Batumelebi

დღეს, 20 ივლისს, ბათუმში სასტუმრო „რუმსში“, გაიმართა ნინო კირთაძის დოკუმენტური ფილმის  ჩვენება – „ღმერთისთვის, მეფისთვის და სამშობლოსთვის“.

ფილმი ასახავს მოსკოვთან ახლოს, სოფელ დურაკოვოში მცხოვრებ ულტრა-მემარჯვენე მიხეილ მოროზოვის და მისი სამფლობელოს ამბავს, სადაც იგი რუსული იმპერიისთვის ახალ ადამიანს („წმინდა რუსს“) ზრდის.

ჩვენება, რომელსაც ახალგაზრდები ესწრებოდნენ, გაიმართა პროექტის ფარგლებში – „ვილაპარაკოთ დემოკრატიაზე“.

დისკუსიას უძღვებოდა კინომცოდნე თეო ხატიაშვილი.

„ასეთი პატარ-პატარა დურაკოვოები, მით უმეტეს პოსტ-საბჭოთა სივრცეში ძალიან ბევრია და არც საქართველოა შორს და დაზღვეული ამ საშიშროებისგან. როცა პოლიტიკური კლიმატი არის ძალიან არათავისუფალი, რელიგია კი  ძალიან დავიწროებულია და არასწორ პოსტულატებზეა დამყარებული, რადგან შეზრდილია პოლიტიკურ ძალაუფლებასთან.

სწორედ ეს არის ნაჩვენები ამ ფილმშიც“, – ამბობს თეო ხატიაშვილი.

ფილმის მთავარი გმირი ქადაგებს რუსეთის, როგორც იმპერიის სიდიადეს და დემოკრატიასა და დასავლეთს განიხილავს მტრად.

არ მოგწონს? – აიღე ბილეთი და წადი, ხოლო ვინც დურაკოვოში ცხოვრობს, ის ჩემ წესებს უნდა დაემორჩილოს. ასეთია მიხეილ მოროზოვის ფილოსოფია.

„ვითომ რუსული სულიერების, რაღაც მესიანისტური იდეების მიღმაც კი, ძალიან სახიფათოა ასეთი დამოკიდებულება არარაციონალური აზროვნების გამო.

სიმპტომატურია ისიც, რომ სიტყვა ქრისტიანობას მთლიანად ჩაენაცვლა მართლმადიდებლობა რუსეთშიც და სხვათა შორის საქართველოშიც, რაც აჩვენებს თუ რამდენად შეკვეცილია დიდი თვალსაწიერი, რომელიც აქვს ქრისტიანობას.

ფილმში ასახულია ნარკოტიკსა და ალკოჰოლზე დამოკიდებული ადამიანების რეაბილიტაციის ცენტრი, რომელიც ჩვეულებრივი საფეოდალოა, სადაც ადამიანები მუშაობენ მოროზოვისთვის და ძალიან შემზარავია, როცა უყურებ ადამიანების და მით უმეტეს ახალგაზრდების, ბავშვების აი ასეთ ზომბირებას და ტვინის რეცხვას“, – ამბობს თეო ხატიაშვილი.

ფილმის ნახვის შემდეგ ახალგაზრდა მაყურებელმა გარკვეული პარალელები გაავლო საქართველოს დღევანდელ რეალობასთანაც, თუ როგორ იყენებენ პოლიტიკური ძალაუფლების მქონე პირები რელიგიას ადამიანებზე ზემოქმედებისთვის.

„მე, მაგალითად, ეგრეთ წოდებული „ოჯახის სიწმინდის დღე“ რომ ჩაატარეს და ბათუმში და თბილისში პოლიტიკოსებთან ერთად გამოვიდნენ სასულიერო პირები ქუჩებში, ეს ამბავი გამახსენდა ფილმის ყურებისას. რადგან ნათლად დავინახე, როგორ შეუძლიათ რელიგია გამოიყენონ ხალხზე ზემოქმედებისთვის.

ფილმშიც კარგად ჩანს, რომ ის ადამიანებს ხშირად რელიგიის სახელით ითხოვენ იმას, რასაც საერთო არაფერი აქვს რწმენასთან.

ფეხზე ადგომის დროსაც კი ამ კაცის თანხმობა სჭირდებოდათ, დასხდომის დროს, კითხვის დასმის დროს და როცა ერთ-ერთმა დასვა კითხვა, ისე დაელაპარაკნენ, რომ ამის შემდეგ არასდროს გასჩენოდა კითხვის დასმის სურვილი“, – ამბობდა ერთ-ერთი ახალგაზრდა.

„ამ ფილმში ბავშვი საუბრობდა იმაზე, რომ ყველა რუსმა უნდა იცოდეს იარაღის ტარება და გამოყენება. ჩვენ ვნახეთ რუსეთ-უკრაინის ომში როგორი პატარა ბიჭები გამოიყვანეს, ბევრმა იარაღის სროლას კი არ იცოდა და ამბობდნენ კიდეც ჯოჯოხეთი ვნახეთო. აი, ესაა რუსეთი. მათი რელიგიურობა და ნაციონალიზმი ემყარება მილიტარიზმსაც“, – ამბობს კიდევ ერთი მონაწილე.

დისკუსიის დროს, მოზარდების ნაწილს ჯორჯ ორუელის „ცხოველების ფერმა“ გაახსენდა, ვიღაცას კი „დათა თუთაშხიას“ ერთ-ერთი პერსონაჟი – „სეთური“, რომელსაც ასევე ჰქონდა შექმნილი მორჩილი ადამიანების „ფერმა“, სადაც მხოლოდ ბატონის ავტორიტეტს აღიარებენ.

დისკუსიაზე დაისვა კითხვა, შეიძლება თუ არა დემოკრატია რუსეთისთვისაც იყოს ორგანული? რაც ფილმის ერთ ეპიზოდში ისმის, რადგან რუსეთში ყოველთვის ცდილობენ ხელოვნურად შექმნან ბელადზე დამყარებული გარემო.

თეო ხატიაშვილის აზრით, დემოკრატია მუდმივ სწავლებასა და განვითარებაზეა ორიენტირებული, ამიტომ ის ყველა კულტურისთვის შეიძლება იყოს ორგანული.

„მე ვიტყოდი, რომ დემოკრატია არის მუდმივად სწავლების, მუდმივად საკუთარ თავზე, სახელმწიფო ინსტიტუციების განვითარებაზე ზრუნვა და სიფხიზლის შენარჩუნების სისტემა, ამიტომ დემოკრატია შესაძლებელია ყველა ქვეყანაში, არ აქვს მნიშვნელობა რამდენად კონსერვატორულია ის.

თუმცა დემოკრატია თავისი არსით არის უფრო რთული, რადგან პოსტსაბჭოთა მოქალაქეს ურჩევნია სახელმწიფომ გადაუწყვიტოს პრობლემები. დემოკრატია კი გულისხმობს, რომ როცა აირჩევ, უნდა აკონტროლო და ყოველდღიურად უნდა იყო ჩართული ამ პროცესებში“.

არის თუ არა დურაკოვოიზმისთვის ნიადაგი საქართველოში? – კითხულობენ ახალგაზრდები.

თეო ხატიაშვილის თქმით, მსგავსი საფრთხის წინაშე შესაძლოა დადგეს ჩვენი ქვეყანაც, რადგან განსაკუთრებით ბოლო პერიოდში რუსეთის მსგავსად პოლიტიკური ძალაუფლების მქონე პირები ხშირად საუბრობენ დემოკრატიის კრიზისზე, რომ ლიბერალიზმმა თავი ამოწურა, რომ არსებობს სხვა დასავლეთი და ასე შემდეგ.

თუმცა დისკუსიაში მონაწილე ახალგაზრდები მიიჩნევენ, რომ თუ ერთმა ადამიანმა მაინც დასვა კითხვა დემოკრატიაზე, „ეს ნიშნავს, რომ შესაძლოა ერთ დღეს იმ პასუხამდეც მივიდნენ, რომ საკუთარი თავი აღმოაჩინონ“.

ნინო კირთაძის დოკუმენტურმა ფილმმა – „ღმერთისთვის, მეფისთვის და სამშობლოსთვის“ 2008 წელს სანდენსის კინოფესტივალზე მსოფლიო დოკუმენტური ფილმის პრიზი მოიპოვა.

დისკუსიის მიზანია ხელი შეუწყოს ახალგაზრდების ჩართულობას ქვეყნის დემოკრატიულ, სოციალურ-ეკონომიკურ და მდგრადი განვითარების პროცესებში.

პროექტს ახორციელებს „მედიის განვითარების ფონდი“.

„მე დილის 6 საათზე ავდექი და ხომ მიყურებთ, რა ნამუშევარი ვარ, 24 საათი ვშრომობ და ვარ ასე, რომ ლუკმა-პური გვქონდეს ოჯახში. ამ მუშაობით ამერიკაში მილიონერი იქნები, კარგი იქნებოდა ამერიკასთან უვიზო მიმოსვლა,“ – გვითხრა ვლადიმერ ფოთელიძემ, რომელსაც სოფელ მარადიდში, ტყიდან მომავალს შევხვდით და აშშ-თან უვიზო მიმოსვლაზეც ვკითხეთ. იმ  შესაძლებლობაზე, რაზეც „ქართულმა ოცნებამ“ უარი თქვა.

მარადიდი სოფელია ხელვაჩაურში, რომელიც ამ ხეობაში ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ, წყალს მიაქვს: იტბორება სახლები, ეზოები, ბოსტნები, თხილის ბაღები, საფლავები…

მარადიდელები გვიყვებიან, რომ კომპანია „აჭარა ენერჯი 2007“-მა, რომელმაც მდინარე ჭოროხზე ჰესი მოაწყო, სოფელ მარადიდს დაპირებები არ შეუსრულა: რამდენიმე სახლი და მიწის ნაკვეთი კი შეისყიდეს, მაგრამ გზა დაგვიზიანეს, ღობეები მოშალეს და აღარ გაგვიკეთეს, არც გარეგანათებაა, აღარც სკვერი მოგვიწყვეს და არც სტადიონი – ჰყვებიან ისინი.

ცოტა თუ ახერხებს, გააკრიტიკოს ხელისუფლება, რომელიც ჰესის აშენების პროცესში თავიდანვე იყო ჩართული და პირდაპირი ვალდებულება აქვს მოსახლეობის კეთილდღეობაზე.

„ხელისუფლებას რა დაპირება ჰქონდა ამ დრომდე და რა შესრულდა?“ – თითქმის ყველას ვკითხეთ, ვინც მარადიდში შეგვხვდა. მოქალაქეებმა ხელისუფლების მიერ შესრულებული ვალდებულებიდან მხოლოდ სოფლის გზა გაიხსენეს.

გაუსაძლისი პირობების და ხელისუფლების უყურადღებობის შედეგად სოფელი მარადიდიც იცლება.

რას ნიშნავს საქართველოსთვის, თუ ის რუსეთის პირისპირ მარტო დარჩება ევროპელი და ამერიკელი პარტნიორების გარეშე? – ვეკითხებით ვლადიმერ ფოთელიძეს.

„ჩვენი ევროპელი პარტნიორები გვეუბნებიან, რომ ეს კანონი [რუსული კანონი] არ ვარგა და უკან წასაღებია, აგენმა მაინც მიიღეს. როცა მარტო დარჩება ეს პატარა საქართველო დახმარების გარეშე, ის ვერაფერს გააკეთებს. ეს დიდი საფეხურია,“ – მიიჩნევს ვლადიმერ ფოთელიძე და პაუზის შემდეგ 9 აპრილს ახსენებს, ქვეყნის დამოუკიდებლობას ექმნება საფრთხე, 9 აპრილს საქართველოში სისხლი დაიღვარაო.

მოქალაქის დაკვირვებით, ხელისუფლებამ სიფრთხილის გამო არჩია რუსეთთან დაახლოება, თუმცა ეს სიფრთხილეც არის და ღალატიცო, დასძენს იგი.

„ოპოზიციამ უნდა იმუშაოს ხალხთან პირველ რიგში, აქ არ დამინახავს ოპოზიციონერი… ხედვები უნდა გაგვაცნონ, ჩვენიც უნდა მოისმინონ და ამით ანალიზი უნდა გაკეთდეს არჩევნებზე. ერთობა ყოველთვის აჯობებს, საქმე რომ გაკეთდეს… ევროპულ გზას არჩევნებით უნდა დავუბრუნდეთ. დემოკრატია ასეთია,“ – ვლადიმერ ფოთელიძეს სჯერა, რომ „ქართულ ოცნებას“ ხელისუფლების დათმობა მოუწევს, თუ ის არჩევნებს წააგებს.

იმის გამო, რომ მაჭახლის ხეობაში „კირნათიჰესი“ კომპანია „აჭარა ენერჯი 2007“-მა მოაწყო, სოფლიდან რამდენიმე წლის წინ საკუთრება რამდენიმე ოჯახმა დათმო – მათ ექსპროპრიაცია შეეხო, რამდენიმე მათგანს კი, ნებაყოფლობით კომპენსაცია გადაუხადეს, თუმცა მოსახლეობის ნაწილი, ვისაც კომპენსაცია მიღებული აქვს, ისევ მარადიდში ცხოვრობს, სახლში, რომელიც წყლით იფარება.

ეს ნადიმ დიდმანიძის საცხოვრებელი სახლია, რომელიც დაახლოებით 3 თვის წინ დაიტბორა. მდინარე ჭოროხი პერიოდულად შედის ნადიმის სახლში. მოქალაქე ამბობს, რომ მას ყურადღებას არც ჰესის მფლობელი კომპანია აქცევს და არც ხელისუფლება.

„მე ავიღე კომპენსაცია, მაგრამ კომპანია დამპირდა, რომ გააკეთებდა ჩემი სახლის საძირკველსა და პირველ სართულს. მუდმივად მპირდებიან, მაგრამ არაფერი იცვლება. ხელვაჩაურის მერმა, ზაზა დიასამიძემ მხოლოდ ერთხელ მიპასუხა ტელეფონზე და დასრულდა, მერე აღარც მპასუხობს ტელეფონზე,“ – გვიყვება ნადიმ დიდმანიძე. ის შეთანხმების აქტს გვაჩვენებს, რომლის მიხედვითაც „შესრულებული უნდა იქნას შემდეგი სამუშაოები: საძირკველი და პირველი სართულის კედლები“, – წერია შეთანხმების აქტში, რომელიც ნოტარიულად დამოწმებული არ არის, თუმცა მოქალაქის თქმით, ის კომპანიას სადავო არ გაუხდია.

