Batumelebi

წელს ერთიან ეროვნულ და საერთო სამაგისტრო გამოცდებს 34 პატიმარი აბარებს, მათ შორის 4 არასრულწლოვანია – ინფორმაციას ამის შესახებ სპეციალური პენიტენციური სამსახური ავრცელებს.

სამსახურის ცნობით, პენიტენციურ სისტემაში 2022 წლიდან მოქმედებს ინოვაციური პროექტი „ციფრული უნივერსიტეტი“, რომელიც პატიმრებს შესაძლებლობას აძლევს, ონლაინ ფორმატში დისტანციურად მიიღონ უმაღლესი განათლება როგორც ბაკალავრიატის, ისე მაგისტრატურის საფეხურებზე საქართველოს ავტორიზებულ უნივერსიტეტებში.

“ციფრული უნივერსიტეტი” ციხისა და სასჯელაღსრულების სისტემების ევროპულმა ორგანიზაციამ (Europris) ევროპის მასშტაბით 3 საუკეთესო ინოვაციას შორის დაასახელა. Europris-ის ყოველწლიურ ჯილდოზე ევროპის ქვეყნების 37 პროექტი იყო წარდგენილი“ – იუწყება პენიტენციური სამსახური.

________________

ფოტო: სპეციალური პენიტენციური სამსახური

მსოფლიო რაგბის ივლისის ტესტების პირველი თამაში 5 ივლისს, 20:00 საათზე, ბათუმის „აჭარაბეთ არენაზე“ გაიმართება. ბორჯღალოსნები რაგბის სამყაროში ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ გუნდს, „მფრინავ ფიჯელებს“ შეერკინებიან.

მატჩისთვის რაგბის კავშირი გულშემატკივრებისთვის ბევრ გასართობ ღონისძიებას გეგმავს.

5 ივლისს, 17:00 საათიდან გაიხსნება ფან ზონა, სადაც გულშემატკივრებს დახვდებათ მუსიკა, Food Court-ი და „ფან შოპი“. თამაშის დასრულების შემდეგ საქართველოს ეროვნული ნაკრების მორაგბეებიც შეუერთდებიან აღნიშნულ სივრცეს.

მატჩზე 6 წლამდე ბავშვებს უბილეთოდ შეეძლებათ დასწრება.

საქართველოსა და ფიჯის ეროვნული ნაკრებები ყველა ტურნირზე ერთმანეთს სულ 6 -ჯერ დაუპირისპირდნენ. აქედან ერთი მოიგო საქართველომ, ერთი მატჩი ფრედ დასრულდა. ხოლო, ოთხი თამაშში ფიჯელებმა გაიმარჯვეს. ერთადერთი გამარჯვება 2016 წელს ვიზეიმეთ, როცა საქართველომ მეტოქე ანგარიშით – 14:3 დაამარცხა.

საქართველო ივლისის ტესტებში სულ სამ თამაშს გამართავს. ეროვნული ნაკრების რაგბისტები დანარჩენ 2 შეხვედრას ტიერ1-ის გუნდებთან: იაპონიასა და ავსტრალიასთან სტუმრად, 13 და 20 ივლისს გამართავენ.

ბათუმის სტადიონზე რაგბის ეროვნულმა ნაკრებმა შეხვედრა პირველად 2022 წლის ზაფხულში, იტალიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ ჩაატარა და მოიგო ანგარიშით 28:19. ეს იყო საქართველოს რაგბის ნაკრების პირველი და ისტორიული გამარჯვება ტიერ1-ის გუნდთან.

„სამნი დავრჩით, მე დედა და პატარა და. მამა არ მყავს. ახლა ბათუმთან ახლოს, ნაქირავებ სახლში ვცხოვრობთ. დედა მუშაობს, მაგრამ სრულიად არ შეუძლია ოჯახის გატანა. წინა ზაფხულს და ზამთარშიც, სკოლის პერიოდში ვმუშაობდი, მაქსიმალურს ვაკეთებდი, ოჯახში რაიმე უნდა შემეტანა, რომ საჭმელი გვქონოდა. ხშირად მიწევდა სკოლის გაცდენა და რისკზეც დავდექი, რამდენიმე საგანში ლამის საშემოდგომო გამომყვა, ბოლოს მოვუკელი სამუშაოზე სიარულს, არ მინდოდა კლასში ჩარჩენა“, – ასე იწყებს 16 წლის გივიკო არჯევნიშვილი თავისი ამბობს მოყოლას.

ამბავი კი უფრო იმაზეა, რომ გივიკოს სწავლა უნდა, რისი შესაძლებლობაც სიდუხჭირის გამო არ ეძლევა. უნდა ისწავლოს, მეზღვაური გახდეს, უნდა დას სახლი უყიდოს, რომ მომავალში არასდროს გაიაროს ის, რაც დედამ გადაიტანა. 

