Batumelebi

დიმიტრი ლორთქიფანიძე, რომელიც საქართველოში პრიმაკოვის სახელობის ქართულ-რუსული საზოგადოებრივი ცენტრის ხელმძღვანელია, თავის ფეისბუქგვერდზე ავრცელებს ინფორმაციას აჭარაში, სოფელ თხილნარში მცხოვრები 9 ბავშვის შესახებ, რომ თითქოს ბავშვები სოციალურმა სამსახურმა, მშობლების წინააღმდეგობის მიუხედავად, მინდობით აღზრდაში გადაიყვანა. ინფორმაცია, როგორც ახლა მომხდარი ფაქტი ისე ვრცელდება და მას სოციალურ ქსელში ბევრი ადამიანი აზიარებს.

ლორთქიფანიძე წერს, რომ ამ ოჯახის შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა რუსეთშიც და მას სწორედ იქედან გამოეხმაურენ. „ეს წუთია, პეტერბურგიდან დამიკავშირდა ჩვენი თანამემამულე, ბატონი ილია ძოწენიძე და მთხოვა, საჯაროდ განმეცხადებინა, რომ მას აქვს სურვილი, ყოველმხრივი კომპლექსური დახმარება აღმოუჩინოს ფ.-ის მრავალშვილიან ოჯახს“, – წერს ის ფეისბუქში.

როგორც „ბათუმელებმა“ არაერთ ინფორმირებულ პირთან და სამსახურთან გაარკვია, თხილნარში  მართლაც ცხოვრობდა ოჯახი ცხრა არასრულწლოვანი ბავშვით, თუმცა ბავშვები არა ახლა, არამედ ერთი წელია, რაც მინდომით აღზრდაში იმყოფებიან.

რატომ გადაიყვანეს ბავშვები მინდობით აღზრდაში? – ვკითხეთ ხელვაჩაურის მერის წარმომადგენელს სოფელ თხილნარში თამაზ წულუკიძეს. მისი თქმით, ბავშვები არასათანადო პირობების გამო გადაიყვანა სოციალურმა სამსახურმა.

„ამ ოჯახს მერიამ ქალაქში ბინა უყიდა, თუმცა სამი წლის წინ ეს ბინა სოფლის სახლში გადაცვალეს და აქ დასახლდნენ. გამგეობამ უყიდა ძროხაც, ჰქონდათ ყოველთვიური დახმარებაც და ბავშვების თანხასაც იღებდნენ… მე ვფიქრობ, რომ სოციალური სამსახური სწორად მოიქცა“, – ამბობს წულუკიძე.

მისი თქმით, მშობლები სოცმუშაკს ყოველ ჯერზე ჰპირდებოდნენ, რომ ბავშვებს სათანადოდ მოუვლიდნენ, თუმცა მდგომარეობა იგივე რჩებოდა.

წულუკიძის თქმით, ბავშვების მამა მშენებლობაზე მუშაობდა ქალაქში, დედა კი ბავშვებთან სახლში იყო.

საკმარისი იყო ამ ოჯახისთვის გამოყოფილი შემწეობა ცხრა ბავშვის უზრუნველსაყოფად? – ვკითხეთ თამაზ  წულუკიძეს. მან თქვა, რომ – კი. „ბევრმა დამირეკა დღეს, სოციალურ ქსელში აჟიოტაჟია ატეხილიო. ჩემი აზრით, ამ ოჯახს ყურადღება არ მოკლებია“, – ამბობს წულუკიძე.

„ბათუმელები“ თხილნარის პირველი საჯარო სკოლის დირექტორს, გულნაზ კარანაძესაც ესაუბრა, რომელიც ადასტურებს ბავშვების მინდობით აღზდაში გადაყვანას.

„ჩვენს სკოლაში მხოლოდ 5 ბავშვი დადიოდა. აქედან ოთხი ბავშვი იყო სპეციალური საჭიროების მქონე. გაცდენით იშვიათად აცდენდნენ. სპეცმოსწავლეები იყვნენ და დამატებით ვმუშაობდით ბავშვებთან“, – გვითხრა დირექტორმა.

დირექტორის თქმით, „სოცმუშაკს, რომელიც ხშირად დადიოდა ოჯახში, ბავშვები არასათანადო გარემოში ხვდებოდა“.

როგორც დირექტორი ამბობს, ბავშვები მხოლოდ ორი წლის განმავლობაში იყვნენ პირველ სკოლაში და ერთი წელია სხვა სოფელში გადაიყვანეს. „გასულ წელს, აგვისტოში მოხდა მობილობა და როგორც ვიცი, არც მშობლები იყვნენ ბავშვების მინდობით გადაცემის წინააღმდეგი“, – გვითხრა გულნაზ კარანაძემ.

დირექტორის თქმით, 5 ბავშვი ერთ ოჯახში ცხოვრობს, 4 კი ერთად  – მეორე ოჯახში.

„ბათუმელები“ ასევე დაუკავშირდა  სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოს აჭარის ცენტრის უფროსს ცისანა ჩიკვაიძეს. მისი თქმით, ოჯახიდან ბავშვების გაყვანის ძირითადი მიზეზი ბავშვების უგულებელყოფა იყო. „მიტოვებული ჰყავდათ“, – ამბობს ცენტრის ხელმძღვანელი.

„ორი შვილი სახელმწიფო ზრუნვაში ჰყავდა და სწორედ ჩვენ დავუბრუნეთ და რატომ ვიქნებით დაინტერესებული ბავშვების ბიოლოგიური ოჯახიდან გაყვანით? 2009 წლიდან მუშაობს სოციალური მუშაკი ამ ოჯახთან. აჭარაში არც ერთ ოჯახს არ უსარგებლია სახელმწიფოს იმდენი სერვისით, რაც ამ ოჯახმა ისარგებლა.

ვიბრძოლეთ იმისთვის, რომ ოჯახი გაძლიერებულიყო, რადგან ორი ბავშვი იყო რეინტეგრაციის კომპონენტში ჩართული და მახინჯაურის ბავშვთა სახლიდან გამოვიყვანეთ, ოჯახის გაძლიერებაზე გვქონდა მხოლოდ ორიენტაცია. იქნება ეს განათლება, ჯანმრთელობა, როგორც მშობლის, ასევე ბავშვების და ათი წელია ამაზე ვმუშაობდით. ბოლოს მაინც დადგა ეს საშიშროება, ანუ გამოუვალი მდგომარეობა, ვინაიდან ბავშვების მიტოვების არაერთი შემთხვევა დაფიქსირდა“, – ამბობს ცისანა ჩიკვაიძე.

მისი თქმით, სამი წლის წინ ბათუმის მერიამ ამ ოჯახს ხიმშიაშვილის ქუჩაზე (მაკდონალდსის გვერდით) საჩუქრად გადასცა 120 კვადრატული ბინა და 72 ათასი ლარი ჩაურიცხა ანგარიშზე ბინის კეთილმოწყობისთვის. ოფიციალური პირები ამბობენ, რომ ოჯახმა ეს ბინა თხილნარში, ისეთ სახლში გადაცვალა, „სადაც ყველაფერი გასაკეთებელი იყო“. „როგორ ფიქრობთ, ამოდენა თანხა და ბინა იმ სოფელზე გადაიცვლებოდა?“ – ამბობს ჩიკვაიძე.