ნადიმ დიდმანიძის მიწის ნაკვეთი კომპანიამ 2018 წელს იყიდა.

„მპირდებიან, გავაკეთებთო, მაგრამ წლებია არაფერი არ კეთდება… ჯუმბერ ვარდმანიძე იყო მაშინ ხელვაჩაურის მერი, როცა ჩემი მიწის ნაკვეთი დამათმობინეს. მე არ მინდოდა მიწის გაყიდვა, დამიბარეს მასთან კაბინეტში და შენი შვილები სად მუშაობენო. ჩემი ერთ-ერთი შვილი საჯარო სამსახურშია… ფაქტობრივად მუქარა იყო ეს.

კომპენსაცია, რაც მივიღეთ, ბინის შეძენა მოვახერხეთ, მაგრამ ყველა ბინაში ვერ ვეტევით. მე სოფელში, აქ მირჩევნია ყოფნა, საქონელი მყავდა, ბოსტანი მქონდა, ახლა აღარაფერია,“ – ფანჯარასთან მივყავართ ნადიმ დიდმანიძეს – ხელის გაწვდენაზეა ჭოროხი.

„მეც ავიღე კომპენსაცია, ბინა 45 დღეში უნდა დამეცალა, მაგრამ 7 წელი გავიდა,“ – ამბობს ხუსეინ დიდმანიძე და გვთხოვს, დატბორილი საფლავებიც ვნახოთ.

„საფლავებზე არ იყო არავითარი შეთანხმება. რა უნდა ვქნათ? კომპანია არაფერს გვთავაზობს. ჩემი 6 თვის შვილიც აქაა დასაფლავებული 1984 წელს,“ – გვიყვება ხუსეინ დიდმანიძე და საფლავებს გვაჩვენებს.

დაიტბორა თხილის ბაღებიც, ეზოები. მაგალითად, თამაზ დიდმანიძის ოჯახში გვითხრეს, რომ მათ კომპანიასთან წლებია შეთანხმება ჯერ კიდევ მიღწეული არ აქვთ და არც რაიმე კომპენსაცია მიუღიათ. რამდენიმე თვეა მათი საკარმიდამო დატბორილია, თუმცა კომპანია მათთვის ზიანის ანაზღაურების კუთხით არაფერს აკეთებს.

„მარადიდში არჩევნები უკვე ჩატარებულია,“ – დასძენს ხუსეინ დიდმანიძე, როცა ისევ სოფლის გზაზე ვბრუნდებით. მისი დაკვირვებით, „ქართული ოცნება“ კონკრეტული სქემით მოქმედებს და რამდენიმე ოჯახში უკვე იყვნენ „წარმომადგენლები“ მისულები, „უთხრეს, ასე და ასე უნდა მოიქცეთო“, – ხელებს იფშვნეტს ხუსეინ დიდმანიძე და განმარტავს: სოფელი, სადაც ოპოზიციონერები არ ჩნდებიან, მოსახლეობა მხოლოდ „ოცნებიდან“ დანიშნულ თავკაცს ხედავს, ის პრობლემებს ვერ აგვარებს, მაგრამ მძიმე მდგომარეობაში ჩავარდნილი ადამიანები მაინც მის იმედად არიან.

„12 წელი რომ ნაცებს აგინებ, ვიცი, რომ ნაცი ნაცია. მერე კიდევ გლობალური ომის პარტიაო, რა არის ახლა… ამერიკა თუ დღემდე 29 წელი კარგი იყო, ახლაა პრობლემა? სომხეთში უნდა შევიდეს ახლა წვრთნები და ჩვენ გამოვდივართ. ჯარისკაცი რომ მომზადებული ჰყავდეს ქვეყანას, კარგია, აბა, რა?

ამერიკაში უვიზო მიმოსვლა ერთადერთი პრეცედენტი იყო საქართველოსთვის, ეს მაგარი დახმარებაა ყველასთვის, შეღავათია მოქალაქეებისთვის, სამუშაოდ წავიდოდა ხალხი, სტუდენტი სასწავლებლად და ასე შემდეგ.

არასწორი გზით მიდის ქვეყანა. ერთხელ და სამუდამოდ კომუნისტები გამოვიარეთ, გორბაჩოვი და ბრეჟნევი, არაფერი არ გაუკეთებიათ და დღეს გაგიკეთებენ რამეს? ხალხი დარჩება დახმარების გარეშე, გრანტები მოდიოდა სოფლის მეურნეობაზეც, არ იქნება ახლა, საიდან მოვა, რუსეთიდან?

ეს რუსული კანონი არის ხაფანგი. ამას წინათ ერთი რუსი ქალი ჰყვებოდა, მაგას პატარ-პატარა ხაფანგები მოჰყვებაო. რუსეთში უკვე სიტყვა „ომზე“ იჭერენ ადამიანებს და 2 წელს აძლევენ. მალე ამ მდგომარეობამდე მივალთ. ასე ვინ მალაპარაკებს მეც. შეიძლება, ბოლო ინტერვიუ იყოს, ამომქექავენ, მარა გლეხი კაცი ვარ და რა უნდა მიქნან?“ – კითხულობს ხუსეინ დიდმანიძე.

მოქალაქის აზრით, ოპოზიციამ ტაქტიკა უნდა შეცვალოს და კარდაკარ, სოფლებში შეხვდეს მოსახლეობას:

„ტელევიზიებში რომ გამოდიან, უნდა შეეშვან მაგას და სოფელ-სოფელ, ეზო-ეზო უნდა ირბინონ… დღეს აქ უნდა იყვნენ, ხვალ – იქ. ყველას ეზო-კარში უნდა გამოჩნდნენ. უნდა გაერთიანდნენ თავისთავად. ცალ-ცალკე რომ იყვნენ, ვინ რა მიიღო? ის ხმები ისევ „ოცნების“ სასარგებლოდ წავა“, – ოპოზიციასთანაც აქვს გზავნილი ხუსეინ დიდმანიძეს მარადიდიდან.

„საარჩევნოდ იმდენი დეპუტატი მინახავს აქ, დაგპირდებიან და წავლენ, მერე ახალი მოდის და ის გპირდება,“- დაპირებების ასრულების იმედი აღარ აქვს გურამ მსხალაძეს. ის „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერია, თუმცა ვერ უარყოფს, რომ მისი ცხოვრების პირობები გაუარესდა, სახლის გაყიდვა უნდა და ვეღარ ყიდის.

ფაქტია ისიც, რომ „ქართული ოცნება“ მარადიდელებს დაპირებებს არ უსრულებს.

„ხელისუფლებას ხუთიანი იმაში უწერია, რომ ომში არ ჩააბა ხალხი, „ნაციონალები“ იყვნენ და რა გააკეთეს?… თქვენ ახლა ახალგაზრდა ხართ და გინდათ ევროპა, რუსებთან ცუდი ცხოვრება გვქონდა?“ – პროსახელისუფლებო გზავნილები აქვს გურამ მსხალაძეს, რომელსაც ვეკითხებით, თუ ხელისუფლება მასზე ზრუნავს, რატომ აღარ სურს ცხოვრება მარადიდში?

„ისტორიული სოფელია, მარა სახელი დარჩება ალბათ მარტო… ჩემს სახლთანაც უნდა მოვიდეს მდინარე, აღარ იცხოვრება, იმხელა ნესტია, კოღო და სიბინძურე, ყველაფერი სველია სახლში.

ხეხილიც გაფუჭდა და მოსავალიც.

კარგი საცურაო მდინარე იყო ადრე ჭოროხი, ახლა ახლოსაც ვერ მიხვალ, ფეხს ვერ ჩაყოფ, ისეთი ცივია, ვინმემ რომ შეცუროს, მკვდარია იგი. ადრე გაშლილი იყო მინდორზე და თბებოდა წყალი, ახლა დგას წყალი ძირითადად.

ხელისუფლება ჩართულია, მარა რაფერაა ჩართული, ვერ ვხდები, არ ვიცი… პირობით დაგპირდებიან, მაგრამ არ კეთდება არაფერი. ზევიდანაა აგი მოშლილი, რა ქნას ივანიშვილმა, რამდენი ცავოს?“ – გვითხრა გურამ მსხალაძემ.

„საბჭოთა კავშირის დროს იყო ზუსტად ასე: მშვიდობა იყო და ხალხს იმის იქეთ გასაქანი არ ჰქონდა. იმის გამო, რომ მშვიდობას გაძლევენ, შენ უნდა იყოს სახელმწიფო საკუთრება“ – „ქართული ოცნების“ მთავარ გზავნილზე: „აბა, ომი გინდათ?“ შთაბეჭდილებას გვიზიარებს ნიკა დიდმანიძე. მისი აზრით, „ქართულმა ოცნებამ“ რუსული კანონიც მოქალაქეების კონტროლის მიზნით შემოიღო.

„გამჭვირვალობის კანონი რასაც დაარქვეს, უნდათ, რომ შენს საქმეებში იქექონ, მივდივართ უკან, რეგრესისკენ, საბჭოთა კავშირისკენ… სახელმწიფო ცდილობს შეგვაშინოს ომით. მას [ქართულ ოცნებას] გააჩნია ის, რაც 21-ე საუკუნეში ბევრ რამეს წყვეტს – რესურსები,“ – მიიჩნევს ნიკა დიდმანიძე. საუბარი მასთანაც  დაპირებების შეუსრულებლობაზე დავიწყეთ.

ნიკა დიდმანიძე აღწერს, რომ წლების წინ, როცა მოსახლეობამ საკუთარი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები გაყიდა, პრაქტიკულად დაათმობინეს ადამიანებს ქონება. დღეს კი, დაპირებას არც ჰესის მფლობელი კომპანია ასრულებს და არც „ოცნების“ მთავრობა.

„ეს პრობლემა 2007 წლიდან არსებობს, დაიწყო ურთიერთობების გაფუჭება და ხრიკების გამოყენებით, დაბალ ფასად დაათმობინეს ადამიანებს ქონება… ჩემი სახლი ღობის გარეშე დარჩა. აითვისეს მიწა, ახალი გზა გაიყვანეს, ღობე უნდა მოეწყოთ ხელახლა, მაგრამ 2 წელია, აღარ გამოჩნდნენ საერთოდ.

გარდა იმისა, რომ არ გაგვიკეთეს გარეგანათება და სტადიონი, ჩვენს წინაპრებზეც ძალადობენ – საფლავები იტბორება. გვაიძულებენ, ავდგეთ და გადავიტანოთ საფლავები,“ – გვიყვება ნიკა დიდმანიძე და შემდეგ ყურადღებას იმაზეც ამახვილებს, რომ როცა აქცია ჰქონდათ, ხელისუფლებიდან იქ არავინ მივიდა, თავად ჩვენ ჩავედით ხელვაჩაურის მერიაში, თუმცა ჯერ კიდევ არაფერი შეცვლილაო.

„არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე მოდიან მხოლოდ… აღარ იქნება მათი დაპირება დამაჯერებელი, რა თქმა უნდა,“ – ამბობს ნიკა დიდმანიძე. მას ბიზნესპროექტიც ჰქონია – სოფლის ჩანჩქერთან ტურისტული ინფრასტრუქტურა უნდა მოეწყო, თუმცა მთავრობას ხელშეწყობაზე უარი უთქვამს.

„ფული აიღეს და იმიტომ არ აწყობთ, ძალიან დიდ კორუფციასთან გვაქვს საქმე,“ – მარადიდელი თემურ ჩერქეზიშვილის აზრით, საქმე კორუფციასთან გვაქვს, როცა პასუხგაუცემელი რჩება შეკითხვა: რატომ არ ზრუნავს ადგილობრივი ხელისუფლება პრობლემების მოგვარებაზე, თუ ჰესის მფლობელი კომპანია ვალდებულებას არ ასრულებს?

„დაპირებები არ შეასრულეს. მე რომ ახლა რამე ვიდავო, არც აჭარის პროკურორი მომხედავს, არც მოსამართლე,“ – ამბობს თემურ ჩერქეზიშვილი. მას ქვეყნის საგარეო კურსზეც ვუსვამთ შეკითხვას: ხედავთ საფრთხეს იმაში, რომ საქართველო შორდება ევროპას და უახლოვდება რუსეთს?

„მშვიდობა, რა თქმა უნდა, ამათ მოგვიტანეს, რუსეთი შენ არასდროს აგაოხრებს, ჩვენი დანაშაული უნდა გავითვალისწინოთ,“ – მოქალაქეს უჭირს იმის დანახვა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და საქართველოს გადასვლა რუსულ ორბიტაზე პირდაპირ საქართველოს დამოუკიდებლობას, მის არსებობას უქმნის საფრთხეს.

სოფელ მარადიდშიც გვითხრეს, რომ ევროპა კარგია და ევროპისკენ მივდივართ.

როგორ მივდივართ ევროპისკენ, როცა ევროინტეგრაციის პროცესი შეჩერდა და ევროპული სახელმწიფოების ლიდერებმა მკაფიოდ გვითხრეს, რომ რუსული კანონით საქართველოს ადგილი ევროპაში ვერ იქნება? – ვკითხეთ ვარდო ღომიძეს. მისი აზრით, „ქართულ ოცნებას“ საქართველო ევროპისკენ მიჰყავს და არა რუსეთისკენ.

„ახალ ამბებს რომ ვუყურებ ტელევიზიით, მგონია, რომ ევროპისკენ მივდივართ.. ვუყურებ „იმედს“, „პოსტ ტვ“-ს,“ – გვითხრა მან.

მოქალაქეს ასევე იმ დაპირებების შესახებ ვკითხეთ, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ შეასრულა.

„დაპირება იყო კარგი ცხოვრება, დახმარება, პენსიების მომატება, გაჭირვებული ვართ და დახმარება უნდა იყოს, ეს ცოტა ტყუილი გამოდგა,“ – გაღიმებას ცდილობს ვარდო ღომიძე.

და რამ შეუშალა ხელი მთავრობას დაპირებების შესრულებაში? – ვკითხეთ მოქალაქეს.

