Batumelebi

2017 წლის იანვარში, საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტომ ააიპ „მართვის აკადემიას“ ბიზნესსა და მენეჯმენტთან დაკავშირებული კონსულტაციები და მომსახურება დაუკვეთა. შესყიდვის ღირებულება 235 200 ლარია. დაფინანსების წყარო კი სახელმწიფო ბიუჯეტი.

ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს აქვს დაფუძნებული. ააიპ „მართვის აკადემია“ კი საქართველოს განათლების მინისტრის, ალექსანდრე ჯეჯელავას დაფუძნებული ორგანიზაციაა და, ძირითადად, სატრენინგო მომსახურებას ახორციელებს. მას შემდეგ, რაც ალექსანდრე ჯეჯელავამ მინისტრის თანამდებობა დაიკავა, ორგანიზაციას მისი მეუღლე ნატალია მუხადგვერდელი ხელმძღვანელობს.

ხელშეკრულების თანახმად, „მართვის აკადემიას“, 2017 წლის განმავლობაში, ინოვაციების სააგენტომ ტექნოლოგიური პარკის ბიზნეს ინკუბადორის გუნდებისთვის სატრენინგო და საკონსულტაციო მომსახურება დაუკვეთა. ხელშეკრულებაშივე მითითებულია, რომ ერთი თვის მომსახურების ღირებულება 19 600 ლარია. შესყიდვა გამარტივებული წესით განხორციელდა.

საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტომ სატრენინგო მომსახურება ალექსანდრე ჯეჯლევას მიერ დაფუძნებულ კომპანიას 2017 წლის მაისშიც დაუკვეთა. შესყიდვის ბიუჯეტი ამჯერად 13 000 ლარი იყო. ხელშეკრულების მიხედვით, სააგენტომ შესყიდვა ისევ ბიზნეს ინკუბადორის წევრი გუნდებისთვის განახორციელა.

გასული წლის 20 დეკემბერს „მართვის აკადემიას“ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ 18 100 ლარის ღირებულების სატრენინგო მომსახურება დაუკვეთა. კომპანია სახელმწიფო უწყებამ გამარტივებული ტენდერით შეარჩია. თუმცა ელექტრონული ვაჭრობისას „მართვის აკადემიას“ კონკურენტი არ ჰყოლია.

ხელშეკრულების მიხედვით, სატრენინგო თემები იყო დროის ეფექტური მართვა და ბიზნეს მოლაპარაკებები. ხელშეკრულებას ხელს აწერს ორგანიზაციის დირექტორი ნატალია მუხადგვერდელი – მინისტრ ჯეჯელავას მეუღლე.

როგორც ჩანს, სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში სატრენინგო მომსახურებით კმაყოფილი დარჩნენ. რადგან სააგენტომ 2016 წლის ბოლოს, 31 დეკემბერს, სატრენინგო მომსახურებაზე ტენდერი ისევ გამოაცხადა, ამჯერად გაორმაგებული ბიუჯეტით. შესყიდვის ღირებულეაბად 28 850 ლარი განსაზღვრეს. ელექტრონულ ტენდერში მონაწილეობის მისაღებად ამჯერად ორი ორგანიზაცია დარეგისტრირდა „მართვის აკადემია“ და „ევროპის აკადემიური ცენტრი“. ელექტრონული ვაჭრობისას ამ კომპანიამ 850 ლარით ნაკლები დააფიქსირა. შესაბამისად, გამარჯვებაც მას უნდა დარჩენოდა, თუმცა ასე არ მოხდა.

ტენდერის შედეგებში ნაცვლად გამარჯვებულთან გაფორმებული ხელშეკრულებისა, ფიქსირდება ტენდერის შეწყვეტის ოქმი.

ოქმში ჩანაწერის მიხედვით, სატენდერო კომისია შეიკრიბა და გადაწყვიტა, რომ სამსახურეობირვი საჭიროებიდან გამომდინარე, ამ დროისთვის პრიორიტეტული იყო თანამშრომლების სააგენტოს პროექტებში მაღალი აქტივობით ჩართულობა, მათი ტრენინგებში მონაწილეობა კი გამოიწვევდა სამუშაო პროცესის შეფერხებას.

საბოლოოდ შემსყიდველმა წინასწარ დაგეგმილი ტენდერი მიმდინარე პროექტების შეუფერხებლად განხორციელების მიზეზით შეწყვიტა.

2017 წლის თებერვალში ორგანიზაციას სატრენინგო მომსახურება საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა დაუკვეთა, შესყიდვის ბიუჯეტი ამჯერად 9 ათასი ლარი იყო. შესყიდვა ამჯერადაც გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით განხორციელდა. „მართვის აკადემია“ ამჯერადაც უკონკურენტო ოყო. ეროვნულმა ბანკმა თანამშრომლები მართვის თანამედროვე მეთოდებში გადაამზადა.

გასული წლის ბოლოს ორი მსმენელისთვის მართვის აკადემიის მომსახურება საქართველოს ელექტროსისტემამაც შეისყიდა, შესყიდვის ღირებულება იყო 2 288 ლარი და ხელშეკრულებაშივე მითითებული იყო, რომ 42-საათიანი სასწავლო კურსის ფარგლებში ტრენინგები „მართვის აკადემიის“ ოფისში უნდა ჩატარებულიყო.

2017 წელს 3100 ლარის სამუშაოები შეისყიდა შოთა რუსთაველის ეროვნულმა სამეცნიერო ფონდმა. შესყიდვა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელდა.

