საქართველოში 10 ათასზე მეტი ბავშვი ცხოვრობს, რომელთაც არასდროს ჰქონიათ მოსწავლის სტატუსი. ეს ინფორმაცია განათლების სამინისტრომ ოფიციალურად დაუდასტურა დღეს, 15 მარტს, „ბათუმელებს“. რატომ დატოვა სახელმწიფომ ათასობით ბავშვი განათლებისა და ზრუნვის გარეშე, სად არიან და როგორ ცხოვრობენ მოზარდები, რომლებსაც სკოლაში არასდროს უვლიათ, ამ კითხვაზე სახელმწიფოს დღეს პასუხი არ აქვს.
რაზე მეტყველებს ეს ციფრი და რატომ გამორჩა სახელმწიფოს 10 404 ბავშვი? – ამ საკითხზე „განათლების კოალიციის გამგეობის თავმჯდომარეს“ ირინა ხანთაძეს ვესაუბრეთ. მისი თქმით, ფაქტი თავისთავად საგანგაშოა და ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია ამ პრობლემის თვისობრივი გამოკვლევა, თუ რასთან გვაქვს საქმე.
„უდავოდ დიდი ციფრია, კატასტროფული მაჩვენებელია. პოზიტიურია ის, რომ უკვე საჯაროდ ვსაუბრობთ ამაზე და დაზუსტებულად. ამ პრობლემაზე ადრე საუბრობდა „იუნისეფი“, რომ არსებობდნენ ბავშვები, რომლებიც ვერ ერთვებოდნენ სასწავლო პროცესში და მათი უფლებები უგულებელყოფილი იყო, თუმცა ეს ეჭვი არ იყო დასაბუთებული“, – ამბობს ირინა ხანთაძე.
მისი თქმით, პრობლემის უკეთ გაანალიზებისთვის საჭიროა ვიცოდეთ, რა კატეგორიის ბავშვები არიან სკოლის მიღმა, რატომ დარჩნენ სკოლის გარეთ, სად არიან ისინი დღეს, რით არიან დაკავებული.
„ამის ცოდნა უკეთ დაგვანახებს, თუ სად უშვებდა სისტემა შეცდომას. რატომ მოხდა, რომ ასეთი არასახარბიელო სტატისტიკა მივიღეთ“, – ამბობს ხანთაძე.
მისი აზრით, პირველ რიგში, ეს ფაქტი მეტყველებს იმაზე, რომ გაუმართავია სოციალური სამსახურების სერვისები ქვეყანაში. „განათლების სფერო ფაქტობრივად ახლა იწყებს სოციალური მუშაკის ინსტიტუტის განვითარებას და ალბათ გარკვეულწილად დავაგვიანეთ ამ ინსტიტუტის განვითარება. ასევე, ეს გვაჩვენებს, რომ მეტი კოორდინაციაა საჭირო იმ უწყებებს შორის, რომლებსაც ბავშვზე ზრუნვა ეკისრებათ.
მას შემდეგ, რაც სურათის სიმწვავე დავინახეთ, აუცილებელია ამ პრობლემის ჩაღრმავებული შესწავლა, რომ გავიგოთ, სად არიან ეს ბავშვები, ხომ არ არიან ტრეფიკინგის მსხვერპლი, შესაძლებელია ნაწილი ის ბავშვებიც იყვნენ, ვინც მშობლებს გაჰყვნენ ემიგრაციაში. არ ვიცით, ეს სეგმნეტი შედის თუ არა ამ ათი ათასში, ამიტომ საჭიროა ზუსტი კვლევა. კვალიფიციურად უნდა გაანალიზდეს როგორც მიზეზები, ასევე პრობლემის გადაჭრის გზები რა შეიძლება იყოს“, – ამბობს ირინა ხანთაძე.
მისი თქმით, ფაქტია, რომ სახელმწიფო უწყებების ყურადღების მიღმა დარჩენილი პრობლემა გაღვივდა და გაიზარდა. დღეს კი ქვეყანაში ცხოვრობს ათასობით ბავშვი, რომელთა კონსტიტუციური უფლება – მიიღონ განათლება, დარღვეულია.
„შესაძლოა ვივარაუდოთ, რომ ამ ბავშვებმა არ იცოდნენ სათანადო წერა-კითხვაც. შესაძლოა სახლის პირობებში ვინმე გადის კიდეც განათლებას. ეს ყველაფერი უნდა ვიცოდეთ ზუსტად, სხვა შემთხვევაში დაშვების დონეზე შეგვიძლია ვიმსჯელოთ. ახლა არ გვაქვს ჩაშლილი ინფორმაცია, ამიტომ ძალიან ჭირს სიღრმისეულად რამის თქმა“, – გვეუბნება ხანთაძე.
ფაქტი აჩვენებს, რომ განათლების სამინისტრო არც იმ მონაცემებს აგროვებს, სკოლამდელი ასაკის რამდენი ბავშვი დარჩა სკოლის მიღმა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას ექნება ინფორმაცია იმ ბავშვებზე, რომლებმაც სკოლაში სწავლა ვერ გააგრძელეს.
ირინა ხანთაძის თქმით, ეს მიუთითებს უწყებებს შორის მონაცემთა გაცვლის პრობლემაზეც. „ბაღებში რეგისტრირებული ბავშვების მონაცემების შედარება გარკვეულწილად საჭიროა და ამ პროცესში განათლების სამინისტრო უნდა თანამშრომლობდეს სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებსა და მუნიციპალიტეტებთან, რომ ადრეულ ეტაპზე გამოვლინდნენ ის ოჯახები, საიდანაც ბავშვის ჩართვა სასკოლო განათლებაში ფერხდება“.
კითხვაზე, რა შეიძლება გააკეთოს სახელმწიფომ წლობით სკოლის მიღმა დარჩენილი ბავშვებისთვის, როგორ უნდა მოახერხონ ამ ბავშვებმა იმ ზიანის ანაზღაურება, რაც მათ სკოლის გარეთ ყოფნით მიიღეს, ირინა ხანთაძე ამბობს, რომ აუცილებელია თითოეული ბავშვის ზუსტი საჭიროების დადგენა და მასზე მორგებული სერვისის მიწოდება.
„ახლა საჭიროა ფიქრი იმაზე, რა შეიძლება გააკეთოს სახელმწიფომ ამ ბავშვებისთვის. მართალია დაგვიანებით, მაგრამ აუცილებელად უნდა გააკეთოს“, – ამბობს ირინა ხანთაძე.
ის, რომ სახელმწიფო გულგრილი იყო ქუჩაში მყოფი და მზრუნველობას მოკლებული ბავშვების მიმართ, ამაზე 2015 წლის სტატისტიკაც მეტყველებს – მაშინ სახელმწიფოს უკვე ჰქონდა ინფორმაცია, რომ 400-ზე მეტი ბავშვი სასკოლო სივრცის მიღმა იყო დარჩენილი.
მაშინ ამ კატეგორიაში სახელმწიფო განიხილავდა ბავშვებს, რომლებიც დროის დიდ ნაწილს ქუჩაში ატარებდნენ, არ დადიოდნენ სკოლაში და იყვნენ ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი. მაშინ ითქვა, რომ ამ ბავშვებისთვის სპეციალური სახელმწიფო პროგრამა მუშაობდა, რომელიც საპილოტე იყო და ფინანსდებოდა ევროკავშირისა და გაეროს ბავშვთა ფონდის მიერ. 2015 წელს 79 000 ლარი იყო ამ საპილოტე პროგრამის ბიუჯეტი, თუმცა რა შედეგი გამოიღო პროგრამამ, არც განათლების სამინისტროს და არც ჯანდაცვას შესაბამისი ანგარიში არ წარმოუდგენია.
ერთადერთი, რაც მაშინ ჯანდაცვის სამინისტრომ „ბათუმელებს“ უთხრა, იყო ის, რომ 400-დან მხოლოდ 75 ბავშვს შესთავაზეს სერვისებში სრულად ჩართვა, რაც აჩვენებდა პრობლემის სიმწვავეს.
ამ მონაცემებიდან შვიდი წლის შემდეგ კი გვაქვს სურათი, რომელიც ცხადყოფს, რომ 400 მიუსაფარი და განათლებას მოკლებული ბავშვი 10 ათასით გაიზარდა ქვეყანაში.
„წლების წინ, როცა გარკვეულ ციფრებზე იყო საუბარი, მაშინ უნდა ყოფილიყო სათანადო რეაგირება. სტანდარტული და ტრადიციული მიდგომა ამ ბავშვებთან ალბათ არ იმუშავებს, ამიტომ საჭირო იქნება განსხვავებული მიდგომების გამოყენება. დროულად უნდა მოხდეს მათი ინტეგრაცია სასწავლო სივრცეში ან შრომით ბაზარზე, პროფესიული უნარების დაუფლებით“, – ამბობს ირინა ხანთაძე.
„თუ საკუთარი უფლება არ დავიცავი, სხვას როგორ დავიცავ?“ – კითხულობს რემზი შარაძე, რომელიც უკვე 25 წელია უბნის ინსპექტორ-გამომძიებლად მუშაობს. რემზი მაჭახლის ხეობაში მუშაობს. ეს ის უბნის ინსპექტორია, რომელმაც საკონსტიტუციო სასამართლოში დავა იუსტიციის მინისტრს მოუგო. ამჯერად ისევ ბათუმის სასამართლომ უნდა განსაჯოს – გამოასახლებენ თუ არა ბინიდან უბნის ინსპექტორს და მის ოჯახს.
რემზი შარაძეს 2014 წელს „იშ ბანკში“ სესხი აუღია და ბათუმში, ზუბალაშვილის ქუჩაზე ,ძველ კორპუსში, ბინა უყიდია. სესხის აღებამდე ის ფლობდა 25.2 კვადრატულ მეტრ ბინას ისევ ზუბალაშვილზე, სესხის აღების შემდეგ კი, ამავე ბინის მეზობლად 43 კვადრატი ბინა შეიძინა.
„სესხი იყო ხუთწლიანი, დაახლოებით 33 ათასი დოლარი ავიღე და უნდა დამეფარა ჯამში 41 ათასი დოლარი… ჩემი მეუღლე ამ დროს თურქეთში მუშაობდა, 15 თვე სესხს ვიხდიდი უპრობლემოდ, შემდეგ მეუღლე ავად გახდა და იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო… გაგვიჭირდა სესხის გადახდა,“ – ამბობს რემზი შარაძე.
2017 წელს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე გოჩა ფუტკარაძემ გადაწყვიტა, რომ ბინა, რომელშიც რემზი შარაძის ოჯახი ცხოვრობდა, აუქციონის წესით გაყიდულიყო.
2018 წელს ბინა აუქციონზე გაიტანეს და მისი მესაკუთრე „იშ ბანკი“ გახდა.
2019 წელს რემზი შარაძემ საკონსტიტუციო სასამართლოში იჩივლა და დავა მოიგო – ამ პერიოდიდან ანტიკონსტიტუციურად არის მიჩნეული განმეორებით აუქციონზე ქონების გატანის წესი. კონკრეტულად კი, რემზი შარაძემ იუსტიციის მინისტრის 2011 წლის ბრძანება გაასაჩივრა, რომლის მიხედვითაც „მეორე განმეორებით აუქციონზე ქონების საწყისი ფასი შეადგენს 0 ლარს“.
ქონების აუქციონზე გატანის წესი იუსტიციის მინისტრის ბრძანებაშია გაწერილი. ამ ბრძანების მიხედვით, თუ ქონება პირველ და განმეორებით აუქციონზე ვერ გაიყიდა, აღსრულების ეროვნული ბიურო პირველი განმეორებითი აუქციონის დასრულებისთანავე აცხადებს მეორე განმეორებით აუქციონს. ამ დროს ქონების საწყისი ფასი 0 ლარია.
„ეს არის ელიტური კორუფციის შესაძლებლობა,“ – მიიჩნევს უბნის ინსპექტორი. ის დაზარალებულად მიიჩნევს თავს, რადგან იმის მიუხედავად, რომ მისი ბინები აუქციონზე გაყიდეს [ერთი ბინა 43 500 ლარად, მეორე – 16 500 ლარად], მას ბანკისთვის ისევ დარჩა ფული გადასახდელი – აუქციონიდან მიღებულმა შემოსავალმა სესხი სრულად ვერ დაფარა.
„ამის გამო მეც და ჩემს თანამშრომელსაც, ვინც თავდებად დამიდგა, ხელფასის ნახევარს გვაჭრიდნენ. ეს არის ყაჩაღობა… გასული წლის ოქტომბრის ჩათვლით გვაჭრიდნენ ხელფასს, ესეც იყო უკანონობა,“ – უთხრა რემზი შარაძემ „ბათუმელებს“.
რემზი შარაძე ახლა აქცენტს აკეთებს კანონზე „საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ“, რომლის მე-20 მუხლის მიხედვით:
„კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის არაკონსტიტუციურად ცნობა არ ნიშნავს ამ აქტის საფუძველზე ადრე გამოტანილი სასამართლოს განაჩენებისა და გადაწყვეტილებების გაუქმებას, იწვევს მხოლოდ მათი აღსრულების შეჩერებას საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.“
რა არის გამოსავალი, როცა ცხადია, რომ უბნის ინსპექტორს ბანკის სესხი სრულად არ დაუფარავს, ხოლო ქონება უკვე ბანკს ეკუთვნის? – უბნის ინსპექტორი მიიჩნევს, რომ გამოსავალი შეთანხმებაა, თუმცა მის ოფიციალურ წერილებს და შეტყობინებებს ბანკი არ პასუხობს. რემზი შარაძის თქმით, „იშ ბანკმა“ უკვე მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ზუბალაშვილის ქუჩაზე მდებარე ბინიდან რემზი შარაძის ოჯახის გამოსახლების მოთხოვნით. სასამართლო განხილვა ჯერ არ დაწყებულა.
საია-ს იურისტი, მირზა მამულაძე განმარტავს, რომ კანონის ის ნორმა, რაზეც უბნის ინსპექტორი მიუთითებს, ეხება სისხლის და ადმინისტრაციულ საქმეებს. ამ დრომდე ეს ნორმა [აღსრულების შეჩერება] არ შეხებია სამოქალაქო საქმეს.
„ამ შემთხვევაში ითვლება, რომ აღსრულება დასრულებულია, რადგან აუქციონი დასრულებულია და უძრავი ქონება რეალიზებულია, გამოსახლება უკვე ცალკე სამართლებრივი დავაა,“ – მიიჩნევს იურისტი მირზა მამულაძე, რომელსაც ნაკლებად აქვს იმის მოლოდინი, რომ ინსპექტორმა საქმე მოიგოს, როცა სასამართლო გამოსახლების მოთხოვნას განიხილავს.
უბნის ინსპექტორი საია-ს ამ შეფასებას არ ეთანხმება და ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ აუქციონის დასრულებით რეალურად სააღსრულებო წარმოება არ დასრულებულა და ამას მოწმობს კერძო აღმასრულებლის მოქმედებაც, რომელმაც რემზი შარაძის ხელფასს ყადაღა დაადო.
„კანონში საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ წერია, რომ აღსრულების შეჩერება ეხება, როგორც განაჩენს, ასევე გადაწყვეტილებებს. ის, რომ აქამდე არ შეხებია ეს სამოქალაქო საქმეებზე მიღებულ გადაწყვეტილებებს, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ სამოქალაქოს არ ეხება, ან არ უნდა შეეხოს. რაც შეეხება აღსრულებას, იგი განმარტებულია აღსრულების ეროვნული სააგენტოს ინტერნტეგვერდზე და წერია, რომ აღსრულება ნიშნავს სასამართლოს უფლებამოსილი პირის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში დადგენილი ვალდებულების სისრულეში მოყვანას. კერძო აღმასრულებელს ჩემს შემთხვევაში არ შეუწყვეტია, ან არ შეუჩერებია სააღსრულებო წარმოება საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ,“ – განმარტავს რემზი შარაძე.
რემზი შარაძე მიიჩნევს, რომ მისი უფლება დაარღვია შინაგან საქმეთა სამინისტრომაც:
„არ უნდა მიეცათ აღმასრულებლისთვის ხელფასის ჩამოჭრის უფლება ჩემთვის და ჩემი კოლეგისთვის, ვინც თავდებად დამიდგა. აღმასრულებელმა მოგვმართა და შენ მიხედე დანარჩენსო… ეს მინიმუმ უნდა განეხილათ სპეციალურ დეპარტამენტში. სასამართლომ თქვა, რომ სხვა ქონება მიექცეს აღსრულებაში, თუკი იპოთეკის საგნის რეალიზების შედეგად მიღებული შემოსავალი არ იქნება საკმარისი კრედიტის დასაფარადო. მაგრამ ქონება არაა ხელფასი,“ – მიიჩნევს რემზი შარაძე.
უბნის ინსპექტორი აკრიტიკებს პროკურატურასაც:
„თავდებობას ხელს აწერს ჩემი მეუღლეც, მაგრამ იგი ხელშეკრულების გაფორმების დროისთვის საქართველოში არ იყო. დოკუმენტებით დასტურდება, რომ იგი 2014 წლის 3 სექტემბრიდან 2014 წლის 3 ოქტომბრამდე თურქეთში იყო… ამ ფაქტზე, ანუ ხელმოწერის გაყალბებაზე პროკურატურამ გამოძიება დაიწყო, მაგრამ იგი ამ დრომდე დასრულებული არ არის,“ – აღნიშნა რემზი შარაძემ „ბათუმელებთან“. თუმცა ის ვერ ხსნის, რა ინტერესი შეიძლება ჰქონოდა, ან რა სარგებელი მიიღო ამით ბანკმა.
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა „იშ ბანკს“, როგორც გამოძიების შესახებ, ასევე იმაზე სასაუბროდ, თუ როგორ წარმოუდგენია ბანკს პრობლემის მოგვარება, როცა საკონსტიტუციო სასამართლომ აუქციონის გამართვა „ნულოვანი წესით“ არაკონსტიტუციურად მიიჩნია. ბანკში გვიპასუხეს, რომ კლიენტის შესახებ ინფორმაცია კონფიდენციალურია და მესამე პირებს ვერაფერს მოუყვებიან.