„ალბათ ბევრი საქმე აქვს და ჩვენთვის ვერ მოიცალეს,“ – ისევ იცინის ვარდო ღომიძე.

„არაფერი არაა ჩვენს სოფელში, გაღატაკდა,“ – ხელისუფლებით უკმაყოფილოა თამარა მუთიძეც. მას მეუღლესთან, ნოდარ დიდმანიძესთან ერთად სახლის აივანზე ვესაუბრეთ.

„მაგათ არჩევნები რომც არ ჩაატარონ, ისეც გამარჯვებული არიან, აზრი არ აქვს,“ – არჩევნებით ცვლილებების მიღწევის აღარ სჯერა თამარა მუთიძეს, მაინც რასაც უნდა, იმას გაიფორმებენო.

„მთავრობა შორს ვერ იხედება, ახლო ჩარჩოდან იყურებიან, ბუქსაობსო რომ იტყვიან, ისეა მთავრობაც,“ – თავის დაკვირვებას გვიზიარებს ნოდარ დიდმანიძეც „ოცნებაზე“ და მერე თორნიკე რიჟვაძეს ახსენებს, არ უნდა ეკადრა, როცა 2019 წელს თქვა „ძაღლი ყეფს, ქარავანი მიდისო“.

„მე რას ვეტყოდი და, მას, თანამდებობის პირს, არ უნდა ეკადრა ეს ხალხისთვის, მე მეპატიება, პენსიონერს,“ – ამბობს თამაზ დიდმანიძე.

ცოლ-ქმარს 42 წლის შვილი ჭოროხში დაეღუპათ, როცა ჯერ კიდევ გაფრთხილების სისტემა არ მოქმედებდა და ნავი ამოტრიალდა. დაიღუპნენ ტურისტებიც. თამარა მუთიძე გვიყვება, ასეთი ტრაგიკული ამბის შემდეგ თუ იცვლება რამე, გაფრთხილების სისტემაც მერე დაამონტაჟესო.

„ჩვენს სოფელში არც ბავშვების მოედანია, არც საბავშვო ბაღი და არც რამე გასართობი. ყველაფერი დანგრეული და გაჩერებული ყრია. დღესაც დაპირებებია, აჰა, დღესაც უნდა მოვიდნენ. პენსია მოგვიმატეს, მარა ისე გაძვირდა ბაზარი, რა აზრი ჰქონდა მომატებას? სხვა რა შეასრულეს?“ – ქმარს გახედა თამარა მუთიძემ.

„მიწა გაყიდეს 80 ჰექტარი, ხელვაჩაურის მერი ვარდმანიძე იყო და ვარშანიძე [საკრებულოს ყოფილი თავმჯდომარე]… კალაძესაც უწევდა წილი,“ – ჰესის ამოქმედებამდე მარადიდში მიწების გასხვისებაზე იწყებს ლაპარაკს თამაზ დიდმანიძე. მისი ვერსიით, მაღალჩინოსნები კორუფციაში არიან ჩართული და პასუხი არავის უგია.

„არ მიაწიოს [ამბავმა], დაგიჭერენ,“ – ქმრის შეჩერებას ცდილობს თამარა მუთიძე და თემა გადააქვს, „დღეს ავტობუსიც გაფუჭდა, შუა სოფელში გაჩეჩდა“, ნახევარი საათი დაიგვიანაო.

„ხელისუფლება მარტო მის თავზე ზრუნავს, მათი სკამებისთვის, პრემია მათია, დანამატი და ბანკიც,“ – გვიყვება თამაზ დიდმანიძე და სოფლის დაცარიელებაზეც წუხს:

„სკოლაში 70 ბავშვიდან 40 ბავშვი დარჩა, 27 მასწავლებელია. ძაბლავეთის სკოლაში [4 კლასი] კი, 2 ბავშვია და 5 მასწავლებელი,“ – ამატებს თამაზ დიდმანიძე.

რა მოხდება, თუ ისევ ივანიშვილი დარჩება ხელისუფლებაში? – ვეკითხები დამშვიდობებამდე ცოლ-ქმარს.

„ხალხი ღარიბდება“, – ამბობს თამაზ დიდმანიძე.

„შიმშილობა“- მოკლე პასუხი აქვს თამარა მუთიძეს.

რატომ არ ასრულებს კომპანია „აჭარა ენერჯი 2007“ სოფელ მარადიდში დაპირებებს? – „ბათუმელები“ ამ კომპანიის წარმომადგენელს, გიორგი ნაკაშიძეს დაუკავშირდა. მან მოკლე ტექსტური შეტყობინება გამოგვიგზავნა, რომ საქართველოში არაა და კითხვებს ვერ უპასუხებს. ჩვენი თხოვნა, რომ გავესაუბრებოდით სოციალურ ქსელში, ან კომპანიის რომელიმე სხვა წარმომადგენელს – უპასუხოდ დატოვა გიორგი ნაკაშიძემ.

„ბათუმელების“ შეკითხვას არც კომპანია „აჭარა ენერჯი 2007“-ის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოხმაურებია ვინმე.

„მე ვერ დაგელაპარაკებით,“ – მოკლედ მხოლოდ ეს გვითხრა ხელვაჩაურის მერიის წარმომადგენელმა მარადიდში, ილია დიდმანიძემ.

რაც შეეხება ხელვაჩაურის მერიას, აქ პრესცენტრი ინფორმაციის მოწოდებას ჯერ კიდევ 18 ივლისს დაგვპირდა, თუმცა შეწმდეგ დღეებში საერთოდ აღარ უპასუხა ჩვენს სატელეფონო ზარს.

ტელეფონზე არც ხელვაჩაურის მერმა, ზაზა დიასამიძემ გვიპასუხა.

მიმდინარეობს შესწავლა – გვიპასუხეს ბათუმის მუნიციპალურ ინსპექციაში, როცა „ამბასადორი ბათუმი აილენდის“ უკანონო მშენებლობაზე ვიკითხეთ. ინსპექციას ვკითხეთ, რა რეაგირება ჰქონდა ბათუმში, ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩაზე, სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მერის ნებართვის გარეშე დაწყებული მშენებლობის გამო.

ამ მშენებლობის თაობაზე „ბათუმელებმა“ 13 ივლისს გამოაქვეყნა სტატია. დღეს 20 ივლისია, მასალის გამოქვეყნებიდან კი ხუთი სამუშაო დღე გავიდა. თუმცა ინსპექციას არც კი გაუფრთხილებია კომპანია, რომელიც ქალაქის თვალსაჩინო ადგილას უკანონოდ აშენებს. მერიის პასუხია – „მიმდინარეობს შესწავლა“ .

ასე ხდება „ამბასადორი ბათუმი აილენდის“ შემთხვევაში, როცა დიდ ფულს დიდი ძალა აქვს, სხვა დროს კი ინსპექცია გაცილებით  ოპერატიულია.    საქმე ისაა, რომ ეს კომპანია აჭარის მთავრობის მხარდაჭერით სარგებლობს. 

„ამბასადორი ბათუმი აილენდის“ 82 პროცენტი ელგუჯა ქებურიას ეკუთვნის. ამ კომპანიამ ბათუმის ბულვარში მიმდინარე მშენებლობისას სანებართვო პირობები არაერთხელ დაარღვია. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ის ყოველთვის სარგებლობდა აჭარის მთავრობის მხარდაჭერით: ნაბართვის გამცემი ორგანო, აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტო, ყოველთვის ითანხმებდა ახალ პროექტს, რაც დარღვევას ამართლებდა. ელგუჯა ქებურიას კიდევ ერთ კომპანიას – „ამბასდადორი ბათუმი აილენდს“ კი ბათუმში, ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩაზე 89 ჰექტარი სივრცე, საქართველოს მთავრობამ, სიმბოლურ ფასად – 1 ლარად და  65-წლიანი აღნაგობის უფლებით გადასცა.

ბათუმის საკრებულოს უმრავლესობამ კი მხარი დაუჭირა გადაწყვეტილებას, რომლის თანახმადაც ბულვარის დაცვისა და განვითარების გეგმიდან ამოიღეს ჩანაწერი, რომ „ამბასადორის“ პროექტი ბულვარისთვის შეუსაბამოა.

„ბათუმელების“ მიერ მოპოვებული დოკუმენტის მიხედვით, შესასწავლი აღარაფერია და „ამბასადორი ბათუმი აილენდმა“ ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩაზე, საიჯარო წესით გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობა ნამდვილად უნებართვოდ, შესაბამისად უკანონოდ დაიწყო.

დოკუმენტის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები ბათუმის მერს, არჩილ ჩიქოვანს 2 დღის წინ, 17 ივლისს შეათანხმეს, ეს პირველი ეტაპია, ამის შემდეგ კომპანიამ მერის თანხმობა უნდა მიიღოს არქიტექტურულ ნაწილზე, შემდეგი ეტაპი კი სამშენებლო ნებართვის გაცემა იქნება.

ზღვასთან ახლოს, ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩის გასწვრივ, 3445 კვ.მეტრი მიწის ნაკვეთი შპს „ამბასადორი ბათუმი აილენდს“ ხუთი წლის ვადით, საიჯარო წესით გადასცეს. ნაკვეთის გასხვისების საფუძვლად საჯარო რეესტრის ამონაწერში ბათუმის საკრებულოს განკარგულებაა მითითებული. ეს იმის გამო, რომ ნაკვეთი მუნიციპალიტეტს ეკუთვნოდა, ვიდრე ის მთავრობამ „ამბასადორი ბათუმი აილენდისთვის“ გადასაცემად არ მოითხოვა. ამ თემაზე ვრცლად წაიკითხეთ აქ. 

დოკუმენტებისთვის მიხედვით, ბათუმის მერმა, არჩილ ჩიქოვანმა, „ამბასადორი ბათუმი აილენდისთვის“ საიჯარო წესით გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე ტურისტულ-საინფორმაციო ცენტრის განთავსების თაობაზე აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს  2024 წლის 02 მაისს მიწერა  და მოსაზრების გაზიარება სთხოვა. მერმა მინისტრს შესაბამისი დოკუმენტებიც გადაუგზავნა. 1 ივლისს მერს მინისტრმა ჯაბა ფუტკარაძემ აცნობა, რომ წინააღმდეგი არ არის:

„სამინისტრო არ არის წინააღმდეგი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მოქმედი ნორმებისა და წესების დაცვით განთავსდეს საპროექტო ობიექტი, ტურისტულ-საინფორმაციო ცენტრი.“

 

 

 

საპროექტო ტერიტორია მდინარეების ბარცხანისა და ყოროლისწყალს შორის მდებარეობს. დოკუმენტების მიხედვით პროექტით გათვალისწინებულია პანორამული ხედების მქონე, ტურისტული ინფრასტრუქტურისათვის საჭირო ერთსართულიანი შენობის მშენებლობა, რომლის მაქსიმალური სიმაღლე 5 მეტრი უნდა იყოს.

შენობაში უნდა განთავსდეს საკონფერენციო დარბაზი, საპრეზენტაციო სივრცე, ადმინისტრაცია და სამუშაო სივრცეები, ასევე სამზარეულო, საკუჭნაო, სველი წერტილი და პანდუსი. შენობის მოშენების ფართობია 200 კვ.მეტრი. გადახურვა უნდა მოოეწყოს მსუბუქი კონსტრუქციით:

„მასალად გამოყენებული იქნება სენდვიჩ-პანელის სახურავი. სამუშაო სივრცეების ტიხრებად ასევე გამოყენებული იქნება მინის და მსუბუქი პანელების კონსტრუქციები. საპროექტო შენობის მზიდი კონსტრუქცია წარმოადგენს ლითონის კარკასს, საძირკვლები წერტილოვან ტიპს. პროექტით ასევე გათვალისწინებულია შენობის ირგვლივ, როგორც კორდის, ბუჩქების, დეკორატიული ნარგავების, გაშენება“, – ეს დოკუმენტებით, შეასრულებს თუ არა ამ ყველაფერს „ამბასადორი  ბათუმი აილენდი“ , რომელისთვისაც სამშენებლო კოდექსის დარღვევა დიდი ხნის ჩვევა ან მუსაობის სტილია, ეს მომავალში გამოჩნდება.

 

„სამი თვე არავინ მოსულა, რომ დაეცალათ ნაგვის ურნა,“ – გვითხრეს ხელვაჩაურის სოფელ მარადიდში, ძაბლავეთის უბანში. აქ მცხოვრებმა ადამიანებმა „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ცხელ ხაზზეც რამდენჯერმე დარეკეს, მაგრამ ურნასთან არავინ მისულა.

მოსახლეობის თქმით, ბოლო 3 თვე, მათ ნარჩენები სოფლის სხვა ადგილებში განთავსებულ ნაგვის ურნებამდე მიაქვთ, სადაც ნაგვისმცლელი მანქანა მოძრაობს. ძაბლავეთი კი, სოფლის ბოლოა.

რატომ არ იცლება ნაგვის ურნა? – შეკითხვით ხელვაჩაურის მერიას მივმართეთ, თუმცა კითხვა უპასუხოდ დატოვეს. ამ პრობლემაზე საუბარს თავი აარიდა ხელვაჩაურის მერიის წარმომადგენელმაც სოფელ მარადიდში ილია დიდმანიძემ.

იგივე სოფელ მარადიდში, როგორც სოფელში გვითხრეს, მინიმუმ 10 სოცდაუცველი ადამიანია დასაქმებული: სკოლაში, სოფლის ცენტრის მოვლაზე, 6 სოცდაუცველი კი, სოფლის გზას ალაგებს.

ერთ-ერთ სოცდაუცველს, ხათუნა მუთიძეს, მიტოვებულ ნაგვის ურნასთან ახლოს მდებარე სახლში ვესაუბრეთ:

„მე ვმუშაობ გზის დალაგებაზე, 6 ქალი ვართ დასაქმებული სხვადასხვა ადგილას, დანაწილებული გვაქვს ადგილები, დღეში 3-4 საათი გვიწევს მუშაობა.

ნაგვის ურნა არ ვიცი, დააგვიანდათ ეტყობა, თორემ ისე დადიოდა, რა ვიცი,“ – გვიპასუხა ხათუნა მუთიძემ.

