ბათუმელები
ოთხსართულიან შენობაში, სამუფთოს გარდა, ადმინისტრაციის სხვადასხვა სამსახურიც განთავსდება.
გარდა აღნიშნული შენობა-ნაგებობისა, მუსლიმ თემს ბათუმში, ანგისის დასახლებაში, იტალიური სკოლის ყოფილი შენობაც გადაეცა. სამუფთოს წარმომადგენელთა ინფორმაციით, შენობაში სასულიერო სკოლის გახსნა იგეგმება.
ტენდერის პირობების მიხედვით, გამარჯვებულმა კომპანიამ ქ.ბათუმში, პუშკინის ქ.164/ტბელ აბუსერიძის ქუჩა #2-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე 170 საწოლიანი, მრავალპროფილური კლინიკური საავადმყოფოს მშენებლობა უნდა უზრუნველყოს.
შპს „სტადიონი“ რამდენიმე თვის წინ შეიქმნა და მისი ბიუჯეტი აჭარის უმაღლესმა საბჭომ საბიუჯეტო ცვლილებების შედეგად დაამტკივა. რის შედეგადაც სტადიონისა და რესპუბლიკური საავადმყოფოს მშენებლობისთვის გამოყოფილი თანხა შპს „სტადიონის“ საწესდებო კაპიტალში გადავიდა.
აჭარის ბიუჯეტში მიმდინარე წელს ბათუმის სტადიონის დაპროექტებასა და მშენებლობაზე 12 მილიონ 984 ათას 400 ლარი, ხოლო რესპუბლიკური საავადმყოფოს ადგილზე მრავალპროფილური საავადმყოფოს მშენებლობის დაწყებისთვის 5 მილიონი ლარია გათვალისწინებული. ჯამში სტადიონისთვის 38 მილიონ 225 ათასი ლარის, ხოლო საავადმყოფოსთვის 18 მილიონი ლარის გამოყოფაა გათვალისწინებული 2017 წლის ჩათვლით.
ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციამ ბულვარის განვითარების კონცეფციაზე მუშაობა რამდენიმე თვის წინ დაიწყო. დოკუმენტი ბულვარის სამომავლო განვითარების პერსპექტივებს, კონკრეტულად კი ერთიანი ტოპოგრაფიული გეგმის შექმნას გულისხმობს, რომელიც ტერიტორიის ზონებად დაყოფას, ხოლო თითოეული ზონის სტრატეგიულ დაგეგმარებას ითვალისწინებს.
„კვლევებისა და გამოკითხვის საფუძველზე შეირჩა სამი კომპანია, რომელთაც მსგავსი მიმართულებით მუშაობის გამოცდილება ჰქონდათ. წარმოდგენილი წინადადებების განხილვის შემდგომ შესაბამისმა კომისიამ არჩევანი შპს „სასტუმრო ოაზისზე“ შეაჩერა. კომპანია აჭარის რეგიონში ერთ-ერთი ლიდერია და ამ დროისთვის “Dream Land Oasis” 105 მილიონი ლარის ღირებულების მასშტაბურ პროექტს ახორციელებს ჩაქვში. კომპანიის კონცეფცია სრულად შესაბამისობაშია ფლორენციის ქარტიის პრინციპებთან ისტორიულ ბაღებთან მიმართებაში; ამასთანავე კომპანიის მიერ შემოთავაზებული იქნა კონტრაქტის ყველაზე დაბალი ღირებულება,“- ნათქვამია ბულვარის ადმინისტრაციის განცხადებაში.
მათივე ინფორმაციით, ფლორენციის ქარტიის შესაბამისად კომპანიასთან გასაფორმებელი ხელშეკრულების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტია ბათუმის ბულვარის კონსერვაციის, რეაბილიტაციის და რეკონსტრუქციის პროექტის მომზადება.
„პროცესის ყველა ეტაპზე მოეწყობა საჯარო განხილვები და დისკუსიები, ასევე ყველა დაინტერესებულ პირს/ჯგუფს რეკომენდაციების, შენიშვნების, მოსაზრებების წარმოდგენის შესაძლებლობა ექნება,“- ნათქვამია განცხადებაში.
ბათუმის ბულვარის ტოპოგრაფიული გეგმისა და ბათუმის ბულვარის კონცეფციის შემუშავება-დაგეგმარების დოკუმენტაციის მოწოდება 2016 წლის 15 მაისს დასრულდება.
სამოქალაქო ორგანიზაციებს, უნივერსიტეტებს, სკოლებს შესაძლებლობა ეძლევათ მშვიდობის კორპუსის ამერიკელი მოხალისეები ინგლისური ენის შესწავლის ან გაუმჯობესების მიზნით მიიღონ.
აპლიკაციების მიღების ბოლო ვადა 10 ოქტომბერია.
მშვიდობის კორპუსი საქართველოში ადგილობრივი მთავრობის მოწვევით მუშაობს. საქართველოში მშვიდობის კორპუსის პროგრამა 2001 წელს დაარსდა. მას შემდეგ ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე 600-ზე მეტმა ამერიკელმა მოხალისემ იმსახურა.
„გარდა იმისა, რომ ის ორჯერ არ გამოცხადდა უმაღლეს საბჭოში, განაცხადა აბსოლუტური სიცრუე მედიასაშუალებებით და თქვა, რომ მისი მომწვევი უმაღლეს საბჭოში სულ ცხრა წევრი იყო. ეს იყო საზოგადოების შეცდომაში შეყვანა, რადგან უმაღლესი საბჭოს 15 წევრმა დაუჭირა მხარი მის მოწვევას და ეს იმაზე მეტია, ვინც მის თავმჯდომარედ დანიშვნას დაუჭირა მხარი.
ჩვენ მივაღწევთ იმას, რომ არჩილ ხაბაძე მოვიდეს უმაღლეს საბჭოში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩვენ, „თავისუფალ დემოკრატებთან“ ერთად, ყველაფერს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ არჩილ ხაბაძემ პატივი სცეს კონსტიტუციას რომელიც უკვე ორჯერ, 17 სექტემბერს და 18 ივნისს დაარღვია. თუკი ხაბაძე კონსტიტუციას დაარღვევს მესამედ და არც 15 ოქტომბრის სხდომაზე გამოცხადდება, მაშინ ჩვენ მისი უფლებამოსილების შეჩერების მოთხოვნით საქართველოს პრეზიდენტს მივმართავთ“.
პეტრე ზამბახიძის თქმით, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე პირველ რიგში ანგარიშვალდებულია უმაღლესი საბჭოს და შემდეგ საქართველოს პრეზიდენტის წინაშე.
„ჩვენ შეიძლება სხვა საჯარო სივრცეშიც შევხვდეთ, მაგრამ ეს არ არის მთავარი. მთავრობის თავმჯდომარე უნდა მოვიდეს უმაღლესი საბჭოს სხდომათა დარბაზში, იქ სადაც მისთვის განკუთვნილი მაგიდა და სავარძელი დგას და სადაც განსაკუთრებული წესი მოქმედებს. თუ არ გამოცხადდება, ვიფიქრებთ იმაზე, რომ რადგან სამი წლის განმავლობაში არჩილ ხაბაძე არ გამოცხადებულა უმაღლეს საბჭოში, ეს მაგიდა და სკამი მისთვის ზედმეტია“.
საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროში ამბობენ, რომ პოსტოპერაციული პაციენტის პალატაში, ე.წ. თავმდგომის დარჩენასთან დაკავშირებით რეგულაციები არ არსებობს. სამინისტროს განმარტებით, ეს საკითხი, ძირითადად, კერძო კლინიკების დონეზე რეგულირდება, თუმცა, კანონმდებლობით განსაზღვრულია განყოფილებები, თუ სად არ შეიძლება თავმდგომის დარჩენა პალატაში: ეს სამეანო განყოფილება და რეანიმაციაა.
საქართველოს საავადმყოფოებში პალატაში თავმდგომი თითქმის ყველა იმ პაციენტს ჰყავს, რომელთაც ოპერაციის შემდეგ უწევთ დარჩენა საავადმყოფოში. თავმდგომს, ძირითადად, სკამზე უწევს ყოფნა და ღამისთევის შემთხვევაში – ძილიც.
ჯანმრთელობის ცენტრ “მედინას” ხელმძღვანელი ჯუმბერ უნგიაძე ამბობს, რომ პოსტოპერაციული პაციენტების პალატაში, თავმდგური ოჯახის წევრების გაჩერების პრაქტიკა მათ კლინიკაშიც არსებობს, თუმცა მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში. მაგალითად, მაშინ, როცა პაციენტი არის ყრუ-მუნჯი, საუბრობს უცხო ენაზე ან სხვა მიზეზების გამო, არ აქვს შესაძლებლობა აუხსნას ექიმს თავისი პრობლემა. ასევე ნებადართულია თავმდგომის დაყენება მაშინ, როცა პაციენტს უჭირს დამოუკიდებლად გადაადგილება.
“პოსტოპერაციულად, რაც უფრო მეტს იმოძრავებს პაციენტი, მით უფრო ნაკლებია თრომბოემბული გართულებების საშიშროება და მით უკეთ მიდის შეხორცების პროცესი… თუმცა ხდება ისე, რომ პაციენტს უჭირს დამოუკიდებლად მოძრაობა, ზანტია… სჭირდება დახმარება საპირფარეშოში გასვლაზე… სწორედ ამ ნაწილში დახმარებას ითავსებს თავმდგომი”, – განმარტავს ჯუმბერ უნგიაძე.
ექიმი ამბობს, რომ ამ დროს ყველაზე მნიშვნელოვანი პაციენტის ინტერესებია და კლინიკამ ყველა გზით უნდა ეცადოს, მიაწოდოს პაციენტს სრული სერვისი: “პაციენტს შესაძლოა ექთნისა და ექიმის ინდივიდუალური კურსიც კი დავუნიშნოთ, მაგრამ ზოგჯერ ესეც არ ჰყოფნის. პაციენტი არ უნდა დაიჩაგროს, ამიტომაც ასეთ დროს რეკომენდებულია თავმდგომის ინსტიტუტი”.
ბათუმის საზღვაო ჰოსპიტლის ხელმძღვანელი თამარ ქაჩლიშვილი ამბობს, რომ მათთან თავმდგომს მხოლოდ იმ შემთხვევაში აყენებენ, თუ პაციენტი ბავშვია, რადგან ამ დროს დიდია პაციენტის სტრესის ფაქტორი. “როდესაც საექთნო პუნქტი მუშაობს გამართულად, არ არის რეკომენდებული ოჯახის წევრი იყოს პალატაში”, – განმარტავს ის. თამარი არ გამორიცხავს, რომ ზოგიერთ მძიმე შემთხვევაში, დამატებით, ოჯახის წევრის მეთვალყურეობას უკეთესი შედეგი ჰქონდეს, მაგრამ წესით (თუნდაც ძალიან მძიმე) პაციენტს უნდა დაეხმაროს ექთანი: `ჩემი დაკვირვებით, ხშირად, ეს საზოგადოებაში გავრცელებული სტერეოტიპია, თუ ოჯახის წევრი საავადმყოფოშია, აუცილებლად სხვა ოჯახის წევრიც მასთან უნდა იყოს კლინიკაში. როცა ექთანი მუდმივად არის პოსტზე, ამის საჭიროება კლინიკაში არ არის. ნახვის საათები სავსებით საკმარისია.~ იგი ექთნის როლზეც ამახვილებს ყურადღებას: “საექთნო სამსახურს ცოტა უფრო მეტად უნდა აფასებდეს კლინიკა და, ზოგადად, სახელმწიფო. პაციენტი როგორც კი შევა სტაციონარში, შემდგომში მისი კეთილგანწყობა თუ დაავადებასთან ბრძოლის უნარი სწორედ ექთანზეა დამოკიდებული, მან უნდა შეუქმნას პაციენტს მოტივაცია და განწყობა გამოჯანმრთელებისკენ, შენ (კლინიკა) თუ ექთანს არ აფასებ, თავისთავად ამ ყველაფერს მოკლებულია პაციენტი.”