ბანკში კომენტარზე უარი განაცხადეს.
„მეუბნებიან, რემზი, ჩათრევას ჩაყოლა ჯობიაო, მაგრამ არ შემიძლია…“ – გვითხრა საუბრის დასასრულს რემზი შარაძემ, – „თანამშრომლები მეუბნებიან უფრო ამას. სახლში ცოლი და შვილებიც იმავეს ამბობენ. მე, სამართალდამცველი ამ დღეში ვარ, როცა კანონები ვიცი და მოქალაქემ, ვინც კანონი არ იცის, რა უნდა ქნას? მე ვაპირებ ადვოკატობა დავიწყო…“
შინაგან საქმეთა მინისტრს, ვახტანგ გომელაურს ახალი მოადგილე ჰყავს.
საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ბრძანებით, ამ თანამდებობაზე დაინიშნა ალექსანდრე დარახველიძე, რომელიც ამავდროულად შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპარლამენტო მდივანი იქნება.
ალექსანდრე დარახველიძე პროსამართალმცოდნეობის მაგისტრია. მას 2019 წლიდან ამ დრომდე შინაგან საქმეთა სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტის დირექტორის პოზიცია ეკავა. 2018-2019 წლებში დარახველიძე საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილე იყო. 2018 წელს მას სასჯელაღსრულების და პრობაციის მინისტრის მოადგილის თანამდებობა ეკავა, მანამდე კი ამავე სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი იყო.
2009-2012 წლებში დარახველიძე საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში სხვადასხვა პოზიციაზე მუშაობდა.
შს სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით, ალექსანდრე დარახველიძე რამდენიმე უნივერსიტეტში ეწევა აკადემიურ საქმიანობას, არის კავკასიის უნივერსიტეტის და ევროპის უნივერსიტეტის მიწვეული ლექტორი.
სახელმწიფომ ბათუმში მილიონ-ნახევრად შეფასებული ქონება სიმბოლურ ფასად, ერთ ლარად გაყიდა. 7138 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ტბეთის ქუჩაზე #5-ში ინვესტიციის განხორციელების პირობით გაასხვისეს. მთავრობა ინვესტორს – შპს „აიკონ ჯგუფს“ ამჯერად არც ასნომრიანი სასტუმროს აშენებას სთხოვს და არც მრავალფუნქციურ ტურისტულ კომპლექსს.
მწვანედ მონიშნულია გასხვისებული მიწის ნაკვეთი
ყოფილი პრემიერის, გიორგი გახარიას განკარგულებით, შპს „აიკონ ჯგუფს“ მიწის ნაკვეთი ბათუმში, ტბეთის #5-ში „აწარმოე საქართველოს“ პროგრამის ფარგლებში, ტექსტილის საწარმოს მშენებლობისთვის გადაეცა.
განკარგულების მიხედვით, კომპანიამ საპრივატიზებო თანხა – 1 ლარი ერთი თვის ვადაში უნდა გადაიხადოს. გარდა ამისა, კომპანია ვალდებულია ამ მიწის ნაკვეთზე ტექსტილის საწარმო ორ წელში შექმნას და 6 მილიონ 195 784 ლარის ღირებულების ინვესტიცია განახორციელოს. იმავე დოკუმენტის თანახმად, მფლობელი ვალდებულია შენობას პროფილი მხოლოდ ხუთი წლის განმავლობაში შეუნარჩუნოს. ეს კი ირიბად იმასაც ნიშნავს, რომ ხუთი წლის შემდეგ კომპანიას შეეძლება ტექსტილის საწარმო ზღვასთან ახლოს სასტუმროდ გააკეთოს.
მიწის ნაკვეთი რომ მილიონ-ნახევრადაა შეფასებული აუდიტის მიერ, ამის შესახებ გამოქვეყნებული იყო „აწარმოე საქართველოს“ ვებგვერდზე.
მიწის ნაკვეთი ბათუმის ხელოვნების ცენტრთან ახლოსაა. ეს იმას ნიშნავს, რომ ის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონაშია. შესაბამისად, კომპანიას პროექტის შეთანხმება აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთანაც მოუწევს.
შპს „აიკონ ჯგუფი“ საქართველოში 2008 წელსაა დაფუძნებული და კომპანიის ასევე პროცენტს თურქეთში დაფუძნებული კომპანია „აბაი ულუსლარარასი თექსთილ თურიზმ ვე იათირიმ თიჯარეთი“ ფლობს. კომპანიის დირექტორები არიან გია ლომინაძე და დავით ჯაიანი.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ არ იცის, რამდენად დაეხმარა „მცირე და საშუალო ტურისტული ბიზნესის მხარდაჭერის პროგრამით“ გათვალისწინებული თანადაფინანსება პროგრამის ბენეფიციარებს და რამდენად აგრძელებენ ისინი ტურისტულ სექტორში საქმიანობას – ნათქვამია სახელმწიფო აუდიტის ანგარიშში.
ანგარიშის მიხედვით, ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ განხორციელებული „მცირე და საშუალო ტურისტული ბიზნესის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში, 2014-2020 წლებში, სამინისტროსა და ბანკებს შორის დადებული ხელშეკრულებების მიხედვით, „ლიბერთი ბანკიმა“ და „საქართველოს ბანკმა“ ჯამში 2 811 300 ლარის მოცულობის სესხი გასცეს 40 ბენეფიციარზე. გაცემული სესხის მომსახურების თანადაფინანსებაზე აჭარის რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან გადახდილია 610.6 ათასი ლარი [მათ შორის, 2016-2019 წლებში − 460.6 ათასი ლარი].
აუდიტის მიხედვით, გაცემული სესხები წარმოადგენს 2007-2013 წლებში სხვადასხვა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციიდან/კომერციული ბანკიდან ან/და კერძო გამსესხებლებისგან აღებული სესხების რეფინანსირებას.
აუდიტი აცხადებს, რომ „პროგრამის დაგეგმვასა და ადმინისტრირებაში არსებული არაეფექტიანი მექანიზმების არსებობის გამო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი ფინანსური რესურსი მოხმარდა უფრო გადახდისუუნარობის რისკის ქვეშ მყოფი მოქალაქეების სესხის წნეხის შემცირებას, ვიდრე აჭარის რეგიონში მცირე და საშუალო ტურისტული ობიექტების ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებასა და ტურისტული მომსახურების გაუმჯობესებას“.
„აქვე აღსანიშნავია, რომ პროგრამით/შესაბამისი ხელშეკრულებებით არ განისაზღვრა სათანადო კონტროლის მექანიზმები, რაც ბენეფიციართა ტურიზმის სექტორში საქმიანობის ვალდებულებას უზრუნველყოფდა. შესაბამისად, სამინისტროს არ აქვს სრულყოფილი ინფორმაცია, რამდენად დაეხმარა აღნიშნული თანადაფინანსების პროგრამა ბენეფიციარებს და რამდენად აგრძელებენ ისინი ტურისტულ სექტორში საქმიანობას,“ – აცხადებს აუდიტი.
რაც შეეხება რეფინანსირებული სესხების მიზნობრიობას – „სესხების 62.5% აღებული იყო საოჯახო ტიპის სასტუმროების და მცირენომრიანი სასტუმროების გარემონტების, რეკონსტრუქციისა ან/და კეთილმოწყობის მიზნით, 10% – ბინების გარემონტების და კეთილმოწყობისთვის, 16.5% − კაფე-ბარების და სხვა ტურისტული მიმართულებების გამო. არის შემთხვევები, როდესაც ტურისტული მიმართულებით საქმიანობა წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არ ჩანს. სულ ასეთი შემთხვევების წილი დაფინანსებული ბენეფიციარების 10%-ია“.
„წარმოდგენილი დოკუმენტაციით, ბენეფიციარების 78%-ს სესხი წარმოშობილი აქვს 2004-2008 წლებში. აღნიშნული სესხების გადაუხდელობის მიზეზად ბენეფიციარები ასახელებენ 2008 წლის აგვისტოს ომის შედეგად განვითარებულ კრიზისს. ცალკეულ შემთხვევაში სესხების გადაუხდელობის მიზეზია ჯანმრთელობის პრობლემები, ოჯახის წევრის უმუშევრად დარჩენა/გარდაცვალება, ასევე სესხის თანხების არასწორი მენეჯმენტი“, – აღნიშნულია აუდიტის ანგარიშში.
ანგარიშში აღნიშნულია ასევე, რომ „აუდიტის ჯგუფს სატელეფონო კომუნიკაცია ჰქონდა პროგრამის ბენეფიციარებთან. 40 ბენეფიციარიდან 15 მათგანის ტელეფონი გამორთული იყო ან არ პასუხობდა, ან/და ნომერი არ არსებობს. ინტერვიუების მიხედვით, ბენეფიციარების ნაწილი საქმიანობს ტურისტული მიმართულებით, რომელთა უმრავლესობამ პანდემიის გამო დაკარგა მნიშვნელოვანი შემოსავლები და მიმდინარე ეტაპზე სესხის გადახდის პრობლემა აქვთ. აქვე აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე ბენეფიციარი, ვისთანაც დაკავშირება ვერ მოხერხდა, იმყოფება მოვალეთა რეესტრში“.
[toggle title=”აუდიტის რეკომენდაცია ნახეთ აქ:“] „მცირე და საშუალო ტურისტული ბიზნესის მხარდაჭერის პროგრამის“ საბოლოო შედეგის, ტურიზმის სექტორში სამეწარმეო აქტიურობის ზრდის მისაღწევად, სპეციალურად შექმნილმა მსესხებელთა რეესტრის შემდგენმა კომისიამ თითოეულ შემთხვევაში დეტალურად გამოიკვლიოს პრობლემის წარმოშობის მიზეზები და მხოლოდ სათანადო კრიტერიუმების და მიზნობრიობის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, გასცეს დადებითი რეკომენდაცია.
ამასთანავე, ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ შეიმუშაოს ეფექტიანი მონიტორინგის სისტემა, რაც ბენეფიციართა ტურიზმის სექტორში საქმიანობის ვალდებულებას უზრუნველყოფს, ხოლო ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, შესაძლებელი იქნება ბიუჯეტიდან გაწეული ხარჯების უკან დაბრუნება“. [/toggle]
აუდიტის ამავე ანგარიშში აღნიშნულია ასევე, რომ ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ 2017 წლიდან ხორციელდება დასასვენებელი-საპიკნიკე ადგილების მოსაწყობად საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციისა და მათი მშენებლობის სამუშაოების შესყიდვა, რომელიც განკუთვნილია აჭარის მუნიციპალიტეტებში ტურისტულად მიმზიდველ ადგილებში ტურისტებისთვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის შექმნისთვის.
„ადგილზე დათვალიერების შედეგად გამოვლინდა, რომ მიუხედავად საბიუჯეტო რესურსების ხარჯვისა, ინფრასტრუქტურული პროექტები ვერ ასრულებენ მათზე დაკისრებულ ფუნქციებს − ის ადგილები, რომლებიც დასრულებულია და ვიზიტორებს უნდა იღებდეს, მოუვლელი და მიტოვებულია.
პროგრამის დაგეგმვის და სახელმწიფო შესყიდვის განხორციელების დროს გამოვლენილი გარემოებები ადასტურებს, რომ სამინისტროს, როგორც პროექტის დაგეგმვასა და განხორციელებაში, ასევე მიღებული პროდუქტის სათანადო მოვლა-პატრონობის მიმართულებით აქვს პრობლემები, რაც საბოლოოდ იწვევს პროგრამის განხორციელების შეფერხებას და მოსალოდნელი სარგებლის ვერ მიღებას,“ – აღნიშნულია აუდიტის ანგარიშში.
[toggle title=”საპიკნიკე ადგილებთან დაკავშირებით ვრცლად ნახეთ აქ:“]
„არასათანადოდ დაიგეგმა ასევე დასასვენებელი-საპიკნიკე ადგილის მშენებლობის სამუშაოები ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ დანდალოს ხიდთან და შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზამლეთში. კერძოდ, სამინისტრომ ისე შეისყიდა ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ დანდალოს ხიდთან დასასვენებელი – საპიკნიკე ადგილის მშენებლობის სამუშაოები, რომ არ შეისწავლა სამშენებლო ტერიტორიასთან მიმართებით ადგილობრივი მოსახლეობის პრეტენზიები საკუთრებასთან დაკავშირებით, რამაც მშენებლობის პროცესის გაჭიანურება გამოიწვია.
ქვეპროგრამის მოსალოდნელი შედეგების შეფასების გარეშე დაგეგმვასა და განხორციელებას ადასტურებს ასევე ის, რომ აშენებული ფართები დღემდე უფუნქციოდაა.
2019 წელს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ დანდალოს ხიდთან მდებარე მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებულ დასასვენებელ-საპიკნიკე ადგილთან ერთად და შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზამლეთში მდებარე მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებულ დასასვენებელ-საპიკნიკე ადგილთან ერთად, საკუთრებაში გადაეცა ქედის და შუახევის მუნიციპალიტეტებს.
აღსანიშნავია, რომ ქვეპროგრამა თავიდანვე არ ითვალისწინებდა ქონების მესამე პირებისთვის გადაცემას. ქედის მუნიციპალიტეტს უძრავი ქონება გადაეცა მოვლა-პატრონობისა და ტურიზმის განვითარების მიზნით, ხოლო შუახევის მუნიციპალიტეტს, დამატებითი პირობების გარეშე, მხოლოდ შემდგომში განკარგვის (დროებით სარგებლობაში) გაცემის მიზნით [შუახევის მუნიციპალიტეტის მიერ 2020 წლის 3 აგვისტოს გამოცხადებულ აუქციონზე განხორციელდა ქონების იჯარით გაცემა].
ფიზიკური დათვალიერებით ირკვევა, რომ ქედის მუნიციპალიტეტის მიერ არ ხორციელდება ქონების სათანადო მოვლა-პატრონობა. შექმნილი ტურისტული ინფრასტრუქტურა პრაქტიკულად უფუნქციო, მიტოვებული და დაბინძურებულია. ობიექტს არ მიეწოდება წყალი და ელექტროენერგია. ზემოაღნიშნული გარემოებების გამო, ვიზიტორი ვერ სარგებლობს შექმნილი ინფრასტრუქტურით, ხოლო ქონება მოუვლელობისაგან ზიანდება და ღირებულებას კარგავს“. [/toggle]
აუდიტის ანგარიშში საუბარია ასევე გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვების სადგურის მოწყობის სამუშაოებზე – ეს სამუშაოები ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ 2018 წელს ელექტრონული ტენდერის მეშვეობით შეისყიდა.
საბოლოოდ კი, როგორც აუდიტი წერს, აღმოჩნდა, რომ ობიექტს არ მიეწოდებოდა წყალი და გაუმართავი იყო საკანალიზაციო სისტემა, გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვებისთვის არ არსებობდა საჩრდილობელი და არ იყო მოწყობილი მისასვლელი კიბე.
ამ სამუშაოებში კი ბიუჯეტიდან 2020 წელს დამატებით თანხა დაიხარჯა. მაშინ როდესაც, როგორც ანგარიშშია აღნიშნული – „თავიდანვე შესაძლებელი იყო იმის გათვალისწინება, რომ დაკვირვებისთვის აუცილებელი იქნებოდა საჩრდილობლის მოწყობა, ასევე მისასვლელად საჭირო იყო კიბე და ა.შ.“
„ხელშეკრულებით, მიწოდების ვადად განისაზღვრა არაუგვიანეს 2018 წლის 20 დეკემბერი. შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ სათანადო პროცედურების დროულად განუხორციელებლობის გამო ხელშეკრულებით განსაზღვრული მიწოდების ვადა გაგრძელდა 2019 წლის 30 აპრილამდე. საბოლოოდ, პროექტი დასრულდა 2019 წლის 27 ივნისს.
„პროექტის დასრულების შემდეგ, შესრულებული სამუშაოს ფიზიკური დათვალიერების შედეგად გამოვლინდა, რომ ობიექტს არ მიეწოდებოდა წყალი და გაუმართავი იყო საკანალიზაციო სისტემა, გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვებისთვის არ არსებობდა საჩრდილობელი და არ იყო მოწყობილი მისასვლელი კიბე.
ზემოაღნიშნული მიუთითებს, რომ პროექტის დაგეგმვის ეტაპზე ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს არ ჰქონდა სათანადო კონსულტაცია დარგის სპეციალისტებთან: თავიდანვე შესაძლებელი იყო იმის გათვალისწინება, რომ დაკვირვებისთვის აუცილებელი იქნებოდა საჩრდილობლის მოწყობა, ასევე მისასვლელად საჭირო იყო კიბე და ა.შ. შედეგად, ინფრასტრუქტურული პროექტი, რომლის ღირებულება იყო 151.7 ათასი ლარი, დაგეგმილ ვადებში არ განხორციელდა და ვერ შეასრულა ის ფუნქციები, რის გამოც გაწეულ იქნა საბიუჯეტო ხარჯები.
გარდა ამისა, სამინისტროს მიერ სათანადო მოვლა-პატრონობის განუხორციელებლობის გამო დაზიანებული იყო გარე განათება და შენობის ფასადი, ასევე ეზოს ტერიტორიაზე ღობის დაზიანების გამო აღინიშნებოდა ანტისანიტარია.
არსებული ხარვეზების აღმოსაფხვრელად ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ 2020 წლის დასაწყისში ელექტრონული ტენდერის გზით დამატებით განახორციელა წყალმომარაგების, კიბისა და საჩრდილობლის მოწყობის სამუშაოების, ღირებულებით − 28.1 ათასი ლარი, შესყიდვა.
