Batumelebi

„საქართველოში ნარკოდამოკიდებული ადამიანები დისკრიმინირებული ჯგუფია, ისინი მარგინალიზებული არიან საზოგადოებაში. საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად და მათი დახმარებით, ვახორციელებთ პროექტს – „დამოკიდებულება არ უდრის დანაშაულს“. პროექტის მიზანი საზოგადოების ჩართულობა და ინფორმირებაა, თუ როგორ შეიძლება ამ პრობლემის გადაჭრა. სამწუხაროდ, დღეს საქართველოში არ არის პოლიტიკა, რომელიც ნარკოდამოკიდებული ადამიანებს კი არ დასჯის, არამედ მკურნალობის საშუალებას მისცემს,“ – განაცხადა პროექტის წარმომადგენელმა გიორგი მარჯანიშვილმა პრეზენტაციაზე.

კამპანია ხორციელდება საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაცია AIDS Foundation East West (AFEW – Ukraine) -ის მხარდაჭერით, პროექტის “Bridging The Gaps: Health and rights for key populations”-ის ფარგლებში, ასევე ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან – “თანადგომასთან” და “ბემონთან” თანამაშრომლობით.

შეხვედრაზე დღეს კამპანიის ფარგლებში მომზადებული კლიპიც აჩვენეს.

„როდესაც ჩვენ ვკითხეთ ადამიანებს ფოკუსჯგუფში, თუ რას შეიძლება ეძღვნებოდეს ეს კამპანია, უმრავლეობამ თქვა, რომ სიტყვა „დამოკიდებულება“ მათში იწვევს ნარკოტიკების ასოციაციას. ჩვენი კამპანიის ერთ-ერთი ძირითადი მესიჯია ის, რომ დამოკიდებულება არის სხვადასხვაგვარი, დამოკიდებულება შეიძლება იყოს ყავაზე, ნიკოტინზე, ადამიანზე, წამალზე… ბევრი დამოკიდებულება, იგივე ნიკოტინი, ვნებს თვითონ ადამიანს და ასევე გარშემომყოფებსაც, თუმცა, საკუთარი დამოკიდებულების გამო ისჯებიან მხოლოდ ნარკოდამოკიდებული ადამიანები.

საზოგადოებაში არსებობს სტერიოტიპები ნარკოდამოკიდებული ადამიანების მიმართ, ნარკოდამოკიდებული ადამიანი მიიჩნევა კრიმინალად, რომელიც გაყიდის ყველაფერს, მოიპარავს და ა.შ. როცა არსებობს ასეთი სტერეოტიპები, ხელისუფლება რადიკალურ და მნიშვნელოვან ნაბიჯებს არსებული სიტუაციის შესაცვლელად არ გადადგამს. ჩვენი მიზანია მოხდეს საზოგადოების კონსოლიდაცია, ყველა ის ორგანიზაცია და ყველა ის პირი, რომელიც მუშაობს ამ საკითხზე, გაერთიანდეს და ეს იქნება ერთიანი ხმა, რომელიც შეიძლება მივიდეს ხელისუფლებამდე,“ – განაცხადა სანდრო გვინდაძემ.

საინფორმაციო-სამედიცინო ფსიქოლოგიურ ცენტრ „თანადგომის“ აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელის ნათია ხარატის თქმით, ნარკომანიასთან ბრძოლის წარმატებული მაგალითები უკვე არსებობს მსოფლიოში და „ველოსიპედის თავიდან გამოგონება“ საჭირო არ არის:

„ნარკომანიასთან ბრძოლაში ჩვენ დავმარცხდით, ძალიან დიდი ფულია და ყოველთვის გამოჩნდება ერთი-ორი ადამიანი, რომელიც ამის გამო ყველაფერს გააკეთებს.

