქართული მუხის ხე და 800 ძირი ჭალის მუხა დაირგვება.
ჯამში მუნიციპალიტეტის მთელ ტერიტორიაზე 3500 ცალი ნერგი დაირგვება.
აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ თავდაპირველად განაცხადა რომ აქციაზე მისვლას არ გეგმავდა, თუმცა მოგვიანებით გადაწყვეტილება შეცვალა და მოსახლეობას შეხვდა.
აქციის მონაწილეებს არჩილ ხაბაძემ სპეციალური, სამთავრობო კომისიის შექმნა შესთავაზა, რომელ კომისიაშიც გონიოს მცხოვრებთა წარმომადგნელებიც ჩაერთვებიან.
ხაბაძესთან შეხვედრის შემდეგ მოსახლეობამ ცენტრალური მაგისტრალი გაათავისუფლა.
„მინდა მივმართო იმ 271 ოჯახს, რომელსაც პრეტენზია აქვს გონიოს ციხის მიმდებარე ტერიტორიის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით. მინდა განვაცხადო რომ სამივე ინსტანცია თავის დროზე აღნიშნულ ტერიტორიებთან დაკავშირებით წაგებული აქვთ მოსახლეობას, მაგრამ მიუხედავად ამისა მე განვაცხადე და კიდევ ერთხელ ვამბობ, შეიქმნება კომისია, რომელიც ორშაბათიდან უკვე შეუდგება მუშაობას. შერეული კომისია, სადაც წარმოდგენილი იქნება მთავრობის აპარატის თანამშრომლები, სპეციალისტები სამინისტროდან, ვფიქრობთ უმაღლესი საბჭოდანაც იქნება წარმომადგენლობა. ასევე არასამთავრობოები და დღის ბოლომდე ველოდებით პასუხს მოსახლეობიდან რომ სამი წევრი (მათ მიერ დასახელებული პიროვნება) იყოს ამ კომისიაში წარმოდგენილი.
ვფიქრობ რომ დღის ბოლომდე ამ სამი პიროვნების ვინაობა გადაწყდება და ორშაბათიდან კომისია დაიწყებს მუშაობას აღნიშნულ პრობლემასთან დაკავშირებით. მანამდე მოვუწოდებ რომ დაიშალონ და გზა გაათავისუფლონ,“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ.
გონიოში მიმდინარე აქციაზე მონაწილეები მთავრობის თავმჯდომარესთან შეხვედრას ითხოვენ. არჩილ ხაბაძის განცხადებით ის არ აპირებს გონიოში ჩასვლას და მოსახლეობასთან შეხვედრას.
„მე ორშაბათს განვაცხადე კომისიის შექმნის შესახებ. მოსახლეობამ დაინახა რომ ჩვენი მზაობა არის. კიდევ ერთხელ თემის წამოწევა და გზის გადაკეტვის გამო შეიძლება ვივარაუდოთ რომ უკვე მართულია ეს პროცესი. ალბათ არის კატეგორია პიროვნებებისა ვისაც ამის გართულება ხელოვნურად სურთ. არ ვიცი ვისგანაა ეს მართული, მაგრამ მოსახლეობას მივმართავ, მზაობა არის და ნება რომ ეს საკითხი იქნას მიყვანილი ბოლომდე.
აქციაზე არ მივალ, ჩვენი წარმომადგენლები არიან იქ დილიდანვე. იქ იმყოფება იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი, იქ არის ეკონომიკის სამინისტროს წარმომადგენელი, არის ძალოვნები, რომლებმაც იციან ამის შესახებ. იმ შემთხვევაში თუ აქციის მონაწილეეები არ დაიშლებიან, გზა მაინც გაიხსნება,“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ.
ამ წუთებში გონიოში მოსახლეობას გზა ისევ გადაკეტილი აქვს. როგორც „ბათუმელების“ კორესპონდენტი აქციიდან იტყობინება, მთავრობის წარმომადგენლებმა აქციის მონაწილეებს ბათუმში, მთავრობის თავმჯდომარესთან შეხვედრა შესთავაზეს. თუმცა გონიოელები ამ ეტაპზე ხაბაძესთან ბათუმში შეხვედრას არ აპირებენ.
აქციის მონაწილეებს საინიციატივო ჯგუფის შექმნა და ჩაქვში ასვლა შესთავაზა ბათუმის მაჟორიტარმა დეპუტატმა მურმან დუმბაძემ. თუმცა მოსახლეობა არც ამ შემოთავაზებაზეა თანახმა.
ორ საათზე მეტია ბათუმი-სარფის დამაკავშირებელი ცენტრალური მაგისტრალი გადაკეტილია და ავტომანქანებს გადაადგილების საშუალება არ აქვთ.
აქცია გონიოში ფოტო:ირმა დიმიტრაძე
13:50 გონიოში აქციის მონაწილეებთან აჭარის საპატრულოს უფროსი მივიდა. აქციის მონაწილეებთან იმყოფებიან აჭარის მთავრობის წარმომადგენლებიც. გზა ისევ გადაკეტილია. აქციის მონაწილეებმა გადაადგილების უფლება მხოლოდ სასწრაფო დახმარების მანქანებს მისცეს. გონიოს მცხოვრებთა მოთხოვნებზე განცხადება გააკეთა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ და აქციის მონაწილეებს გზის გახსნისაკენ მოუწოდა. მთავრობის თავმჯდომარის თქმით, შეიქმნება კომისია, რომელიც მიწების დაბრუნების საკითხს შეისწავლის.