განმეორებითი შესყიდვის საჭიროება მიუთითებს, რომ ქვეპროგრამის დაგეგმვის ეტაპზე არ იქნა შეფასებული არსებული გამოცდილება მსგავსი პროგრამების განხორციელების დროს, ასევე ის საჭიროებები, რომლებიც აუცილებელია გადამფრენ ფრინველებზე დაკვირვებისას.
შედეგად, დროულად არ განხორციელდა პროექტი, ხოლო სამუშაოების არასრულყოფილად განხორციელების გამო დაზიანდა მისი ნაწილი და თავიდან გახდა საჭირო საბიუჯეტო სახსრების გაწევა“.
[/toggle]
აჭარაში ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობის ეფექტიანობის აუდიტის ანგარიში სამსახურმა 2021 წლის 12 მარტს გამოაქვეყნა.
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია საკონსტიტუციო სასამართლოში ასაჩივრებს „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონით და საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით დადგენილ აკრძალვას, რომლის მიხედვითაც, ექსტრაკორპორული განაყოფიერებით სარგებლობის შესაძლებლობა აქვთ მხოლოდ წყვილებს – ცოლ-ქმარს ან 1 წლის განმავლობაში ერთად მცხოვრებ ქალსა და მამაკაცს.
„საქართველოს კანონმდებლობით, სპერმის დონორობის გზით მარტოხელა ქალსაც აქვს დედად გახდომის შესაძლებლობა.
რაც შეეხება მარტოხელა მამაკაცს, საქართველოს კანონმდებლობა ამ უკანასკნელს უკრძალავს ხელოვნური განაყოფიერების გზით გახდეს მამა.
იმისათვის, რომ მამაკაცმა ისარგებლოს ექსტრაკორპორული განაყოფიერების შესაძლებლობით, ამისათვის მას მოეთხოვება ან დაქორწინდეს, ან კონკრეტულ მისამართზე, ერთი წლით, დარეგისტრირდეს ქალთან ერთად.
ამასთან, ასეთმა მამაკაცმა უნდა ამტკიცოს, რომ უნაყოფოა და არ შეუძლია ბუნებრივი გზით იყოლიოს შვილები, ექსტრაკორპორული განაყოფიერება ერთადერთი საშუალებაა შვილის ყოლისათვის.
ამგვარი შეზღუდვა არღვევს საქართველოს კონსტიტუციის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტით აღიარებულ პირადი და ოჯახური ცხოვრების უფლებას. პირადი ცხოვრების უფლება მოიცავს ადამიანის უფლებას, ექსტრაკორპორული განაყოფიერების გზით გახდეს ბავშვის გენეტიკური მშობელი. სწორედ ამ უფლებას არღვევს „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონი და საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება,“ – ვკითხულობთ საიას განცხადებაში.
სასაზღვრო პოლიციის სანაპირო დაცვა საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში ნატოს მუდმივმოქმედ მეორე საზღვაო შენაერთს (SNMG2) მასპინძლობს. შენაერთის შემადგენლობაშია საფლაგმანო ხომალდი “CRISTOBAL COLON”-ი (ესპანეთი), “REGINA MARIA” (რუმინეთი), “KEMALREIS”-ი (თურქეთი) და “SMELI” (ბულგარეთი). შენაერთს კონტრადმირალი მანუელ აგირე ალდერეგია ხელმძღვანელობს.
შსს-ს ინფორმაციით, საპორტო ვიზიტის მიზანი საქართველოსა და ალიანსის წევრი და პარტნიორი ქვეყნების საზღვაო ძალებს შორის ურთიერთთავსებადობის ამაღლებაა.
ნატოს საფლაგმანო ხომალდები საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში ფოტო: შსს
„კორონავირუსის პანდემიის ფონზე, ნატო-ს მუდმივმოქმედი მეორე საზღვაო შენაერთის ვიზიტი საქართველოში ჩვენი ქვეყნისადმი მხარდაჭერის მკაფიო გზავნილია.
მნიშვნელოვანია, რომ ნატოს საზღვაო შენაერთის ვიზიტები საქართველოს შავი ზღვის პორტებში რეგულარულ ხასიათს ატარებს, რაც შავი ზღვის უსაფრთხოების განმტკიცების კუთხით ნატო-საქართველოს თანამშრომლობის ერთ-ერთი ხელშესახები შედეგია“, – ამბობს შსს.
ნატოს ხომალდები საქართველოს ტერიტორიულ წყლებს 18 მარტს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს სასაზღვრო პოლიციის სანაპირო დაცვასთან ერთად დაგეგმილი წვრთნების დასრულების შემდგომ დატოვებენ.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო A1 და A2 ქვეკატეგორიის მართვის უფლების მისაღები გამოცდისათვის მოტოციკლებს ყიდულობს.
სხვადასხვა ტიპის 16 მოტოციკლის შესაძენად სააგენტომ ტენდერი გამოაცხადა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება ჯამში 425 ათას 539 ლარია. წინადადებების მიღება 2021 წლის 20 მარტს დაიწყება და 23 მარტს დასრულდება.
გამარჯვებულმა მსუბუქი მოტოციკლები ეტლის გარეშე [A1; ძრავის მოცულობა: 110 – 125 კუბ.სმ; 7 ცალი] სააგენტოს ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 60 დღის ვადაში უნდა მიაწოდოს.
მოტოციკლები ეტლის გარეშე კი [A2; ძრავის მოცულობა: 400 – 650 კუბ.სმ; 9 ცალი] – ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 120 დღის ვადაში.
[toggle title=”მოტოციკლების ტექნიკური მახასიათებლები დეტალურად ნახეთ აქ:“]
[/toggle]
ტენდერის პირობის მიხედვით, „მომსახურების სააგენტო აპირებს შესყიდული მოტოციკლის პრაქტიკული გამოცდისათვის შესაბამისად ადაპტირებას [მოტოციკლზე უნდა დამონტაჟდეს სხვადასხვა ელექტრომოწყობილობა – ვიდეოკამერის თვალი, სენსორი, ინფორმაციის წვდომის მოდემი]. ამასთან, შემოთავაზებულ მოტოციკლზე სხვადასხვა ელმოწყობილობის დამონტაჟების მიუხედავად, უნდა გავრცელდეს საგარანტიო პირობები.“
[toggle title=”მოტოციკლის მართვის უფლების მისაღები გამოცდების მოთხოვნები ნახეთ აქ:“]
მუხლი 15. მოტოციკლის მართვის უფლების მისაღები გამოცდების ორგანიზაცია და მოთხოვნები
მართვის უნარი და ჩვევები, როგორც წესი, მოწმდება უეტლო მოტოციკლზე ან მოტოროლერზე.
მძღოლობის კანდიდატს უნდა შეეძლოს შემდეგი მანევრების შესრულება:
ა) მოძრაობა სწორზე გადაცემის გადართვით დაბლიდან-მაღალზე და პირიქით;
ბ) მოტოციკლის მართვა მინიმალური სიჩქარის დროს, საფეხურიდან ფეხის აუღებლად;
გ) მცირე რადიუსის მოხვევისა და მობრუნების (“საგაბარიტო წრე”, “ზიგზაგი”, “რვიანი”) შესრულება.
გამოცდა აღარ გრძელდება, თუ გამოსაცდელმა ვერ შეასრულა “ზიგზაგი” ან “რვიანი”.
მოტოციკლების მართვის ელემენტების შესრულებისას ორი და მეტი შეცდომის დაშვების შემთხვევაში კეთდება შეფასება “ვერ ჩააბარა”:
ა) “წრის” ან “ზიგზაგის”, ან “რვიანის” შესრულებისას შეეხო საგზაო ვაკისს;
ბ) გაჩერებისას, როცა ძრავა მუშაობდა, ვერ შეძლო გადაცემის გამორთვა.
სააგენტოსინფორმაციით: „A“ კატეგორიის, აგრეთვე „A1 და B1“ ქვეკატეგორიისსატრანსპორტოსაშუალებისმართვისუფლებისმისაღებპრაქტიკულგამოცდაზემძღოლობისკანდიდატივალდებულიაჩააბაროსშემდეგიელემენტები:
რვიანი;
ზიგზაგი;
საგაბარიტო წრეში მობრუნება (მხოლოდ “A კატეგორიისა და A1” ქვეკატეგორიისათვის);
[/toggle]
მომსახურების სააგენტოს ინფორმაციით, ყველა სერვისის მიწოდება, რაც პანდემიის გამო შეჩერებული იყო, მომსახურების ცენტრებში თებერვლის თვიდან აღდგენილია.
—
საქართველოში მართვის მოწმობის გაცემა მოპედების შემთხვევაშიც იგეგმება.
შს მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა დაახლოებით ერთი თვის წინ განაცხადა, რომ „იგეგმება მოპედის რეგისტრაცია, მოპედზე მართვის უფლების მისაღები გამოცდის ჩაბარება და მართვის მოწმობის გაცემა“ .
მოპედის მძღოლებისთვის მართვის მოწმობის გაცემაზე საუბარი ორი წლის წინ დაიწყო. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ კანონში შესაბამისი ცვლილებების შეტანაზე კანონპროექტი პარლამენტში 2019 წელს შევიდა.
პარლამენტის 2021 წლის 18 თებერვლის დადგენილებით კი, აღნიშნული კანონპროექტის განხილვის პროცედურები გაგრძელდა.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, 16-18 მარტს საქართველოში მოსალოდნელია ჰაერის ტემპერატურის მნიშვნელოვანი მატება, დროგამოშვებით წვიმა, მაღალ მთაში თოვლი, ზოგან ძლიერი.
„შესაძლებელია ნისლი და ქარბუქი, 18 მარტს დასავლეთის მიმართულების ძლიერი ქარი, ზღვაზე 3-4-ბალიანი ღელვა.
მთიან რეგიონებში ჰაერის ტემპერატურის მოსალოდნელი მატების შედეგად თოვლის ინტენსიურმა დნობამ და თანდართულმა წვიმამ საქართველოს მდინარეებზე შესაძლებელია წყლის დონეების მნიშვნელოვანი მატება, დასავლეთ საქართველოს პატარა მდინარეებზე წყალმოვარდნები, ხოლო ქვეყნის მთიან ზონებში თოვლის ზვავების ფორმირება და მეწყრული პროცესების ჩასახვა – გააქტიურება გამოიწვიოს,“ – წერს სააგენტო.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ვებგვერდის ცნობით, ჰაერის ტემპერატურა ხვალ, 16 მარტს, ბათუმში +24 გრადუსამდე გათბება. ღამით მოსალოდნელია წვიმა.
რამდენიმე დღის წინ პრემიერმა ირაკლი ღარიბაშვილმა თქვა, რომ წლიდან წლამდე იზრდება იმპორტირებული ელექტროენერგია და პროგნოზების მიხედვით, ყოველ წელს მინიმუმ 100 მეგავატის სიმძლავრის ჰესი მაინც უნდა შენდებოდეს. მაშინ, როცა საქართველოს მოსახლეობა ყოველწლიურად იკლებს, 2020 წელს კი ქვეყნის ეკონომიკა, პანდემიის გამო, პრაქტიკულად გაჩერდა, რატომ მოვიხმართ საქართველოში უფრო და უფრო მეტ ელექტროენერგიას, რომელსაც უცხოეთში ვყიდულობთ საკმაოდ ძვირად. რატომ უძვირდება დენი მოსახლეობას, მით უფრო იმ პირობებში, როცა ეპიდემიის გამო ქვეყანაში კვლავ არაერთი შეზღუდვა მოქმედებს.
იმ შემთხვევაშიც კი, როცა ქვეყანაში მოსახლეობის რაოდენობა იკლებს, შეიძლება ელექტროენერგიის მოხმარება გაიზარდოს. მაგალითად, იმიტომ, რომ მრეწველობა იზრდება, ფაბრიკა-ქარხნები შენდება, მზარდია ტურიზმის სექტორი. თუმცა 2020 წელს, მაშინ, როცა ქვეყნის ეკონომიკა ძირითადად, ხოლო ტურიზმი აბსოლუტურად გაჩერდა, ელექტროენერგიის მოხმარება თითქმის იგივე იყო, რაც 2019 წელს. ამასთან საჭირო გახდა დენის ყიდვა/იმპორტიც, დენი კი გაძვირდა.
„ბათუმელებმა“ გაარკვია, თუ რა ოდენობის ელექტროენერგია მოიხმარა მოსახლეობამ [მხოლოდ საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებმა] ბოლო ორ წელში. აღმოჩნდა, რომ მოსახლეობა ქსელში მთლიანად მიწოდებული ელექტროენერგიის საშუალოდ 20 პროცენტს მოიხმარს.
„ენერგო-პრო ჯორჯიასა“ და „თელასის“ მიერ „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებული მონაცემებით, 2019 წელს საქართველოს მოსახლეობამ ჯამში 2,4 მილიარდი კილოვატსაათი დენი მოიხმარა, 2020 წელს კი – 2,56 მილიარდი. მთლიანობაში კი ქვეყანაში 12.1 მილიარდი კვტ/სთ ელექტროენერგია გაიხარჯა.
იმის მიუხედავად, რომ სხვადასხვა საწარმო და კომერციული ობიექტის უმეტესობა გაჩერებული იყო, ქვეყანამ 1,6 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია შეისყიდა საზღვარგარეთ, ანუ 2020 წელს იმპორტი 1,5 მილიარდი კვტსთ-ით მეტი იყო დენის იმ ოდენობაზე, რაც მოსახლეობამ დამატებით მოიხმარა ამავე წელს. დენის იმპორტი კი მაშინ ხორციელდება, როცა ქვეყანაში მისი დეფიციტი იქმნება.
საქართველოში ელექტროენერგიის დეფიციტი დროში იმ პერიოდს ემთხვევა, რაც ქვეყანაში კრიპტოვალუტის წარმოება დაიწყო. ვირტუალური ვალუტის წარმოება ბევრ ენერგიას მოითხოვს, მწარმოებლები კი სარგებლობენ სახელმწიფოს მიერ დაწესებული შეღავათებით და დენში გაცილებით დაბალ ფასს იხდიან. კრიპტოვალუტის მწარმოებლები არც გადასახადებს იხდიან ბიუჯეტში.
კრიპტოვალუტის წარმოება არალეგარულადაც ხდება, რაც დენის მოხმარებას კიდევ უფრო ზრდის. იზრდება დენის იმპორტიც, „გაზრდილი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად“ კი, ხელისუფლების სტრატეგია ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობაა.
საქართველოში 2019 წელს მომხმარებლებს მთლიანობაში 12.7 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია მიეწოდა, 2020 წელს კი, თითქმის ამდენივე – 12.1 მილიარდი კვტ/სთ. ეს მონაცემი ცხადყოფს, რომ საწარმო დაწესებულებების გაჩერების მიუხედავად მოხმარებული ელექტროენერგიის რაოდენობა უმნიშვნელოდ შემცირდა. ასევე უტყუარი მონაცემებით, 2014 წლამდე ანუ იმ დრომდე, ვიდრე ქვეყანაში არავინ არაფერი იცოდა ბიტკოინებზე, საქართველო სტაბილურად მოიხმარდა მაქსიმუმ 9.6 მილიარდ კვტ/სთ ელექტროენერგიას.
მსოფლიო ბანკის 2018 წლის მონაცემებით, საქართველო კრიპტოვალუტის [ბიტკოინის] წარმოებით მესამე ადგილზეა მსოფლიოში. ერთი ბიტკოინის ფასი კი [რომელიც საკმაოდ ცვალებადია] დღეს, 15 მარტს, coinmarketcap-ის მონაცემებით, 58,5 ათასი აშშ დოლარია.
ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორის [ესკო] მონაცემები – როგორ იზრდება ბოლო 10 წლის განმავლობაში საქართველოში მოხმარებული ელექტროენერგიის რაოდენობა:
მომხმარებლებზე მიწოდებული ელექტროენერგია საქართველოში / წყარო: ესკო
საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის, ნათია თურნავას განმარტებით, „ბოლო 10 წლის განმავლობაში ქართული ენერგეტიკის განვითარება ვერ ეწეოდა ეკონომიკის ზრდის ტემპებს, დიდწილად კამპანიის გამო – „არა ჰესებს“. მისივე თქმით, „2020 წლის მონაცემებით, მთელი ჩვენი მოხმარების 2% არის მაინინგით [კრიპტოვალუტის წარმოებით] დაკავებული კომპანიების მოხმარება“.
ეს მინისტრმა 9 მარტს საპარლამენტო მოსმენაზე განაცხადა.
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის [სემეკი] თავმჯდომარის, დავით ნარმანიას განცხადებით კი, კრიპტოვალუტის წილი მთლიან მოხმარებაში 2018 წელს 8.5%, ხოლო 2019 წელს 8.6 პროცენტი იყო. შესაბამისად, ნარმანიას მონაცემებით, კრიპტოვალუტის წარმოებაში თითოეულ ამ წელს საქართველოში 1.069 და 1.097 მილიარდი კვტ/საათი ელექტროენერგია დაიხარჯა.
თავის მხრივ დავით ნარმანიასგან განსხვავებული მონაცემები აქვს მსოფლიო ბანკს, რომელიც ენერგოდეფიციტს არა უშუალოდ ეკონომიკის ზრდას, არამედ მაინინგს უკავშირებს. 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, „კრიპტოვალუტის მოპოვებამ [წარმოებამ] დიდი გავლენა მოახდინა საქართველოში ელექტროენერგიის მოხმარებაზე, რის გამოც ქვეყანა გადაიქცა წმინდა ექსპორტიორიდან ელექტროენერგიის წმინდა იმპორტიორად. საქართველოს ელექტროენერგიაზე მოთხოვნის წილი, რაც კრიპტოვალუტის მაინინგს [წარმოებას] სჭირდება, 10%-დან 15%-მდე მერყეობს“.