მისი თქმით, გარდა აღნიშნული დახმარებებისა, ოჯახს ყოველ შეძენილ ბავშვზე ეძლეოდა კვების ვაუჩერი ერთი წლით და 2 ათასი ლარი წელიწადში ორჯერ.

„ოჯახი იღებდა სოციალურ დახმარებას და ბავშვებისთვის განკუთვნილ ყოველთვიურ შემწეობასაც. გაკეთდა ქველმოქმედება და ერთი ბავშვი დადიოდა კერძო ბაღში, არასამთავრობო ორგანიზაცია „საქართველოს ბავშვები“ დაეხმარა და არაერთხელ მიუტანა საკვები, ავეჯი, ტექნიკა. კომპიუტერიც უყიდეს უფროს ბავშვს“, – ამბობს ჩიკვაიძე.

მისი თქმით, ბავშვებს არ აქვთ შშმ სტატუსი, არამედ აკადემიური ჩამორჩენა აქვთ და სწორედ ამიტომ სჭირდებოდათ მათ ინდივიდუალური სამუშაო გეგმა.

ცისანა ჩიკვაიძის თქმით, ბავშვები დღეისთვის გვერდიგვერდ ოჯახებში ცხოვრობენ და ერთმანეთთან კომუნიკაცია აქვთ. „ასევე, მშობლებს უფლება აქვთ მოინახულონ ბავშვები და გაიყვანონ კიდეც“.

ბავშვების მინდობით აღზრდაში გადასვლის შემდეგ მშობლებს შეუწყდათ ყველა სახის სოციალური დახმარება. „სერვისებს იღებენ მხოლოდ ბავშვები“ – ამბობს ჩიკვაიძე. მისი  თქმით, სოციალური სამსახური მიმართულია იქეთკენ, რომ ბიოლოგიური ოჯახი გაძლიერდეს და ბავშვი იზრდებოდეს მშობლებთან. თუმცა, არის გამოუვალი  შემთხვევებიც. „ამ შემთხვევაშიც ორივე მშობელმა კარგად იცის, რატომ გამოვიდნენ ეს ბავშვები ოჯახიდან“, – გვითხრა ცისანა ჩიკვაიძემ.

ჩვენ დავუკავშირდით ბავშვების დედას, მ.ფ-ს და ვკითხეთ, თუ რა იყო ბავშვების ოჯახიდან გაყვანის მიზეზი. „მიზეზად მეუბნებიან, რომ ტუალეტი და აბანო არ მქონდა მოწესრიგებული, „კუხნა“ არ მქონდა და მოუვლელი იყვნენ ბავშვები. სხვა არ ვიცი“, – გვეუბნება ქალი.

დედას ვკითხეთ, თუ რატომ გადაცვალეს ქალაქის ბინა კეთილმოუწყობელ სახლში ან რატომ ვერ გაარემონტეს სახლი იმ თანხით, რომელიც მერიამ გამოუყო. ქალი ამბობს, რომ რემონტისთვის საჭირო თანხა საკმარისი არ იყო: „31 ათასი ლარი მოგვცეს რემონტისთვის, მაგრამ სველი წერტილების მოწესრიგებას კი არა საერთოდ არაფერს არ ეყო. ამ ფულით ვიყიდე სარეცხი მანქანა, მაცივარი, საწოლები“.

დედის თქმით, ოჯახს ბევრი უწყება და ადამიანი ეხმარებოდა, თუმცა არც ეს დახმარება და არც სოციალური შემწეობა საკმარისი არ იყო. ქალი ამბობს, რომ ქმართან ერთად ახლა დასუფთავების სამსახურში მუშაობს და დილით 5 საათზე გადიან სახლიდან. მას ვკითხეთ, თუკი დაუბრუნებენ შვილებს, ვისთან დარჩებიან არასრულწლოვანი ბავშვები. დედა ამბობს, რომ ბინას იქირავებს „ან რამეს იზამს“.

დედის თქმით, ამჟამად მისი შვილები მშვიდ გარემოში ცხოვრობენ და აქამდე მათ გამოყვანასაც ახერხებდა, თუმცა სამუშაოს დაწყების შემდეგ ეჭვობს, რომ ხშირად მიკითხვას ვეღარ მოახერხებს.

___________________________________

მთავარი ფოტო: მინდობით აღზრდაში მყოფი ბავშვების სახლიდან/„ბათუმელების“ არქივი.

ბათუმელ მერი თევთიძეს გუშინდელივით ახსოვს 1951 წლის 26 დეკემბრის ღამე, როცა კარზე ბრახუნი გაისმა და ოთახში უცნობი ადამიანები შემოიჭრნენ. მაშინ 6 წლის იყო და ყველაზე დიდი სტრესიც ალბათ ამ დღეს უკავშირდება, როცა ახალ წლამდე რამდენიმე დღით ადრე თევთიძეების ოჯახი, 6 სული, სოფელი ჭარნალიდან ყაზახეთში გადაასახლეს. მერი იხსენებს, რომ დეკემბრის იმ ცივ ღამეს თავის საყვარელ ბოჩოლებთან გამოსამშვიდობებლად მივიდა, მათ კოცნიდა და ტიროდა – უჩემოდ ვინ მოგივლითო.

თევთიძეების ოჯახი 2 წლითა და 6 თვით გადაასახლეს ყაზახეთში. მერის გადასახლებაში დაეღუპა მცირეწლოვანი ძმისშვილი. ოჯახი მხოლოდ 1953 წელს დაბრუნდა საქართველოში, სტალინის გარდაცვალების შემდეგ.

ახლა მერი თევთიძე 85 წლისაა. მას დეტალურად ახსოვს გზა საქართველოდან ყაზახეთამდე, როგორ ეძინათ მიწაზე გადასახლებაში, როგორ დადიოდა 6 -7 წლის ასაკში სკოლის ნაცვლად ბამბის პლანტაციებში სამუშაოდ და სანახევროდ მშიერი იყო. გადასახლებაში გატარებულ წლებს მას ყოველ თვე პენსიის აღების დღეც ახსენებს, როცა მერი პენსიასთან ერთად იღებს 7 ლარს, პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლისათვის განკუთვნილ სუფსიდიას.

მერი თევთიძის გადასახლებაში გატარებული დრო და ზიანი საქართველოს სახელმწიფომ 7 ლარად შეაფასა. ეს საყოფაცხოვრებო სუბსიდიაა, რომელსაც პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლად აღიარებული საპენსიო ასაკის პირები ყოველ თვე იღებენ, მათ შორის მერიც.

სახელმწიფო, სოციალური პაკეტი პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლისთვის ყოველ თვე 107 ლარის გადახდას ითვალისწინებს, თუმცა როგორც კი რეპრესირებული ადამიანი საპენსიო ასაკის ხდება, მან უნდა აირჩიოს: მიიღოს 107 ლარი, როგორც  პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლმა თუ სტანდარტული პენსია – 220 ლარი. უმეტესობა სწორედ 220-ლარიან პენსიას ირჩევს, რომელსაც ემატება საყოფაცხოვრებო სუბსიდია, 7 ლარი – ამ თანხით სახელწიფო ეხმარება პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლს.

პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლების ფინანსური მხარდაჭერის, კომპენსაციის საკითხი საქართველოს ხელისუფლებას 2007 წლის შემდეგ არ განუხილავს. სწორედ ამ წელს დადგინდა მათთვის საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის ოდენობა – 7 ლარი. რეპრესირებული პირები საქართველოში ვერც კომუნალური შეღავათებით სარგებლობენ, მსგავსი შეღავათები 2006 წლიდან გაუქმდა, ისევე როგორც საცხოვრებელი ფართობის ქირის შეღავათი.