2016 წლის დეკემბერში ჯეჯელავას ორგანზაციას სატრენინგო მომსახურება სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯზე ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტმაც დაუკვეთა. შესყიდვის მიზანი უნივერსიტეტის სამეცნიერო ეროვნული ბიბლიოთეკის თანამშრომლებისთვის პროფესიული კვალიფიკაციის ამაღლებასთან დაკავშირებული მომსახურება იყო. შესყიდვის ღირებულება 4900 ლარია.

გასული წლის ბოლოს ალექსანდრე ჯეჯელავას ორგანიზაციას საქართველოს მთავარი პროკურატურის თანამშრომელიც დაუტრენინგებია. 1920 ლარად „მართვის აკადემიისგან“ სოფო ჯიაძისთვის სატრენინგო მომსახურება შეისყიდა HR მენეჯმენტის თემაზე.

საერთო ჯამში, გასული წლის ნოემბრიდან დღემდე, მინისტრ ალექსანდრე ჯეჯელავასთან დაკავშირებულმა კომპანიამ ჯამში 300 000 ლარზე მეტი ღირებულების შეკვეთა მიიღო სახელმწიფო ორგანიზაციებიდან.

ააიპ „მართვის აკადემია“ ალექსანდრე ჯეჯელავამ, მაია მიქაშავიძესთან, ივანე ნადირაძესთან და ციცინო დალაქიშვილთან ერთად 2011 წელს დააფუძნა. ორგანიზაციის თავმჯდომარედ ალექსანდრე ჯეჯელავა ფიქსირდებოდა. 2016 წლის მაისში ორგანიზაციის მონაცემებში ცვლილებები შეიტანეს. ორგანიზაციის წევრად და დირექტორად ჯეჯელავას ნაცვლად მისი მეუღლე ნატალია მუხათგვერდელი დაფიქსირდა.

„ენგურის ხაზი – როგორ ვითარდება აფხაზური და ქართული საზოგადოება” – ეს იყო ჰაინრიხ ბიოლის ფონდის მიერ ორგანიზებული შეხვედრისა და დისკუსიის თემა პირველ ივნისს, ბათუმის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში.

შეხვედრას სამი  მომხსენებელი ჰყავდა: სოციალური მოძრაობების შემსწავლელი ცენტრის კვლევების კოორდინატორი (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი) თამარ თოლორდავა, ისტორიის დოქტორი, ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი ნატალია ლაზბა და ჟურნალისტი ქეთევან ქანთარია. დისკუსიის მოდერატორი ნატა იმედაიშვილი იყო. „ბათუმელები“ გთავაზობთ შეხვედრის შემოკლებულ ჩანაწერს.

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]თამარ თოლორდავა, სოციალური მოძრაობების შემსწავლელი ცენტრის კვლევების კოორდინატორი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი:[/highlight]

„მთელი ჩემი ბავშვობა, თინეიჯერობა მესმოდა და ახლაც მესმის ისტორიები იმის შესახებ, თუ როგორი კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ აფხაზებსა და ქართველებს, რომ ჩვენ ვიყავით ძმები და რომ არა რუსეთი, ჩვენ შორის ყველაფერი ისევ კარგად იქნებოდა.

წელიწადზე მეტია აქტიურად ვარ ჩართული ქართულ-აფხაზურ-ოსურ შეხვედრებში – ეს არის საქმიანი შეხვედრა და არა სამშვიდობო მოლაპარაკებები, მაგრამ მიწევს საუბარი იმაზე, თუ რა ხდება ახლა ორივე მხარეს. ამ პერიოდში უფრო მეტად აღმოვაჩინე, რომ ძალიან ბევრი ლეგენდაა ჩვენ შორის შექმნილი, ბევრი ისტორია რეალობას მოწყვეტილია. თუ ჩვენ მათ დებად და ძმებად აღვიქვამთ, ისინი ჩვენ ასე არ გვიყურებენ, მათთვის მტრები ვართ. ბევრი პრობლემაა, რაზეც თვალს ვხუჭავთ ან არ გვინდა ვაღიაროთ…

ცოტას ვსაუბრობთ ერთმანეთის დანაშაულზე, ქართულ დანაშაულზე, აფხაზურ დანაშაულზე. სჯობს ყველამ თავისაზე ისაუბროს, თუმცა არის იმის ცდუნება, მათგანაც მოვისმინოთ მსგავსი რამ. პასუხისმგებლობა მაინც ჩვენს დანაშაულზე გვაქვს.

საინტერესოა მათი დამოკიდებულება – როგორ ვითარდება ქართული საზოგადოება ერთ მხარეს და აფხაზური –  მეორე მხარეს, ამაზე ცოტა რესურსი მოგვეპოვება.

ყველაზე მნიშვნელოვან თემად გალის მოსახლეობის თემა რჩება – ძალიან ცოტა ვიცით, რა მდგომარეობაში უწევს ცხოვრება გალის მოსახლეობას, სახელმწიფო რას აკეთებს მათთვის.  უმეტესად ჭორის დონეზე მოდის ინფორმაცია.

არის თემები, რომლებიც ძალიან საინტერესოა განსახილველად, თუმცა დრო გადის და ეს თემები რჩება განხილვის გარეშე, ან მითიური ხდება. აღარ ვსაუბრობთ იმაზე, თუ რა ხდება ადამიანის უფლებების კუთხით.