გამოდის, რომ 2018 წელს საქართველოში არა 1.069, არამედ 1.887 მილიარდ კილოვატსაათზე მეტი ელექტროენერგია იხარჯებოდა კრიპტოვალუტის წარმოებაზე [ანუ 378 მილიონი კვტ/სთ-ით მეტი დენი, ვიდრე ქვეყანამ იმავე წელს „დეფიციტის შესავსებად“ იყიდა].
კონკრეტულად რამდენი ელექტროენერგია იხარჯება კრიპტოვალუტის საწარმოებლად, ამის ზუსტად ციფრს ვერავინ გეტყვით, რადგან ქვეყანაში ამ მონაცემებს ოფიციალურად არავინ ითვლის. რამდენი პირი ეწევა მაინინგს ქვეყანაში, ოფიციალურად აღრიცხული არ არის. ზოგადად კი, კრიპტოვალუტას აწარმოებს სხვადასხვა საწარმოო, მათ შორის თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონებშიც, ასევე, აწარმოებენ ფიზიკური პირები.
მაინინგის არალეგალურად მოპოვების ფაქტები გამოვლინდა სვანეთში, სადაც მოსახლეობა დენის გადასახადს არ იხდის. შესაბამისად, დენის საფასურს იქ არც კრიპტოვალუტის მწარმოებლები იხდიან. ამიტომაც მიიჩნევა, რომ სვანეთი ერთ-ერთი ყველაზე კომფორტული ზონაა ამ ბიზნესისთვის.
„მესტიაში, განსაკუთრებით ბოლო ერთ წელიწადში, კატასტროფულად გაზრდილია ელექტროენერგიის მოხმარება. ამის მიზეზი არის ადგილზე გახსნილი კრიპტოვალუტის მწარმოებელი პუნქტები, რომლებიც იტაცებენ დიდი რაოდენობით ელექტროენერგიას“, – განაცხადა კომპანია „ენერგო-პრო ჯორჯიამ“ 2 თვის წინ.
სემეკშიც ადასტურებენ, რომ ქვეყანაში ბიტკოინს ბევრი აწარმოებს, თუმცა ამ სფეროს თავად არ არეგულირებენ.
„ბიტკოინის მწარმოებელი არის სპეციფიკური მომხმარებელი. იყო საუბარი, რომ მათ მიეღოთ უფრო ძვირადღირებული ენერგია, მაგრამ არ არსებობს განსაკუთრებული მიდგომა – რომ ბიტკოინმა ძვირიანი ელექტროენერგია მოიხმაროს და გადაიხადოს, ხოლო სხვამ უფრო ნაკლებფასიანი. მოქმედი კანონმდებლობა რაიმე მსგავსი რეგულაციების დაწესებას არ ითვალისწინებს.
რაც შეეხება სვანეთს, იქ მოსახლეობა დენის ფულს არ იხდის. ამიტომ დაიწყეს ბიტკოინის წარმოებაც. ამასთან, 5-6-ჯერ გაიზარდა მოხმარება იმასთან შედარებით, ვიდრე ეს ჩვეულებრივ დროს იყო. ქსელმა ვერ გაუძლო დატვირთვას, დაზიანდა ტრანსფორმატორები და ასეთი მომხმარებლები „ენერგო-პრო ჯორჯიამ“ ჩახსნა ქსელიდან. თუმცა, ვინც იხდის გადასახადს, მას დენის მიწოდებას კანონით ვერ შეუწყვეტ… დღეს ბიტკოინის ბევრი მწარმოებელია, რომლებიც სახლებში არიან და მაგათი აღრიცხვა ცოტა რთულია“, – ამბობს გოჩა შონია, სემეკის წევრი.
„რამდენით გაიზარდა მოხმარება კრიპტოვალუტის [ბიტკოინის] წარმოებით, ამის ზუსტად დათვლა შეუძლებელია, რადგან ეს ერთ-ერთი გაუმჭვირვალე ბიზნესია… ფაქტია, რომ 2015 წლის მონაცემებით, საქართველო იყო დენის ექსპორტიორი, დღეს კი ვართ სერიოზული დეფიციტის წინაშე. ვინაიდან ოფიციალური მონაცემებითაც ეკონომიკის ზრდა არ ყოფილა, მოხმარების გაზრდას მე ვუკავშირებ ტურიზმს და მეორე ფაქტორი არის ბიტკოინის წარმოება. თუმცა შარშან ეკონომიკა გაჩერდა, ბოლო 9 თვეს ტურიზმი საერთოდ არ გვქონია და რატომ უნდა ყოფილიყო საჭირო იმპორტი, შედეგად კი, დეფიციტური ჩვენი ენერგობალანსი, თუ არა ბიტკოინის წარმოება? ტურიზმისა და ბიტკოინის გარდა, ელექტროენერგიის მოხმარების ზრდის სხვა მიზეზს ვერ ვხედავ“, – ამბობს ვალერი ჩეჩელაშვილი, „რონდელის ფონდის“ უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.
ესკოს მონაცემებით, საქართველოში 2019 წელს იმპორტირებული იყო 1,62 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია, 2020 წელს კი, პანდემიის პირობებშიც, თითქმის ამდენივე – 1,61 მილიარდი:
ელექტროენერგიის იმპორტი საქართველოში / წყარო: ესკო
საქართველოში კრიპტოვალუტის მხსხვილი მწარმოებლები თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონებში საქმიანობენ და ასევე იმ მუნიციპალტეტებში, სადაც მოსახლეობა გათავისუფლებულია დენის გადასახადისგან, ან შეღავათებია დაწესებული, მაგალითად ქვეყნის მთის რეგიონებში. მთიან რეგიონებში კი ელექტროენერგიის გადახდაზე შეღავათები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან იფარება. საქართველოში 1797 დასახლებულ პუნქტს აქვს მაღალმთიანის სტატუსი. კრიპტოვალუტის წარმოებისთვის მოხმარებულ დენზეც, ასეთ ადგილებში გაცილებით ნაკლებს იხდიან.
ინდუსტრიულ ზონაში კომპანიები არ იხდიან დამატებითი ღირებულების გადასახადს [დღგ], არც მოგებისა და ქონების გადასახადებს. დღგ-ს გარეშე ელექტროენერგის შეძენისას კი, დენის ფასი ამ კომპანიებს 18%-ით უმცირდებათ.
ბიტკოინის [ციფრული ვალუტის] ინდუსტრიის ერთ-ერთი მსხვილი მოთამაშეა „ბიტფური“, რომელმაც ბიძინა ივანიშვილის ინიციატივით დაფუძნებული თანაინვესტირების ფონდისგან 2014 წელს 10 მილიონი აშშ დოლარის სესხი მიიღო და გორში მონაცემთა ცენტრი ააშენა.
2015 წლის ზაფხულში ამ კომპანიას საქართველოს მთავრობამ თბილისში 18 ჰექტარი მიწა, სიმბოლურ ფასად, 1 ლარად მიჰყიდა; 2015 წლის ოქტომბერში კი, ამავე ტერიტორიას თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის სტატუსი მიანიჭა და „ბიტფურიმ“ იქ მეორე მონაცემთა ცენტრი განათავსა.
გარდა იმისა, რომ კომპანიები თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონებში შეღავათებით სარგებლობენ, საქართველოში ზოგადად კრიპტოვალუტის გაყიდვა გათავისუფლებულია დღგ-სგან, ხოლო გაყიდვით მიღებული შემოსავალი გათავისუფლებულია საშემოსავლო გადასახადისგან.
„კრიპტოაქტივის მიწოდება [კრიპტოაქტივის გაცვლა ეროვნულ ან უცხოურ ვალუტაზე] გათავისუფლებულია დღგ-სგან;
ფიზიკური პირის მიერ კრიპტოაქტივის მიწოდებით მიღებული შემოსავალი გათავისუფლებულია საშემოსავლო გადასახადისგან;
კრიპტოაქტივის მოსაპოვებლად გამოთვლითი სიჩქარის [სიმძლავრის] მიწოდება: – არ ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას, თუ ამ მომსახურების მიმღები წარმოადგენს საქართველოს ფარგლებს გარეთ რეგისტრირებულ პირს ან საქართველოში არ გააჩნია მართვის ადგილი ან მუდმივი დაწესებულება, რომელსაც უშუალოდ უკავშირდება მიღებული მომსახურება. – ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას, თუ ამ მომსახურების მიმღები არის საქართველოში რეგისტრირებული პირი ან საქართველოში გააჩნია მართვის ადგილი ან მუდმივი დაწესებულება, რომელსაც უშუალოდ უკავშირდება მიღებული მომსახურება“.
[/checklist]
[/toggle]
„ბიტფურიმ“ [იგივე „ბი ეფ დი სი ჯორჯია“], ესკოს მონაცემებით 2019 წელს 534.2 მილიონი კვტ/სთ ელექტროენერგია მოიხმარა, 2020 წელს კი გაცილებით ნაკლები – 131.7 მილიონი კვტ/სთ.
საქართველოში ბიტკოინს აწარმოებს ასევე უკრაინელ მილიარდერ იგორ კოლომოისკისთან დაკავშირებული კომპანია „ბლოქფაუერი“, რომელმაც, ესკოს მონაცემებით, 2019 წელს 122 მილიონი კვტ/სთ ელექტროენერგია მოიხმარა, თუმცა 2020 წელს ამ კომპანიას ელექტროენერგია საერთოდ არ შეუძენია.
[toggle title=”კოლომოისკისა და დენის პირდაპირი მომხმარებლების შესახებ ვრცლად ნახეთ აქ: “]
აშშ-ის ადმინისტრაციამ იგორ კოლომოისკის ქვეყანაში შესვლა აუკრძალა. კოლომოისკი საქართველოში წილებს ფლობს „ვარციხეჰესში“ და „ჯორჯიან მანგანეზშიც“, რომელმაც მაგალითად, 2020 წელს, 1 მილიარდზე მეტი კვტ/სთ ელექტროენერგია მოიხმარა.
„ბი ეფ დი სი ჯორჯია“ და „ბლოქფაუერი“ ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებლები არიან, რომლებიც დენს პირდაპირი ბაზრიდან ყიდულობენ და არა ვთქვათ „თელასისგან“ ან „ენერგო-პრო ჯორჯასგან“.
ასეთი პირდაპირი მომხმარებელი 2020 წელს ესკოს მონაცემებით საქართველოში იყო 16, თუმცა ბუნებრივია, ყველა მათგანი ბიტკოინებს არ აწარმოებს.
2019 წელს ამ პირდაპირმა მომხმარებლებმა საქართველოში 2,8 მილიარდი, ხოლო 2020 წელს – 2,4 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია მოიხმარეს.
საქართველო ელექტროენერგიას აწვდის აფხაზეთსაც, სადაც ასევე აწარმოებენ კრიპტოვალუტას. ამასთან, აფხაზეთში დენის მოხმარება იზრდება. მაგალითად, 2019 წელს აფხაზეთმა 2 მილიარდი, 2020 წელს კი – 2,5 მილიარდი კილოვატსაათი ელექტროენერგია მოიხმარა.
მომხმარებლებზე მთლიანად მიწოდებული ელექტროენერგიის ოდენობას რომ გამოვაკლოთ მოსახლეობაზე, პირდაპირ მომხმარებლებზე და აფხაზეთზე მიწოდებული დენის ოდენობა, გამოდის რომ 2020, ანუ პანდემიის წელს, სხვა დანარჩენმა მომხმარებლებმა საქართველოში 4,6 მილიარდი კვტსთ ელექტროენერგია მოიხმარეს. ეს მაჩვენებელი კი 2019 წელს 5,3 მილიარდი იყო.
ანუ, 2020 წელს, 2019 წელთან შედარებით, ამ დანარჩენ მომხმარებლებზე დენის მიწოდება [მოხმარება] შემცირდა 781 მილიონი კვტ/სთ-ით, იმპორტი კი, მხოლოდ 16,4 მილიონი კვტ/სთ-ით.
[/toggle]
ბიტკოინი ვირტუალური გადახდის საშუალებაა და რეალიზაცია ხდება საერთაშორისო ელექტრონულ პლატფორმებზე, ამიტომ ვალერი ჩეჩელაშვილის აზრით, მთავარი საკითხი ისაა – ბიტკოინის გაყიდვით ფული საქართველოში შემოდის, თუ რჩება საზღვარგარეთ, რაღაც ოფშორულ ანგარიშებზე.
„მე ვეჭვობ, რომ არ შემოდის საქართველოში. თუ ჩვენ ვართ მესამე მწარმოებელი ქვეყანა ბიტკოინების [2018 წელს მესამე ადგილზე ვიყავით], მაშინ საუბარია დიდი ოდენობით თანხაზე… ბიტკოინი შეიძლება იყოს ჩვენი, როგორც ნომერი პირველი საექსპორტო პროდუქტი – ღვინოზე და მარგანეცზე უფრო მეტად და ჩვენ ეს თანხა რომ შემოგვდიოდეს ქვეყანაში – მაშინ ჩვენი ეკონომიკური სისტემა იქნებოდა გაცილებით მდგრადი, არ მოხდებოდა ლარის კურსის ვარდნა, საგადასახადო ბალანსი იქნებოდა გაცილებით უფრო მყარი, აქედან გამომდინარე მთელი შედეგებით“, – ამბობს ჩეჩელაშვილი.
მისივე თქმით, სახელმწიფოს შეღავათების ხარჯზე რაღაცის წარმოება და შემდეგ ასეულობით მილიონის გადატანა ჩრდილში არ უნდა ხდებოდეს: „ექსპორტ-იმპორტის ოფიციალურ სტატისტიკაში ბიტკოინების ექსპორტს ვერ ნახავ. გამოდის, რომ მთელი შემოსავალი აქვთ ჩრდილში. მაქვს კითხვა – რამდენად სამართლიანი ვითარებაა ეს, როცა ასეულობით მილიონი დოლარის ბიტკოინები სახელმწიფოს ხარჯზე მიღებული შეღავათებითაა ნაწარმოები? შეღავათების დაწესება ხდება სხვადასხვა ქვეყანაშიც ბიზნესისთვის, მაგრამ უკუკავშირი სარგებელი ხომ უნდა იყოს?“
„სად არის ეს ბიტკოინები? – საზღვარგარეთ თუ გავიდა, რატომ არ შემოვიდა ფული? მოგების გადასახადი სად არის? და თუ ვცდები, მაშინ ყველაზე კარგი გზაა – ამ ბიზნესმა გამოაქვეყნოს თავისი წლიური ანგარიშები – რომ აი, გადაიხადა გადასახადები… მხოლოდ მაშინ მეცოდინება თუ გვიღირს, რომ ამ ბიზნესისთვის გავხდეთ ენერგოდეფიციტური ქვეყანა, ვაწარმოოთ გაუთავებლად დენის იმპორტი და ასევე, ამის გამო ავაშენოთ ეს უზარმაზარი ჰესები, რაც, თავის მხრივ, ცალკე ქმნის პრობლემებს. ანუ კომპლექსურად არის შესახედი და გადასაწყობი, მაგრამ ჩვენ ამას ვერ ვხედავთ“, – ამბობს ვალერი ჩეჩელაშვილი.
რიონის ხეობაში ნამახვანი ჰესის მშენებლობას თვეებია აპროტესტებენ ხეობის მცხოვრებლები. ისინი ითხოვენ, გაუქმდეს ნამახვანის ჰესების კასკადზე 2015 წელს გაცემული ნებართვა და მასზე დაფუძნებული დოკუმენტები.
[toggle title=”ნამახვანი ჰესის შესახებ ვრცლად ნახეთ აქ:“]
ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა EMC-მ კი 10 თებერვალს გამოაქვეყნა დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც რიონის ხეობაში, ქვემო ნამახვანის ჰესზე მიმდინარე მოსამზადებელი სამუშაოები უკანონოა.
ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ 5 მარტს საპროტესტო აქციის მონაწილეებს პირობა მისცა, რომ სანამ მოლაპარაკებები გაიმართება, ნამახვანი ჰესის სამუშაოები შეჩერდება.
უზრუნველყოფს თუ არა ჰესი უკეთეს ენერგოტარიფს? – ამ თემაზე ნახეთ:
სემეკის წევრმა, გოჩა შონიამ „ბათუმელებთან“ დაახლოებით 2 თვის წინ განაცხადა, რომ ახალაშენებული ჰესების მიერ გამომუშავებული ენერგია გაცილებით ძვირია: „აქ ფასი დგინდება ხელშეკრულებით, რომელსაც დებს ინვესტორი – ვინც ააშენა ჰესი, მთავრობა და ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორი [ესკო]. ამ ჰესიდან ენერგიის შესყიდვა შემდგომში ხდება იმ ფასად, რაზეც შეთანხმდებიან. ამ პირობით აშენებს ინვესტორი ჰესს. ეს არის შეთანხმებული ფასი და არ არის სემეკის დადგენილი. ინვესტორი კი არ შემოდის, თუ ინტერესი არ აქვს“.
გოჩა შონიას თქმით, ქვეყანაში მოხმარება უფრო მეტია, ვიდრე გამომუშავება, ამიტომ მოხმარებულ ენერგიაში იზრდება ძვირადღირებული დენის წილი [იმპორტი/ახალი ჰესები], პარალელურად, პროცენტულად იკლებს იაფიანი დენი [ენგური და სხვა რეგულირებადი ჰესები], რაც თავის მხრივ, უშუალოდ პროდუქტის ანუ დენის გაძვირებას იწვევს.
[/toggle]
ამავე თემაზე:
https://netgazeti.ge/news/263943/
სტატია მომზადებულია პროექტის ფარგლებში – „დემოკრატიული იდეების და ღირებულებების პოპულარიზაცია აჭარაში“. პროექტს ახორციელებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი“. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ამერიკული ფონდი „ეროვნული წვლილი დემოკრატიისთვის“ [NED]. არ არისაუცილებელი სტატიაში გამოთქმული მოსაზრებები გამოხატავდესდონორიორგანიზაციისშეხედულებებს.
ბათუმის დრამატული თეატრი პანდემიის შეზღუდვებისას დადგმულ სპექტაკლებს აპრილიდან წარუდგენს მაყურებელს.