ხარჯები დეტალურად ასე გამოიყურება:
მობილურ სატელეფონო მომსახურებაში – 23 397,12 ლარი; საქალაქო სატელეფონო მომსახურებაში – 3 714,17 ლარი; საკაბელო ტელევიზიის მომსახურებაში – 1 152 ლარი; ინტერნეტ მომსახურებაში – 6 650 ლარი; საინფორმაციო მომსახურება „09“ – 132,6 ლარი; საფოსტო მომსახურებაში – 591,3 ლარი; სწრაფ საფოსტო მომსახურებაში კი – 220 ლარი.
ინფორმაცია განხორციელებულ სატელეფონო საუბრებზე და გაწეული სატელეკომუნიკაციო ხარჯების შესახებ საჯაროა და დაწესებულება კანონით ვალდებულია იგი ყოველწლიურად გამოაქვეყნოს.
ზემოაღნიშნული ინფორმაცია ბათუმის საკრებულოს ოფიციალურ ვებ-გვერდზეა გამოქვეყნებული. საკრებულოში (შტატგარეშეს ჩათვლით) 50 საჯარო მოხელეა დასაქმებული.
ანალოგიური ინფორმაცია დღემდე არ გამოუქვეყნებია ბათუმის მერიას.
მოსახლეობა გზის გადაკეტვას აპირებს. ადგილზე მობილიზებულია პოლიცია.
ექსპრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა 2008 წლის რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნების წინ, გონიოში მცხოვრებ 271 ოჯახს საკუთრებაში გადასცა ის მიწები, რომლითაც ოჯახები იჯარით სარგებლობდა. მოგვიანებით კი 2010 წელს მესაკუთრეებს მიწები ჩამოართვეს. გონიოს მცხოვრებნი სწორედ ამ ჩამორთმეული მიწების დაბრუნებას ითხოვენ.
ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ბიურო საკრებულოს რიგგარეშე სხდომის
დღის წესრიგს აქვეყნებს
1. „ხულოს მუნიციპალიტეტის 2014 წლის ადგილობრივი ბიუჯეტის დამტკიცების შესახებ“ ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 20 დეკემბრის #15 დადგენილებაში ცვლილების შეტანის შესახებ.
მომხსენებელი: თემურ ცეცხლაძე – ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის საფინანსო სამსახურის უფროსი.
2. „ხულოს მუნიციპალიტეტის 2014 წლის ადგილობრივი ბიუჯეტის შესყიდვების გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2013 წლის 27 დეკემბრის #101 განკარგულებაში ცვლილების შეტანის შესახებ;
მომხსენებელი: ელდარ ბოლქვაძე – ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის ინფარსტრუქტურისა და ეკონომიკური განვითარების სამსახურის შესყიდვების განყოფილების უფროსი.
3. „ხულოს მუნიციპალიტეტის 2014 წლის ადგილობრივი ბიუჯეტის უპატრონო და მაწანწალა ცხოველების გაუვნებლობის მიზნობრივი პროგრამის დამტკიცების შესახებ“ ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2013 წლის #91 განკარგულებაში ცვლილების შეტანის შესახებ;
მომხსენებელი: გურამ ჩოგაძე – ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის ინფრასტრუქტურისა და ეკონომიკური განვითარების სამსახურის უფროსი.
ბატონო მიხეილ, როგორია კისრის ოსტეოქონდროზის სიმპტომები?
ოსტეოქონდროზი შემპარავად ვითარდება და როცა ჩამოყალიბდება, ძირითადად შემდეგ ხვდება ადამიანი, რომ ის დაავადებულია. ოსტექონდროზი შეიძლება გამოვლიდეს ტკივილით, თუმცა დაავადება შეიძლება დაიწყოს პარესთეზებით: ეს შეიძლება იყოს დაბუჟება, უსიამოვნო შეგრძნებები ხელისა და ფეხის თითებში, ყურში ხმაური, თავბუსხვევა და ასე შემდეგ. წელის მალების ოსტეოქონდროზის შემდეგ ყველაზე ხშირია კისრის მალების ოსტეოქონდროზი და ადამიანების დიდ ნაწილს ეს დაავადება უქვეითებს შრომის უნარს, გონება-განწყობას, ადამიანი ვერ არის ისეთი აქტიური, როგორიც უნდა იყოს.
რა არის კისრის ოსტეოქონდროზის გამომწვევი მიზეზები?
კვების მოუწესრიგებელი რაციონი, შრომის პირობები – ეს ყველაფერი განსაზღვრავს ამ დაავადების ჩამოყალიბებას. თუ ვიცხოვრებთ ჯანსაღი ცხოვრების წესით, ნაკლებად გვექნება ოსტეოქონდროზის საშიშროება.
რატომ უკავშირდება კვება კისრის ოსტეოქონდროზს?
თუ ადამიანი სრულფასოვნად არ იკვებება, ორგანიზმში ირღვევა ნივთიერებათა ცვლა. ოსტეოქონდროზი არის ხერხემლის ძვლისა და მალების დაავადება, რომლის დროსაც ხდება მალთაშუა დისკების პათოლოგია. ძვლების გარშემო იოგები უხეშდება, ხდება გაუწყლოვანება, დახეთქვა, ძვლის იოგების გარშემო, რომელიც ხერხემალს იჭერს, კრავს. წარმოიქმნება მარილოვანი წანაზარდები, რაც ზეწოლას იწვევს ნერვის გარსზე, რომელიც, თავის მხრივ, იწვევს ტკივილს თუ ჩხვლეტის, დაბუჟების შეგრძნებას.