თუ ვისაუბრებთ პოლიტიკოსების დამოკიდებულებაზე, ბოლო პერიოდში ჩემთვის ყველაზე კომიკური იყო ზაქარია ქუცნაშვილის განცხადება ქორწინების საკითხზე. მან თქვა, რომ საქართველო არ უნდა იყოს ცისფერების ქვეყანა, იმიტომ, რომ მერე აფხაზები ჩვენ აღარ დაგვიბრუნდებიან. ფაქტობრივად, ჩანს, რომ პოლიტიკოსები რეალურად არ უყურებენ პრობლემურ თემებს.

ყველაზე მნიშვნელოვანია, საუბარი დავიწყოთ,  უნდა მოვუსმინოთ ერთმანეთს, რადგან ბევრი რამ გვაქვს საერთო, თუმცა ბევრითაც განვსხვავდებით, რადგან სხვადასხვა გარემოში ვცხოვრობთ. ქართველებს განვითარების უფრო მეტი  საშუალება აქვთ, მათ არა – იმიტომ, რომ ჩაკეტილ საზოგადოებაში ცხოვრობენ. მათი მხრიდანაც იყო მოთხოვნა – გვესაუბრა ერთმანეთზე”.

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]ნატალია ლაზბა, ისტორიის დოქტორი, ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი:[/highlight]

„მე აფხაზი ვარ, მაგრამ თავს მშვენივრად ვგრძნობ აქ. პრობლემა მაშინ მაქვს, ბავშვებს როცა ვასწავლი კონფლიქტოლოგიას და პირველი კითხვა უჩნდებათ – „მას, დევნილი ხართ?“ არა ვარ დევნილი, აქაური ვარ, საქართველოს პატრიოტი, ვერ გადავალ აფხაზეთში საცხოვრებლად. წავედი რამდენჯერმე სანახავად, მაგრამ წამოვედი.

სამი წლის უკან გადავედი იქეთ, ვიყავი ნისლში, ვერ გავერკვიე სად ვარ, რა  მინდა, რას ვაკეთებ. დუალიზმი ჩემში დღესაც არსებობს – გენეტიკური აფხაზი, ოჩამჩირედან, იქ არის წინაპართა საფლავები, მაგრამ სულით ქართველი ხარ – მეუღლე, შვილები….ეს ამბივალენტობა რთულია.

ბოლო წლების განმავლობაში მხოლოდ საქართველოს მასშტაბით მგონი მე და ჩემმა ორგანიზაციამ შევძელით სამი ახალგაზრდა სტუდენტი გადაგვეყვანა სოხუმის  უნივერსიტეტში, ძალიან კარგად შეგვხვდნენ, თუმცა არის თემები, რომლებსაც ტაბუ ადევს იქ.

მუჰაჯირები იყვნენ ჩვენი წინაპრები, „ლგოტებით“ ვსარგებლობთ იქ, საშვის მეშვეობით ნებისმიერ დროს შეგვიძლია გადასვლა. მე შემიძლია შედარება – როგორ ვითარდება საქართველო და როგორ – აფხაზეთი.  ცუდია, რომ ცალ-ცალკე ვვითარდებით. განვითარების პროგრამები, რომლებიც მძლავრია საქართველოში, იქ ნაკლებია. იქედან გამომდინარე, რომ ვერ გაარკვიეს სად იმყოფებიან, რას წარმოადგენენ.

იქ მონიშნულია განვითარების სამი ვექტორი: I – რუსული ვექტორი, (რომელიც არ არის ძალიან ძლიერი) II –  აფხაზეთი, დამოუკიდებელი სახელმწიფო, ყველა თავისი ატრიბუტით -საზღვრები  ტერიტორია, კონსტიტუცია და ა.შ და III ვექტორი – საქართველო. არის ხალხი, რომელსაც უნდა კავშირების აღდგენა, არის გარკვეული ტენდენცია. ამ ვექტორზე მუშაობაა საჭირო. ქართული ვექტორის პოპულარიზაცია ჩვენი დახმარებით უნდა მოხდეს.

კონფლიქტიდან გამოსვლის სამი გზა არსებობს – შეტევა, ანუ ომი, თავის არიდება, განრიდება და მოლაპარაკება. ჩვენს შემთხვევაში, უკეთესია მუდამ ვისაუბროთ, გამოვიყენოთ ჩვენი რესურსები დაახლოებისთვის. ჩვენ ვიყავით ერთი სხეული. მარტივია თავის არიდება, როცა მესამე მხარეს გადააბრალებ, მაგრამ კონფლიქტური მხარეები ჩვენ ვიყავით, ქართველები და აფხაზები.“

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]მალხაზ ჭკადუა, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“:[/highlight]

„ჩვენი პრობლემა ის არის, რომ ერთი და იმავე იდეოლოგიის მატარებელი ხალხი ვართ. იმ ადამიანებს, ვისაც უნდა მივაწვდინოთ ხმა, უმეტესწილა, რესურსების სიმცირის გამო, ვერ ვაწვდით.  უმეტესობა მაინც ამ ნარატივში ვრჩებით  – „დამპყრობელი“, „დევნილი“, „შეწუხებული“ და ა.შ.

ძალიან მნიშვნელოვანია სახალხო დიპლომატიის თემა. მე აქ ვახსენებდი გურამ ოდიშარიას პიესას, რომელიც დაიდგა სოხუმის თეატრის სცენაზე და ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როცა ქართველი ავტორის ნაწარმოები ითარგმნა და დაიდგა. ასეთი სიგნალები ბევრი რომ გვქონდეს, უკეთესი იქნებოდა, მაგრამ სამწუხაროდ არ გვაქვს.