„შეზღუდვების პერიოდი ჩვენ ყველა რეგულაციის დაცვით გამოვიყენეთ რეპეტიციებისთვის. აპრილის თვიდან მაყურებელი ნახავს ზაზა სიხარულიძის დადგმულ სპექტაკლს ,,სჯანი“, გაგა კოშაძის ნამუშევარს ,,ბოლო გაჩერება“, ნოდარ დუმბაძის ,,ჰელადოსს“ და გურამ მაცხონაშვილის ,,ელექტრას ომს“, რომელიც გასულ წელს ღია ცის ქვეშ ვაჩვენეთ მაყურებელს კოვიდპანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების შესაბამისად,“ – ამბობს ანდრო ენუქიძე, თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.
მისივე თქმით, ახლა თეატრში ორ პრემიერას დგამენ – ჩეხოვის ,,თოლიას“ და დენი დიდროს რომანის ინსცენირებას ,,ჟაკი და მისი ბატონი“.
თეატრის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ინფორმაციით, სპექტაკლების ჩვენების თარიღები აპრილის თვეში ჯერ ცნობილი არ არის. წარმოდგენებისას დარბაზში ხელმისაწვდომი იქნება სადეზინფექციო საშუალებები და დაცული იქნება სოციალური დისტანცია, მაყურებლები დარბაზში დასხდებიან თითო სავარძლის გამოტოვებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხოლოდ 102 მაყურებელს შეეძლება სპექტაკლებზე დასწრება. ბათუმის დრამატული თეატრი ჯამში 400-ზე მეტ მაყურებელზეა გათვლილი.
„წელს პრიორიტეტი არის უსაფრთხოება,“ – ეს ფრაზა ინტერვიუს განმავლობაში ბევრჯერ ახსენა აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა თინათინ ზოიძემ.
„ბათუმელები“ დაინტერესდა, რას გეგმავს აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტი ტურიზმის სექტორის გამოსაცოცხლებლად და რამდენად შესაძლებელია ეს იმ ფონზე, როცა უცნობია, როდის მოიხსნება კომენდანტის საათი. „ბათუმელების“ კითხვებს აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის უფროსი თინათინ ზოიძე პასუხობს.
სტატისტიკით დავიწყოთ, რამდენმა ადამიანმა იმოგზაურა 2021 წლის პირველ ორ თვეში აჭარაში?
2019 წელთან შედარებით საერთაშორისო ვიზიტორების შემოსვლა ქვეყანაში დაახლოებით 86 %-ით შემცირდა.
მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის სტატისტიკას რომ შევხედოთ, დაახლოებით 75-85 %-მდე დაიკლო მოგზაურთა ვიზიტებმა მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში. რა თქმა უნდა, საქართველოც ამ ფორმატში ჯდება.
ამ ეტაპზე მსოფლიოში ისევ დიდი გამოწვევის წინაშე დგას ტურიზმი. შესაბამისად, მოგზაურობა მაქსიმალურად შეზღუდულია.
ჯერჯერობით ტურისტული სერვისები არაა აღდგენილი და ქვეყნები არ მოუწოდებენ ტურისტებს მოგზაურობისკენ. იგივე ევროზონის ქვეყნებს თავიანთი პროტოკოლი აქვთ, პირდაპირ უწერიათ, რომ არააუცილებელი მოგზაურობა ჯერ კიდევ შეზღუდვებს ექვემდებარება. ძირითადად სამუშაო და ბიზნესთან დაკავშირებული მიზეზებით გადაადგილდებიან ადამიანები.
ამ ფონზე რა მოლოდინი აქვს აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტს, წელს როგორი იქნება ტურისტული სეზონი?
2020 წლის მსგავსად, ძალიან რთული წელი ექნება ტურიზმის სექტორს – პირველ რიგში, უნდა გავაგრძელოთ ბრძოლა პანდემიასთან. მაქსიმალურად უნდა დავიცვათ უსაფრთხოების ზომები და პარალელურად უნდა ვიმუშაოთ ეკონომიკური აქტივობებისა და ტურიზმის აღდგენაზე, იმის ფარგლებში, რასაც პანდემიასთან დაკავშირებული სიტუაცია მოგვცემს.
დღეს ტურიზმი პირდაპირ კავშირშია უსაფრთხოებასა და პანდემიის სტატისტიკასთან. ეს გულისხმობს იმას, რომ თუ ჩვენ გვექნება ქვეყანაში ინფიცირებულთა ოდენობის მაღალი მაჩვენებელი, რეალურად არ გვექნება ტურიზმი. მსოფლიოში ტურიზმი გადის უსაფრთხოებაზე და ეს ორი ტერმინი ერთმანეთთან არის გადაჯაჭვული. რა თქმა უნდა, მთავარი ამოცანა ისევ არის შიდა პანდემიის მართვა. შესაბამისად, ყველა უსაფრთხოების ნორმის დანერგვა აუცილებელია ჩვენთვის, როგორც შიდა ვიზიტორების, ასევე შემოსული ვიზიტორების დაცვისთვის.
ეკონომიკის სამინისტრო, საქართველოს მთავრობასა და ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად, მუშაობს კონკრეტულ პროტოკოლებზე. ამაში ჩართულია როგორც ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია, ისე აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტი. სექტორთან კომუნიკაციის შედეგად ვამუშავებთ სხვადასხვა ტიპის რეგულაციებს – სასტუმროებისთვის, კვების ობიექტებისთვის, კაზინოებისთვის, ფიტნესცენტრებისთვის. ეს მათ გაუადვილებს სტანდარტების დაცვას და ჩვენ მოგვცემს საშუალებას, მაქსიმალურად შევზღუდოთ ვირუსის გავრცელება.
აქტიური სარეკლამო კამპანია გქონდათ საზღვარგარეთ წინა წლებში. წელს რომელ ქვეყანაში გეგმავთ კამპანიის წარმოებას და რომელი ქვეყნიდან ელოდებით ტურისტებს?
დღეს მთელ მსოფლიოში კონკურენცია ძალიან გაზრდილია ტურისტული თვალსაზრისით, ამიტომაც ჩვენ იმ შეზღუდული შესაძლებლობებისა და ბიუჯეტის ფარგლებში, რაც გვაქვს, მაქსიმალურად ვეცდებით პულსზე გვედოს ხელი. მარკეტინგულ აქტივობებს ვგულისხმობ. იმ მიმართულებებზე, საიდანაც ფრენები იქნება ჩვენს ქვეყანაში, გვინდა აჭარის რეგიონის მაქსიმალური პოპულარიზაცია და მარკეტინგი.
მარკეტინგული კამპანია იქნება პანდემიის მდგომარეობის გათვალისწინებით: შეიძლება ორი კვირის შემდეგ რომელიმე ქვეყანასთან გახსნილი ან დაანონსებული ფრენა საერთოდ გაუქმდეს. შესაბამისად, შეიცვალოს სიტუაცია. სტაბილური გარემო რადგან არაა, ძალიან ჭირს მასშტაბური მარკეტინგული პროექტების დაგეგმვა. ვფიქრობთ, უნდა ვიყოთ მობილიზებული ისეთ მიმართულებებზე, რომელიც იქნება მწვანე ზონები და ძირითადად ტურისტული პროდუქტების პოზიციონირებაზე გვექნება აქცენტი. აქ იგულისხმება როგორც ჩვენი მეზობელი ქვეყნები, ასევე ევროპის სამიზნე ქვეყნები, საიდანაც უკვე დაანონსდა ფრენები – მივყვებით იმ პროტოკოლს, რაც ქვეყანას ექნება.
ისრაელი ერთ-ერთი მიზნობრივი ბაზარია ჩვენთვის, სადაც უკვე ვმუშაობთ. ვადევნებთ თვალყურს იმ პროტოკოლებს, რომელიც მსოფლიოში მოქმედებს და ამის მიხედვით დაიგეგმება აქტივობები.
მარკეტინგული აქტივობების ბიუჯეტი შემცირებულია. ამ ეტაპზე როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო აქტივობებისთვის დაახლოებით მილიონ-ნახევარი ლარია მობილიზებული.
ანუ ჯერ გამოკვეთილი არ გაქვთ სამიზნე ქვეყნები?
ვერ გვექნება. მაგალითად, ამ წუთას ისრაელში შეზღუდულია როგორც შესვლა, ისე გამოსვლა. შესაბამისად, უნდა ვიფიქროთ იმ ფინანსების ეფექტურ ხარჯვაზე, რომელიც ჩვენს სტრუქტურას აქვს. თითოეული თეთრი უნდა დაიხარჯოს ეფექტურად.
კამპანიები ყველა ქვეყნის მიმართულებით მომზადებული გვაქვს. ველოდებით გადაწყვეტილებებს, რომლებსაც ტურიზმის გახსნის კუთხით ქვეყნები მიიღებენ.
მხოლოდ საქართველოზე არაა დამოკიდებული ტურისტული ნაკადების მიმოსვლა. ვგულისხმობ იმას, რომ შესაძლებელია საქართველოს რომელიღაც ქვეყანასთან ჰქონდეს საზღვარი გახსნილი, თუმცა იმ ქვეყანას ჰქონდეს თავისი მოქალაქეებისთვის რეგულაციები. ძალიან ბევრი დეტალია, რომლებიც გასათვალისწინებელია.
საქართველო იმ ქვეყნებს შორისაა, სადაც მასობრივი ვაქცინაცია არ არის ჯერ კიდევ დაწყებული. როგორ ფიქრობთ, ვინ ჩამოვა საქართველოში ტურისტად?
იმ რუკაზე, რომელზეც აღნიშნულია ქვეყნები, სადაც ვაქცინაცია დაიწყო, ყვითლად ვართ მონიშნული. ამას, რა თქმა უნდა, დიდი მნიშვნელობა აქვს. ევროკავშირის ზონის პროტოკოლს თუ გახსნით, რომლითაც ისინი თავიანთი ქვეყნების მოქალაქეებს რთავენ უფლებას იმოგზაურონ, საქართველო მწვანე ზონად არის მიჩნეული და, შესაბამისად, ეს ძალიან დიდ პრივილეგიას გვაძლევს. რაც შეეხება ვიზიტორთა შემოსვლას, სამწუხაროდ, ყველა ქვეყანა ისეთ მდგომარეობაშია, რომ ძალიან რთული სათქმელია, მასშტაბურად ტურიზმის აღდგენა.
როგორც მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის, ასევე სხვადასხვა ქვეყნის პროგნოზით, 2021 წელი ტურიზმის კუთხით ძალიან დიდი კითხვის ნიშნის ქვეშაა. ჯერ კიდევ ახალი შტამები ჩნდება. წლევანდელი პრიორიტეტია – ტურიზმის ფუნქციონირება რეგულაციებით. ტურისტების მიღება დაკავშირებულია ძალიან დიდ რისკებთან და მას სჭირდება როგორც სექტორის, ასევე სახელმწიფოს ჩართულობა, რომ დაკმაყოფილდეს ტურისტების მიღებისთვის ყველა აუცილებელი სტანდარტი.
უსაფრთხოების ნორმების გარეშე ტურიზმი ცალკე არ მოიხსენიება. რაც შეეხება აღდგენის გეგმას, 2022-2023 წლებისთვის ისევ პანდემიის ვითარებაზე დაყრდნობით კეთდება პრიორიტეტები. გარკვეული დრო დასჭირდება იმას, რომ ტურიზმი ისევ დაუბრუნდეს ჩვეულ რიტმს და აღდგეს ყველა იმ მიმართულებით ფრენები, რომლებიც ნებისმიერ ქვეყანას ჰქონდა პანდემიამდე.
პანდემიის ფონზე ტურიზმის დეპარტამენტის ამ წლის პრიორიტეტები რა არის?
პირველი პრიორიტეტია მაქსიმალური მობილიზება პანდემიის კუთხით. კოვიდის მართვის კუთხით დაგეგმილი ღონისძიებების განხორციელება.
მეორე პრიორიტეტია სერვისის განვითარება. ეს წელი უნდა გამოვიყენოთ ყველა იმ გამოწვევაზე სამუშაოდ, რაც რეგიონს აქვს ტურიზმის კუთხით. ეს გახლავს სერვისი და ინფრასტრუქტურა, რომელიც ჯერ კიდევ რჩება გამოწვევად. აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტი მუშაობს სერვისების განვითარების კუთხით ისეთ პროექტებზე, რომელიც გულისხმობს ტურისტულად აქტიურ სოფლებში მიიტანოს ყველა ის საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც აუცილებელია სერვისის დასახვეწად.
გამოწვევაა ტრენინგების ჩატარება დასწრების კუთხით, ამიტომ ყველა ელექტრონულად ერთვება ტრენინგში. უკვე შევქმენით ონლაინპლატფორმა, რომელიც დაახლოებით ორ კვირაში ჩაეშვება. მომზადდება სპეციალური ვიდეოგაკვეთილები, რაც საშუალებას მისცემს ნებისმიერ პირს, სასურველ დროს ნახოს მისთვის საჭირო ინფორმაცია.
მესამე პრიორიტეტია ტურისტული პროდუქტის და ინფრასტრუქტურის განვითარება. პანდემიის გამო წინა პლანზე წამოვიდა ეკოტურიზმი და ღია ცის ქვეშ მოგზაურობებს განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა. ვფიქრობ, აჭარას და საქართველოს ამ მხრივ დიდი პოტენციალი აქვს. აჭარის რეგიონში დაახლოებით 13 % უკავია დაცულ ტერიტორიებს, 67 % ტყე გვაქვს, უამრავი ბილიკი და ლოკაციაა სოფლად, რომელთას ათვისებაც შეგვიძლია.
ყველა მუნიციპალიტეტში გვაქვს მარკირებული მარშრუტები. 15-ზე მეტი მარკირებული ტურისტული მარშრუტია აჭარაში და ამის განვითარებაზეც ვიმუშავებთ.
ასევე ვფიქრობთ სხვადასხვა ტიპის მხარდაჭერის პროექტების განხორციელებას, როგორც გიდების, ისე ტურისტული სააგენტოებისთვის, რადგან პანდემიამ ეს სექტორი განსაკუთრებით დააზარალა.
მაქსიმალურად ვეცდებით, ისეთი პროექტები გავაკეთოთ, რაც, პირველ რიგში, ამ ადამიანების კვალიფიკაციის ამაღლებას ითვალისწინებს. ასევე ვგეგმავთ სხვადასხვა საინფორმაციო ტიპის გაცნობითი ექსპედიციების გამართვას გიდებისა და საინფორმაციო სააგენტოებისთვის. ეს მათ საშუალებას მისცემს, ყველა ის ტურისტული პროდუქტი გაიცნონ, რაც მთაში გვაქვს და უფრო მეტი იცოდნენ აჭარის ტურისტული პროდუქტების შესახებ.
მეოთხე მნიშვნელოვანი პრიორიტეტი ბათუმისა და ჩვენი ქვეყნის პოპულარიზაცია.
შიდა ტურიზმის კუთხით რას გეგმავთ?
აჭარის რეგიონი საქართველოში შიდა ვიზიტების გადანაწილების კუთხით მესამე ადგილზეა თბილისის და იმერეთის შემდეგ. აჭარის რეგიონს წლიურად 1 მილიონ 980 ათასი ტურისტი ესტუმრა 2019 წელს. ეს ნიშნავს იმას, რომ აჭარაში შიდა ტურიზმის განვითარებისთვის დიდი პოტენციალია: ჩვენ წელს ვეცდებით ბათუმსა და ზღვასთან ერთად ის უნიკალური ტურისტული პროდუქტები, რომლებზეც ვმუშაობთ მთიან აჭარაში, განსხვავებულად შევთავაზოთ შიდა ვიზიტორებს.
ჩვენ ზუსტად ვიცით, რომ საერთაშორისო მოგზაურების რიცხვს და შემოსავლებს ვერ გაათანაბრებს შიდა ტურიზმი, თუმცა ვფიქრობთ, რომ შიდა ტურიზმის განვითარება არის მყარი ტურისტული პროდუქტი, რომელიც ჩვენს რეგიონს წელს მისცემს ეკონომიკური განვითარების შესაძლებლობას.
ქვეყანაში მოქმედებს კომენდანტის საათი. რამდენად რეალისტური გეჩვენებათ რეგიონში ტურიზმის სექტორის გამოცოცხლება?
ტურიზმის სექტორში ყველა კითხულობს, ტურიზმი როგორ იმუშავებს, როდესაც კომენდანტის საათი და შეზღუდვებია. ჩვენ რეალისტები უნდა ვიყოთ – წელს პრიორიტეტი არის უსაფრთხოება. უნდა ვაკონტროლოთ ინფიცირებულთა რიცხვი, რომ შევძლოთ თუნდაც რეგულაციებით ვიზიტორების მიღება. ევროპულ მიმართულებებს თუ ავიღებთ, ბევრ ქვეყანას აქვს ათდღიანი სავალდებულო კარანტინი. კომენდანტის საათი არის დაბრკოლება და ამაზე ყველა ვთანხმდებით, თუმცა აქცენტი უნდა გავაკეთოთ ტურისტების უსაფრთხო მიღებაზე.
ასევე შესაძლებელია კომენდანტის საათი ან მოიხსნას, ან გადაიწიოს. ამაზე ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია მუშაობს ეკონომიკის სამინისტროსთან ერთად.
წელს ტურიზმის სეზონს უნდა შევხედოთ, როგორც ეკონომიკური საქმიანობის აღდგენის საშუალებას. ოღონდ მთავარი მიზანი მაინც პანდემიის მართვაა – ჩვენი მოქალაქეების და იმ ტურისტების უსაფრთხოება, რომლებიც ჩვენს ქვეყანაში შემოვლენ.
მინდა გკითხოთ გიდებზე, რომლებიც სამსახურის და შემოსავლის გარეშე დარჩნენ, ტურსააგენტოებზე და სექტორში დასაქმებულ ადამიანებზე. ეს ადამიანები თუ არიან რაიმე ფორმით ტურიზმის დეპარტამენტის ფოკუსში?