პრობლემაა ის დიეტები, რომლებსაც ძირითადად ქალები მიმართავენ, ვგულისხმობ ე.წ. სწრაფ დიეტებს. ეს დაავადება ზოგადად ახალგაზრდა ქალებში უფრო ხშირად გვხვდება, ვიდრე მამაკაცებში. ახალგაზრდა მამაკაცებში უფრო წელის ოსტეოქონდროზი გვხვდება.
ჭარბი წონის მქონე პაციენტები რისკ–ჯგუფს წარმოადგენენ?
განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ჭარბ წონას, ეს ერთ-ერთი ხელშემწყობი ფაქტორია დაავადების განვითარების. ჭარბი წონაც ნივთიერებათა ცვლის დარღვევაა და პირდაპირ მანიშნებელია, რომ იქაც დარღვევაა. ჭარბწონიანი ავადმყოფი ყოველთვის ცოტა ზარმაცია, არ ცხოვრობს აქტიური ცხოვრებით და შედეგად ადვილად ვითარდება ოსტეოქონდროზი.
რა ასაკში არის კისრის და ზოგადად ოსტეოქონდროზით დაავადების მაღალი რისკი, რამდენი წლის იყო თქვენი ყველაზე ახალგაზრდა პაციენტი?
ეს იყო 15 წლის ბიჭი წელის ოსტეოქონდროზით, თუმცა ასეთი შემთხვევები ძალიან იშვიათია. ბავშვი მუშაობდა სიმძიმეზე, ოჯახური პირობები ჰქონდა საკმაოდ რთული. 25 წლის ასაკის პაციენტებიც მოდიან, მაგრამ ძირითადად უფრო მეტად პაციენტების ასაკი 30 წლიდან იწყება. ზოგადად ოსტეოქონდროზით რისკი ასაკთან ერთად იმატებს.
რა გართულებებს შეიძლება ჰქონდეს ადგილი კისრის ოსტეოქონდროზის დროს?
ეს დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად სერიოზულია ხერხემლის დისკის დაზიანება. ყველაზე ცუდი გართულება რაც შეიძლება ოსტეოქონდროზს მოჰყვეს, ეს არის კომპრესია ზურგის ტვინზე და ამის შედეგად მოწყვეტა. ეს არის საშინელება. საბედნიეროდ კეთდება ოპერაცია და ბევრი პაციენტი ოპერაციის შემდეგ აგრძელებს ჩვეულებრივად ცხოვრებას.
ქირურგიული ჩარევა ოსტეოქონდროზის დროს ყველაზე მძიმე შემთხვევებში ხდება?
არა. თუ ოპერაცია საჭიროა, ის დროულად უნდა ჩატარდეს. გავრცელებულია აზრი, რომ ოპერაციის შემდეგ ასეთი პაციენტები უარესად არიან, რაც არ შეესაბამება სიმართლეს. ხშირად არის შემთხვევა, როცა ექიმი ამბობს, რომ ეს არის საოპერაციო, მაგრამ პაციენტი ჯიუტად ითხოვს მკურნალობის გაგრძელებას. როცა შედეგს ვერ იღებს, მიდის მეორე ექიმთან, მესამესთან და გადის დრო. ნერვი, უხეშად რომ ვთქვათ, არის დაახლოებით სიგარეტის სიმსხო და მე მინახავს ნერვი კომპრესიის დროს, რომელიც ასანთის სიმსხო იყო, რადგან იგი ვეღარ იკვებება, სუსტდება. ასე, რომ თუ ოპერაცია საჭიროა, სჯობს დროულად გაკეთდეს, რადგან დროის დაკარგვა კიდევ მეტ გართულებებს გამოიწვევს და არც მკურნალობას ექნება შედეგი.
როგორ ხდება ოსტეოქონდროზის მკურნალობა?
ამ დაავადების მკურნალობა არის პროცესი და არა მომენტი. ეს შეიძლება იყოს ხანგრძლივი, დროში გაწელილი. პაციენტს სჭირდება ნებისყოფა. ცხოვრების აქტიური წესი, კვების მოწესრიგება – ამ შემთხვევაში ავადმყოფობა პროგრესირებას არ განიცდის, პაციენტს არ ექნება გამწვავება, ეს იმას ნიშნავს, რომ ის ჯანმრთელია და დაავადების უკუგანვითარებას იწვევს. თუ პირიქით – პაციენტი მოდუნდება, დაავადება პროგრესირდება და შეიძლება მივიდეს ხეიბრობამდე.
მკურნალობიდან რამდენ ხანში დგება შედეგი, თუ შეგვიძლია ამის თქმა?
დიახ, პროგნოზირება შეგვიძლია. მკურნალობის შედეგის დადგომა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რით არის კისრის ოსტეოქონდროზი გამოხატული: ტკივილით თუ სხვა პრობლემებით. თუ მწვავე ტკივილია, შედეგებს მალე ვიღებთ მედიკამენტოზური მკურნალობით, მაგრამ მკურნალობა ამით არ სრულდება, მკურნალობა, როგორც აღვნიშნეთ, დიდხანს გრძელდება. უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ასაკიც გვემატება. ასაკი არ არის ავადმყოფობა, მაგრამ წლებთან ერთად ორგანიზმის ფუნქციები მცირდება, ჩვენი აქტივობა მცირდება და ეს ხელს უწყობს დაავადების განვითარებას.
რაც შეეხება მასაჟებსა და ცურვას, ამბობენ, რომ ეს მეთოდები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ოსტეოქონდროზის მკურნალობისას. ეს ასეა?