2020 წლის იანვრის მდგომარეობით საქართველოში 7-ლარიან სუფსიდიას 10 396 რეპრესირებული იღებს.

გუშინ, 6 აგვისტოს, საქართველოს მთავრობამ სოციალური დახმარების პროგრამები დააანონსა, რომლის ღირებულებას 410 მილიონი ლარია, პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლებისთვის კი ბოლო 13 წელია საქართველოს ბიუჯეტში თანხა ვერ გამოინახა.

„ეს არის დაცინვა ადამიანების, რომელთაც თავიანთ თავზე გამოსცადეს ყველაზე დიდი უსამართლობა, რაც კი შეიძლება სახელმწიფოს მხრიდან ჰქონდეს ადამიანს. ეს არის მშობლების დახვრეტა, გადასახლება, დევნა… ეს არიან ადამიანები, რომლებმაც დაკარგეს მშობლები, დაკარგეს საცხოვრებელი ადგილი. საბჭოთა პერიოდში, სანამ მათი რეაბილიტაცია მოხდებოდა, მათ ეძახდნენ ხალხის მტრებს და ხალხის მტრის შვილებს“, – ამბობს გიორგი კლდიაშვილი, IDFI-ის აღმასრულებელი დირექტორი, რომელიც წლებია მუშაობს რეპრესირებულთა საკითხებზე.

„პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა და მათ მემკვიდრეთა სოციალური დაცვის პაკეტები და საყოფაცხოვრებო სუბსიდია არ არის საკმარისი. ის არ არის პროპორციული იმ ზიანთან შედარებით, რომელიც რეპრესირებულმა პირებმა და მათმა შთამომავლებმა განიცადეს“, – მიიჩნევს ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი [IDFI]. ორგანიზაციამ წელს პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა სახელწიფო პოლიტიკაზე მოამზადა შეფასება.

გიორგი კლდიაშვილი გვეუბნება, რომ საზოგადოება „მემორიალმა“, მის ორგანიზაციასთან ერთად, არაერთხელ მიმართა საქართველოს მთავრობას საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის, თვეში 7 ლარის 44 ლარამდე გაზრდის თხოვნით. მიმართვა საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროში გადამისამართდა, სადაც ორგანიზაციას უპასუხეს, რომ ამისთვის თანხა ბიუჯეტში არ იყო გათვალისწინებული.

გიორგი კლდიაშვილი ამბობს, რომ საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა მხარდაჭერა და მათზე ზრუნვა, საქართველოს, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ვალდებულებაა.

კითხვას, რით აიხსნება ხელისუფლების გულგრილობა ამ ჯგუფის მიმართ, გიორგი კლდიაშვილი ასე პასუხობს:

„მთავრობისთვის არ არის პრიორიტეტული იმ 10 000 მოქალაქეზე ზრუნვა, რომელთაც განიცადეს ძალიან დიდი უსამართლობა, არიან საპენსიო ასაკს მიღწეული, რომლებიც ელემენტარულს ითხოვენ სახელმწიფოს მხრიდან. აქ არის საუბარი გამდიდრებასა და ფუფუნებაზე, 7 ლარის გაზრდა 44 ლარამდე არის ელემენტარული ზრუნვა და ამის გაკეთებაც არ უნდა ხელისუფლებას“.

იგი ამბობს, რომ პოსტსაბჭოთა სივრცეში ყველაზე მინიმალური მხარდაჭერას საქართველოში იღებენ საბჭოთა რეპრესიების შედეგად დაზარალებული პირები. ამ მხრივ, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ბალტიისპირეთის ქვეყნების მაგალითები, სადაც აღდგენილია ჩამორთმეული ქონებრივი უფლებები და რეაბილიტირებულები სარგებლობენ მნიშვნელოვანი სოციალური დახმარებით.

IDFI-ის ცნობით, საქართველოს მოქალაქეებმა ყოფილი სსრკ-ს ტერიტორიაზე მასობრივი რეპრესიები 1921 წლის თებერვლიდან – 1990 წლის 28 ოქტომბრამდე განიცადეს. სხვადასხვა წყაროს თანახმად, პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა რაოდენობა სსრკ-ის ტერიტორიაზე 6-დან 20 მილიონამდე მერყეობდა.

„2010 წლიდან, როდესაც საქართველოში სასამართლომ დაიწყო პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლად აღიარების პროცესი, ასეთი იყო 20 ათასამდე ადამიანი. დღეის მდგომარეობით ეს რიცხვი განახევრდა, ეს ძირითადად საპენსიო ასაკს მიღწეული ადამიანები არიან“, – ამბობს გიორგი კლდიაშვილი.

ერთი თვის წინ ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა „მემორიალთან“ ერთად კიდევ ერთხელ მიმართა საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, გაიზარდოს პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლთა სუბსიდიის ოდენობა და გაუთანაბრდეს სხვა სოციალური კატეგორიებისთვის დაწესებული სუბსიდიის ოდენობას – 44 ლარს. ამისათვის, დაახლოებით 6 მილიონამდე ლარია საჭირო. „ვფიქრობ, ეს არ დააზარალებს საქართველოს ბიუჯეტს. ვნახოთ, რას გვიპასუხებენ“, – ამბობს გიორგი კლდიაშვილი.

__________

ფოთში „ახალი ღრმაწყლოვანი მრავალფუნქციური ნავსადგურის მშენებლობის და ექსპლუატაციის“ პროექტზე საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ სკოპინგის დასკვნა გასცა. დასკვნის მიხედვით, კორპორაცია „ფოთის საზღვაო ნავსადგური“ ვალდებულია გარემოზე ზემოქმედების შეფასების [გზშ] ანგარიში მოამზადოს.

კორპორაციამ პროექტის სკოპინგის ანგარიში სამინისტროს 2020 წლის 14 მაისს წარუდგინა. ანგარიშიდან ირკვევა, რომ დაგეგმილია ფოთის პორტის ჩრდილოეთისკენ გაფართოება [სადაც კორპორაცია ფლობს 100 ჰა მიწის ფართობს] – ახალი ღრმაწყლოვანი პორტის მოწყობა, „რადგან ფოთის არსებული ნავსადგურის ტექნიკური პარამეტრებით დიდი საკონტეინერო გემების მიღება ვერ ხერხდება.“

სამინისტროს ჰქონდა გარკვეული შენიშვნები, სკოპინგის ანგარიშის მიმართ, რის გამოც პროექტის განხილვა შეაჩერა, მოგვიანებით კი განაახლა.

შენიშვნები სამინისტროს კორპორაციის მიმართ ამჯერადაც აქვს, იმის მიუხედავად, რომ სკოპინგის დასკვნა უკვე გაცემულია. სამინისტროს დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ფოთის პორტმა ეს შენიშვნები გზშ-ს მომზადებისას უნდა გაითვალისწინოს.