40 ათას სოციალურად დაუცველს ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა სამუშაო გამოუძებნეს. მათი ჯამაგირი თვეში 300 ლარია. ხშირ შემთხვევაში დასაქმებულთა სამუშაოს აღწერა აჩვენებს, რომ მათი დასაქმება ფორმალურია. მაგალითად, ტანკს ქედაში, წონიარისის ცენტრში, ორი კაცი ალაგებს, სოფელ გულებში კი, ქალი ალაგებს ოთახს, რომელიც სოფლის ცენტრში მოუწყვიათ და იქ შეკრებილი ბიჭები ჯოკერს თამაშობენ.

ზოგიერთ სოფელში კი, სოცდაუცველები ნაგვის ურნებთანაც დაასაქმეს – თუ ვინმე ურნასთან ნაგავს დატოვებს, ყუთში რომ მოათავსოს. ერთ-ერთი ასეთი დასაქმებული ხულოში, სოფელ კვატიაში შადიმან ხოზრევანიძე იყო. ის ამბობს, რომ უმუშევარი დატოვეს მას აქეთ, რაც ხელისუფლების კრიტიკა დაიწყო. 

საპარლამენტო არჩევნების დასრულებიდან რამდენიმე თვეში სოცდაუცველების დასაქმების პროგრამა შეჩერდება. გამოდის თუ არა, რომ „ქართული ოცნება“ წინასაარჩევნოდ ამ ფორმით – თითქმის ფორმალური დასაქმებით – საბიუჯეტო სახსრებით ამომრჩევლის ნებაზე გავლენის მოხდენას ცდილობს? – ეს სოფელ მარადიდში ხათუნა მუთიძესაც ვკითხეთ.

„გავიგე, რომ წყდება ეს პროგრამა, მაგრამ ეს არ არის სწორი ნამდვილად. ისე ვერ ეხმარებიან გაჭირვებულებს ვერანაირად, აქაც ცოტაა ხელფასი, მაგრამ მაინც სახლში ვართ გამოკეტილი…

მე ვინმეს ვერ მოვუგებ, ჩემი სიტყვა არ გაჭრის… ჩემი აზრი არა მგონია სადმე გამოადგეს ვინმეს,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ხათუნა მუთიძემ.

ნაგვის ურნა სოფელ მარადიდში

„თავისუფალი ხმა არ უნდა დარჩეს, ყველა უნდა მივიდეს არჩევნებზე. თუ არ მივლენ, იმ თავისუფალ ხმას „ოცნება“ გამოიყენებს“ – გვიხსნის იაშა გოგაძე სოფელ მახოდან, მას სოფლის ცენტრთან ახლოს ერთ-ერთი მაღაზიის წინ შევხვდით, სადაც დასასვენებლად და ცივი ლუდის დასალევად მივიდა.

69 წლის პენსიონერს აქტიური მუშაობა არ შეუძლია, თუმცა სამუშაო სჭირდება, პენსია წამლებსაც არ ჰყოფნის: „მანქანა შევიძინე და ვტაქსაობ საღამოობით, 20-30 ლარს ვაკეთებ, სახლში პური მიმაქვსო.“

საარჩევნოდ მობილიზება, თითოეული ამომრჩევლის მიერ არჩევანის დაფიქსირება, იაშა გოგაძის აზრით აუცილებელი პირობაა ცვლილებისთვის. ცვლილება კი აუცილებლად საჭირო, რომ „ევროკავშირში შევიდეთ და არა რუსეთში“.

„ოცნების“ წინასწარი პროგნოზები, რომ არჩევნების უპირატესობით მოგებას გეგმავს, იაშა გოგაძეს უჩენს მოლოდინს, რომ „გააყალბებენ“. რა მოხდება ასეთ შემთხვევაში? – იაშა გოგაძე მოვლენების შესაძლო განვითარების თავის ვერსიას გვიზიარებს:

„თუ გააყალბებენ ომი იქნება“.

ამ ნათქვამმა ავტომატურად გადაგვიყვანა სამთავრობო რიტორიკაზე, „ომი გინდათ“. რესპონდენტს ვკითხეთ, აშინებს თუ არა ამ ნარატივით „ოცნება“ მოქალაქეებს.

„რა თქმა უნდა, აშინებს. რუსეთისკენაა, თქვენ ვერ ხვდებით ამას? – რუსებს ემორჩილებიან მაგენი ყველა. უნდა მოვაშოროთ და შევიდეთ ევროკავშირში, რომ გვქონდეს კარგი ცხოვრება. იქ ვცხოვრობდი და ვიცი, რაცაა რუსეთი, მაგათთან რაც შეიძლება შორს უნდა დაიჭირო თავი. თავი მეფედ მოაქვთ და ძველი კავშირის აღდგენა უნდათ, ვინ შევა მაქ. არ ვშორდებით ევროპასო, რომ ამბობს „ოცნება“, სათავეში უნდა ყოფნა და მაგიტომ ამბობს, ორჯერ ორი ოთხია, რომ ასეა. ალბათ პუტინმა უთხრა თუ ამ კანონს არ მიიღებ… არ ვიცი ახლა იქ რა ხდება, პოლიტიკაში არ ვერევი, მაგრამ ერთი ის ვიცი, რომ ეს მთავრობა მოსაშორებელია, ხალხი ცხოვრობს გადარჩენისთვის, როგორმე პური ნახოს, სახლში მიიტანოს. ფული იშოვა მთავრობის წარმომადგენელმა, გლეხმა კი არ იშოვა აბა. რა თქმა უნდა, ევროპა უკეთესია და ეს მთავრობა სასწრაფოდ მოსაცილებელია. როგორ და არცერთი ხმა არ უნდა ჩავარდეს. მაგენი იმიზა ომობენ და უნდათ იქ გასვლა, რომ კიდევ გააგრძელონ მოპარვა და ფული მათ ჰქონდენ, აბა მე რატომ არ მინდა გასვლა და არ ვომობ მაგაზე. ამდენ ხალხს, დემონსტრანტებს ცემენ იმის გულობიზა, რომ გააჩუმონ ხალხი და როგორც პუტინი რუსეთშია, ისე იყოს. მაგ რუსული კანონის დახმარებით დარჩება სათავეში და მაგისთვის უნდა“.

მახოში მოსახლეობასთან გასაუბრება მეტწილად სოფლის საყოფაცხოვრებო პრობლემებით იწყება და ქვეყნის გამოწვევებით გრძელდება, აუცილებლად განიხილება მოახლოებული არჩევნები, ბოლოს კი საგარეო კურსის ცვლილების თემაზე გადავდივართ.

აქ შეხვდებით მოქალაქეებს, რომლებიც ღიად აკრიტიკებენ მთავრობას, როგორც პირად საუბარში, ასევე კამერასთან: „ეს ასეა და უნდა ვთქვათ, არ უნდა გვეშინოდეს.“ არიან ისეთებიც, რომლებიც პირად საუბარში აფიქსირებენ თავის პოზიციას, მაგრამ გამოჩენა არ უნდათ და ისეთებიც, რომელთა მოსაზრებებიც ზუსტად ემთხვევა სახელისუფლებო პროპაგანდას, ზოგჯერ გამოჩენა მათაც არ უნდათ.

სოფელი მახო ზღვის დონიდან 120 მეტრში მდებარეობს. ბათუმის შემოსასვლელიდან მახოში მისვლამდე 14 კილომეტრია. შეიძლება ითქვას, რომ ქალაქთან სიახლოვის გამო სოფელში გადაადგილების პრობლემა მწვავედ არ დგას დღის წესრიგში, თუმცა ზოგან მოძრაობის გრაფიკის დარღვევას უჩივიან.

ხელვაჩაურის გზიდან „მახოს  ხიდზე“ რომ გადაუხვევ, ავტომანქანით 2-3 წუთში უკვე სოფელში ხვდები, სოფლის ცენტრი მაღლობზეა, სადაც სამარშრუტო მიკროავტობუსებს მგზავრები ბოლო გაჩერებაზე მიჰყავთ და იქვე ჩერდებიან შემდეგ გასვლამდე. აქ არის სოფლის სკოლა და თავშეყრის ადგილიც.

სოფელში ბევრმა გვითხრა, რომ სოციალური დახმარების მისაღებად განაცხადი შეავსო, მიიჩნევს, რომ ეკუთვნის, თუმცა შესაბამისი ქულები ვერ მიიღო. ბევრი ოჯახი კი მსგავს „შემწეობას“ ემიგრაციაში წასული ოჯახის წევრისგან იღებს. ჯანდაცვის სერვისებით კმაყოფილები არიან, თუმცა ამბობენ, რომ საკმარისი არ არის. ერთ-ერთი მოქალაქე გვიყვება, რომ შვილი საფრანგეთში წავიდა მძიმე დიაგნოზით: „იქ უფასოდ მკურნალობენ, აცოცხლებენ, აქ ვერ გადარჩებოდა.“

სოფელში განხილვის თემაა ბუნებრივი აირით მომარაგების საკითხი. ოთხი წელია მილები შემოიყვანეს და წელს ჩაგვირთეს, მაგრამ ზოგიერთ მოსახვევში ისეა გაყვანილი უსაფრთხო არ არისო. ითხოვენ შესაბამისი სამსახურები დაინტერესდნენ და ზომებიც მიიღონ.

გვითხრეს ისიც, რომ სოფელში ხელმოწერებს აგროვებენ „მახოში საბჭო გაგვიკეთონ, რამე თუ დაგვჭირდება თხილნარში რატომ უნდა ვიაროთო“. გარდა ამისა, „სოფლის ექიმი მახოში კვირაში ერთი დღით ამოდის და სხვა დღეებში თხილნარში გვიწევს მასთან მისვლაო“.

სოფლის პრობლემები გვერდით გადადო და ქვეყნის საჭიროებებზე დაიწყო საუბარი ავთანდილ ზაქარაძემაც. მასთან სახლში მივედით. გვითხრა, რომ მთავრობის მუშაობით უკმაყოფილოა და ცვლილებების საჭიროებას თავადაც გარდაუვალ აუცილებლობად მიიჩნევს და ოპოზიციური პარტიებისგან მათი ხედვის მკაფიოდ წარდგენას ითხოვს:

„პარტიებმა უნდა გაიგონ, რომ არჩევნების წინ მაინც უნდა გამოაცხადონ რა სოციალურ სიკეთეებს მოუტანენ ხალხს არჩევის შემთხვევაში. რით გაუმჯობესდება ხალხის ცხოვრება, მე მხედველობაში მაქვს პენსიები, სტუდენტების სტიპენდიები, მინიმალურია ხელფასები. გზაჯვარედინზე მყოფი ქვეყანა უნდა ჩავაბათ მსოფლიო ვაჭრობის დიდ საქმეში, მოვასწროთ პორტების მოწყობა, არცერთ პარტიას არ უნდა ჰქონდეს ილუზია, რომ დავრჩებით ისეთ უბადრუკ მდგომარეობაში, როგორშიც ჩაგვაყენეს. მაინც განვვითარდებით და წავალთ წინ. მე ამის იმედი მაქვს, მაინც მოვლენ ჩვენთან რეფორმატორები, არა ისეთი რეფორმატორები, რომლებიც ერთი ხელით ვითომ რეფორმებს აკეთებენ, მეორე ხელით კი ერის ფსიქოლოგიურ გენოციდს. თუ ასე არ მოხდა, ჩვენ გველოდება დემოგრაფიული კატასტროფა… არ გვეღირსა ნორმალური მმართველი.“

 

გოჩა მსხალაძეს სოფლის თავშეყრის ადგილზე შევხვდით. ჩვენთან საუბარში მან ჯერ სოფლის რწმუნებულის მუშაობა შეაფასა.

„გამგებელი მუშაობს დამაკმაყოფილებლად, გლეხურ საქმეებს აგვარებს, ვინმეს თუ სახლი დაენგრა ან სტიქია ემუქრება, ბინას აძლევენ. ამ სოფლიდან რვა ოჯახმა ბინა მიიღო“,- გვითხრა მან. შემდეგ რუსეთთან მეზობლობის და ევროკავშირში შესვლის საკითხსაც შევეხეთ.

„ევროკავშირში შესვლაზე ხალხის განწყობა ორნაირია, ზოგს უნდა, ზოგს არ უნდა. მე, მაგალითად, დუმილს ვარჩევ“, – ამბობს გოჩა. გვითხრა ისიც, რომ „ომი არავის არ უნდა, და რუსეთთან კეთილმეზობლური ურთიერთობა უნდა გვქონდეს, რადგან ახლო მეზობელი რუსეთია, ვიდრე ამერიკა.“

გოჩას ვკითხეთ, როგორ წარმოუდგენია კეთილმეზობლური ურთიერთობა ოკუპაციის პირობებში, მან ნათქვამი დააზუსტა: „ასეთ შემთხვევაში ძნელია გქონდეს კეთილმეზობლური ურთიერთობა, მაგრამ ვეცადოთ, რომ აფხაზები და ოსები შევირიგოთ. აფხაზეთთან და ოსეთთან გვინდა და არა რუსეთთან. მარტო არ დავრჩებით მთელი კავკასია ჩვენკენაა. ევროპაც დაგვეხმარება, რა თქმა უნდა დაგვეხმარება.“

რუსეთის მეზობლობისა და ევროკავშირში შესვლის საკითხს ჩვენთან დიდი სიფრთხილით განიხილავს ქალი, რომლის ოჯახის წევრიც საფრანგეთში „ექიმებმა სიკვდილს გადაარჩინეს“ და როგორც თვითონ ამბობს „აცოცხლებენ.“

გვიხსნის, რომ რუსეთი მეზობელია, მთავრობამ კი „ბომბის ჩამოვარდნისგან გადაგვარჩინა.“ დიდხანს არიდებდა თავს კითხვაზე პასუხს, ვისი ბომბისგან გადაგვარჩინა მთავრობამ „მეზობლის თუ  ვინმე სხვისი“. ბოლოს გვითხრა, რომ 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს ბეშუმში წაიყვანა შვილები: „იქედან, რომ ნაძვი ჩამოვიტანე მაშინ, ნახეთ იგერ იზრდება“ – ეზოს კუთხეზე მიგვითითა.

ამ ქალებმა ფოტო არ გადაგვაღებინეს.

