Batumelebi

შავი ზღვის მონიტორინგის პროექტი ემბლას+ დაიწყო. ემბლას პროექტი პირველად 2016 წელს ჩატარდა, როცა ბათუმში უკრაინისა და ევროკავშირის ქვეყნების 40-მდე მეცნიერით დაკომპლექტებული ჯგუფი,  რუმინეთის კვლევითი გემით Mare Nigrum-ით შემოვიდა. მეცნიერებმა საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს მონიტორინგი ჩაატარეს, რომელიც ბიოლოგიურ, ფიზიკურ-ქიმიურ და მყარი მცურავი ნარჩენების კვლევებს მოიცავდა. ასეთი კვლევა შავ ზღვაზე 1991 წლის შემდეგ არ ჩატარებულა.

ევროპის ყველაზე დიდი სამეცნიერო-კვლევითი გემი ,,მარე ნიგრუმი” ბათუმში 2019 წლის აგვისტოში შემოვა.

ჯერ კიდევ წინა მონიტორინგის ფარგლებში მიმდინარე კვლევების პარალელურად (რომელთა მიზანია შავი ზღვის გარემოს მონაცემების ხელმისაწვდომობისა და ხარისხის გაუმჯობესება, ევროკავშირის საზღვაო სტრატეგიის ჩარჩო დირექტივის (MSFD) შესაბამისად). ეს პროექტი ითვალისწინებს მცირე ზომის ქმედებებს შავი ზღვის მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, რაც ძირითადად საზღვაო ნარჩენებს ეხება.

წინა კვლევის ერთ-ერთი მიზანი შავი ზღვის დანაგვიანების შეფასება იყო. შედეგების მიხედვით აღმოჩნდა, რომ შავი ზღვა, კვლევის ფარგლებში შემოწმებული ლოკაციების მიხედვით – ყველაზე მეტად დაბინძურებული საქართველოშია.

მარინოლიტერი – ასე უწოდებენ ზღვაში სხვადასხვა წარმოშობის ნაგავს. ეს შეიძლება იყოს: პოლიომერიული მასალა, პენოპლასტი, ქაღალდი, ტოტები, ფიჩხები და სხვა ნივთები, რაც მდინარეების ან სხვა გზებით ხვდება ზღვაში და მის ზედაპირზე დაცურავს. როგორც კვლევის ერთ-ერთმა მონაწილემ, გარემოს ეროვნული სააგენტოს თევზაობისა და შავი ზღვის მონიტორინგის სამსახურის უფროსმა, არჩილ გუჩმანიძემ 2016 წელს “ბათუმელებთან” საუბარში აღნიშნა, შავი ზღვის დანაგვიანების მაჩვენებელი იმაზე გაცილებით უფრო ცუდია, ვიდრე მეცნიერები ელოდნენ – „სამწუხაროა, მაგრამ მთლიანად შავ ზღვაში, სადაც ჩვენ ვაწარმოეთ დაკვირვება, ყველაზე დიდი რაოდენობის მარინოლიტერი საქართველოს წყლებში აღინიშნა. ასევე საგულისხმოა ის, რომ ყველაზე დიდი რაოდენობით ნაგავი კოლხეთის ეროვნული პარკის საზღვაო სექტორის მიმდებარე წყლებშია“.

შავი ზღვის ერთობლივი კვლევის ფარგლებში ჩატარდა უნიკალური დაკვირვებები, რომლებიც არასდროს შესრულებულა შავი ზღვის კვლევის ისტორიაში. ყველაზე მასშტაბური კვლევის ანგარიშიდან შავი ზღვის შესახებ საინტერესო ფაქტებს შეგიძლიათ გაეცნოთ ამ ბმულზე: შავი ზღვის დიაგნოზი – ახალი ფაქტები ყველაზე მასშტაბური კვლევის ანგარიშიდან.

საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს ინფორმაციით, დღეს, 7 მარტს, გორში დაკრძალავენ ქართველ მეზღვაურს, დავით რაზმაძეს, რომლის ცხედარიც ლიბიიდან გუშინწინ ჩამოასვენეს.

ქართველი მეზღვაური მარშალის კუნძულების დროშის ქვეშ მცურავ თურქულ გემ MV Dogan Bey-ზე მუშაობდა. საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს ინფორმაციით, გემი ლიბიის ნავსადგურ Misurata-ში იმყოფებოდა, როცა ქართველი მეზღვაური გემბანიდან გაუჩინარდა ღამით, მორიგეობის დროს. ფაქტი მოხდა 7 იანვარს, მაგრამ დავით რაზმაძის ახლობლებს მეზღვაურის დაკარგვის შესახებ მხოლოდ 16 იანვარს შეატყობინეს. სამძებრო სამუშაოების შედეგად მეზღვაურის ცხედარი 21 იანვარს იპოვეს და მისი გადმოსვენება საქართველოში მხოლოდ ახლა მოხერხდა.

დავით რაზმაძეს საქართველოში ჰყავს ბებია, რომელიც გორში ცხოვრობს. სხვადასხვა მედიის ცნობით, მეზღვაურის დედა უცხოეთში მუშაობს. თავად კი ბათუმში, ბიძასთან გაიზარდა.

დავით რაზმაძის მამა, ზაზა რაზმაძე, 2008 წელს, აგვისტოს ომის დროს, დაბომბვის შემდეგ გადაღებული ცნობილი ფოტოს გმირი იყო. ფოტოზე ის გარდაცვლილ ძმას დასტიროდა. თავად ზაზა რაზმაძე 2014 წელს კარალეთში, დევნილთა დასახლებაში დაიღუპა უბედური შემთხვევის შედეგად.

„კვალიფიკაციის ამაღლება და არაფორმალური განათლება არის ტოპინიციატივა, გართობასთან ერთად,“ – აჭარის განათლების მინისტრის მოადგილე, ალექსანდრე დავითაძე ასე ახალგაზრდების მოთხოვნებს აღწერს. ის უკვე ერთი თვეა ახალგაზრდებს აჭარის სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში ხვდება და საჭიროებების გამოკვეთას ცდილობს.

ალექსანდრე დავითაძე მინისტრის მოადგილედ პირველ თებერვალს ზუსტად ამ მიზნით დანიშნეს – ახალგაზრდული მიმართულების გაძლიერება. მაშინ მინისტრმა, ინგა შამილიშვილმა „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ კონცეფცია მომზადდებოდა იმის შესახებ, თუ რას გააკეთებს სამინისტრო კონკრეტულად ახალგაზრდებისთვის. მინისტრის განცხადებამდე კი, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ სამინისტროს მისამართით თქვა: „უფრო მეტი აქტიურობაა საჭირო ახალგაზრდობის საქმეთა მიმართულებით“.

რა კონცეფცია მოამზადა განათლების სამინისტრომ ახალგაზრდებისთვის? – „ბათუმელების“ ამ შეკითხვის საპასუხოდ, ალექსანდრე დავითაძემ გვიპასუხა, რომ კონცეფციაზე მუშაობა დასკვნით ეტაპზეა და პროექტების სამუშაო განხილვა, სავარაუდოდ, მომავალი კვირიდან დაიწყება. ალექსანდრე დავითაძე ადასტურებს, რომ ახალგაზრდული პროგრამებისთვის ცალკე სტრუქტურული ერთეული შეიქმნება – „სამინისტროს ქოლგის ქვეშ“.

„ჯერ ვერ გეტყვით კონკრეტულად, როდის შეიქმნება, ან რამდენი საშტატო ერთეული დასჭირდება ცალკე სტრუქტურას… უწყებაში შეიძლება დასაქმდეს ყველა, ვისაც ახალგაზრდული სულისკვეთება აქვს. კადრების შერჩევის ფორმაზე ჯერ ვერ გეტყვით, როგორ იქნება, მაგრამ, ჩემი აზრით, იქ მხოლოდ ახალგაზრდები არ უნდა იყვნენ წარმოდგენილი. ახალგაზრდებიც უნდა იყვნენ, რადგან ნათქვამია – „მუნჯის ენა ყველაზე კარგად დედამ იცისო“, – აღნიშნა ალექსანდრე დავითაძემ „ბათუმელებთან“.

დაანონსებული საბიუჯეტო ხარჯების შემცირების ფონზე ახალი საბიუჯეტო სტრუქტურის შექმნა ხომ არ უკავშირდება მმართველი პოლიტიკური ძალის გაძლიერების მცდელობას მომავალი არჩევნებისთვის? – მინისტრის მოადგილის მტკიცებით, ახალ სტრუქტურას პოლიტიკასთან არანაირი კავშირი არ ექნება.

„ეს პროგრამები იქნება იმ მოზარდებზეც, რომლებიც 18 წლამდე არიან… ისინი არჩევნებში მონაწილეობას არ იღებენ,“ – დასძინა ალექსანდრე დავითაძემ.

მინისტრის მოადგილე ამბობს, რომ გაიზრდება ახალგაზრდული პროგრამების დაფინანსებაც, თუმცა რამდენით, ჯერჯერობით, უცნობია. ამ დროისთვის ამ მიმართულებით გათვალისწინებული ბიუჯეტი დაახლოებით 490 ათასი ლარია.

ალექსანდრე დავითაძემ არც კონკრეტული პროგრამები დაგვისახელა, რაზეც შესაძლოა ახალმა სტრუქტურამ იმუშაოს.

„ეს იქნება ძირითადად ახალგაზრდების ინტერნაციონალიზაციისკენ მიმართული პროგრამები… როგორც შეხვედრები აჩვენებს, მოთხოვნა არის გაცვლით პროგრამებზე, არაფორმალურ განათლებაზე, მოხალისეობის ინსტიტუტის გაძლიერებაზე, ასევე გართობაზე… ყველა ეს მიმართულება გაძლიერდება,“ – გვითხრა ალექსანდრე დავითაძემ.

რა იგულისხმება „გართობაში“ და რა სახის გართობას დააფინანსებს სამინისტრო ბიუჯეტის ფულით?

„გართობაში იგულისხმება მხოლოდ შემეცნებითი პროგრამები, მხოლოდ ეს,“ – დასძინა მინისტრის მოადგილემ ჩვენთან საუბრის დროს.

აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის განცხადებით, ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალი შენობის აღჭურვისთვის ფინანსების გამოყოფის საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ არის. „დაანონსებულია საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრის მიერ სახელმწიფო კლინიკების განვითარების კონცეფცია, რომლის ფარგლებშიც უნდა განვიხილოთ როგორც ახალი კლინიკის აღჭურვის თემა, ასევე მისი სამომავლო მართვის თემაც“, – განაცხადა „ბათუმელებთან“ ზაალ მიქელაძემ.

მინისტრი ამბობს, რომ რაოდენობრივად ყველაფერი დათვლილია და იციან ზუსტი ჩამონათვალი, თუ რა სჭირდებათ, დაწყებული მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო აპარატურიდან, დასრულებული ბოლო საწოლამდე: „ფინანსურად მისი დათვლა დიდ დროს არ მოითხოვს. უბრალოდ, ზუსტი ფასები რომ დაადგინო, ბაზარი უნდა შეისწავლო და ინტერესთა გამოხატვაზე განცხადება გააკეთო, რაც ერთიან კონცეფციაზე მუშაობის გამო არ კეთდება.“

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, საჭიროებებისა და დაუზუსტებელი ფასების გათვალისწინებით, ახალი კლინიკის აღჭურვას დაახლოებით 35 მილიონი ლარი მაინც  დასჭირდება.

მინისტრის თქმით, „ხმაური გამოიწვია იმან, რომ ცენტრალიზებულად მოხდება რაღაცები ახლაც და შემდგომში, მართვის პერიოდშიც. ეს ვიღაცას აშინებს, მაგრამ რეალურად გაადვილებს მართვასაც ადგილზე, რადგან იქნება ადგილობრივი შპს, იქნება სახელმწიფო კლინიკა. გაყიდვა და გასხვისება, ვინც არ უნდა აანონსოს, არ იქნება, ყველაფერი გაკეთდება საერთო პროექტის [კონცეფციის] ფარგლებში. აქ იქნება ერთიანი მართვა შესყიდვებისა და ხარისხის ნაწილში და არა მთლიანად შპს-ს მართვა.“

ზაალ მიქელაძე ამბობს, რომ ადრე, როცა არ იყო საუბარი ერთიან კონცეფციაზე, მისი იდეა იყო, რომ ახალ კლინიკაში ხარისხის მიმართულებით მართვა კვალიფიციური, გამოცდილი პირისთვის გადაეცათ: „ამან გამოიწვია ხმაური – ვიღაცა შემოჰყავთო. თუმცა, ჩვენ, ეს იდეა არ გადაგვიდია. უბრალოდ, საქართველოს ჯანდაცვამ თქვა, რომ თავად იზრუნებს ამ კუთხით, რადგან ხარისხთან მიმართებაში არის ბევრი კითხვა და ეს დასამალი არ არის… ამიტომ, თუ გამოცდილ კადრს საქართველოს ჯანდაცვა დაიქირავებს, ამაში, პირადად, ცუდს ვერაფერს ვხედავ, ვინც როგორ არ უნდა აპროტესტოს ეს თემა. სრული მენეჯმენტის გაქირავებაზე არ არის საუბარი, აქ საუბარია გარკვეულ მიმართულებაში გამოცდილი კადრების ჩართვაზე“.

ბათუმში ახალი კლინიკის მშენებლობა, ერთი წლის დაგვიანებით, მაგრამ თითქმის დასრულებულია. ვინ იღებს პასუხისმგებლობას იმაზე, რომ ახალი შენობის აღჭურვაზე თანხა დღესაც არ არის გამოყოფილი? – „მესმის აბსოლუტურად, რომ თანხა არ ჩანს და ეს არის რეალობა. არ იყო თანხა სოფლის პროგრამისთვის, „ოცნების ქალაქისთვის“, მაგრამ როცა დადგა საჭიროება, გამოჩნდა თანხაც. ასე რომ, ამის რესურსი სახელმწიფოს აქვს და თანხაც გამოინახება, როგორც კი ერთიან კონცეფციაზე მუშაობა დასრულდება. გვესმის, რომ რესპუბლიკურის თანამშრომლებს ეჩქარებათ, თან მოარული ხმები, რომ ვიღაცა გიყიდის, ექიმი ვარ მესმის და თანავუგრძნობ, ვინაიდან ასეთი ხმები ადამიანს, ბუნებრივია, ააღელვებს… თუმცა, მინდა ვთქვა და ვუთხარი კიდეც კოლეგებს, რომ  მე დღეს რეგიონში არ მაქვს არც საწოლების პრობლემა, არც რეანიმაციის. პაციენტი, რომ რჩებოდეს ქუჩაში, მაშინ, რა თქმა უნდა, გადაუდებელი აუცილებლობით წამოვიწყებდით ამ თემას. ანუ, ეს არ არის გადაუდებელი აუცილებლობა. რა თქმა უნდა, მათთვის არის სასიცოცხლო  ვინც იქ მუშაობს [რესპუბლიკურ საავადმყოფოში], მაგრამ ეს არ არის ისეთი საკითხი, რომ ჩვენ ხვალვე გამოვაყოფინოთ თანხა სახელმწიფოს ამ მიმართულებით. სჯობს იყოს თანმიმდევრული, სწორი ნაბიჯები, რომ მივიდეთ საბოლოო შედეგამდე“, – აცხადებს ზაალ მიქელაძე.

კითხვაზე, თუ როდის დასრულდება კონცეფციაზე მუშაობა და დაახლოებით როდის გამოიყოფა თანხა შენობის აღჭურვისთვის, მინისტრი პასუხის გაცემისგან თავს იკავებს: „შეთანხმებულად განვაცხადებთ, როცა კონკრეტულად გამოჩნდება ეს თანხა, როგორც ცენტრალურში, ასევე ჩვენს ბიუჯეტში. რესპუბლიკურის თანამშრომლებს კი მოვუწოდებ, ნუ აყვებიან მოარულ ხმებს. მე ვიყავი იქ, თუ კითხვა გაუჩნდებათ კიდევ მივალ, ღია ვარ ურთიერთობაში“.

რაც შეეხება მედპერსონალის გადამზადებას, მინისტრის თქმით, ასეთი რამ არ იგეგმება: „ქვეყანა აძლევს სერტიფიკატს კონკრეტულ სპეციალისტს და ის უფლებამოსილია ამ სერტიფიკატის ფარგლებში აწარმოოს საქმიანობა. აქ ხარისხებად ვერ დავყოფთ, თუ ერთი და იგივე სერტიფიკატი გადაეცა, ვთქვათ, ორ კარდიოლოგს, ვერ გადავწყვეტ, რომ ერთს სჭირდება გადამზადება, მეორეს არა. ამას მე ბიუჯეტურადაც ვერანაირად ვერ გავამართლებ. მაგრამ, მაგალითად, თუ გვინდა ბავშვთა სამსახურსაც ჰქონდეს რეგიონში ალტერნატივა და თუ ეს დაიგეგმება რესპუბლიკურში, დაგვჭირდება ახალი მიმართულება. ასეთ დროს ვიშუამდგომლებთ საქართველოს ჯანდაცვასთან, რომ ცალკე გამოიყოს კვოტა და შესაძლებლობის ფარგლებში პროგრამულად ჩვენც დავეხმარებით. იმის მოლოდინი, რომ ქვეყნის გარეთ გავუშვათ გარკვეული პერიოდი, ამისთვისაც მზადა ვართ, ოღონდ, ეს უფრო დინამიური პროცესია. ასე წინასწარ აიღო და ვიღაცა სადღაც გაუშვა, სერტიფიცირებული ექიმი, დიდ გამართლებას ამაში ვერ ვხედავ“.

მინისტრის თქმით, მუშაობის პროცესში გამოჩნდება, რა მიმართულებაში იქნება ხარვეზი: „მაგალითად, ნეფროლოგია [და არა უროლოგია] ვთვლით, რომ ცოტა სუსტი რგოლია. რამდენიმე დღის წინ ბელორუს კოლეგებს შევხვდი, ისინი მზად არიან და ჩვენც მზად ვართ თუ გამოჩნდება კადრი, რომელიც გამოთქვამს სურვილს, რომ ერთი-ორი წლით წავიდეს გადასამზადებლად ამ კუთხით, ჩვენ შევუწყობთ მაქსიმალურად ხელს. თორემ ასე ერთიან კურსებზე ისედაც იყვნენ პოლონეთში, ისრაელში, ბალტიისპირეთში. თუმცა ეს არის დახმარება კვალიფიკაციის ამაღლებაში და ეს ვერ იქნება სრული გადამზადება. უხერხულ მდგომარეობაში ვერ ჩავაყენებთ სხვა ექიმებს. იმიტომ, რომ ერთი კოლეგა მუშაობს რესპუბლიკურში და მას დავუფინანსო სადღაც სწავლა [რაც საკმაოდ ძვირია] – რა დააშავა შემდეგმა ექიმმა?“

„რესპუბლიკურში შეიძლება ეშინიათ კონკურენციის, მესმის, რომ ადამიანურად რთულია, როცა კონკურენტი გამოგიჩნდება, მაგრამ ზოგად პროფილში ჩემი მთავარი აქცენტი, გარდა კოლეგების დაცვისა, არის მოქალაქეებისთვის ხარისხიანი და უსაფრთხო ჯანდაცვის მიწოდება. ამიტომ, როცა ახალ შენობაში გადავალთ, თუ წარმოიქმნება დეფიციტი რაიმე მიმართულებით, ჩვენ არავინ გვიკრძალავს გამოვაცხადოთ კონკურსი. გარწმუნებთ, ირგვლივ იმდენი კერძო კლინიკაა, სადაც სხვადასხვა კაბალური ხელშეკრულება აქვთ და ა.შ. თუმცა, ძალიან ბევრი პირად ურთიერთობებში და საუბრებში მზად არის, რომ წამოვიდეს აქ. ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ იმათ, ვინც იქ მუშაობს რამენაირად ჩავაჩოჩებთ. მესმის, ისინი ამდენი წელი დარჩნენ და ელოდებიან ახალი კლინიკის გახსნას, თუმცა ჩვენ არ შევუშლით ხელს სხვებს, რომ სახელმწიფო კლინიკაში გააგრძელონ მოღვაწეობა. ამასთან, არ ვიქნებით მკაცრები და კაბალურები ისე, როგორც კერძო კლინიკები, ჩვენ დავუტოვებთ მათ თავისუფლებას, რომ სახელმწიფო კლინიკასთან ერთად, თუ სურვილი ექნებათ, გარკვეული საათებით გააგრძელონ მორიგეობა კერძო კლინიკებში – ესეც გარკვეული გამოცდილებაა, რომელსაც შემოიტანენ სახელმწიფო კლინიკაში“, – აცხადებს ზაალ მიქელაძე.

ამ თემაზე:

„15 წელია ტაქსის მძღოლი ვარ და მხოლოდ ორჯერ გადამაგდეს კლიენტებმა, გოგომ სამი ლარი არ გადამიხადა და წავიდა, ერთხელაც ბიჭმა არ გადაიხადა ოთხი ლარი, სულ ეგ იყო. ღამის სამამდე ვმუშაობ და საეჭვო ხალხს და არაფხიზელებს მანქანაში არ ვისვამ, ერთს მივანათებ ფარებს და უკვე ვიცი ვინ ვინ არის, პატარა გოგო ხომ აღარა ვარ? ტაქსის კომპანიებში არასოდეს ვიმუშავებ, დამოუკიდებელი ტაქსისტი ვარ“, – ამბობს 65 წლის ტაქსის მძღოლი, ელენე მენთეშაშვილი.

25 წელია რაც ავტომანქანას მართავს. შინდისფერი „ოპელ ასტრა“, რომელიც ახლა აქვს, ელენე მენთეშაშვილის მესამე ავტომანქანაა, აქამდე ორი ჟიგული გამოიცვალა.

ელენე მენთეშაშვილის ფოტო დღეს დილით მისმა კლიენტმა გაავრცელა საკუთარ ფეისბუქგვერდზე. პოსტს ორი ათასზე მეტი გაზიარება და ასზე მეტი კომენტარი აქვს.

ელენე თბილისში, ნაქირავებ ბინაში მარტო ცხოვრობს, საკუთარი სახლი კი დაგირავებული აქვს. ამბობს, რომ ტაქსის მძღოლობით ცდილობს ეს თანხა შეაგროვოს და ბინა არ დაკარგოს.

„ღმერთმა მძღოლობის მარიფათი მომცა, ყველას ეგ არ შეუძლია. ხანდახან მომეშლება ხოლმე ნერვები საცობებში, მაგრამ აბა როგორ არ გაბრაზდები – ქალაქში ნახევარზე მეტმა ტარება არ იცის და ვერ გაიგებ მართვის მოწმობა რაში მისცეს.

შაბათ-კვირასაც ვმუშაობ, არ მეზარება. ჩემი ნებაა მუშაობაც და დასვენებაც, მაგრამ არ მეზარება“, – ამბობს ელენე.

30 წელი პურის მაღაზიაში იმუშავა, მერე – მარკეტში, ბოლოს მაღაზიის გამგე გახდა, მაგრამ პრივატიზაციის შემდეგ მაღაზიამ მუშაობა შეწყვიტა და ელენე უსამსახუროდ დარჩა. მანქანის ტარება ახალგაზრდობიდანვე იცოდა და ამიტომ ტაქსის მძღოლობა გადაწყვიტა, ჟიგული იყიდა და საქმეს შეუდგა.

ელენე მენთეშაშვილი ჩვეულებრივი ტაქსის მძღოლი არ არის: ერიდება საცობებს, არასდროს მოძრაობს გარეუბნებში და ქალაქის მხოლოდ ცენტრალურ ნაწილში გადაადგილდება. არც ტაქსების კომპანიაში აპირებს არასდროს გაერთიანებას და, როგორც თვითონ ამბობს, დაუგეგმავი გრაფიკით, თავისუფლად მუშაობა ურჩევნია.

ტაქსებს შორის კონკურენცია თბილისში დიდია, მაგრამ ელენე ამ კონკურენციას უმკლავდება, მისი ძირითადი კლიენტები მეზობლები და შემთხვევითი მგზავრები არიან, ვინც ქუჩაში გააჩერებს, ზოგიც ნომერს სთხოვს, რომ შემდეგ ჯერზეც გამოიძახოს…

ელენე საკუთარ ტაქსის რეკლამას არ უკეთებს. ამბობს, რომ ეს არ სჭირდება და კლიენტები რეკლამის გარეშეც ჰყავს.

ორგანიზაციები: „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ და „ქალთა ინიციატივების მხარდამჭერი ჯგუფი (WISG)“  მიიჩნევენ, რომ სახელმწიფოს მხრიდან  მსახიობ გივი სიხარულიძისთვის „ხელოვნების ქურუმის“ წოდების მინიჭება წარმოადგენს ქალთა უფლებებისადმი სიძულვილის წახალისებას და ხელს უწყობს საზოგადოებაში დამკვიდრებული სტერეოტიპების გამყარებას, რაც ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ სხვადასხვა ჯგუფის მიმართ სიძულვილის გამომჟღავნება  პროფესიულ საქმიანობაში დაბრკოლებას არ წარმოადგენს.

ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალურ ცენტრში 2019 წლის პირველ მარტს მსახიობ გივი სიხარულიძის საიუბილეო საღამო გაიმართა, სადაც  აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრმა ინგა შამილიშვილმა გივი სიხარულიძეს „ხელოვნების ქურუმის“ ჯილდოსთან ერთად საპატიო სიგელიც გადასცა. მოგვიანებით, ჯილდოს გადაცემასთან დაკავშირებით საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ განმარტა, რომ მსახიობს ჯილდო ქორეოგრაფთა კავშირის წარდგენით მიენიჭნა.

გივი სიხარულიძემ გასული წლის ნოემბრის თვეში ტელეკომპანია „იმედის“ გადაცემა „სიცრუის დეტექტორში“ საჯაროდ აღიარა, რომ ქალზე იძალადა. „ამასთან, მსახიობი ცნობილია ქალთა მიმართ თავისი სექსისტური დამოკიდებულებით. მას არაერთ გადაცემასა თუ ინტერვიუში საჯაროდ გამოუხატავს სიძულვილი ჰომოფობიურ და სექსისტურ ნიადაგზე, აღუნიშნავს, რომ არ აღიარებს გენდერულ თანასწორობას და ქალებს კაცთა დაქვემდებარებაში მყოფებად მოიაზრებს.

სახელმწიფო უწყებები მაქსიმალურად უნდა ზრუნავდნენ, ხელი შეუწყონ ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრას, ქალებსა და მამაკაცებს შორის რეალური თანასწორუფლებიანობის ჩამოყალიბებას, სტერეოტიპების ნგრევას. აღნიშნულის საპირისპიროდ კი, საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ ჯილდოს და საპატიო სიგელი გადასცა იმ პირს, ვინც განსაკუთრებულ აგრესიას ამჟღავნებს გენდერულ თანასწორობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე და გამოირჩევა ჰომოფობიური და სექსისტური განცხადებებით. რითაც,სახელმწიფო  არათუ ხელს უწყობს გენდერული დისკრიმინაციის  აღმოფხვრასა და სტერეოტიპების ნგრევას, პირიქით – თავად გვევლინება ქალთა უფლებების მიმართ სიძულვილის წამხალისებლად, რაც უკიდურესად შემაშფოთებელია.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მოვუწოდებთ, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში გამოიჩინოს გულისხმიერება გენდერული დისკრიმინაციის კუთხით ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის მიმართ, რათა თავიდან აიცილოს ქალთა უფლებების მიმართ სიძულვილის წახალისების შემთხვევები“.

48 წლის ბადრი გობრონიძის ათსულიან ოჯახში, სადაც ის მეუღლესთან, დასთან, დედასთან, შვილებთან და შვილიშვილებთან ერთად ცხოვრობს, მხოლოდ ორი ადამიანი მუშაობს – თავად ბადრი და მისი და.

8 წელი სახანძრო სამსახურში მუშაობდა და ინდმეწარმეობასაც ეწეოდა. 2009-2012 წლებში კი ბადრი ციხეში აღმოჩნდა – ფინანსური გადაცდომების ბრალდებით მიუსაჯეს პატიმრობა. ერთი მუხლით რვა წელს უსჯიდნენ, მერე მუხლით – ხუთს. ჯამში 13 წელი უნდა ყოფილიყო პატიმრობაში, თუმცა, როგორც ბადრი ჰყვება, საპროცესო გარიგებით გათავისუფლდა, რისთვისაც ოჯახმა 20 000 ლარი გადაიხადა.

ბადრი გობრონიძეს ახლა მეტალოპლასტმასის, ლამინატის, ხის პანელებისა და თაბაშირ-მუყაოს ტიხრების საამქრო აქვს. საამქროში სამნი მუშაობენ და თანაბრად ინაწილებენ მოგებასა და ზარალსაც.

სარემონტო მასალებზე მუშაობა და მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯრების დამზადება გათავისუფლების შემდეგ ისწავლა.

„ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ სახანძროში ვეღარ ვიმუშავებდი ნასამართლობის გამო. იძულებული გავხდი, ახალი საქმე მესწავლა. ოჯახს დიდი ზიანი მიადგა ჩემი პატიმრობით, ფეხს რომ წამოკრავ რაიმეს, წაიქცევი და ძლივს დგები – ასე ვარ, ვწვალობ და ნელ-ნელა ფეხზე ვდგები“, – ამბობს ყოფილი პატიმარი.

ბადრი გობრონიძემ ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტის შესახებ თანასოფლელისგან შეიტყო, პროგრამაში ჩაერთო და მას შემდეგ, რაც მისი საქმიანობა შეამოწმეს, საამქროსთვის საჭირო ინვენტარი გადაეცა უფასოდ.

ბადრის თქმით, ამ დახმარებას მისთვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა.

„კარგად იცით, როგორ უჭირთ ყოფილ პატიმრებს დასაქმება, ნებისმიერი საქმის თავიდან დაწყება. ბევრი ასეთი პროექტი უნდა არსებობდეს, ჩემ ირგვლივ ამ პროგრამის დახმარებით ბევრმა ყოფილმა პატიმარმა მეცხოველეობას მიჰყო ხელი, ზოგმა თხილი მოაშენა, ან საამქრო მოაწყო“. – ამბობს პროექტის ბენეფიციარი.

მიუხედავად იმისა, რომ ბადრი სოფელში ცხოვრობს და მიწის ნაკვეთიც აქვს, იქ ვერაფერი მოჰყავს, რადგან მიწა დაქანებულია, შესაბამისად, შეუძლებელია ნაკვეთის დამუშავება პროდუქტის მოსაყვანად.

მეტალოპლასტმასის საამქროში მუშაობა ბადრი გობრონიძისთვის ერთადერთი საშუალებაა ათსულიანი ოჯახის სარჩენად.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალი შენობა მშენებელ კომპანიასა და ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს შპს „სტადიონს“ შორის დადებული ბოლო შეთანხმებით 2018 წლის 31 დეკემბერს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა სამუშაოები ამ დრომდე გრძელდება.

გარდა ამისა, ახალი საავადმყოფოს მშენებლობის პროექტი 2 211 987 ლარით გაძვირდა. შესაბამისად, მშენებლობა აჭარის ბიუჯეტს, საბოლოოდ, 24 384 751 ლარი დაუჯდება. ამ თანხის 93% [22 741 273 ლარი] მშენებელი კომპანიისთვის უკვე გადარიცხულია.

როდის დასრულდება მშენებლობა? – შპს „სტადიონში“ „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ ძირითადი, მათ შორის სახანძრო და შიდა კოსმეტიკური სამუშაოების 99,99 პროცენტი დასრულებულია და ახლა გარკვეულ ხარვეზებს ასწორებენ. ამიტომ, მშენებელ კომპანიას ვადა აღარ გაუგრძელდება და მას მშენებლობის დასრულების ვადის დარღვევისთვის ყოველდღიურად პირგასამტეხლო ერიცხება. მშენებელ კომპანიას ამ დროისთვის ჯარიმა დაახლოებით 80 ათასი ლარი აქვს გადასახდელი.

შპს „სტადიონში“ ამბობენ, რომ მშენებლობა 2019 წლის აპრილამდე საბოლოოდ დასრულდება. 2019 წლის 5 აპრილამდე აქვს ვადა კომპანიის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებისთვის წარდგენილ საბანკო გარანტიასაც.

შპს „საბა კონსტრაქშენთან“ საავადმყოფოს მშენებლობაზე ხელშეკრულება 2016 წლის 18 იანვარს გაფორმდა და მშენებლობა 2018 წლის 18 მაისამდე უნდა დასრულებულიყო. ხელშეკრულებაში ცვლილება 11-ჯერ შევიდა.

„სტადიონში“ აცხადებენ, რომ პროექტის 2,2 მილიონი ლარით გაძვირება ახალი რეგულაციების ამოქმედებამ გამოიწვია, რაც თავდაპირველ პროექტში არ იყო გათვალისწინებული: „პროექტში შევიდა ცვლილება სახანძრო უსაფრთხოების კუთხით, ასევე გაუმჯობესდა სამედიცინო აირების მხრივ და სხვა. ობიექტი უკვე დაერთებულია ელექტროქსელზე, საკანალიზაციო და წყლის სისტემებზე. შენობას ჯანდაცვის სამინისტროს სპეციალისტებთან ერთად ჩავიბარებთ. რაც შეეხება ექსპლუატაციაში მიღებას – მშენებლობის ნებართვის გამცემი ბათუმის მერიაა და ეს საკითხიც მის კომპეტენციაში შედის“.

მშენებლობის დასრულების შემდეგ დღის წესრიგში დადგება საავადმყოფოს სამედიცინო ინვენტარით აღჭურვის საკითხი, რისთვისაც თანხა ამ დრომდე არ არის გამოყოფილი – არც აჭარის და არც საქართველოს ბიუჯეტში.

ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალ შენობაში სასწრაფოდ ამოქმედებას მოითხოვს საავადმყოფოს თანამშრომელთა ერთი ჯგუფი. ერთ-ერთი ბოლო აქცია საავადმყოფოს თანამშრომლებმა 2019 წლის 16 თებერვალს გამართეს. მათ ეჭვი აქვთ, რომ სახელმწიფო გეგმავს რესპუბლიკურის ახალაშენებული შენობა კორპორაცია „ევექსს“ მიჰყიდოს.

საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრმა, დავით სერგეენკომ გასული წლის ნოემბერში განაცხადა, რომ ამ კლინიკის გაყიდვა არ იგეგმება და ის სახელმწიფო საკუთრებაში დარჩება.

საავადმყოფოს აღჭურვის, მედპერსონალის გადამზადებასა და საავადმყოფოს მართვის შესახებ ახალ ინფორმაციას „ბათუმელები“ აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროდან ელოდება და მიღებისთანავე მოგაწვდით.

ამავე თემაზე:

პარასკევს, 8 მარტს, ქალთა საერთაშორისო დღეს ბათუმში გაიმართება კონფერენცია სახელწოდებით – „ქალთა მიმართ ძალადობის გააზრება“.

კონფერენცის მიზანია ინფორმაციის გაცვლა იმ ჯგუფებს შორის, რომლებიც, ერთი მხრივ, მუშაობენ ქალთა ძალადობის წინააღმდეგ, მეორე მხრივ კი, თავად არიან ბენეფიციარები.

კონფერენცია სასტუმრო Le Port-ში დილას, 10:35 წუთზე გაიხსნება.

პირველ პრეზენტაციას თიკო ცომაია და ია შალამბერიძე წარადგენენ, საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტიდან [GIPA]. პრეზენტაციის თემაა „რატომ კლავენ კაცები ქალებს – ქალთა მიმართ ძალადობის მონიტორინგის პროექტის შედეგები- www.femicide.ge“. 

[checklist]

• ძალადობის ნატიფი ფორმები – მომხსენებელი: თამარ თანდაშვილი, ფსიქოლოგი, მწერალი
• რას ცვლის მედიაგაშუქება – მომხსენებელი: ჯაბა ანანიძე – „გაზეთ  ბათუმელების“ ჟურნალისტი
• დისკუსია – მოდერატორი: ზვიად ქორიძე, ჟურნალისტი

[/checklist]

[checklist]

• შინაგან საქმეთა  სამინისტროს წინაშე არსებული გამოწვევები, შედეგები და გეგმები – მომხსენებელი: გოგა ხატიაშვილი, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დაცვის სამმართველოს უფროსი
• ქალთა მიმართ ძალადობა- ბრძოლის მიღწევები და გამოწვევები – მომხსენებელი: ნათია სონღულაშვილი -აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურორი
• დისკუსია – მოდერატორი: მარი კორინთელი, გამომცემელი, მთარგმნელი, რედაქტორი

[/checklist]

[checklist]

• მტკიცებულებების (მსხვერპლის დაკითხვისას) გამოკვლევისას წარმოშობილი პრობლემები და გადაჭრის გზები – მომხსენებელი: დავით მამისეიშვილი, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე
• „სტამბოლის კონვენციასთან“ ჰარმონიზაციის მიზნით საქართველოს კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები და ესპანური მოდელის თავისებურებები ოჯახში ძალადობის თემაზე – მომხსენებელი: საბა ცაგარეიშვილი – „ინოვაციების და რეფორმების ცენტრის“ იურისტი
• დისკუსია – მოდერატორი: სულხან სალაძე, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე

[/checklist]

[checklist]

• მოტაცებიდან დამოუკიდებლობამდე – მანანა ბოლქვაძე, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი
• როგორ მუშაობს სახელმწიფო სერვისები ძალადობის მსხვერპლთათვის და დაზარალებულებისთვის – ბექა მაჭუტაძე, ბათუმის ადამიანის ვაჭრობის, ტრეფიკინგის მსხვერპლთა მომსახურების დაწესებულების, თავშესაფრის ხელმძღვანელი
• დისკუსია – მოდერატორი: ნათია ზოიძე, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ მკვლევარი

[/checklist]

კონფერენცია ტარდება ევროკავშირის მხარდაჭერით პროექტის ფარგლებში – „ქალთა მიმართ ძალადობის მონიტორინგი“. პროექტს ახორციელებს “საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი”, ხოლო პროექტის პარტნიორია „თავისუფალი ჟურნალისტთა სახლი“.

კონფერენციის ორგანიზატორია „გაზეთ ბათუმელების“ & „ნეტგაზეთის” მარკეტინგის სამსახური.

კონფერენციაზე დასასწრებად მსურველებმა უნდა შეავსონ სარეგისტრაციო ფორმა.

დამატებითი ინფორმაციისათვის დაგვიკავშირდით: ელ.ფოსტა: batumipress@gmail.com მობ: 555 267 262; 555 928 928

ბათუმის საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობა, შესაძლოა, მთლიანად „ანაგმა“ დაასრულოს. კომპანია შპს „სტადიონს“ მეორე ეტაპის სამუშაოების შესრულებას ყველაზე დაბალ ფასად, 20 მილიონ 780 ათას ლარად სთავაზობს.

„ანაგი“ სტადიონის მშენებლობის პირველ ეტაპზე გამოცხადებული ტენდერის გამარჯვებულია, რომელმაც სტადიონის რკინა-ბეტონის კონსტრუქციის მშენებლობა, ასევე, ლითონის სახურავის მოწყობა მთლიანად დაასრულა. მემბრანული გადახურვა კი 50%-ია გაკეთებული. სტადიონზე ყველაზე ბოლოს უნდა დამონტაჟდეს სკამები და მოეწყოს მინდვრის საფარი.

მშენებლობის მეორე ეტაპზე შესასრულებელია გარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის, მათ შორის გამწვანების, პარკინგის, ელექტრომომარაგების სისტემისა და განათების, ასევე, IT ინფრასტრუქტურის მოწყობის სამუშაოები; უნდა მოეწყოს დაცვისა და უსაფრთხოების სისტემების ინფრასტრუქტურული (საინჟინრო კომუნიკაციების) ქსელები და სხვა.

უცნობია, ეყოლება თუ არა ცალკე ტექნიკური ზედამხედველი მეორე ეტაპის სამუშაოებს. შპს „სტადიონში“ გვითხრეს, რომ „ეს შეთანხმების საკითხია“.

შპს „სტადიონმა“ მეორე ეტაპის სამუშაოებზე ტენდერი 2019 წლის 7 თებერვალს გამოაცხადა, წინადადებების მიღება კი პირველ მარტს შეწყდა. სატენდერო თანხა 21 922 803 ლარი იყო. ტენდერი, რომელიც აუქციონის გარეშეა გამოცხადებული, შერჩევა-შეფასების ეტაპზეა, ამიტომ ჯერ უცნობია, მონაწილეობს თუ არა მასში სხვა პრეტენდენტი „ანაგის“ გარდა.

ბათუმში, ყოფილი მანქანათმშენებელი ქარხნის ტერიტორიაზე 20 000 მაყურებელზე გათვლილი UEFA-ას IV კატეგორიის საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობაზე [პირველი ეტაპი] კომპანია „ანაგთან“ ხელშეკრულება 99 448 408 ლარზეა გაფორმებული [დღგ-ს გარეშე].

მშენებლობის პირველი და მეორე ეტაპები, ანუ მთლიანად საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობა, 2020 წლის 15 ოქტომბრამდე უნდა დასრულდეს.

ამ დროისთვის არ არის გადაწყვეტილი, თუ რა ფერის სკამები დამონტაჟდება სტადიონზე; ვისი სახელობის იქნება ბათუმის ახალი სტადიონი ან საერთოდ, იქნება თუ არა ვინმეს სახელობის.

აჭარის მთავრობას არც ის აქვს გადაწყვეტილი, თუ ვინ გაუწევს მენეჯმენტს ახალაშენებულ სტადიონს.

მთავარი ფოტო: ბათუმის მშენებარე საფეხბურთო სტადიონი / ფოტო: აჭარის ეკონომიკის სამინისტრო

ამ თემაზე:

დღეს, 5 მარტს, ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში პირველი აჭარელი  მხატვარი ქალის, მუთებერ ვარშანიძის საიუბილეო გამოფენა გაიმართა. გამოფენაზე მხატვრის ორი ნამუშევარი იყო წარმოდგენილი.

“წითელარმიელის დაბრუნება” – ასე ჰქვია მუთებერ ვარშანიძის ზეთით შესრულებულ ნამუშევარს, რომელიც სოცრეალიზმის ნიმუშადაა მიჩნეული. ნახატი მუზეუმში 1968 წელს მიიტანეს მხატვრის ოჯახის წევრებმა. მეორე ნამუშევარი, ნატურმორტი, საგამოფენოდ გადასცა მუზეუმს მხატვრის დისშვილმა, ქეთევან თალაკვაძემ. გამოფენაზე ასევე წარმოდგენილი იყო “აჭარისტანის” 1932 წელს დაბეჭდილი  რუკა, რომლის მხატვრული ელემენტებით გაფორმება ასევე მუთებერ ვარშანიძეს ეკუთვნის.

პირველი აჭარელი ქალი მხატვრის შესახებ  მწირი ცნობები მოიპოვება. ცნობილია, რომ ის თურქეთში დაიბადა. გასაბჭოების შემდეგ მისი ოჯახი ბათუმში დაბრუნდა. მხატვარი საქართველოში 1936 წელს გარდაიცვალა, 30 წლის ასაკში.