არათანამიმდევრულობამ დააზარალა ორივე მხარე. 2008  წლამდე დიდი შანსი გვქონდა აფხაზეთთან და ოსეთთან განსაკუთრებით, რომ უფრო ნაყოფიერად და მშვიდობიანად მოგვეგვარებინა ყველაფერი.

… რუსეთი დგას ამ [აფხაზური] მხარის უკან, რა თქმა უნდა. რუსეთი კმაყოფაზე ამყოფებს მთელს აფხაზურ ბიუროკრატიას, ჯიბეში ჰყავს ჩასმული, მართავს საკუთარი „მეფის ნაცვლების“ მსგავსი ადამიანებით და აფხაზებს, პოლიტიკიდან დაწყებული, დამთავრებული ყოფითი საკითხებით, იდენტობის შენარჩუნების საშუალება საქართველოს გარდა არა აქვთ, იმიტომ, რომ მიუხედავად ძალიან ბევრი შეცდომისა, ჩვენ კიდევ შეგვიძლია ასიმილიაციის გარეშე ავიტანოთ ერთმანეთი, რუსებს – არ შეუძლიათ. მათ მხოლოდ შეუძლიათ ჩაისვან ჯიბეში ბიუროკრატია და აქციონ აფხაზეთი  ადვილად ხელმისაწვდომ დასასვენებელ ადგილად.

ჩვენ ახლა რაც არ უნდა ვილაპარაკოთ სახალხო დიპლომატიაზე, ეს არ გამოვა, რადგან შეიცვალა წესრიგი და თამაშის წესები. ეს არ არის 90-იანი და 2000-ანი წლების კავკასია, ეს არის ჰიბრიდული ომის რუსეთის კავკასია, სადაც ადამიანებს კლავენ იმის გამო, რომ შეიძლება თავისი სქესის ადამიანისკენ გააპაროს თვალს (ჩეჩნეთში, მაგალითად).

სულ სხვა გადაწყობა გვჭირდება. 2012 წლიდან 2016 წლამდე დავხარჯეთ დაახლოებით  5 მილიონი ლარი აფხაზეთიდან წამოსული პაციენტების სამკურნალოდ. დავხარჯეთ უამრავი თანხა სურსათ-სანოვაგის გადასატანად ენგურის ხიდზე.

ჩვენი ქვეყანა რომ იყოს ფეხზე კარგად დამდგარი, საქართველოდან ბევრი ადამიანი არ წავიდოდა აფხაზეთში მშენებლობაზე სამუშაოდ.

ერთადერთი ხსნა არის ის, რომ საქართველო მიმზიდველი გახდეს თავისი დემოკრატიით, ინსტიტუტებით, ეკონომიკით, დასაქმებით და უვიზო მიმოსვლით“.

[highlight color=”eg. yellow, blue, red, green”]ციალა ქათამაძე, სახალხო დამცველის აპარატი:[/highlight]

„მთელი ბავშვობა ვიზრდებოდი გარემოში, სადაც მესმოდა: „სეპარატისტული ხელისუფლება“, „ქართულმა არმიამ დროშა ააფრიალა, შევიდა სადღაც“…

მოხდა ისე, რომ 2010 წელს მოლდოვეთში, ბერკოფის ცენტრში მოვხვდი აფხაზებთან შეხვედრაზე. აღმოჩნდა, რომ იგივე ისტორიები მათთანაც არსებობს – „ქართველები არიან დამპყრობლები, რომლებიც აფხაზების თვითმყოფადობას საფრთხეს უქმნიან“ და ა.შ. ეს  ბებია-ბაბუების მოყოლილი ისტორიებია. პრობლემა ის არის, რომ მათი სოციალური სივრცე მთლიანად იყო დაკავებული რუსული პროპაგანდის ისტორიებით. მათ ეშინიათ ჩვენი. უნდა ვცადოთ ლაპარაკი, მეტი უნდა გავიგოთ ერთმანეთზე. რაც არ უნდა მოხდეს, ჩვენმა შვილებმა ერთად უნდა იცხოვრონ, არიან ჩვენს შორის ადამიანები, ვისაც სჭირდება დემოკრატია, ურთიერთობები და კომუნიკაცია.

შუახევის კულტურის ცენტრის ყოფილმა დირექტორმა, ვახტანგ ბერიძემ, ხელვაჩაურის სასამართლოში სარჩელი შეიტანა. იგი მიიჩნევს, რომ უსამართლოდ გაათავისუფლეს დაკავებული თანამდებობიდან მიმდინარე წლის 4 მაისს.

ვახტანგ ბერიძის უფლებებს სასამართლოში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ იურისტი ნინო სიორიძე დაიცავს.  მისი თქმით, ვახტანგ ბერიძე ითხოვს გათავისუფლების შესახებ ბრძანების უკანონოდ ცნობას, სამსახურში აღდგენას და განაცდურის ანაზღაურებას.