რა შენიშვნები აქვს სამინისტროს:

[crosslist]

• „სკოპინგის ანგარიშის მიხედვით – მშენებლობის ეტაპზე რეზერვუარში შეგროვილ სამეურნეო ჩამდინარე წყლებს წყალკანალის მუნიციპალური სამსახური გაიტანს – აღნიშნული საჭიროებს დაზუსტებას, ვინაიდან წყალკანალის მუნიციპალური სამსახური დღეისთვის აღარ არსებობს;
• გარკვეულ თავებში მოცემული ინფორმაცია შეუსაბამოა, რაც გზშ-ის ეტაპზე საჭიროებს დაზუსტებას, მაგალითად: „…ხაზგასასმელია, რომ პროექტი არ ითვალისწინებს ფსკერდაღრმავებითი ან/და ზღვის ფსკერის ამაღლებითი სამუშაოების შესრულებას”, ხოლო სხვა ქვეთავი ეხება კაპიტალური ფსკერდაღრმავების სამუშაოებს და მოცემულია კაპიტალური ფსკერდაღრმავებითი სამუშაოებისას ამოღებული მასალის მოცულობის შესახებ ინფორმაცია;
• გზშ-ის ანგარიშში წარმოდგენილი იქნეს სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოს პოზიცია ფსკერდაღრმავებითი სამუშაოებისა და ზღვიდან მასალის/სასარგებლო წიაღისეულის ამოღების შესახებ;
• ნავსადგურის კონფიგურაციის ალტერნატივებიდან შერჩეული ალტერნატივის აღწერა საჭიროებს დაზუსტებას და საპროექტო მონაცემებთან სრულ შესაბამისობაში მოყვანას;
• შერჩეული ალტერნატივის მიხედვით, პირველ ფაზაზე მოწყობილ დროებით მოლოს დემონტაჟი მოხდება ახალი პორტის შიდა აკვატორიის გაფართოების პროცესში (ფაზა II). ეს საკითხი არ არის განხილული საპროექტო ფაზების აღწერით ნაწილში და საჭიროებს დაზუსტებას;
• წარმოდგენილი სკოპინგის ანგარიში ძირითადად ეყრდნობა 2015 წელს ჩატარებულ კვლევებს და ამავე წელს მომზადებულ გზშ-ის ანგარიშს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გზშ-ის ანგარიში წარმოდგენილი უნდა იყოს განახლებული კვლევების საფუძველზე, შესაბამისი თარიღებისა და კვლევის განმახორციელებლების მითითებით;
• ვინაიდან საპროექტო ტერიტორია ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის [თიზ] სიახლოვეს მდებარეობს, ხოლო საპროექტო ნავსადგურთან დამაკავშირებელი კომუნიკაციები თიზ-ის ტერიტორიაზე გაივლის, გზშ-ის ანგარიშში წარმოდგენილი უნდა იყოს თიზ-თან შესაბამისი ტექნიკური გადაწყვეტების შესახებ შეთანხმების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია“.

[/crosslist]

ბევრ საკითხთან ერთად, ნიშანდობლივია, რომ გზშ-ის ანგარიშში უნდა აისახოს ზღვის ბიომრავალფეროვნებაზე და ჰაბიტატებზე მოსალოდნელი ზემოქმედების, ამ ზემოქმედების თავიდან აცილებისა და/ან საკომპენსაციო ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია.

„საპროექტო ტერიტორია მდებარეობს მდ. რიონის დელტის უშუალო სიახლოვეს და წარმოადგენს ერთადერთ სამიგრაციო დერეფანს ზუთხებისათვის, მდ. რიონიდან შავ ზღვაში მოსახვედრად. აღსანიშნავია, რომ მდ. რიონი შედის გლობალურად მნიშვნელოვან 12 მდინარეთა ნუსხაში, სადაც ზუთხისებრები ჯერ კიდევ ბუნებრივ პირობებში ქვირითობენ. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ ზუთხისებრთა სატოფო მიგრაცია ჩრდილოეთი ტოტის მეშვეობით ხორციელდება, საპროექტო ტერიტორიის 1 კმ-ით დაშორება ზუთხების სატოფო ადგილებიდან, სიმღვრივის მატების დროს არ წარმოადგენს დიდ მანძილს. ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ზუთხი მიგრაციის დროს იყენებს საზღვაო სივრცესაც, რომელიც მშენებლობის დროს ზემოქმედების ქვეშ იქნება. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე გზშ-ის ანგარიშში უნდა აისახოს ინფორმაცია ზუთხისებრებზე პროექტით გამოწვეულ შესაძლო ზემოქმედებაზე, ამ ზემოქმედების თავიდან აცილებაზე და საჭიროების შემთხვევაში საკომპენსაციო ღონისძიებებზე“, – აღნიშნულია სკოპინგის დასკვნაში.

გზშ-ში მოცემული უნდა იყოს სრულყოფილი/დეტალური შეფასება, თუ რა შესაძლო ზეგავლენა შეიძლება მოახდინოს ობიექტის მშენებლობა-ოპერირებით გამოწვეულმა ხმაურმა და წყლის სხვა მაჩვენებელთა გაუარესებამ ზუთხისებრთა საქვირითე მიგრაციაზე, შესაბამისი პრევენციული ღონისძიებების მითითებით.

ამ თემაზე:

არასამთავრობო ორგანიზაცია „საფარის“ განცხადებით, სახალხო დამცველმა დაადგინა, რომ სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურო 10 წლამდე ბავშვების დისკრიმინაციას ეწევა.

განცხადებაში ნათქვამია, რომ „საფარმა“ 2019 წლის 30 აგვისტოს საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში წარადგინა განცხადება, სადაც მიუთითებს, რომ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო 10 წლამდე ასაკის არასრულწლოვანთა სასამართლო-ფსიქოლოგიურ ექსპერტიზას გაანალიზების გარეშე გასცემდა, „რაც 10 წლამდე ასაკის ბავშვთა მიმართ ასაკის ნიშნით დისკრიმინაციულ მოპყრობას წარმოადგენს“.

„სახალხო დამცველმა შეისწავლა საქმე და დაადგინა, რომ 10 წლამდე ბავშვების შემოწმება ბლანკეტურ ხასიათს ატარებს, სადაც ბიურო ასკვნიდა, რომ 10 წლამდე ბავშვს, მცირეწლოვანების გამო, არ შეუძლია სწორად აღიქვას, დაიმახსოვროს და აღიდგინოს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და მისცეს ჩვენება“, – წერს „საფარი“.

„საფარი“ განცხადებაში ასევე დასძენს, რომ მისი მუშაობის პრაქტიკაში გამოიკვეთა რამდენიმე საქმე, სადაც ექსპერტიზის ბიუროს მხრიდან გაიცა უარყოფითი დასკვნა ასაკზე აპელირების არგუმენტით და შეფასება არ მისცემია არასრულწლოვან მოწმეთა რამდენიმესაათიანი გამოკითხვისას მიღებულ ინფორმაციას.

„საფარის“ განცხადების საპასუხოდ, სახალხო დამცველმა დაადგინა დისკრიმინაცია და აღნიშნა, რომ მსგავსი პრაქტიკა თანხვედრაში არ მოდის „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ საქართველოს კანონთან და ბავშვის უფლებათა კოდექსთან.

