Batumelebi

„არავინ გაბედოთ და ჩემი შვილები მოძალადე კრიმინალებს, რადიკალებსა და ექსტრემისტებს არ შეადაროთ. მე ვარ დედა 2 და 4 წლის შვილების, რომელთა ფუნდამენტური უფლებები უხეშად დაირღვა“, – განაცხადა „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა მარიამ ლაშხმა 27 მაისს, პარლამენტის ტრიბუნიდან.

დეპუტატი ლაშხი რადიკალებად და ექსტრემისტებად მოიხსენიებს 19-20 წლის გოგოებს, რომლებმაც მას კაფეში შეახსენეს, რომ ის რუსულ ინტერესებს ემსახურება.

„თავისუფლება რეჟიმის ტყვეებს!“, „არა რუსულ რეჟიმს!“, „არა რუსეთის მონებს!“ – ამ შეძახილების გამო „ოცნების“ დეპუტატმა ორ ახალგაზრდა ქალს – თათია აფრიამაშვილსა და ლიკა ლორთქიფანიძეს უჩივლა და პატიმრობაში გაუშვა.

მარიამ ლაშხმა მიიჩნია, რომ ამ შეძახილებით შეილახა მისი მცირეწლოვანი შვილების უფლებები, რომლებიც ამ ინციდენტის თვითმხილველები იყვნენ, მაგრამ მისსავე ხელშეწყობილმა, „ქართული ოცნების“ სისტემამ არ დაინდო სხვისი შვილები. ორი მცირეწლოვანი ბავშვის დედა მაგდა მამუკაშვილი ლაშხის შეურაცხყოფის მიზეზით სასამართლომ 4 ათასი ლარით დააჯარიმა.

„ოცნების“ პარლამენტის კიდევ ერთი წევრის, თეა წულუკიანის შეურაცხყოფისთვის 10-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა სასამართლომ ახალგაზრდა ქალს, ალბი კორძაიას. იმავე მოტივით 7-დღიან პატიმრობაში გაუშვეს ბექა პაპაშვილიც, რადგან მათ პროტესტი გამოხატეს წულუკიანის სახლთან, იმის გამო, რომ წულუკიანმა ეროვნულ გმირს, გიორგი ანწუხელიძეს „უაზროდ განწირული“ უწოდა.

„ოცნების“ ხელისუფლებას ციხეებში ჰყავს გამოკეტილი 60-ზე მეტი სინდისის პატიმარი, საპროტესტო აქციების მონაწილეები, რომელთა მიმართაც ბრალდებები სუსტი და ხშირ შემთხვევაში დაუსაბუთებელია, თუმცა „ოცნების“ სასამართლო მათ სისხლის სამართლის მუხლით ასამართლებს. სინდისის პატიმრებს შორის არიან სტუდენტები, მათ შორისა მათე დევიძეც, რომელსაც 21 წელი ტყვეობაში შეუსრულდა და რომელსაც 12 ივნისს 4.6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

„ოცნება“ ყოფს საზოგადოებას, ყოფს ბავშვებსაც – „ჩვენი შვილები“ და „თქვენი რადიკალი შვილები“.

 „მათი შვილები შვილები არიან და ჩვენი შვილები შვილები არ არიან?

ექვსი თვეა პროტესტის მონაწილე, დაპატიმრებული სტუდენტი შვილის, ზვიად ცეცხლაძის უფლებების დასაცავად იბრძვის ნარგიზ დავითაძე – დედა, რომელსაც „ოცნების“ მხარდამჭერმა 9 აპრილს აქციაზე მიაძახა – „შენი ნაძირალა შვილი“.

„ჩემი შვილი ნაძირალა არ არის! სტუდენტია, სწავლა უყვარს, სამშობლო უყვარს და მის დასაცავად იბრძვის. დღეს ჩემი შვილი გამოცდებს უნდა აბარებდეს, აუდიტორიაში უნდა იჯდეს, მაგრამ 8 კვადრატშია გამოკეტილი. როგორ შეიძლება ზვიადს ნაძირალა უწოდო ან იმ სხვა ბიჭებს, რომლებიც არასდროს ყოფილან ნასამართლევი. ეს არის ძალიან დიდი უსამართლობა.

მარიამ ლაშხმა მისი შვილები გამოიყენა იმისთვის, რომ სხვისი შვილები გამოეკეტა. მაშინ, როცა სახელმწიფო უნდა გიცავდეს და სახელმწიფოს იმედი უნდა გვქონდეს, ვერავინ გვიცავს. ძალიან გულგატეხილი და შეურაცხყოფილი ვარ“, – ამბობს ნარგიზ დავითაძე, 20 წლის ზვიად ცეცხლაძის დედა.

ნარგიზ დავითაძე ექვსი თვეა დადის და უყვება ყველას, როგორ უსამართლოდ ექცევა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება მის შვილს და სხვა სინდისის პატიმრებს.

„ხომ იცის კობახიძემ, როგორია ზვიადი, მისი სტუდენტი იყო, ან მას როგორ სძინავს ღამე ან მის დედას. გაოგნებული ვარ, ეს დეპუტატებიც ხომ არიან დედები? თანამდებობის პირები როგორც თავიანთ შვილებს იცავენ, ისე უნდა დაიცვან სხვისი შვილებიც უსამართლობისგან. ზოგჯერ ვზივარ და ვტირი, როგორ შეიძლება ასე გაწირო 19-20 წლის ბიჭები.

მათი შვილები წამოძახილმა შეაწუხა და ჩვენს შვილებს რომ 7 თვეა მზე ენატრებათ და მიწაზე ფეხის დადგმა, ეს რომელ სტანდარტს მივაკეროთ? თუ სამართალია, იყოს ორივესთვის, ეს უსამართლობა ბუმერანგივით დაუბრუნდებათ, აუცილებლად“, – ამბობს ნარგიზ დავითაძე „ბათუმელებთან“.

მისი თქმით, „ქართულმა ოცნებამ“ ყველა კანონი საკუთარ თავზე მოირგო.

„მათ ფული აქვთ, შვილებიც კომფორტში ჰყავთ, განათლებას ევროპაში აძლევენ, ჩემი შვილი კი, რომელსაც ასე უყვარს განათლება, 4 კედელში გამომიკეტეს.

ადამიანებს სიღარიბის შიში აჩუმებთ ხოლმე. ეგუებიან უსამართლობას, თუნდაც იმიტომ, რომ სამსახური არ დაკარგონ. მაგრამ მე სამსახურიც დავკარგე, შვილიც ციხეში მყავს, 17 ჯარიმაც მაქვს 5-ათასლარიანი, მაგრამ როცა შვილები და ქვეყანა გვაქვს გადასარჩენი, ყველა ერთად უნდა დავდგეთ.

ცოტა მოგვშივდეს, ცოტა დისკომფორტი შევიქმნათ და უსამართლობას არ მივცეთ ადგილი. „ომი გინდა?“, „ჯარიმები?“ – ამით აშინებენ ხალხს. განა ომი არ არის ის, რაც ახლა გვჭირს. მე ომში ვარ. ყველანაირად გვანადგურებენ, მაგრამ სანამ ვარ, ბოლომდე ვიბრძოლებ“, – გვეუბნება ნარგიზ დავითაძე.

„ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნები უკვე ყველას ემუქრებიან მათი გინებისთვისაც. სასამართლოში უჩივიან ჟურნალისტებს, აქტივისტებს, უფლებადამცველებს ფეისბუქზე შეურაცხყოფისთვის“. ზოგს აპატიმრებენ, ზოგს – ჯარიმებით სჯიან.

„ოცნების“ წარმომადგენლები ამბობენ, რომ კრიტიკული კომენტარები მათ „შვილებს სტრესავს“, ამის ფონზე კი შვილების უსაფრთხოებით ემუქრებიან ოპოზიციის ერთ-ერთ ლიდერს, თინა ბოკუჩავას.

„ჩემი ქმარი 8 საათის განმავლობაში გატაცებული ჰყავდათ. უსახელებდნენ ჩვენი 10 წლის შვილის სკოლის და ორ-წლინახევრის ტყუპების ბაღის ადგილმდებარეობას. ემუქრებოდნენ კონკრეტულად ბავშვების უსაფრთხოებით“, – განაცხადა თინა ბოკუჩავამ 9 ივნისს.

მისი თქმით, „ქართული ოცნება“ ამ ფორმით მისი, როგორც ოპოზიციური პარტიის ლიდერის დაშინებას ცდილობს.

„ქართულ ოცნებას“ არც მაშინ გახსენებია სხვისი შვილების უფლებები, როცა ოპოზიციური პარტიების ლიდერების საცხოვრებელ სახლებთან, ჯერ კიდევ 2024 წლის არჩევნების წინ, სისხლიანი ბანერები გააკრა.

„ჩემი სადარბაზოს წინ ყველა არჩევნებზე სისხლიანი ბანერებია გამოფენილი, რომელსაც ჩემი პატარა შვილები უყურებენ ყოველდღე“, – თქვა ოპოზიციის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ზურა გირჩი ჯაფარიძემ დაკავებამდე. ჯაფარიძე მხოლოდ იმიტომ ჩასვეს ციხეში, რომ წულუკიანის ე.წ. კომისიაზე არ გამოცხადდა.

როგორც ჩანს, „ქართულ ოცნებას“ არც სინდისის პატიმრების: ინსაფ ალიევის ერთ წლამდე შვილზე უფიქრია, არც ანდრო ჭიჭინაძის სამი წლის შვილზე, რომლებიც დედებს სასამართლო სხდომებზე დაჰყავთ, პატიმარმა მამებმა ასე მაინც რომ მოჰკრან თვალი საკუთარ შვილებს.

„ოცნების“ მთავრობას არც ოპოზიციის კიდევ ერთი ლიდერის, ნიკა მელიას მცირეწლოვანი შვილის უფლება გახსენებია, რომელიც მამის დაკავებას ტელევიზორში უყურებდა.

„ბავშვი შემეცოდა ძალიან, სანდრო. ხვალ უნდა დაეჭირათ და დღეს რატომ დაიჭირესო“, – თქვა ნიკა მელიას მამამ, ანზორ მელიამ ჟურნალისტებთან, ნიკა მელიას დაკავების შემდეგ. ნიკა მელიაც წულუკიანის კომისიაზე გამოუცხადებლობის გამო დააკავეს.

„ოცნებას“ არც მაშინ უფიქრია ბავშვებზე, როცა აქტივისტ ორსულ ქალთან დილის რვა საათზე, მოტყუებით შევიდა პოლიცია სახლის გასაჩხრეკად.

არც მაშინ, როცა ასევე დილაუთენია შეიჭრა პოლიცია ნანუკა ჟორჟოლიანის სახლში, სადაც ასევე არასრულწლოვანი იმყოფებოდა.

„ოცნების“ დეპუტატები იმაზეც კი აღშფოთდნენ, როცა სახალხო დამცველმა, ლევან იოსელიანმა საპარლამენტო ანგარიშის წარდგენისას თქვა, რომ პოლიციამ სცემა საპროტესტო აქციაზე ხალხს, მათ შორის ბავშვებსა და ახალგაზრდებს.