„გათავისუფლების ბრძანებაში სამი საფუძველი იყო მითითებული: პირველი და ყველაზე მთავარი –  ჩაითვალა, რომ ვახტანგ ბერიძე საერთაშორისო კონფერენციაზე იმყოფებოდა გამგეობის თანხმობის გარეშე. გათავისუფლების მეორე საფუძველი იყო ის, რომ თითქოსდა ვახტანგ ბერიძე სამუშაო საათებში, 2017 წლის 3 მაისს, სამსახურში არ იმყოფებოდა და ეს დარღვევადაა მიჩნეული, თუმცა მისი სამუშაო სპეციფიკიდან გამომდინარე, მას არ ჰქონდა ვალდებულება, რომ 9-დან ექვსამდე ოფისში ყოფილიყო, რადგან მას მოქნილი სამუშაო რეჟიმი ჰქონდა, შესაძლებელი იყო სამუშაოდ გასულიყო. მესამე საფუძველი ვახტანგ ბერიძის გათავისუფლების გახდა 2015 წლის საქმიანობის ანგარიში, რომელიც საკრებულომ შეაფასა უარყოფითად და 2015 წლის შეფასება გახდა გათავისუფლების საფუძველი 2017 წლის მაისში, რაც აზრს მოკლებულია.

რაც შეეხება გათავისუფლების პირველ საფუძველს, ვახტანგ ბერიძეს არათუ არ უცნობებია გამგეობისთვის, რომ მივლინებაში აპირებდა წასვლას, არამედ დაფინანსების თხოვნითაც კი მიმართა გამგეობას და გვაქვს ამის დამადასტურებელი წერილი, სადაც გამგეობა თანახმაა მისი მივლინება რომში დააფინანსოს. საბოლოო ჯამში, დაფინანსება არ განხორციელდა და ვახტანგ ბერიძე კონფერენციაზე თავისი ხარჯებით წავიდა, თუმცა ამის შესახებ სამსახური ინფორმირებული იყო და ბატონ ვახტანგს გამგზავრებამდე შეტყობინებაც აქვს დაწერილი, რომ ის არ იქნებოდა ამ პერიოდში საქართველოში და სთხოვს სამსახურს, ეს ყველაფერი მიიღოს ცნობად. შესაბამისად, გათავისუფლების ბრძანებაში მოყვანილი საფუძვლები არის მოკლებული შესაბამის დასაბუთებას და მტკიცებას,“ – ამბობს ნინო სიორიძე.

ამავე თემაზე: შუახევის კულტურის ცენტრს ახალი დირექტორი ჰყავს – ყოფილი კი სასამართლოში აპირებს ჩივილს

„ძეგლი არ არის ცალკეული ობიექტი – ასეთი მიდგომა უკვე დიდი ხანია აღარ არის, მაგრამ ჯერ კიდევ არის ჩვენს მენტალობაში. ჩვენ აღვიქვამთ მხოლოდ ერთ ობიექტს, თითქოს მას გარემო არ გააჩნია,“ – განაცხადა ლეილა თუმანიშვილმა, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემების სამსახურის უფროსმა თავისი მოხსენების წარდგენისას. შეხვედრა 2 ივნისს ბათუმის საკრებულოს სხდომათა დარბაზში გაიმართა.

ლეილა თუმანიშვილმა ხაზი გაუსვა ფონური შენობების შენარჩუნების მნიშვნელობას ისტორიული განაშენიანებისა და კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების შენარჩუნებასა და აღქმაში.

„ფონური ნაგებობის გარეშე ძეგლები არ არსებობენ, არ არსებობს ისტორიული განაშენიანება, ქალაქის ქსოვილი.  ფონური ნაგებობები არის შენობები,  რომლებსაც არ გააჩნიათ არც ინდივიდუალური მახასიათებლები, შეიძლება არც ლამაზი დეკორი ჰქონდეს, მაგრამ თავისი მასშტაბით, დამუშავებით, შესრულების ხარისხით ეხამება ისტორიულ განაშენიანებას, ტიპიურია თავისი დროისთვის და აყალიბებს ქალაქმშენებლობით ქსოვილს. სამწუხაროდ, საქართველოს კანონმდებლობით ფონური შენობები არ შედის დაცულ ობიექტთა რიგში. პირადად ბევრჯერ მქონდა ინიციატივა, რომ მათ ჰქონოდათ გარკვეული დაცვის სტატუსი, მაგრამ ჯერჯერობით ამას ვერ მივაღწიე.

ფონური შენობების ჩანაცვლების შემთხვევაში უნდა იყოს გათვალისწინებული ურბანული კონტექსტუალობის თვისებები, მასშტაბი, სართულიანობა და ასე შემდეგ. სწორედ ფონური ნაგებობებია ის მასა, რომელიც გვაძლევს იმ განუმეორებელ ქსოვილს, რომლითაც ჩვენ ვამაყობთ“ – განაცხადა ლეილა თუმანიშვილმა.

ლეილა თუმანიშვილმა ხაზი გაუსვა ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმის არსებობის აუცილებლობას:  „თუ არ იარსებებს ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმა, არ იარსებებს შესაბამისი ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტაცია“.  მან ასევე აღნიშნა, რომ არსებული კანონმდებლობა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ სრულიად იძლეოდა ქალაქების დაცვის საშუალებას.

ლეილა თუმანიშვილმა ასევე განაცხადა, რომ თუ კონკრეტულ შენობას დარგის რომელიმე გამოჩენილ მოღვაწესთან აქვს კავშირი, ან სამოსახლოს ნაწილს წარმოადგენს, მას შეიძლება მიენიჭოს ძეგლის სტატუსი, მიუხედავად იმისა, რამდენად აქვს შენარჩუნებული ავთენტურობა.