მსოფლიოში არის ხუთი ქვეყანა, რომელთაც, ასე თუ ისე, მოაგვარეს ეს პრობლემა და არ გვჭირდება ველოსიპედის მოგონება. უბრალოდ, შევადაროთ ერთმანეთს, მაგალითად, აშშ-ს და შვეიცარიის მდგომარეობა, სადაც 1980-იანი წლებიდან, როგორც კი შიდსის პრობლემა დადგა, საზოგადოებრივ ჯანდაცვაში ჩაერთვნენ ნარკომომხმარებლები. შვეიცარიაში ნარკოტიკების მოხმარება არის ევროპის მთელ ქვეყნებთან შედარებით 50 პროცენტით ნაკლები.

ავიღოთ ურუგვაი, რომელიც ერთადერთი ქვეყანაა მსოფლიოში, სადაც ნარკოტიკები ლეგალიზებულია და დაბალი მოხმარებაა ამ ქვეყანაშიც. პორტუგალიაში, სადაც იყო ჰეროინის ეპიდემია, დეკრიმინალიზებულია 2001 წლიდან და ახლა მოსახლეობის მხოლოდ 17 პროცენტი მოიხმარს ნარკოტიკებს, როცა იყო საუბარი ძალიან დიდ ციფრზე. ჰოლანდიაში ასევე… ჩეხეთში ამოქმედებულია ზიანის შემცირების ქსელი, შპრიცების გაცვლის პროგრამა მიდის და შესაბამისად, აივინფექცია ევროპის ყველა ქვეყანასთან შედარებით ნაკლებად ვითარდება. გვაქვს საშუალება ავირჩოთ უკვე გამოგონებული, მოსიარულე ველოსიპედი. ეს საზოგადოებისა და პოლიტიკის გადასაწყვეტია და თუ ნარკოლოგები იმას აღიარებენ, რომ ნარკოდამოკიდებული ადამიანები უფრო მათი პაციენტები არიან, ვიდრე ციხის კლიენტები, მგონი სიტუაცია უკეთესისკენ შეიცვლება,“ – განაცხადა ნათია ხარატმა.

“მსგავსი გამოკითხვა ორგანიზაციამ 2013 წელსაც ჩაატარა და წელს ეს შედეგები ნამდვილად არ არის სახარბიელო, პრაქტიკულად ყველა ნაწილში შემცირებულია ის მაჩვენებელები, რომლებიც 2013 წელს იყო. ყველაზე საგანგაშოდ რაც მიგვაჩნია, გახლავთ ის, რომ 2013 წლის გამოკითხულების 4-მა პროცენტმა განაცხადა, რომ საკრებულოს სხდომას ესწრებოდა, წელს კი მაჩვენებელი შემცირდა 2 პროცენტამდე” – განაცხადა მალხაზ ჭკადუამ.  

წინა კვლევის შედეგებისგან განსხვავებით, გაზრდილია იმ მოქალაქეთა რიცხვი, ვინც ადგილობრივი მთავრობის მუშაობის შესახებ ნაკლებად ინფორმირებულია – 2013 წელს ეს მაჩვენებელი გამოკითხულთა 20% იყო, წელს კი ეს მაჩვენებელი 3%-ით გაიზარდა. შემცირებულია იმ მოქალაქეთა რიცხვიც, ვისაც მიაჩნია, რომ გამგებელი/მერი სრულად გამოხატავს მათ ინტერესებს, თუმცა ამავდროულად შემცირებულია მათი რაოდენობაც, ვინც ფიქრობს, რომ მუნიციპალიტეტის მერი/გამგებელი ამომრჩევლის ინტერესებს საერთოდ არ გამოხატავს: 2013 წელს გამოკითხულთაგან 14%, წელს კი 12% ფიქრობს ასე.

კვლევის შედეგად გაუარესებულია საკრებულოებისადმი დამოკიდებულებაც. თუ 2013 წელს გამოკითხულთა 11% ფიქრობდა, რომ საკრებულო ამომრჩევლის ინტერესს სრულად გამოხატავდა, წელს ეს მაჩვენებელი 4%-ით შემცირდა. 

მოსახლეობის მხოლოდ 2% მიიჩნევს, რომ ადგილობრივი ხელისუფლების მუშაობის სპეციფიკას ძალიან კარგად იცნობს, რაც, “საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს” შეფასებით იმაზე მიუთითებს, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები საზოგადოებასთან ურთიერთობას არასაკმარის დროს უთმობენ. 