გივიკოს მამა ჰყავს, თუმცა მისი მშობლები დაშორდნენ – გივიკო და მისი ოჯახი 12 წელი კახეთში, სოფელ ძირბუხში ცხოვრობდნენ. შემდეგ დედა მეუღლეს დაშორდა და ყვარლის რაინში, სოფელ მთისძირში გადავიდნენ. არც იქ გაუმართლათ, ფსიქოლოგიური ძალადობის, წნეხის ქვეშ აღმოჩნდნენ. გადაწყვეტილება გივიკომ მიიღო, მან დედის ძმას დაურეკა და უთხრა, რომ რაღაც უნდა შეეცვალათ, წინააღმდეგ შემთხვევაში „შეიძლებოდა ცუდი მომხდარიყო.“

ბიძამ ისინი საკუთარ სახლში წაიყვანა – მწვანე კონცხზე. გივიკო გვიყვება, რომ ბიძის ოჯახში „ბევრნი არიან“, ამიტომაც მასთან დიდხანს ვერ დარჩნენ: „არ გვინდოდა მათთვის დისკომფორტი შეგვექმნაო“. 

ახლა გივიკო სამი წლის დასთან და დედასთან ერთად ცხოვრობს სოფელ ფერიაში. დედამ სამუშაო დაიწყო.

„აპარტამენტებს და სადარბაზოებს ვალაგებ“ – საუბარში ერთვება ანჟელა გაბაიძე, გივიკოს დედა. პატარა გოგო კერძო ბაღში მიიყვანეს, სადაც 300 ლარს იხდიან: „აჭარაში ჩაწერილები არ  ვართ, საჯარო ბაღში ბავშვი არ მიიღეს“.

ნაქირავებ სახლში ყოველთვიურად 300 ლარს იხდიან. ცოტა ხნის წინ გაიგეს, რომ მეპატრონემ ეს სახლი გაყიდა და აგვისტოში ადგილის შეცვლა მოუწევთ. ახლა ის აქვთ დარდად, სად და როგორ იპოვიან ღამის გასათევს ისევ 300 ლარად.

„ისეთი ბედი მაქვს… ამ ძველ სახლში რომ შემოვედი, დავასუფთავე, მოვაწესრიგე და დავსახლდით, ვამბობდი ამასაც მალე გაყიდიან, აქედანაც გამიშვებენ-მეთქი. ასეც მოხდა, სახლი გაყიდეს. აგვისტოში სრულად დაუფარავს მყიდველი საფასურს და გაგვიშვებენ“, – გვყვება ანჟელა გაბზარული ხმით. 

გივიკო 12 წლის იყო, როცა ფულის გამოსამუშავებლად შრომა დაიწყო, კახეთში. ეკონომიკურმა სიდუხჭირემ მოზარდი აიძულა ოჯახს დახმარებოდა, უფრო მეტად კი დედას. როგორც დედა გვიყვება, გივიკოს მისი დაცვა უნდოდა: „რომ მე არ დავსჯილიყავი…“

გივიკოს სამუშაო რთველზე, მოსავლის აღებაში სხვების დახმარება იყო.

„ბათუმში რომ დავიწყე პირველი სამუშაო 15 წლის ვიყავი, კახეთში ალბათ, სადღაც 12-13 წლის. მაშინ ისეთ სამუშაოებს ვასრულებდი, რითაც ფული გამოვიდოდა, ალუჩის კრეფა, საზამთროს კრეფა, რთველზე ვმუშაობდი სოფლის საქმეებზე“.

ბათუმში გივიკო ძირითადად კაფე-ბარებში და საქორწინო დარბაზებში მუშაობს:

„წინა სეზონზე ვმუშაობდი ბარში, იქ ძალიან კარგი ხალხი იყო. არ მაგრძნობინებდნენ, რომ ვინმე უფროსია, მაქსიმალურს აკეთებდნენ და ახლაც ძალიან კარგად ვარ მათთან, მივიდოდი მოვაწესრიგებდი რაღაცებს. სეზონი, რომ გავიდა და სამუშაო აღარ იყო, გადავწყვიტე სხვა სამუშაო მეპოვა, რადგან ფული გვესაჭიროებოდა. ერთ-ერთი რესტორანში დავიწყე მუშაობა, მთელი ზამთარი ვიმუშავე. მართალია, რესტორანიც ხელს მიწყობდა, შაბათ-კვირას ვიყავი ჩაწერილი, მაგრამ იყო მომენტები, როდესაც თათბირზე მისვლა იყო საჭირო, ქორწილში, რომ მივსულიყავი სამუშაოდ. ისეთი მომენტებიც იყო, რომ მე თვითონ დავდიოდი სკოლის დღეებში – ფული იყო საჭირო ოჯახისთვის.“

გივიკოს სეზონურად სხვადასხვა სირთულის სამუშაოს შესრულება უწევს:

„სეზონურ სამუშაოზე 60 ლარი გამომდიოდა იმ განსხვავებით, რომ ცოტა ნაკლები იყო სამუშაო საათები. რესტორანში 60 გამომდიოდა, ქორწილებში შეიძლება 70 ან 80 გამოსულიყო, იქ ცოტა მეტ ხანს მიწევდა მუშაობა, რესტორნის სამუშაო თავისთავად მძიმეა, დაძაბულიც ხარ, დასტრესილიც, საჭმელი არ უნდა გაცივდეს. როდესაც 400 ადამიანი მოდის მაქსიმალურად უნდა იჩქარო, თან 2 სართული უფრო რთულია, ამიტომ გონებრივადაც იძაბები და ფიზიკურადაც, საჭმელი დროულად უნდა აუტანო, რომ არ გაცივდეს, კლიენტმა უკმაყოფილება არ გამოთქვას“.

გივიკო მეზღვაურობაზე ოცნებობს. უნდა, რომ ისწავლოს, ამბობს, რომ ინგლისური იცის და ამას შეძლებს. ერთ-ერთ საზღვაო სასწავლებელში პირობები უკვე მოიკითხა… თუმცა უსახსრობის გამო იძულებულია გაჩერდეს:

„საზღვაო სასწავლებელში მომთხოვეს საბუთები, შესაბამისი ტანსაცმელი, მაგრამ ფინანსურად ამდენს ვერ გავწვდები. მინდოდა, რასაც ვმუშაობდი ეს ფული გადამედო, მაგრამ ამის საშუალება არ მქონდა, ოჯახს სჭირდებოდა – იხარჯებოდა საკვებზე ან წამლებზე.“

გივიკომ მეზღვაურობა არ მხოლოდ კარგი შემოსავლის მიღების სურვილით, არამედ ზღვის სიყვარულით და კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მიზეზით გადაწყვიტა, ის გეგმავს 3 წლის დას სახლს უყიდის, რომ დედის ცხოვრება არასოდეს გაიაროს:

„ბათუმშია დედის მხარე. როცა ჩამოვდიოდით, ყოველთვის ზღვაზე მივდიოდით, პატარაობიდან მიყვარდა. ზღვის სიყვარულით გადავწყვიტე, რომ ნავიგაციაზე ჩავაბარო, მინდა კაპიტანი ვიყო, ასე მეტი შეხება მექნება გემთან და ზღვასთან.

მინდა მომავალში მქონდეს სამსახური კარგი შემოსავლით, რომ შევინახო ჩემი ოჯახი და შევუწყო ხელი ჩემს დას. მინდა, რომ მას საკუთარი სახლი ჰქონდეს; არ მინდა, დედაჩემისნაირი ცხოვრება გამოიაროს. რომ გაიზრდება და დაქორწინდება, თუ პრობლემები შეექმნა, საშუალება ჰქონდეს, რომ სადმე გაჩერდეს და სახლი უწოდოს მას.“

გივიკოს ოჯახი არც სოციალურ დახმარებას იღებს და არც სხვა რაიმე სახელმწიფო შემწეობას. დედის ხელფასი და გივიკოს მიერ გამომუშავებული თანხა აუცილებელ საჭიროებებს ჰყოფნის, გივიკოს ამიტომაც არ რჩება სწავლის ფული:

„სხვა გზა არ არის. დედაჩემს 800 ლარი აქვს ხელფასი, 300 ლარს ქირაში ვიხდით, 300 ლარს საბავშვო ბაღში. არ გვაქვს ცხელი წყალი, გაზის ბალონს ვყიდულობთ. მიწევს შორიდან ამოვიტანო ბალონი, რადგან ახლოს არ არის. ხან ძვირი გამოდის, 40 – 45 ლარის გადახდა გვიწევს. დედაჩემს თვეებია უკვე კბილი აწუხებს, ღამე ვერ იძინებს, რადგან ტკივილები აქვს, დღეს დილითაც რომ გაიღვიძა, მთლიანი ყბა სტკიოდა. ჩემი და ზამთარში მარტივად ცივდება, ზაფხულში კი ძალიან ალერგიულია და შესაბამისად მის  წამლებზე იხარჯება ბევრი. იყო მომენტები, რომ ქორწილში გათენებამდეც ვიმუშავე, ამის გამო ძილის რეჟიმი დამერღვა – დამამშვიდებლებზე და ძილის წამლებზე მეხარჯებოდა ფული.“

გივიკოს დასასვენებლად და გასართობად დრო არასდროს აქვს. ამბობს, რომ გაკვეთილებს შორის შესვენება არის მისი დასვენება-გართობის დრო. 