ასაკოვანი ქალი გვიყვება, რომ ერთი წელი იარა ხელვაჩაურის მერიაში კონკრეტული დახმარების მოთხოვნით: „ ნაგროვები წყალი ჩამოდის წვიმის დროს და მიწა მიაქვს, მინდოდა მიმართულება შეეცვალათ.“

გვიყვება, რომ უარი არ უთქვამთ, თუმცა არც დაეხმარნენ. ის ყირგიზეთიდან არის საქართველოს მოქალაქეზე იყო დაქორწინებული და 2014 წლიდან მეუღლესთან ერთად საქართველოში ჩამოვიდა საცხოვრებლად. შვილები ყირგიზეთში ცხოვრობენ: „არ უნდათ აქ ცხოვრება. მე მოქალაქეობა არ მაქვს, ვითხოვდი და უარი მითხრეს, ათი წლის შემდეგ მოგვმართეო. პენსია ყირგიზეთშიც დაბალია, ისევე როგორც აქ. მეუღლე დამეღუპა, რადგან მოქალაქეობა არ მაქვს, ვერც ჯანდაცვის პროგრამებით ვსარგებლობ.“

გულნარა ნაკაშიძე სოფლის მაღაზიაში მუშაობს. გვიყვება, რომ სოფელში განსაკუთრებით სუფთა წყლის მიწოდების პრობლემა აწუხებთ: „დაახლოებით პირველი საათისთვის რომ შეწყდება, საღამოს ექვსამდე წყალი არ გვაქვს. სულ ასეა, ყველა ზაფხულს. სისუფთავე სრულად წყალზეა დამოკიდებული. ამ ზაფხულში წარმოიდგინეთ რა მდგომარეობაში ვართ“.

სოფლის მეორე პრობლემად მან ქუჩის განათება დაასახელა: „მხოლოდ ცენტრშია გზა განათებული, სოფლის მომაღლო ადგილები კი ღამით ჩაბნელებულია, ტურის შიშით ვერ გაგვივლია, გზაზე გამოდიან. “

გულნარას თქმით, სოფლიდან ბევრი ემიგრაციაში ვალების გამო წავიდა, მუშაობენ და ფულს აგზავნიან, რომ ბანკების ვალები დაფარონ: „ჩემი ახლობლები წასულები არიან უკვე შვიდი წელია თურქეთში, საბერძნეთში, ისრაელში სამუშაოდ.“

გულნარა გვიყვება, რომ სოფელში მოსულ მთავრობის წარმომადგენელს მოსახლეობამ ბავშვებისთვის სტადიონისა და გასართობი სივრცის მოწყობა სთხოვა, მან კი უპასუხა ადგილები შესყიდულია და თქვენ თუ გამონახავთ ჩვენ გავაკეთებთო.

გულნარა სიღარიბეზე გვიყვება. ამბობს, რომ არ იცის, როგორ ახერხებენ მთავრობის წარმომადგენლები ამ ღარიბ ქვეყანაში გამდიდრებას: „მაი რომ ვიცოდე, რა მიჭირს.“

მახოში, ევროპის მოწინააღმდეგეებში, ჰომოფობიურ განწყობებსაც მოუკიდებია ფეხი, აქ რამდენიმემ გვითხრა, რომ ევროპა ლგბტ თემის გაძლიერებას ნიშნავს მათთვის. ასეთი განწყობა ჩვენთან საუბარში სტუდენტმაც კი დააფიქსირა. მან გვითხრა, რომ რუსული კანონს ეწინააღმდეგება, რადგან რუსულია, მაგრამ არ უნდა ევროპა, რადგან „ტრადიციული ქვეყანა ვართ“ და ლგბტ თემი არ მომწონსო.

„ ხელისუფლებას უნდა ერთი მხრივ აირიდოს ომი, როგორიც უკრაინას აქვს და მეორე მხრივ რუსეთისკენ წაგვწიოს. ევროპა კარგია, მაგრამ მისი მინუსები გააჩნია. ლგბტ თემი პირველ რიგში. ტრადიციული ქვეყანა ვართ და მაგიტომ. ეს ტრადიციულ ქვეყანაში მიუღებელია“, – ამბობს ირინა ხინკილაძე.

საქართველოს პარლამენტის შემდეგ გენდერულ კვოტებს აჭარის უმაღლესი საბჭოც აუქმებს.

ხვალ, 19 ივლისს, აჭარის უმაღლესი საბჭო რიგგარეშე სხდომაზე განიხილავს „უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შესახებ“ კანონპროექტს, რომლითაც მთელი რიგი ცვლილებებია დაგეგმილი, მათ შორის უქმდება გენდერული კვოტებიც.

აქამდე მოქმედი კანონმდებლობით, პარტიები ვალდებული იყვნენ უსკოს თავმჯდომარისათვის წარდგენილ პარტიულ სიაში ყოველი მეოთხე ქალი ყოფილიყო. თუ პოლიტიკური პარტიის მიერ წარდგენილ პარტიულ სიაში არ იქნებოდა დაცული დადგენილი სქესთა შორის ბალანსი, პოლიტიკურ პარტიას უბრუნდებოდა სია და ხარვეზის აღმოსაფხვრელად ეძლეოდა 3 დღე. თუ ხარვეზი არ აღმოიფხვრებოდა, ანუ თუ პარტიულ სიაში ყოველი მეოთხე არ იქნებოდა ქალი, პარტიული სია რეგისტრაციაში არ გატარდებოდა.

თუ „ოცნების“ დეპუტატები კანონპროექტის კანონად ქცევას მხარს დაუჭერენ, გენდერული კვოტები აჭარის უმაღლეს საბჭოშიც გაუქმდება.

კანონპროექტით, რომელიც „ოცნების“ დეპუტატებმა აჭარის უმაღლეს საბჭოში 11 ივლისს დააინიციირეს და რომელსაც დაჩქარებული წესით განიხილავენ, ასევე იცვლება უმაღლეს საბჭოში მანდატების განაწილების წესი, ხოლო პოლიტიკურ პარტიებს საშუალება ექნებათ პარტიულ სიებში მუნიციპალიტეტების მიხედვით განსაზღვრონ ე.წ. დელეგატები.

ოპოზიცია ამ დაგეგმილ ცვლილებას ეწინააღდეგება.

პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ ბათუმის ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ნინო ჩხეტია, რომელიც წინა მოწვევის უმაღლეს საბჭოში „ქართული ოცნების“ დეპუტატი იყო, ამბობს, რომ მმართველი პარტია არჩევნების წაგების შიშმა შეიპყრო, რის გამოც საარჩევნო კანონმდებლობის საკუთარ თავზე მორგება დაიწყო.

„ქართული ოცნება“ აჭარის უმაღლეს საბჭოში მანდატების განაწილების წესს ცვლის და ამით არანაირ შანსს არ ტოვებს, რომ არჩევნები სამართლიან და დემოკრატიულ  გარემოში ჩატარდება,“ – განაცხადა 17 ივლისს გამართულ ბრიფინგზე ნინო ჩხეტიამ.

დღეს, 18 ივლისს, ოპოზიციონერის განცხადებას იურიდიული კომიტეტის სხდომაზე გამოეხმაურა აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე დავით გაბაიძე.

გაბაიძის განცხადებით დაგეგმილი ცვლილებები „აბსოლუტურად ემთხვევა ერთი-ერთზე საქართველოს პარლამენტის არჩევნებისათვის მანდატების განაწილების წესს. მე მგონია, მანდატების განაწილების ეს წესი ხელს უნდა აძლევდეს მცირე პარტიებს“.

კიდევ ერთი საკითხი, რომელსაც დავით გაბაიძე შეეხო, ე.წ. დელეგატებია. დაგეგმილი საკანონმდებლო ცვლილებით, პარტიებს საშუალება ექნებათ აჭარის 6 მუნიციპალიტეტში პარტიულ სიაში განსაზღვრონ დელეგატის ვინაობა.

ოპოზიცია ფიქრობს, რომ ამით „ოცნება“ ცდილობს მაჟორიტარული სისტემის გაუქმებით გაჩენილი ნაპრალი შეავსოს და ასე მიიმხროს ამომრჩეველი.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ 18 ივლისს საკომიტეტო მოსმენაზე თქვა, რომ ის პრობლემას ვერ ხედავს დელეგატების განსაზღვრაში, რადგან „მოქალაქემ უნდა იცოდეს, ვის უნდა ეკონტაქტოს“.

„დელეგატების საკითხი ისე და იმ ფორმით იქნა დაყენებული, თითქოს ჩვენ კვაზი მაჟორიტარულ სისტემას ვთავაზობთ მოქალაქეებს.

არ ვთავაზობთ კვაზი მაჟორიტარულ საარჩევნო სისტემას, გამომდინარე იქიდან, რომ მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემა ნიშნავს იმას, რომ პარტიულ სიას კი არ აძლევს მოქალაქე ხმას, აძლევს კონკრეტულ სახელსა და გვარს.

ამ შემთხვევაში ასე არ ხდება. კენჭისყრა მოხდება პარტიებისათვის, ხმის მიცემა მოხდება პარტიებისათვის, უბრალოდ კანონი აძლევს შესაძლებლობას კონკრეტულ პოლიტიკურ სუბიექტს, პარტიას, ვინც დარეგისტრირებული იქნება უსკოში, რომ ამ პარტიული სიიდან მიუთითოს კანდიდატებზე, რომ ეს კონკრეტული პირი იქნება დელეგატი კონკრეტული მუნიციპალიტეტიდან,“ – განმარტა დავით გაბაიძემ.

მისივე თქმით, თითოეული პარტია თავად გადაწყვეტს, მიუთითოს თუ არა პარტიულ სიაში დელეგატთა ვინაობა.

„ჩვენ პოლიტიკურ ძალას ამის მზადყოფნა და სურვილი აქვს. ვნახოთ, შეიძლება ეს ნება განსჯის შედეგად არ გამოვიყენოთ, მაგრამ ეს შესაძლებლობა პოლიტიკურ სუბიექტებს არ უნდა წავართვათ,“ – განმარტა დავით გაბაიძემ.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე სესია, სადაც საარჩევნო კანონმდებლობას გამარტივებული წესით განიხილავენ, ხვალ, 19 ივლისს გაიმართება.

45 დღე გავიდა მას შემდეგ, რაც საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა ხელი მოაწერა რუსულ კანონს.

კანონი გამოქვეყნებიდან მე-60 დღეს უნდა ამოქმედდეს, რაც იმას ნიშნავს, რომ 3 აგვისტოდან „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას უფლება ექნება რეპრესიები დაიწყოს სამოქალაქო საზოგადოების მიმართ.

რუსული კანონი ხელისუფლებას საშუალებას აძლევს ჩაახშოს კრიტიკული აზრი და გაუსწორდეს ყველა იმ ორგანიზაციას, ვისი მუშაობაც არ მოსწონს.

სანამ რუსული კანონით დაკანონებული რეპრესიები დაიწყება, კანონმა ქვეყნისთვის უარყოფითი შედეგები უკვე მოიტანა და ის საქართველოს თითოეულ მოქალაქეს შეეხო.

კერძოდ, საქართველოს ევროინტეგრაცია შეჩერდა, გაუარესდა ურთიერთობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან. საქართველოს შეუწყდა მრავალმილიონიანი დახმარებები, რომელიც აშშ-დან და ევროკავშირიდან ჰქონდა.

„ამ დროისთვის საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანება შეჩერებულია“, – ეს განცხადება ევროკავშირის ელჩმა საქართველოში პაველ ჰერჩინსკიმ 9 ივლისს გააკეთა. ელჩმა ასევე თქვა, რომ ქართველი ხალხი ირჩევს მთავრობას, რომელი მთავრობაც შემდეგ წყვეტს ქვეყნის პოლიტიკურ კურსს. თუ მომავალი მთავრობა დაინტერესებული იქნება ევროკავშირში გაწევრიანებით, ევროკავშირი საქართველოს დაეხმარება ამ მიზნის მიღწევაში. ხოლო თუ არ იქნება დაინტერესებული, მაშინ ევროკავშირი იმუშავებს საქართველოსთან, როგორც მუშაობს ბევრ სხვა ქვეყანასთან, მაგალითად, ტუნისთან, აზერბაიჯანთან, ყაზახეთთან…

საქართველოს მოსახლეობა ახლა უყურებს როგორ ნადგურდება ყველა მიღწევა, რომელიც ქვეყანას გასული 30 წლის განმავლობაში ჰქონდა დასავლეთისკენ სვლის მიმართულებით.

რუსული კანონის მიღების შედეგები:

• შალვა პაპუაშვილმა კანონს ხელი მოაწერა 3 ივნისს.
• 5 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ აშშ-მ გაურკვეველი ვადით გააჩერა სამხედრო წვრთნები „ღირსეული პარტნიორი“.
• 9 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ ევროკავშირმა გაყინა 30 მილიონი ევროს დახმარება, რომლის გადმორიცხვა ევროპული სამშვიდობო ფონდიდან (EPF) იგეგმებოდა. დახმარება საქართველოს თავდაცვის ძალებისთვის იყო განკუთვნილი.
• ევროკავშირის ელჩმა განაცხადა, რომ „საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანება შეჩერებულია“.
• აშშ-ის ეროვნული უშიშროების საბჭოს ევროპის მიმართულების უფროსი დირექტორის, მაიკლ კარპენტერის თქმით, აშშ-ში საქართველოსთან არსებული ყველა პროგრამა გადახედვის პროცესშია.

• როგორი იყო რუსული კანონის 45 დღე საქართველოსთვის და რა საფრთხეების წინაშე აღმოჩნდა ქვეყანა

რონდელის ფონდის უფროსი მკვლევარი, ანალიტიკოსი გიორგი ბადრიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ რუსულმა კანონმა რისკის ქვეშ დააყენა საქართველოს ეროვნული ინტერესები, შელახა ქვეყნის ნდობა და რეპუტაცია მთავარი პარტნიორების თვალში. რაც მთავარია, ქვეყნის დასავლელი პარტნიორები აპირებენ საქართველოს მიმართ პოლიტიკას ძირფესვიანად გადახედონ.

„ამ კანონმა შეაჩერა საქართველოს ინტეგრაცია ევროკავშირში. ეს არ იყო რაღაც თეორიული საკითხი. ეს იყო კონკრეტული მექანიზმის მქონე და კონკრეტული ვადის მქონე პერსპექტივა ჩვენი ქვეყნისთვის. შესრულებული ვალდებულებების შემთხვევაში საქართველო ევროკავშირის წევრი შეიძლება გახდეს 2030 წელს.