საქართველოში თავმდგომის ინსტიტუტის არსებობას ფსიქოლოგიურ ფაქტორს უკავშირებს ბათუმის რესპუბლიკური კლინიკური საავადმყოფოს ხელმძღვანელი მალხაზ ხალვაშიც, რომელიც ამბობს, რომ ასეთი პრაქტიკა მათ საავადმყოფოშიც არსებობს. “პაციენტის ოჯახის წევრები საქართველოს საავადმყოფოებში რჩებიან იმიტომ კი არა, რომ ამის სამედიცინო საჭიროება არსებობს, არამედ იმიტომ, რომ ამ დროს პაციენტი უფრო კომფორტულად გრძნობს თავს, ეს კი დადებითად აისახება მის გამოჯანმრთელების პროცესზე. რეალურად სხვა დატვირთვა თავმდგომს არ აქვს, რადგან ის ყველაფერი, რაც სამედიცინო თვალსაზრისით ესაჭიროება პაციენტს, ნებისმიერ სამედიცინო დაწესებულებაში არის უზრუნველყოფილი”, – ამბობს ის.
პაციენტის ოჯახის წევრები საავადმყოფოში ძირითადად სკამებზე ათევენ ღამეს. როგორც კლინიკებში ამბობენ, ცალკე მათთვის ავეჯსა და ღამის თევის ადგილზე ზრუნვა დიდ ხარჯებს უკავშირდება და ეს არც კლინიკის კომპეტენციაში შედის, თუმცა ასეთი შემთხვევების დროს, თავმდგომისთვის კომფორტის შესაქმნელად კლინიკები გარკვეულ დათმობებზე მიდიან. ჯუმბერ უნგიაძე: “იქვე, პალატაში თუ არის შესაძლებლობა, ვცდილობთ სავარძელზე დავაძინოთ ან რაიმე გამოვუძებნოთ, რომ ისიც არ გაწვალდეს.”
“თუ გვაქვს საშუალება, ვცდილობთ შევუქმნათ მას პალატაში გაჩერების პირობა. თუმცა, ჩვენი კლინიკის პირობებში ეს რამდენად შესაძლებელია, თავად განსაჯეთ”, – ამბობს მალხაზ ხალვაში.
პალატაში პაციენტის ოჯახის წევრის დარჩენის შესახებ რეგულაციები არც ევროპის ქვეყნებში არსებობს. ჯუმბერ უნგიაძის განმარტებით, იქ ასეთი პრაქტიკაც იშვიათია: “აქ ყველას უნდა თავზე დაადგეს პაციენტს. რეანიმაციაშიც კი მთელი სანათესაო მოდის და მიუხედავად აკრძალვისა, ითხოვენ, რომ ცალი თვალით მაინც შევახედოთ. ბახილებსაც კი არ იცვამენ, მიუხედავად გამაფრთხილებელი პოსტერისა”.
„გამგებლის სულხან ევგენიძისა და საკრებულოს თავმჯდომარის სულხან ოქროპირიძის ყოველთვიური ხელფასი 2 650 ლარია. აღნიშნულმა პირებმა ორი თვის განმავლობაში პრემიის სახით 10 600 ლარი აიღეს,“- განაცხადა რეზო ხარაზმა.
რეზო ხარაზი ამბობს, რომ გამგებელმა და საკრებულოს თავმჯდომარემ მსგავსი რაოდენობის პრემიები მაისშიც აიღეს: „მაშინ განაცხადეს, რომ მომდევნო თვეებში აღარ აპირებდნენ პრემიის გამოწერას, მაგრამ როგორც ვხედავთ, ეს მანკიერი პრაქტიკა გრძელდება. წელს ქობულეთში დაგეგმილი იყო სპორტსკოლის მშენებლობა, რომელიც 4 მილიონი ლარი ჯდებოდა, სპორტსკოლა არ ააშენეს, თანხა „სხვა ხარჯებში“ გადაიტანეს. მალე ყველა დავინახავთ ეს „სხვა ხარჯები“ პრემიებსა და დანამატებში დაიხარჯება“.
რეზო ხარაძის თქმით, საკრებულოს თავმჯდომარისა და გამგებლის ყოველთვიური საწვავის ლიმიტი 600 ლიტრია, „არც სატელეფონო ხარჯები აქვთ, კორპორაციული მომსახურებით სარგებლობენ. ლარის ინფლაციისა და სოციალური ფონის გაუარესების ფონზე, ქობულეთს ამ ორი თანამდებობის პირის შენახვა ორ თვეში 21 ათასი ლარი უჯდება “.
5 ოქტომბერს ღონისძიებები დაგეგმილია ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტებში, ხვალ, 6 ოქტომბერს ქედის მუნიციპალიტეტში, 7 ოქტომბერს კი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში.
8-იდან 10 ოქტომბრის ჩათვლით ფესტივალს ბათუმი უმასპინძლებს.
ფესტივალის ორგანიზატორების განცხადებით, ფესტივალში უცხოელების გარდა, საქართველოს ათი მუნიციპალიტეტიდან მიიღებენ ანიმატორები მონაწილეობას.
კატეგორიაში – ბავშვების მიერ შექმნილი საუკეთესო ფილმი, საკონკურსო ნამუშევრები რვა რეგიონიდან იქნება წარმოდგენილი. წელს, მე-7 ფესტივალზე პირველად იქნება წარმოდგენილი კატეგორია – საუკეთესო ქართული ფილმი.
გამარჯვებული ანიმაციური ფილმები შემდეგ ნომინაციებში გამოვლინდება: გრან – პრი საუკეთესო ფილმი უფროსებისათვის , საუკეთესო საბავშვო ფილმი ბავშვების მიერ შექმნილი, საუკეთესო ფილმი, საუკეთესო ექსპერიმენტული ფილმი, საუკეთესო სერიალი, საუკეთესო დებიუტი, საუკეთესო სტუდენტური ფილმი, საუკეთესო ქართული ანიმაციური ფილმი, ფილმების ჩვენებები გაიმართება კინოთეატრ „აპოლოში“ და ხელოვნების უნივერსიტეტში, ხულოს დრამატულ თეატრში, შუახევის, ქობულეთის და ქედის კულტურის ცენტრში.
ფესტივალის მიმდინარეობის პერიოდში გაიმართება ვორქშოპები და მასტერკლასები.
გამარჯვებულებს საერთაშორისო ჟიური გამოავლენს. ფესტივალის განმავლობაში საკონკურსო და საინფორმაციო პროგრამებში ნაჩვენები იქნება 42 ქვეყნის 120 ფილმი.
ფესტივალის ორგანიზატორი ანიმაციის განვითარების ფონდია.
„გთხოვთ, უსასყიდლოდ, საკუთრებაში გადმოგვცეთ ქობულეთში, აბაშიძის ქუჩა 128-ში მდებარე ქონება… ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების გადმოცემამდე, მზად ვართ უზრუნველვყოთ საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიის საკუთრებაში არსებული, შპს „კრწანისის პარკის“ 25% წილის სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა…“ – აღნიშნულია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსის, ბოდბელი ეპისკოპოსი იაკობის [იაკობიშვილი] წერილში [წერილის N 123], რომელიც ქორეპისკოპოსმა სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს“ თავმჯდომარეს 2015 წლის 11 სექტემბერს გაუგზავნა.
ქორეპისკოპოსის წერილი სააგენტოში 2015 წლის 14 სექტემბერს დარეგისტრირდა [რეგისტრაციის N 76884/04]. იმავე დღეს, ანუ 14 სექტემბერსვე, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა დიმიტრი ქუმსიშვილმა მიმართა მთავრობის ადმინისტრაციას ქონების გაცვლის მიზანშეწონილობის შესახებ და შესაბამისი განკარგულების პროექტიც წარუდგინა [მინისტრის წერილის ადმინისტრაციაში რეგისტრაციის N 63976]. განკარგულების პროექტით კი საპატრიარქოს სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ შპს „კრწანისის პარკის“ 100% წილი უნდა გადაეცა.
ადმინისტრაციაში მინისტრის წერილის შესვლიდან ერთ კვირაში, 2015 წლის 21 სექტემბერს, საქართველოს მთავრობამ გამოსცა შესაბამისი განკარგულება ქონების უსასყიდლოდ გადაცემა-გაცვლაზე [მთავრობას განკარგულების პროექტში არანაირი ცვლილება არ შეუტანია].
მინისტრის წერილიდან ირკვევა, რომ ბობოყვათში მდებარე სახელმწიფოს კუთვნილი უძრავი ქონება იმ დროისთვის შეფასებული იყო 34 მილიონ 425 ათას 492 ლარად. ადმინისტრაციიდან მიღებულ დოკუმენტებში კი არაფერია ნათქვამი ბობოყვათის რეზიდენციაში არსებულ ასევე სახელმწიფოს კუთვნილი მოძრავი ქონების ღირებულებაზე, რომელიც ასევე უსასყიდლოდ და სრულად გადაეცა საპატრიარქოს საკუთრებაში.
მინისტრმა მთავრობის ადმინისტრაციას დანართის სახით 59 ფურცელი გადაუგზავნა, თუმცა მთავრობის ადმინისტრაციამ მხოლოდ 10 ფურცლის ასლი მოგვაწოდა. მინისტრის წერილის მიხედვით ჩანს, რომ ქონების საპატრიარქოზე გადასაცემად შესაბამისი კანონპროექტი თურმე „საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მნიშვნელობის გათვალისწინებით“ მოამზადეს.
აჭარაში ექვსივე მუნიციპალიტეტის სასპორტო სკოლაში სპორტის 32 სახეობას ასწავლიან. სასპორტო სკოლებიდან გამოთხოვილი ინფორმაციის თანახმად, რაოდენობის მიხედვით, აჭარაში ყველაზე მეტი ბავშვი – 514 ფეხბურთს მისდევს, ყველაზე ცოტა კი 14 მოსწავლე სპორტულ ცეკვებშია გაწევრიანებული, თუმცა სპორტულ ცეკვებს ექვსი მუნიციპალიტეტიდან მხოლოდ ბათუმში ასწავლიან. ხოლო ფეხბურთის ჯგუფები ექვსივე მუნიციპალიტეტშია.
ფეხბურთში, ისევე როგორც რაგბსა და ძიუდოში, ცალკე არსებობს ქალთა ფეხბურთი, რომლის ერთი ჯგუფი მხოლოდ ბათუმშია (36 გოგო), თუმცა გოგონების ფეხბურთის ჯგუფი არსებობს ქობულეთის სასპორტო სკოლაშიც, სადაც საერთო ჯამში ფეხბურთს 115 ბავშვი სწავლობს, აქედან – 80 გოგოა.
რაც შეეხება ქალთა გუნდებს – რაგბსა და ძიუდოს მხოლოდ ხელვაჩაურის სასპორტო სკოლაში ასწავლიან. შვიდქალა რაგბში 15, ხოლო ქალთა ძიუდოში 26 სპორტსმენი ჰყავთ. ბათუმის სასპორტო სკოლაში კი შემდეგ სახეობებში წვრთნიან ბავშვებს: ფარიკაობა, მხატვრული ტანვარჯიში, სპორტული ტანვარჯიში, ტაეკვონდო, აკრობატიკა, წყალბურთი, ბატუტზე ხტომა, ბალახის ჰოკეი, ხრიდოლი, მთამსვლელობა და სპორტული ცეკვა. მიუხედავად საერთო სურათისა, ხელვაჩაურის სასპორტო სკოლაში ამბობენ, რომ იქ ყველაზე წარმატებული სპორტი მშვილდოსნობაა. „მშვილდოსნობაში გვყავს ევროპის ვერცხლის პრიზიორი ხათუნა ნარიმანიძე. დიდი შედეგები გვაქვს ქალთა ძიუდოშიც – გვყავს ბაქოს ოლიმპიური თამაშების მონაწილე, ასევე მსოფლიო და ევროპის პრიზიორები“, – ამბობს ხელვაჩაურის სასპორტო სკოლის სასწავლო ნაწილის გამგე შაქრო წულუკიძე. მშილდოსნობა აჭარაში მხოლოდ ორ მუნიციპალიტეტში ისწავლება, ბათუმში 13 მოსწავლეა, ხოლო ხელვაჩაურში – 38.
სპორტის ის სახეობები, რომლებიც სასპორტო სკოლებში არ შედის, შეიძლება არსებობდეს კლუბის სახით. მაგალითად, სასპორტო სკოლებიდან მხოლოდ შუახევში არსებობს რაგბის ჯგუფი. თუმცა ბათუმსა და ქობულეთში ცალკე არსებობს სარაგბო კლუბები. „ჩვენთან შვიდი სახეობა იყო, რაგბი გამოეყო და ცალკე კლუბად ჩამოყალიბდა. მუნიციპალიტეტში არის ცალკე აიპები კალათბურთის, ფრენბურთისა და ხელბურთის. იქაც ბევრი ბავშვი დადის“, – ამბობს ქობულეთის კომპლექსური სასპორტო სკოლის დირექტორი ზურაბ კახიძე.
ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ქედისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებიდან ყველაზე მეტი ახალგაზრდა ხელვაჩაურის სასპორტო სკოლაში ჰყავთ, იქ 383 ბავშვი სწავლობს. მას მოჰყვება შუახევი – 382 ბავშვით, ხულო 376-ით და ქობულეთი 302 ბავშვით; ქედის სასპორტო სკოლაში კი მხოლოდ 180 მოზარდი სწავლობს. ზურაბ კახიძის თქმით, 2015 წელს ქობულეთის სასპორტო სკოლაში, ახალი სეზონიდან, 20 ბავშვით შემცირდა რაოდენობა. „როდესაც სწავლების მაღალ ეტაპზე გადადიან ბავშვები, სხვადასხვა ადგილას ხდება მათი განთესვა“, – ამბობს ის. მისი აზრით, ამა თუ იმ სპორტის პოპულარობა კეთილმოწყობილ ინფრასტრუქტურაზეა დამოკიდებული. „დღეს ყველაზე კარგი ბაზები ჭიდაობაში გვაქვს, არის დარბაზი, ლეიბები, მთელი წლის განმავლობაში ამინდზე არ ვართ დამოკიდებული და სულ მეცადინეობა მიდის. ჭადრაკშიც არიან მსურველები და ფეხბურთშიც, თუმცა ჩვენს სპორტსკოლაში ყველაზე უფრო მეტად ჭიდაობა – ძიუდო და თავისუფალი ჭიდაობა აინტერესებთ. სპორტის ყველა სახეობაში სპორტული ბაზები რომ იყოს, უფრო მეტი ბავშვი იქნება“, – დასძენს ზურაბ კახიძე.
რაოდენობის თვალსაზრისით ყველაზე მეტი ბავშვი ბათუმის სასპორტო სკოლაში სწავლობს – სულ 1579 მოსწავლე. სასპორტო სკოლაში ამბობენ, რომ ეს მონაცემი 2014-2015 წლის სეზონისაა და 2015-2016 წლის სეზონისთვის ჯგუფები ჯერ არ დაკომპექტებულა. ამიტომ შეიძლება იყოს ცვლილება – რაოდენობა გაიზარდოს ან შემცირდეს. ბათუმის სასპორტო სკოლის სპორტსმენებს 2014 წელს სულ 353 მედალი აქვთ მოპოვებული, სპორტის 22 სახეობაში. მედლების ყველაზე მეტი რაოდენობა ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაზე მოდის – 131 (39 ოქრო, 29 ვერცხლი, 63 ბრინჯაო), თავისუფალ ჭიდაობაზე – 22 (6 ოქრო, 7 ვერცხლი, 9 ბრინჯაო), ხოლო მაგიდის ჩოგბურთზე – 44 მედალი (22 ოქრო, 15 ვერცხლი, 7 ბრინჯაო).
აჭარის ექვს მუნიციპალიტეტში არსებული სასპორტო სკოლების მოსწავლეთა საერთო რაოდენობა სპორტის სახეობების მიხედვით
|
#
|
ფეხბრურთისს სახეობა |
მოსწავლეების რაოდენობა |
| 1. | ფეხბურთი | 514 |
| 2. | ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა | 395 |
| 3. | თავისუფალი ჭიდაობა | 362 |
| 4. | კალათბურთი | 236 |
| 5. | ჭადრაკი | 185 |
| 6. | მაგიდის ჩოგბურთი | 145 |
| 7. | მძლეოსნობა | 139 |
| 8. | სათხილამურო სპორტი | 116 |
| 9. | ძიუდო | 105 |
| 10. | ფრენბურთი | 91 |
| 11. | ქართული ჭიდაობა | 76 |
| 12. | ფარიკაობა | 74 მხოლოდ ბათუმში |
| 13. | მხატვრული ტანვარჯიში | 65 მხოლოდ ბათუმში |
| 14. | ხელბურთი | 64 |
| 15. | სპორტული ტანვარჯიში | 62 მხოლოდ ბათუმში |
| 16. | ძალოსნობა | 57 |
| 17. | კრივი | 56 |
| 18. | ტაეკვონდო | 52 მხოლოდ ბათუმში |
| 19. | მშვილდოსნობა | 51 |
| 20. | აკრობატიკა | 44 მხოლოდ ბათუმში |
| 21. | ქალთა ფეხბურთი | 36 |
| 22. | რაგბი | 35 |
| 23. | წყალბურთი | 30 მხოლოდ ბათუმში |
| 24. | ქალთა ძიუდო | 26 მხოლოდ ხელვაჩაურში |
| 25. | კიკ-ბოქსინგი | 26 |
| 26. | ბატუტზე ხტომა | 25 მხოლოდ ბათუმში |
| 27. | ბალახის ჰოკეი | 21 მხოლოდ ბათუმში |
| 28. | ველოსპორტი | 20 ქობულეთში |
| 29. | ხრიდოლი | 18 მხოლოდ ბათუმში |
| 30. | მთამსვლელობა | 17 მხოლოდ ბათუმში |
| 31. | შვიდქალა რაგბი | 15 მხოლოდ ხელვაჩაურში |
| 32. | სპორტული ცეკვა | 14 მხოლოდ ბათუმში |
შემთხვევა 4 ოქტომბერს, დაახლოებით 03:00 საათზე მოხდა.
ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურის უფროსმა ირაკლი ახალაძემ „ბათუმელბს“ უთხრა, რომ ობიექტზე მშენებლობა არ მიმდინარეობდა.
„ეს იყო ძველი მიტოვებული ობიექტი, რომელიც თავისით ჩამოიშალა. 2013 წელს ამ შენობაზე შეთანხმდა მანსარდის მშენებლობის პროექტი. 2014 წელს კი გაიცა მანსარდის დაშენების ნებართვა მსუბუქი კონსტრუქციით, მაგრამ ეს მანსარდი არ დაშენებულა. მშენებლობა არც დაწყებულა. ის ძველი დაინგრა რომელიც 10 წელზე მეტია აშენებდა დამკვეთი და ეტყობა არ იყო დაცული“.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ცნობით, შსს მომხდარს სისხლის სამართლის კოდექსის 240-ე მუხლით – სამთო, სამშენებლო ან სხვა სამუშაოს წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევით იძიებს, რაც ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაო ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე.
ახალგაზრდებს შორის ევროპის 25-ე ჩემპიონატი ხორვატიაში 21 სექტებმრიდან 1 ოქტომბრამდე მიმდინარეობდა. გოგონებს შორის შეჯიბრება ექვს ასაკობრივ კატეგორიაში (U18, U16, U14, U12, U10, U08) გაიმართა და მასში სულ 39 ქვეყნის 354 მოჭადრაკე მონაწილეობდა.
საქართველოდან სულ 9 გოგო მონაწილეობდა. მათ შორის იყო U16-ში ასპარეზობდა ბათუმის საჭადრაკო კლუბ „ნონას“ წევრი ნატა ჯიბუტი, რომელიც თავის ასაკობრივ კატეგორიაში 38-ე ადგილზე გავიდა 52 მოთამაშეს შორის.
ჩემპიონატის მონაწილე გოგოები საქართველოდან:
U18 (სულ 48 მონაწილე)
ნინო ხომერიკი – პირველი ადგილი
მარიამ ჭოლაძე – 26-ე ადგილი
U16 (სულ 52 მონაწილე)
ნატა ჯიბუტი – 38-ე ადგილი
U14 (სულ 67 მონაწილე)
ლილე ქორიძე – მე-19 ადგილი
მაია ბეჭვაია – 34-ე ადგილი
U12 (სულ 65 მონაწილე)
ეკატერინე ფიფია – მე-15 ადგილი
U10 (სულ 73 მონაწილე)
თამარ ტასოშვილი – 42-ე ადგილი
U08 (სულ 49 მონაწილე)
მარიამ გაბელაია – მე-15 ადგილი
მარიამ ღვატუა – მე-20 ადგილი
„გაწმენდვითი სამუშაოები მიმდინარეობს, წყალმა გადინება დაიწყო. იმის საშიშროება, რომ წყალი დაგუბდეს და მოსახლეობას საფრთხე შეექმნას, აღარ არსებობს“ – განაცხადა გამგებელმა.
ადგილი, სადაც მეწყრული პროცესები განვითარდა, კარიერია და აქ ინერტულ მასალას მოიპოვებენ, რის გამოც მასობრივად მიმდინარეობს აფეთქებები. კითხვაზე, შეუწყდება თუ არა ინერტიული მასალის მოპოვების ლიცენზია კომპანიას აღნიშნულ ტერიტორიაზე, დავით დუმბაძე ასე პასუხობს:
„მეწყერი იმ ადგილზე ჩამოწვა, სადაც შპს „რასე“ ინერტიულ მასალას მოიპოვებს, რაც შეეხება სამომავლოდ ინერტიული მასალის მოპოვებას, ამ საკითხს პასუხს ვერ გაგცემთ, იმდენად რამდენადაც ეს ჩემს კომპეტენციაში არ შედის, ინერტიული მასალის მოპოვებაზე ლიცენზიის გაცემა მუნიციპალიტეტის დონეზე არ ხდება“.
შეგახსენებთ, 3 ოქტომბერს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოლოგანში საღამოს ჩამოწოლილმა მეწყერმა მდინარე ბზანა ჩაკეტა და არსებობდა დასახლებული ტერიტორიის დატბორვის რისკი.
შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, მიმდინარე წელს დეკლარაცია 458 604-მა ადამიანმა წარადგინა. აქედან, 4 ოქტომბრისთვის, თანხა დაბრუნებული იყო 458 602 მოქალაქეზე.
დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვისა და წლის განმავლობაში გადახდილი გადასახადის დაბრუნების უფლება 2015 წლის შემოსავლებზე აღარ გავრცელდება. ანუ, 2016 წლიდან დაუბეგრავი მინიმუმი აღარ გაიცემა.
იხილეთ სეანსები:
| დრო | ფილმი | ფასი |
| 12:00 | ნოეს კიდობანმა გაგვასწრო! | 7 – 8 |
| 14:00 | ნოეს კიდობანმა გაგვასწრო! | 8 – 9 |
| 16:00 | ჰიტმენი: აგენტი 47 | 8 – 9 |
| 19:00 | ლეგენდა | 8 – 9 |
| 22:00 | ჰიტმენი: აგენტი 47 | 8 – 9 |
მეწყერთან ახლოს, დაახლოებით ნახევარ კილომეტრში, დასახლებული პუნქტია. ადგილზე მობილიზებულია შესაბამისი სამსახურები.
ქედის გამგებლის განცხადებით მოსახლეობა წასვლაზე უარს აცხადებს და დასძენს, რომ თუ არ მოხდა ჩამოყოლილი მასის გაწმენდა შეიქმნება დატბორვის საშიშროება.
„ორ ადგილზე ჩამოწვა მეწყერი, რომელმაც გადაკეტა მდინარე, თუ ეტაპობრივად მოხდა წყალის გამოშვება, დატბორვის საფრთხე არ შეიქმნება. ამ დროისთვის მობილიზებულია ტექნიკა, დაიწყება გაწმენდვითი სამუშაოები, რომ არ განვითარდეს დამატებითი მეწყერული პროცესები. საფრთხე თავისთავად არსებობს, მოსახლეობამ გასვლაზე უარი განაცხადა“ – უთხრა „ბათუმელებს“ დავით დუმბაძემ.
ადგილი, სადაც მეწყერული პროცესები განვითარდა კარიერია. შპს “ბათმშენი ჯგუფი”აქ ინერტულ მასალას მოიპოვებს, რის გამოც მასობრივად მიმდინარეობს აფეთქებები.
ძლიერმა ქარმა ქობულეთში, აღმაშენებლის ქუჩაზე ორი ხე წააქცია, შემთხვევა 3 ოქტომბერს საღამოს მოხდა.
როგორც ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა სულხან ევგენიძემ „ბათუმელებს“ განუცხადა ხეების წაქცევას ზიანი არ მოჰყოლია.
აღმაშენებლის ქუჩა არამარტო ცენტრალური ქუჩაა ქობულეთის, ის ცენტრალურ მაგისტრალსაც წარმოადგენს.
„ავტომობილების მოძრაობა ნახევარი საათითაც არ შეფერხებულა. ადგილზე მივიდა სამაშველო სამსახური და გამწვანების სამსახური. წაქცეული ხეები დახერხეს და ტროტუარზე გადააწყეს, მათ სოციალურად შეჭირვებულებს გადასცემენ” – უთხრა ბათუმელებს სულხან ევგენიძემ.
კონკურსი ტარდება პროექტის „რეგიონული მედია ახალგაზრდების საარჩევნო ინფორმირებისა და განათლებისთვის“ ფარგლებში, საარჩევნო სისტემების განვითარების, რეფორმებისა და სასწავლო ცენტრის ფინანსური მხარდაჭერით.
ესსეს, სლოგანისა და ფოტოსთვის შერჩეული თემა უნდა უკავშირდებოდეს არჩევნებს და საარჩევნო სფეროში არსებულ პრობლემურ საკითხებს.
საკონკურსო ესსეს, სლოგანისა და ფოტოს თემატიკაა:
• არჩევნები და მოქალაქე
• ჩემი მაჟორიტარი
• თანასწორი საარჩევნო გარემო
• არჩევნები – სახალხო მმართველობის განხორციელება.
კონკურსში მონაწილეობა შეუძლია საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს. პრიორიტეტია ახალგაზრდა ამომრჩეველი. არ განიხილება ესსე, სლოგანი, ფოტო, რომელიც უკვე გამოქვეყნებულია. პლაგიატიზმის გამოვლენის შემთხვევაში ესსე/სლოგანი/ფოტო/ მოიხსნება კონკურსიდან.
შეფასების კრიტერიუმებია:
1. ზოგადი თემის ფარგლებში კონკრეტული პრობლემის ნათლად გამოკვეთა (პრობლემის იდენტიფიკაცია)
2. პრობლემის აქტუალობა
3. გამოკვეთილ პრობლემატიკასთან დაკავშირებით ნათლად ჩამოყალიბებული ავტორისეული ხედვა /პრობლემის შეფასება და გადაჭრის გზის შემოთავაზება (ესსეს შემთხვევაში)
4. მსჯელობის ლოგიკურობა (ესსეს შემთხვევაში)
5. გამართულად წერის უნარი (ესსეს შემთხვეაში).
კონკურსში წარმოდგენილ მასალებს შეაფასებს ჟიური, რომელიც დაკომპლექტდება მედია პროფესიონალებით და „GRMA-ს“ წარმომადგენლებით. თემის ფარგლებში გამოვლინდება ერთი გამარჯვებული ესსე, სლოგანი და ფოტო. წარმოდგენილი მასალები აიტვირთება პროექტის ფეისბუქ-გვერდზე და მოხდება „სახალხო“ გამარჯვებულების გამოვლენაც მოწონებების რაოდენობის მიხედვით. გამარჯვებულები დაჯილდოვდებიან დიპლომებითა და ინტელექტუალური პრიზებით.
ფორმატი და სხვა პირობები:
ესსე წარმოდგენილი უნდა იყოს MS Word-ში, შემდეგ ფორმატში:
• ენა: ქართული
• შრიფტი: sylfaen – ქართული უნიკოდი
• შრიფტის ზომა: ტექსტი -11 სქოლიო -8
• დაშორება ხაზებს შორის: 1,5
• ესსეს მოცულობა არ უნდა აღემატებოდეს 600 სიტყვას.
· ფოტო შეიძლება იყოს როგორც დოკუმენტური, ისე მხატვრული, (მონტაჟი ან „ფოტოშოპით“ დამუშავება მიუღებელია). შესაძლებელია მაქსიმუმ 4 ფოტოს წარმოდგენა, JPG ფორმატში.
· სლოგანიც წარმოდგენილი უნდა იყოს MS Word-ის ფორმატში, მაქსიმუმ – ოთხი სლოგანი.
საკონკურსო მასალების წარდგენის ვადები
საკონკურსო ესსე/ სლოგანი / ფოტო წარმოდგენილი უნდა იყოს არაუგვიანეს 2015 წლის 15 ნოემბრისა, 18 საათამდე, ელექტრონულ ფოსტაზე grmageorgia@gmail.com Subject მიუთითეთ: ესსე/სლოგანი/ფოტო კონკურსი საარჩევნო თემატიკაზე. დამატებითი ინფორმაციისათვის დაუკავშირდით:
პროექტის კოორდინატორს მაია მამულაშვილს 593264533
პროექტის დირექტორს ნატო გუბელაძეს 599107794 ან 577247711.
აქციის ერთ-ერთი მონაწილე
მსვლელობას აჭარის პროფესიული კავშირების გაერთიანების თავმჯდომარე ილია ვერძაძე მიუძღოდა და რუპორით ახსენებდა საზოგადოებას შრომით უფლებებს.
ილია ვერძაძე: „დღეს საქართველოში ოქტომბრის პირველი შაბათია, „ღირსეული შრომის დღე“, რომელიც საქართველოს პროფკავშირების გაერთიანებამ 2008 წელს დააფუძნა. თუმცა, მალე, შვიდი თვის შემდეგ ITUS-მაც (International Trade Union Confederation – პროფკავშირების საერთაშორისო კონფედერაცია) გამოაცხადა 7 ოქტომბერი ასევე „ღირსეული შრომის მსოფლიო დღედ“. იმის გამო, რომ დაემთხვა და ახლოსაა ეს თარიღები, საქართველოში კვირეულის სახით აღვნიშნავთ.
[ეს აქცია არის] ხელისუფლების, დამსაქმებლების, ნებისმიერი მოქალაქისა და ზოგადად, საზოგადოების ყურადღების მიქცევა ღირსეული შრომისადმი.
სხვადასხვანაირად აღვნიშნავთ ამ დღეს. შარშან, მაგალითად, თბილისში ვიყავით და იქ აღვნიშნეთ. შეიძლება სხვა დროს კონფერენცია მივუძღვნათ ამ დღეს“.
მინისტრის მიერ გამოცემული ბრძანება #729 ამტკიცებს სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღისა და გაზის (აირის) იარაღის ბრუნვის წესების ცოდნაში გამოცდის ჩატარების ინსტრუქციას.
იარაღის შეძენის მსურველს მოეთხოვება: იარაღის შესახებ კანონის ცოდნა, უსაფრთხოდ შენახვა-გადატანის წესები, პირველადი სამედიცინო დახმარების წესები.
გამოცდის ჩაბარებასთან ერთად იარაღის შეძენის მსურველმა უნდა გადაიხადოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურებისათვის დაწესებული საფასურისა და ვადების შესახებ საქართველოს კანონით დადგენილი სავალდებულო გადასახდელი, დამატებული ღირებულების გადასახადის ჩათვლით.
ამ ცვლილების შესახებ ცნობა სააგენტომ გუშინ 2 ოქტომბერს განათავსა თავის ვებგვერდზე, სადაც ნათქვამია, რომ „ცვლილება იარაღის მოხმარების წესების ზოგადი ცოდნის გაუმჯობესების, უსაფრთხო გამოყენებისა და მოხმარების მიზნით განხორციელდა“.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადება:
„იარაღის შეძენის მსურველები გამოცდას თავდაცვის მოკლელულიანი ცეცხლსასროლი იარაღის, გაზის (აირის) იარაღის, სპორტული ცეცხლსასროლი იარაღისა და სანადირო ცეცხლსასროლი იარაღის ბრუნვის წესების ცოდნაში ჩააბარებენ. საგამოცდო ბილეთები საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვითაა შედგენილი. იარაღის დარეგისტრირების მსურველი რეგისტრაციის პროცედურის გავლას მხოლოდ გამოცდის წარმატებით გავლის შემთხვევაში შეძლებს.
საგამოცდო ტესტი 20 კითხვისგან შედგება და გამოცდა ჩაბარებულად 18 სწორი პასუხის გაცემის შემთხვევაში ჩაითვლება. იარაღის შეძენის მსურველს თეორიული გამოცდის ჩასაბარებლად 30 წუთი ეძლევა.
იარაღის ბრუნვის წესების ცოდნაში გამოცდის ჩაბარება არ ეხებათ იმ მოქალაქეებს, რომლებიც იარაღს 1 ნოემბრამდე დაირეგისტრირებენ. იარაღის მფლობელი გამოცდას მხოლოდ ახალი იარაღის შეძენის შემთხვევაში აბარებს. ამავდროულად, გამოცდის ჩაბარების შემდეგ, მოქალაქეს იმავე ტიპის სხვა იარაღის შეძენისას გამოცდაზე ხელმეორედ გასვლა აღარ მოუწევს.
იარაღის შეძენის მსურველებს გამოცდაზე გასვლა შსს-ს მომსახურების სააგენტოს ყველა განყოფილებაში შეეძლებათ. გამოცდაზე გასასვლელად უნდა წარმოადგინონ ცნობა ფსიქიკური მდგომარეობის შესახებ, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და საფასურის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი“.
სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღის და გაზის (აირის) იარაღის ბრუნვის წესების ცოდნაში გამოცდის ჩატარების ინსტრუქციის მიხედვით გამოცდას შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო ჩაატარებს.
საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის გიორგი მღებრიშვილის მიერ გამოცემული ბრძანება #729, 1 ნოემბრიდან ამოქმედდება.
აქციის ფარგლებში ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ქირურგი, ოფთალმოლოგი, კარდიოლოგი, ექოსკოპისტი, თერაპევტი, ნევროპათოლოგი და ოტო-რინო-ლარინგოლოგი (ყელ-ყურ-ცხვირის ექიმი) მოსახლეობას გამოკვლევებს უტარებენ.
ბათუმის რესპუბლიკური კლინიკის საავადმყოფოს დირექტორის მოადგილისა და კლინიკის მენეჯერის გიორგი კიკაბიძის თქმით, მოსახლეობის ძირითად ნაწილს სახსრების ტკივილი აწუხებს.
„პაციენტების მიღება დავიწყეთ 11 საათიდან ბოლო პაციენტამდე ვიმუშავებთ. დილიდან 80-მდე პაციენტი მოვიდა. მათ შორის ჭარბობენ ქალი პაციენტები. მოსახლეობის ძირითადი ჩივილი სახსრების ტკივილია, ზოგს წნევა ახუწხებს“.
მისივე თქმით, სამედიცინო შემოწმება მოსახლეობას სოფლის ამბოლატორიებში ან საჯარო სკოლის შენობაში უტარდებათ.
„ამ აქციას 2015 წლიდან ვატარებთ და თვეში ორჯერ (შაბათობით) ხელვაჩაურის სხვადასხვა სოფლებში გავდივართ. სოფლის გამგებელი ამ აქციის შესახებ წინაწარ აფრთხილებს მოსახლლეობას. ჩვენ ამბოლატორიაში. ან სკოლის შენობაში ვაწარმოებთ მოსახლეობის გასინჯვებს. მოგვაქვს კარდიოგრამის აპარატი და ექოსკოპიის გადასატანი აპარატი, ხოლო ნერვოპათოლოგს, თვალის ექიმს, ყელ-ყურ ცხვირის ექიმს თავ-თავიანთი ინსტრუმენტი მოაქვთ“.
მომდევნო უფასო სამედიცონო შემოწმება, ორი კვირის შემდეგ 17 ოქტორმბერს სოფელ ახალსოფელში ჩატარდება.
უფასო სამედიცინო აქცია ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ინიციატივითა და ორგანიზებით ტარდება.
მიმდინარე სეზონში კი ექვსი თამაშის ჯამში ბათუმის დინამო 9 ქულით მერვე ადგილზე იმყოფება, თბილისის დინამო კი 15 ქულით მეორე ადგილზე გორის „დილას“ (16 ქულა) შემდეგ.
3 ოქტომბერს ერთმანეთს შეხვდებიან
15:00 საათზე
სამტრედია – გორის დილა ―›სამტრედია, ეროსი მანჯგალაძის სახელობის სტადიონი
საპოვნელა – ლოკომოტივი ―›ქუთაისი, სტადიონი „რამაზ შენგელია“
ცხინვალი – ფოთის კოლხეთი ―›თბილისი, მიხეილ მესხის სათადარიგო სტადიონი
18:00 საათზე
ბათუმის დინამო – თბილისის დინამო ―›თბილისში, ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონი „დინამო არენა“.
მეშვიდე ტურის თამაშები ხვალ გაგრძელდება.
4 ოქტომბერს ერთმანეთს შეხვდებიან:
15:00 საათზე
სიონი – მერანი ―›ბოლნისი, სტადიონი – „თამაზ სტეფანია“
შუქურა – საბურთალო ―› ქობულეთი, სტადიონი „ჩელე არენა“
ჩიხურა – ტორპედო ―› ივაწმინდა, ცენტრალური სტადიონი
საკონკურსო კომისიის თავმჯდომარე მუნიციპალიტეტის გამგებელი დავით დუმბაძეა. კომისიის შემადგენლობაშია ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე გურამ ანანიძე, საკრებულოს წევრი ჯამბულ სურმანიძე და აჭარის მთავრობიდან მოწვეული წევრი ავთანდილ ბოლქვაძე. გასაუბრებას ესწრება ასევე მთავრობიდან მოწვეული წევრი რესან შარაშიძე, თუმცა ის კონკურსანტების ცოდნას არ შეაფასებს.
დავით დუმბაძე აცხადებს, რომ გასაუბრება ობიექტურად ჩატარდება და განმარტავს, რომ ვაკანტურ თანამდებობებზე კონკურსის წესით შერჩეულ წევრებს ერთი კვირაში დანიშნავენ.
გასაუბრებას ქედაში არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამართლიანი არჩევნების” წარმომადგენელი ვლადიმერ თებიძე აკვირდება.
გამოძიებამ დაადგინა, რომ დაკავებულები დროებით მფლობელობაში არსებულ სასტუმროსა და კლუბში, გარკვეული თანხის სანაცვლოდ, ქალბატონებს ფართებს პროსტიტუციისთვის უთმობდნენ. სამართალდამცველებმა სასტუმროს და კლუბის მომსახურე პერსონალი და ქალები მოწმის სახით დაკითხეს.
გამოძიება პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემის და პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემაში დახმარების ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ის 254-ე და 25-254-ე მუხლებით).
დღეს გამართულ საღამოს ქედაში აჭარის მწერალთა კავშირის წევრები და ხელისუფლების წარმომადგენლები დაესწრნენ.
შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიებით დადგინდა, რომ დაკავებულმა მიმდინარე წლის 30 სექტემბერს, საღამოს, ქობულეთში, აღმაშენებლის გამზირიდან „ფორდის“ მარკის ავტომობილი გაიტაცა, დაახლოებით ასი მეტრის გავლის შემდეგ საცხოვრებელი კორპუსის ეზოში მდგარ ავტომანქანას შეეჯახა, გატაცებული ავტომობილი კი მიატოვა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. “სამართალდამცავებმა, ჩატარებული საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, მოსამართლის მიერ გაცემული განჩინების საფუძველზე, ბრალდებული მომხდარიდან ორ დღეში დააკავეს. დაკავებული აღიარებს ჩადენილ დანაშაულს”.
გამოძიება სატრანსპორტო საშუალების წინააღმდეგ ქურდობის ფაქტზე მიმდინარეობს, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია (საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით).
შეგახსენებთ, რომ 30 სექტემბერს ქობულეთში აჭარის ტელევიზიის ქობულეთის ბიუროს ავტომანქანა გაიტაცეს. ამის შესახებ პოლიციას ტელევიზიის ჟურნალისტმა, ნინო ინაიშვილმა შეატყობინა. შეტყობინებიდან გარკვეულ პერიოდში, დაახლოებით ღამის 10 საათიდან სამი საათის განმავლობაში, ჟურნალისტი პოლიციის შენობაში იმყოფებოდა. ჟურნალისტი დაკითხეს, სადაც ის მოყვა თუ როგორ გაიტაცეს მანქანა. დაკითხვიდან გამოსულ ჟურნალისტს სამმართველოს ეზოში დახვდა ქობულეთის პოლიციის უფროსი – ზაქარია გურჩიანი და მას ჩვენების შეცვლა სთხოვა. პოლიციის უფროსთან ერთად პოლიციის ეზოში იმყოფებოდნენ სავარაუდო ბრალდებულის ახლობელი და მისივე ადვოკატი.
შს სამინისტროს ინფორმაციით, ქობულეთის პოლიციის უფროსის ზაქარია გურჩიანის საქმეს პროკურატურა იძიებს.
აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი, “თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის” ხელმძღვანელი, იურისტი ასლან ჭანიძე: “ამის უფლებას, საკუთარ თავს აძლევს პოლიციის უფროსი, რომელიც ამით რეალურად არღვევს კანონს. ამ ფაქტში ადვოკატი და სხვა ადამიანებიც მონაწილეობდნენ, მაგრამ ეს ყველაზე აღმაშფოთებელია იმ ადამიანისგან, რომელიც კანონის სადარაჯოზე უნდა იდგეს. იგი გაურკვეველი მესიჯებით საუბრობს ფარულ ჩანაწერში, ამბობს რომ ეს იყო ხუმრობა და ა.შ. ჩემთვის ეს გარემოება იმიტომაც არის საეჭვო, რომ როგორც მე ვიცი ეს არ იყო ნინოს მანქანა, ეს იყო აჭარის ტელევიზიის დაქვემდებარებაში არსებული მანქანა და ამ შემთხვევაში თუ ის პიროვნება ნინოს ეხუმრებოდა, მაშინ მისამართიც შეეშალა. ვფიქრობ აქ დიდი საგამოძიებო მოქმედებები არ არის ჩასატარებელი, სამართალდამცავმა ორგანოებმა ოპერატიულად უნდა იმოქმედონ და ეს საქმე არ უნდა გადადონ იმ პრინციპით, რომ იგი დავიწყებას მიეცემა. იმ შემთხვევაში თუ ეს საქმე მიიჩქმალება, შეიძლება გაცილებით უფრო უარეს შედეგამდე მივიდეთ. წარმოიდგინეთ რომ ეს არ ყოფილიყო ჟურნალისტი და ეს ყოფილიყო ჩვეულებრივი მოქალაქე, რომელსაც წვდომა საზოგადოებასთან უფრო ნაკლები აქვს, ვიდრე თქვენ (ჟურნალისტებს) და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს. თუ ამას უკვე ჟურნალისტთან ბედავენ, წარმომიდგენია როგორი მიდგომა ექნებათ ჩვეულებრივი მოქალაქეებისადმი” – ამბობს ასლან ჭანიძე
ჟურნალისტი, ჯაბა ანანიძე: “ბუნებრივია ეს ძალიან ცუდი ფაქტია, ეს რაღაც სერიის გაგრძელებაა, ძალიან ბევრი ფაქტი გვხვდება ჩვენს რეალობაში, როცა ჟურნალისტებზე ხორციელდება ზეწოლა, შანტაჟი, მუქარა… და ყველაზე სამწუხარი არის ის, რომ ეს საქმეები არის შემოწყობილი პროკურატურის თაროებზე. მე არ მახსენდება არც ერთი გამოძიებული საქმე, მათ შორის არც აჭარაშიც მომხდარი შემთხვევები. ეს არის ძალიან დიდი საფრთხის შემცველი. ეს არის მთავარი ნიშანი იმისა, რომ რეალურად ჟურნალისტის დამოუკიდებლობა და დამოუკიდებლად მუშაობა არ არის უზრუნველყოფილი. გუშინ, როცა ევროსაბჭოს სხდომაზე ვისმენდი ხელისუფლების წარმომადგენლების გამოსვლებს, ისინი ამბობდნენ რომ მათთვის პრიორიტეტი არის მედიის თავისუფლება და რომ მათ ეს მიდგომა შეცვალეს წინა ხელისუფლებისგან განსხვავებით… თუკი ეს ასეა, მაშინ ჩვენ ეს საქმით უნდა დავინახოთ და უნდა მოიხდეს ამ საქემეების გამოძიება”.
აჭარის ტელევიზიის ხელმძღვანელი, სოსო სტურუა: “ჩვენ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია და რადიო, ყოველთვის გვერდით დავუდგებით არა მარტო ჩვენს თანამშრომლებს, არამედ ყველა, საქართველოში მოქმედ ჟურნალისტს მსგავსი ფაქტის შემთხვევაში. ბრალდებაც გაისმა, თითქოს რაღაც ძალები დგას ამ ყველაფრის უკან. მინდა ყველას გასაგონად ვთქვა, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ტელევიზიასა და რადიოში რა ინფორმაციაც გადაიცემა, ამათ უკან არავინ დგას და არც არასდროს იდგება. ჩვენ ვავრცელებთ მხოლოდ იმ ინფორმაციას, რაც საზოგადოებისთვის არის საინტერესო”.
პარკირების წესების დარღვევის ამსახველი ფოტოები, გადაღებულია ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში.
რატომ გადაწყვიტა მთავრობამ კრწანისის ტყე-პარკის უკან დაბრუნება, რა გეგმები აქვს ტყე-პარკთან დაკავშირებით და რატომ გაცვალა მასში ბობოყვათში მდებარე 35 მილიონად შეფასებული ქონება, რომლის აუქციონით გაყიდვასაც გეგმავდა?
„იქ იყო ქონების ჩანაცვლება და ცხადია, რომ სახელმწიფომ უფრო მეტი საპრივატიზაციო ობიექტები მიიღო, რომლებსაც უფრო მეტი საინვესტიციო დატვირთვა ექნება“, – განაცხადა საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა ნოდარ ხადურმა.
ეკონომიკის მინისტრ დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადებით კი, მთავრობას კრწანისის ტყე-პარკთან დაკავშირებით რაიმე კონკრეტული გეგმა არ აქვს: „არ მინდა შევიდე ღირებულებით ნაწილში, თუმცა ღირებულებით ნაწილში მე ვფიქრობ, რომ კრწანისის ტერიტორია გაცილებით უფრო დიდია“.
ბობოყვათის რეზიდენციის საპატრიარქოსთვის გადაცემაზე კომენტარი აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემაც გააკეთა: „ინტერესი ინვესტორების მხრიდან არ გამოჩენილა სასტუმროებისა და ტურიზმის სფეროს მიმართულებით… ჩავარდა აუქციონი, ამიტომ, ვფიქრობ, იქნა სწორი გადაწყვეტილება მიღებული – სახელმწიფომ დაიბრუნა 700 ჰექტარი, რომელიც უფრო მიმზიდველი იქნება ინვესტორებისთვის, ვიდრე ბობოყვათის რეზიდენცია“.
ინვესტორები ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ქონებით რომ არ დაინტერესდნენ, ექსპერტთა შეფასებით, იმის მანიშნებელი უფროა, რომ მთავრობა სათანადოდ ვერ მუშაობს.
„გაკეთდა კომენტარები, რომ კრწანისის ტყე-პარკი უფრო ღირებულია, ვიდრე ბობოყვათი, თუმცა, ეს ვინ შეაფასა, როგორ დათვალეს – ცალკე თემაა და მეორე, ტყე-პარკს ვერ გამოიყენებ ისე, როგორც შეიძლება გამოიყენო, ვთქვათ, ზღვის სანაპირო ზოლი. ტყე-პარკს აქვს სპეციალური სტატუსი და იქ თუ კორპუსებს ჩადგამ, ტყე-პარკი აღარ იქნება. თუ შეუცვლი სტატუსს და სხვა დატვირთვას მისცემ, ეს უკვე ცალკე განსჯის საგანია – საერთოდ უნდა შეუცვალო თუ არა სტატუსი“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ საიას იურისტი სულხან სალაძე.
საქართველოს საპატრიარქომ ამჯერად სახელმწიფოსგან ბობოყვათში 149 796 კვ/მ მიწის ნაკვეთი, 4 662,21 კვ/მ შენობა-ნაგებობები და მათში განთავსებული მოძრავი ქონება საკუთრებაში მიიღო, ხოლო ბობოყვათის ყოფილ სამთავრობო რეზიდენციასა და პლაჟს შორის არსებული ზოლი – ჯამში 11 810 კვ/მ ფართობის მიწის ნაკვეთი – 49-წლიანი სარგებლობის უფლებით.
ზღვის სანაპირო, რომელიც საპატრიარქოს 49 წლით სარგებლობაში გადაეცა
მთავრობის წევრები დღეს კრწანისის ტყე-პარკში დიდ ინვესტიციებს „წინასწარმეტყველებენ“. “ბათუმელები” დაინტერესდა, ხომ არ აქვს ამ ტყე-პარკში რაიმე დაგეგმილი „ინვესტირების ფონდს“, რომელიც სახელმწიფო ფონდია, მაგრამ ყოფილ პრემიერ ბიძინა ივანიშვილთან ასოცირდება? მთავრობის ადმინისტრაციიდან ამ კითხვაზე ვერც დადებითი პასუხი მივიღეთ და ვერც უარყოფითი.
„თუ გადაწყვეტილი იყო გასხვისება, ორივე შემთხვევაში ეს უნდა მომხდარიყო აუქციონით და გაცილებით მეტ სარგებელს მიიღებდა სახელმწიფო… ცალკე საკითხია, თავიდან ტყე-პარკის გადაცემა, იყო შეზღუდვა, რომ მესამე პირს არ გადაცემოდა ქონება, შემდეგ ეს პირობა გაუქმდა, საბოლოოდ კი, ერთ მშვენიერ დღეს ვიგებთ, რომ მთავრობამ თურმე ერთი ქონება ჩაანაცვლა მეორეთი და ეს მეორე არის უფრო ძვირადღირებული… ამ შემთხვევაში ჩნდება გაცილებით სერიოზული კითხვები“, – აცხადებს სულხან სალაძე.
ვიდრე ბობოყვათის ტერიტორიას საქართველოს მთავრობა გაასხვისებდა, მანამდე ორი თვით ადრე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა ამ ადგილისთვის არქეოლოგიური ზონის სტატუსის მინიჭების თაობაზე წერილი მიიღო. წერილის ავტორი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი ნინო ინაიშვილია.
ბობოყვათის რეზიდენცია პეტრას ციხიდან
„აუცილებელია არქეოლოგიური ზონის სტატუსის მინიჭება პეტრას ნაქალაქარისთვის, რომელიც გაშენებული იყო პეტრას აკროპოლისის ჩრდილოეთით, ზღვის სანაპირო ზოლში, ბობოყვათის სამთავრობო რეზიდენციის ტერიტორიაზე... ამ ტერიტორიისთვის არქეოლოგიური ზონის მინიჭების, ანუ ყოველგვარი პირობის გარეშე გაყიდვა გამოიწვევს არქეოლოგიური მემკვიდრეობის განადგურებას, რაც ყოვლად დაუშვებელია“, – აღნიშნულია წერილში.
ქონების ეროვნული სააგენტოს პასუხი 2015 წლის 18 სექტემბრითაა დათარიღებული, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა კი 21 სექტემბერს მოაწერა ხელი განკარგულებას ამ ქონების საპატრიარქოსთვის გადაცემაზე.
სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ პასუხად ნინო ინაიშვილს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოსა და კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს წერილები გადმოუგზავნა.
სააგენტოს წერილში აღნიშნულია: „ამ ეტაპზე არ მიგვაჩნია მიზანშეწონილად სამთავრობო რეზიდენციას მიენიჭოს არქეოლოგიური ზონის სტატუსი, მაგრამ დაუშვებელია, ტერიტორიაზე რაიმე სახის მშენებლობის დაწყება მთლიანი ფართობის მეცნიერული შესწავლის გარეშე“.
კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო წერილშიც მიუთითებს და „ბათუმელებთანაც“ ადასტურებს, რომ „თუ სამინისტროში წარმოდგენილი იქნება ზონის დადგენისთვის საჭირო საპროექტო დოკუმენტაცია, სამინისტრო განახორციელებს კანონით დადგენილ ყველა პროცედურას არქეოლოგიური ზონის დადგენის მიზნით და ამ დოკუმენტაციას გაუგზავნის საქართველოს მთავრობას დასამტკიცებლად“.
„არქეოლოგიური დაცვის ზონა, ეს ძალიან მკაცრ რეგულაციებს გულისხმობს, რაც პროცესებს, თუნდაც პრივატიზაციისას ძალიან აქტიურად შეუშლიდა ხელს… სწორედ ამ პოზიციაზე ვდგავართ სააგენტოც და კულტურის სამინისტროც, რომ ინვესტორებს მივეხმაროთ რაც შეიძლება მაქსიმალურად“, განაცხადა „ბათუმელებთან“კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა დავით ლომიტაშვილმა.
კითხვაზე, მიმართა თუ არა სააგენტომ შესაბამის ინსტანციებს ამ ტერიტორიისთვის სტატუსის მინიჭების პროცედურების დაწყების აუცილებლობაზე, დავით ლომიტაშვილი პასუხობს: „არ უთხოვია არავის და, შესაბამისად, ვერ გამოვიდოდი ინიციატორი. მე ვინც მომწერა, მას გავეცი პასუხი, რომ შევიკავოთ თავი არქეოლოგიური ზონის დადგენისგან, რადგან ინვესტორს ვაფრთხობთ“.
„ზოგადად, როცა ყიდი კულტურულ მემკვიდრეობას, მყიდველთან აფორმებ კონტრაქტს ამ მემკვიდრეობის მოვლა-პატრონობაზე, მაგრამ ეკლესიის შემთხვევაში ასე არ ხდება. სააგენტო თავად ამბობს, რომ ის ვერ ჩაერევა, თუ ეკლესია რამეს აზიანებს, რადგან ეს არ არის მისი უფლებამოსილება. სააგენტო იმასაც ამბობს, რომ კონკორდატიდან გამომდინარე კანონი კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ არ ვრცელდება ეკლესიაზე. თუ კონკრეტულ ტერიტორიაზე, რომელიც ეკლესიის საკუთრებაა რამე დაზიანდება, ან გაფუჭდება, ამაზე ვინ აგებს პასუხს, ამისი იდენტიფიცირება რთული იქნება“, – აცხადებს სულხან სალაძე.
„საპატრიარქოც იმ საერთო საკანონმდებლო სივრცეში უნდა მოექცეს, რასაც ჰქვია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის კანონმდებლობა და თუ დაგეგმილი აქვს რაიმე მშენებლობა, მას ყველა ვარიანტში წინ უნდა უძღოდეს ტერიტორიის არქეოლოგიური შესწავლა“, – აცხადებს დავით ლომიტაშვილი. კითხვაზე – რამდენად ემორჩილება ეკლესია კანონს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ, დავით ლომიტაშვილი პასუხობს: „ამ შემთხვევაში ჩემი პასუხი იქნება დილეტანტის… მე რას ვფიქრობ, ეს ნაკლებად დააინტერესებს საზოგადოებას, ვინაიდან საკითხი იურიდიულ ჭრილშია გადასული და, შესაბამისად, იურისტებმა უნდა გაგცენ პასუხი“.
რეზიდენციის შესასვლელი
იმავე კითხვაზე პასუხი „ბათუმელებმა“ ვერც სააგენტოს და ვერც ძეგლთა დაცვის სამინისტროს იურისტებისგან ვერ მიიღო.
იურისტი სულხან სალაძე კი აცხადებს, რომ „ვთქვათ, საპატრიარქომ გადაწყვიტა სასტუმროს ან თუნდაც ავტოფარეხის აშენება, ანუ სამუშაოები იწარმოებს ტერიტორიაზე, რომელიც იმავდროულად არის არქეოლოგიური ობიექტი. ამ შემთხვევაში რა ფორმით ჩაერევა შესაბამისი სამინისტრო? და მეორე მართალია, სააგენტო და სამინისტრო არ ყოფილა წინააღმდეგი ქონება გასხვისებულიყო, თუმცა სამინისტრო ამბობს, რომ თუ წარმოდგენილი იქნება დოკუმენტაცია, განიხილავს არქეოლოგიური ზონის დადგენის საკითხს – ამ შემთხვევაში ეკლესიის მონაწილეობა როგორი იქნება? თუ ეკლესია წინააღმდეგი წავა, რა მოხდება? ამაზე ადრე უნდა ეფიქრა ხელისუფლებას, ან შეიძლება არის რაღაც შეთანხმება და ეს პრობლემა არც დადგეს, არ ვიცი. უახლოესი პერიოდის პრაქტიკა კი ასეთია – სააგენტო ღიად აცხადებს, რომ ვერ ჩაერევა“.
“მიზანშეწონილად მიგვაჩნია, ტერიტორიის მომავალმა მესაკუთრემ, თუ მოხდება მისი გასხვისება, გაითვალისწინოს იქ არსებული ტერიტორიის სენსიტიურობა არქეოლოგიური თვალსაზრისით, რათა არ მოხდეს არქეოლოგიური ობიექტების უნებლიე დაზიანება“, – გვიპასუხეს სამინისტროში.
აღნიშნული მიმოწერითა და “ბათუმელებთან” გაკეთებული კომენტარით ირკვევა, რომ არქეოლოგიური ზონის დადგენის ინიციატივას არც სამინისტრო იჩენს.
იმის მაგალითი, რომ საპატრიარქო არ ითვალისწინებს ძეგლთა დაცვის სააგენტოს შენიშვნებს და რომ სააგენტო უძლურია კულტურული მემკვიდრეობა დაიცვას – სვეტიცხოველში შეცვლილი საფლავის ქვებითაც ნათელია. ასეთ მაგალითად ბათუმში ბარბარეს ეკლესიისა და ე.წ. პიაცასთან ნიკოლოზის ტაძრის “გარდასახვაც” გამოდგება; გარდა ამისა, ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარში ფრესკები ნადგურდება.
ბობოყვათის რეზიდენციის ტერიტორიაზე შუასაუკუნეების ეკლესიის ნანგრევებიცაა აღმოჩენილი, თუმცა როცა ამ ტერიტორიის გასხვისებაზე განაცხადა მთავრობამ, საპატრიარქოს თავისი პოზიცია არ დაუფიქსირებია.
„ბათუმელებს“ ბობოყვათში ქონების გადაცემასთან დაკავშირებით კომენტარის გაკეთებაზე საპატრიარქოში უარი უთხრეს. „გავაკეთებთ ოფიციალურ განცხადებას და დაელოდეთ“, – გვიპასუხეს აქ.
ვის რა ინტერესები აქვს კრწანისის ტყე-პარკის ტერიტორიაზე, რომელიც ჯამში 7 მილიონ კვ/მ ფართობს მოიცავს? – ეს პარკი 2010 წელს 1 ლარად გადაეცა საქართველოს ეკლესიას, რომელსაც ევალებოდა იქ არსებული ნარგავების მოვლა-პატრონობა, საზოგადოებისთვის ამ ქონების ხელმისაწვდომობის შენარჩუნება, გამწვანების ზოლში არათავსებადი ობიექტების მშენებლობის დაუშვებლობა; ერთ-ერთი პირობით კი, საპატრიარქოს ეკრძალებოდა ამ ქონების მესამე პირისთვის საკუთრებაში გადაცემა. 2014 წლის მარტში, საპატრიარქომ ითხოვა ამ პირობის გაუქმება და ირაკლი ღარიბაშვილმა მისი თხოვნა დააკმაყოფილა. საპატრიარქომ ქონება მესამე პირს [შპს „კრწანისის პარკს“] გადასცა.
„ბათუმელებმა“ „კრწანისის პარკის” გენერალურ დირექტორთან, რატი ღვამბერიასთან დაკავშირება ვერც ადრე და ვერც ახლა ვერ მოახერხა. ვინ დააფინანსებდა ტყე-პარკის განაშენიანების სამუშაოებს, მიმდინარე წლის დასაწყისში გარკვეული არ იყო, თუმცა „ემ & სი ჯორჯია ჰოლდინგი“ და საპატრიარქო თავიდანვე შეთანხმდნენ, რომ არ გაახმაურებდნენ „კრწანისის პარკის” საქმიანობასთან დაკავშირებულ კონფიდენციალურ ინფორმაციას. როგორც მოგვიანებით რატი ღვამბერიამ მედიასთან განაცხადა, ტყე-პარკში დაგეგმილი პროექტი არ განხორციელდა.
„კრწანისის პარკის“ შექმნიდან დღემდე ტყე-პარკის ტერიტორიაზე რაიმე სახის სამშენებლო სამუშაოები არ დაწყებულა“, – უთხრა „ბათუმელებს“ საპატრიარქოს კრწანისის ტყე-პარკის განვითარების ფონდის დირექტორმა შალვა კემულარიამ [მამა დავითი], რომელსაც, მისივე თქმით, ტყე-პარკის ბობოყვათის რეზიდენციაზე გადაცვლის შესახებაც არ აქვს ზუსტი ინფორმაცია.
რამდენად მოცულობითია უკვე ჩატარებული თუ ჩასატარებელი სამუშაოები?
არქეოლოგიური ძეგლები არის ბობოყვათის სამთავრობო რეზიდენციის (თუ აწი საპატრიარქოს) მთელ ტერიტორიაზე და მის ჩრდილოეთითაც (ყოფილი დასასვენებელი სახლის „სტრაიტელის“ ტერიტორიაზე აღმოჩენილია მარნის ნაშთები), შესაძლოა მდ. დეხვას შესართავამდე. ისინი სხვადასხვა პერიოდისაა _ დაწყებული დიუნური სამოსახლოთი (ძვ.წ.მე-8-მე-7 სს.), ქრონოლოგიურად მას მოსდევს ადრეანტიკური-ელინისტური ხანის სამაროვანი (ძვ.წ. მე-6 ს ბოლო-მე-2 საუკუნეები, რომელიც ძველი დიუნის ზოლს გასდევს, მისი გავრცელების საზღვრები არ არის დადგენილი, შესწავლილია მხოლოდ მცირე მონაკვეთი; ახ.წ. მე-4-6 საუკუნეების არქიტექტურული ნაგებობები: ორი აბანო, სასახლე და ეკლესია. ერთი აბანო მდებარეობს რეზიდენციის შენობიდან 3 მ-ის დაშორებით, მეორე მისგან აღმოსავლეთით, 70 მ-ის დაშორებით (იგი ამჟამად დამარხულია); სასახლე გაითხარა ამ ტერიტორიის ცენტრალურ ნაწილში და 600 კვ.მ. ფართობს მოიცავს. ეკლესიის ნანგრევები კი მდებარეობს ტერიტორიის ჩრდილოეთ ნაწილში, მისი ნაწილი შემომზღუდავი ღობის გარეთ ხვდება. უკვე ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოები და გამოვლენილი ძეგლების ტოპოგრაფია (ე.ი. გავრცელება) მიუთითებს იმაზე, რომ არქეოლოგიურად შესასწავლია მთლიანი ტერიტორია, უკვე შესწავლილის გამოკლებით, რომელიც ძალზე მცირე ნაწილია.
1983-1988 წლებში შესრულებულია ის სამუშაოები, რაზედაც ზემოთ მოგახსენეთ. ეს იყო გადარჩენითი ხასიათის არქეოლოგიური სამუშაოები. ჩვენ ვთხრიდით იქ, სადაც დაგეგმილი იყო მშენებლობა და ვათავისუფლებდით ტერიტორიას მშენებლობისთვის. ერთადერთი ნაგებობა, რომელიც გაითხარა შემდგომ წლებში, იყო ნაეკლესიარი. როცა დაიგეგმა ტერიტორიის ხელახალი შემოღობვა, მივიღეთ ნებართვა და მცირეოდენი თანხა მის შესასწავლად. ანუ, არქეოლოგიური სამუშაოების დაგეგმვა ხდებოდა არა სამეცნიერო ინტერესებიდან გამომდინარე, არამედ მშენებლობის ინტერესების გათვალისწინებით. ამგვარ გათხრებს ვეძახით გადარჩენითი ხასიათის გათხრებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი არქეოლოგიურად და რითია განსაკუთრებით ღირებული აღნიშნული ტერიტორია?
აქ გამოვლენილი ანტიკური და ადრებიზანტიური ხანის არქეოლოგიური ძეგლები ძალზე მნიშვნელოვანია არა მარტო ადგილობრივი მოსახლეობის ანუ ჩვენი წინაპრების ანტიკურ და ბიზანტიურ ცივილიზაციებთან ურთიერთობების კვლევის შესასწავლად, არამედ ეს ძეგლები იძლევა უმნიშვნელოვანეს ინფორმაციას თვით ამ ცივილიზაციების შესწავლისათვის, კულტურული მიღწევებისა და ურთიერთგაცვლის პროცესების შესწავლისათვის, რასაც ადგილი ჰქონდა შავი და ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში ანტიკურსა და ბიზანტიურ ხანაში ანუ იმ ცივილიზებულ სამყაროში, რომელსაც ჩვენ ვეკუთვნოდით.
რა მოლოდინი არსებობს ამ ტერიტორიის ბოლომდე შესწავლის შემთხვევაში?
უკვე გამოვლენილი ძეგლები და არქეოლოგიური არტეფაქტები ციხისძირის მიდამოებში შესწავლილ სხვა ძეგლებთან (პეტრას ციხე) კონტექსტში საკმარისზე მეტია იმისათვის, რომ არქეოლოგებს გვქონდეს დასაბუთებული ვარაუდისა იმისა, რომ აქ კიდევ ბევრი საინტერესო აღმოჩენაა მოსალოდნელი. საქართველოს ისტორიისათვის ძალზე მნიშვნელოვანია საქართველოს ზღვისპირეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაქალაქარის მეცნიერული შესწავლა, რომელიც უნდა ეყრდნობოდეს არქეოლოგიური მონაცემებს.
წარმოდგენა რომ შეგვექმნას, რასთან გვაქვს საქმე, უკვე არსებულ ძეგლთან გავავლებ პარალელს: გონიო-აფსაროსი, სოხუმი-სებასტოპოლისი, პიტიუნტი-ბიჭვინთა, ასევე ქრონოლოგიურად და ტიპოლოგიურად მსგავსი ძეგლებია აღმოჩენილი ყირიმის სანაპიროზე, შავი ზღვის, ეგეოსისა და აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში.
რა უნდა გაკეთდეს იმისათვის, რომ აღნიშნულ ტერიტორიას მიენიჭოს სტატუსი და თქვენ რას აპირებთ ამ კუთხით?
ვფიქრობ, რომ იმ სახელმწიფო სტრუქტურებს, რომელთაც ევალებათ არქეოლოგიური მემკვიდრეობის დაცვა, მოვთხოვოთ ამ ტერიტორიისათვის არქეოლოგიური ზონის მინიჭება. შეიძლება ეს პროცესი დაიწყოს უკვე გამოვლენილი ცალკეული ძეგლისათვის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მინიჭებითა და მისი დამცავი ზონის განსაზღვრით და ეს პროცესი აუცილებლად მიგვიყვანს არქეოლოგიური ზონის სტატუსამდე. ასევე, ვაპირებთ, ხელისუფლებას მოვთხოვოთ, არქიტექტურული ძეგლების კონსერვაცია და საპრეზენტაციოდ მომზადება. ბოლოს და ბოლოს აუცილებელია ამ ტერიტორიის გახსნა ტურისტებისათვის.
ხელისუფლების აღნიშნული გადაწყვეტილება შეაფასეთ?
ხელისუფლების მიერ აღნიშნული ტერიტორიის გაყიდვის, გაჩუქების თუ გადაცემის ფაქტს მე არ შევაფასებ. მაგრამ, სახელმწიფოს აქვს პასუხისმგებლობა კულტურული მემკვიდრეობის, მათ შორის არქეოლოგიური მემკვიდრეობის დაცვაზე. ამიტომ სრულიად გაუგებარია, რატომ ამბობს სახელმწიფო უარს მიანიჭოს აღნიშნულ ტერიტორიას არქეოლოგიური ზონის სტატუსი, რითაც ის, ფაქტობრივად, სამართლებრივი დაცვის გარეშე ტოვებს ასეთ მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ძეგლს. ბოლოს და ბოლოს მაინტერესებს, არსებობს თუ არა ძეგლთა დაცვის სისტემა ამ ქვეყანაში? [ისეთი შთაბეჭდილებაა, თითქოს ძეგლთა დაცვის სისტემა აღარ არსებობს].
აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტის ინფორმაციით, პროექტის ფარგლებში სტადიონზე მოეწყო თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი სპორტული მოედანი და მაყურებელთა ტრიბუნა, ასევე აშენდა გასახდელი.
განახლებულ სტადიონზე, გახსნის დღესვე, რაგბში ქობულეთის ღია პირველობა გაიმართა 2001-2002 წელს დაბადებულ სპორტსმენთა შორის, რომელშიც ქობულეთის, ბათუმის, ფოთის, ქუთაისისა და წყალტუბოს გუნდებმა მიიღეს მონაწილეობა. ჩემპიონატში 120-მა მორაგბემ მიიღო მონაწილეობა, გამარჯვებულები ორგანიზატორების მიერ თასებით, მედლებითა და ფასიანი საჩუქრებით დაჯილდოვდნენ.
როგორც გუშინ “ბათუმელებს” შინაგან საქმეთა სამინისტროში განუმარტეს, ქობულეთის პოლიციის უფროს ზაქარია გურჩიანის საქმეზე გენერალურმა ინსპექციამ მოკვლევა დაიწყო. ჟურნალისტები შინაგან საქმეთა სამინისტროსგან საქმის დროულად გამოძიებას მოითხოვენ.
ფოტო ”ბათუმელების” არქივიდან
ქალაქ ბათუმში, იყიდება 42 კვ.მ ფართობი ბინის შავი კარკასი ბაგრატიონის ქუჩაზე, ახალაშენებულ კორპუსში. ფასი: 15 000.
მობ.: 577 25 25 85; 597 01 99 63;
ტელ.: (0422) 24 85 85
ქალბატონო სოფო, რამდენად საზიანოა ორსულისთვის თმის შეღებვა ან ფრჩხილის ლაქის წასმა? რამდენად რეალურია ის მოსაზრება, რომ ტოქსიკური ნივთიერებები ნაყოფამდე აღწევს და საფრთხეს უქმნის მის ჯანმრთელობას?
ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ თმის საღებავში შემავალ ნივთიერებებს კანი შეიწოვს მინიმალური რაოდენობით, ამიტომ მას პრაქტიკულად არ აქვს მავნე ზემოქმედება ნაყოფზე, თუმცა, უფრო მეტი სიფრთხილისთვის, ნაჩვენებია თავშეკავება თმის შეღებვისგან პირველ ტრიმესტრში (ორსულობის 13 კვირამდე). ორსულებმა უნდა გამოიყენონ მაქსიმალურად ნატურალური შემადგენლობის თმის საღებავი. სასურველია კანის მცირე მონაკვეთზე წინასწარ დაიტანონ საღებავის მცირე რაოდენობა და დააკვირდნენ, რომ გამოირიცხოს ალერგიული რეაქცია. სახლის პირობებში შეღებვისას ორსულს ხელზე უნდა ეკეთოს რეზინის ხელთათმანი, ოთახი კი უნდა ნიავდებოდეს. გარდა ამისა, საღებავი არ უნდა გაიჩეროს თმაზე განსაზღვრულზე მეტ ხანს და ბოლოს, გულდასმით უნდა ჩამოირეცხოს თავიდან გამდინარე წყლით.
რაც შეეხება ფრჩხილის ლაქის გამოყენებას ორსულობის დროს, ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, ფრჩხილის ლაქში შემავალი ქიმიური ნივთიერებები – ფორმალდეჰიდი და ტოლუინი, სახიფათოა როგორც ნაყოფისთვის, ასევე დედის ჯანმრთელობისთვის; განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დიდი რაოდენობით შეისუნთქავ. ამ მხრივ შედარებით მაღალი რისკის ქვეშ არიან სალონში მომუშავე ორსულები. თუმცა ასეთი ლაქის იშვიათი გამოყენება არ იწვევს უარყოფით ზეგავლენას ნაყოფზე. და მაინც, უსაფრთხოების მიზნით ნაჩვენებია იმ მანიკურის გამოყენება, რომელიც არ შეიცავს ფორმალდეჰიდსა და ტოლუინს. მის მოსაშორებლად აცეტონის პერიოდული მოხმარებაც ასევე უსაფრთხოა.
რამდენად რეალურია, რომ ორსულისთვის საფრთხეს წარმოადგენს სახლში კატის ყოლა და რომ იმ ვირუსის გამო, რომელსაც კატა ავრცელებს, ორსულს შესაძლოა ნაყოფი მოშორდეს?
კატები დიდ როლს თამაშობენ ისეთი პარაზიტის გავრცელებაში, როგორიცაა ტოქსოპლაზმა. აღნიშნული პარაზიტი განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის ნაყოფს, როდესაც დედა პირველად ინფიცირდება ორსულობამდე 6 თვის განმავლობაში ან უშუალოდ ორსულობის დროს. იგი, როგორც წესი, აზიანებს ნაყოფის მხედველობის ორგანოს და ცენტრალურ ნერვულ სისტემას. თუკი ქალს ტოქსოპლაზმოზი გადატანილი აქვს ორსულობამდე 6 თვით და მეტი ხნით ადრე, მას უყალიბდება იმუნიტეტი, რომელიც იცავს ნაყოფს პარაზიტის ზემოქმედებისგან, ამიტომ ორსულობის დაგეგმვის შემთხვევაში, სასურველია გაკეთდეს სისხლის სეროლოგიური ანალიზი, ტოქსოპლაზმისადმი იმუნური სტატუსის განსაზღვრის მიზნით. თუკი ორსულს არ გააჩნია აღნიშნული იმუნიტეტი, მან აუცილებლად უნდა დაიცვას უსაფრთხოების წესები კატის მოვლისას: კატის ტუალეტს უნდა მოუაროს ოჯახის სხვა წევრმა. დამხმარეს არყოლის შემთხვევაში იხმაროს ერთჯერადი ხელთათმანი, შემდგომ ხელები გულდასმით დაიბანოს თბილი წყლითა და საპნით. კატის ტუალეტი უნდა გამოიცვალოს ყოველდღიურად. საკვებად მიეცეს მზა, ქარხნულად დამზადებული და არა უმი ხორცი; გყვავდეთ ცხოველი შინ; არ მოიყვანოთ ორსულობის პერიოდში სახლში ახალი, განსაკუთრებით მაწანწალა კატა.
არის თუ არა რაიმე შეზღუდვა ორსულებისთვის ზღვაში ბანაობასთან დაკავშირებით?
ზოგადად, ცურვა ორსული ქალისათვის ძალიან სასარგებლოა. დადებითად მოქმედებს დედის ძვალ-სახსროვან, კუნთოვან, ნერვულ და გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე. ზღვაში ცურვა აბსოლუტურად დასაშვებია, თუმცა აქაც საჭიროა გარკვეული უსაფრთხოების დაცვა. თავიდან უნდა იქნას აცილებული წყლის ყლაპვა, რათა ორგანიზმში არ მოხვდეს ნარჩენები, ტოქსიკური ნივთიერებები და სხვადასხვა მიკროორგანიზმი. დაუშვებელია ცურვა ღელვის დროს, ერთბაშად ხანგრძლივი ფიზიკური დატვირთვა, დიდი ხნით მზის გულზე გაჩერება.
თუ არსებობს რაიმე შეზღუდვები ორსულობის დროს სქესობრივ კავშირთან დაკავშირებით?
ფიზიოლოგიურად მიმდინარე ორსულობის დროს, სქესობრივი კონტაქტი დასაშვებია მთელი ორსულობის მანძილზე. გამონაკლისს წარმოადგენს ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა: პლაცენტის წინმდებარეობა, საშვილოსნოს ყელის უკმარისობა, ყელის გახსნა, სისხლიანი გამონადენი საშოდან, მოსალოდნელი აბორტი და ნაადრევი მშობიარობა, სანაყოფე გარსების მთლიანობის დარღვევა ე.წ. წყლების დაღვრა, ჭარბი გამონადენი საშოდან, სქესობრივად გადამდები ინფექციების არსებობა და ა.შ.
რამდენად მავნეა ნაყოფისთვის სიგარეტის მოწევა ორსულობის პერიოდში?
ნაყოფზე ისეთი მავნე ნივთიერებების გავლენა, როგორიცაა ნიკოტინი, ალკოჰოლი, მარიხუანა, ოპიატები, კოკაინი, მეტამფიტამინები, შესწავლის საგანია 60-80-იანი წლებიდან მოყოლებული. ცნობილია, რომ ყველა ეს ნივთიერება პლაცენტურ ბარიერს გადის, აკუმულირდება პლაცენტაში, სანაყოფე წყლებსა და ნაყოფის პლაზმაში და უარყოფით გავლენას ახდენს მასზე. ორსულობის რვა კვირამდე – ემბრიონულ პერიოდში მათ აქვთ ტერატოგენული ზემოქმედება, ხოლო შედგომ – ფეტალურ პერიოდში იწვევენ ზრდის მომწიფებისა და განვითარების შეფერხებას.
ქალაქის ცენტრში (ძველ მერიასთან) ქირავდება (ერთი ან ორი წლით) სამოთახიანი, არასტანდარტული (90 კვ/მ), იზოლირებული ბინა მე-3 სართული აივნებით, ბუნებრივი აირით, ავეჯით, ცივი და ცხელი წყლით, ბოჭკოვანი ინტერნეტითა და კაბელური ტელევიზიით.
ფასი: 300 აშშ დოლარი.
მობ.: 577 203 103, ტელ.: 27 95 98.