„ვფიქრობ, განათლება ძალიან მნიშვნელოვანია, როდესაც სკოლაში შედის ბავშვი და მეთორმეტე კლასამდე სწავლობს, ეს არამხოლოდ ცოდნას მატებს მას, არამედ გონებრივადაც ავითარებს, უფრო ინტელექტუალურს, პასუხისმგებლიანს, აქტიურს და კრეატიულს ხდის“ – ფერიის საჯაროს სკოლა მეხუთე სკოლაა გივიკოსთვის.

მას ძალიან მოსწონდა მთისძირის  სკოლა და მასწავლებლებიც, მაგრამ ამ სოფელში ვერ იცხოვრეს, როგორც გივიკო ამბობს – „ვითარება დაიძაბა“. აჭარაში ჩამოსვლის შემდეგ კი, ხულოს სოფელ ხიხაძირში ბებიასთან გადავიდა საცხოვრებლად და სწავლაც ამ სოფელში გააგრძელა. თუმცა მცირე ხნით – პატარა გოგო სულ ძმას ეძებდაო. მერე იყო დაბრუნება ბიძის სახლში და ხელვაჩაურის 25-ე სკოლა, რომელიც სახლიდან ძალიან შორს იყო.

ახლა გივიკო კმაყოფილია, სკოლა სახლთან ახლოს აქვს. თუმცა თუ სახლს დაატოვებინებენ, მას კიდევ ერთი სკოლის გამოცვლა მოუწევს. საზღვაო სასწავლებელში თუ ვერ მოეწყო, შესაძლოა სკოლის შეცვლა კიდევ რამდენიმეჯერ მოუწიოს.

გივიკო კარგად სწავლობდა და სკოლაში ყოველთვის მომზადებული მიდიოდა, განსაკუთრებით სოფელ მთისძირის სკოლაში, სადაც მასწავლებლებიც მოსწონდა:

„როცა არ ვმუშაობდი, უფრო დიდი დრო მქონდა მთისძირის საჯარო სკოლაში, იქ დღე არ გასულა, რომ მომზადების გარეშე მივსულიყავი და გაკვეთილი არ მცოდნოდა, ან დავალება არ მქონდა დაწერილი. ძალიან კარგად ვსწავლობდი“.

გივიკოს დედა გასაჭირზე საუბრის გამო გარკვეულ უხერხულობას გრძნობს. ანჟელა გვიყვება, რომ პირველ ქმართან დაშორების შემდეგ ყოფილი ქმრის ნათესავები ეხმარებოდნენ და მხარს უჭერდნენ: ვემადლიერები მათ, თუმცა ოჯახი მხოლოდ დახმარებით ვერ შეძლებს ცხოვრებასო:

„არ ვარ ის ადამიანი, რომ ვთქვა მთავრობამ მომცეს, მაჭამოს-მეთქი. ძალიან ვდარდობ, სახურავი უნდა მოეხსნა სახლისთვის ახალ მეპატრონეს და არ მოხსნა ჩვენს გამო. აგვისტომდე მოძებნეთ ახალი ბინაო, რა ქირა მოვძებნო 800 ლარით. 300 ლარად რომ ვარ აქ ეს ჩემთვის ღვთის წყალობაა.“

___

მკითხველის თხოვნით ვაქვეყნებთ გივიკოს დედის ანგარიშის ნომერს:

საქართველოს ბანკი:

ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში რექტორის არჩევნები გამოცხადდა.

ბსუ-ს რექტორის არჩევნები 2024 წლის 19 ივლისს, 15:00 საათზე გაიმართება. მანამდე კი, 8 ივლისიდან 12 ივლისის ჩათვლით, რექტორობის კანდიდატები უნდა დარეგისტრირდნენ.

რექტორის თანამდებობის დასაკავებლად კანდიდატს მოეთხოვება: უმაღლესი განათლება (დოქტორის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხი); 5-წლიანი სამუშაო გამოცდილება და სამოქმედო გეგმის წარმოდგენა.

19 ივლისს ბსუ-ს აკადემიური საბჭო 4 წლის ვადით აირჩევს რექტორს.

წელს არჩევნებში მონაწილეობას ვერ მიიღებს ბსუ-ს მოქმედი რექტორი, მერაბ ხალვაში. კანონმდებლობის თანახმად, რექტორი შეიძლება იქნეს არჩეული ორი ვადით, მერაბ ხალვაში კი ორჯერ აირჩიეს ამ პოსტზე, 2016 და 2020 წლებში.

ხვალ, 3 ივნისს, საქართველოში ერთიანი ეროვნული გამოცდები დაიწყება.

პირველ გამოცდას აბიტურიენტები ქართულ ენასა და ლიტერატურაში ჩააბარებენ.

საგნისა და სპეციალური მასწავლებლის გამოცდებზე დარეგისტრირებული პირები საგამოცდო პროცესში 5 ივლისიდან ჩაერთვებიან.

5 ივლისს ჩატარდება სტუდენტთა საგრანტო კონკურსიც. მაგისტრანტობის კანდიდატები კი საერთო სამაგისტრო გამოცდას 17 და 18 ივლისს ჩააბარებენ.