გამოჩენილ მოღვაწესთან, ცნობილი დირიჟორ ოდისეი დიმიტრიადთან იყო დაკავშირებული ისტორიული შენობა ბათუმში, ბარათაშვილის #26-ში, თუმცა სახლი დაანგრიეს და ამ ადგილას მრავალსართულიანი კორპუსი შენდება.

ბათუმში ბოლო წლების მანძილზე ასევე არა ერთი ისტორიული შენობა და ფონური ნაგებობა დაანგრიეს, სწორედ იმ მოტივით, რომ სახლებს არ ჰქონდათ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი და განსაკუთრებულ ღირებულებას არ წარმოადგენდნენ ქალაქისთვის.

ამ თემაზე წაიკითხეთ: ისტორიული სახლების ნგრევის სერია ბათუმში 

შეხვედრის – „ისტორიული ბათუმის ევროპული განვითარებისთვის“ – ორგანიზატორები კულტურული მემკვიდრეობის თემებზე მომუშავე საზოგადოება „ბათომი“, სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი და თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი იყვნენ. შეხვედრის მიზანი ძველი ბათუმის წინაშე არსებული გამოწვევებისა და პრობლემების შესახებ მსჯელობა იყო. თუმცა შეხვერას არ დასწრებია ქალაქის მერი, გიორგი ერმაკოვი და არც ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე ლაშა სირაბიძე, საკრებულოს უმრავლესობიდან შეხვედრას მხოლოდ ერთი წარმომადგენელი, ნატალია ზოიძე ესწრებოდა.

საზოგადოება „ბათომი“ ისტორიული ბათუმის ტერიტორიაზე ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმის შემუშავებამდე მორატორიუმის გამოცხადებას ითხოვს, თუმცა ამაოდ. მშენებლობები ძველი ბათუმის ისტორიული ნაწილში გრძელდება, რისი შედეგიც ქალაქის შეცვლილი ურნაბული გარემო და ხშირ შემთხვევებში, არასათანადო პირობებია ახალ შენობებში მაცხოვრებელთათვის.

ამ თემაზე წაიკითხეთ: ქალაქი შენი ფანჯრიდან 

„ფოტოგამოფენა – მუზეუმი „ცნობილი ლეჩხუმელები“,  დათვალიერება და ღვინის დეგუსტაცია უფასო“, – ლეჩხუმში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში, ამ აბრით ლეჩხუმელი ელგუჯა ბენდელიანი საკუთარ სახლში გახსნილ მუზეუმში ყველა მსურველს ეპატიჟება.

სასიქადულონი, ხელისუფალნი, დეპუტატები, არტისტები, დამრტყმელები, ძველი ბიჭები, ორატორები და ენამოსწრებულნი, მოქეიფენი, ქველმოქმედნი –  ლეჩხუმში დაბადებული ან მხარესთან დაკავშირებული ყველა იმ ადამიანის ფოტოა მუზეუმში გამოფენილი, ვისაც კი ოდესმე რაიმეთი თავი გამოუჩენია.

მაგალითად, მუზეუმში ნახავთ ლეჩხუმელი გურამ ხეცურიანის ფოტოს. ის ცაგერში ჩხუბისთვის დაუკავებიათ დიდი ხნის წინ, მაგრამ ტროტუარზე ამოსულ ნიგვზის ხეს შემოხვევია. როგორც ფოტოს წარწერა გვამცნობს პოლიციას ხის მოჭრა დასჭირვებია იმისათვის, რომ ხეცურიანი პოლიციაში წაეყვანათ. მუზეუმში იპოვით პარლამენტარების, მომღერლების, სპორტსმენების, კრიმინალური ავტორიტეტების ფოტოებს.

„ყველა ისტორია ნამდვილია,“ – გვიყვება ელგუჯა ბენდელიანი და მუზეუმში გიდობას გვიწევს. მუზეუმის გაკეთება ათი წლის წინ გადაწყვიტა.

“სადაური ხარ, რომ შეგეკითხებიან და უპასუხებ ლეჩხუმელი, მერე აგრძელებენ – ა, შენ სვანი ხარ, აა შენ რაჭველი. ჩაკარგულია ლეჩხუმი. მინდოდა ჩემი მხარე წინ წამომეწია. ასე რომ წაუყრი თავს, პატარა რეგიონის პირობაზე ბევრი დიდი ადამიანი გვყავს. მერე კიდევ ნობელის პრემიის ლაურეატი, ზურაბ კოპალიანი მარტო ჩვენ გვყავს. ამაზე ერთი ამბავი ატყდა ფეისბუქში, კი ამერიკაში მიიღო, რუსეთის პასპორტი აქვს, მაგრამ ჩვენებური ხოა? ყველაზე ლამაზი ქალი ჩვენია, ყველაზე მაგარი დამრტყმელი ჩვენი იყო. ხოა საამაყო ეგი? ჰოდა, მინდოდა ერთად მომეყარა თავი ყველასთვის,“ – ამბობს ელგუჯა ბენდელიანი.

მისი თქმით, მუზეუმში გამოფენამდე ცდილობს ყველასთან შეათანხმოს ის ინფორმაცია [თუ ეს შესაძლებელია], რომელიც მუზეუმში გამოფენილ ფოტოებს  აღწერის სახით აქვს დართული.