არ არსებობს წყალზე უკეთესი მკურნალი. მწვავე პერიოდში ადამიანი, რა თქმა უნდა, ვერ შეძლებს ცურვას, მაგრამ მწვავე პერიოდის შემდეგ ძალიან კარგია. ოსტეოქონდროზის დროს სუსტდება კუნთოვანი აპარატი ხერხემლის გარშემო, რომელზეც ხერხემალი დამაგრებულია და ამ კუნთების გამაგრებაა საჭირო, რომ ხერხემალმა თავისი ფუნქცია შეინარჩუნოს. ამისთვის ყველაზე კარგი საშუალებაა ცურვა, როცა არ ხდება ზეწოლა და ისე მოძრაობს, ვარჯიშობს ხერხემალი. თან წყალში უხერხული და სწრაფი მოძრაობა ვერ გაკეთდება, ხოლო შენელებული მოძრაობა წყალში ძალიან სასარგებლოა. სამწუხაროდ ჩვენი მოსახლეობის დიდი ნაწილი სეზონი ისე გავა, რომ ზღვაზე არ წავა. ეს ძალიან ცუდია.
რაც შეეხება მასაჟს, მასაჟით ხდება ადგილობრივად კუნთების დამუშავება, კუნთებში სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესება, რაც, შესაბამისად, იწვევს ნივთიერებათა ცვლის გაუმჯობესებას, კუნთის ტონუსის მომატებას, მის გაზრდას, მომატებას, რაც ასევე ხერხემლის ძვლიანი აპარატის გამაგრებას იწვევს. მაგრამ აქ გასათვალისწინებელია ერთი გარემოება _ არ შეიძლება მასაჟის გაკეთება ექიმის დანიშნულების გარეშე, რადგან არის ხშირად ისეთი მდგომარეობა, როცა მასაჟი არ არის სასურველი.
პროფესიულ დაავადებად თუ ითვლება ოსტეოქნდროზი?
მკერავებისთვის არის დამახასიათებელი გულმკერდის ოსტეოქონდროზი, სიმძიმეებზე მომუშავეებისათვის – წელის ოსტეოქონდროზი, გონებით მომუშავეებისათვის – კისრის ოსტეოქონდროზი. ხშირად მინახავს ასევე, რომ მოცეკვავეებს აქვთ გულმკერდის ოსტეოქონდროზი და სქოლიოზი. ამ მიმართულებით კვლევა არ ჩამიტარებია, მაგრამ ასეთი შემთხვევები ხშირია ჩემს პრაქტიკაში.
როგორ შეიძლება ავირიდოთ თავიდან ეს დაავადება?
აქტიური ცხოვრება, არა ჭარბ წონას, მოწესრიგებული კვების, დასვენებისა და მუშაობის რეჟიმი და პირობები – ეს არის საუკეთესო პროფილაქტიკა. ხაზი მინდა გავუსვა – ეს დაავადება სიცოცხლეს საფრთხეს არ უქმნის და მისი მართვა სრულებით შესაძლებელია, თუ არ არის დიდი დაზიანებები.
მთავარი ფოტო ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტლის (BAU) ფეისბუქგვერდიდან
რას ითვალისწინებს პედაგოგთა პროფესიული განვითარებისა და კარიერული ზრდის ახალი სქემა?
ქვეყანაში დამკვიდრებული იყო მასწავლებლის თეორიული ცოდნის შეფასების ერთადერთი მოდელი _ მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდა. გამოცდილებამ აჩვენა, რომ მასწავლებელთა ამგვარი შეფასების სისტემა არასრულყოფილი და ცალმხრივია. მასწავლებლის საქმიანობის თითქმის 80% პრაქტიკაზეა დაფუძნებული. შესაბამისად, აუცილებელია მასწავლებლის არა მხოლოდ თეორიული ცოდნის, არამედ პრაქტიკული საქმიანობის შეფასება. შესაბამისად, ახალი სისტემის მიზანია შემოიტანოს სკოლებში მასწავლებლის პროფესიული საქმიანობის შეფასების სისტემა, რომელიც ხელს შეუწყობს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში სწავლების ხარისხის გაუმჯობესებას, მასწავლებლის კომპეტენციის ამაღლებას, მის პროფესიულ განვითარებასა და კარიერულ ზრდას.
როგორ ჩაერთვებიან ახალ სქემაში ის მასწავლებლები, რომლებმაც უკვე გაიარეს სერტიფიცირება?
ყველა მოქმედი მასწავლებელი ავტომატურად გახდება ახალი სასწავლო წლიდან ამ სისტემის ნაწილი. ეს აღარ იქნება „სქემა“, ანუ პროგრამა, რომელშიც სურვილის მიხედვით ერთვები. ეს იქნება სისტემის კიდევ ერთი შემადგენელი ნაწილი. კომპეტენციებისა და საქმიანობის შედეგების მიხედვით, ახალი სტანდარტი ადგენს მასწავლებლის ოთხ საკვალიფიკაციო კატეგორიას. ამ კატეგორიების სახელები ჯერ განხილვის პროცესშია, ერთ-ერთი სავარაუდო ვარიანტია: მენტორი მასწავლებელი _ უმაღლესი კატეგორია, მკვლევარი მასწავლებელი _ პირველი კატეგორია, წარჩინებული მასწავლებელი _ მე-2 კატეგორია, პრაქტიკოსი მასწავლებელი _ მე-3 კატეგორია. ყველა სერტიფიცირებულ მასწავლებელს მიენიჭება „წარჩინებული მასწავლებელი _ მე-2 კატეგორია“.
რას ნიშნავს ოთხსაფეხურიანი პროფესიული სტანდარტი?
პროფესიული სტანდარტი ვრცელდება ყველა მასწავლებელზე, სწორედ სტანდარტს დაეყრდნობა პროფესიული განვითარებისა და კარიერული ზრდის ახალი სისტემა. მისი გამოყენებით შეფასდება მასწავლებლობის კომპეტენციები. მასზე დაყრდნობით შეიქმნება, „მასწავლებლის პროფესიული საქმიანობის შეფასების გზამკვლევი“.