“ეს გამოკითხვა გვაძლევს სურათს, რომ წლიდან წლამდე ადგილობრივი მუნიციპალიტეტების დამოკიდებულება საკუთარი ამომრჩევლების მიმართ იკლებს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ეს გამოწვეულია ისეთი პრობლემებით, როგორიცაა: ნაკლები კომუნინაცია, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მოქალაქეების ჩართულობა და მისდამი ანგარიშვალდებულების კლება წლიდან წლამდე,”  – ამბობს მალხაზ ჭკადუა. მისი თქმით, ერთადერთი, რაც სტაბილურია 2013 წლიდან დღემდე, ეს არის თვითმმართველობისადმი მოსახლეობის ნეიტრალური დამოკიდებულება. 

ავტომანქანებით გადაადგილება სოფელ სამების მოსახლეობისთვის ნებადართული იქნება 19:30-დან 22:00 საათამდე. ტაძრის კურთხევაზე დასწრების მსურველები ავტომანქანებს ბარცხანას დასახლებაში მდებარე ზეთის ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოწყობილ სპეციალურ ავტოსადგომზე გააჩერებენ.

აგროსერვისცენტრის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ცნობით, ორი წლის გაშენებულ სანერგეში 1,5 ტონა ყურძნის მოსავალი დაიკრიფა, რომელიც დაიწურება და ღვინო ახალაშენებულ ღვინის სახლის ქვევრში მოთავსდება. აგროსერვისცენტრის ვაზისა და ხეხილის სანერგე მეურნეობა 2013 წელს გაშენდა და მას ყოველწლიურად ემატება ყურძნის სხვადასხვა ჯიში. ამ ეტაპზე სანერგეში 32-მდე ვაზის ჯიში ხარობს.

რთველის მონაწილეებმა მშენებარე ღვინის სახლიც დაათვალიერეს, რომელიც რეგიონში აგრობიზნესისა და აგროტურიზმის ხელშეწყობის მიზნით შენდება.  ღვინის სახლის მშენებლობის ძირითადი ნაწილი დასრულებულია და ამ ეტაპზე გარე ფასადისა და შიდა ინტერიერის მოპირკეთება მიმდინარეობს. შენობის გახსნა მიმდინარე წლის შემოდგომაზე იგეგმება.  

„საქართველოს უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ-კულტურულ ფასეულობათა სამართლებრივი დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით, „საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის“ 51-ე, 52-ე, 53-ე მუხლების, „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის მე-3 პუნქტისა და საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოსა და კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებული 2014 წლის 8 აპრილის №1 ადმინისტრაციული ხელშეკრულების 1-ლი მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ:

1. მიენიჭოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი -„ვეფხისტყაოსნის“ ზეპირად ცოდნის ტრადიციას“ ;

2. დაევალოს სააგენტოს იურიდიულ სამსახურს ამ ბრძანების ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში ამ ბრძანების პირველ პუნქტში მითითებული ობიექტის მონაცემების კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს ინტერნეტგვერდზე ასახვის მიზნით შესაბამისი ღონისძიების განხორციელება;

3. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.“ – კითხულობთ ბრძანებაში, რომელსაც ხელს სააგენტოს ხელმძღვანელი, ნიკოლოზ ანთიძე აწერს. 

ავთო ქვარაია ბათუმში, კლდიაშვილის ქუჩის #5-ში მდებარე სახლში ცხოვრობს. სახლის გვერდით, ვაჟა-ფშაველას #13-ში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი მდებარეობს, რომლის მხოლოდ ფასადია შენარჩუნებული, ეზოში კი და სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობს.  შპს „სლავა 2015“ აქ შვიდსართულიან სახლს აშენებს.

ავთო ქვარაია ამბობს, რომ სახლის მშენებლობისას ჯერ მისი ბელეტაჟის სახურავი დაზიანდა, ხოლო მას შემდეგ, რაც საძირკვლის გათხრა დაიწყეს, მისი სახლის სარდაფის კედელი ჩამონგრა, სახლში კი ბზარები გაჩნდა. 