გამოცდების ეროვნული ცენტრის ცნობით, 2024 წელს ერთიანი ეროვნული გამოცდებისათვის დარეგისტრირდა 47 000-ზე მეტი აბიტურიენტი. სტუდენტთა საგრანტო კონკურსში მონაწილეობის სურვილი 3 000-ზე მეტმა სტუდენტმა გამოთქვა. საერთო სამაგისტრო გამოცდისათვის რეგისტრაცია 10 000-ზე მეტმა მაგისტრანტობის კანდიდატმა გაიარა, ხოლო მასწავლებლის გამოცდის ჩასაბარებლად 18 900 – ზე მეტი მსურველი დარეგისტრირდა.

ერთიანი ეროვნული გამოცდები 26 ივლისს, ფიზიკის გამოცდით დასრულდება.

________________

ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

„აქ ცხოვრება აღარ შეიძლება – როდის გაითიშება შუქი და რამდენი ხნით, არავინ იცის. დღესაც არ გვქონდა შუქი, ახლა მოვიდა… არ შეასრულა პირობა ბიზნესმენმა მერაბ ფარტენაძემ, კომპანიამ, რომელმაც ეს კორპუსი ააშენა,“ – ამბობს ბათუმში, ფარნავაზ მეფის ქუჩაზე მცხოვრები მაგული სურმანიძე.

კორპუსი, სადაც ის 2018 წლიდან ცხოვრობს, გამრიცხველიანებული არ არის.

მერაბ ფარტენაძე „ქართულ ოცნებასთან“ დაახლოებული ბიზნესმენია.

მცხოვრებთა ბრალდებას იმაზე, რომ მშენებელმა კომპანიამ პირობა არ შეასრულა, ადასტურებენ „ენერგო-პრო ჯორჯიაში“ – კომპანია „ბალავარს“ შესაბამისი პროექტით ენერგოკომპანიისთვის არ მიუმართავს. ეს ბინა არც ბათუმის მერიას ჩაუბარებია.

„მე ძველი მაცხოვრებელი ვარ, ამ კორპუსის აშენებამდე ამ ადგილას ვცხოვრობდი და იმდენნაირად დავზარალდი, აღარ მაქვს მაგის აღწერის თავი. მხოლოდ შუქი გვქონდეს, იმას ვდავობთ ამდენი წელია და არ იქნა, ვერ მივაღწიეთ ამას. მშენებელი თავის ვალდებულებას არ ასრულებს, ენერგო-პრო კი გვეუბნება, რომ კომპანიამ უნდა შეასრულოს ვალდებულება,“ – გვიყვება მაგული სურმანიძე. – „სადარბაზოც პრობლემაა, ლიფტი და სახურავი…

არ ვიცი, რატომ არ სურს კომპანიას ჩვენთან აღებული ვალდებულების შესრულება. თავის დროზე, ვინც დაიწყო მშენებლობა, მან არ შეასრულა პირობა და გადაიბარა მერაბ ფარტენაძემ იმ პირობით, რომ შეღავათები ექნებოდა მერიიდან. მშენებლობა ამ ბიზნესმენმა კი დაასრულა 2018 წელს, მაგრამ პრობლემაა სადარბაზო, ლიფტის კარი ვარდება, სახურავიც დაუსრულებელია“.

მაგული სურმანიძემ „ბათუმელებს“ ასევე უთხრა, რომ კომპანია „ბალავარი“ უკვე გაკოტრებულია. აღარ ვიცით, ვის მივმართოთო.

ამ კორპუსის კიდევ ერთი მცხოვრები, მაია ფაღავა გვიყვება, რომ ისიც უშუალოდ ბიზნესმენ მერაბ ფარტენაძეს შეუთანხმდა, როცა ფარნავაზ მეფის ქუჩაზე 2017 წელს ბინას ყიდულობდა. ის კომპანია „ბალავართან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებას გვაჩვენებს, სადაც მითითებულია, რომ კორპუსში, სადაც მან ბინა იყიდა, კომპანია უზრუნველყოფდა „ელექტროგაყვანილობის ცენტრალურ დგარებს“.

„წლების განმავლობაში ვსარგებლობთ კომერციული ფართობების დენით, კომერციულ ფასს ვიხდით, მაგრამ უფრო დიდი პრობლემა ისაა, რომ ხშირად უშუქოდ ვრჩებით – ადრე დაბალი სიმძლავრის გამო ითიშებოდა – მბჟუტავი შუქი გვქონდა, ახლა კი, დავალიანების გამო ითიშება. ჭირს იმის გარკვევა, ვინ არ იხდის ამ კომერციული ელექტროენერგიის საფასურს, მხოლოდ თვითნებურად დამონტაჟებული მრიცხველები გვაქვს. კომერციული ფართობების მფლობელებმა რამდენჯერმე დაფარეს სხვების დავალიანება, მაგალითად, საკონდიტრომ, რომელსაც პროდუქტები გაუფუჭდებოდა, მაგრამ გადიან ისინიც უკვე აქედან… რამდენ ხანს უნდა იხადონ სხვისი გადასახადები?