სტანდარტი არის მასწავლებლის მომზადების, პროფესიული განვითარებისა და კარიერული ზრდის საფუძველი. კომპეტენციებისა და საქმიანობის შედეგების მიხედვით, სტანდარტი ადგენს მასწავლებლის ოთხ საკვალიფიკაციო კატეგორიას. ის გვაძლევს კრიტერიუმებს და აღწერს, როგორი გზით მიდის მასწავლებელი პროფესიული განვითარების პროცესში.
რა პრინციპით მოხვდებიან მასწავლებლები ამა თუ იმ კატეგორიაში?
უნდა განვასხვაოთ ორი პროცესი _ პირველი დაიწყება 2014 წლის სექტემბერში: დიპლომის ხარისხის და სერტიფიცირების გათვალისწინებით მოქმედი მასწავლებლები გადანაწილდებიან სამ კატეგორიაში.
1. ყველა არასერტიფიცირებული მასწავლებელი (ბაკალავრი, მაგისტრი) _ შევა პრაქტიკოსი მასწავლებლის კატეგორიაში;
2. ყველა სერტიფიცირებული მასწავლებელი (ბაკალავრი, მაგისტრი) _ შევა წარჩინებული მასწავლებლის კატეგორიაში;
3. საგნის მეცნიერებათა დოქტორი, რომელიც არის მოქმედი მასწავლებელი _ გახდება მკვლევარი მასწავლებელი.
4. ამ ეტაპზე მენტორი მასწავლებელი არ გვეყოლება.
2014 წლის სექტემბრიდან მასწავლებელი კატეგორიაში მოხვდება მისი პროფესიული საქმიანობის შეფასების, კვალიფიკაციის და სწავლების შედეგების მიხედვით.
კლასიფიკაცია თუ აისახება ხელფასზე. რამდენპროცენტიანი სხვაობა იქნება, მაგალითად, მე-2 და მე-3 კატეგორიის მასწავლებელს შორის?
რა თქმა უნდა, აისახება. განათლების სამინისტრო მუშაობს ამ საკითხზე. ძალიან მნიშვნელოვანია წლევანდელი სასერტიფიკაციო გამოცდების შედეგები, რადგან მათი ჩატარების შემდეგ, ახალი სისტემის ამუშავების წინ, სამინისტროს ეცოდენიბა სერტიფიცირებული და არასერტიფიცირებული მასწავლებლების საბოლოო რაოდენობა. ამ მონაცემების გარეშე, ვფიქრობ, ძნელია საბოლოო სახელფასო ციფრების გაცხადება.
როგორია პროცედურა ერთი კატეგორიიდან მეორე კატეგორიაში გადასასვლელად და რა დრო დასჭირდება ამისთვის პედაგოგს?
საფეხურის შესაბამისი კრედიტების დასაგროვებლად მასწავლებელს ეძლევა სხვადასხვა ვადა. მაგალითად, წარჩინებული მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად 2-3 წელი; მკვლევარი მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად 2–დან 4 წელი და მენტორი მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად 2–დან 5 წელი.
პრაქტიკოსი მასწავლებლის საფეხურის შესანარჩუნებლად საჭიროა 14 კრედიტი; წარჩინებული მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად და შემდგომ შესანარჩუნებლად – 24 კრედიტი; მკვლევარი მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად და შემდგომ შესანარჩუნებლად – 32 კრედიტი; მენტორი მასწავლებლის საფეხურის მისაღწევად და შემდგომ შესანარჩუნებლად – 40 კრედიტი.
მასწავლებელი, რომელიც ვერც ერთ კატეგორიაში ვერ მოხვდება, დარჩება თუ არა სკოლაში?
შეუძლებელია მოქმედი მასწავლებელი „ვერ მოხვდეს“ სადმე. ყველა მოქმედი მასწავლებელი ისევ რჩება მასწავლებლად, უბრალოდ, ისინი ძირითადად, ორ კატეგორიაში გადანაწილდებიან. მკვლევარი ძალზე ცოტა იქნება.
მასწავლებლებს წინ ელით სულ ცოტა კიდევ სამი წელი პრაქტიკული საქმიანობის შესამოწმებლად, რომელშიც საკვანძო როლი სკოლას ენიჭება. ასე რომ მხოლოდ კომპლექსური შეფასების შედეგად, სამი წლის თავზე დადგება საკითხი _ რა კვალიფიკაციას აჩვენებს კლასში, მაგალითად, პრაქტიკოსი მასწავლებელი. შეფასების საფუძველზე, რომელშიც ჩართულია სკოლაც და გარე შემფასებლებიც, გადაწყდება, თუ შემდგომში რომელ კატეგორიაში აღმოჩნდება მასწავლებელი.
2014 წლამდე სასერტიფიკაციო გამოცდაზე გასვლა ნებაყოფლობითი იყო, 2014 წლიდან კი ყველასათვის სავალდებულო უნდა გამხდარიყო. ამ ახალი სქემის ამოქმედების შემდეგ გაგრძელდება თუ არა სერტიფიცირების პროცესი?
2014 წლიდან გამოცდა აღარ იქნება სერტიფიკატის ანუ მასწავლებლის უფლების მოპოვების ერთადერთი საშუალება, როგორც ეს იყო ადრე. მასწავლებლის შეფასება გახდება მრავალფეროვანი, მასში მრავალი მონაწილე ჩაერთვება, ის იქნება უფრო ობიექტური და გამჭვირვალე. ასევე მასწავლებელი თავად იქნება ამ პროცესების თანამონაწილე. საგნობრივი გამოცდა გადაიქცევა კრედიტების დაგროვების საშუალებად პრაქტიკოსი მასწავლებლისთვის.