შეერთებულმა შტატებმა ფიზიკურად გადაარჩინა საქართველო 90-იან წლებში და ხელი შეუწყო მის დამოუკიდებლობას. დასავლეთიდან გამოგზავნილი გრანტების 95% მიდიოდა ქვეყნის ბიუჯეტში. ხელისუფლება იყო ამის მიმღები.

ევროკავშირმა მრავალმილიონიანი დახმარება შეგვიჩერა ახლა რუსული კანონის გამო, თუ ასე გაგრძელდა, ეს ძალიან მალე პირდაპირ აისახება ყველა მოქალაქის ცხოვრების ხარისხზე.

ვისაც ჰგონია, რომ ეს კანონი არის პრობლემა მხოლოდ არასამთავრობო ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის, აი, ძალიან ღრმად ცდებიან. ეს არის მექანიზმი, რომლის შედეგადაც მთელი ქვეყანა გადაიხდის ძალიან დიდ ფასს. გადაიხდის თითოეული მოქალაქე.

ეს არის პირველ რიგში სიმბოლური გაფორმება იმისა, რომ საქართველოს ხელისუფლება, პირადად ბატონი ივანიშვილი, დაპირებული დემოკრატიული და ევროპული სისტემის ნაცვლად აშენებს რუსული ტიპის ავტორიტარულ რეჟიმს. ავტორიტარული რეჟიმის გაფორმება გაუიოლდებათ დამოუკიდებელი მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების თავიდან მოშორების შემდეგ.

• „ევროინტეგრაციის პროცესი გაჩერებულია“ – თქვა საქართველოში ევროკავშირის ელჩმა. რას ნიშნავს ეს ქვეყნისთვის და რას ნიშნავს „ქართული ოცნებისთვის“?

„ოცნებიდან“ დავიწყოთ. „ოცნება“ აქამდე არასდროს ყოფილა გულწრფელი ევროინტეგრაციის პროცესის მიმართ. ის არ აცხადებდა შეწყვეტას, დღესაც ზოგჯერ იძახის უცნაურად, გაუგებრად, ევროკავშირში შევალთო, მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირმა თავისი პოზიცია ნათლად გამოხატა.

არასდროს არ ყოფილა „ოცნების“ სწრაფვა ევროინტეგრაციისკენ გულწრფელი, რადგან ევროკავშირში გაწევრიანება დაკავშირებულია ძირეული დემოკრატიული რეფორმების განხორციელებასთან და მათ ცხოვრებაში დანერგვასთან, დამოუკიდებელ სასამართლოსთან, თავისუფალ არჩევნებთან და ა.შ.

ამის ნაცვლად ოლიგარქიულ რეჟიმს ყოველთვის ერჩივნა ჰქონოდა პირდაპირი კონტროლი აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე, საკანონმდებლოზე, სასამართლოზე და ახლა გადაწვდა სამოქალაქო საზოგადოებას, ერთადერთ სფეროს, რომელსაც ის პირდაპირ, ძალისმიერად ვერ აკონტროლებდა. ასე რომ, მათთვის ეს ბუნებრივი მდგომარეობაა.

ერთადერთი რამის გამო არ აცხადებდა ღიად „ოცნება“ კურსიდან გადახვევის შესახებ: ერთი მხრივ იღებდნენ მრავალ მილიონიან დახმარებას ევროკავშირის მხრიდან, მეორე მხრივ მშვენივრად იცოდნენ, რომ საქართველოს მოქალაქეების აბსოლუტური უმრავლესობა კატეგორიულად არ მიიღებდა ევროპული პერსპექტივის მოსპობას.

ახლა რაც შეეხება მოქალაქეებს.

ოქტომბერში ექნებათ შესაძლებლობა კიდევ ერთხელ თქვან, დააფიქსირონ თავიანთი არჩევანი უნდათ თუ არა, რომ იყონ ევროპული, განვთარებული, მაღალი კეთილდღეობის მქონე მშვიდობიანი ქვეყნის მოქალაქეები თუ უნდათ იყვნენ რუსეთის მიყრუებული, ღარიბი კოლონია.

ეს იქნება განსხვავება.

ბოლო შემთხვევაში, თუკი ივანიშვილი, ახლიდან გაიფორმებს ძალაუფლებას, ყველა ის სიკეთე, რომელიც ამ წლების განმავლობაში მუდმივად მოდიოდა ევროკავშირიდან გაქრება. ძალიან ბევრმა მოქალაქემ არც იცის, რომ სწორედ ევროკავშირის და აშშ-ს დაფინანსებით განხორციელდა უამრავი პროექტი – წყალსადენი იქნება ეს, ჯანდაცვის მიმართულების პროექტები, განათლების თუ სხვა.

არჩევანი ნათელია – მოქალაქეები ან ირჩევენ მშვიდობას, დაცულობა ევროკავშირსა და ნატოში ან რუსეთის ღარიბი და უუფლებო ვასალის პროვინციის სტატუსს.

• როდესაც „ოცნების“ მხარდამჭერებს ეუბნებიან, რომ ოცნების პოლიტიკის გამო საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესი შეჩერდა, ეს ადამიანები ამბობენ რომ „გაგრძელდება“. რას ემყარება მათი ეს ოპტიმიზმი, როცა ევროსტრუქტურიდან ყველა ამბობს, რომ ასე არ იქნება?

არ არის ეს არანაირი ოპტიმიზმი, ესაა უტიფარი ტყუილი.

თავხედური ტყუილია, მაშინ როცა მშვენივრად იციან, რომ სინამდვილეში რა გადაწყვეტილებაც მიიღეს, ეს გადაწყვეტილება პირდაპირ ხაზავს ამ ხელისუფლების პირობებში საქართველოს ევროპულ მომავალს.

ეს შეტყობინება დამარცვლით და მათ შორის, წერილობით არის მოსული, ევროკავშირისგან და ევროკავშირის წევრი ქვეყნების დედაქალაქებისგან.

ეს უტიფარი ტყუილი „ევროინტეგრაცია გაგრძელდება“, ჩემი აზრით გამოხატავს „ოცნების“ დამოკიდებულებას საკუთარი ამომრჩევლის მიმართ, რომელსაც, როგორც ჩანს, „ოცნება“ მიიჩნევს გონებასუსტად.

შეუძლიათ შავზე თეთრი იძახონ და თეთრზე შავი და ამტკიცონ, რომ ევროკავშირში გააწევრიანებენ საქართველოს. არ ვიცი ჯარით აპირებენ შესვლას და ევროკავშირის ისე დაპყრობას, თუ როგორ. ფაქტია, ევროკავშირი ამ რუსული ყაიდის, ანტიდემოკრატიული რეჟიმის პირობებში საქართველოს ევროკავშირში არ მიიღებს. ეს გარკვევით გვითხრეს.

• „ქართული ოცნების“ ყრილობაზე ბიძინა ივანიშვილი შეეცადა მიეტაცებინა ოპოზიციის მრავალთვიანი გზავნილი, რომ 26 ოქტომბრის არჩევნები არის ერთგვარი რეფერენდუმი საქართველოსთვის, აირჩევს ევროპას თუ აირჩევს რუსეთს. ივანიშვილმა თქვა, რომ „ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი ომსა და მშვიდობას შორის“. სინამდვილეში ევროკავშირი არის მშვიდობა და ნატოა მშვიდობა. როგორ ხსნით ამ გზავნილის მიტაცების მცდელობას?

ეს არის კიდევ ერთი გამოხატულება ყველაფრის თავდაყირა დაყენების, უტიფარი ტყუილების. როგორც ჩანს [ივანიშვილს] ამ განცხადებების ადრესატი [ამომრჩეველი] მართლა მიაჩნია გამოქვაბულში მცხოვრებად, რომელსაც არაფერი სმენია ევროკავშირზე, ნატოზე…

დაარსების დღიდან ნატოს და ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები არიან ქვეყნები, რომლებსაც აქვთ ყველაზე ხანგრძლივი მშვიდობის პერიოდი.  ნატოსა და ევროკავშირში არიან სწრაფი დემოკრატიული განვითარების და ყველაზე მაღალი კეთილდღეობის მქონე ქვეყნები. ამ ქვეყნებს ვერავინ გაუბედა თავდასხმა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.

ზუსტად ნატოსა და ევროკავშირის გამო, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივი, უწყვეტი მშვიდობის პერიოდია ევროპაში. ეს იცის წერა-კითხვის უცოდინარმა ადამიანმაც კი.

მთელი მსოფლიოდან ადამიანები ცდილობენ ევროპის ქვეყნებში მოხვედრას. მათ შორის „ქართული ოცნების“ ბობოლა წევრებიც, რომლებიც ყოველთვის ცდილობდნენ ესარგებლათ ევროკავშირის სიკეთეებით, მიეცათ ევროპული განათლება თავიანთი შვილებისთვის ან დრო გაეტარებინათ ევროპაში.

ასე რომ, მართლა არ ვიცი რა ტიპის ადამიანებზეა გათვლილი ეს შიშის დანერგვის კამპანია. მაშინ, როცა საქართველოს გრძელვადიანი უსაფრთხოება შეიძლება იყოს უზუნველყოფილი მხოლოდ ევროკავშირის და ნატოს წევრობის შედეგად და არა რუსეთისგან გაურკვეველი დაპირებების მიღებაზე. უნდა გვახსოვდეს, რომ რუსეთი ისტორიულად ყოველთვის ცდილობდა საქართველოს განადგურებას.

მარტო დარჩენილი საქართველო აღმოჩნდება ისევ რუსული იმპერიალიზმის მსხვერპლი და არანაირ მშვიდობას ეს არ მოიტანს.

„ძალიან შემაშფოთებელია საერთო სარგებლობის რესურსების მიტაცება, მითვისება. ერთეულებისაა ზღვა, ჰაერი, წყალი და ჩვენ არაფერი? ზღვაზე გასვლის უფლებაც არ გვაქვს?

ერთეულებზე ყოფილა მორგებული ქვეყანა“, – ამბობს ლელა ჯაველიძე „ბათუმელებთან“, რომელიც შეკვეთილში ცხოვრობს.

მოქალაქის თქმით, სასტუმროები – Magnika Resort და Iveriaelli Hotel Georgia Shekvetili ადგილობრივ მცხოვრებლებს პლაჟზე გადასვლის უფლებას არ აძლევენ.

ქალის განცხადებით, სასტუმროების მფლობელებმა მიისაკუთრეს საერთო სარგებლობაში არსებული გზაც.

„ზღვასთან გააკეთეს აბრა, დააყენეს დაცვაც და ეკითხებიან ადამიანებს – „ვისი დამსვენებელი ხარ“, „აქ არ გაიარო“, კერძო საკუთრებააო.

გუშინ შევიკრიბეთ მთელი მეზობლობა, ვესაუბრეთ მეპატრონეებს, მაგრამ აზრი ვერ გამოვიტანეთ მისი საუბრიდან, რაღაცას მიედ-მოედება.

ჯერ გვითხრა, კერძო საკუთრებაა, მაგრამ გაიარეთო, მაგრამ ამ პლაჟზე ჩემი ტურისტი უნდა დაწვეს და თქვენი „აქანა-იქანა“ დონის ტურისტებით მათ დისკომფორტს უქმნითო.

ზუსტად ასე გვითხრა. ესე იგი, თვითონ მაღალი დონის ყოფილა და ჩვენ არა“, – გვეუბნება ლელა ჯაველიძე.

მისი თქმით, აღნიშნულ სასტუმროებს კილომეტრამდე ტერიტორიები აქვთ მისაკუთრებული და სხვა ადამიანებს თუკი მოუნდებათ პლაჟზე გადასვლა, შემოვლითი გზებით უნდა ისარგებლონ.

„რომც გაგატაროს, გეუბნება პლაჟზე არ დაწვეო. ყველაფერი გამიგია, მაგრამ სანაპიროს გასხვისება ან მითვისება გაგონილა სადმე?

დოკუმენტს არ გვაჩვენებენ, არ მივაჩნივართ არაფრად, დაბალ ფენად გვთვლიან და მათ მხარესაა ძალაუფლება. ლობირებენ ყველგან – მერიაში, სხვა უწყებებში და ჩვენ აღარ გვისმენს არავინ.

მივმართეთ მერიასაც და მოგვწერეს სასაცილო წერილი, რომ პლაჟზე გავლას და განთავსებას არავინ გიშლით, მაგრამ პლაჟამდე მისასვლელი გზა კერძო საკუთრებააო“, – ამბობს ლელა ჯაველიძე.

საუბარში გვერთვება დათო ჯაველიძეც, მისი თქმით, მოსაკვლევია, რის საფუძველზე გადასცა საკუთრებაში გზა მერიამ სასტუმროს მფლობელს.

„როგორ გაყიდა მერიამ საერთო სარგებლობის გზა? – შეცდომით გაყიდეს თუ მიზანმიმართულად, ეს არ ვიცით, მაგრამ 300-მდე ოჯახს გადაადგილებას რომ გვიზღუდავენ, ფაქტია.

ზღვაზე რომ გავიდე, ერთკილომეტრიანი წრე უნდა დავარტყა და იქაც არ დაწვეო – გეუბნებიან. თავიდან როცა დაიწყეს ამ გზის გადაღობვა, თქვეს, რომ გავაკეთებთ და ყველა ისარგებლებსო. ამით გაგვაჩერეს და მოგვატყუეს. ახლა გვეუბნებიან, „წადით აქედან“, – ამბობს დათო ჯაველიძე.

მოქალაქეების თქმით, „მაგნიკა რიზორთის“ მფლობელი, ესთეტიკური კლინიკების ქსელის მფლობელი გიორგი მჭედლიძეა, რომელიც საქართველოს და რუსეთის მოქალაქეა. „ივერია ლ-ის“ კი მერაბ ხომერიკი ფლობს.

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, სასტუმრო „ივერია ლ-ის“ მფლობელი ლიკა ხომერიკია, თუმცა ცალკეულ დოკუმენტებში მერაბ ხომერიკის სახელიც ფიქსირდება.