თავის დროზე, როცა ბინები შევიძინეთ, 400-400 ლარი გადავიხადეთ მრიცხველებისთვის, მაშინ ეს იყო საფასური, მაგრამ გამრიცხველიანება არ მომხდარა. კომპანიაში ამბობდნენ, რომ ეს იყო ენერგოკომპანიის პრობლემა, ენერგოკომპანიაში კი მიპასუხეს, რომ კომპანიამ უნდა მიმართოს შესაბამისი პროექტით. ჩვენ, ინდივიდუალურად ენერგო-პროს ვერ მივმართავთ.

საბოლოოდ კომპანია გაკოტრდა და იქ აღარავინ გვპასუხობს. სასამართლოს რომ მივმართოთ, რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს დავა, არავინ იცის.

მერაბ ფარტენაძესაც დავურეკე. მიპასუხა, მე გავედი უკვე მაქედან, არ მაქვს კომპანიასთან შეხება, თუ არ მოგწონს, გაყიდეო. მიპოვა გამოსავალი,“ – გვითხრა მაია ფაღავამ.

„მე რა შუაში ვარ? მე ვიყავი შავი მშენებლობის შემსრულებელი და 2017 წლიდან გავედი „ბალავარიდან“, ჩემი წავიღე და წავედი,“ – ამბობს ბიზნესმენი მერაბ ფარტენაძე. ის მართლაც აღარ ფიგურირებს კომპანია „ბალავარში“, რომელსაც 2017 წელს აშენებული კორპუსი ამ დრომდე ბათუმის მერიისთვის არ ჩაუბარებია. თუმცა მერაბ ფარტენაძის ცოლი, თამუნა კახიძე „ბალავარის“ მესაკუთრე იყო 2023 წლის ნოემბრამდე.

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, თამუნა კახიძისგან წილები 2023 წელს იაშა გოჩიტიძემ იყიდა. მისი ტელეფონი დღეს, პირველ ივლისს მიუწვდომელი იყო. „ბათუმელებმა“ სცადა დაკავშირება თამუნა კახიძესთან, თუმცა მან ჩვენი სატელეფონო შეტყობინება უპასუხოდ დატოვა.

კომპანიის ყოფილი და ამჟამინდელი მესაკუთრეებისთვის გვინდოდა გვეკითხა: რატომ არ შეასრულა ამ დრომდე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება?

ბიზნესმენმა მერაბ ფარტენაძემ გვითხრა, რომ შუქის პრობლემა კომპანიის კი არა, მცხოვრებლების ბრალია.

„მეც მაქვს ბინა ამ კორპუსში, მეც მაქვს ანალოგიურად პრობლემა, მეც კომერციულს ვიხდი… მოსახლეობაა ასეთი, თანხის დადება არ უნდათ, მრიცხველები გაძვირდა, ადრე თუ იყო 400 ლარი, ახლა ძვირია,“ – ამბობს მერაბ ფარტენაძე.

მას ამ კორპუსის სადარბაზოში გამოკრულ განცხადებაზე ვკითხეთ, რომლის მიხედვითაც გამრიცხველიანებისთვის ბინადრებმა 2500-2500 ლარი უნდა დადონ. განცხადებაში მითითებული არ არის, ვინ შეადგინა განცხადება და ვინ ითხოვს 2500 ლარს. ბიზნესმენი ირწმუნება, რომ ქალაქის უბნის მდებარეობასა და კორპუსზეა დამოკიდებული მრიცხველის ფასი.

„ეს გამორიცხულია,“ – „ენერგო-პრო ჯორჯიაში“ განმარტავენ, რომ სისტემაზე ინდივიდუალური მრიცხველის დაკავშირება ამ ეტაპზე 800 ლარი ღირს, თუმცა მანამდე შესაბამისი სიმძლავრის ელექტროენერგია უნდა შევიდეს კორპუსში.

„იმისთვის, რომ მოხდეს მრავალბინიანი სახლის ქსელზე მიერთება, საჭიროა ობიექტის მესაკუთრემ მოგვმართოს შესაბამისი განაცხადით. განაცხადს უნდა დაერთოს სრულყოფილი დოკუმენტაცია. სრულყოფილად განაცხადის შემოტანის შემთხვევაში სს „ენერგო-პრო ჯორჯია“ განიხილავს და იმოქმედებს კანონის შესაბამისად, რათა უზრუნველყოს ობიექტის გამანაწილებელ ქსელზე მიერთება,“ – მოგვწერეს „ენერგო-პრო ჯორჯიის“ პრესცენტრიდან და დასძინეს, რომ ამ კომპანიიდან პროექტი 2021 წელს მიიღეს, მაგრამ ის დახარვეზდა. ახალი, სრულყოფილი პროექტით კი, კომპანიას „ენერგო-პრო ჯორჯიისთვის“ 2021 წლის შემდეგ არ მიუმართავს.