„ეს აღწერები, რაც აქვს ფოტოებს, ჩემი მოფიქრებულია. თავისით მოდის. მუზეუმში გამოფენამდე, თუ ცოტა პიკანტური ამბავია, ვეკითხები ყველას, ნებართვას ვღებულობ. ტრისტან ლეთოდიანი, ცნობილი სამეურნეო მუშაკი,  ლუხვანოს კოლმეურნეობის თავმჯდომარეობიდან რომ მოხსნეს მისმა მოწინააღმდეგეებმა, ეს ფაქტი მისი გარდაცვალების ტოლფასად აღიქვეს და ცოცხლად „გადაუხადეს“ ორმოცი. ვკითხე, თუ შეიძლება ეს რომ გამოვფინო მუზეუმში-მეთქი. კი კაცოო და გამოვფინე მეც. ფეიზბუქზეც ვარ, იქაც როცა რამეს ვწერ, ვცდილობ ეთიკა დავიცვა,“ – ამბობს ელგუჯა ბენდელიანი.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონალური ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, აჭარაში 3-4 ივნისს წვიმა მოსალოდნელი არ არის, უქმე დღეებში ცვალებადი მოღრუბლულობაა მოსალოდნელი.

„მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უნალექოდ. იქროლებს ცვლებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში. ტემპერატურა სანაპირო რაონებში იქნება ღამით 12-17, დღისით – 21-26 გრადუსი; მთაში – ღამით – 5-10, დღისით – 15-20 გრადუსი,“ – უთხრეს „ბათუმელებს“ ჰიდრომეტეოროლოგიურ ობსერვატორიაში.

რაც შეეხება ზღვის წყლის ტემპერატურას, იგი 15.5 გრადუსამდე გათბება.

დღეს, 18:00 საათზე, დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში, ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი საჯარო დისკუსიას მართავს თემაზე: “ენგურის ხაზი – როგორ ვითარდება აფხაზური და ქართული საზოგადოება”.

მომხსენებლები არიან თამარ თოლორდავა – სოციალური მოძრაობების შემსწავლელი ცენტრის კვლევების კოორდინატორი (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი), ნატალია ლაზბა – ისტორიის დოქტორი, ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ას. პროფესორი და ქეთევან ქანთარია – ჟურნალისტი.

დისკუსიაზე დასწრება თავისუფალია.

დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრი მდებარეობს ფარნავაზ მეფის ქუჩაზე, №62-64.

„ისტორიული ბათუმის ევროპული განვითარებისთვის” – ამ თემაზე, ხვალ 2 ივნისს, 11:00 საათზე, ბათუმის საკრებულოს დარბაზში შეხვედრა გაიმართება. შეხვედრის ორგანიზატორები არიან: კულტურული მემკვიდრეობის თემებზე მომუშავე საზოგადოება “ბათომი”, სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი და თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი.

ორგანიზატორების ინფორმაციით, შეხვედრაზე ბათუმის ისტორიული ნაწილის განვითარებაზე მოხსენებებს გააკეთებენ: საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემების სამსახურის უფროსი ლეილა თუმანიშვილი, ,,გეოგრაფიკის” წამყვანი ქალაქმგეგმარებელი მარიამ ლომიძე და ,,გეოგრაფიკის” დირექტორი, გეოგრაფი, მგეგმარებელი გიორგი გოცირიძე. შეხვედრაზე მოწვეული სპეციალისტები, ბათუმის თვითმმართველობის წარმომადგენლებთან, სამინისტროებისა და სხვა ოფიციალურ და თემით დაინტერესებულ პირებთან ერთად, ძველი ბათუმის წინაშე არსებული გამოწვევებისა და პრობლემების შესახებ ისაუბრებენ.

მოხსენებები დაგეგმილია თემებზე: ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმების სპეციფიკა, ბათუმის არსებული ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმის მიმოხილვა, ბათუმში ქალაქგეგმარებითი დოკუმენტების დამუშავებისა და განვითარების ხედვა.

საზოგადოება “ბათომი”, რამდენიმე თვეა ინტენსიურად ითხოვს ძველი ბათუმის ტერიტორიას განესაზღვროს და დაუმტკიცდეს ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონა. ორგანიზაციაში მიიჩნევენ, რომ ეს რეგულაცია, დაეხმარება ქალაქს შეინარჩუნოს ისტორიული ნაწილის იდენტობა და განაშენიანება:

„ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონის შექმნა დაეხმარება ქალაქის თვითმმართველობას, იქ მცხოვრებ მოქალაქეებსა და ბიზნესმენებს, ზუსტად ჰქონდეთ გაწერილი რეგულაციები თუ სად შეიძლება მოხდეს ახალი შენობის აგება, როგორი შეიძლება იყოს იგი და რა უნდა იქნას შენარჩუნებული აუცილებლად. დაცვის ზონაში არსებული რეჟიმები უზრუნველყოფს, რომ ქალაქმა არ დაკარგოს ისტორიული ნაწილი, რომელიც, ერთი მხრივ, ქალაქის საკუთრებაა და როგორც კულტურული მემკვიდრეობა ისე უნდა შეუნარჩუნდეს ბათუმელებს, და მეორე მხრივ, საშუალებაა ეკონომიკურად განვითარდეს უბანი, რადგან სწორედ ისტორიული ნაწილია მიმზიდველი ტურისტებისთვის.“

დღეს არსებული რეგულაციით, ისტორიული უბნის საზღვრები დადგენილი არ არის. ძველ ბათუმში შესაძლებელია 15 მეტრი სიმაღლის შენობების აგება. შედეგად, ტერიტორიაზე გაჩნდა 5-სართულიანი სახლები, რამაც ისტორიული სახლები ჩაანაცვლა.