ტურიზმის სექტორში დასაქმებული ადამიანები ძალიან დიდი სირთულეების წინაშე დადგნენ. ჩვენ ამ ინფორმაციას ვფლობთ და მუდმივად გვაქვს კავშირი მათთან. ჩვენი კომპეტენციის ფარგლებში ვცდილობთ განვახორციელოთ ისეთი პროექტები, რომლებიც ამ არააქტიურ პერიოდს მათთვის სასარგებლოს გახდის.
მთელი წელი კარანტინის მართვის პროექტში ჩართული იყო 60-მდე სასტუმრო. აჭარის რეგიონში 70 ათასზე მეტმა ადამიანმა გაიარა სავალდებულო კარანტინი.
გიდებისთვის და ტურსააგენტოებისთვის გასულ წელს დავგეგმეთ ისეთი პროექტები, რომლებიც მათ შეუმცირებდა იმ ხარჯებს, რომელიც შემოსულ ტურისტებზე მომსახურებას გულისხმობდა. ამ კუთხით ჩვენ საგრანტო პროექტებზე ვიმუშავეთ, რომლის ფარგლებში დაახლოებით ოცამდე გიდი დასაქმდა. ასევე გიდები ჩაერთვნენ 400-მდე ობიექტის ინფორმირებაში მთიან აჭარასა და ბათუმში. ასამდე გიდს გადაეცა ინდივიდუალური თავდაცვის საშუალებები. 50-მდე გიდს გადაეცა აუდიომოწყობილობა, რომელიც ქუჩაში ტურის ჩატარების საშუალებას მისცემდა.
ტურისტული სააგენტოებისა და გიდებისთვის წელსაც ვგეგმავთ პროექტებს. შევეცდებით, მოვიცვათ ის საკითხები, რომლებსაც გიდები აყენებდნენ – ტურებისთვის სახელმძღვანელოების მომზადება, ქალაქის ტურების გამრავალფეროვნება… განვახორციელებთ ისეთ პროექტებს, რაც გულისხმობს პროექტებში ჩართვას. რა თქმა უნდა, მეორე რიგის ამოცანაა მომზადება მომავალი წლებისთვის და იმ სერვისების გაუმჯობესება, რაც მათ სჭირდებათ.
სკოლის გარეშე დარჩენილი ბავშვების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია „ბათუმელებმა“ განათლების სამინისტროს 23 თებერვალს მოსთხოვა. ინფორმაცია დღეს, 15 მარტს, მოგვაწოდეს, სადაც საუბარია იმაზე, რომ 6-დან 16 წლამდე ასაკის ბავშვების 1.7 პროცენტი ანუ 10 404 ბავშვი არასდროს ყოფილა სკოლის მოსწავლე.
სამინისტრომ აღნიშნული მონაცემების შეგროვება მხოლოდ შვიდი თვის წინ დაიწყო, რადგან მონაცემები, რაც „ბათუმელებს“ მოგვაწოდეს, „პირველადი სტატისტიკური ინფორმაციაა“ და შესაძლოა ეს ციფრი კიდევ გაიზარდოს.
კვლევა , რომელიც სტატისტიკის ეროვნულმა სააგენტომ გაეროს ბავშვთა ფონდის ხელშეწყობით ჩაატარა 2016 წელს, აჩვენებს, რომ 5-17 წლის 11 200 ბავშვი არ დადიოდა სკოლაში.
თუმცა განათლების სამინისტრომ მოგვწერა, რომ „ჩვენს ქვეყანაში განათლების მიღმა დარჩენილი ბავშვების შესახებ სრული მონაცემები აქამდე არ არსებობდა, ასევე არ არსებობდა რაიმე გეგმა ან მექანიზმი საგანმანათლებლო გარემოში მათ დასაბრუნებლად.“
მათივე განმარტებით, სკოლის გარეთ დარჩენილი ბავშვების სკოლაში დასაბრუნებლად 2020 წლის 10 სექტემბერს დამტკიცდა „სკოლის მიღმა დარჩენილი ბავშვების მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა“, რაც შესაძლებელს გახდის ჩართულ უწყებებს შორის მონაცემების გაცვლის საფუძველზე გამოვლინდნენ 6-დან 16 წლის ასაკის სკოლის მიღმა დარჩენილი მოზარდები, დადგინდეს მათი საგანმანათლებლო საჭიროებები და მიიღონ ასაკისთვის შესაბამისი განათლება.
„აღნიშნული პროგრამის განხორციელებით მიღებული მონაცემების საფუძველზე შესაძლებელი გახდება სკოლის მიღმა დარჩენილი ბავშვების სტატისტიკური მონაცემების ანალიზი, იმ მიზეზების დადგენა, რომლებიც განაპირობებს მოზარდების საგანმანათლებლო სისტემის გარეთ ყოფნას,“-გვწერს სამინისტრო.
„ბათუმელებმა“ სამინისტროს ასევე ჰკითხა, აქვს თუ არა კონკრეტული გეგმა, თუ როგორ აპირებენ სკოლის გარეთ მყოფი ბავშვების სასწავლო სივრცეში დაბრუნებას, რაზეც სამინისტრო ამ ეტაპზე მხოლოდ თეორიების დონეზე საუბრობს. სამინისტროს განმარტებით, აუცილებელი იქნება ინტერვენციული მექანიზმების შემუშავება, დანერგვა და განხორციელება.
„სპეციალური საგანმანათლებლო სერვისები, პროგრამები, სოციალური მხარდამჭერი პროგრამები და სხვა. სკოლაში დაგვიანებით ჩარიცხულ მოსწავლეთა ინტეგრაციისა და აკადემიური განვითარებისთვის გამოყენებული იქნება სხვადასხვა მეთოდოლოგია თითოეული ინდივიდუალური შემთხვევიდან გამომდინარე.
განსაკუთრებით ღრმა აკადემიური ჩამორჩენის მქონე მოსწავლეთათვის გაეროს ბავშვთა ფონდისა და ბულგარეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მხარდაჭერით შემუშავდა ეროვნული სასწავლო გეგმის საფუძველზე შექმნილი დაწევისა და დაჩქარებული სწავლების პროგრამა: სასწავლო რესურსები, სკოლის ადმინისტრატორთა და მასწავლებელთა ტრენინგმოდულები, შეფასებისა და მონიტორინგის ინსტრუმენტები,“- გვწერს სამინისტრო და აქვე დასძენს, რომ:
„სკოლის მიღმა დარჩენილი პირების მოძიება და სკოლაში ინტეგრაცია რთული და კომპლექსური საკითხია. მისი გადაჭრა სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების (სოცმუშაკები, განათლების სპეციალისტები, პოლიცია, მუნიციპალიტეტი და ა.შ.) კოორდინირებულ მოქმედებას მოითხოვს, ამიტომ პროგრამის განხორციელებაში ჩართულია საქართველოს განათლების სამინისტრო, განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემა, მანდატურის სამსახური, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, სოციალური მომსახურებისა და სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“.
ბათუმში ვიდეოსათვალთვალო კამერების შეძენა-მონტაჟისთვის მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველომ ტენდერი 1 199 160 ათასი ლარით გამოაცხადა.
ტენდერის მიხედვით, საქონლის მიწოდება უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 90 დღის განმავლობაში, ხოლო მონტაჟი-ინსტალაცია უნდა დასრულდეს 2021 წლის 10 დეკემბრის ჩათვლით.
ამჯერად მერია სხვადასხვა ტიპის 210 სამეთვალყურეო კამერას იყიდის, რომლებსაც 81 ადგილზე დაამონტაჟებს [მერია ასევე შეისყიდის კამერის ავტოსატრანსპორტო საშუალების სახელმწიფო ნომრის ამომცნობ ანალიტიკურ პროგრამულ უზრუნველყოფასთან თავსებად პროგრამულ უზრუნველყოფას და ლიცენზიას, ასევე გარე გამოყენების უწყვეტი კვების სისტემას].
ტენდერში გამარჯვებულმა [მიმწოდებელმა] ასევე უნდა უზრუნველყოს ტექნიკური მომსახურება ერთი წლის განმავლობაში. კერძოდ:
ბათუმის ტერიტორიაზე ვიდეოსამეთვალყურეო კამერების მიწოდება-მონტაჟი და ვიდეონაკადის (სტრიმის) უზრუნველყოფა/ტრანსპორტირება ბათუმში მდებარე სასერვერომდე (ანგისა) და თბილისის (სსიპ 112) მონაცემთა დამუშავების ცენტრებამდე, მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებიდან 12 თვის განმავლობაში.
შესყიდვის ობიექტზე უნდა გავრცელდეს ერთწლიანი ტექნიკური მხარდაჭერის მომსახურება (ადგილზე). მიმწოდებელმა რეაგირება უნდა მოახდინოს ელფოსტის ან/და სატელეფონო შეტყობინებიდან 24 საათის განმავლობაში.
ტექნიკური მხარდაჭერის მომსახურების პერიოდის განმავლობაში მიმწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს ვიდეოსამეთვალყურეო კამერ(ებ)ის სრული კომპლექტის და ვიდეონაკადების კავშირგაბმულობის მდგრადობა.
გარე გამოყენების უწყვეტი კვების სისტემის ელექტროქსელზე დაერთების ორგანიზებას, ენერგოდისტრიბუტორ კომპანიასთან (სს ენერგო-პრო ჯორჯია) კოორდინირებას და ტექნიკური დავალების შეთანხმებას უზრუნველყოფს მიმწოდებელი. ელექტროენერგიის ხარჯს კი მერია გადაიხდის.
მოწოდებული ტექნიკის საგარანტიო პირობები არ ვრცელდება ვიდეოკამერაზე ან სრულ კომპლექტაციაზე, თუ სახეზეა გარეშე ფაქტორებით გამოწვეული დაზიანება (ელძაბვა, მეხის დაცემა, შეუსაბამო საწმენდი სითხის გაყინვა, ავტოსაგზაო შემთხვევა და სხვა.).
—
ბათუმში დღეს 420 ვიდეოსამეთვალყურეო კამერაა ჩართული, რომელთაგან 150 კამერა ავტომანქანის ნომრის ამომცნობია. ამ კამერების [სისტემების] მოვლაზე ქალაქის მერიას 2021 წლისთვის 437 400 ლარი ჰქონდა გათვალისწინებული, ხელშეკრულება კი ტენდერში გამარჯვებულ შპს „დელტა კონსალტინგისთან“ 396 330 ლარზე გააფორმა.
15 მარტის მონაცემებით, ბოლო 24 საათში გამოვლინდა ვირუსით ინფიცირების 159 ახალი დადასტურებული შემთხვევა, ქვეყნის მასშტაბით ჩატარდა 13 730 კვლევა ტესტით.
14 მარტის მდგომარეობით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 1.16 %, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 1.53 %, ხოლო 7 დღის მანძილზე – 1.41%.
ბოლო 24 საათში კორონავირუსით გარდაცვალების 2 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა. პანდემიის გავრცელებიდან დღემდე ვირუსით ჯამში 3 650 პირი გარდაიცვალა.
ამ ეტაპზე ქვეყანაში კორონავირუსით ინფიცირების მიმდინარე აქტიური შემთხვევა არის 2 907, მათგან 1358 ადამიანი მკურნალობს საავადმყოფოში, ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება 75 პირი.
ამ ეტაპზე საქართველოში 1 418 პირი ვირუსს მკურნალობს სახლში.
საკარანტინე სივრცეებში მოთავსებულია 211 ადამიანი, მათ შორის, თბილისში – 93, ხოლო აჭარაში – 14. თვითიზოლაციაში იმყოფება 5 322 ადამიანი, მათ შორის თბილისში – 2 544, აჭარაში – 477, იმერეთში – 647.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში ადამიანებით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) ფაქტი გამოავლინეს.
სამი პირის მიმართ ჩადენილი ტრეფიკინგის ბრალდებით დაკავებულია მამა-შვილი: 1960 წელს დაბადებული ბ.წ. და 1994 წელს დაბადებული მ.წ.
შსს-ს ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულები 2015-2016 წლებში სომხეთის რესპუბლიკის სამ მოქალაქეს კარგ სამუშაო პირობებს დაჰპირდნენ, დაეხმარნენ მათ საჭირო დოკუმენტაციის შეგროვებაში და საკუთარი ავტომობილით საქართველოში ჩამოიყვანეს.
ბ.წ.-მ და მ.წ.-მ აღნიშნული პირები მიიყვანეს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი სოფლის ახლოს მდებარე საქონლის ფერმაში, სადაც მუქარითა და იძულებით უწევდნენ შრომით ექსპლუატაციას, ჩამოართვეს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია და ანაზღაურების გარეშე, მრავალი წლის განმავლობაში ამყოფებდნენ მონობის თანამედროვე პირობებში.
გარდა ამისა, ბრალდებულები უკანონოდ დატყვევებულ ადამიანებს თავისუფლად გადაადგილებას უზღუდავდნენ და მუდმივად აკონტროლებდნენ, როგორც პირადად, ასევე, საცხოვრებელ სახლსა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე დამონტაჟებული სათვალთვალო ვიდეოკამერების საშუალებით.
სამართალდამცველებისთვის აღნიშნული დანაშაულის შესახებ მაშინ გახდა ცნობილი, როდესაც სომხეთის ერთ-ერთმა მოქალაქემ ფერმიდან გაქცევა მოახერხა და საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთას შეეცადა სომხეთის რესპუბლიკის მიმართულებით, რა დროსაც იგი სასაზღვრო პოლიციის თანამშრომლებმა შეაჩერეს.
სამი პირის მიმართ ჯგუფურად ჩადენილ ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 143-ე პრიმა მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით მიმდინარეობს.
დანაშაული 12-დან 15 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
დღეს, 15 მარტს, აჭარაში კორონავირუსზე მედპერსონალის აცრა დაიწყო. ვაქცინაცია აჭარაში პირველად საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგმა, იმუნიზაციის მენეჯერმა ნანა ჯინჭარაძემ გაიკეთა.
კოვიდზე აიცრა აჭარის ჯანდაცვის მინისტრი, ნინო ნიჟარაძეც.
ვაქცინაციის ეროვნული გეგმის თანახმად, პირველ ეტაპზე მედპერსონალი უნდა აცრან. ვაქცინაცია არის უფასო და როგორც ვაქცინას, ისე აცრის პროცესს სახელმწიფო აფინანსებს.
აჭარის ჯანდაცვის მინისტრი ნინო ნიჟარაძე კოვიდზე აიცრა.
მედპერსონალის ვაქცინაცია დილით, 10:00 საათზე დაიწყო ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში. პროცესი ახლაც მიმდინარეობს.
ექიმები მოუწოდებენ თავიანთ კოლეგებს, რომ გაიარონ რეგისტრაცია და კორონავირუსზე აიცრან. პირველ ეტაპზე მხოლოდ სამედიცინო პერსონალი აიცრება.
ამ დროისთვის მხოლოდ 100 ექიმია რეგისტრირებული ვაქცინაციაზე. აჭარის რეგიონისთვის ვაქცინის 3 980 დოზაა გამოყოფილი.
საქართველოში „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა შემოიტანეს. ვაქცინა სახელწოდებით – AZD1222 – ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და ბრიტანულ-შვედური ფარმაცევტული კომპანიის, „ასტრაზენეკას“ პროდუქტია. ვაქცინა დაუშვეს 2020 წლის 30 დეკემბერს, ხოლო 2021 წლის 4 იანვარს დიდ ბრიტანეთში „ასტრაზენეკას“ ვაქცინით პირველი ადამიანი, 82 წლის ბრაიან პინკერი აცრესჩერჩილის ჰოსპიტალში, ოქსფორდში.
რა უნდა ვიცოდეთ ვაქცინაციის შესახებ და როგორ უნდა მოვიქცეთ ვაქცინის გაკეთების შემდეგ, ამის შესახებ დეტალები იხილეთ აქ.
საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ტყიდან გარეული ცხოველების გამოყვანის გახშირებულ ფაქტებს ეხმაურება.
„მიტოვებული, დროებით მიტოვებული და უკანონო ნადირობის შედეგად მშობლების გარეშე დარჩენილი გარეულ ცხოველთა ნაშიერების ტყიდან გამოყვანით ეს ცხოველები ძირითადად სასიკვდილოდ ან სამუდამო ტყვეობისთვის არიან განწირულნი. ამასთანავე, გარეული ცხოველები ადამიანებთან ერთად ცხოვრების დროს მუდმივად წარმოადგენენ საფრთხეს; ისინი პოტენციური თავდამსხმელები არიან. გარეულ ცხოველთა ადგილი ველურ ბუნებაშია.
რაც შეეხება დათვის ბელებს, რომელთა ტყიდან გამოყვანის ფაქტები განსაკუთრებით ხშირია, საქართველოში გავრცელებული მურა დათვი შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, როგორც გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობა და მისი მოკვლა ან დატყვევება კანონით ისჯება,“ – ვკითხულობთ სამინისტროს განცხადებაში.
„ზოოლოგიურ ცენტრში“, მურა დათვების თავშესაფარში, სადაც ამ დროისათვის 17 მურა დათვია, აცხადებენ, რომ დათვები ზამთრის პერიოდში შობენ 2-3 ბელს, გაზაფხულამდე თბილ ბუნაგში ჰყავთ გამოსაზრდელად, გაზაფხულის დადგომისთანავე დედას ბუნაგიდან გამოჰყავს თავისი ბელები.
„სამწუხაროდ ეს ბრაკონიერებისათვის ხელსაყრელი დროა დათვზე ნადირობისთვის, რადგან დათვი არ გაურბის საფრთხეს, ბელებს არ ტოვებს უპატრონოდ. ამიტომ ბრაკონიერები მარტივად კლავენ დათვებს, ხოლო დაობლებული, შეშინებული ბელები კი მოჰყავთ სახლებში, ძირითადად გასართობად.