„ენერგო-პრო ჯორჯიაში“ ასევე განმარტეს, რომ ცალკეული მოქალაქეები, როცა ისინი ახალ კორპუსში შედიან საცხოვრებლად, ენერგოკომპანიას გამრიცხველიანების მოთხოვნით ვერ მიმართავენ.

რატომ არ ჩაიბარა ბათუმის მერიამ კორპუსი ქალაქის ცენტრში, სადაც ოჯახები 2018 წლიდან ცხოვრობენ?

„აღნიშნული სამშენებლო კომპანიას ექსპლუატაციის მიღების მოთხოვნით არ მოუმართავს. რაც შეეხება კანონდარღვევას, ძველი სამშენებლო სამართალწარმოების ფარგლებში კომპანია დაჯარიმებულია,“ – მოგვწერეს ბათუმის მუნიციპალური ინსპექციის პრესცენტრიდან.

მერაბ ფარტენაძე [მარცხნივ] ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარესთან, რამაზ ჯინჭარაძესა და მის მოადგილესთან ერთად

ეუთო/ოდირმა სამართლებრივი დასკვნა მოამზადა გენდერული კვოტების გაუქმებასთან დაკავშირებულ ორგანულ კანონებზე, უარყოფითად შეაფასა ისინი და პოლიტიკურ და საჯარო ცხოვრებაში ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის აღმოფხვრასთან დაკავშირებულ ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სტანდარტებთან შეუსაბამოდ მიიჩნია – ინფორმაციას ამის შესახებ სახალხო დამცველი ავრცელებს.

ეუთო/ოდირმა სწორედ სახალხო დამცველის მიმართვის საფუძველზე შეისწავლა ეს საკითხი.

შესაბამისი კანონპროექტები საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებულად, 4 დღეში განიხილა და 2024 წლის 4 აპრილს საბოლოო, მესამე მოსმენით მიიღო, მოგვიანებით, 15 მაისს კი მათთან დაკავშირებით საქართველოს პრეზიდენტის მიერ გამოყენებული ვეტოც დაძლია.

ეუთო/ოდირის დასკვნის მიხედვით, კვოტების სისტემა მიზნად ისახავს დე ფაქტო თანასწორობის მიღწევას და ხელს უწყობს ქვეყანაში ქალთა წარმომადგენლობის თანდათანობით გაზრდას, მოცემულ კონტექსტში კი არ არსებობს მტკიცებულება ვარაუდისათვის, რომ გენდერული კვოტების გაუქმება აუცილებელი იყო კონსტიტუციურობის საფუძვლით, ან საერთაშორისო ვალდებულებებთან შესაბამისობის თვალსაზრისით, არაეფექტურობისა თუ იმის გამო, რომ საჭირო აღარ იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ გენდერული ბალანსი საქართველოს პარლამენტში ნელა, თუმცა თანდათანობით უმჯობესდებოდა სავალდებულო გენდერული კვოტებისა და ფინანსური წახალისების შემოღების გამო, ის კვლავ დაბალი რჩება ეუთოს რეგიონის სხვა ქვეყნებთან შედარებით და არ აღწევს საერთაშორისო და რეგიონული სტანდარტებითა და რეკომენდაციებით გათვალისწინებულ მიზნობრივ მაჩვენებლებს.

დასკვნაში ყურადღება გამახვილებულია იმ გარემოებაზეც, რომ კანონპროექტების თანმხლები განმარტებითი ბარათები არ შეიცავს კონკრეტულ მტკიცებულებას, მონაცემს ან ფაქტს, გენდერული კვოტის მოქმედების მექანიზმის სიღრმისეულ ანალიზს ან მის შესაძლო ალტერნატივას და ვერ ასაბუთებს საარჩევნო გენდერული კვოტებისა და პარტიების ფინანსური წახალისების სისტემის გაუქმების საჭიროებას.

ეუთო/ოდირი თავის დასკვნაში ყურადღებას ამახვილებს ასევე პროცედურულ ხარვეზებზე, კანონპროექტების დაჩქარებულად მიღებაზე, განხილვის პროცესში ადეკვატური და ინკლუზიური მონაწილეობისა და დაინტერესებულ მხარეებთან რელევანტური კონსულტაციების არარსებობაზე, არჩევნების სიახლოვეს საარჩევნო სისტემის არსებითი ელემენტების ცვლილების უარყოფით მხარეებსა და საარჩევნო კანონმდებლობის სტაბილურობის პრინციპის გაუთვალისწინებლობაზე.