ორგანიზაცია “ბათომი” ითხოვს ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონის დამტკიცებას, რაზეც თანხმობა მიიღო, როგორც მერის, ასევე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარისგან.

ძველი ბათუმის ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონის დამტკიცება, 2007 წელს ,,გეოგრაფიკის” მიერ მომზადებული “ქალაქ ბათუმის ისტორიულ–კულტურული საყრდენი გეგმის” მიხედვით უნდა მოხდეს, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის კანონის თანახმად, საქართველოს კულტურისა და ძეგლტა დაცვის სამინისტროს დაკვეთით დამზადდა და გადაეცა ბათუმის მერიას.

ორგანიზაცია “ბათომის” წევრები ელოდებიან, როდის მიმართავს ქალაქის მერი, გიორგი ერმაკოვი საკრებულოს წევრებს, იმისთვის რომ დამტკიცდეს ძველი ბათუმის ისტორიული განაშენიანების დაცვის ზონა.

დღეს, პირველ ივნისს, ბავშვთა უფლებათა დაცვის დღესთან დაკავშირებით, ბათუმის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში ოთხ საათზე გამოფენა-კონფერენცია „ზღვა და სამყარო“ გაიმართება.

გამოფენაზე აჭარის ხელოვნების სკოლის 12  მოსწავლე, რომელთაგან 5 შშმ პირია, წარადგენს ძველბერძნული მითოლოგიის მოტივებზე გადაღებულ ვიდეოკლიპს. კლიპის გადაღება გონიო-აფსაროსის დაცულ ტერიტორიასა და პეტრას ციხეში მიმდინარეობდა.

კლიპში ასახული მითოლოგიური სცენა, ტროელი მშვენიერი ელენეს მოტაცება პარისის მიერ, გამოსახულია ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში განთავსებულ ძვ.წ. მე-5 საუკუნით დათარიღებულ წითელფიგურიან კრატერზე.

კონფერენცია-პრეზენტაციის ორგანიზატორის, ინგა დიასამიძის თქმით, ეს პროექტი არ არის პირველი – შარშან, პირველ ივნისს გაიმართა ანალოგიური თემატიკის გამოფენა  – „შეჩერებული წამი“, სადაც განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვებმა თავიანთი ფოტონამუშევრები წარადგინეს.

კლიპის პრეზენტაციის შემდეგ იგეგმება კონფერენცია, რომელსაც ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმის ისტორიის განყოფილების უფროსი ასმათ ბაჯელიძე გახსნის.

კონფერენციაზე საზღვაო აკადემიის ზუსტ და საბუნებისმეტყველო დისციპლინათა დეპარტამენტის უფროსი მზია დიასამიძე წარადგენს თემას: „მსოფლიო ოკეანე – რესურსები და გლობალური პრობლემები“.

კონფერენციაში ასევე მონაწილეობას მიიღებენ ბათუმის უმაღლესი საზღვაო საინჟინრო სასწავლებლის, „ანრის“ I რანგის კაპიტანი ბადრი დოღანაძე და ამავე სასწავლებლის სტუდენტები.

გამოფენა-კონფერენცია გაიმართება ბათუმის მერიისა და ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმის ეგიდით.

ბათუმში საბავშვო ბაღების გაერთიანებამ ბავშვთა საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით, ბაღებში დასვენება გამოაცხადა. ეს დღე ქვეყანაში ოფიციალური უქმე დღე არ არის. სოციალურ ქსელ „ფეისბუკში“ მშობლები წერენ, რომ ამ მოულოდნელი დასვენების გამო პრობლემები შეექმნათ, რადგან თავად არ ისვენებენ, საბავშვო ბაღები კი არ მუშაობს.

ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანების პიარის, ლიკა აროშიძის განმარტებით, საბავშვო ბაღები ბავშვთა დაცვის დღესთან დაკავშირებით დაგეგმილი მასშტაბური ღონისძიებების გამო ისვენებენ.

„ვინაიდან ბათუმის მუსიკალურ ცენტრში მასშტაბური ღონისძიება ტარდება, რომელიც ბავშვთა დღისადმი არის მიძღვნილი, 15 საბავშვო ბაღის აღსაზრდელი ანუ 500-ზე მეტი ბავშვი იღებს მონაწილეობას, აქედან გამომდინარე, გამოვაცხადეთ დასვენება. ეს დაგეგმილი იყო ერთი თვით ადრე და მერიასთან შეთანხმებული,“ – აცხადებს ლიკა აროშიძე.

მისი თქმით, ის, რომ პირველ ივნისს საბავშვო ბაღები დაისვენებდნენ, ამის შესახებ მშობლებიც ინფორმირებულნი იყვნენ: „მუსიკალურ ცენტრში ღონისძიების დასრულების შემდეგ, ღონისძიება სოციალურად დაუცველი 300-მდე ბავშვისთვის სასტუმრო „ლეო გრანდში“ გაიმართება, სადაც  ბავშვებს ტკბილეულით გაუმასპინძლდებიან. ბავშვები სხვადასხვა სანახაობაში მონაწილეობენ. ამიტომ საბავშვო ბაღებში სააღმზრდელო პროცესი ვერ წარიმართებოდა ჩვეულ რიტმში. ბავშვებისთვის მოსაწვევებიც იყო დარიგებული და მშობლებმა ამის შესახებ იცოდნენ“.