სახალხო დამცველი განმარტავს, რომ ბავშვის გამოკითხვა კონკრეტული გარემოებების შესახებ სისხლის სამართლის საქმეში, უაღრესად მნიშვნელოვანია. ომბუდსმენი მიუთითებს, რომ 10 წლამდე ასაკის ბავშვებს, 10 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებთან შედარებით, მათი გონებრივი მომწიფებულობის გათვალისწინებით, განსხვავებული მოპყრობა სჭირდებათ. ის ფაქტი, რომ ამ ეტაპზე არ არსებობს არასრულწლოვანთა სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩატარების წესის შესახებ სპეციალური სახელმძღვანელო პრინციპები, 10 წლამდე არასრულწლოვან პირებს არათანაბარ მდგომარეობაში აქცევს მათზე ასაკით უფროს პირებთან შედარებით.

მსგავსი პრაქტიკა წარმოადგენს ასაკის ნიშნით დისკრიმინაციულ მოპყრობას, ვინაიდან არსებული საერთო წესი უარყოფითად აისახება 10 წლამდე ასაკის ბავშვებზე“, – წერს „საფარი“.

ამავე წყაროს ცნობით, აღნიშნულ საკითხზე ომბუდსმენი ზოგადი წინადადებით მიმართავს:

1. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს:

„ნორმატიულ დონეზე შემუშავდეს სპეციალური სახელმძღვანელო პრინციპები და რეგულაციები 10 წლამდე და 10 წლის ზემოთ 18 წლამდე არასრულწლოვანთა სასამართლო-ფსიქიატრიული და კომპლექსური ფსიქიატრიულ-ფსიქოლოგიური ექსპერტიზის ჩატარების წესის შესახებ;

2. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს:

„10 წლამდე ასაკის სასამართლო-ფსიქიატრიული და კომპლექსური ფსიქიატრიულ- ფსიქოლოგიური ექსპერტიზის ჩატარებისა და შედეგების შეფასების პროცესში არსებითად იქნას გათვალისწინებული არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესი და საჭიროებები; თითოეული შემთხვევა შეფასდეს ინდივიდუალური და ფაქტობრივი გარემოებებისა და მახასიათებლების საფუძველზე.

„საფარის“ განცხადებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება პრეცედენტულია თავისი შინაარსით და სისტემურ დონეზე გააუმჯობესებს ბავშვთა უფლებრივ მდგომარეობას საქართველოში.

#6 საპატიმრო დაწესებულებაში მოთავსებული პატიმარი, გიორგი ოქროპირიძე სახალხო დამცველს სწერს, რომ 13-18 ივლისის პერიოდში ის აწამეს. პატიმარს სახალხო დამცველის წარმომადგენელი 2020 წლის 29 ივლისს შეხვდა და ოქმიც შეადგინა. პატიმარი სახალხო დამცველის რწმუნებულს უყვება, რომ ციხის ადმინისტრაცია მას აიძულებს ევროსასამართლოდან გამოითხოვოს საჩივარი, რომელსაც პრიორიტეტი აქვს მინიჭებული და უკვე გადაწყვეტილების მიღების ეტაპზეა. გიორგი ოქროპირიძემ ევროსასამართლოს სარჩელით 2015 და 2016 წლებში მიმართა.

[red_box]გიორგი ოქროპირიძის საქმე[/red_box]

„საქართველოს სახალხო დამცველის რწმუნებული სპეციალური პენიტენციური სამსახურის N6 დაწესებულებაში შეხვდა და ესაუბრა მსჯავრდებულ გიორგი ოქროპირიძეს. გიორგი ოქროპირიძის განმარტებით, 2020 წლის 13 ივლისს, დაწესებულების დირექტორი, მისი მოადგილე და თანამშრომელი აყენებდნენ სიტყვიერ შეურაცხყოფას, თავზე აფურთხებდნენ, ემუქრებოდნენ გაუპატიურებით და მშობლების დახოცვით.

ამასთან, გიორგი ოქროპირიძის მტკიცებით, დაწესებულების თანამშრომელმა დაადო ხელბორკილები, ორივე იდაყვში და მარჯვენა ფეხში ურტყამდა, თავი დაარტყმევინა ლოგინზე და ახრჩობდა, რის შედეგად ოდნავ ჩამოუტყდა ზედა მარჯვენა წინა კბილი. გიორგი ოქროპირიძის თქმით, ორივე მაჯაზე ხელბორკილები ისე ჰქონდა მოჭერილი, რომ ორივე მაჯაზე ჰქონდა სისხლჩაქცევები, ასევე, პატიმრის თქმით, ორივე იდაყვზე ჰქონდა კვალი და მარჯვენა მუხლზე – ჩალურჯებები“, – ეს ტექსტი და შესაბამისი ინფორმაცია სახალხო დამცველის აპარატმა 31 ივლისს გადაუგზავნა საქართველოს სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის მოადგილეს, გიორგი გამეზარდაშვილს.

სახალხო დამცველი ინსპექტორისგან ელის „შემდგომ რეაგირებას“ და ასევე ითხოვს, რომ რეაგირების შედეგად მოპოვებული ინფორმაცია სახალხო დამცველს წარუდგინოს.

საქმე იმაშია, რომ სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა გიორგი ოქროპირიძის დედის თხოვნით მოინახულეს პატიმარი #6 დაწესებულებაში. დედა ამბობს, რომ 11 ივლისის შემდეგ გიორგი ოქროპირიძეს არ დაურეკია. „ყოველ კვირაში რეკავდა, რადგან ამდენ ხანს არ დარეკა, მივხვდი, რომ ცუდად იყო საქმე და მივმართე სახალხო დამცველს“, – გვითხრა ცირა გოდერძიშვილმა.

სახალხო დამცველის რწმუნებულს პატიმარი მოუყვა, რომ 13 ივლისს, საპატიმრო დაწესებულების სასეირნო ეზოში დაუძახა ციხის უფროსმა და მოსთხოვეს „კაბინეტში წაყოლოდა მის საქმეზე მოსალაპარაკებლად“, რაზედაც პატიმარმა უარი განაცხადა. პატიმარი ჰყვება, რომ მუქარის და შეუარცხყოფის შემდეგ  ის ხელისკვრით ჩაიყვანეს მე-14, დეესკალაციის ოთახში.

პატიმრის მონათხრობის თანახმად, რაც სახალხო დამცველის წარმომადგენელმა ასახა ოქმში, პატიმარზე სწორედ ამ ოთახში იძალადეს ფიზიკურად. „გიორგი ოქროპირიძის თქმით, ორივე მაჯაზე ხელბორკილები ისე ჰქონდა მოჭერილი, რომ ორივე მაჯაზე ჰქონდა სისხლჩაქცევები, ასევე ორივე იდაყვზე ჰქონდა ნაცემის კვალი და მარჯვენა ფეხზე ჰქონდა ჩალურჯება. ამასთან, გიორგი ოქროპირიძის თქმით, მას ეუბნებოდნენ, რომ იმის გამო აწამებდნენ, რომ ის არ წავიდა მოლაპარაკებაზე, ადამიანის უფლებათა დაცვის ევროპულ სასამართლოში მის საქმეს პრიორიტეტი აქვს“, – წერია სახალხო დამცველის წარმომადგენლის მიერ შედგენილ ოქმში.

პატიმრის მონათხრობის თანახმად, მას 6 დღის განმავლობაში აწამებდნენ.