ავტორი: კოტე სტალინსკი

სად მივიღოთ ინფორმაცია საარჩევნო კანონმდებლობისა და პროცედურების შესახებ? – ამ კითხვის მქონე  მოქალაქეები არჩევნებზე დასაკვირვებლად რეგისტრირდებიან.

„ვისაც სურს, წვლილი შეიტანოს აპოლიტიკურ, ობიექტურ საარჩევნო დაკვირვებაში, ვიწვევთ უფასო ტრენინგ კურსებში მონაწილეობის მისაღებად. პირველ ეტაპზე ვამზადებთ ტრენერთა ტრენერებს, რათა მათ, თავის მხრივ, გადაამზადონ უშუალოდ დამოუკიდებელი მოხალისე დამკვირვებლები,“ – ამბობს ირმა პავლიაშვილი, „ღია სივრცე კავკასიას“ თავმჯდომარე.

30 მაისს, „ღია სივრცე კავკასიამ“ გამოაქვეყნა განცხადება, რითაც შესთავაზა დაინტერესებულ მოქალაქეებს ონლაინ საარჩევნო კურსში მონაწილეობის მიღება. თუმცა, მოქალაქეების მოთხოვნამ იმატა და ცოდნის ფართოდ გაზიარებისთვის, „ღია სივრცე კავკასიამ“ დაიწყო ტრენერთა ტრენერების გადამზადება. ერთ-ერთი პირველი ჯგუფი, ვინც „ღია სივრცე კავკასიას“ განცხადებას გამოეხმაურა, საქართველოში ბოლო პერიოდში შექმნილი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფეისბუკ ჯგუფის – „დაიტოვესა“ და მის საფუძველზე შექმნილი „დაიცავის“ გუნდია.

„ჯგუფში დაიტოვე შემოვიდა უამრავი მოქალაქის შეკითხვა და დახმარების თხოვნა, რომ ჩაერთონ დამოუკიდებელ საარჩევნო დაკვირვებაში. ამის საპასუხოდ, მოქალაქეებმა, მოქალაქეებისთვის შევქმენით ჯგუფი „დაიცავი“, რომ ყველა მსურველმა მიიღოს ინფორმაცია – თუ სად და როგორ შეიძლება ინფორმაციის მიღება საარჩევნო პროცედურებზე. შემდგომ, სად და როგორ შეიძლება არჩევნებზე დაკვირვება,“ – ამბობს დაიტოვეს გუნდის წევრი, მარიამ ყაულაშვილი-საუთუელი.

„პირველი შემთხვევაა, როდესაც არჩევნები უმრავლეს უბანზე ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით ტარდება, ახალი პროცედურებით – და მათ შორის, სრულად პროპორციული სისტემით. ეს აძლევს შესაძლებლობას თითოეულ მოქალაქეს, მათი ნება უფრო სამართლიანად იყოს ასახული საარჩევნო შედეგებსა და მანდატებში,“ – ამბობს ირმა პავლიაშვილი.

„თუმცა, არსებული გამოცდილება გვიჩვენებს, რომ მაღალია საარჩევნო პროცედურების დარღვევების  და გაყალბების მცდელობების რისკები. ამიტომაც, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ცოდნის მაქსიმალურად გაზიარება პროცედურების შესახებ. ინფორმირებული, დამოუკიდებელი საარჩევნო დამკვირვებლებისთვის ცოდნის გაზიარება, რათა თითოეული მოქალაქის არჩევანი და ნება მაქსიმალურად იყოს დაცული“, – ამბობს ირმა პავლიაშვილი.

მარიამ ყაულაშვილი-საუთუელი საუბრობს შემდგომ გეგმებზეც: „პირველ ეტაპზე, მოვიწვიეთ მოხალისეები, ვისაც სურვილი აქვთ, გადაამზადონ საარჩევნო დამკვირვებლები, გაგვიხარდა „ღია სივრცე კავკასიას“ განცხადება – დავუკავშირდით და დაიგეგმა ტრენერთა ტრენინგი. შემდგომ ეტაპზე, გადამზადებული ტრენერები გაუზიარებენ ცოდნას და ინფორმაციას მოხალისე დამკვირვებლებს ნებისმიერ ქალაქში, ვინც ისურვებს არჩევნებზე დაკვირვებას. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, დაცული იყოს თითოეული მოქალაქის ხმა“.

„ღია სივრცე კავკასია“ აგრძელებს ტრენინგებს მოხალისე ტრენერებისა და დამკვირვებლებისათვის. მონაწილეობის მისაღებად, შეგიძლიათ დარეგისტრირდეთ აქ.

ჯგუფი „დაიტოვე“ იწვევს მოხალისეებს, ვისაც სურს სადამკვირვებლო ტრენინგის გავლა და საარჩევნო დაკვირვებაში ჩართვა. მონაწილეობის მისაღებად, შეგიძლიათ დარეგისტრირდეთ აქ.