ჩამონგრეული სარდაფი

„სახლს აქვს ორ მეტრამდე საძირკველი. ამის ქვემოთ კიდევ სამი მეტრი ამოთხარეს. ქვიშაა ქვემოთ. დაინგრევა სახლი, აბა რას იზამს. ბზარები გაჩნდა კედლებზე, ჭერზე და ყოველ დღე ემატება ბზარები ბელეტაჟს.  პატრულიც გამოვიძახეთ, მითხრეს, საშიშია ამ სახლში გაჩერებაო. ახლა ველოდები სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნას, 600 ლარი გადავიხადე, რომ 5 დღეში იყოს მზად. ისე სამი თვე უნდა დავლოდებოდით და სამ თვეში ეს სახლი დაინგრევა,“ – ამბობს ავთო ქვარაია.

ბზარები ჭერზე

შპს „სლავა 2015“ -ის წარმომადგენელი მურმან ჯინჭარაძე ამბობს, რომ  კლდიაშვილის #5-ში ბელეტაჟის დაზიანების შესახებ ინფორმირებულია და დროებით სამშენებლო სამუშაები შეაჩერა:  „ჩამოსხმებს ვაკეთებთ, არმატურები ჩავაწყვეთ და ვამაგრებთ საძირკველს. მანა, სანამ ეს არ დამთავრდება, ყველა სამუშაო შეჩერებულია.“

ავთო ქვარაია ამბობს, რომ  კომპანიამ მას სახლის დათმობის სანაცვლოდ კორპუსში საცხოვრებელი ფართობი შესთავაზა, თუმცა იგი ამაზე თანახმა არ არის:  „ბათუმში დაბადებული და გაზრდილი ვარ, ჩემი წინაპრები ბათუმის მშენებლობა რომ დაიწყო, მაშინ ჩამოვიდნენ აქ. არ მინდა მე კორპუსი. 30 წელია ზღვაში ვარ და კიდე კორპუსში ვიყო?!  მე მინდა ჩემს პატარა ეზოში ყვავილებს მოვუარო სიბერეში. ბათუმი ასეთი ბელეტაჟი სახლების ქალაქია. მეზღვაური, 30 წელია კაპიტანი ვარ, სურვილი რომ მქონდეს, შემეძლო დაშენება, მაგრამ არ მინდა.“

ვაჟა-ფშაველას #13-ში არსებული სახლიდან, რომელსაც  კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი 2015 წლის 2 ივლისს მიენიჭა, ამჟამად მხოლოდ ფასადია დარჩენილი. აივანზე მოხსნილია რკინის მოაჯირიც. „სლავა 2015“-ის წარმომადგენელი მურმან ჯინჭარაძე ამბობს, რომ მოაჯირი გაწმენდისა და რესტავრაციის შემდეგ ისევ დამაგრდება.

„აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთან შეუთანხმებლად ჩვენ არ ვმუშაობთ, ისე ვერ მოვხსნიდით. სახლის ფასადი იქნება შენარჩუნებული.“

ვაჟა-ფშაველას #13-ში მდებარე სახლს ძეგლის სტატუსი მას შემდეგ მიანიჭეს, როცა სახლის დემონტაჟი ფაქტობრივად უკვე დაწყებული იყო. დემონტაჟისგან XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აგებული სახლი, ვერც ძეგლის სტატუსმა დაიცვა. 

სიახლეა ის, რომ ქუთაისის ქუჩის შვიდ ნომერში არსებული ორგანიზაცია “იდენტობა” უფასო სამართლებრივ დახმარებას გაუწევს ყველა იმ ადამიანს ბათუმში, ვინც ოჯახში ძალადობის მსხვერპლია. იურისტები თბილისში, ქუთაისსა და ახლა უკვე ბათუმშიც მსხვერპლ ქალებს უფასოდ დაეხმარებიან პოლიციასთან ურთიერთობაში, სარჩელის დაწერასა და სასამართლოში წარდგენაში, ასევე ალიმენტის დაკისრების თაობაზე სასამართლო პროცესებზე იქნებიან მსხვერპლის წარმომადგენლები. ორგანიზაციამ ბათუმში მუშაობა მესამე თვეა რაც დაიწყო და ამ ხნის განმავლობაში ათამდე კონსულტაცია გაუწია ოჯახში ძალადობის მსხვერპლ ქალებს.

მსხვერპლებთან მუშაობის გამოცდილების შემდეგ ორგანიზაციის იურისტი გვანცა ლომაია “ბათუმელებთან” ამბობს, რომ ოჯახში ძალადობა მიიჩნევა ტაბუდადებულ თემად, ამიტომაც მისი შეფასებით, ოჯახში ძალადობის ფაქტების თითქმის 80% საზოგადოებისთვის უცნობია: “ხალხი, მათ შორის პოლიციის თანამშრომლები მიიჩნევენ, რომ ოჯახში ძალადობა ოჯახის პრობლემაა და მათი მოსაგვარებელია. ოჯახში ძალადობის დროს არ გვყავს ერთი დაზარალებული, როცა მამა ურტყამს დედას, იქვე მყოფი არასრულწლოვანი ბავშვები ფსიქოლოგიური ძალადობის მსხვერპლი ხდებიან. ოჯახში ძალადობა არის სახელმწიფოს პრობლემა, თუ სახელმწიფოს უნდა, რომ ჰყავდეს ჯანსაღი საზოგადოება, უნდა იზრუნოს ჯანსაღი გარემოს შექმნაზე”.

გვანცა ამბობს, რომ არსებობს კვლევა ქალთა მიმართ ოჯახში ძალადობის საკითხებზე. კვლევის მიხედვით, ყველა მე-11 დაოჯახებული ქალი ოჯახში ძალადობის მსხვერპლია. კვლევის მიხედვით, რესპონდენტთა დაახლოებით 31% ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლია, ხოლო რესპონდენტთა 35%-ის თქმით, მეუღლეები აკონტროლებენ მათ საქმიანობას.
ამავე კვლევის მიხედვით, რესპონდენტთა 78%-ს მიაჩნია, რომ ოჯახში ძალადობა ოჯახის პრობლემაა და ოჯახშივე უნდა მოგვარდეს. კიდევ ერთი პრობლემა კი არის სამართლებრივი ბერკეტების არ ცოდნა. მსხვერპლმა არ იცის, თუ რა სამართლებრივი მექანიზმი არსებობს ძალადობის თავიდან ასაცილებლად: “მათ არ იციან, რომ აქვთ თავშესაფარში განთავსების, დამცავი და შემაკავებელი ორდერების მოთხოვნის უფლება. არის კიდევ ეკონომიკური პრობლემები, როგორც წესი, ძალადობის მსხვერპლი ქალები ეკონომიკურად ოჯახში კაცებზე არიან დამოკიდებულები. მათ მარტო დარჩენა იმის გამო ეშინიათ, რომ ბავშვები შიმშილით დაეღუპებათ. ამიტომაც თავს არიდებენ რადიკალური ნაბიჯების გადადგმას”.

გვანცა ამბობს, რომ მსხვერპლ ქალებს ძირითადად აინტერესებთ, რა სავარაუდო შედეგი შეიძლება მოჰყვეს სამართლებრივ დავას, აინტერესებთ, როგორი იქნება შვილის მემკვიდრეობითი უფლებები განქორწინების შემთხვევაში: `ერთი ქალი იყო მოსული, რომელსაც ოთხი წლის წინ შვილი წაართვა მეუღლემ. არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლის თანახმადაც შვილი მიკუთვნებული ჰყავს დედას, თუმცა ეს გადაწყვეტილება ვერ სრულდება. მამამ წაიყვანა შვილი და შეაზიზღა დედა. იმდენად აქვს დედის მიმართ აგრესია გამჯდარი მოზარდს, რომ მან დედის დანახვაზე ყვირილი დაიწყო, ბავშვი ახლა ცხრა წლისაა და მამასთან ცხოვრობს”.

მეორე მსხვერპლს, რომელმაც ორგანიზაცია “იდენტობას” ბათუმში მიაკითხა, პირობით ელენა ჰქვია. ელენას ქმარი ალკოჰოლზეა დამოკიდებული. ელენა ბათუმში ორ მცირეწლოვან შვილთან და ქმართან ერთად ცხოვრობს. ის “იდენტობის” იურისტს მოუყვა, რომ მისი ქმარი ალკოჰოლის გარეშე უფრო აგრესიული იყო, მას ბავშვების თანდასწრებით სცემდა, ამტვრევდა საყოფაცხოვრებო ნივთებს, ცოლი იძულებული იყო კრედიტებით აღებული ფულით ქმრისთვის ალკოჰოლი ეყიდა. ერთხელაც ძალადობის დროს, 15 წლის შვილი ჩაერია. მამამ ამჯერად მოზარდიც სასტიკად სცემა, სახეში შეაფურთხა და შეურაცხყო. ელენა ბავშვებთან ერთად მშობლების სახლში წავიდა, დახმარებისთვის კი “იდენტობას” მიაკითხა. როგორც ელენა “იდენტობის” იურისტს მოუყვა, მისი ქმარი, შინ მარტო დარჩენის შემდეგ, ყიდის საყოფაცხოვრებო ნივთებს, მაგალითად, მაცივარი გაყიდა 50 ლარად:

“ელენას დავუწერე განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ, რომელიც გულისხმობს ყადაღის დადებას ნივთებზე. ქმარს აღარ ექნება ბინიდან ნივთების გაყიდვის შესაძლებლობა. კანონით დადგენილია, რომ ამ განცხადებიდან 10 დღის შემდეგ სარჩელი უნდა შეიტანოს ცოლმა განქორწინებაზე. მაშინ, როცა განცხადება უნდა წარგვედგინა სასამართლოში, დამირეკა და მითხრა, რომ სხვა, არასამართლებრივი გზით აპირებდა პრობლემის მოგვარებას. მას არ სურდა შემაკავებელი ან დამცავი ორდერის გამოყენება, ვინაიდან ეს იყო დროებითი ღონისძიება. როცა მისი ქმარი ადრე 30 დღით წაიყვანეს ციხეში, შინ დაბრუნებულმა კიდევ უფრო მეტად იძალადა ცოლზე. მას ამიტომაც აღარ უნდოდა სასამართლოს გზით წასვლა”.

გვანცა ლომაია ამბობს, რომ მზადდება კანონპროექტი, რომელიც ძალაში მომავალ წელს შევა – ციხიდან მოძალადის გათავისუფლების შემდეგ უბნის ინსპექტორს დაევალება, გააკონტროლოს ადამიანის ქცევა, რომელიც სასჯელს ძალადობის გამო იხდიდა. გვანცას შეფასებით, ეს იქნება ეფექტური ღონისძიება სახელმწიფოს მხრიდან.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2015 წლის 16 სექტემბრის მონაცემებით, მიმდინარე წელს ოჯახში ძალადობის 634 ფაქტი დაფიქსირდა, დევნა დაიწყო 564 პირის მიმართ.

„ქალაქ ბათუმის მერიას აქვს  ვალდებულება, რომ ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას მიაწოდოს საარჩევნო უბნების ჩამონათვალი და მანვე უნდა უზრუნველყოს გარკვეული რაოდენობის  საარჩევნო უბნების ადაპტირება, დაახლოებით 20 პროცენტის.  ერთი წელია დარჩენილი არჩევნებამდე, მაგრამ თუნდაც  20  საარჩევნო უბნის ადაპტირება არ არის ადვილი და გვინდა აქედანვე დავიჭიროთ თადარიგი.  ჩვენი სიმბოლური აქციით მოვუწოდებთ მერიას დაიწყოს მოქმედება დღესვე, ამ საქმეს სჭირდება დიდი ძალისხმევა და ერთი და ორი თვე არ ქნება საკმარისი. ჩვენ წინააღმდეგი ვართ დროებითი პანდუსების, ათჯერ გაკეთებას სჯობს ერთხელ და სტანდარტების დაცვით, რომ არ იყოს ტრამპლინები და მთამსვლელები რომ გვჭირდება, იმ ტიპის პანდუსები. ამიტომ საჭიროა დიდი შრომა და გვინდა აქედან დაიწყონ მუშაობა ამისათვის,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ირაკლი ყურუამ, აქციის კოორდინატორმა.

აქტივობა ხორციელდება პროექტის  – „ახალგაზრდა ამომრჩეველთა სამოქალაქო განათლებისა და საარჩევნო პროცესებში ჩართულობის ამაღლება“ – ფარგლებში. პროექტს ახორციელებს მოძრაობა „ხელმისაწვდომი გარემო ყველასთვის“,  ხოლო მისი ფინანსური მხარდამჭერია ცენტრალური საარჩევნო კომისიის  „საარჩევნო სისტემების განვითარების, რეფორმირებისა და სწავლების ცენტრი“.

სასამართლოზე პოლიციის თანამშრომელმა განაცხადა,  რომ ხარაზს დაკავების დროს არ გაუწევია წინააღმდეგობა, ამიტომ მათი სურვილია სასამართლომ ის დააჯარიმოს და არ დააპატიმროს. 

დაცვის მხარის განცხადებით, რეზო ხარაზის დაკავება მოხდა უკანონოდ, არაუფლებამოსილი პირების მიერ. ადვოკატის, მირდატ ქამადაძის თქმით, გაურკვეველია, ხარაზის მიერ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევის დროს ვისი წესრიგი დაირღვა: „სიტყვა სირი ლექსიკონში არაა განმარტებული, როგორც შეურაცხმყოფელი.” ადვოკატოს თქმით, ეს სიტყვა გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში ჯდება. 

სასამართლოში ასევე გაირკვა, რომ არ არსებობს ჩანაწერი, რომლითაც დასტურდება, რომ რეზო ხარაზმა დაარღვია საზოგადოებრივი წესრიგი.

მოსამართლის, ჯუმბერ ბეჟანიძის გადაწყვეტილებით, რეზო ხარაზი მიჩნეულ იქნა სამართალდამრღვევად და მიეცა სიტყვიერი შენიშვნა.

ერთ-ერთი სამედიცინო დაწესებულება, სადაც ინსპექტირების შედეგად დარღვევები გამოვლინდა, ბათუმის რესპუბლიკური კლინიკური საავადმყოფოა. აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს პროგრამების მართვისა და მონიტორინგის განყოფილების უფროსის, თეიმურაზ ფუტკარაძის განმარტებით, რესპუბლიკური საავადმყოფოს მიერ სამინისტროდან არასწორად მოთხოვნილმა თანხამ 172.29 ლარი შეადგინა, რომლის უმეტესი ნაწილი (129.19 ლარი), დღეის მდგომარეობით, უკვე დაბრუნებულია, დარჩენილი თანხის დაბრუნების პროცესი კი მიმდინარეობს. პაციენტებისთვის ზედმეტად მოთხოვნილი თანხა 32.1 ლარია, რომელიც საავადმყოფომ ასევე უნდა დააბრუნოს.

მონიტორინგის სამსახურის უფროსის განმარტებით, ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოს ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო დაეკისრა პირგასამტეხლოს გადახდა 1 505,55 ლარის ოდენობით. დაწესებულებამ უკვე გადაიხადა ბიუჯეტში 704.99 ლარი, დანარჩენი კი დაბრუნების პროცესშია.

ინსპექტირების შედეგად ასევე დადგინდა, რომ შპს „უნიმედ აჭარას“ (ბათუმის რეფერალური საავადმყოფო) ჯანდაცვის სამინისტროსგან ზედმეტად ჰქონდა მოთხოვნილი 2 333.60 ლარი, რომელთაგან დღეის მდგომარეობით, ბიუჯეტში დაბრუნებულია 2 198.60 ლარი. დაწესებულებას პაციენტებზე (ჯამში 10 პაციენტზე), ასევე ზედმეტად ჰქონდა მოთხოვნილი 552.40 ლარი, რომელთაგან დაბრუნებულია მხოლოდ 54 ლარი, 498.40 ლარი კი დაბრუნების პროცესშია.

თეიმურაზ ფუტკარაძის განმარტებით, ხელშეკრულების პირობის დარღვევის გამო, შპს „უნიმედ აჭარას“ პირგასამტეხლოს სახით დაეკისრა 2 238.14 ლარის გადახდა, რომელთაგან ბიუჯეტში გადახდილია 1061,61 ლარი, დანარჩენი კი დაბრუნების პროცესშია.
კიდევ ერთი სამედიცინო დაწესებულება, სადაც ინსპექტირებისას დარღვევები გამოვლინდა, ქობულეთის სამედიცინო ცენტრია.

დაწესებულებას სამინისტროდან არასწორად ჰქონდა მოთხოვნილი 150 ლარი, რომელიც სრულად დააბრუნა ბიუჯეტში. ასევე გადაიხადა პირგასამტეხლო – 143.52 ლარის ოდენობით, რომელიც დაწესებულებას ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო დაეკისრა. სამედიცინო ცენტრს პაციენტთან მიმართებაში ანგარიშსწორებაში დარღვევა არ ჰქონია.

თეიმურაზ ფუტკარაძე ამბობს, რომ ზოგიერთი სამედიცინო დაწესებულების ინსპექტირება 2-4 კვირის წინ დასრულდა და სწორედ ეს არის იმის მიზეზი, რომ სამინისტროსთვის არასწორად მოთხოვნილი თანხის ნაწილი, ჯერ კიდევ დაბრუნების პროცესშია.

გასულ წელს პაციენტებზე დასაბრუნებელი თანხა – 19.90 ლარი აქვს დარჩენილი ბათუმის რესპუბლიკურ კლინიკურ საავადმყოფოს. თეიმურაზ ფუტკარაძე: „ეს თანხა გასაცემია სამ პაციენტზე. როგორც დაწესებულებაში გაგვიმარტეს, პაციენტები არიან ინფორმირებული ამის შესახებ, მაგრამ ისინი რეგიონებიდან არიან და ამ თანხის გამო ჩამოსვლა არ უღირთ, რადგან ტრანსპორტირება უფრო ძვირი უჯდებათ. ჩვენი რეკომენდაციაა, რომ თუ ეს პაციენტები მომავალში აღმოჩნდებიან ამ სამედიცინო დაწესებულებაში, აუცილებლად გამოუქვითონ ეს მათ თანხა, ან გაუსწორონ ანგარიში“.

“ამჟამად ვიმყოფებით გრიბოედოვის ქუჩაზე, სამმართველოსთან. დაახლოებით ორი საათის წინ დააკავეს რეზო ხარაზი,” – უთხრა “ბათუმელებს” უმაღლესი საბჭოს წევრმა “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან” ასმათ დიასამიძემ. მისი თქმით, რეზო ხარაზის დაკავების მიზეზი პოლიციელებთან შელაპარაკება გახდა. 

„გუშინ ჩვენი ერთ-ერთი აქტივისტი გამოსულა ბარათაშვილის ქუჩიდან, უკან არჩილ ხაბაძის კორტეჟი მოჰყვებოდა, ზებრაზე გზა დაუთმია ქვეითისთვის და დღეს ეს ადამიანი მთავრობის სახლთან გააჩერეს და მართვის მოწმობა ერთი წლით ჩამოართვეს. რეზოც ახლდა, მოითხოვა ახსნა-განმარტება და მოხდა შელაპარაკება,” – აღნიშნა ასმათ დიასამიძემ. 

“შენ ბევრს ლაპარაკობო, ასე უთხრეს. ეს ყველაფერი მოხდა არჩილ ხაბაძის სამსახურის წინ, “საჩუქარი” გაუკეთეს, როგორც ჩანს.  ამ ყველაფერს ვუკავშირებთ იმას, რაც მოხდა ქუთაისში. ვნახოთ რამდენს დაგვიჭერენ,” – განაცხადა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა გიორგი კირთაძემ “ბათუმელებთან”.