გიორგი ოქროპირიძის ინფორმაციით, დეესკალაციის #14 ოთახში, სადაც მასზე ძალადობდნენ, დამონტაჟებულია ვიდეოკამერა. შესაბამისად, სახალხო დამცველმა კიდევ ერთი წერილით მიმართა პენიტენციური დეპარტამენტის ელექტრონული საშუალებებით მეთვალყურეობის სამმართველოს უფროსს, ნანა ჯიმშელაძეს და მოითხოვა ინფორმაცია იმის შესახებ, „დაარქივებულია თუ არა მსჯავრდებულის მიერ მითითებული პერიოდის და ფაქტების ამსახველი ვიდეოჩანაწერები“ და ასევე მოითხოვა ამ ჩანაწერების გაცნობა.

ელექტრონული საშუალებებით მეთვალყურეობის სამმართველოს უფროსს სახალხო დამცველმა ჰკითხა:

• დაარქივებულია თუ არა სპეციალური პენიტენციური სამსახურის N6 დაწესებულების სასეირნო ეზოს ვიდეოკამერების 2020 წლის 13 ივლისის ჩანაწერები, სადაც ასახულია მსჯავრდებულ გიორგი ოქროპირიძის სასეირნო ეზოში ყოფნის პერიოდი;
• დაარქივებულია თუ არა სპეციალური პენიტენციური სამსახურის N6 დაწესებულების დეესკალაციის N14 ოთახის და დერეფნის 2020 წლის 13 ივლისის ჩანაწერები;
• დაარქივებულია თუ არა მსჯავრდებულ გიორგი ოქროპირიძის საკნის და დერეფნის ვიდეოკამერების 2020 წლის 19 ივლისის დროის იმ პერიოდის ჩანაწერები, სადაც ასახულია პატიმრისთვის დისციპლინური სახდელის დაკისრების განმაპირობებელი ქმედება/ფაქტი“.

კიდევ ერთი წერილით სახალხო დამცველმა #6 დაწესებულების ხელმძღვანელს, შოთა ტრაპაიძეს მიმართა და მოითხოვა ყველა ის დოკუმენტი, რის საფუძველზეც 13-18 ივლისს გიორგი ოქროპირიძე დეესკალაციის საკანში მოათავსეს. ასევე იმ საჩივრების რეგისტრაციის ნომრები და თარიღები, რისი გაგზავნის უფლებაც გიორგი ოქროპირიძეს არ მისცეს:

სახალხო დამცველის წარმომადგენელს პატიმარი მოუყვა, რომ მას სურდა დამატებითი კომენტარის და საჩივრის გაგზავნა ევროსასამართლოსთვის, თუმცა საპატიმრო დაწესებულების თანამშრომელმა ეს საჩივრები წაართვა და უკან აღარ დაუბრუნა.

გიორგი ოქროპირიძემ სახალხო დამცველის წარმომადგენელს უთხრა, რომ მას ამ ყველაფრის შესახებ სურდა სახალხო დამცველთან დარეკვა, თუმცა მას ამის უფლება არ მისცეს იმ მიზეზით, რომ მას დაკისრებული აქვს დისციპლინური სახდელი „საკანში ხმაურის გამო“.

კიდევ ერთი ამონაწერი სახალხო დამცველის წარმომადგენლის ოქმიდან: გიორგი ოქროპირიძის თქმით, აღნიშნული ინფორმაცია არის ცრუ, რადგან დეესკალაციის ოთახში აყვანის შემდეგ, შიმშილობდა, ფიზიკურად იყო ცუდად და დაუძლურებული ვერ იხმაურებდა.

გიორგი ოქროპირიძე დეესკალაციის საკანში მის მიმართ ჩადენილ ძალადობას კიდევ ერთი გარემოებით ხსნის. ამონაწერი ოქმიდან, რომელიც სახალხო დამცველის რწმუნებულმა შეადგინა:

„გიორგი ოქროპირიძის განმარტებით, დაწესებულების თანამშრომლები სისტემატურად, 6 დღის განმავლობაში სთხოვენ ხელი მოაწეროს ჩვენებას წაკითხვის გარეშე ერთ-ერთი გავლენიანი პოლიტიკოსის წინააღმდეგ, რომელსაც, მისი თქმით, არ იცნობს, რომელთანაც არ აქვს და არასდროს ჰქონია არც საქმიანი და არც პირადი რაიმე“.

ამ საქმეს სახალხო დამცველი და სახელმწიფო ინსპექტორი სწავლობს.

____

ამავე თემაზე: 

https://netgazeti.ge/news/202542/

ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის 7 აგვისტოს მონაცემებით, მსოფლიოში დადასტურებულია კორონავირუსით ინფიცირების 19 102 072 შემთხვევა.

ბოლო ხუთ დღეში დადასტურდა 1 მილიონზე მეტი ინფიცირების შემთხვევა.

იანვრიდან დღემდე ახალი კორონავირუსული ინფექციით მსოფლიოში გარდაიცვალა 715 024 ადამიანი, მათგან ყველაზე მეტი – 160 104 ადამიანი – ამერიკის შეერთებულ შტატებში, 98 493 – ბრაზილიაში და 50 517– მექსიკაში.

კორონავირუსის პანდემიის ეპიცენტრია აშშ-ი, სადაც კორონავირუსით დაინფიცირდა 4 883 657 ადამიანი, ასევე, ბრაზილია –2 912 212 ინფიცირებული და  ინდოეთი – 2 027 074 ინფიცირებული.

მსოფლიო სტატისტიკის თანახმად, კორონავირუსისგან განიკურნა 11 571 536 ადამიანი.

_________________

ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/FEHIM DEMIR

მომღერალი ქეთი მელუა აჭარაში იმყოფება. იგი რეგიონში ვიდეოკლიპებს იღებს ახალი სიმღერებისთვის.

აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის ცნობით, ვიდეოგადაღებები ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში, ბათუმის ბულვარში, სარფისა და ციხისძირის სანაპირო ზოლსა და სოფელ მერისში მიმდინარეობდა.

გადაღებებისთვის შესაფერისი ტურისტული ადგილების შერჩევასა და პროექტის განხორციელებაში ჩართულია აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი.

ვიდეორგოლის რეჟისორი – მარიამ სიჭინავა, ოპერატორი კი ალექს ომიაძეა. მომღერლის ჩაცმულობაზე ბათუმელი დიზაინერი თაკო მექვაბიძე ზრუნავს, რომელმაც თითოეული სამოსი სპეციალურად ამ პროექტისთვის შექმნა. გადაღებები რეგიონში დღეს, 7 აგვისტოს დასრულდება.

ქეთი მელუას აჭარაში გადაღებულ ვიდეორგოლებს მაყურებელი შემოდგომაზე ნახავს.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების ჯგუფურად დამზადება-გამოყენების ბრალდებით 3 პირი დააკავეს.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა, რომლებიც იყვნენ სხვადასხვა კომპანიის ხელმძღვანელები, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, 2019 წლის აპრილის თვეში, ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების გამოყენებით, ურთიერთშორის განახორციელეს 40 მილიონზე მეტი ლარის ღირებულების საქონლის მიწოდების ფიქტიური ოპერაციები, რითაც შექმნეს დაახლოებით 6 200 000 ლარის ოდენობის ყალბი აქტივი.

სისხლის სამართლის საქმეზე ეფექტიანად გატარებული ათეულობით საგამოძიებო მოქმედების შედეგად, დროულად იქნა აღკვეთილი აღნიშნული დანაშაულებრივი ქმედება, რის გამოც, ბრალდებულებმა ხსენებული თანხიდან მოახერხეს მხოლოდ 98 905 ლარის ოდენობის აქტივის გამოყენება, რითაც ბიუჯეტზე აცილებულ იქნა უფრო დიდი ოდენობის ზიანის მიყენების შესაძლებლობა“, – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, გრძელდება შესაბამისი ღონისძიებები აღნიშნულ დანაშაულში შემჩნეული სხვა პირების დადგენა-მხილების მიზნით.