„ივერია ლ-ის“ მფლობელი გვეუბნება, მე დუბაიში, რომ ვისვენებდი, ხუთ-ვარსვკვლავიან სასტუმროში, ავტობუსი გვემსახურებოდა და გავყავდით პლაჟზეო. ესე იგი, დაიქირავეთ ავტობუსი და ტურისტი გეყოლება თუ სტუმარი, ასე იარეთ ზღვაზე. დაგვცინიან.

„მაგნიკას“ მეპატრონემ მითხრა მე არ მინდა კონფლიქტი, შეგიშვებთ გზაზე, მაგრამ მდინარე სეფასთან გადით და იქ დაისვენეთო. ეს მდინარე ზღვას უერთდება და კი იცით ალბათ, მდინარე ზღვას რომ უერთდება, როგორი სიტუაციაა იქ.

თანაც არჩევანის უფლებას გვართმევენ და თვითონ გვიწყვეტენ, სად დავისვენოთ და როგორ. მეც მინდა კომფორტი შევუქმნა ჩემს დამსვენებელს და საკუთარ თავსაც“, – ამბობს ლელა ჯაველიძე.

მოქალაქეების თქმით, ძალიან შემაშფოთებელია საერთო სარგებლობის რესურსების მიტაცება.

„ერთეულებისაა ზღვა, ჰაერი, წყალი და ჩვენ არაფერი? ზღვაზე გასვლის უფლებაც არ გვაქვს? ეს ძალიან შემაშფოთებელია. ერთეულებზე ყოფილა მორგებული ქვეყანა“, – ამბობს ლელა ჯაველიძე.

„ბათუმელები“ შეკვეთილში კიდევ ერთ მოქალაქეს, მზია ხომერიკს ესაუბრა, რომელიც აცხადებს, რომ ამ პრობლემის გამო ტურისტები ჯავშნებს აუქმებენ.

„ეს პრობლემა ახლა წარმოიშვა, რადგან აქამდე ვიცოდით, რომ ყველასი იყო ეს გზა. უცებ აღმოჩნდა, რომ საფეხმავლო ბილიკზე, რომელიც გააკეთა „ივერია ლ-მა“, თურმე ჩვენ და ჩვენს ტურისტებს გავლა არ შეგვიძლია.

თუმცა ყველაზე სანერვიულო თემა ის არის, რომ ტურისტები გვიუქმებენ ჯავშნებს, როცა იგებენ, რომ შემოვლითი გზებით მოუწევთ პლაჟზე გადასვლა და შეიძლება იქაც არ გააჩერონ. აი, ახლაც ერთ დამსვენებელს ვესაუბრებოდი, რომელიც აპირებს აგვისტოში ჩამოსვლას, მაგრამ თუ გზის პრობლემაა, მაშინ გავაუქმებ ჯავშანსო, მეუბნება.

სასტუმროს მეპატრონე მეუბნება, რომ დღეს შეიძლება გაგატაროთ ამ გზაზე, მაგრამ სამომავლოდ მაინც გექნებათ პრობლემა, რადგან ეს სერვიტუტი, რომელიც გამოყოფილია ახლა პლაჟზე გადასასვლელად, ჩაიკეტებაო.

თუ ხვალ ის მიწის ნაკვეთიც გაიყიდება, რასაც ამ წუთას სერვიტუტი ადევს, მაშინ საერთოდ აღარ გვექნება პლაჟზე ჩასვლის უფლება. მაშინ ჩვენ უნდა შევისყიდოთ მეზობლებმა ეს სერვიტუტის ადგილი, რომ არ ჩაგვიკეტოს სხვა მეპატრონემ“, – ამბობს მზია ხომერიკი.

მერის წარმომადგენელი ნატანების ადმინისტრაციულ ერთეულში, ვალერიან ვაჩეიშვილიც დასტურებს, რომ პლაჟზე გადასასვლელი გზა კერძო საკუთრებაშია, თუმცა ვინ და როგორ გაყიდეს გზა, ამაზე ვერ გვპასუხობს. მისი თქმით, პლაჟზე ყოფნის უფლება ყველას აქვს, პლაჟი არ იყიდება და ვერც სასტუმროს მფლობელი შეუზღუდავს სხვა მოქალაქეს იქ ყოფნის უფლებას.

„ალბათ ფრთები უნდა გამოვისხათ და გადავფრინდეთ? ჩასასვლელი თუ ჩაგვიკეტეს, არც ტურისტი გვეყოლება და ფაქტობრივად გვანადგურებენ პატარა საოჯახო ტიპის სასტუმროებს. ჩვენ არსებობას გვისპობენ.

„ჩვენს ეზოში ნუ შემოდის თქვენი ხალხი“ – ასე გვეუბნებოდა გუშინ „ივერია ლ-ის“ წარმომადგენელი და როგორ არის ეს მათი ეზო, როცა მათი ტერიტორია შემოღობილი აქვთ.

რაც შეეხება პლაჟს, მე მგონი უხერხულია დამსვენებელს უთხრა, „იქ არ დაჯდე და აქ დაჯექი“. მაშინ იყიდეთ გვერდით ნაკვეთი და იქ გაჭერით ბილიკიო, – გვეუბნებიან. სახელმწიფოს გარეშე ხომ ამ მიწებს ვერ მიისაკუთრებდნენ, არა? თვითონ გაიკეთეს საქმე და ჩვენ, ამდენი კომლი მოგვიქნიეს“, – ამბობს მზია ხომერიკი.

ამ საკითხზე კომენტარის მისაღებად ვცადეთ ოზურგეთის მერთან დაკავშირებაც, თუმცა ავთანდილ თალაკვაძემ არ გვიპასუხა. მერს წერილობითაც ვკითხეთ, თუ იცნობს აღნიშნულ პრობლემას და თუ აქვთ სასტუმროების მფლობელებს უფლება, ზღვაზე გადასასვლელი ბილიკები საკუთრებაში დაირეგისტრირონ?

მერიისგან განმარტების მიღების შემთხვევაში ინფორმაცია აქვე განახლდება.

რაც შეეხება სასტუმროების მფლობელების პოზიციას, „ბათუმელები“ დაუკავშირდა მერაბ ხომერიკს, რომელმაც ამ თემაზე განმარტება არ ისურვა.

გიორგი მჭედლიძეს კი ამ დროისთვის ტელეფონი გამორთული აქვს.

საჯარო რეესტრის დოკუმენტების მიხედვით, ტერიტორია, რომელიც სერვიტუტით არის დატვირთული, უკვე კერძო საკუთრებაა. კონკრეტულად კი, ეს ტერიტორია გიორგი მჭედლიძისა და მერაბ ხომერიკის თანასაკუთრებაშია.

მასწავლებელთა საინიციატივო ჯგუფმა, საჯარო სკოლის 69 პედაგოგმა პრემიერ-მინისტრს წერილობით მიმართა. პედაგოგები ახალი სახელფასო ფორმულის გადახედვას, მასწავლებლის სტატუსის აღდგენას და სახელფასო დოკუმენტში ფუნქციური დანამატის განსაზღვრას მოითხოვენ.

პედაგოგების განცხადებით, სახელფასო ფორმულის გათვალისწინებით, წამყვან-მენტორ მასწავლებელთა სტატუსის დანამატი მესამედამდე შემცირდა.

„მართალია, საბაზო ხელფასი გაიზარდა, თუმცა მატება დანამატის ხარჯზე მოხდა და შესაკრებთა გადანაცვლებით ჯამი თითქმის არ შეიცვალა“ – აცხადებენ პედაგოგები.

„ბათუმელები“ უცვლელად გთავაზობთ წერილს, რომელიც პედაგოგებმა პრემიერს დღეს, 17 ივლისს გაუგზავნეს.

„მოგახსენებთ, რომ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს 2024 წლის 19 ივნისს გამოქვეყნებული ბრძანების, N 108/ნ „საჯარო სკოლების მასწავლებელთა შრომის ანაზღაურების მინიმალური ოდენობისა და პირობების დადგენის თაობაზე“, თანახმად გამოქვეყნებულმა სახელფასო პოლიტიკამ მასწავლებელთა დიდი ნაწილის უკმაყოფილება გამოიწვია.

სახელფასო პოლიტიკის თანახმად, მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა საბაზო ხელფასის მატების კუთხით, საათის ღირებულების გაზრდით პედაგოგთა საათობრივი ანაზღაურება გახდა მაღალი, რაც მისასალმებელია, თუმცა სახელფასო ანაზღაურების მატების პარალელურად შეიქმნა მთელი რიგი პრობლემები, როგორც ხელფასის მატების კუთხით, ასევე მასწავლებელთა კვალიფიკაციისა და მიღწევების გაუფასურებით.

მასწავლებელთა საზოგადოება ფიქრობს, რომ სახელფასო ფორმულის შედგენაში მონაწილე პირებმა გარკვეული მიზეზების გამო ვერ გაითვალისწინეს ქართული სკოლების სპეციფიკა და ინდივიდუალური საჭიროებები. ამის თქმის საფუძველს გვაძლევს ის ნიუანსები, რომლებიც ფორმულის ავტორებს გამორჩათ და მათი გათვალისწინება ვერ მოხერხდა იმ დროში, რომელშიც დაანონსებული იყო ახალი სახელფასო ფორმულის შემუშავება.

პედაგოგთა კორპუსთან შეხვედრისა და დისკუსიისას გამოიკვეთა შემდეგი სახის პრობლემები:

• მცირეკონტინგენტიან სკოლებში, საათების დეფიციტის ფონზე, მასწავლებელთა ანაზღაურების მატება უპრეცედენტო ვერ იქნება, რადგან სახელფასო ფორმულით ხელფასის გაზრდა მხოლოდ საათების რაოდენობას უკავშირდება;
• დაწყებითი კლასის მასწავლებლებს, სახელმწიფოს მოთხოვნით, ჩაბარებული აქვთ კომბინირებული გამოცდა, რომელიც მხოლოდ სახელმწიფო ენას, მათემატიკასა და ბუნებისმეტყველებას მოიცავს. ამ საათების კვირეული ჯამი კი 13-14 საათი გახლავთ.
• სკოლების უმტეს ნაწილში დაწყებითი კლასების მასწავლებლები მხოლოდ ამ საგნებს ასწავლიან, შესაბამისად, მათი სრული დატვირთვა აღნიშნული რაოდენობის საათებით განისაზღვრება. სწორედ ამ ფაქტორისა და დაწყებითი კლასების ურთულესი სპეციფიკის გათვალისწინებით, აბსოლუტურად მართებული იქნება მათთვის სრულ დატვირთვად განისაზღვროს 13 საათი და მიეცეთ სრული განაკვეთის შესაბამისი საათობრივი ანაზღაურება და დანამატები.
• სკოლების ნაწილში კი დაწყებითი კლასების პედაგოგები ასწავლიან სხვა საგნებსაც (მე და საზოგადოება, ხელოვნება, მუსიკა, სპორტი ) შესაბამისი საგნობრივი სპეციალისტების დეფიციტის გამო, ან/და დირექციის გადაწყვეტილებით, იმისათვის, რომ ახალი წესით დაუანგარიშდეთ დაუდასტურებელი საგნები, უწევთ, დამატებით ჩააბარონ კიდევ რამდენიმე გამოცდა საათების შესავსებად.
• დაწყებითი კლასების პედაგოგებს ახალი წესით დაანგარიშება არ შეეხოთ ჭადრაკის სწავლების შემთვევაშიც. ამ საგნის სწავლების უფლების მოსაპოვებლად მათ გაიარეს ტრენინგები და აიღეს საგნის სწავლების დამადასტურებელი სერტიფიკატები.
• ამ საგანში არ ჩატარებულა გამოცდა (ისევე როგორც საგან მე და საზოგადოებაში) შესაბამისად, პედაგოგებიც ვერ დაადასტურებდნენ საგნობრივ კომპეტენციას. ახალი სახელფასო ფორმულით, მათ არ ეთვლებათ აღნიშნული საგანი დადასტურებულად და ხელფასი დაუდასტურებელი საათების ღირებულებით განისაზღვრა.
• პრობლემა საჭიროებს შესწავლას და სახელფასო პოლიტიკაში ცვლილებების შეტანას.
• არაქართულენოვანი სკოლებისთვის დაწყებითი საფეხურის კომბინირებული გამოცდა (მშობლიური ენა და ლიტერატურა, მათემატიკა და ბუნებისმეტყველება (I-IV)) არ არსებობს მათს მშობლიურ ენაზე.
• შესაბამისად, თუ არაქართულენოვანი სკოლის დაწყებითი კლასების მასწავლებელს საგნის გამოცდის ჩაბარება და უფროსის სტატუსის მოპოვება უნდა, გამოცდა ქართულ ენასა და ლიტერატურაში უნდა ჩააბაროს და არა იმ საგანში, რომელსაც სკოლაში ასწავლის (აზერბაიჯანული ენა და ლიტერატურა, სომხური ენა და ლიტერატურა…).
• სტატუსის მოსაპოვებლად ჩააბარო ის საგანი, რომელსაც არ ასწავლი, არამარტო რთულია, არამედ არალოგიკურიც და დისკრიმინაციულიც. შესაბამისად, არაქართულენოვანი სკოლების დაწყებითი კლასების მასწავლებლებს დაწყებითი საფეხურის კომბინირებული გამოცდის ჩაბარება და უფროსის სტატუსის მოპოვება არ შეუძლიათ და არც ხელფასი მოემატებათ ახალი სახელფასო ფორმულით, რაც, ვფიქრობთ, უსამართლობაა.
• ასევე სავალალოა საბუნებისმეტყველო საგნებისა და მეორე უცხოური ენის პედაგოგთა ბედი, რადგან მცირეკონტინგენტიან სკოლებში მათი დატვირთვა ვერ აღწევს 15 საათამდე.
• სტატუსის მიხედვით მასწავლებლები იყოფიან უფროს, წამყვან და მენტორ მასწავლებლებად. თითოეული სტატუსის მოსაპოვებლად პედაგოგებმა დააკმაყოფილეს სახელმწიფოს მიერ განსაზღვრული მოთხოვნები, შესაბამისად, სახელმწიფომ აღიარა მათი საქმიანობა და მიანიჭა კვალიფიკაცია, რაც წახალისებული იყო შესაბამისი დანამატით. ახალმა სახელფასო ფორმულამ კი სამივე სტატუსის მქონე მასწავლებლები დააზარალა და მათ მიერ გაწეული შრომა ავტომატურად უგულებელყო, კერძოდ, უფროსი მასწავლებლის სტატუსი დანამატიანად აღარ ფიგურირებს დოკუმენტში.

• ფორმულის გათვალისწინებით, წამყვან-მენტორ მასწავლებელთა სტატუსის დანამატი მესამედამდე შემცირდა. მართალია, საბაზო ხელფასი გაიზარდა, თუმცა მატება დანამატის ხარჯზე მოხდა და შესაკრებთა გადანაცვლებით ჯამი თითქმის არ შეიცვალა.
• ან, თუ შეიცვალა, ამის საკომპენსაციოდ საჭირო გახდა ორი წლით 200 ლარიანი დანამატის გაცემა, რამაც მაღალი სტატუსის მქონე მასწავლებელთა უმეტეს ნაწილში გულისწყრომა და მოტივაციის დაცემა გამოიწვია.
• გარდა მორალური ზიანისა, დაწყებითების, საბუნებისმეტყველო, მეორე უცხოური ენისა და სხვ. წამყვან-მენტორ მასწავლებლებს მატერიალური ზარალიც მიაყენა ახალმა სახელფასო ფორმულამ: თუ გავითვალისწინებთ, რომ 2024 წლის იანვარში მასწავლებლების ანაზღაურება 125 ლარით უნდა გაზრდილიყო (ხელზე ასაღები 100 ლარი), 2025 წლის იანვრამდე, ერთი წლის განმავლობაში, მასწავლებელს 1200 ლარი უნდა მომატებოდა. ახალი ფორმულით კი იანვრამდე 157X6=942 ლარს მიიღებენ.

2025 წლიდან ეს ზარალი მზარდია და ორი წლის შემდეგ საერთოდ გაუგებარია ანაზღაურების შემცირების პერსპექტივა.

• ასევე მნიშვნელოვანია მოწვეული და მაძიებელი მასწავლებლების მდგომარეობის გათვალისწინება. სისტემაში მრავლად გვყავს 1 და 4 კრედიტიანი მასწავლებლები, რომელთაც სახელმწიფომ უფროსის სტატუსი მიანიჭა და სახელფასო მატება შეეხოთ, მაგრამ ასევე გვყავს საგნობრივ კომპეტენცია დადასტურებული პედაგოგები, რომელთაც არ აქვთ მინიჭებული უფროსი მასწავლებლის სტატუსი, ასევე მაღალმთიან რეგიონებში გვყავს პედაგოგები, რომლებმაც ვერ დაადასტურეს საგნობრივი კომპეტენცია, მაგრამ კადრების დეფიციტის გამო სკოლამ ვერ გაათავისუფლა ისინი და მოწვეული ან მაძიებელი პედაგოგის სტატუსით ატარებენ გაკვეთილებს. მოწვეულ და მაძიებელ პედაგოგებს ახალი სახელფასო ფორმულით საერთოდ არ ეხებათ საბაზო ანაზღაურების მატება. ეს იმ ფონზე, როცა გაიზარდა საათობრივი ანაზღაურება, ხოლო მოწვეული ან მაძიებელი პედაგოგის მიერ ჩატარებული გაკვეთილების საფასური ძველი ტარიფით განისაზღვრა, რაც პედაგოგის შრომას აუფასურებს. ვფიქრობთ, ეს მოცემულობა დისკრიმინაციულია.
• სახელფასო ფორმულა არ ითვალისწინებს კლასის დამრიგებლის ხელფასის მატებას. კლასის დამრიგებლის პოზიცია საპასუხისმგებლო და შრომატევადია, შესაბამისად, ანაზღაურება არ შეესაბამება გაწეულ შრომას.
• ახალი სახელფასო ფორმულით სპეც. მასწავლებლის ანაზღაურება დამოკიდებულია სსსმ მოსწავლეთა რაოდენობაზე და არ აღემატება 18 საათიანი დატვირთვის შესაბამის თანხას, კერძოდ, სპეც. მასწავლებელს, შესაძლოა, მოეთხოვოს კვირაში 25 საათიანი დატვირთვა, თუმცა მისი ანაზღაურება 18 საათიანი დატვირთვის შესაბამისია. მაგალითად, ამა თუ იმ საგნის მასწავლებლისთვის 25 საათიანი სამუშაო დატვირთვის ანაზღაურება 2350 ლარია, ხოლო ანალოგიური დატვირთვის მქონე სპეც. მასწავლებლის ხელფასი 1344-1790 ლარით განისაზღვრება.
• ახალი სახელფასო დოკუმენტით დაზარალდნენ კომპიუტერული ტექნოლოგიების პედაგოგები, განსაკუთრებით ისინი, ვინც დასაქმებულნი არიან მცირეკონტინგენტიან სკოლებში.
• მცირეკონტინგენტიან სკოლებში კომპიუტერული მეცნიერების მასწავლებელი მხოლოდ 7-8 საათს ატარებს, საათობრივი სარგოს 210-240 ლარის 672-778 ლარამდე გაზრდა ვერ უზრუნველყოფს უფროსის, წამყვანისა და მენტორის სტატუსის დანამატის შემცირების კომპენსირებას.

• ვინაიდან ფორმულით მასწავლებელთა სახელფასო ზრდა მიბმულია საათობრივ დატვირთვაზე, ამან შეიძლება გამოიწვიოს:

ა) მასწავლებელთა დაპირისპირება საათების გადანაწილების პროცესში;

ბ) გაკვეთილების ხარისხის დაწევა, რაც გამოწვეული იქნება დიდი რაოდენობით საათობრივი დატვირთვით;

გ) არაფორმალური განათლების უგულებელყოფა;

დ) მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების სურვილის დაქვეითება;

ე) პროფესიაში ახალი კადრების შემოდინების შეფერხება, სახელფასო პოლიტიკით მე-15 საათის ღირებულება განისაზღვრება 206 ლარით, ხოლო 15 საათის შემდეგ იკლებს საათის ანაზღაურება.

13. გაუგებარია, რას ეყრდნობა მე-15 საათის განსხვავებული ტარიფი ან შემდგომ კლება.

14. სამუშაო გამოცდილებისა და განათლების ხარისხის დანამატი 15 საათის შემთხვევაში სრული სახით გაიცემა და ნაკლების შემთხვევაში – პროპორციული წესით. გამოდის, რომ ნაკლები დატვირთვის შემთხვევაში ნებისმიერი გამოცდილება და ხარისხი ეჭვქვეშ დგება.

15. მაღალმთიან რეგიონებში საჯარო სკოლის მასწავლებლის თანამდებობრივ სარგოზე დანამატი სრული დატვირთვის შემთხვევაში 150 ლარით განისაზღვრება, ნაკლები საათობრივი დატვირთვის შემთხვევაში იკლებს პროპორციულად, რაც გაუმართლებელია. ზემოთ განხილული პუნქტების გათვალისწინებით, მოვითხოვთ:

ა) უფროსი მასწავლებლის სტატუსის აღდგენას და სახელფასო დოკუმენტში ფუნქციური დანამატის განსაზღვრას;

ბ) უფროსი, წამყვანი და მენტორი მასწავლებლების ფუნქციური დანამატი განისაზღვროს მათი შრომისა და მიღწეული კვალიფიკაციის შესაბამისად. აღდგეს სტატუსის დანამატის არსებული ოდენობა, რაც პედაგოგებისთვის არის პროფესიული კვალიფიკაციის თანამდებობრივი სარგო, შრომის დაფასება და თითოეული პედაგოგისთვის კარიერულ საფეხურზე წინსვლის მოტივაცია;

გ) საბაზო ხელფასის მატება შეეხოს მოწვეულ და მაძიებელ პედაგოგებს

დ) დაწყებითი კლასების პედაგოგებს, რომელთაც მოეთხოვებოდათ მხოლოდ კომბინირებული გამოცდის (ქართულის, მათემატიკისა და ბუნების) ჩაბარება, საათობრივ ბადეში III-IV კლასებში მხოლოდ 13 საათი უფიქსირდებათ, ხოლო I-II კლასებში – 14 საათი.

სამართლიანი იქნება აღნიშნული კატეგორიის მასწავლებელთა საბაზო ხელფასის 18 საათიანი დატვირთვის ღირებულებამდე გაზრდა;

ე) გაიზარდოს კლასის დამრიგებლის ანაზღაურება;

ვ) ახალ სახელფასო დოკუმენტში გათვალისწინებულ იქნას მცირესაათიანი საგნები: მოქალაქეობა, უცხოური ენები, კომპიუტერული ტექნოლოგიები;

ზ) მაღალმთიან რეგიონებში საჯარო სკოლის პედაგოგთა თანამდებობრივ სარგოზე დანამატი, მიუხედავად საათობრივი დატვირთვისა, განისაზღვროს 150 ლარით.

მასწავლებელთა საინიციატივო ჯგუფი საქართველოს პედაგოგების უმრავლესობის სახელით გთხოვთ, სასკოლო საზოგადოების ფართო ჩართულობით გადაიხედოს არსებული ბრძანება და შემუშავდეს ახალი სახელფასო პოლიტიკა, რომელიც უზრუნველყოფს ყველა პედაგოგის შრომითი უფლებების დაცვას, მიღწეული პედაგოგიური კვალიფიკაციის, უფროსის, წამყვანისა და მენტორის სტატუსის სათანადოდ დაფასებას და სქემით განსაზღვრული დანამატის აღდგენას, რომელიც არ იქნება მიბმული საათობრივ ანაზღაურებასთან“.

ამავე თემაზე: 

ააყვირეს ის პედაგოგებიც კი, რომლებსაც არაფერზე ხმა არ გაუღიათ – მენტორი მასწავლებელი ხელფასებზე

See more

„ქართული ოცნება“ აჭარის უმაღლეს საბჭოში მანდატების განაწილების წესს ცვლის და ამით არანაირ შანსს არ ტოვებს, რომ არჩევნები სამართლიან და დემოკრატიულ  გარემოში ჩატარდება,“ –  განაცხადა დღეს, 17 ივლისს გამართულ ბრიფინგზე ნინო ჩხეტიამ, პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ ბათუმის ორგანიზაციის თავმჯდომარემ.

ჩხეტიას განცხადებით, „ქართული ოცნება“ არჩევნების წაგების შიშმა შეიპყრო, რის გამოც საარჩევნო კანონმდებლობის საკუთარ თავზე მორგება დაიწყო.

„გაზაფხულზე საქართველოს საარჩევნო კოდექსში უამრავი ცვლილება განხორციელდა. ეს ცვლილებები იყო განკუთვნილი იმისათვის, რომ მორგებოდა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას.

ეს ვირუსულად გადმოედო ადგილობრივ ხელისუფლებასაც. 11 ივლისს აჭარის უმაღლეს საბჭოში დარეგისტრირდა კანონპროექტი „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შესახებ“, რომელიც ითვალისწინებს ცვლილებებს. აღნიშნული კანონპროექტით იცვლება მანდატების განაწილების წესი.

აქამდე მანდატების განაწილების წესით არ რჩებოდა გაუნაწილებელი მანდატი, შემოთავაზებული წესი კი გათვლილია გაუნაწილებელი მანდატების მორჩენაზე, რომლის მითვისებასაც ცდილობს „ოცნება“.

მოგეხსენებათ, რომ აჭარის უმაღლესი საბჭო შედგება 21 წევრისგან, სადაც ერთ მანდატსაც უმრავლესობის ფორმირებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება“, – თქვა დღეს გამართულ ბრიფინგზე ნინო ჩხეტიამ.

დღესვე ბრიფინგზე პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ წარმომადგენელმა ისაუბრა ბათუმში და აჭარის სხვა მუნიციპალიტეტებში სხვა რეგიონებიდან „გადმოწერილი მოქალაქეების“ შესახებ.

კერძოდ, პარტია აცხადებს, რომ „სხვა რეგიონებიდან საკუთარი მომხრეების გადმოწერით „ოცნება“ ცდილობს არჩევანის შეცვლას და ძალაუფლების მიტაცებას არჩევნებში“.

„მომხრეების აჭარაში ჩაწერით საპარლამენტო არჩევნებზე არაფერს კარგავს ოცნება, ხოლო აჭარაში უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში მობილიზებას უკეთებს მომხრეებს სხვა ქალაქებიდან თუ სოფლებიდან,“ – თქვა ნინო ჩხეტიამ.

აჭარის უმაღლესმა საბჭომ საკანონმდებლო ორგანოს დაკომპლექტების წესის ცვლილებაზე კანონპროექტი 11 ივლისს დააინიცირა. სხვა არაერთ ცვლილებასთან ერთად, ცვლილება შედის 65-ე მუხლში, რომელსაც ემატება სრულიად ახალი პუნქტი. ამ პუნქტის მიხედვით, უმაღლესი საბჭოს წევრთა მანდატები განაწილდება იმ პოლიტიკურ პარტიებზე, რომლებმაც არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ნამდვილი ხმების 5% მაინც მიიღეს. არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ხმების რაოდენობაში არ ჩაითვლება ბათილად ცნობილი საარჩევნო ბიულეტენებით გათვალისწინებული ხმების რაოდენობა.

იცვლება 65-ე მუხლის მერვე პუნქტის შინაარსიც და ის კანონში შემდეგი რედაქციით იქნება:

„პოლიტიკური პარტიის მიერ მიღებული მანდატების რაოდენობის დასადგენად მის მიერ მიღებული ხმების რაოდენობა მრავლდება 21-ზე და იყოფა ყველა იმ პოლიტიკური პარტიის მიერ მიღებული ხმების ჯამზე, რომლებმაც არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ნამდვილი ხმების 5 პროცენტი მაინც მიიღეს.

მიღებული რიცხვის მთელი ნაწილი არის პოლიტიკური პარტიის მიერ მიღებული მანდატების რაოდენობა. თუ პოლიტიკური პარტიების მიერ მიღებული მანდატების რაოდენობათა ჯამი 21-ზე ნაკლებია, გაუნაწილებელ მანდატებს თანამიმდევრობით მიიღებენ უკეთესი შედეგის მქონე პოლიტიკური პარტიები“.

კანონპროექტი „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შესახებ“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ აჭარის უმაღლესმა საბჭომ 15 ივლისს განიხილა ბიუროზე.

კანონპროექტზე საკომიტეტო მოსმენა 18 ივლისს გაიმართება.