საქმის პროკურორის განმარტებით, ბრალდებულმა ბათუმში, სავაჭრო ცენტრ “პლაზას” მიმდებარე ტერიტორიიდან ველოსიპედი მოიპარა.
მოსამართლე ვიოლეტა ფორჩხიძემ დააკმაყოფილა პროკურორის შუამდგომლობა და ბრალდებულს ორი ათასი ლარის გადახდა დააკისრა. იმ შემთხვევაში, თუ ბრალდებული გირაოს სახით დაკისრებულ თანხას გადაიხდის, მას წინასწარი პატიმრობიდან გაათავისუფლებენ.
ბრალდება 3 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს. მოსამართლე საქმის არსებით განხილვას 5 მაისს დაიწყებს.
ოთარ იაკობაძე
_ ბატონო ოთარ, როგორც ვიცით, ხელისუფლებამ გასაცნობად გამოგიგზავნათ ხელშეკრულება. როგორია მოსახლეობის პოზიცია?
_ მაგ დოკუმენტზე 8 მარტის შემდეგ ვმუშაობდით, რადგან დავთანხმდით მოლაპარაკებაზე. აქციის დარბევის შემდეგ კომპანიამ და ხელისუფლებამაც ბევრი ვალდებულება აიღეს. ისეთი ვალდებულებებიც, რომელიც არ შედიოდა აჭარის ხელისუფლების კომპეტენციაში. მაშინ მოსახლეობის ნაწილი დაფიქრდა და თქვა, თუ მართლა სახელმწიფო ინტერესებში შედის ჰესის მშენებლობა, ვნახოთ რა სახეს მიიღებს მემორანდუმიო. თუმცა, ეს ყველაფერი აღმოჩნდა ფარსი. ჩაგვითრიეს მოლაპარაკების პროცესში, გაწელეს, ცხელ კვალზე დაგვპირდნენ სერიოზულ რაღაცებს, მაგრამ ყველა შეხვედრაზე პირობები იცვლებოდა. ბოლო შეხვედრაზე კი ჩვენი აღშფოთება რამდენიმე მუხლმა გამოიწვია.
_ რა პირობა დაარღვია ხელისუფლებამ, შეგიძლიათ კონკრეტული მაგალითი დაასახელოთ?
_ აჭარის მთავრობა პირველი შეთანხმების დროს საუბრობდა, რომ თუკი მოხდებოდა ეროზია, ან სასმელი წყალი გაქრებოდა, დაინგრეოდა სახლი ან ყანა დაიბზარებოდა და საცხოვრებლად უვარგისი გახდებოდა სოფელი, ამ შემთხვევაში იღებდა ის განსახლების ვალდებულებას.
როგორც ვიცით, ჰესის მშენებელი კომპანია საერთაშორისო ორგანიზაციების დაფინანსებითა და საერთაშორისო კვლევის სტანდარტებით შემოვიდა. ამ სტანდარტებს გვაფარებენ თვალებზე, არადა, სოფელი არავის შეუსწავლია, მხოლოდ მდინარის მარცხენა სანაპირო შეისწავლეს, სადაც კაშხალი უნდა გაკეთდეს. მსოფლიო ბანკს და სხვა საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებს კი არანებაყოფლობით განსასახლებელ მოსახლეობასთან დაკავშირებით სპეციალური პოლიტიკა აქვთ შემუშავებული. იქ გაწერილია, თუ როგორ უნდა მოხდეს ზარალის ანაზღაურება და ნაცვალგების რა პრინციპებით მოხდეს კომლის განსახლება. პირველ მოლაპარაკებაზე ხელისუფლება დაგვპირდა, რომ ხელშეკრულებაში ჩაიდებოდა მსოფლიო ბანკის სტანდარტები. დათქმული იყო, რომ გასულ ოთხშაბათს უნდა ამოეტანათ ხელშეკრულების ბოლო ვერსია მოსახლეობისთვის გასაცნობად. აღმოჩნდა, რომ ყველა წინასწარი შეთანხმება დარღვეული აქვთ: არც გარანტიები, არც ვალდებულებები. ზერელედ, არაფრისმთქმელი ფრაზებით ეწერა, რომ ზიანის შემთხვევაში ზარალს სახელმწიფო სტანდარტით აგვინაზღაურებენ. მაგათი სახელმწიფო სტანდარტი კი ვიცით რაც არის _ ქედაში დამეწყრილ ოჯახს მიუგდეს ათი ათასი ლარი და მორჩა. რადგან სახელმწიფო ადეკვატურად არ ანაზღაურებს ზიანს, შეთანხმება აღარ შედგა.
_ რას აპირებთ?
_ პრემიერთან შეხვედრა გვინდოდა, მაგრამ არც იმან მოგვხედა. 12-იდან 6 საათამდე მთავრობის სახლის წინ ველოდით, მაგრამ ათი წუთი ვერ გამონახა, რომ შეგვხვედროდა. ხალხი გაღიზიანდა და ითქვა, რომ არანაირ მემორანდუმზე შეთანხმება აღარ მოხდება. ყველგან და ყველაფერში ტყუილია. ადგილობრივ არჩევნებსაც ბოიკოტს ვუცხადებთ.
_ ეს მხოლოდ თქვენი სოფლის გადაწყვეტილებაა, თუ სხვა სოფლების პოზიციაც ასეთია?
_ ბოიკოტს აპირებს ხუთი სოფელი _ დიდაჭარა, დიაკონიძეები, გელაძეები, პაქსაძეები და ღურტა. არც ისინი აპირებენ მემორანდუმის პირობებზე დათანხმებას. ჩვენ მივმართავთ მშვიდობიანი, სამართლებრივი ბრძოლის გზებს _ ბოიკოტს, აქციას. მივწვდებით ყველას და შევეცდებით, რომ ყველა ხერხით გავაჩეროთ ეს მშენებლობა. ორშაბათს კი ვაპირებთ სახალხო დამცველს შევხვდეთ ბათუმში და კიდევ ერთხელ დავაფიქსიროთ ჩვენი პოზიცია.
_ როგორც ვიცი, კომპანია “აჭარისწყალი ჯორჯია” ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებას და რამდენიმე სასწავლო გრანტის დაწესებასაც აპირებდა. მართლა იყო ეს შემოთავაზებები?
_ ვის სჭირდება მაგათი სოციალური პროექტები, თუკი აქ ხალხი ვერ იცხოვრებს. ეგ არის თვალში ნაცრის შეყრა.
მემორიალთან შეკრებილებს სიტყვით მიმართეს აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ ავთანდილ ბერიძემ, ბათუმის მერის მოვალეობის შემსრულებელმა გიორგი ერმაკოვმა, პოეტმა ვატხანგ ღლონტმა. მათ უახლესი ისტორია გაიხსენეს და 9 აპრილის მნიშვნელობაზე ისაუბრეს.
სიტყვით წარმოთქმისას ინიციატივით გამოვიდა უმაღლესი საბჭოს წარმომადგენელი ანზორ თხილაიშვილი:
„ეს პატარა გრანიტის ქვა 25 წლის წინ დაიდგა, რომელსაც მაშინვე დაპირება მოყვა რომ ექვს თვეში მემორიალური კომპლექი უნდა აშენებულიყო. 9 აპრილმა შვა დამოუკიდებლობა. ხელისუფლებას მივმართავ გადახედოს ბიუჯეტს, რადგან გაკეთდეს ობელისკი, იმის აღსანიშნავად რაც ჩვენი ქვეყნის დამოუკიდებლობის დასაბამია,“-განაცხადა თხილაიშვილმა.
მემორიალი ყვავილებით სტუდენტებმა და სკოლის მოსწავლეებმაც შეამკეს.
მედეა გვენეტაძე ბათუმის პირველი საჯარო სკოლის დირექტორი:
„დღეს მოვედით იმისათვის, რომ პატივი მიგვეგო იმ ადამინაებისათვის ვინც საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის თავი გაწირეს. ბავშვებმა უნდა იცოდნენ დამოიკიდებლობის ფასი და დაინახონ რომ ის დასაცავია. ეს არის ერთგვარად ტრაგიკული და სასიხარულო დღეც“.
ანა ცენტერაძე ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის პირველი კურსის სტუდენტი:
„როგორც ერთ-ერთი სტუდენტი გული შემტკივა, მეც ქართველი ვარ. ამიტომ სტუდენტებმა გადავწყვიტეთ აკადემიის სახელით მოვსულიყავით და იმ სტუდენტებისთვის, რომლებიც ცხრა აპრილს დაიღუპნენ პატივი მიგვეგო“.
1989 წლის 9 აპრილს 21 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის სტუდენტები და სამი 16 წლის ახალგაზრდა. ისინი თბილისში ყოფილი პარლამენტის წინ შეკრებილ მომიტინგეებთან ერთად იმყოფებოდნენ. მომიტინგეები საბჭოთა კავშირიდან საქართველოს გამოყოფასა და დამოუკიდებლობას მოითხოვდა. მომიტინგეები საბჭოთა არმიამ ხელკეტებითა და მხუთავი აირით დაშალა, რამაც 21 ადამიანი იმსხვერპლა.
ბათუმი, დღეს, 9 აპრილის დილას ასე გამოიყურებოდა. 9 აპრილს დაღუპულთა მემორიალი ქალაქში ჯერ კიდევ არ დადგმულა. აჭარის მთავრობის შენობაზე დროშებს შავი ლენტები აქვთ შებმული. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობაზე დროშებს ახლა უშვებენ, ხოლო ბათუმის საკრებულოს შენობაზე დროშები არ დაუშვიათ.
12:00 საათი – 9 აპრილის სკვერში მდებარე მემორიალის ყვავილებით შემკობა და 9 აპრილს დაღუპულთა სულების მოსახსენიებელი პანაშვიდი
12:20 საათი – ლიტერატურულ-მხატვრული კომპოზიცია „ნეტარ იყვნენ, რომელი გამოარჩიე, უფალო“ – 9 აპრილის სახელობის სკვერი
12:40 საათი – გამწვანების აქცია – 9 აპრილის სახელობის სკვერი
12:00 –14:00 საათი – თემატური ფოტო-გამოფენა – 9 აპრილის სახელობის სკვერი, მუზეუმი
12:00-15:00 საათი – ნორჩ მხატვართა ნამუშევრების გამოფენა – მუზეუმი
13:00 –15:00 საათი – 9 აპრილის ისტორიული ქრონიკების მიმოხილვა – მუზეუმის კინოდოკუმენტალისტიკის დარბაზი
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა გიორგი რომანაძემ დღეს კომახიძის ქუჩის სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაათვალიერა. მუნიციპალიტეტის გამგეობის ინფორმაციით სამუშაოები ივლისის თვეში დასრულდება. პროექტის ფარგლებში ასევე მიმდინარეობს საავადმყოფოს უბნის დარჩენილი ნაწილის წყალკანალიზაციის სისტემის სარეაბილიტაციო სამუშაოები.
სამუშაოებს ქობულეთში კომპანია „ნიუ კონსტრაქშენი“ აწარმოებს. რომელსაც ქვეყნის მასშტაბით არაერთი ტენდერი აქვს მოგებული.
შპს „ნიუ კონსტრაქშენის“ მიერ გარემონტდა და გადაკეთდა ბათუმის ყოფილი პირველი კლინიკური საავადმყოფოს შენობაც, სადაც ამჟამად ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტია განთავსებული (თუმცა იგი თავის დროზე გაკეთდა როგორც აჭარის მთავრობის სახლი, რაშიც 6,5 მილიონამდე ლარი დაიხარჯა).
შპს „ნიუ კონსტრაქშენის“ 100% წილის მფლობელია ალექსანდრე ლაცაბიძე (ეს კომპანია არის ყოფილი „ნოვა +“, რომელიც 2008 წელსაა დარეგისტრირებული და რომლის მფლობელიც ერთპიროვნულად ალექსანდრე ლაცაბიძე იყო).
2012 წლის 28 დეკემბრიდან „ნიუ კონსტრაქშენის“ ერთპიროვნული მფლობელია კოტე ბურძენიძე (რომელსაც კომპანიის ასპროცენტიანი წილი ლაცაბიძემ 5 ათას ლარად მიყიდა);
2013 წლის მაისიდან კომპანიის პარტნიორები არიან: კოტე ბურძენიძე (70%) და რაფიელ სურამელაშვილი (30%);
იმავე წლის ნოემბრიდან ალექსანდრე ლაცაბიძე იბრუნებს კომპანიის საერთო წილის 40%-ს (შესაბამისად ბურძენიძე და სურამელაშვილი ფლობენ 30-30%-ს);
მიმდინარე წლის 4 მარტიდან კი „ნიუ კონსტრაქშენის“ 100% წილის მფლობელი ისევ ალექსანდრე ლაცაბიძეა.
Batumi Experimental Electronic Music Festival წელს პირველად იმართება. ფესტივალი მოიცავს საგანმანათლებლო (ლექციები, ვორქშოპები) და პერფორმატიულ (მუსიკა, ვიდეო ) სეგმენტებს.
„SoundSpring“ ორგანიზებულია ორგანიზაცია „Micro-ფონი“-ს მიერ, რომლის საქმინობა რეგიონში თანამედროვე, ექსპერიმენტული ხელოვნების წარმოჩენა და განვითარებაა.
„SoundSpring“ 25-26-27 აპრილს გაიმართება, ანბანის კოშკის მიმდებარედ Miracle parck-ში მდებარე გალერეა 41/41- ში. ფესტივალზე ბილეთები არ გაიყიდება, დასწრება თავისუფალია.
სოფლებ პაქსაძეებისა და გელაძეების წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომელიც ითვალისწინებს აჭარის მთავრობის მხრიდან დამატებითი ვალდებულების აღებას ჰესების მშენებლობის არეალში მდებარე სოფლების მოსახლეობის წინაშე. ხელშეკრულებას ხელს აწერს აჭარის მთავრობა, “შუახევი-ჰესის” მშენებელი კომპანია “აჭარისწყალი ჯორჯია” აღნიშნული სოფლების მოსახლეობა.
ხულოსა და შუახევში 175 მეგავატი სიმძლავრის ჰიდროელექტრო სადგურის “შუახევიჰესის” კასკადის მშენებლობა 2013 წელს დაიწყო.
„როგორც მოგეხსენებათ, მიმდინარე წლის 1 აპრილიდან ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ვებ-გვერდზე გააქტიურდა დეკლარირების სპეციალური ფორმა, რომლის შევსებითაც დაიწყო დაუბეგრავი მინიმუმის დაბრუნების პროცედურა. 8 აპრილის 13.00 საათის მონაცემებით: დეკლარაცია შეავსო 325 000-მა მოქალაქემ. აქედან მესამედს მითითებულ საბანკო ანგარიშებზე უკვე დაუბრუნდა შესაბამისი თანხა. კანონის ფარგლებში, ეტაპობრივად, დეკლარაციის საფუძველზე, თანხა დაუბრუნდება ყველა ადრესატას. რაც შეეხება გავრცელებულ ინფორმაციას „მთავრობის მიერ შეცდომით გადარიცხული თანხის ფიზიკური პირებისგან უკან მოთხოვნის“ შესახებ, არც ერთი ასეთი ფაქტი არ მომხდარა და არც მომავალში მოხდება“, – აღნიშნულია შემოსავლების სამსახურის ვებ-გვერდზე.
კეთილმოწყობის სამუშაოების დასრულების შემდეგ აქ ახალი საგზაო ნიშნები დაიდგმება. ასევე, ჭავჭავაძის ქუჩაზე, წრიულთან დამონტაჟდება დეტექტორული შუქნიშანი, რომელიც კამერის საშუალებით დაარეგულირებს მოძრაობის ნაკადს.
კუნძულებისა და წრიულის მოწყობის სამუშაოები აპრილის ბოლოსთვის დასრულდება. სამუშაოებს ტენდერში გამარჯვებული კომპანია “გზა” ასრულებს. წრიულის რეკონსტრუქციის სამუშაოები 61 407 ლარს შეადგენს.
მთლიანი სახელშეკრულებო ღირებულება, რომლითაც ჭავჭავაძისა და აბუსერიძის ქუჩებზე ასფალტის დაგებისა და წრიულის მოწყობის სამუშაოები არის გათვალისწინებული, დაახლოებით 3 მილიონ 300 ათას ლარს შეადგენს.