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 4-დან 7-წლამდე ვადით.

საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს შორის ომის მე-12 წელს ეხმაურება, სადაც ნათქვამია, რომ მრავალი გლობალური გამოწვევის მიუხედავად, ევროკავშირის მიერ საქართველოში არსებული კონფლიქტების მშვიდობიანი გზით მოგვარების მხარდაჭერა ისეთივე მყარია, როგორც ყოველთვის.

„სამწუხაროდ, ბოლო თვეების განმავლობაში დაძაბულობა ძლიერი რჩება და აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში რუსეთს კვლავ ჰყავს სამხედრო ძალები, რაც არღვევს საერთაშორისო კანონმდებლობას და რუსეთის მიერ აღებულ ვალდებულებებს, რომლებიც 2008 წლის 12 აგვისტოს შეთანხმებით არის გათვალისწინებული.

კონფლიქტით დაზარალებული მოსახლეობის ფუნდამენტური ადამიანის უფლებები კვლავაც ირღვევა, მათ შორის გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვის გზით ე.წ. „ბორდერიზაციის“, კონტროლირებადი გადაკვეთის პუნქტების დროებითი დახურვისა და უკანონო დაკავებების საშუალებით.

ევროკავშირი კიდევ ერთხელ ადასტურებს მზადყოფნას, გააგრძელოს საქართველოში სტაბილიზაციის და კონფლიქტის მოგვარებაზე მიმართული ძალისხმევა, მათ შორის, ჟენევის საერთაშორისო დისკუსიებში თანათავმჯდომარის რანგში ჩართულობის, სამხრეთ კავკასიასა და საქართველოში კრიზისის საკითხებში ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის საქმიანობის და ადგილზე მნიშვნელოვანი როლის მქონე ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის მუშაობის საშუალებით“, – ნათქვამია ოფიციალურ განცხადებაში, რომელიც დღეს, 7 აგვისტოს, გამოქვეყნდა.

ამ წერილში ევროკავშირი ასევე გამოთქვამს საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მტკიცე მხარდაჭერას ქვეყნის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში.

ხელვაჩაურში, სოფელ მარადიდში მცხოვრებ ალი დიდმანიძეს სახელმწიფომ საკუთრება ჩამოართვა. სახლი, რომელიც თავის ხელით ააშენა, ექსპროპრიაციას დაექვემდებარა.

ექსპროპრიაციის გადაწყვეტილება ხელვაჩაურის რაიონულმა სასამართლომ 29 ივლისს მიიღო. ექსპროპრიაციის მოთხოვნის საფუძველი გახდა კომპანია „აჭარ ენერჯი 2007“-ის მიმართვა ეკონომიკის სამინისტროსადმი.

„აჭარ ენერჯი 2007“-მა მდინარე ჭოროხზე კირნათი ჰესი ააშენა. ჰესის მშენებლობა სასოფლო სამეურნეო და საკარმიდამო ნაკვეთების დატბორვას ითვალისწინებს. ალი დიდმანიძე, რომლის სახლიც უნდა დაიტბოროს ამბობს, რომ ის თანახმა იყო საკუთრება გაეყიდა, ოღონდ ადეკვატურ ფასად. თუმცა კომპანია მასთან მოლაპარაკებაზე არ წამოვიდა.

„1985 წელს ავიშენე ეს სახლი. 437 კვადრატია. ევროპული რემონტი, როგორც ასეთი არ მაქვს, მაგრამ საშუალოდ მოწყობილი ვარ. მაქვს 4885 კვადრატი სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი.

ჩემი მეუღლის, ირინა დიდმანიძის სახელზე მქონდა ერთი მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული. „აჭარ ენერჯი 2007“ რომ შემოვიდა ხეობაში და ჰესის შენება დაიწყო, მივყიდე ამ კომპანიას. საბაზრო ფასზე ნაკლებად. 33 ათასი ლარი გადამიხადეს სულ. იმ მიწის რეალური ღირებულება 54 ათასი ლარი იყო, მაგრამ დავთანხმდი, რადგან ფული სამკურნალოდ მჭირდებოდა. მეც ავად ვიყავი და ჩემი ცოლიც.

შემდეგ კომპანიას დასჭირდა უკვე სახლიც და დანარჩენი მიწაც. მოვიდა კომპანიის წარმომადგენელი, დამიწყეს ლაპარაკი. მე ვუთხარი, რომ ჩემს ქონებაში 230 ათასი დოლარი უნდა გადამიხადოთ-მეთქი. ორი წლის წინ დოლარის კურსით 530 ათასი ლარი მიწევდა. მაგრამ – არაო. მერე 30 ათასი დოლარი დავაკელი და 200 ათას დოლარზე ვცადე მოლაპარაკება, მაგრამ არაფერმა არ გაჭრა. კომპანია მეუბნება, რომ 300 ათასს გადამიხდის სახლსა და მიწაში. ეს აბსურდია. ამას  არ დავთანხმდები.

არავინ არ გაითვალისწინა, არც სასამართლომ საერთოდ არ ნახა, რაიმე ხელმოსაკიდი თუ  მქონდა. ვიყავი თბილისში, ეკონომიკის სამინისტროში დაბარებული და ვიფიქრე, ალბათ არ აწვდიან სწორ ინფორმაციას, ჩავალ და მე მივაწვდი ინფორმაციას-მეთქი. როცა ჩავედით და დავსხედით, კომისია იყო, არავინ არ მომისმინა. ჩვენ ექსპროპრიაციაზე უნდა მივცეთ უფლებაო. მაშინ მე ვუთხარი, რაზე ჩამომიყვანეთ, მე მეგონა, რომ რაღაცას აგიხსნიდით, მომისმენდით, ტყუილად რაზე დამახარჯინეთ ფული-მეთქი.

მერე გადასცეს სასამართლოს, სასამართლო თავიდან ვითომ დადებითად გვესაუბრა, მაგრამ მერე გამოჩნდა მათი სახე, არაფერი არ გაითვალისწინა და ყველას ერთად გამოგვიტანეს ექსპროპრიაციის განაჩენი,“ –  უყვება ალი დიდმანიძე „ბათუმელებს“.

ექსპროპრიაცია შეეხო მარადიდში მცხოვრებ ახმედ დიასამიძესაც. ახმედ დიასამიძე კაპიტალური სახლის და სასოფლო-სამეურნეო მიწის გარდა, მარადიდში კერძო ბიზნესსაც ფლობს. ის წლებია თევზსაშენში თევზებს აშენებს და ყიდის. ახმედ დიასამიძემ თავისი ბიზნესი აუდიტის სამსახურს შეაფასებინა და ამ დოკუმენტაციით სცადა კომპანია „აჭარ ენერჯი 2007“-თან მოლაპარაკება, თუმცა უშედეგოდ.

„მიწას რომ არ ვაძლევდეთ და პრობლემა იყოს, მაშინ შეიძლება გავიგო სახელმწიფოსი, რომელმაც სასამართლოს ექსპროპრიაციაზე მიმართა. ჩვენ ვაძლევთ მიწას, მაგრამ კომპანია არ იხდის იმ თანხას, რამდენიც გვეკუთვნის. ეკონომიკის სამინისტროში რომ ვიყავი დაბარებული, ვუთხარი, ვყიდი მე ამ მიწას, მაგრამ გადამიხადეთ ადეკვატური ანაზღაურება,“ – ამბობს ახმედ დიასამიძე.