თეა წულუკიანმა ომბუდსმენს უსაყვედურა, რომ ის „ოცნების“ დეპუტატებსა და მათ შვილებს არ იცავს.

„მე არ მაქვს პირადად იმის მოლოდინი, რომ თქვენ მე დამიცავთ. ქალ დეპუტატებზე და მათზე თავდასხმაზე რატომ არ ისაუბრეთ? ბავშვებზე რომ ისაუბრეთ, მარიამ ლაშხის შვილებზე რატომ არაფერი თქვით?“ – უთხრა მან ლევან იოსელიანს, რომელსაც წულუკიანისთვის იმის შეხსენებაც კი მოუწია, რომ სახალხო დამცველის მანდატი ითვალისწინებს არა ხელისუფლების წარმომადგენლების დაცვას, არამედ იმ მოქალაქეების, რომლებიც დაჩაგრა სახელმწიფო სისტემამ.

„ქართულ ოცნებას“ თავისი შვილებისთვის არაფერი ენანება. მაგალითად, „ოცნების“ ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა შვილი, რომელიც საუკეთესო ამერიკულ უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, სასწავლებლად სამთავრობო თვითმფრინავით წაიყვანა.

„მე არ ვარ ჩვეულებრივი ტურისტი“ – ასე ეუბნებოდა „ოცნების“ ყოფილი დეპუტატის, რუსული კანონის მხარდამჭერი ბექა ოდიშარიას 22 წლის შვილი ჰამბურგის პოლიციას 2024 წლის ოქტომბერში, როცა ის ქუჩაში გააჩერეს. აქვე იყო „ოცნების“ კიდევ ერთი დეპუტატის, რუსული კანონის მხარდამჭერი ვასილ ჩიგოგიძის შვილიც. დეპუტატების შვილები ფეხბურთის საყურებლად იმყოფებოდნენ გერმანიაში.

როგორია „ჩვეულებრივი“ ბავშვების ცხოვრება ქვეყანაში, რომელსაც 13 წელია ბიძინა ივანიშვილი და მისი პარტია მართავს?

„მე და ჩემი მეუღლე ქეთი, ხშირად გავდივართ აქციებზე, რადგან ამ ბოლო დროს ყველა ჩვენმა მიზანმა თითქოს რუსთაველზე მოიყარა თავი. რისთვისაც აქამდე გვიბრძოლია, იქ ყველა ბრძოლა შეერთდა“, – ამბობს დათო სიმონია, გრაფიკული დიზაინერი, რომელიც შვილების მომავლის დაცვის გამო 5 ათასი ლარით დააჯარიმეს.

„ვინც დამაჯარიმა, ალბათ არ იცის, რომ ორსული ცოლი და მცირეწლოვანი ბავშვი მყავს. მაგრამ ხომ ზეიმობენ „ოჯახის სიწმინდის დღეს“? ხომ ამბობენ, რომ „დედა წმინდაა“, ხომ ამბობენ, რომ ოჯახზე ზრუნვის პოლიტიკა აქვთ?! მაშინ რატომ არ არიან უფრო ახლოს ხალხთან?!

პირიქით, აჯარიმებენ და აღარიბებენ ოჯახებს, რადგან იციან, რომ სიღარიბე დიქტატურის საუკეთესო მოკავშირეა, რომ ღარიბ ადამიანს აღარ შეუძლია თავისი უფლებებისთვის ბრძოლა, რადგან ხელ-ფეხი შეკრული აქვს.

როგორც ჩანს, ეს გეგმა აქვთ, რომ ჩემნაირი ადამიანები შებოჭონ, გაანეიტრალონ ფინანსური წნეხით, მერე პარალელურად იძახონ, რომ ოჯახებზე ზრუნავენ. მაგრამ პატარა ქვეყანა ვართ და ბევრმა გაიგო მათი ფარისევლობა.

მათი მომხრეებიც კი შეცბუნდნენ, როცა გაიგეს, რომ პატარა ბავშვების მამა დამაჯარიმეს. რიტორიკა, რასაც გვაჩრიან ცხვირ-პირში, არის სიყალბე და არაფერი ზრუნვასთან, მოქალაქეების კეთილდღეობასთან, ოჯახების გაძლიერებასთან და ბავშვების ზრუნვასთან საერთო არ აქვს“, – ამბობს დათო სიმონია.

მისი აზრით, ვისაც შვილები ჰყავს, ყველა ხვდება, რომ გარემო, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ შექმნა, ნეგატიურად აისახება ბავშვებზეც.

„დაძაბული და აგრესიულები გახდნენ.

არაფერს ვამბობ გიორგი ოკმელაშვილის შვილზე, რომელსაც აქციაზე ვხედავ ხოლმე. ვერ გაიგო, სად წაიყვანეს მამა და როგორ გაქრა მისი ცხოვრებიდან.

ეს დაუცველობა და დაძაბულობა იგრძნობა ყველგან – ქუჩაში თუ სკვერში.

ახალ სიცოცხლეს აშენებდე იქ, სადაც დასასრული ბავშვებს ხან შადრევნებში ელოდება, ხან – პარკებში, ხან – ორმოებში, ადვილი არაა. მე და ქეთი ერთმანეთს გამოვტყდომივართ, რომ პარკში როცა გაგვყავს ბავშვი სათამაშოდ, ორივენი უცნაურად დაძაბული ვართ, როცა, მაგალითად, სინათლის ბოძს ეხება ბავშვი ან საკანალიზაციო ჭას უახლოვდება, რადგან გვახსოვს, რამდენი ბავშვი შეეწირა მიუხედავ ინფრასტრუქტურას.

უნდობლობა გვაქვს იმ გარემოს მიმართ, სადაც ბავშვებს ვზრდით. მინიმუმ იმას მაინც გვინდა მივაღწიოთ, რომ ჩვენი შვილები კორუფციით დაუნაღმავ პარკებსა და სივრცეებში გავასეირნოთ.

ყველა ადგილისთვის და ნაწილისთვის გვინდა ვიბრძოლოთ. „ნამახვან ჰესის“ პროტესტის გამოც, ამიტომ ჩავედი ტვიშში, ამიტომ დავრგეთ მაკა სულაძის ეზოში ვაზი ჯიუტად, იმის ნიშნად, რომ არ მოკვდება ეს ადგილი, აყვავდება და ვენახიც გაიზრდება.

თუმცა მომავლის ეს გაურკვევლობის შეგრძნება, რომელიც არა მხოლოდ მშობლებს, ნებისმიერ ადამიანს გვაქვს უკვე ამ ქვეყანაში, ჩვენი მენტალური ჯანმრთელობის მტერია.

ბაღსაც კი როცა ვარჩევთ ჩვენი შვილისთვის, იმდენად დიდი უნდობლობა გვაქვს სახელმწიფო სისტემების მიმართ, ვფიქრობთ, იქ რომ რამე მოხდეს და სასამართლო დაგვჭირდეს, რა უნდა ვქნათ? ასეთი სერვისებიც კი არ გვიმაგრებს ზურგს, როგორც მშობელს და როგორც მოქალაქეს. პოლიციის სტანდარტები ისე დაწიეს, ახლა საკუთარი თავებიღა შეგვრჩა მხოლოდ იმედად“, – გვეუბნება დათო სიმონია.

მისი აზრით, ხალხს და „ქართულ ოცნებას“ იმდენად განსხვავებული ინტერესები აქვთ ამ ქვეყნის მიმართ, რომ ეს სეგრეგაციაც თითქოს ბუნებრივად ხდება.

„დასასვენებლადაც კი სხვა ქვეყნებში დადიან და დაჰყავთ შვილები. საერთოდ, სხვა ქვეყნებში უნდათ რომ იცხოვრონ. ქართული მიწა, ეს რესურსები მათთვის ბიზნესაქტივია, რომელიც უნდათ გამოიყენონ. მე მგონი, ასე არ უყურებს ეს ხალხი საქართველოს, რომ „ჩვენი ქვეყანაა“, რომ აქ შექმნილი გარემო, ეკოლოგია შვილებს უნდა გადავაბაროთ.

ჩვენ იმდენად განსხვავებული ინტერესები გვაქვს და იმდენად განსხვავებული ადამიანები ვართ, უნებურად გვმიჯნავენ. სინამდვილეში, ჩვენ თუ კონტექსტს გადავხედავთ, შეურაცხყოფა, გინება და ასეთი არაჯანსაღი ფორმები, რომელიც არც მე მომწონს, მათი დამკვიდრებულია. ამიტომ იმ სტუდენტების უფრო მესმის, თურმე ლაშხის შვილები ცუდ მდგომარეობაში რომ ჩააყენეს, რადგან ის გარემო, რაშიც ამ მცირეწლოვან ბავშვებს მოუწიათ აღმოჩენა, არის მათი დედის – ლაშხის და მისი თანაგუნდელების შექმნილი.

თუ ვინმეს გინება აწუხებდა, მაშინ უნდა ჰქონოდათ რეაქცია, როცა პარლამენტარები აგინებდნენ მოქალაქეებს და ამკვიდრებდნენ ასეთ სტანდარტს. თუ ბავშვების ბედი მართლა გვაწუხებს, მათზე ზრუნვა კაფეში კი არ უნდა წყდებოდეს, არამედ იმ გარემოდან, სადაც ვცხოვრობთ და სადაც ჩვენი შვილები ჩვენდა უნებურად აღმოჩნდებიან.

არც ერთი ბავშვი არ იმსახურებს იმის ყურებას, თუ როგორ უყვირიან მის მშობელს. ასეთ გარემოში არავის შვილი არ იქნება დაცული და უსაფრთხოდ, ეს არის ყველაზე შემაშფოთებელი ჩემთვის“, – გვითხრა დათო სიმონიამ.

„სოფლები დღითიდღე იცლება, ცარიელდება მერხები“

„ის, ვინც უნდა იცავდეს ჩვენი შვილების უფლებებსა და უსაფრთხოებას, გვამუნათებს, რომ მათი შვილების გვერდით არც კი მოვიხსენიოთ. სწორედ ეს უთანასწორობა არ უნდოდათ ამ „რადიკალებს“.

ჩვენთვის უნდათ რუსული სინამდვილე, სიღარიბე, რომ ვიყოთ სოციალური დახმარების ხარჯზე, საარჩევნოდ გადმოგდებული კარტოფილის შემყურენი და თვითონ იყვნენ ძვირფას სკოლებში, კარგ ქვეყნებში იარონ, ისეირნონ და თურმე არც უნდა ვახსენოთ ჩვენი შვილები მათთან, რომლებიც რუსული მომავლისთვის ემეტებათ.

თვითონ საყიდლებზეც კი ევროპაში უნდა იარონ“, – ამბობს სოფო გოგოხია, ეროვნული ჯილდოს მფლობელი პედაგოგი.

მისი შეფასებით, ეს მიზანმიმართული პოლიტიკა „იმ ყველაფრის დაგვირგვინებაა, რისთვისაც მოვიდა „ოცნება“ ხელისუფლებაში“.

„ლაშხიც რუსულ საქმეს აკეთებს, ეს მისი დავალებაა, მაგრამ მათ პროპაგანდას არ უნდა წამოეგონ სხვა ადამიანები. ახლა მაინც დაინახონ, ვის უნდა ჩვენი შვილების მონობა, რომ ვერასდროს ამოისუნთქონ, რომ მონური მენტალიტეტით იცხოვრონ.

ჩვენს სამყაროში, სადაც ჩრდილოეთ კორეა არსებობს, ყოველთვის არის იმის საშიშროება, რომ შეიძლება ჩვენც დავემსგავსოთ ასეთ ქვეყანას, ამიტომ ძალიან ფრთხილად უნდა ვიყოთ. ბევრი ადამიანი უნდა აცნობიერებდეს იმას, რომ „დღეს მე არ მეხება“, „მოდი, ჩუმად ვიქნები“, „სხვა გამოვიდეს“, „სხვისი საქმეა“, – ასე არ არის.

ყველას შეეხება ერთ დღეს, ყველას შვილს შეეხება, ყველას შვილიშვილს, ყველას მოსწავლეს, ყველას ნათესავს მიადგება ერთხელ ზიანი და მერე გვიანი რომ არ იყოს ხმის ამოღება და ხმის ამომღებიც რომ არ დარჩეს ისედაც დაცარიელებულ ქვეყანაში, სადაც ერთი ოჯახის წევრი მინიმუმ ყველა ბავშვს ენატრება, მანამ უნდა ვიმოქმედოთ.

ეს მაინც როგორ არ აბრაზებს ადამიანებს, რომ ვიღაც ლაშხი ამბობდეს, „რადიკალების“ გვერდით ჩემი შვილები არ ახსენონო. საერთოდ როგორ შეიძლება ასეთი რამე ხმამაღლა თქვას ადამიანმა. ამდენს რომ ბედავს, ესე იგი, საკუთარი ბოსტანი ჰგონია ეს ქვეყანა.

დედაზე გვესაუბრებიან, როცა სილის გაწვნის გამო ქალს ასამართლებენ. აქეთ ახალგაზრდებს ურტყამენ წიხლებს, ათრევენ ქალებს, გოგოებს, ბავშვებს და პარალელურად, ამბობენ, რომ უწმაწური სიტყვები უნდა აიკრძალოს.

აბსურდის მწერალს შეშურდებოდა ის, რაშიც გვაცხოვრებენ“, – ამბობს სოფო გოგოხია.

მისი თქმით, ქვეყანა, სადაც სოფლები დღითიდღე იცლება და ცარიელდება მერხები, „ხელისუფლებად“ წოდებული პარტია ბავშვების დახარისხებას ცდილობს.

სახალხო დამცველის ანგარიშის თანახმად, 2024 წელს მოსწავლის სტატუსი 10 800 ბავშვს შეუჩერდა. უცხოეთში წავიდა 3 900 მოსწავლე.

„წელს, მაგალითად, პირველკლასელების მიღების მხრივ ძალიან კრიზისული ვითარებაა. სოფლის სკოლებში ძალიან ცოტა ბავშვია. ბავშვებისგან დაცლილია სკოლები, სოფლები, ქუჩები, ბებია-ბაბუების ამარად დატოვებული ბავშვები ხომ თავის მძიმე შედეგებს გამოიღებს მომავალში? ნარკომანია ყვავის, იზრდება წამალდამოკიდებული ახალგაზრდების რიცხვი. ეს არ ყოფილა პრობლემა და ამ დროს, იმის მტკიცებაში უნდა ვხარჯავდეთ დროს, რომ ყველა ბავშვი თანასწორია და ყველას უფლება ერთნაირად უნდა დავიცვათ.

არც ჩვენ და არც ჩვენს შვილებს დაუმსახურებიათ ის, რომ ექიმი, წამალი და განათლება სანატრელი გვქონდეს. მათ არ დაუმსახურებიათ რუსული რეჟიმის საქართველო, მათ უნდა ჰქონდეთ თავისუფალი ქვეყანა“, – ამბობს სოფო გოგოხია.

მისი აზრით, ადამიანები, რომლებიც ცდილობენ წაართვან საკუთარ მოქალაქეებს მომავალი, „კიდეც დასანქცირდებიან, კიდეც დაისჯებიან, რადგან 21-ე საუკუნეა, არ დარჩება მათი არც ერთი განცხადება, ფოტო თუ ვიდეო შთამომავლობას გაუშიფრავი და დღესაც ჩანს და მომავალში უკეთ გამოჩნდება, ვინ არის რადიკალი და ვისი შვილისთვის ვის რა მომავალი უნდა“.

„არა მარტო ბავშვები, მათი უფლებადამცველებიც საფრთხის ქვეშ ვართ“

ბავშვთა უფლებადამცველი, არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი თამარ გაბოძე გვიყვება, რა უარესდება ბავშვების ცხოვრებაში „ქართული ოცნების“ რეპრესიული პოლიტიკით.

თამარი ამბობს, რომ რეპრესიული კანონების მიღების შემდეგ, საქართველოში არა მხოლოდ ბავშვები არიან საფრთხის ქვეშ, არამედ მათი უფლებადამცველებიც, რადგან „ოცნების“ ხელისუფლება უფლებადამცველ ორგანიზაციებს უცხო ქვეყნის აგენტებად მოიხსენიებს.

„ბოლო პერიოდში არაერთხელ გავხდი კრიტიკის სამიზნე მხოლოდ იმიტომ, რომ ბავშვების უფლებების გაუარესებასა და საფრთხეებზე ვწერდი ფეისბუქში. მაგალითად, მაისში, მსგავსი პოსტის გამოქვეყნების შემდეგ, ხუთ წუთში დამირეკა ერთ-ერთი სკოლის დირექტორმა და ბავშვებთან შეხვედრა გამიუქმა.

ვფიქრობ, ეს იყო შეთანხმებული გადაწყვეტილება, რადგან უკანასკნელ პერიოდში გართულდა ღონისძიებების ორგანიზება, რაც მანამდე პრობლემა არ ყოფილა“, – გვიტხრა თამარ გაბოძემ.

მისი თქმით, თუ მათ მსგავსი შეხვედრების შესაძლებლობა აღარ ექნებათ ბავშვებთან, მეტი ბავშვი დარჩება ინფორმაციის გარეშე.

„მნიშვნელოვანია ასწავლო ბავშვებს თავიანთი უფლებები და ასწავლო მათი პრაქტიკაში გამოყენებაც, რადგან ბევრი კვლევით არის დადასტურებული, რომ საფრთხეში მყოფი ბავშვები არიან მარტო და სწორედ ასეთ დროს უნდა იყვნენ ისინი ინფორმაციით აღჭურვილნი, რომ როგორმე არ დაექვემდებარონ ძალადობას და შემცირდეს ეს გამოწვევა“, – ამბობს თამარ გაბოძე.

მისი თქმით, ბავშვები მოკლებულნი არიან შესაძლებლობებს, მარტო, დახმარების გარეშე იდავონ თავიანთი უფლებების დასაცავად.

„ამ წლების განმავლობაში ჩვენ გვქონდა ასამდე საქმე ბავშვების უფლებების დარღვევის.

ბევრი საქმე იყო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი: შშმ ბავშვის სკოლიდან გაგდების საკითხი, რომელმაც ჩვენი დახმარებით მოიგო სასამართლო და სკოლას 10 ათასი ლარი კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა; ფსიქიატრიულიდან ბავშვების ოჯახში გადაყვანის საკითხი; სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების დაცვის საკითხი და ასე შემდეგ. ყველა ეს ბავშვი იქნება კიდევ უფრო დაუცველი.

ბოლო ხუთი თვის განმავლობაში სისხლის სამართლის წესით 500-ზე მეტი ბავშვი იქნა დაზარალებულად ცნობილი. რეალურად კი გაცილებით მეტი ბავშვია ყოველდღიურად უფლებების დარღვევის და ძალადობის მსხვერპლი. იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფოს გაეძლიერებინა ბავშვები და მათი უფლებადამცველები, არაერთი რისკის ქვეშ დაგვაყენა“ – ამბობს თამარ გაბოძე.

ის საუბრობს სოციალურ უთანასწორობაზეც, რასაც არაერთი ბავშვის სიცოცხლე შეეწირა.

„შვიდი ბავშვი მხოლოდ იმიტომ დაიღუპა, რომ სახელმწიფომ გადაუჭრა დენი, გაზი და მოუწიათ სანთლის ანთება. ეს არ არის მხოლოდ ტრაგედია, ნათელი მაგალითია იმის, თუ როგორ უთანასწორო მდგომარეობაში არიან ბავშვები. მაღალჩინოსნების შვილები არასდროს ჩავარდებიან ასეთ მდგომარეობაში, რომ ელექტროენერგია გაუთიშონ, სანთელი აანთონ და ჩაიგდონ თავი საფრთხეში.

ის, რომ „ოცნების“ დეპუტატი ამბობს – „ჩემს შვილს თქვენსას ვერ შეადარებ“ – არის უდიდესი ტრაგედია. არ შეიძლება ასეთი დეპუტატი საერთოდ გააკარო ბავშვებს, ბავშვის უფლებებს, რომელიც პირდაპირ აცხადებს, რომ კი, ჩემი ბავშვის უფლება იქნება დაცული, თქვენის – არა“, – ამბობს თამარ გაბოძე.

ომბუდსმენის 2024 წლის ანგარიშის მიხედვით, გასულ წელს საქართველოში 144 გოგო და 11 ბიჭი გახდა სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი. ამავე პერიოდში, 44-მა ბავშვმა „შექმნა ოჯახი“.

„დღემდე პრობლემაა ბავშვებისთვის სათანადო სქესობრივი განათლება, რომელიც ბავშვების ძალადობისგან დაცვის ყველაზე კარგი შესაძლებლობაა.

ის, რაც სტატისტიკაში ხვდება, უბრალოდ შემთხვევითი გამოვლენაა, როცა უკვე მძიმე შედეგები დგება, სახელმწიფო კი არ იჩენს სათანადო ძალისხმევას, ხელი შეუწყოს ამგვარი შემთხვევების გამოვლენას ან პრევენციას“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი, იურისტი.

მისი თქმით, ბავშვთა უფლებრივი მდგომარეობის გამწვავება უკავშირდება ეფექტური პოლიტიკის არარსებობას და თავად მმართველი ძალის დღის წესრიგიდან ბავშვთა საკითხების გაქრობას.

„ამ ყველაფერს ემატება კიდევ ერთი პრობლემა, – ძალადობის საქმეებზე გამოძიების გაჭიანურება, რაც ბავშვებს ტოვებს დაცვის მექანიზმების მიღმა.

პრობლემად რჩება სპეციალისტების ნაკლებობა, რომლებიც ვალდებულნი არიან, დროულად ამოიცნონ ძალადობის ნიშნები და დროულად გადაამისამართონ ბავშვები სოციალურ მუშაკთან და პოლიციასთან.

პრობლემაა მოძველებული, დისკრიმინაციული კანონმდებლობა სქესობრივ დანაშაულებთან მიმართებით, რაც აზარალებს ბავშვებსაც“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.

მისი შეფასებით, ის ფონი, რომელიც „ოცნებამ“ შექმნა ქვეყანაში, ყველა სფეროზე ახდენს გავლენას: „ფარას“ რეპრესიული კანონით არასამთავრობოების გაუქმება სერიოზული დანაკლისი იქნება, რადგან სწორედ ეს ორგანიზაციები იცავდნენ ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების უფლებებს უსასყიდლოდ.

„არ მახსენდება ტრენინგი ბავშვთა უფლებებზე, ბავშვთა მიმართ ძალადობაზე, რომელიც საერთაშორისო მხარდაჭერის გარეშე ჩატარდა. შესაბამისად, ასეთი ცოდნაც შეიზღუდება.

ისეთი მნიშვნელოვანი ცენტრი, როგორიცაა, მაგალითად, „ბარნაჰუსი“, ძალადობის მსხვერპლი ბავშვებისთვის, სწორედ საერთაშორისო მხარდაჭერით შეიქმნა და ასეთი სერვისი უნდა გახსნილიყო რეგიონებშიც, მაგრამ ახლა ამასაც საფრთხე ემუქრება“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.

მისი თქმით, სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის გაუქმებაც, რომელიც საკმაოდ ეფექტურად იძიებდა სექსუალურ დანაშაულებთან, პირადი ცხოვრების ხელყოფასთან დაკავშირებულ შემთხვევებს, ასევე შეასუსტებს ბავშვების დაცვას მსგავსი დანაშაულისგან.

მისი თქმით, მიტაცებული სახელმწიფო ინსტიტუტებისა და უსამართლო სასამართლოს ფონზე, გაიზარდა კრიმინალური სუბკულტურისადმი მიმართვიანობაც, რაც, ასევე, „ქართული ოცნების“ პოლიტიკის დამსახურებაა.

„2024 წელს ჩატარდა კვლევა, რომელიც ეხებოდა კრიმინალური სუბკულტურის გავლენას საზოგადოებაზე და გამოკითხულთა 30% ამბობდა, რომ მოზარდებში გაიზარდა ამ სუბკულტურისადმი ნდობა. ხოლო 21%-მა თქვა, რომ მის მიმართ ჩაგვრისა და უსამართლობის მოსაგვარებლად არა პოლიციას, არამედ კრიმინალურ ავტორიტეტს მიმართა.

ეს ყველაფერი გამოწვეულია მართლმსაჯულების ორგანოების მიმართ სრული უნდობლობით“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.

_______________

მთავარ ფოტოზე: „ოცნების“ პარლამენტარები – მარიამ ლაშხი და ნინო წილოსანი/21 წლის სინდისის პატიმრის, მათე დევიძის ბებია და და მას შემდეგ, რაც მათეს 4,6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო სვეტიცხოვლის ტაძრის სრულ რეაბილიტაციას გეგმავს, რისთვისაც საჭიროა პროექტირება და სხვადასხვა სამუშაოები, მათ შორის დროებითი გადახურვის მოწყობა.

სააგენტოს ინფორმაციით, 2025 წლის მარტში სვეტიცხოვლის ინტერიერში წყალმა გაჟონა. მიუხედავად იმისა, რომ „ტაძარში წყლის ჩადინების საფრთხე დროებით აღმოიფხვრა, საჭიროა გადახურვის სრული კვლევა და დაზიანებული ლორფინის გადაწყობა/ახლით ჩანაცვლება“. წინააღმდეგ შემთხვევაში „არსებობს წყლის განმეორებითი გაჟონვის საფრთხე“.

„ძეგლზე ამჟამად შექმნილი ვითარებისა და წინა წლებში ჩატარებული კვლევების გათვალისწინებით, აუცილებელია დაიწყოს სვეტიცხოვლის ტაძრის სრული, კომპლექსური რეაბილიტაცია. ამ მიზნით, პირველ ეტაპზე აუცილებელია ქართველი და უცხოელი სპეციალისტების მიერ ჩატარდეს ტაძრის ექსტერიერისა და ინტერიერის სრულყოფილი შესწავლა და საპროექტო/კვლევითი დოკუმენტაციის მომზადება“ – წერს სააგენტო.

სააგენტო „ტაძრის საპროექტო/კვლევითი დოკუმენტაციის მომზადების ხელშეწყობის მიზნით“ ამ ეტაპზე 762 ათასი ლარის ტენდერის გარეშე დახარჯვას გეგმავს. შესაბამისი განაცხადით ეროვნულმა სააგენტომ შესყიდვების სააგენტოს უკვე მიმართა.

სააგენტოს განაცხადის მიხედვით 652 000 ლარი დაიხარჯება შემდეგი საქონლისა და მომსახურების შესყიდვაზე:

„ტაძრის ინტერიერის და სხვენის 3D სკანირება; კედლის მხატვრობის ფოტოფიქსაცია და 3D სკანირება; გეოლოგიური/გეოდეზიური და სტრუქტურული კვლევა; სახურავის და სხვენის თერმოგრაფიული კვლევა; სახურავის, კამარების და აგურის კედლების სტრუქტურული კვლევა; ბზარების მონიტორინგის სისტემის განახლება და ახალი სენსორების შეძენა/მოწყობა; ტაძრის სრულ პერიმეტრზე მოსაწყობი ახალი ხარაჩოს ტექნიკური დოკუმენტაციის და პროექტის მომზადება; ტაძრის დროებითი გადახურვის პროექტის მომზადება; პროექტირების ეტაპზე ინტერიერში და ექსტერიერზე დროებით განსათავსებელი ხარაჩოს მოწყობის პროექტის მომზადება; ამწე კალათის ქირავნობა განსახორციელებელი სამუშაოებისთვის“.

სააგენტო წერს, რომ აღნიშნული საქონლისა და მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვები განხორციელდება ეტაპობრივად, 2025 წლის განმავლობაში.

ცალკე 110 000 ლარი დაიხარჯება „ტაძრის გუმბათის დროებითი გადახურვის მოწყობის სამუშაოების პროექტირების ეტაპზე ინტერიერში და ექსტერიერზე დროებით განსათავსებელი ხარაჩოს მოწყობის და დაშლის სამუშაოებში“.

„საპროექტო/კვლევითი მომსახურება, საფუძვლად დაედება ტაძრის სრული სარეაბილიტაციო დოკუმენტაციის შედგენასა და მის საფუძველზე ფიზიკური სამუშაოების დაწყებას, რომლის ფარგლებშიც სხვა სამუშაოებთან ერთად მოხდება ტაძრის არსებული საბურველის [ლორფინის] მთლიანად ან ნაწილობრივ შეცვლა, ტაძრის სტრუქტურული გამაგრება, წყალამრიდი სისტემის მოწყობა და სხვა.“ – აღნიშნულია სააგენტოს განაცხადში.

„2025 წლის 22 მარტს უხვი ნალექის შედეგად სვეტიცხოვლის ტაძრის ინტერიერში, კერძოდ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დაფიქსირდა წყლის ინფილტრაცია. აღნიშნული ფაქტის გამოვლენისთანავე, სააგენტომ უზრუნველყო საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, რის შედეგადაც ჩატარდა პირველადი გადაუდებელი და მოკლევადიანი საკონსერვაციო სამუშაოები…

სააგენტომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრს აპრილის თვეში მიაწოდა დეტალური ინფორმაცია მიმდინარე წლის 22 მარტიდან ძეგლზე გამოვლენილი დაზიანებების, მისი საკონსერვაციო მდგომარეობისა და ჩატარებული გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოების თაობაზე. მხარეებს შორის გაიმართა ონლაინ შეხვედრა, სადაც მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრისა და მისი მრჩეველი ორგანოების [ICOMOS; ICCROM] მხრიდან გამოითქვა სრული მზადყოფნა მიმდინარე და სამომავლო სამუშაოებში მათი ჩართულობისა და რეკომენდაციების მოწოდების თაობაზე.

შეხვედრაზე მრჩეველთა ორგანოების მხრიდან მოწონებულ იქნა განხორციელებული პირველადი გადაუდებელი და პრევენციული საკონსერვაციო სამუშაოების მეთოდოლოგია, ასევე, ხაზი გაესვა კომპლექსური, მულტიდისციპლინური და გრძელვადიანი საკონსერვაციო სამუშაოების ჩატარების გადაუდებელ აუცილებლობას.“ – წერს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო.

• სააგენტო ასევე წერს, რომ „სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი 1994 წლიდან სამთავროს მონასტერსა და ჯვრის მონასტერთან ერთად შეტანილია UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში, სახელწოდებით „მცხეთის ისტორიული ძეგლები“.
• 2009 წელს, მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 33-ე სესიაზე, მცხეთის ისტორიული ძეგლები გადატანილ იქნა საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა ნუსხაში, ხოლო 2016 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის მე-40 სესიის გადაწყვეტილებით, მცხეთის ისტორიული ძეგლები დაბრუნებულ იქნა მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში.
• 2018 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 42-ე სესიაზე მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, სახელმწიფო ვალდებულია, შეასრულოს 2018 წლის თებერვალში განხორციელებული მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის /ICOMOS/ICCROM-ის ერთობლივი რეაქტიული მონიტორინგის მისიის მიერ მცხეთის ისტორიული ძეგლების, მათ შორის სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის, საკონსერვაციო მდგომარეობის გაუმჯობესების თაობაზე მიღებული რეკომენდაციები“.

აღსანიშნავია, რომ მსოფლიო მემკვიდრეობის კიდევ ერთი ძეგლის, გელათის ტაძრის რეაბილიტაცია 2018 წელს დაიწყო, თუმცა, უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოების გამო ძეგლს სერიოზული პრობლემები შეექმნა.

2023 წელს კი გელათის რეაბილიტაციის საკითხი მთავრობამ საპატრიარქოს გადაულოცა.

გელათი დღესაც ხარაჩოებშია.

ამ თემაზე „ბათუმელების“ არქივიდან:

რა დაემართა გელათს – ფაქტები და კომენტარები

See more

 

ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მედიცინის დოქტორი ლაშა უჩავა ფეისბუქზე ეხმიანება საქართველოში მიმდინარე პოლიტიკურ მოვლენებს.

„ბათუმელები“ სრულად გთავაზობთ ლაშა უჩავას ფეისბუქზე გამოქვეყნებულ ტექსტს:

„თქვენ ექიმები ხართ, თქვენი საქმე აკეთეთ!“

არ არსებობს პროფესია, რომელიც გავალდებულებს, ჩუმად იყო, როცა უყურებ უსამართლობას. როცა მშვიდობიან ახალგაზრდებს სცემენ, როცა უსამართლოდ ასამართლებენ და ციხეში სვამენ, როცა მედიას ხმის ამოღების საშუალებას არ აძლევენ, როცა სამოქალაქო პროტესტს ახშობენ — ეს აღარ არის ჩვეულებრივი პოლიტიკური პროცესი. ეს არის ბრძოლა ადამიანობაზე, ეს არის ბრძოლა თავისუფლებაზე

როგორც ექიმს, ჩემი საქმე მხოლოდ სხეულის კი არა, ადამიანობის დაცვაც არის.

როცა სხეულებს ცემით ანგრევენ და გონებას შიშით მართავენ — ეს ჩემს საქმესაც ეხება.

როცა სისტემა არა ავადმყოფობას, არამედ თავისუფალ აზრს ებრძვის — ყველა მოქალაქემ უნდა ამოიღოს ხმა, თუნდაც თეთრი ხალათით და ეს სურვილი კი არა ვალდებულებაა

ვინც ამბობს, „ყველამ თქვენი საქმე აკეთეთ“, უნდა იცოდეს — ჩემი საქმეა დავიცვა სიცოცხლე, სამართლიანობა და თავისუფლება, ისევე, როგორც ნებისმიერი სახელმწიფოსი, რასაც კონსტიტუცია ავალდებულებს და ისევე, როგორც ნებისმიერი ადამიანის, რასაც მისი მოქალაქეობრივი ვალი ავალდებულებს.

თითქმის ყველა ფაკულტეტზე და მათ შორის მედიცინის ფაკულტეტზე ისწავლებოდა სამოქალაქო თავდაცვა, სადაც გვასწავლიდნენ საკუთარი თავის და სხვის დაცვას, რეპრესიებისგან, საფრთხეებისგან და ასე შემდეგ. დიახ, სწორედ ამიტომ არ ვარ ჩუმად და არ შეიძლება იყო ჩუმად, რადგან დღეს – ისინი, ხვალ – ჩვენ და ზეგ თქვენ იქნებით სისტემის მსხვერპლი.

არის მომენტები, როცა ექიმის პროფესია არ მთავრდება კლინიკაში, არ მთავრდება დუმილით და „ნეიტრალობით“.

„თქვენ ექიმები ხართ, თქვენი საქმე აკეთეთ!“

მიპასუხეთ, როცა ქუჩაში, ჩემი პაციენტი უსამართლოდ ცემით მიჰყავთ – ჩემი საქმე სად მთავრდება?

როცა ციხეში ხვდება ახალგაზრდა, რომელსაც გუშინ რჩევას ვაძლევდი – ჩემი საქმე ამ დროს რას მეუბნება?

როცა მჩაგვრელ ხელისუფლებას მხოლოდ სიჩუმე აძლიერებს – ექიმი უნდა გაჩუმდეს?

ვინც მართლა საკუთარი საქმის კეთებას გვისურვებთ — უნდა იცოდეთ:

სწორედ ამ საქმის ნაწილია და ზოგადად ადამიანობის ნაწილია — ადამიანის უფლებების დაცვა და სხვის ჩაგვრაზე ხმის ამოღება, მანამ, სანამ მჩაგვრელი შენთან მოვა“.

________________

ფოტოზე: ლაშა უჩავა/facebook

დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციების მონაწილეს, 21 წლის მათე დევიძეს 4 წლითა და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

გადაწყვეტილება მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა მიიღო.

პროკურატურა მას ედავებოდა სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას, რაც გულისხმობს პოლიციელზე თავდასხმას მის სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით.

განაჩენის გამოცხადებას მათე დევიძე არ დასწრებია. მან მოკლე სიტყვით მიმართა დარბაზში მსხდომებსა და საზოგადოებას, შემდეგ კი დარბაზი დატოვა.

„სინათლის საძიებლად უსასრულო წყვდიადში“ – ასე გამოსძახა დარბაზში მსხდომებს მათე დევიძემ მაშინ, როცა ხელბორკილებით გაჰყავდათ.

გთავაზობთ მათე დევიძის დასკვნით სიტყვას სრულად:

„სალამი თანამებრძოლებო!

ეს სიტყვა ჩემთვის ყოველთვის ასოცირდებოდა შუა საუკუნეებთან, მაგრამ, როგორც ჩანს, დღეს არსებობს ისეთი გარემოება, რომ თანამებრძოლები უნდა ვიყოთ ერთმანეთის.

იცით ყველამ, რომ აქ მხოლოდ თქვენს სანახავად მოვდიოდი და დღეს ალბათ ბოლო დღეც იქნება. ვფიქრობ, დიდი ხანი ვეღარ გნახავთ. მეც მაქვს პატარა იმედი, მაგრამ, რაღაცა იქნება, რა …

იცით ყველამ, რომ თელავიდან ჩამოვდიოდი თბილისში აქციებზე… – ბოდიში, ვნერვიულობ, ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი დღეა დღეს – …ჩამოვდიოდი აქციებზე, რადგან თანამოაზრეებთან ერთად გამეპროტესტებინა მშვიდობიანი პროტესტით ევროკავშირის კურსიდან გადახვევა.

19 ნოემბრის გამთენიისას, ჭავჭავაძის გამზირზე როცა დაიწყო ფორმიანმა დაჯგუფებამ იმ პატარა ლამაზი სამყაროს დანგრევა, მაგ დროს ორი დღის უძილო ვიყავი. ძალიან, ძალიან დაღლილი ვიყავი და ვერ გავაცნობიერე, რა ხდებოდა.

როცა დაიწყეს ჩვენზე გადამეტებული ძალის გამოყენება, მე მოვყევი ამ შეხლა-შემოხლაში. ვეცადე გავრიდებოდი, მაგრამ ეს ვერ მოვახერხე. იცით, შემდეგ რაც მოხდა.

[რამდენიმე წუთით გაჩუმდა და ფიქრობს. მოსამართლემ შესთავაზა დაჯდომა, მაგრამ უარი უთხრა და საუბარი ფეხზე მდგომმა გააგრძელა.]

მაშინ, როცა ამდენი ჟურნალისტი და ახალგაზრდა დასისხლიანებული იყო, ვინმე პოლიციელი არის თუ არა პასუხისგებაში მიცემული?! თქვენ შეგიძლიათ გააკეთოთ შედარება ჩვენსა და მათ შორის.

ისინი არიან სისხლიან ძალაუფლებასა და ფულს ამოფარებული და ჩვენ ვართ ახალგაზრდები, რომლებიც სისხლს დავუდექით პირისპირ. ჩვენ გვწირავთ მხოლოდ იმიტომ, რომ თქვენს მბრძანებელს შეუსრულოთ ბრძანება.

მაპატიეთ, მეგობრებო, მაგრამ მე უნდა დავტოვო დარბაზი. იმიტომ, რომ არ შემიძლია ამ გადაწყვეტილების მოსმენა. მაპატიეთ, მაგრამ ვტოვებ თქვენს ბინძურ სამფლობელოს და იმედი მაქვს, თქვენ სახეს აღარასდროს ვნახავ [მიმართავს მოსამართლეს]“, – თქვა მათე დევიძემ.

_____________

ფოტოზე: მათე დევიძე აქციაზე. 

„სოციალურ მედიაში გამოხატვის თავისუფლების პრაქტიკული შეზღუდვა განსაკუთრებით საგანგაშოა იმ ფონზე, როდესაც თავად „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირები, საჯარო მოსამსახურეებთან ერთად, მრავალი წელია, ჩართულნი არიან შეურაცხმყოფელ და სიძულვილის კამპანიაში ხელისუფლების კრიტიკოსებისა და მოწყვლადი ჯგუფების წინააღმდეგ.

ამასთან ერთად, ქვეყანაში დამკვიდრებული პრაქტიკით, საჯარო მოსამსახურეები უმეტესად პასუხს არ აგებენ სოციალური მედიით საარჩევნო კამპანიაში უკანონოდ ჩართვის გამო,“ – „სამართლიანი არჩევნები“ ეხმაურება „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებულ რეპრესიულ კანონს.

„სამართლიანი არჩევნები“ საგანგაშოდ მიიჩნევს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსების მიერ შსს-ში შეტანილ საჩივრებს, რომლებიც აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების წინააღმდეგაა მიმართული, მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ სოციალურ ქსელებში საჯარო პირების მიმართ კრიტიკული აზრი ამ პირებისთვის მიუღებელი ფორმით გამოთქვეს.

„მსგავსი პრაქტიკა წარმოადგენს „ქართული ოცნების“ მიერ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ გადადგმულ მორიგ სახიფათო ნაბიჯს,“ – ნათქვამია „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადებაში.

გუშინ, 11 ივნისს, ცნობილი გახდა, რომ „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებმა შსს-ში უჩივლეს 17 პირს Facebook-ზე დაწერილი პოსტების გამო.

აღნიშნული საჩივრები ეფუძნება საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში 2025 წლის  6 თებერვალს „ქართული ოცნების“ მიერ დამატებულ 173¹⁶ მუხლს, რომლის თანახმადაც, საქართველოს სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის, სახელმწიფო მოსამსახურესთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, მასზე შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და მის მიმართ სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან ან საქმიანობასთან დაკავშირებით  იწვევს პირის დაჯარიმებას 1,500 ლარიდან 4,000 ლარამდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 45 დღემდე ვადით.

„სამართლიანი არჩევნები“ წერს, რომ ამ ცვლილებების მიღების შემდეგ არაერთი მოქალაქის წინააღმდეგ იქნა საჩივარი წარდგენილი, რაც მეტწილად, მათ მიერ პოლიტიკური თანამდებობის პირებთან დაკავშირებით კრიტიკული მოსაზრებების გამოხატვის (მათ შორის სოციალური მედიით) გამო ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრებას ისახავდა მიზნად.

„საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში განხორციელებული ცვლილებები და მათი პრაქტიკული იმპლემენტაცია ქმნის გამოხატვის თავისუფლების თვითნებური და კონსტიტუციის/საერთაშორისო სტანდარტების საწინააღმდეგოდ მისი შეზღუდვის რისკებს.

საქართველოს კონსტიტუციით დაცული გამოხატვის თავისუფლება წარმოადგენს დემოკრატიული საზოგადოების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობას.

გამოხატვის თავისუფლების სულისკვეთება ისეთი იდეებისა თუ შეხედულებების გავრცელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს, რომელიც, არსებითად, დაკავშირებულია საზოგადოებისათვის მნიშვნელოვან საკითხებზე შეხედულებათა მრავალფეროვნებასთან.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ დადგენილი სტანდარტის მიხედვით, გამოხატვის თავისუფლებით დაცულია კრიტიკული შეხედულებების გავრცელება.

გარდა ამისა, პოლიტიკური თანამდებობის პირებსა და საჯარო მოსამსახურეებს, საერთაშორისო სტანდარტების თანახმად, მათ მიმართ გამოთქმული კრიტიკის მიმართ თმენის გაცილებით მაღალი ვალდებულება აქვთ, ვიდრე კერძო პირებს. საზოგადოების ნაწილისთვის შესაძლოა ყოველთვის არ იყოს მისაღები ცალკეული ინდივიდების გამოხატვა, თუმცა აღნიშნული გარემოება გამოხატვას კონსტიტუციურ-სამართლებრივი დაცვის მიღმა მყოფად არ გადააქცევს,“ – ნათქვამია „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადებაში.

“გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელი შეზღუდვა” – საია აქტივისტების და ჟურნალისტების სასამართლოში დაბარებაზე

See more

საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი, დააჯარიმეს 5 000 ლარით.

„აქტივისტად მოვინათლე დღეს! მე კი ვიდექი იქ, სადაც ყველა დედა უნდა მდგარიყო – სინდისის პატიმრების დედების გვერდში!“ – წერს სალომე ზურაბიშვილი ფეისბუქზე.

იგი ჯარიმის ქვითარს აზიარებს, რომელზეც აღნიშნულია, რომ სალომე ზურაბიშვილი დაჯარიმებულია 5 000 ლარით, 2025 წლის 3 მარტს რუსთაველის გამზირზე „შეკრებისა და მანიფესტაციების“ კანონის დარღვევისთვის.

 

საიას ინფორმაციით, სამი წლის ბავშვისთვის გაწეული არასწორი, არაკვალიფიციური სამედიცინო დახმარების შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება დაევალა სამედიცინო დაწესებულებას.

სამი წლის ბავშვისა და მისი ოჯახის ინტერესებს საიას ქუთაისის ფილიალი იცავდა.

„საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, 3 წლის პაციენტი სამედიცინო დახმარებისთვის მიიყვანეს ქუთაისში მდებარე ერთ-ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში. ბავშვს უცხო სხეული (პლასტმასის ბურთულა) ჰქონდა ყურში მოთავსებული და საჭირო იყო მისი  ამოღება.

უცხო სხეულის ამოღებისას ექიმს სამედიცინო იარაღი ჩაუტყდა ყურის სასმენ მილში, რომლის ამოღებაც ვეღარ მოხერხდა. აღნიშნულის შედეგად ბავშვს განუვითარდა სახის ასიმეტრია და დაუზიანდა სასმენი მილი. ბავშვის დიაგნოზია სმენის მეორე ხარისხის დაქვეითება მარჯვენა ყურში, რის გამოც მას მინიჭებული აქვს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსი“, – წერს საია.

მათივე ინფორმაციით, მცირეწლოვანის კანონიერმა წარმომადგენელმა მიმართა „სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს“ და სასამართლოს.

„სააგენტომ გაწეული სამედიცინო დახმარების შემოწმების შედეგად დაადგინა მთელი რიგი დარღვევები. კერძოდ, გამოიკვეთა, რომ ბავშვის მიმართ არ იქნა გათვალისწინებული პედიატრიული გადაუდებელი მდგომარეობების შემთხვევაში პაციენტის საგულდაგულო გამოკვლევის/გასინჯვის მოთხოვნები, დიაგნოსტიკური ტესტების ერთდროული გამოყენების შედეგად არ იქნა შეფასებული რისკები და განხორციელებული მკურნალობა და სხვ.

პროფესიული განვითარების საბჭოს მიერ სამედიცინო დახმარების განმახორციელებელი ექიმის პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხის განხილვისას, ექიმს 6 თვით შეუჩერდა სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედება და დაევალა პროფესიული რეაბილიტაციის კურსის გავლა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ბავშვისა და ბავშვის კანონიერი წარმომადგენლის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხე სამედიცინო დაწესებულებას მათ სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება. ხსენებული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

სასამართლო გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ გაწეულ სამედიცინო დახმარებას შედეგად არ მოჰყვა პაციენტის გამოჯანმრთელება. მეტიც, მისი მდგომარეობა პოსტოპერაციულად გართულდა და საქმეში არსებული მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ ბავშვი დამატებით ოპერაციულ ჩარევას და ხანგრძლივ მკურნალობას საჭიროებს“, – წერს საია.

მათი განცხადებით, სასამართლომ მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას გაითვალისწინა „სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოს“ დასკვნაც.

„სასამართლომ მიუთითა, რომ არასრულწლოვნის ასეთი მდგომარეობა იწვევს განგრძობად ნეგატიურ განცდებს და სტრესს, რის გამოც აშკარა იყო მორალური ზიანის ანაზღაურების წინაპირობები“.

„დღეს რასაც ივანიშვილი და მისი მსახურები აკეთებენ პროპაგანდით და რუსული ტყუილებით, ასევე განსხვავებული აზრის გამო მოქალაქეების ამგვარი დევნით, არის საზოგადოების პროვოცირება, რომ ადამიანები ერთმანეთს კიდევ უფრო დაუპირისპირდნენ. ეს განუკითხაობა და უტიფრობა პოლიტიკური ელიტის მხრიდან იმდენად გამაღიზიანებელია, რომ ადამიანებისთვის ამის გაძლება ძალიან რთულია“, – „საქართველოს საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ აღმასრულებელი დირექტორი ეკა გიგაური „ქართული ოცნების“ რეპრესიებს ეხმაურება.

ეკა გიგაური აქცენტს აკეთებს „ქართული ოცნების“ ქცევაზე, რომ მათ პროპაგანდის საშუალებით ხალხს დააჯერეს, რომ ყველაფერი, რაც მიუღებელია, სინამდვილეში მისაღებია.

„რამდენი წელია აღვივებენ შუღლს ყველა იმ პირის/ჯგუფის მიმართ, ვისაც მათგან განსახვავებული აზრი აქვთ. აჯერებენ საკუთარ მომხრეებს, რომ განსხვავებული აზრის გამო ადამიანის ცემა და ფიზიკურად განადგურება მოსულა! ამას აკეთებენ და დგანან, ხელს სხვებისკენ იშვერენ, თვითონ კი სეირს უყურებენ.

ოჯახები დაიყო, ადამიანები დააპირისპირეს ერთმანეთს და თვითონ ამ დროს ბიუჯეტს ქურდავენ და მდიდრდებიან.

საკუთარ მომხრეებს პროპაგანდით ისიც დააჯერეს, რომ პოლიციაში ქალების გაშიშვლება და გაუპატიურობით დაშინება ნორმალურია, ახალგაზრდების წამება და ცემით სიკვდილამდე მიყვანა კი მისაღები.

ეს არის ქართული საქმე?

არ ჩაყვეთ ივანიშვილს ამაში, ის წავა და თქვენი მეგობარი, მეზობელი, ოჯახის წევრი მუდმივად გეყოლებათ გვერდით! იყავით სოლიდარულები თქვენი ახლობლების მიმართ, ვისაც უსამართლოდ დევნიან და ციხეში უშვებენ! საქართველომ უნდა გაიმარჯვოს ამ ბრძოლაში და არა ვიღაცა რუსმა ოლიგარქმა,“ – წერს ეკა გიგაური.

დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 17 პოლიტიკოსი, აქტივისტი და ჟურნალისტია დაბარებული. ყველა მათგანს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებისათვის ფეისბუქზე შეურაცხყოფის მიყენებას ედავებიან.

“გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელი შეზღუდვა” – საია აქტივისტების და ჟურნალისტების სასამართლოში დაბარებაზე

See more

დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 20-მდე აქტივისტი და ჟურნალისტია დაბარებული. ყველა მათგანს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებისათვის ფეისბუქზე შეურაცხყოფის მიყენებას ედავებიან.

სასამართლოში დაბარებულნი არიან:

ნანუკა ჟორჟოლიანი – ჟურნალისტი;

დეა მამისეიშვილი – ჟურნალისტი;

ეკა მიშველაძე – ჟურნალისტი;

ვახო სანაია – ჟურნალისტი;

ვიკა ბუკია – ჟურნალისტი;

მიშა მშვილდაძე – ჟურნალისტი;

თამარ ჩერგოლეიშვილი – პოლიტიკოსი;

ელენე ხოშტარია – პოლიტიკოსი;

ლევან ხაბეიშვილი – პოლიტიკოსი;

ალეკო ელისაშვილი – პოლიტიკოსი;

გიორგი ქადაგიძე – აქტივისტი;

გიორგი ტუმასიანი – აქტივისტი;

ქეთი მოლაშვილი – აქტივისტი;

მარიამ გეგუჩაძე – აქტივისტი;

ბაია პატარაია – აქტივისტი;

ანა სუბელიანი – აქტივისტი;

დავით ქაცარავა – აქტივისტი.

ირკვევა, რომ მოქალაქეების, აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების მიერ სოციალურ ქსელებში გამოთქმული მოსაზრებების შესახებ საჩივარი „ქართულ  ოცნებას“ 6 ივნისს აქვს შეტანილი შინაგან საქმეთა სამინისტროში.

საიას განმარტებით, საჩივრების სამართლებრივი საფუძველია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 17316-ე მუხლი, რომელიც პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ისეთი ქმედებებისთვის როგორიცაა: სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/ მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება, შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან/საქმიანობასთან დაკავშირებით.

ამ ქმედებისთვის განსაზღვრულია 1 500-დან 4 000-მდე ლარი ჯარიმა ან 45 დღემდე პატიმრობა.

„საიას შეფასებით, ეს წარმოადგენს გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელ შეზღუდვას, ქმნის მსუსხავ ეფექტს და მიზნად ისახავს საზოგადოებაში შიშის დანერგვას, რათა ადამიანებმა თავი შეიკავონ ქართული ოცნების ქმედებებისა და პოლიტიკოსების კრიტიკული შეფასებისგან.

გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოს ავალდებულებს, თავი შეიკავოს გამოხატვის თავისუფლებაში თვითნებური ჩარევისგან, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება იდეებისა და მოსაზრებების თავისუფალი გაცვლის შესაძლებლობა”.

ფეისბუქზე დაწერილი სტატუსების გამო დევნა „ქართულმა ოცნებამ“ 6 ივნისს დაანონსა. კერძოდ, „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა ირაკლი კირცხალიამ განაცხადა, რომ პარტია უჩივლებდა ყველას, ვინც პარტიის აზრით შეურაცხმყოფელ გამონათქვამებს იყენებდა.

“გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელი შეზღუდვა” – საია აქტივისტების და ჟურნალისტების სასამართლოში დაბარებაზე

See more

„სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტები, თუ ისინი არ შეიცავენ რეალური რისკის შემცველ მუქარას, და მიმართულია პოლიტიკოსების მიმართ, რომელთაც აქვთ თმენის მაღალი ვალდებულება, დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით. ამ სტანდარტის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული ნებისმიერი სასამართლო განმარტება იქნება მასობრივი ცენზურის პრეცედენტი,“ – აცხადებს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია და ეხმაურება დღეს, 12 ივნისს ჩანიშნულ სასამართლო პროცესებს.

გუშინ, 11 ივნისს, ცნობილი გახდა რომ სამოქალაქო აქტივისტები, ჟურნალისტები, ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტების გამო სასამართლოში დაიბარეს.

მოქალაქეების, აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების მიერ სოციალურ ქსელებში გამოთქმული მოსაზრებების შესახებ „ქართულ  ოცნებას“ 6 ივნისს აქვს საჩივარი შეტანილი შინაგან საქმეთა სამინისტროში.

საჩივრების სამართლებრივი საფუძველია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 17316-ე მუხლი, რომელიც პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ისეთი ქმედებებისთვის როგორიცაა: სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/ მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება, შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებასთან/საქმიანობასთან დაკავშირებით.  ამ ქმედებისთვის განსაზღვრულია 1 500 ლარიდან 4 000 ლარამდე ჯარიმა ან 45 დღემდე პატიმრობა.

აღნიშნული საჩივრების საფუძველზე 2025 წლის 11 ივნისს მასობრივად დაიწყო მოქალაქეების დაბარება სასამართლოში.

„საიას შეფასებით, ეს წარმოადგენს გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელ შეზღუდვას, ქმნის მსუსხავ ეფექტს და მიზნად ისახავს საზოგადოებაში შიშის დანერგვას, რათა ადამიანებმა თავი შეიკავონ ქართული ოცნების ქმედებებისა და პოლიტიკოსების კრიტიკული შეფასებისგან.

გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოს ავალდებულებს თავი შეიკავოს გამოხატვის თავისუფლებაში თვითნებური ჩარევისგან, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება იდეებისა და მოსაზრებების თავისუფალი გაცვლის შესაძლებლობა.

გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოებს ასევე პოზიტიური ვალდებულებებს უწესებს, რაც გულისხმობს, რომ სახელმწიფოები ვალდებულნი არიან, ინდივიდების ან ჟურნალისტების დაცვის ეფექტიანი სისტემის შექმნის პარალელურად, შექმნან გარემო, რომელიც ხელს შეუწყობს ყველა დაინტერესებული პირის საჯარო დებატებში მონაწილეობას, რაც მათ საშუალებას მისცემს შიშის გარეშე გამოხატონ თავიანთი მოსაზრებები და იდეები, მაშინაც კი, თუ ისინი გამაღიზიანებელად ან შოკისმომგვრელად აღიქმება საჯარო ფიგურების მიერ.

გარდა ამისა, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით, დასაშვები კრიტიკის ფარგლები საჯარო პირების მიმართ უფრო ფართოა, ვიდრე კერძო პირების მიმართ. შესაბამისად, პოლიტიკოსებსა და სახელმწიფო დაწესებულებების წარმომადგენლებს მათ მიმართ გამოთქმული კრიტიკის მიმართ თმენის გაცილებით მაღალი ვალდებულება აქვთ, ვიდრე სხვა ნებისმიერ მოქალაქეს.

ეს მსჯელობა პოლიტიკური ფიგურების მიღმა, ასევე, ვრცელდება ნებისმიერ პირზე, რომელიც შეიძლება ჩაითვალოს საზოგადო მოღვაწედ, კერძოდ, იმ პირებზე, რომლებიც თავიანთი ქმედებებით ან თუნდაც რაიმე სხვა ფორმით არიან საზოგადოებრივ ასპარეზზე,“ – ვკითხულობთ საიას განცხადებაში.

საია განმარტავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არ მიიჩნევს პოლიტიკოსებს, ან თუნდაც საჯარო ინსტიტუციებს ისეთ სუბიექტებად, რომელიც გაძლიერებული დაცვის ქვეშ უნდა იყვნენ შეურაცხყოფის ან დაცინვისაგან.

სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტები, თუ ისინი არ შეიცავენ რეალური რისკის შემცველ მუქარას, და მიმართულია პოლიტიკოსების მიმართ, რომელთაც აქვთ თმენის მაღალი ვალდებულება, დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით. ამ სტანდარტის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული ნებისმიერი სასამართლო განმარტება იქნება მასობრივი ცენზურის პრეცედენტი.

„აქვე, გარდა იმისა, რომ, გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ მართლმსაჯულების სისტემა სადამსჯელო ინსტრუმენტად გამოიყენება, ხაზი უნდა გაესვას მართლმსაჯულების აღსრულების შერჩევით სტანდარტსაც.

საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ 2024 წლის აპრილი – მაისის „რუსული კანონის“ წინააღმდეგ აქციების დროს, კანონის მოწინააღმდეგეებს, აქტივისტებს, უფლებადამცველებს, მათი ოჯახების წევრებს და ჟურნალისტებს აქტიურად ურეკავდნენ უცხო ნომრებიდან, აგინებდნენ აქციაზე მონაწილეობის გამო და ემუქრებოდნენ ფიზიკური ანგარიშსწორებით. ეს მუქარა იყო რეალური, რადგან რიგ შემთხვევაში განხორციელდა კიდეც.

2024 წლის 31 მაისს საჯაროდ გავრცელებული განცხადებისა და ვიდეოს შედეგად, ნათელი იყო, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატი დიტო სამხარაძე წარმოადგენდა ერთ-ერთ იმ პირს, რომელიც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებსა და რუსული კანონის სხვა მოწინააღმდეგეების მიმართ ორგანიზებულ დევნას ახორციელებდა.

რაც გამოიხატებოდა კონკრეტული ჯგუფის გამორჩევასა და მის მიმართ სხვადასხვა რეპრესიული ზომის (მაგალითად, სატელეფონო ზარები, კერძო საკუთრების დაზიანება) გატარებაში.

ამ ყველაფერს კი არანაირი სამართლებრივი რეაგირება არ მოჰყოლია“, –  წერს საია.

აქტივისტები, ჟურნალისტები და ტელეწამყვანები გუშინ, 11 ივნისს, “ოცნების” დეპუტატების შეურაცხყოფისთვის სასამართლოში დაიბარეს.

„არ შეიძლება მშობელს უთხრა ბავშვის გასაგონად: „ამოიყვანე აუზიდან, ფულს გიბრუნებ და წადით“, „შენ არ გითქვამს, რომ ასეთი აუტისტი იყო, თორემ არ მიგიღებდით“, „არ ვარ ვალდებული აგიტანოთ“, – ამბობს 12 წლის ქეთი ლიპარტელიანის დედა, გვანცა გულიაშვილი „ბათუმელებთან“.

ქეთი აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვია და დედასთან ერთად სურამში უნდა დაესვენა 5 დღით, მერიისგან მიღებული ვაუჩერით. თუმცა როგორც დედა, გვანცა გულიაშვილი ამბობს, მეპატრონემ ისინი აიძულა, სასტუმრო დაეტოვებინათ.

„ხუთი დღით უნდა დაესვენა ქეთის სურამში, სასტუმრო „ლეჯიანდრო სურამის“ მფლობელს, მადონა ხაჩიძეს ერთი თვით ადრე ვესაუბრე და მან იცოდა, რომ ჩემს შვილს ჰქონდა აუტისტური სპექტრი. ის არ ყოფილა წინააღმდეგი, მის სასტუმროში რომ დაესვენა ბავშვს.

მერიას არ ჰყავს კონტრაქტორი სასტუმროები, ის უბრალოდ შშმ ბავშვებს აძლევს 800-ლარიან ვაუჩერს და სასტუმროებს თავად მშობლები არჩევენ.

ერთადერთი იმაზე ჰქონდა პრობლემა, რომ მერიის ვაუჩერი ძალიან რთული გასანაღდებელია, რადგან 2 თვე სჭირდებაო, მაგრამ კარგი, წამოვალ ამ კომპრომისზეო. მე დავუმატე თანხა და შევთანხმდით.

მოლაპარაკებული ვიყავით, რომ ოთახი უნდა ყოფილიყო აივნიანი, მაგრამ დაგვახვედრა პირველ სართულზე პატარა, ბნელი ოთახი, პატარა ფანჯრით. ამ ოთახის ფოტო სასტუმროს გვერდზეც კი არ უდევთ.

ამაზე ხმა არ ამომიღია, უბრალოდ ვთქვი, რომ მე ველოდებოდი აივნიან ოთახს, მაგრამ ერთია ის, რომ გეუბნება – „მოდი“, რადგან ბანკის ვალი აქვს და ის 800 ლარი არ უნდა გაუშვას ხელიდან და მეორეა, რეალურად რამდენად მზად არის იმისთვის, თუნდაც ცნობიერების დონეზე, რომ მიგიღოს“, – ამბობს გვანცა გულიაშვილი „ბათუმელებთან“.

მისი თქმით, სასტუმროში ის და ქეთი 5 დღე უნდა დარჩენილიყვნენ, თუმცა მეპატრონემ მეორე დღესვე აიძულა ისინი, დაეტოვებინათ სასტუმრო.

„იმავე დღეს, რამდენიმე საათში, როცა ვისადილეთ და ავედით აუზზე, შემოვიდა მადონა ხაჩიძე და სხვა დამსვენებლების თანდასწრებით, საკმაოდ ემოციურად მითხრა, რომ ბავშვი ხტუნაობდა ნომერში, ნომრის ქვეშ არის სამზარეულო და მე ვერ გაგაჩერებთო.

მითხრა, შენ არ გითქვამს, რომ ასეთი მძიმე აუტისტი იყო, თორემ არ მიგიღებდიო.

მაგდებთ-მეთქი? – ვკითხე და მიპასუხა – არ ვარ ვალდებული აქ 5 დღე აგიტანოთო.

ქეთის კი აქვს რთული ქცევა, მაგრამ არა ისეთი, რომ სხვას ზიანი მიაყენოს, არც თვითდაზიანება ახასიათებს და მით უმეტეს, არ ახასიათებს სხვისი დაზიანება.

როცა ქეთიმ დაიძინა, ისევ მოვიდა სასტუმროს მეპატრონე, მომიკაკუნა კარზე და მითხრა, ვაუჩერს დაგიბრუნებ, ბე დილის 12:00 საათამდე გაქვს გადახდილი და მერე დატოვე ოთახიო“, – ამბობს გვანცა.

მეორე დღეს გვანცამ და 12 წლის ქეთიმ სასტუმრო დატოვეს.

ამ შემთხვევის შესახებ გვანცა გულიაშვილმა ფეისბუქზე დაწერა. პოსტის გამოქვეყნების შემდეგ მას დაუკავშირდა  არასამთავრობო ორგანიზაცია – „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“.

„ანა არგანაშვილი დამიკავშირდა. როგორც იცით, ის წლებია მუშაობს შშმ ბავშვებისა და ქალთა უფლებების დაცვაზე და მათი მეშვეობით ვაპირებ მივმართო სასამართლოს, რათა მადონა ხაჩიძეს დაუდგინდეს დისკრიმინაციული მოპყრობა ჩემი შვილის მიმართ.

პარლამენტის შშმ პირთა კომიტეტიდანაც დამირეკეს და შემომთავაზეს, რომ კომიტეტი და სახალხო დამცველის აპარატი კოორდინირებულად იმუშავებდნენ, შეისწავლიდნენ ჩვენ შემთხვევას, მაგრამ ჩემი, როგორც მშობლის, მეურვის სურვილია, მივმართო სასამართლოს, რომ დადგინდეს დისკრიმინაციის ფაქტი.

ვფიქრობ, არაფერია იმაზე მნიშვნელოვანი, ვიყოთ სოლიდარულები და ჰუმანურები ყველა განსხვავებულის მიმართ, განსაკუთრებით კი ბავშვების მიმართ“, – ამბობს გვანცა გულიაშვილი.

მისი თქმით, მას შემდეგ რაც „ოცნების“ ხელისუფლებამ არასამთავრობოების წინააღმდეგ რეპრესიული კანონები შემოიღო, შშმ პირების მიმართ გარემო უფრო დისკრიმინაციული გახდა და გვანცა ფიქრობს, რომ ეს სწორედ ამ რეპრესიული კანონების შედეგია.

„როცა ეს ჩვენი „ე.წ. დამცველი ზურგი“ მოიხსნა და ადამიანებს გაუჩნდათ განცდა, რომ ჩვენი დამცველი აღარავინ დარჩა, მე ვგრძნობ დაგროვილ ნიაღვარს ზიზღის.

ეს ზიზღი განსხვავებული ადამიანების მიმართ ახლა იწყებს დინებას და თუნდაც ამიტომ არ შეიძლებოდა ამ კანონების მიღება არაფრით, რომ ეს იყო ის, რაც აკავებდა ამ საზოგადოებაში აგრესიულ მიუღებლობას.

იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფომ საინფორმაციო კამპანია აწარმოოს, ადამიანების ყურამდე მიიტანოს რა ხდება სინამდვილეში, როგორ უნდა იმოქმედონ, ბიძგი მისცეს დისკრიმინაციის წახალისებას ამ აგრესიული კანონებით“, – ამბობს გვანცა გულიაშვილი.

მისი თქმით, 12 წლის განმავლობაში მისი შვილი არ გამხდარა ასეთი აგრესიული დისკრიმინაციის მსხვერპლი.

„სად აღარ გვივლია, სად აღარ დაგვისვენია, პოზიტიური დისკრიმინაციით არაერთხელ შევწუხებულვართ, მაგრამ ასე გაგდება, პირდაპირი მნიშვნელობით – „წადი, იმიტომ, რომ აუტისტი ხარ“ – მართლა პირველად გადავაწყდით ასეთ რამეს.

სამწუხაროა ჩემთვის ამის გააზრება, რადგან ადამიანის უფლებების სფეროში ამხელა რესურსების დახარჯვის, ტრენინგების მიუხედავად, ადამიანების გარკვეულ ნაწილში მაინც ვლინდება ცნობიერების ასეთი დაბალი დონე.

ალბათ აქამდე ის აკავებდათ ადამიანებს, რომ კარგად მუშაობდნენ არასამთავრობო ორგანიზაციები შშმ ბავშვების უფლებების დაცვაზე და ხელოვნურად მაინც ჰქონდათ ეს მიმღებლობა, დასწავლილი ჰქონდათ, იცოდნენ, რომ ასე იყო სწორი, მაგრამ როგორც კი ეს „დაცვა“ თითქოს მოიხსნა, ისევ დავბრუნდით იმ ნიშნულთან, სადაც ხვალ ან ზეგ, შესაძლოა, ისევ გვაიძულონ, რომ სახლში გამოვკეტოთ ჩვენი განსხვავებული საჭიროების მქონე შვილები, დები თუ ძმები.

როცა ბავშვების მიმართ ასეთი აგრესიაა, წარმოიდგინეთ რა სურათი შეიძლება მივიღოთ სხვა ტიპის განსხვავებულ ადამიანებთან მიმართ“, – ამბობს გვანცა გულიაშვილი.

მისი თქმით, შესაძლოა, განსხვავებული ბავშვები და ზოგადად ადამიანები, „უკიდურესად საშიში პერსპექტივების წინაშე აღმოჩნდნენ“.

„მე ეს საშიშროება დავინახე.

აუცილებელია ადამიანებს ესმოდეთ, რას ნიშნავს დისკრიმინაცია, რომ არ შეიძლება უთხრა ბავშვის მშობელს ბავშვის გასაგონად, რომელიც აუზშია, „ამოიყვანე, ფულს გიბრუნებ უკან და წადი“- ამბობს გვანცა გულიაშვილი.

„ბათუმელები“ კომენტარისთვის დაუკავშირდა სურამში არსებული სასტუმროს მფლობელს, მადონა ხაჩიძესაც.

მადონა ხაჩიძე „ბათუმელებთან“ მისი მხრიდან დისკრიმინაციას უარყოფს, თუმცა კომენტარში, როცა ის აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვზე საუბრობს, არ ერიდება დისკრიმინაციული პოზიციის გაჟღერებას.

„ცუდად არ გამიგოთ, მაგრამ არიან ისეთი ბავშვები, უბრალოდ გულს გტკენს მათი დანახვა“ – გვითხრა მან და იმაზეც გვიამბო, რომ 12 წლის შშმ ბავშვის დედას არ მოეწონა შეთავაზებული ოთახი, რასაც მოჰყვა უთანხმოება.

„მე აივნიანი ოთახი დაჯავშნეო – მითხრა. მე ვუთხარი, ამ სართულზე არც ერთ ოთახს არ აქვს აივანი, მაგრამ შესასვლელში არის პატარა აივანი და შეგიძლიათ იქ დასხდეთ-მეთქი.

რადგან უკმაყოფილო იყო, ავიღე ის 200 ლარი, ბე რაც ჰქონდა ჩარიცხული და ვეუბნები, ძალიან ბევრი სასტუმროა სურამში და იქნებ სხვაგან მოძებნოთ-მეთქი.

არ ვიცი, გადავწყვეტო – ასე მითხრა. ამ დროს ბავშვი არ მყავს თვალით ნანახი. ბავშვი და მამა ზედა ეზოში არიან თურმე. მერე ჩამოიყვანეს ბავშვი ეზოში. ეს ბავშვი აბსოლუტურად უსაფრთხო იყო, მაგრამ დიდი გოგოა ფიზიკურად, მაღალი. უცებ გაიქცეოდა, ყვიროდა ხმამაღლა და ხელების მოძრაობას აკეთებდა. ამ პერიოდში ყველგან არიან პატარა, წიწილა ბავშვები და იმათ ხომ ვერ აუხსნი, რომ აქ სხვა პრობლემაა, არ უნდა შეგეშინდეთ, მაგრამ ბავშვები გაიკრიბნენ, შეეშინდათ“ – ამბობს მადონა ხაჩიძე.

ამის გამო უთხარით გვანცას, რომ არ იყვნენ სასურველი სტუმრები თქვენთვის? – „ბათუმელების“ ამ კითხვაზე მადონა ხაჩიძე პირდაპირ არ პასუხობს.

„ოთახში იწვა ბავშვი, გადახვეული საბანში და ხტუნაობდა. როცა ისადილა ყველამ, 7-8 ბავშვი აუზზე ავიდა და ქეთიც აიყვანა დედამ აუზზე. ეს ბავშვი ყვირის. მე მესმის, რომ შესაძლოა ამ ყვირილით სიხარულის ემოციას გამოხატავდა ბავშვი, მაგრამ რადგან ყვიროდა, ვიფიქრე, ზემოთ ბავშვებს არ შეეშინდეთ-მეთქი. წყალში რომ ჩახტა, სირბილი, ყვირილი და ხელების ქნევა დაიწყო“ – ამბობს მადონა ხაჩიძე.

მას ჩავეკითხეთ, ვფიქრობთ საზოგადოებას აქვს ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ აუტისტური სპექტრის ბავშვებს აქვთ განსაკუთრებული საჭიროება და ახასიათებთ ხმამაღალი ემოციებიც, ეს არ უნდა ყოფილიყო, წესით, სიახლე თქვენი სტუმრებისთვის, მით უმეტეს, თუ იღებთ ზოგადად, შშმ ბავშვებს სასტუმროში, არა?

„2-3 წლის ბავშვებმა იციან რა არის აუტიზმი?“ – კითხვითვე მოგვმართა მადონა ხაჩიძემ.

მაშინ მას ვკითხეთ, თქვენ ფიქრობთ, რომ აუტისტი ბავშვები არ უნდა გამოჩნდნენ საჯარო სივრცეებში?

„როცა დედა ხედავ, რომ იქ არიან მცირეწლოვანი ბავშვები, შენ უნდა ჩაჰყვე აუზში. სხვის შვილებს არ აქვთ უფლება?“-ამბობს მადონა ხაჩიძე.

მას ასევე ვკითხეთ, მოსთხოვა თუ არა გვანცა გულიაშვილს სხვების თანდასწრებით, დაეტოვებინა აუზი.

„მე გვანცასთან მივედი და ჩუმად ვუთხარი, ბოდიშს გიხდით, მაგრამ იქნებ ბავშვი ამოიყვანოთ და წაიყვანოთ. მინდა ავუხსნა, რომ აუზში პატარა ბავშვები მხოლოდ ერთი საათით არიან, სხვა დროს აუზი თავისუფალია და მაინცადამაინც მაშინ უნდა ჩავიდეს აუზში ბავშვი, რომელიც ვერ აკონტროლებს ჟესტიკულაციას და ხმას?“ – გვითხრა მან.

შშმ ბავშვთა უფლებები ითვალისწინებს ინკლუზიურ გარემოს შექმნას შშმ ბავშვებისთვის, რომ ისინი არ იყვნენ გარიყულნი დანარჩენი საზოგადოებისგან, თუმცა მადონა ხაჩიძე ამბობს, რომ ის არც ასეთ ინკლუზიას ცნობს და არც ბავშვის ასეთ უფლებებს. „ბათუმელების“ კითხვებს მისი გაღიზიანება მოჰყვა:

„თქვენ ნორმალურები ხართ? თუ რა სექტა ხართ?

არ დამაცალა იმის თქმა, მაშინ ამოიყვანე ბავშვი აუზზე, როცა არავინ იქნება-მეთქი და თავზე დამამხო ყველაფერი და თქვენ მეუბნებით, რომ რადგან ინკლუზიური ბავშვის დედაა, იმიტომ უნდა მოვუთმინო? სადაც სხვანაირად არის, იქ წადით“- გვითხრა მან და ტელეფონი გათიშა.

მადონა ხაჩიძემ ასევე გვითხრა, რომ სასტუმრო ბიზნესის წამოწყებამდე დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობდა, თუმცა შვიდი წელია, რაც ბიზნესში გადაინაცვლა.

როგორც „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი, თამარ გაბოძე „ბათუმელებთან“ საუბარში ამბობს, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში იკვეთება შშმ ბავშვის დისკრიმინაცია, რადგან სასტუმროს მეპატრონემ სწორედ შეზღუდული შესაძლებლობის ნიშნით გამოუშვა ბავშვი სასტუმროდან.

„რომ არ ყოფილიყო ეს ნიშანი, არ გამოუშვებდა სასტუმროდან, ხომ?!

იმიტომ აძლევს სახელმწიფო ამ ვაუჩერს ბავშვს, რომ ბავშვმა ისარგებლოს გართობის, დასვენების უფლებით, ამის შესაძლებლობა ამ პირმა არ მისცა მას, სწორედ იმ ნიშნით, რომ შშმ პირია.

დღესაც შშმ ბავშვები აწყდებიან დისკრიმინაციულ მოპყრობას მომსახურებებსა და სერვისების მიღების დროს, რადგან არ არსებობს საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების და ინკლუზიური გარემოს შექმნისთვის ეფექტური და ბავშვების ინტერესებზე მორგებული მექანიზმები“ – ამბობს თამარ გაბოძე.