გთხოვთ, მაქსიმალურად გაავრცელეთ ინფორმაცია. გადავსებულია ჩვენი ცენტრი დაობლებული დათვებით!“ – ეს განცხადება „ზოოლოგიურმა ცენტრმა“ 17 თებერვალს გამოაქვეყნა ფეისბუქზე.
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ ნადირ-ფრინველზე ნადირობა ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე.
15 მარტს საქართველოში დაიწყება COVID19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის პროცესი.
ვაქცინაციის ეროვნული გეგმის თანახმად, პირველ ეტაპზე მედპერსონალი უნდა აცრან. ვაქცინაცია არის უფასო და როგორც ვაქცინას, ისე აცრის პროცესს აფინანსებს სახელმწიფო.
საქართველოში ვაქცინაცია კოვიდის წინააღმდეგ „ასტრაზენეკას“ ვაქცინით იწყება. რა ვიცით ამ ვაქცინაზე? „ბათუმელები“ გთავაზობთ ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებზე პასუხებს.
ვინ შექმნა „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა?
„ასტრაზენეკას“ ვაქცინა სახელწოდებით – AZD1222 – ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და ბრიტანულ-შვედური ფარმაცევტული კომპანიის, „ასტრაზენეკას“ პროდუქტია. ვაქცინა დაშვებული იქნა 2020 წლის 30 დეკემბერს, ხოლო 2021 წლის 4 იანვარს დიდ ბრიტანეთში „ასტრაზენეკას“ ვაქცინით პირველი ადამიანი, 82 წლის ბრაიან პინკერი აცრესჩერჩილის ჰოსპიტალში, ოქსფორდში.
რამდენად ეფექტურია „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა?
ჯანმოს ცნობით, „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა SARS-CoV-2-სგან 63,09 პროცენტით იცავს, თუმცა თებერვალში ჩატარებული კვლევით დადგინდა, რომ ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და კომპანია „ასტრაზენეკას“ მიერ წარმოებული ვაქცინის ეფექტურობა COVID19-ის სიმპტომური ინფექციის წინააღმდეგ მეორე დოზით აცრის შემდეგ 82%-მდე იზრდება.
რამდენად უსაფრთხოა ასტრაზენეკას ვაქცინა?
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ცნობით, არ დადგენილა მიზეზობრივი კავშირი „ასტრაზენეკას“ ვაქცინასა და ჯანმრთელობის პრობლემებს შორის.
როგორ მოქმედებს ვაქცინა?
„ასტრაზენეკას“ ვაქცინა შექმნილია ე.წ. „გაციების“, უფრო ზუსტად – ადენოვირუსის დასუსტებული ვერსიისგან, მას არ შეუძლია დაავადების გამოწვევა.
ვაქცინაციის შემდეგ ვაქცინა ეხმარება ორგანიზმს ვირუსისგან დამცავი მექანიზმის, ანტისხეულების წარმოქმნაში, რაც ვაქცინირებულ პირს საჭიროების შემთხვევაში ეხმარება COVID-19-ისგან დაცვაში. ვაქცინის არცერთ ინგრედიენტს არ შეუძლია გამოიწვიოს COVID-19.
„ასტრაზენეკას“ ვაქცინა კეთდება 18 წლის ასაკიდან.
რამდეჯერ კეთდება „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა?
აღნიშნული ვაქცინა კეთდება ორჯერ, კუნთში, ჩვეულებრივ – მკლავზე.
მეორე ინექციის გაკეთება შესაძლებელია პირველი ინექციიდან 4-12 კვირის პერიოდში. მეორე ინექცია ასევე უნდა ჩატარდეს იმავე და არა სხვა კომპანიის მიერ წარმოებული ვაქცინით.
რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება ჰქონდეს ვაქცინას?
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ცნობით, გვერდითი მოვლენები, რომლებსაც ადგილი ჰქონდათ AstraZeneca-ს ვაქცინის კლინიკური კვლევების დროს, შემდეგი იყო:
ძალიან ხშირი [შეიძლება გამოუვლინდეს 10-დან 1 ადამიანზე მეტს] – ნანემსარ ადგილას ტკივილის, სითბოს ან ქავილის შეგრძნება; ზოგადი სისუსტე; დაღლილობის შეგრძნება; შემცივნება ან სიცხე; თავის ტკივილი; გულისრევის შეგრძნება; სახსრების ან კუნთების ტკივილი.
ხშირი [შეიძლება გამოუვლინდეს 10-დან 1 ადამიანს] – შეშუპება ან სიწითლე ინექციის დროს; ცხელება.
ასეთივე გვერდითი მოვლენები აქვს არაერთ ვაქცინას, რომლებიც წლებია წარმატებით გამოიყენება მსოფლიოში.
რა უნდა ვიცოდეთ ვაქცინის გაკეთებამდე?
ჯანმოს ცნობით, უნდა უთხრათ ექიმს ან ექთანს ვაქცინაციის დაწყებამდე, თუ თქვენ როდესმე გქონიათ მწვავე ალერგიული რეაქცია (ანაფილაქსია) სხვა ვაქცინის ინექციის შემდეგ; თუ თქვენი იმუნური სისტემა შესუსტებულია (იმუნოდეფიციტი), ან იღებთ მედიკამენტებს, რომლებიც ასუსტებენ იმუნურ სისტემას (მაგალითად, მაღალდოზიანი კორტიკოსტეროიდები, იმუნოდეპრესანტები ან კიბოს სამკურნალო საშუალებები); თუ ვაქცინაციის მომენტისთვის გაქვთ მწვავე ინფექცია მაღალი ტემპერატურით (38 ° C- ზე მეტი); თუ გაქვთ სისხლდენა ან სისხლჩაქცევები, ან იღებთ სისხლის გასათხელებელ მედიკამენტებს (ანტიკოაგულანტებს).
რამდენ ხანს იცავს ვაქცინა?
ამჟამად არ არის ცნობილი, რამდენ ხანს შეძლებს COVID19-ისგან დაცვას „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა. კვლევები გრძელდება.
ჯანმოს ცნობით, როგორც ნებისმიერი ვაქცინის შემთხვევაში, AstraZeneca-ს ვაქცინამ შეიძლება ყველა არ დაიცვას, ვინც COVID-19-ისგან დაცვის მიზნით ვაქცინაცია ჩაიტარა.
შეიძლება თუ არა ორსულების აცრა?
ცხოველებზე წინასწარი კვლევები არ აჩვენებს მავნე ზემოქმედებას ორსულობაზე, თუმცა ორსული ქალების ვაქცინაციის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებენ ჯანდაცვის სპეციალისტები, სარგებლისა და რისკის გათვალისწინებით.
რომელ ქვეყნებში იყენებენ „ასტრაზენეკას“ ვაქცინას?
„ასტრაზენეკას“ ვაქცინით ვაქცინაციის პროცესი მიმდინარეობს დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ნიდერლანდებში, მექსიკაში, ნიგერიაში და ა.შ.
რატომ შეაჩერეს „ასტრაზენეკას“ ვაქცინა ზოგიერთ ქვეყანაში?
„ასტრაზენეკას“ ვაქცინა პირველად დანიამ შეაჩერა 14 დღით, რადგან ქვეყანაში რამდენიმე ადამიანს თრომბი განუვითარდა, 1 შემთხვევა კი ფატალურად დასრულდა. მოგვიანებით მსგავსი გადაწყვეტილება ნორვეგიამ და ისლანდიამაც მიიღეს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის პრესსპიკერმა მარგარეტ ჰარისმა პარასკევს გამართულ ბრიფინგზე თქვა, რომ „ასტრაზენეკა შესანიშნავი ვაქცინაა“ და არ დადგენილა მიზეზობრივი კავშირი მასსა და ჯანმრთელობის ზემოხსენებულ პრობლემებს შორის. მისივე თქმით, ჯანმოს ამ დრომდე არ გამოუვლენია გარდაცვალების შემთხვევა, რომელიც ვაქცინაციასთან იყო დაკავშირებული.
სახელმწიფოებს „ასტრაზენეკას“ გამოყენების შეჩერებას არც „ევროპის მედიკამენტების სააგენტო“ (EMA) ურჩევს. ორგანიზაცია დასძენს, რომ არ გამოვლენილა ნიშანი, რომელიც ვაქცინასა და მისი გამოყენებით აცრილ ადამიანთა შორის თრომბის განვითარებას ერთმანეთთან დააკავშირებს.
„ფრაიზერის“ ვაქცინისგან გასხვავებით, რომელიც ინახება -70 გრადუსზე, „ასტრაზენეკას“ ვაქცინის შენახვა შესაძლებელია ჩვეულებრივ მაცივარშიც, რაც აადვილებს მის შენახვას.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია განცხადებას ავრცელებს.
„2021 წლის 14 მარტს ქუთაისში, ცენტრალურ მოედანზე, „ნამახვანის ჰესების კასკადის“ სამშენებლო სამუშაოების შეწყვეტის მოთხოვნით აქცია იმართება, სადაც აქციის მონაწილეების მხრიდან ქსენოფობიის შემცველი განცხადებები ისმის.
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მიაჩნია, რომ მედიას აქვს სოციალური პასუხისმგებლობა, არ გაამძაფროს დისკრიმინაცია, მედიასაშუალებებმა არ უნდა შეუწყონ ხელი არატოლერანტული, დისკრიმინაციული გარემოს ჩამოყალიბებას, სიძულვილის ენის წახალისებას. ქარტია აღნიშნავს, რომ მედიასაშუალებებმა უფრო მეტი პასუხისმგებლობით უნდა მართონ პირდაპირი ეთერი.
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს მედიასაშუალებებს, განსაკუთრებული სიფრთხილით გააშუქონ აქციიდან მიღებული ინფორმაცია, რათა არ წაახალისონ ეთნიკური ნიშნით დისკრიმინაცია“ – აღნიშნულია ქარტიის განცხადებაში.
საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, თამარ გაბუნიას განცხადებით, მარტის ბოლოს საქართველოში კომპანია „ფაიზერის“ ვაქცინა შემოვა, 14 500 ადამიანისთვის საკმარისი დოზა, რომელიც ასევე მოხმარდება სამედიცინო სფეროს პერსონალის აცრას კორონავირუსზე.
„43 200 ასტრაზენეკას ვაქცინას დაემატება „ფაიზერის“ ვაქცინა, რომლის დოზებიც უნდა მივიღოთ 22 მარტის კვირაში, მარტის ბოლომდე.
14 500 ადამიანის ასაცრელად იქნება ეს დოზები საკმარისი, ორჯერადი აცრისთვის.
აპრილში ჩვენ ველოდებით „ასტრაზენეკას“ მეორე აცრისთვის საჭირო დოზებს, 86 ათასი დოზა გარანტირებულად ჩამოვა.
ასე რომ გვაქვს საკმარისი რაოდენობა, რომ დავიწყოთ და სრულად მოვიცვათ სამედიცინო პერსონალი „ასტრაზენეკას“ და „ფაიზერის“ ვაქცინით. „ფაიზერის“ დოზები გაიყოფა, 29 ათასი დოზა და მოხდება მისი შენახვა, რომ 14 500 ადამიანი მეორე დოზითაც აიცრას „ფაიზერით“.
ხვალიდან უკვე ვიწყებთ ვაქცინაციის პროცესს „ასტრაზენეკას“ ვაქცინით“ – განაცხადა თამარ გაბუნიამ „რუსთავი 2“-თან.
13 მარტს საქართველოში COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის პირველი პარტია შემოვიდა. ეს არის „ასტრაზენეკას“ COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის პირველი პარტიის 43 200 დოზა. საქართველოში სამედიცინო მუშაკების ვაქცინაციის პროცესი ხვალ, 15 მარტს იწყება.
დღეს, 14 მარტს, ქუთაისში ნამახვანი ჰესის მშენებლობის წინააღმდეგ მორიგი საპროტესტო აქცია იმართება. ათასობით ადამიანი ქალაქის ცენტრალურ მოედანზეა შეკრებილი და მთავრობისგან ითხოვს, შეაჩეროს ჰესის მშენებლობა. დღეს გაჟღერდა ახალი მოთხოვნაც – თანამდებობა დატოვოს საქართველოს ეკონომიკის მინისტრმა, ნათია თურნავამ.
„ნამახვანი ჰესის“ წინააღმდეგ ხალხმრავალი აქცია ქუთაისში 2 კვირის წინაც გაიმართა.
მოსახლეობა ითხოვს კომპანია „ენკამ“, რომელიც რიონის ხეობაში ჰესის მოსამზადებელ სამუშაოებს აწარმოებს, დატოვოს რიონის ხეობა.
„არა ნამახვან ჰესს“ – აქცია ქუთაისში, 14 მარტი, 2021. ფოტო: „ბათუმელები“/მანანა ქველიაშვილი„არა ნამახვან ჰესს“ – აქცია ქუთაისში, 14 მარტი, 2021. ფოტო: „ბათუმელები“/მანანა ქველიაშვილი„არა ნამახვან ჰესს“ – აქცია ქუთაისში, 14 მარტი, 2021. ფოტო: „ბათუმელები“/მანანა ქველიაშვილი
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონალური ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ცნობით, 14 მარტის 21 საათიდან 15 მარტის 21 საათამდე მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
მთიან აჭარაში მოსალოდნელია ზვავსაშიშროება.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო რაიონებში იქნება:
დღისით: 10 – 15 გრადუსი სითბო
ღამით: 2 – 7 გრადუსი სითბო
მთიან მუნიციპალიტეტებში მოსალოდნელია:
დღისით: 2 – 7 გრადუსი სითბო
ღამით: 5 – 10 გრადუსი ყინვა
სინოპტიკოსების ცნობით, 16 მარტს ბათუმში მოსალოდნელია უნალექო ამინდი, ხოლო 17 მარტს – ღამით და 18 მარტს, დროგამოშვებით წვიმა, მაღალ მთაში კი თოვა.
15 მარტიდან საქართველოში იხსენება კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული რამდენიმე შეზღუდვა. კერძოდ:
მუშაობას განაახლებენ სპორტული დარბაზები, რეგულაციების დაცვით;
უმაღლეს და პროფესიულ სასწავლებლებში აღდგება სასწავლო პროცესის აუდიტორიებში;
ასევე განახლდება სასკოლო წრეები;
თეატრები, სპორტული კლუბები, პროფესიული ანსამბლები შეძლებენ რეპეტიციების და ვარჯიშის განახლებას.
თეატრები, სპორტული კლუბები და ანსამბლები საქმიანობის სრულად აღდგენას – თეატრალური წარმოდგენები, სპორტული შეჯიბრებები მაყურებლის დასწრებით – შეძლებენ პირველი აპრილიდან.
ძალაში რჩება შეზღუდვა ღამის 9 საათიდან დილის 5 საათამდე გადაადგილებაზე.
აჭარის ჯანდაცვის მინისტრი, ნინო ნიჟარაძე კოლეგებს, ვაქცინაციაზე ეპატიჟება, მინისტრმა ფეისბუქზე გამოაქვეყნა სტატუსი, რომლის მიხედვითაც აჭარაში ექიმების აცრა ორშაბათ, 15 მარტიდან დაიწყება.
ნინო ნიჟარაძის ინფორმაციით, ვაქცინაცია ჩატარდება ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში.
საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, „ამ ეტაპზე ვაქცინაციის პროცესში ჩართულია 82 ამცრელი დაწესებულება. 15 მარტიდან ვაქცინაცია დაიწყება 29 ცენტრში – თბილისსა და ყველა რეგიონულ ცენტრში გამოყოფილია ამცრელი კაბინეტები, რომლებსაც იმუნიზაციის პროცესში მონაწილეობის დიდი გამოცდილება აქვთ. თბილისში 10, ქუთაისსა და ბათუმში 4-4, რუსთავსა და ზუგდიდში 2-2, დანარჩენ რეგიონულ ცენტრებში კი თითო ასეთი ცენტრი იქნება“.
___
COVID 19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის – „ასტრაზენეკას“ პირველი პარტიის 43 200 დოზა საქართველოში დღეს შემოიტანეს.
ბათუმის თანამედროვე ხელოვნების ცენტრში გამოფინეს ნამუშევრები, რომლებიც პანდემიის დროის ტრანს თემის ცხოვრებას ეხმიანება. გამოფენა დამთვალიერებელს იმ რეალობას აღუწერს, რასაც ტრანს თემი ყოველდღიურად გადის.
გამოფენის ავტორს სურს საზოგადოებას დაანახოს როგორ დამძიმდა მათი ცხოვრება პანდემიის დროს, როცა თემის წევრების დიდი ნაწილი მინიმალური შემოსავლის გარეშე დარჩა, მათ შორის ბევრს სახლიც კი არ ჰქონდა, რომელშიც რეგულაციებით გათვალისწინებული შეზღუდვების დროს გამოიკეტებოდა.
ავტორის თქმით ეს ინსტალაცია ჩამონგრეული სახლის სიმბოლოა – „პირველი გამოფენის დროს, რომელიც თბილისში გაიმართა, ამ ეს მაგიდა დახრილი არ იყო, რადგან მაშინ არ იყო პანდემია, ახლა ვიტარება უფრო დამძიმდა“
გამოფენის ავტორი არტისტი: უტა ბექაიაა.
„ გვინდოდა დადმოგვეტანა ის გრძნობა, რაც შეიძლება მათმა არსებობამ დატოვოს. ეს ადამიანები არიან უხილავები,თითქოს არ არსებობენ. ვიდეოც, რომ გადავუღოთ ქუჩაში, თითქოს არ ჩანან ამ ვიდეოზე, გვინდა ხილვადები გავხადოთ ისინი.“ – ამბობს გამოფენის ავტორი.
„გრადაციის“ ინიციატორია ქალთა ინიცატივების მხარდამჭერი ჯგუფი [WISG]. პროექტის მხარდამჭერია Propaganda.network, ბათუმის თანამედროვე ხელოვნების სივრცე.
„გრადაცია“ პირველად 2019 წლის 28 ნოემბერს მოეწყო თბილისში, ტრანს ხსოვნის საერთაშორისო დღეს. წელიწადნახევრის შემდეგ კი, ის ბათუმშია წარმოდგენილი, გამოფენა ერთი თვის განმავლობაში გაგრძელდება.
ბათუმში დღეს, 13 მარტს, „ამბასადორის“ მშენებლობის წინააღმდეგ მორიგი საპროტესტო აქცია იმართება. „ლაშქრობა ამბასადორთან“ – ასე ეწოდება აქციას, რომელსაც დღეს მუსიკოსებიც შეუერთდნენ.
აქციის მთავარი მოთხოვნა ბათუმის ბულვარში 16-სართულიანი სასტუმროს მშენებლობის შეჩერებაა.
ბათუმში „ამბასადორის“ მშენებლობის წინააღმდეგ / 13.03.2021/ ცაგო კახაბერიძის ფოტო
აქციაზე შეკრებილი მოქალაქეებისთვის დაუკრავენ ადგილობრივი DJ-ები: Mari, Dj EKNR, Guro Dolidze, Cheeky, Babba, Jibuti, Beka, Spl 13 და Dj Nugo.
ბათუმში „ამბასადორის“ მშენებლობის წინააღმდეგ / 13.03.2021/ ცაგო კახაბერიძის ფოტობათუმში „ამბასადორის“ მშენებლობის წინააღმდეგ / 13.03.2021/ ცაგო კახაბერიძის ფოტო
„ამბასადორი“ ბულვარში 16-სართულიან სასტუმროს და ბალნეოლოგიურ ცენტრს აშენებს. ამ მასშტაბის მშენებლობაზე თანხმობა უკვე განაცხადა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელმა, ზაურ ახვლედიანმა.
ბათუმის ბულვარში 16-სართულიანი მშენებლობის წინააღმდეგ არაერთი აქცია გაიმართა, მშენებლობის წინააღმდეგ შეგროვდა 5000-ზე მეტი ხელმოწერა.
ბათუმში „ამბასადორის“ მშენებლობის წინააღმდეგ / 13.03.2021/ ცაგო კახაბერიძის ფოტო
ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი [EMC], საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „ბათომის“ სახელით, ბათუმის ბულვარში 16-სართულიანი სასტუმროსა და ბალნეოლოგიური ცენტრის მშენებლობაზე გაცემულ ნებართვას ასაჩივრებს.
ბათუმის მერიის ინფორმაციით მუნიციპალურ სასადილოებში პროდუქტის გაცემის მორიგი ეტაპი 14 მარტს დაიწყება და 18 მარტის ჩათვლით გაგრძელდება.
სასადილოების ბენეფიციარები მათთვის განკუთვნილი არამალფუჭებადი პროდუქტების ერთი თვის მარაგს მიიღებენ – მერიაში ჯერ არ აქვთ დაზუსტებული ინფორმაცია თუ როდის დაიწყებენ მუნიციპალური სასადილოები მუშაობას.
პანდემიასთან დაკავშირებული შეზღუდვების გამო ბათუმში მხოლოდ ერთი მუნიციპალური სასადილო მუშაობს, აქაც ბენეფიციარების მიღება შეზღუდულია.
მერიის ინფორმაციით 14 მარტიდან 18 მარტის ჩათვლით პროდუქტი 6258 ბენეფიციარმა უნდა მიიღოს, პანდემიამდე ისინი მუნიციპალურ სასადილოში სადილობდნენ ან საკვები მიჰქონდათ.
კანონის თანახმად, უფასო სასადილოთი სარგებლობენ ის სოციალურად დაუცველი მოქალაქეები, რომელთა სარეიტინგო ქულა 0-დან 65 000-მდეა.
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით ანტიკორუფციული სააგენტოს თანამშრომლებმა, მოსამართლის განჩინების საფუძველზე, ქრთამის აღების ფაქტზე, შუახევის მუნიციპალიტეტის მერიის ეკონომიკის, არქიტექტურისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების სამსახურის მთავარი სპეციალისტი დააკავეს.
სააგენტოს განცხადების თანახმად, გამოძიებით დგინდება, რომ შუახევის მერიის თანამშრომელი, ინვესტორს 4 000 ლარის სანაცვლოდ, სოფელ ზამლეთში და უჩამბის თემში მდებარე ორი ობიექტის იჯარის ხელშეკრულების გასაფორმებლად აუქციონზე გატანას და შემდგომში სამსახურებრივი მფარველობის გაწევას დაპირდა.
შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზამლეთში არსებული ობიექტი მისი უშუალო ჩართულობით გაიტანეს აუქციონზე, რომელშიც გაიმარჯვა ზემოაღნიშნულმა ინვესტორმა. იჯარის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, შუახევის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამშრომელმა ქრთამის სახით აიღო მოთხოვნილი თანხის ნაწილი 2 500 ლარი.
გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 338-ე მუხლის პირველი ნაწილით მიმდინარეობს. გამოძიებას აწარმოებს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ანტიკორუფციული სააგენტო.
გელათის სამონასტრო კომპლექსის რესტავრაციის პროცესში არასწორად მოწყობილი სახურავის გამო, უნიკალური ფრესკები დაზიანდა. ახლა ერთ-ერთი მთავარი საკითხი იმის გარკვევაცაა, ვინ დაუშვა შეცდომა და ვის მოსთხოვენ პასუხს მსოფლიო მნიშვნელობის სამონასტრო კომპლექსისთვის გამოუსწორებელი ზიანის მიყენების გამო.
კანონმდებლობით, ძეგლის დაცვაზე მთავარი პასუხიმგებლობა კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნულ სააგენტოს ეკისრება, რომელიც ამ პროექტის დამკვეთი და მთავარი მაკონტროლებელია. ძეგლების მოვლა-პატრონობა სახელმწიფოს სწორედ ამ სტრუქტურისთვის აქვს ჩაბარებული.
გელათის სამონასტრო კომპლექსის მთავარ ტაძარში რეაბილიტაცია-კონსერვაცია შვიდი წლის წინ დაიწყო. ზუსტად ერთი წლის წინ კი საზოგადოებას აცნობეს, რომ არასწორად მოწყობილი სახურავიდან ტაძარში წყალი ჩავიდა და კედლის მხატვრობა დააზიანა. ეს ფაქტი 2020 წლის მარტში აღმოაჩინა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ.
2020 წლის 11 მარტს, სააგენტომ სამუშაოების მწარმოებელ კომპანიას – „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრს“, მოსთხოვა დაეწყო პროექტის მომზადება ტაძრის ყველაზე კრიტიკულ არეალებზე არსებული პრობლემების გამოსასწორებლად. ამის შემდეგ რამდენიმე თვე, დაახლოებით ოქტომბრამდე, გელათის მთავარი ტაძარი გადახურვის გარეშე იყო და წყალი ისევ ჩადიოდა.
გელათის რესტავრაცია-კონსერვაციის პროექტი ააიპ „საქართველოს მემკვიდრეობამ“ მოამზადა. სამუშაოებს კი „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი“ ასრულებდა. მას, თავის მხრივ ხელშეკრულება გაფორმებული ჰქონდა ქვეკონტრაქტორ – შპს „იკორთა 2007“-თან. 2021 წელს ამ საქმეში კიდევ ერთი კომპანია – „ბაგინეთი +“ გამოჩნდა, რომელსაც კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტომ „ორჯერ გაფუჭებული საქმის – გადახურვის გადახურვის მოწყობა“ დაუკვეთა.
გელათის რესტავრაციის პროცესში მონაწილე კომპანიები და მათი კავშირები
გელათის სამონასტრო კომპლექსის რესტავრაცია-რეკონსტრუქციაში მონაწილე პირების შესწავლა ააიპ „საქართველოს მემკვიდრეობით“ უნდა დავიწყოთ. სწორედ ამ კომპანიამ მოამზადა პროექტი, რომლის მიხედვითაც „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრმა“ თავის ქვეკონტრაქტორთან ერთად ძეგლის რესტავრაცია დაიწყო.
კომპანიის ხელმძღვანელი კახა ტრაპაიძეა – ააიპ „საქართველოს მემკვიდრეობა“ მან მეგობრებთან ერთად 2007 წელს დააფუძნა. სწორედ ამ წელს დაიწყეს მუშაობა გელათის რესტავრაცია- კონსერვაციის პროექტის მომზადებაზეც.
2003 -2004 წლებში კახა ტრაპაიძე საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს კულტურული მემკვიდრეობის დეპარტამენტის დირექტორად მუშაობდა. სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს ეროვნული მუზეუმის აღმასრულებელ დირექტორი, ასევე საქართველოს წარმომადგენელი ევროპის საბჭოს კულტურული მემკვიდრეობის კომიტეტში.
ააიპ-ში გამგეობის წევრია მაია ხაჩიძე. ის და კახა ტრაპაიძე ერთ მისამართზე არიან რეგისტრირებულები. მაია ხაჩიძე 2002-2011 წლებში საქართველოს კულტურის და ძეგლთა დაცვის სამინისტროსა და საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში მუშაობდა: 2002-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს კულტურის სამინისტროს ინფორმაციისა და კომუნიკაციის დეპარტამენტში, 2004-2005 წლებში საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში. 2005- 2006 წლებში საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ადმინისტრაციულ სამსახურში განვითარების მენეჯერად, ხოლო 2006 წლიდან კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამების მენეჯერი იყო.
„საქართველოს მემკვიდრეობის“ პროექტის თანაავტორები სააგენტოს თანამშრომლები არიან
სააგენტოს ჯერჯერობით ეჭვქვეშ არ დაუყენებია პროექტი, რომელიც ამ სააგენტოს ძეგლების საბჭომ განიხილა და დაამტკიცა. გელათში სწორედ მის მიერ დამტკიცებული პროექტის მიხედვით იმუშავა „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრმა“. ცენტრის დირექტორი „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ შესაძლოა პროექტი შეიცვალოს.
თუ ეს ვარაუდი გამართლდა, მაშინ შესაძლოა პასუხისმგებლობის გაზიარება, სამუშაოების შემსრულებელთან ერთად მოუწიოს პროექტის ავტორს – „საქართველოს მემკვიდრეობასაც“.
სათანადო დოკუმენტაციის შესწავლის გზით ირკვევა, რომ გელათის სამონასტრო კომპლექსის რესტავრაცია-კონსერვაციის პროექტის თანაავტორები სააგენტოს ყოფილი ან მოქმედი თანამშრომლები არიან:
„საქართველოს მემკვიდრეობის“ დამფუძნებლებთან ერთად, პროექტის მომზადებაში მონაწილეობდნენ არქიტექტორ-რესტავრატორი გიორგი სოსანიძე [კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ძეგლთა რეაბილიტაციის სამსახურის უფროსი] და ხელოვნებათმცოდნე გიორგი გაგოშიძე [სააგენტოს კულტურული მემკვიდრეობის კვლევის სამსახურის უფროსი]. გიგლა ჭანუყვაძე კი, რომელმაც პროექტის ტექნიკურ-ვიზუალურ კვლევაზე იმუშავა, 2013-2014 წლებში ნებართვების და მიმდინარე პროექტების კოორდინაციის სამსახურის მთავარი კოორდინატორი იყო.
ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი
„ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი“ გელათის სარეაბილიტაციო პროექტში 2013 წლიდან ჩაერთო. მას თხოვნით მიმართა ააიპ „საქართველოს მემკვიდრეობამ“ დახმარებოდა საერთაშორისო დონორებისგან ფინანსური სახსრების მოძიებაში.
2013 წელს „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრმა“ აშშ-ის ელჩის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდიდან 600 ათასი აშშ დოლარის გრანტი მიიღო პროექტისთვის – „გელათის ღვთისმშობლის ტაძრის არქიტექტურული სტრუქტურის რეაბილიტაცია“. საგრანტო დაფინანსება მოიცავდა გელათის მონასტრის არქიტექტურული სტრუქტურის რეაბილიტაციას.
2014-2015 წლებში ცენტრმა დამატებით 200 000 აშშ დოლარამდე დაფინანსება მოიპოვა. 2017 წელს, მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით, მუნიციპალური განვითარების ფონდმა 1 349 075 ლარზე ტენდერი გამოაცხადა. ეს ტენდერიც „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრმა“ მოიგო.
ააიპი „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი“ 2001 წელს არის დაფუძნებული. ცენტრის ხელმძღვანელია მარიამ დვალიშვილი, გამგეობის წევრები კი ნანა კუპრაშვილი და თამარ კიკნაძე არიან. ორგანიზაციის თავდაპირველი სახელწოდება იყო – „ისტორიალი“.
იკორთა 2007
ამ ეტაპზე ცნობილია, რომ „გელათის რეაბილიტაციის საქმეზე“ პროექტში ჩართული ორი კომპანია – „ხელოვნების საერთაშორისო ცენტრი“ და შპს „იკორთა 2007“ დააჯარიმეს. თუმცა ჯერჯერობით სასამართლო პროცესი არ გამართულა და უცნობია, რა ოდენობის ჯარიმა დაეკისრებათ კომპანიებს ან საერთოდ დაეკისრებათ თუ არა.
გია ხურცილავა, „იკორთა 2007“-ის მენეჯერი ამბობს, რომ უხარვეზო იყო სამუშაოები, რომელიც მან შეასრულა. გულისხმობს ღვთისმშობლის ტაძრის გუმბათის წითელი მოჭიქული კრამიტით გადახურვას. ხურცილავა ამტკიცებს, რომ 2016 წლის შემდეგ ის გელათში აღარ მუშაობდა.
გელათის სამონასტრო კომპლექსზე დროებითი გადახურვის ხელახლა მოწყობა სახელმწიფოს 238 093 ლარი დაუჯდა.
გია ხურცილავა „იკორთა 2007“-ის 33,3 % – ის მფლობელი და ხელმძღვანელია. კომპანიის წილებს ფლობენ ასევე ბესიკ ჭკუასელი და ტარიელ კერვალიშვილი.
„იკორთა 2007 “-ს 2011 წლიდან აქვს კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოსთან თანამშრომლობის გამოცდილება – კომპანიას სააგენტოს მიერ გამოცხადებული ტენდერი ბევრჯერ აქვს მოგებული. გაცილებით მაღალბიუჯეტიანი კონტრაქტები აქვს კომპანიას გაფორმებული თბილისის განვითარების ფონდთან.
ბაგინეთი +
შპს “ბაგინეთი +” გელათის ამბავში 2021 წლის იანვრიდან, ანუ მას შემდეგ გამოჩნდა, რაც გაირკვა, რომ ტაძარში წყალი დროებითი გადახურვის შემდეგაც ისევ ჩავიდა. ამჯერად კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ უკვე მეორე დროებითი გადახურვის მოსაწყობად კომპანია „ბაგინეთი +“ დაიქირავა.
საინტერესოა, რომ საქმის გამოსასწორებლად, ანუ გადახურვის გადახურვის მოსაწყობად სააგენტომ პროექტის ავტორთან – „ააიპ საქართველოს მემკვიდრეობასთან“ დაკავშირებული კომპანია შეარჩია. „ბაგინეთი +“-ში ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი სწორედ კახა ტრაპაიძეა. მასთან ერთად „ბაგინეთი +“ – ის დამფუძნებლები არიან გივი ყიფიანი [ის „საქართველოს მემკვიდრეობაშიც“ ფიგურირებს] და გურამ იაკობაშვილი.
„ბაგინეთი +“ – ი კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს ერთ-ერთი მიმწოდებელია.
აჭარაში ბოლო 24 საათში კორონავირუსის 8 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, ამავე პერიოდში გამოჯანმრთელდა 9 პაციენტი.
13 მარტის დილის მონაცემებით, ბათუმში კლინიკა დატოვა 2-მა პაციენტმა, კრიტიკულად იმყოფება (მართვით სუნთქვიაზეა) ასევე 2 პაციენტი; კლინიკაში მკურნალობს – 92 პაციენტი, კოვიდ სასტუმროში -29, ხოლო ონლაინ კლინიკაში – 78.
აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, დღემდე რეგიონში გამოჯანმრთელებულია სულ 35 819 პაციენტი.
13 მარტის დილის მონაცემებით, საქართველოში ბოლო 24 საათში კორონავირუსის 344 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, ამავე პერიოდში გარდაიცვალა 9 პაციენტი.
—
13 მარტს, საქართველოში COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის პირველი პარტია შემოვიდა.
ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ეს არის შვედურ-ბრიტანული კომპანიის მიერ წარმოებული, COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის „ასტრაზენეკას“ პირველი პარტიის 43 200 დოზა.
შესაძლოა საქართველოში კომერციული ვაქცინაც შემოვიდეს.
13 მარტის დილის მონაცემებით, საქართველოში ბოლო 24 საათში კორონავირუსის 344 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, ამავე პერიოდში გარდაიცვალა 9 პაციენტი.
stopcov.ge-ზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით, ბოლო 24 საათში ჩატარდა 32090 კვლევა ტესტით, მათ შორის ანტიგენის სწრაფი ტესტით – 21945, PCR ტესტით – 10145
საქართველოში კორონავირუსის დადასტურებული შემთხვევა სულ არის – 274721
მათ შორის გამოჯანმრთელებული – 268004 , ბოლო 24 საათში – 240
მათ შორის გარდაცვლილი სულ – 3643
დადებითობის მაჩვენებელი: დღიური – 1,07%, ბოლო 14 დღის – 1,49%, ბოლო 7 დღის – 1,55%
კარანტინის რეჟიმშია – 241
სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ – 1316
კლინიკურ სასტუმროში იმყოფება – 131
—
13 მარტს, საქართველოში COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის პირველი პარტია შემოვიდა.
ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ეს არის შვედურ-ბრიტანული კომპანიის მიერ წარმოებული, COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის „ასტრაზენეკას“ პირველი პარტიის 43 200 დოზა.