ის არ აკონკრეტებს თანხის ოდენობას, თუ რა თანხად შეაფასა მისი ბიზნესი და კერძო  საკუთრება აუდიტმა. თუმცა გვეუბნება, რომ კომპანიამ მას მხოლოდ აუდიტის სამსახურის მიერ შეფასებული თანხის ნახევრის გადახდა შესთავაზა. რაზეც არ დასთანხმდა.

„როცა თანხაზე დაიწყო საუბარი, წავედი და გავაკეთებინე დოკუმენტაცია. ყველა საბუთი შევაგროვე, ბიზნეს ასოციაციიდან მომცეს დოკუმენტაცია. კომპანია „აჭარ ენერჯი 2007-მა“ სასტიკი უარი განაცხადა ამ საბუთების ცნობაზე. ხალხთან მოლაპარაკებაზე არ მოდიოდნენ. 63 წლის ვარ, ბაბუაჩემი, მამაჩემი და მერე მე, საუკუნეებს ითვლის ჩემი ოჯახის ცხოვრება სოფელ მარადიდში. ეს ყველაფერი რაც მაქვს, ჩემი ნაშრომია, მონაპოვარი მაქვს ჩემი შრომით. არავისთვის არაფერი წამირთმევია,“ – ამბობს ახმედ დიასამიძე.

ახმედ დიასამიძე იხსენებს, რომ კირნათი ჰესის გამო ერთხელ უკვე დაზარალდა.

„2019 წლის მარტის თვეში, ჭოროხში წყალი გაუშვეს, წყლის დონემ მოულოდნელად მოიმატა და ჩემი საინკუბაციო აუზი დამიტბორა. 50 ათასი ლიფსიტა გავიდა ჭოროხში. 112-შიც დავრეკე. ყველა საქმის კურსში ჩავაყენე. მერე საბუთები მოვაგროვე, სრული დოკუმენტაცია და სასამართლოში შევიტანე. ერთი წელი გადის და ჯერ კიდევ არ დანიშნულა სასამართლო. ერთი წლის განმავლობაში სასამართლომ არ უნდა გადაწყვიტოს მტყუანი ვარ თუ მართალი?“- კითხულობს ახმედ დიასამიძე.

განსხვავებით ახმედ დიასამიძის სარჩელისგან, სასამართლომ განიხილა და გადაწყვეტილებაც გამოიტანა სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელზე. ხელვაჩაურის რაიონულმა სასამართლომ 29 ივლისს დააკმაყოფილა სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს განცხადება, ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების თაობაზე. მოსამართლის გადაწყვეტილებით სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისთვის მიენიჭა  ექსპროპირიაციის უფლება სოფელ მარადიდში მდებარე რამდენიმე სასოფლო- სამეურნეო და საკარმიდამო მიწის  ნაკვეთზე.

გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ აღსრულებისთვისაა გადაცემული.

არც ალი დიდმანიძეს და არც ახმედ დიასამიძეს სასამართლო პროცესზე ადვოკატი არ ჰყოლიათ.

„იცით რატომ არ გვყავდა ადვოკატი? აზრი არ ჰქონდა და იმიტომ. ჩვენთან ერთად ვისაც შეეხო ექსპროპრიაცია, ორ მოსახლეს ჰყავდა, მაგრამ მოსამართლემ არავის არ მოუსმინა. არაფერი არ გაითვალისწინა საერთოდ. ახლა ველოდები, როდის ჩამბარდება მოსამართლის გადაწყვეტილება, რომ გავასაჩივრო,“ – ამბობს ალი დიდმანიძე.

ბრძოლას აპირებს ახმედ დიასამიძეც.

„თუნდაც სტრასბურგამდე მივიდე, თუნდაც ყველაფერი ვიზარალო და დავკარგო, არ დავთმობ არაფერს, რაც ჩემია. სახელმწიფოს გავუგებდი, რომ არ ვყიდდე მაშინ. მესმის სტრატეგიული ობიექტია და ჩამომართმევენ, მაგრამ ვყიდი. ვყიდი იმის ნაცვლად, რომ ადეკვატური თანხა მომცენ, მართმევს სახელმწიფო. მე არავის ვებრძვი. მე ვიბრძვი ჩემი ქონების დასაცავად.

ბიზნესის ასეთი ფორმით წართმევა მე ჩემს თავზე ვიწვნიე. ტელევიზორში გამოდიან და ამბობენ, მიშა ართმევდა ბიზნესსო. ესენი რას შვრებიან? მიშა უკანონოდ ართმევდა, ამათ კანონი მიიღეს და კანონით მართმევენ. ჩემთვის რა მნიშვნელობა აქვს, როგორ წამართმევ – კანონით თუ უკანონოდ? შედეგი მაინც ერთია.

აუდიტმა ჩემი ქონება შეაფასა. ერთი თეთრით მეტს არ ვითხოვ და არც ერთი თეთრით ნაკლებს არ დავთანხმდები,“ – ამბობს ახმედ დიასამიძე.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა კომპანია „აჭარ ენერჯი 2007“-ს. მიუხედავად არაერთი მცდელობისა, კომპანიისგან ოფიციალური პასუხი მიგვეღო, რატომ ვერ მოხერხდა მორიგება, კომპანიასა და მოსახლეობას შორი, ვერ მოვახერხეთ.

საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრის, ეკატერინე ტიკარაძის განცხადებით, მშობლებს ბავშვებისთვის განკუთვნილი 200-ლარიანი დახმარების მისაღებად დარეგისტრირება 15 აგვისტოდან შეეძლებათ. ამის შესახებ ტიკარაძემ ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში ისაუბრა.

„ჯანდაცვის სამინისტროში მიმდინარეობს მუშაობა იმ ვებგვერდზე, სადაც შესაძლებელი იქნება ჩვენი მოქალაქეებისთვის 15 აგვისტოდან დარეგისტრირება.

დარეგისტრირების შემდეგ, ჩვენი მხრიდან მოხდება უკუკავშირი თითოეულ ოჯახთან და უკვე დეტალური ინფორმაციის მოძიებისა და შეგროვების შემდეგ მოხდება, პირველიდან 15 სექტემბრამდე, ბავშვის მშობლებისთვის იმ თანხების გადარიცხვა, რომელზეც დღეს პრემიერმა ისაუბრა“, – განაცხადა მან.

ტიკარაძის თქმით, რეგისტრაცია სავალდებულო იქნება. იმ შემთხვევაში, თუ განაცხადს მშობელი არ შეავსებს, კომპენსაციას ვერ მიიღებს.

მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ რეგისტრაციის პროცესი მარტივი იქნება: „გვესაჭიროება მშობლის და ბავშვის რეკვიზიტები და ანგარიშის ნომერი, სადაც თანხა უნდა გადაირიცხოს“ – განაცხადა მან.

საქართველოში 17 წლამდე ასაკის ყველა ბავშვი მიიღებს ერთჯერად 200-ლარიან დახმარებას სექტემბრამდე – ამის შესახებ დღეს, 6 აგვისტოს, განაცხადეს მთავრობაში.

ამავე თემაზე: