Batumelebi

გარემოს ზედამხედველობის სამსახურის ინფორმაციით, 2024 წლის 4 აპრილის ჩათვლით, გამონაბოლქვის დადგენილ ნორმასთან შეუსაბამობისთვის 4 568 ფიზიკური და იურიდიული პირი დააჯარიმეს.

ყველაზე მეტი – 2107 ჯარიმა, თბილისში მოძრავი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მძღოლებს დაეკისრათ.

977 სამართალდარღვევა დაფიქსირდა ქუთაისში, 812 – ბათუმში და 672  – რუსთავში.

დაჯარიმებული პირებიდან 3 955 ფიზიკური პირია, ხოლო 613 იურიდიული პირი.

„2 767 საჯარიმო ქვითარი მსუბუქი ავტომობილების მძღოლების მიმართ არის შედგენილი, 1 575 – მიკროავტობუსის, 225 – სატვირთო ავტომობილის, 1 კი ავტობუსის მძღოლის სახელზე“.

ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის კანონმდებლობით დადგენილ ნორმასთან შეუსაბამობისთვის, ფიზიკური პირის შემთხვევაში, ჯარიმის ოდენობა პირველ ჯერზე 100 ლარია, მეორე ჯერზე – 300 ლარი, მესამე ჯერზე – 600 ლარი.

იურიდიული პირის შემთხვევაში კი ჯარიმა 500, 1500 და 3000 ლარია.

გარემოს ზედამხედველობის ინფორმაციით, ჯარიმის 10 დღის ვადაში გადახდის შემთხვევაში,  სამართალდამრღვევს ჯარიმის ოდენობა 20%-ით შეუმცირდება.

„ეჭვი ჩნდება, რომ მთავრობის ტაქტიკური ნაბიჯები მიმართულია იმისკენ, რომ მუხტი დავარდეს და საზოგადოების ყურადღება და აქცენტები სხვა მიმართულებით წავიდეს“ – მიიჩნევს „ღია სივრცე კავკასიას“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, ირმა პავლიაშვილი. „ბათუმელები“ მას ესაუბრა თემაზე, რატომ გადადო 15 აპრილს პარლამენტმა რუსული კანონის განხილვა და რატომ დააბრუნა „ოცნებამ“ ერთხელ უკვე უკან გაწვეული კანონპროექტი. 

• ქალბატონო ირმა, პარლამენტმა რუსული კანონის განხილვის შემდეგი ეტაპი 15 აპრილისთვის ჩანიშნა, დაჩქარებული წესი არ გამოიყენა ამ შემთხვევაში. რა ვერსიები შეიძლება განვიხილოთ, აქტიური წინააღმდეგობის შემდეგ გვაჩვენებს, რომ ნაბიჯებს უკან გადადგამს, თუ ეს არასწორი მოლოდინების გაჩენას და წინააღმდეგობის მუხტის დავარდნას ემსახურება?

ერთი მხრივ, ამ პროცესში საინტერესოა პარლამენტის მიდგომა, თითქოს პროცედურას იცავენ, 12 აპრილს უნდა მომხდარიყო განხილვის პროცესის დაწყება, თუმცა შემდგომ, რეგლამენტის დაცვის მიზნით, რაც ითქვა საჯარო განცხადებით, გადაიდო ორშაბათისთვის. ფორმალურად დაიცვეს 3-დღიანი ვადა, რომელსაც რეგლამენტი გვთავაზობს.

როგორც გავრცელდა ინფორმაცია, პარლამენტი პირველ ორ მოსმენას გეგმავს და მესამე მოსმენა უკვე ოქტომბერში უნდა გაიმართოს, საბოლოოდ კანონად ქცევისთვის. ეჭვი ჩნდება, რომ ტაქტიკური ნაბიჯები მიმართულია იმისკენ, რომ მუხტი დავარდეს და საზოგადოების ყურადღება და აქცენტები სხვა მიმართულებით წავიდეს.

მნიშვნელოვანია, რომ რეგლამენტით, საარჩევნო წელს, არჩევნებამდე ერთი თვის განმავლობაში, როგორც წესი, პარლამენტის პლენარული სესიები არ იმართება. თუ საქართველოში რამდენიმე არჩევნების პრაქტიკას გადავხედავთ, ვნახავთ, რომ ამ პერიოდში მართლაც არ შეკრებილა პარლამენტი და ძირითადად საარჩევნო კამპანიაზე არის მიმართული მთელი რესურსი. შესაბამისად, რომ დავუბრუნდეთ ვარაუდებს, თუ რატომ აკეთებს ასეთ სვლას პარლამენტის უმრავლესობა, პასუხი ერთია – რომ მუხტი შემცირდეს.

მუხტის დაწევასთან ერთად მეორე და მნიშვნელოვანი საკითხი მგონია, არის ის, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციების მიმართულებით ამ პერიოდში გაგრძელდება დისკრედიტაციის კამპანია, გამჭვირვალობის საკითხი ისევ პრობლემად რომ იდგეს და დამოკლეს მახვილივით ეკიდოს ჩვენს თავზე ეს კანონპროექტი, რომელიც თითქოსდა გამჭვირვალობისკენ გვიბიძგებს, თუმცა ჩვენ ვიცით და არაერთი აქტია წარმოდგენილი საკანონმდებლო სივრცეში, რომელიც გამჭვირვალობის სტანდარტებს უზრუნველყოფს. ასევე, არის შიდა რეგულაციები, რომლებიც სწორედ გამჭვირვალობის სტანდარტებს უზრუნველყოფენ.

• ამის პარალელურად იგივე ორგანიზაციებს ყურადღების მიღმა არ უნდა დარჩეთ წინასაარჩევნო პროცესი, შემდეგ კი არჩევნების დღის მონიტორინგი…

დიახ, როდესაც სადამკვირვებლო ორგანიზაციების დისკრედიტაციაზე ვმსჯელობთ, მათ ანგარიშებს და შეფასებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორც სამართლიანი და თავისუფალი არჩევნების ჭრილში, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვისაც… როდესაც საერთაშორისო ორგანიზაციები შეისწავლიან გარემოს, თუ როგორია საარჩევნო პოლიტიკური გარემო, სწორედ სანდო სადამკვირვებლო ორგანიზაციების შეფასებებს ენდობიან.

გარდა ამისა, ჩვენ ვხედავთ, რომ მმართველი პარტია იყენებს ყველა იმ რესურსს, რაც ძალაუფლების შენარჩუნებისთვის არის მნიშვნელოვანი და ჩვენ ეს ვნახეთ კვოტების მიმართულებით. შემდგომი განვითარებაც რაც მოყვა, რუსულ კანონთან დაკავშირებით, იყო საჯარო მოხელეების ჩართულობა ადგილობრივ დონეზე, თვითმმართველობებში საჯარო მოხელეების ჩართულობა.

რომ შევაჯამოთ და ძირითადი კითხვები გამოვკვეთოთ, ერთი – არის სავარაუდო დისკრედიტაციის კამპანია, მესიჯები სწორედ იმ მიმართულებით იქნება, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციებს პრობლემები შეექნათ, მათ შორის მათ ანგარიშებს და საზოგადოებამ მათი სანდოობის საკითხი კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენოს. გარდა ამისა, არასამთავრობოები არიან სერვისის მიმწოდებლები შშმ პირებზე, ქალებზე… სხვადასხვა მიმართულებით მუშაობენ. აქ შემოდის თვითცენზურის საკითხი – რამდენად უნდა დაუპირისპირდნენ ისინი სახელმწიფოს, რომელიც გარკვეულწილად მათ სერვისებსაც აფინანასებს. 

ის, რომ რუსული კანონი გამჭვირვალობის თაობაზე შემოაქვთ იმიტომ, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციებმა დაიცვან გამჭვირვალობა უფრო მეტად, რა თქმა უნდა, დიდი ტყუილია.

საქართველოს კანონმდებლობაში არაერთია აქტია, რომელიც გამჭვირვალობის სტანდარტს უზრუნველყოფს. გრანტების შესახებ კანონი, დეკლარაციები რომლებიც იგზავნება საშემოსავლოში, დონორებთან ანგარიშგება.

ეს ყველაფერი გვაფიქრებინებს, რომ არა გამჭვირვალობაა ძირითადი მოთხოვნა, არამედ ის, რომ კონკრეტული ორგანიზაციების, მათი წარმომადგენლების სტიგმატიზაცია მოხდეს, მათ მუშაობას შეუშალოს ხელი.

ეს, რა თქმა უნდა, განაპირობებს იმას, რომ ღირსების შელახვასთან ერთად შეწყდება შენი სამუშაო პროცესი. დაასრულებ მუშაობას, რადგან მე ძალიან რთულად წარმომიდგენია ორგანიზაცია, რომელიც დარეგისტრირდება, მოახდენს თავისი თავის სტიგმატიზებას და შემდეგ ამ სტიგმით იმუშავებს.

ასევე, ის მოქალაქეები, რომლებიც არასამთავრობო ორგანიზაციებში სხვადასხვა სერვისს იღებენ და მოთხოვნის შემთხვევაში ორგანიზაციამ უნდა მიეწოდოს შესაბამის უწყებებს ინფორმაციას მათზე, არ მოისურვებენ, რომ მათი პერსონალური ინფორმაცია გასაჯაროვდეს. ვგულისხმობ შშმ პირებს, ქალებს და ა.შ.

ასე რომ ერთია, რომ არ დარეგისტრირდები და მეორე – რომც დარეგისტრირდე, შენთან უკვე ის ბენეფიციარი აღარ მოვა, ვინაიდან იფიქრებს, რომ მასზე ინფორმაცია გასაჯაროვდება.

საინტერესოა, რომ 9 ნაბიჯის ფარგლებში ევროკავშირმა ერთ-ერთ ნაბიჯად სწორედ სამართლიანი და თავისუფალი არჩევნების საკითხი წამოწია, საარჩევნო რეფორმასთან ერთად შეგვიძლია განვიხილოთ, რომ ეს არჩევნები ეროვნული უსაფრთხოების ჭრილში დგას, ვინაიდან სტატუსის საკითხები და მოლაპარაკების თემატიკა სწორედ ამ ნაბიჯების შესრულებასთან არის დაკავშირებული.

აქედან გამომდინარე, არსებითია, როგორი წინასაარჩევნო პერიოდი იქნება. ჩვენ ვიცით, რომ არჩევნები მხოლოდ ერთი დღით არ ფასდება. მნიშვნელოვანია წინასაარჩევნო პერიოდი, არჩევნების დღე და შემდგომი პერიოდი. ამიტომ ყველა ის მოქმედება და პოლიტიკური ნაბიჯი, რომელიც გადადგმული იქნება, სწორედ იმ კუთხით უნდა იყოს გადადგმული, რომ ჩვენ უზრუნველვყოთ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები, რომელიც ერთ-ერთია 9 ნაბიჯიდან.

• გამოდის, რომ მოქალაქეები ვეღარ მიიღებენ სერვისებს, მეორე მხრივ „ოცნება“ აპელირებს იმაზე, რომ ეს კანონი ყველას არ შეეხება…

სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გვაჩვენებს, რამდენად სჭირდებათ მოქალაქეებს კონკრეტული სერვისების მიღება. მაგალითად, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლს სჭირდება ფსიქოლოგის მომსახურება, რასაც სახელმწიფო სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფს. არაერთ ანგარიშშია იმაზე საუბარი, რომ არ არის თავშესაფრების ხელმისაწვდომობა, ასევე, კრიზისული ცენტრების და ამ ცენტრებში კი იურისტის სათანადო დახმარება მოქალაქეების გაძლიერებას იწვევს.

თუ ეს სერვისები გაქრება, ეს შეეხება ყველას, ვინც ამით სარგებლობს.

ასევე, როდესაც უცხო ქვეყნის ძალად ვაცხადებთ სტრატეგიულ მეგობრებს, რამდენად გააგრძელებენ ისინი დაფინანსებას?! ეს არის სუბიექტი, რომელიც არის ქვეყნის სტრატეგიული მეგობარი, რომელიც განსაზღვრავს შენს მხარდაჭერას და მთელი რიგი პროგრამები დგება, ეს არ ხდება ცალმხრივად, შემოთავაზების ფარგლებში, ეს არის საქართველოს ინტერესი. საქართველომ ითხოვა ეს დახმარება სტრატეგიული პარტნიორებისგან.

რა თქმა უნდა, ის ნეგატიური სახელდება, რასაც იყენებს მმართველი პარტია ამ ორგანიზაციების მიმართ, მათ საქმიანობაზეც აისახება. არცერთ სტრატეგიულ მეგობარს არ მოუნდება შენი მხარდაჭერა, თუ მას უცხო ძალად გამოაცხადებ. უცხო ძალად ცხადდებიან ემიგრანტებიც, მათ პირდაპირ ეხებათ. ისინი, რომლებიც უცხო ქვეყნის მოქალაქეები არიან, ხომ შეიძლება რაღაც შემოწირულებას აკეთებდნენ კომპანიებში, მათი სახელდებაც იქნება, როგორც უცხო ქვეყნის ძალის.

• რა სამართლებრივი გზები რჩება ამომრჩეველს? თუ, „ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარის ტერმინი რომ გამოვიყენოთ, რაღაც „ტრიუკი“ ჩაატარეს და ხალხის წინააღმდეგობის მიუხედავად მაინც დაამტკიცეს ეს პროექტი?

დარწმუნებული ვარ, რომ პრეზიდენტი ვეტოს დაადებს, თუმცა დაძლევადია.

როცა აკვირდები და სწავლობ საარჩევნო პოლიტიკურ პროცესებს, ხედავ რა შემთხვევაში მოხდა ისეთი გადაწყვეტილების მიღება, რომელსაც წლების განმავლობაში ადვოკატირებდნენ, მათ შორის, მაგალითად, პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა, კვოტირება თავის დროზე, როდესაც კრიტიკული მასა გამოვიდა სამართლიანი პროტესტის გზით, იმ უფლებით, რასაც ადამიანს კონსტიტუცია აძლევს, რომ გამართოს მშვიდობიანი მანიფესტაცია.

შესაბამისად, ყველა სამართლებრივი და კონსტიტუციური გზის გამოყენება უნდა მოხდეს. კონსტიტუციაში გაწერილია ხალხის ნება, რომ ჩვენ გვინდა ევროინტეგრაცია.

• რას გვაჩვენებს ეს დაჟინება, ჯერ დაპირება, რომ აღარ შემოიტანდნენ კანონპროექტს, მაგრამ მაინც დაბრუნება?

ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია პოლიტიკური პასუხისმგებლობა. ხალხის კონსტიტუციური ნება უნდა შესრულდეს. ის ძალა, რომელსაც დროებით, არჩევნებით გადაცემული აქვს ლეგიტიმაცია, რომ პოლიტიკა განსაზღვროს, სწორედ ხალხის ნებასთან უნდა იყოს შესაბამისი და როცა ის წინააღმდეგობაში მოდის, რა თქმა უნდა, პოლიტიკური პასუხისმგებლობის დაყენება ხდება.

ამავე თემაზე: 

„ეს კანონი შეგვეხება აკადემიურ სფეროში დასაქმებულ ადამიანებს“ – მალხაზ ნაკაშიძე 

ეს კანონი სწრაფად მივა თითოეულ მოქალაქემდე – თეონა მაჭარაშვილი 

ბათუმის სამრეწველო ზონაში 24 185 კვადრატულ მეტრ მიწის ნაკვეთს და მასზე განთავსებულ 2 014 კვადრატული მეტრი ფართობის შენობას აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო ელექტრონულ აუქციონზე ყიდის.

ქალაქის მერიის ინფორმაციით, გასაყიდად გამოტანილ შენობაში 20-მდე ოჯახია თვითნებურად შესახლებული.

ქონება ბათუმში, ივანე მესხის ქუჩა N14-ში მდებარეობს და საწყისი გასაყიდი ფასი 4 მილიონი ლარია. ვაჭრობის ბიჯი 100 ათასი ლარია, ხოლო საგარანტიო თანხა [ბე] – 1 მილიონი ლარი.

ქონების შემძენი საბოლოო ღირებულებას ეტაპობრივად გადაიხდის. ამასთან „აუქციონში მონაწილეობის „ბე“ ჩაითვლება ქონების საპრივატიზებო საფასურში საბოლოო ანგარიშსწორებისას“.

• თანხის გადახდის ეტაპებია: 2024 წლის 1-ელ დეკემბრამდე – საბოლოო საპრივატიზებო საფასურის არანაკლებ 25%; 2025 წლის 1-ელ ივნისამდე – საბოლოო საპრივატიზებო საფასურის არანაკლებ 25% და 2025 წლის 30 დეკემბრამდე – დარჩენილი საპრივატიზებო საფასური.

„ადგილზე გასვლით დათვალიერებული იქნა ბათუმში ი. მესხის ქუჩა №14-ში მდებარე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი – 24 185 კვ.მ. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობაში თვითნებურად შესახლებულია ოც ოჯახამდე. ნაკვეთზე არის ძველი შენობები და არაა შემოღობილი. მიწის ნაკვეთთან არსებობს მისასვლელი გზა“ – აღნიშნულია ბათუმის მერიის აეროპორტის ადმინისტრაციული ერთეულის სერვისცენტრის მენეჯერის წერილში.

ბათუმის მერი, არჩილ ჩიქოვანი კი, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრს, ჯაბა ფუტკარაძეს წერს, რომ „ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერია არ არის წინააღმდეგი განხორციელდეს ზემოაღნიშნული უძრავი ქონებების პრივატიზება. ასევე, მიწის ნაკვეთის პრივატიზებისას გთხოვთ გაითვალისწინოთ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის ნაწილის თვითნებურად დაკავების ფაქტი… მიწის ნაკვეთი განეკუთვნება პერიფერიული ზონის III ქვეზონას, სადაც 1 კვადრატული მეტრი მიწის ნორმატიული ფასი შეადგენს 56,7 ლარს“.

არც მერიის წერილებში და არც აუქციონის პირობებში არ არის მითითებული რას უპირებენ გასაყიდ შენობაში მცხოვრებ ოჯახებს.

აუქციონის პირობით, მომავალი მყიდველი ვალდებულია სამინისტროში ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს 2 თვის ვადაში წარადგინოს არანაკლებ ქონების საწყისი საპრივატიზებო ღირებულების 1%-ის უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტია.

მყიდველს ასევე ევალება:

• „შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 12 თვის ვადაში ბათუმის საკრებულოს მიერ დადგენილი „საწარმოო ზონის“ შესაბამისი წარმოების [წარმოების ხაზი], რომელიც შეიძლება მოიცავდეს დახურული ტიპის სასაწყობე მეურნეობას [გარდა ინერტული მასალების წარმოებისა] მშენებლობის ნებართვის მიღება;
• ხელშეკრულების გაფორმებიდან 30 თვის ვადაში, საკუთრებაში გადაცემულ ქონებაზე შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის მიხედვით განკუთვნილი შენობა-ნაგებობ[ებ]ის ექსპლუატაციაში მიღება;
• ხელშეკრულების გაფორმებიდან 36 თვის ვადაში საკუთრებაში გადაცემულ ქონებაზე, წარმოების [წარმოების ხაზი], რომელიც შეიძლება მოიცავდეს დახურული ტიპის სასაწყობე მეურნეობას [გარდა ინერტული მასალების წარმოებისა], ამოქმედება, სადაც დასაქმებულთა არანაკლებ 90%-ს უნდა შეადგენდეს საქართველოს მოქალაქეები;
• დასაქმებულთა თანაფარდობის და წარმოების პროფილის შენარჩუნება ობიექტის ამოქმედებიდან არანაკლებ 15 წლის განმავლობაში;
• აღნიშნულ პროექტში მშენებლობისათვის, ძირითადი საშუალებების შეძენისათვის, წარმოების ფუნქციონირებისათვის, მათ შორის დახურული სასაწყობე მეურნეობისათვის, არაუგვიანეს 36 თვის ვადაში არანაკლებ 1,5 მილიონი ლარის ინვესტიციის განხორციელება“.

„ხელისუფლებამ რაც არ უნდა სახელი და ტერმინები შეუცვალოს უცხოური გავლენების შესახებ რუსულ კანონს, ის მაინც იქნება ქვეყნის ინტერესებისთვის უკიდურესად საზიანო, რადგან მისი მიღებით საქართველო დაამტკიცებს, რომ იგი რეალურად არა ევროპული ოჯახის წევრობისკენ, არამედ რუსეთის ორბიტაზე დარჩენისკენ ისწრაფვის”, – ამბობს ლაშა ბაჟუნაიშვილი, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი.

ხელისუფლებამ უკან დააბრუნა რუსული კანონი, რომელიც, მიღების შემთხვევაში, მედიების, არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობას ზღუდავს და უცხო ქვეყნის გავლენის მქონე აგენტების იარლიყს ამკვიდრებს. 2023 წლის მარტში მოქალაქეების პროტესტმა იგივე კანონი უკან გააწვევინა ხელისუფლებას. მაშინ მმართველი ძალის წარმომადგენლებმა საქართველოს მოქალაქეებს პირობა მისცეს, რომ კანონი უკან აღარასდროს დაბრუნდებოდა, თუმცა ზუსტად ერთი წლის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ პირობა დაარღვია.

რა პრობლემები შეიძლება შექმნას რუსულმა კანონმა? – ვკითხეთ ლაშა ბაჟუნაშვილს.

„დღეს საქართველოს მომავლისთვის არაფერია იმაზე მნიშვნელოვანი, ვიდრე დემოკრატიული და მშვიდობიანი განვითარება, სიტყვის და გამოხატვის თავისუფლება, კანონის უზენაესობის, სამართლიანი სასამართლოს, კარგი მმართველობის და დემოკრატიული პლურალიზმის დამყარება. მხოლოდ ასე შეიძლება პერსპექტივაში ქვეყანა განვითარდეს, გაძლიერდეს და გაწევრიანდეს ერთად ისეთ ერთობაში, რომელიც ცივილურ ნორმებზე და პრინციპებზე, თანასწორობასა და სოლიდარობაზე არის დაფუძნებული.

„ჩვენთვის არჩევანი არ არსებობს ჩრდილოეთსა და დასავლეთ შორის, ჩვენ მუდამ ევროპას ვირჩევდით” (ნოე ჟორდანია) და საუკუნეების განმავლობაში ამას ვამტკიცებდით არა მხოლოდ სიტყვით, არამედ საქმით.

თუკი დღეს ჩვენ შევეგუებით რუსული კანონის მიღებას, ჩვენ კიდევ ერთხელ მიწას მივაყრით ჩვენი წინაპრების ღირსებას და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის საგმირო ისტორიას, ჩვენი თაობის ნატვრას – გავხდეთ ევროპული ოჯახის წევრები და ჩვენი შვილების მომავალს – იცხოვრონ განვითარებულ, გაერთიანებულ და წარმატებულ საქართველოში“ – ამბობს ლაშა ბაჟუნაიშვილი.

„ქართულმა ოცნებამ“ უკან დააბრუნა რუსული კანონი განსახილველად, მიუხედავად იმისა, რომ 2023 წლის მარტში „ოცნებამ“ საქართველოს მოქალაქეებს პირობა მისცა, რომ კანონი უკან აღარასდროს დაბრუნდებოდა. ზუსტად ერთი წლის შემდეგ მმართველმა პარტიამ პირობა დაარღვია.

„ბათუმელები“ სხვადასხვა პროფესიის ადამიანების მოსაზრებებს აქვეყნებს რუსულ კანონთან დაკავშირებით.

კითხვებით, თუ რას ფიქრობს ამ კანონის შესახებ, რა საფრთხეებს შეგვიქმნის მისი მიღება, რატომ უკეტავს ეს კანონი საქართველოს ევროკავშირის კარს და რატომ დააბრუნა მთავრობამ ეს ის განსახილველად, ბათუმის ახალი მეჩეთის იმამს, თამაზ მგელაძეს მივმართეთ.

იმამი ამბობს, რომ კანონს კატეგორიულად ეწინააღმდეგება:

„კატეგორიულად ვეწინააღმდეგები „უცხოური გავლენის აგენტების შესახებ კანონს“, რადგან საქართველოს მომავალი ევროპაშია და არა რუსეთში.

გასულ წელს კანონის მიღების მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა და დიდი სიამაყით შემიძლია ვთქვა, რომ სხვებთან ერთად, მეც მივიღე მონაწილეობა ამ კანონპროექტის წინააღმდეგ ბრძოლაში. სამწუხაროდ, ახლა განმეორებით შეიტანეს პარლამენტში იგივე კანონი და მხოლოდ შეცვალეს სიტყვა „აგენტი“, უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლით. როცა ჩვენ ვსაუბრობთ რუსულ კანონზე, ეს ნათლად ჩანს ხელისუფლების დღევანდელ ქმედებებშიც.

მიუხედავად იმისა, საქართველოში კონსტიტუციით აღიარებულია აღმსარებლობის თავისუფლება, ის, რაც ხდება დღეს ადიგენში სწორედ ეს არის რუსული საქმე. საქართველოს ხელისუფლება ჩაგრავს განსხვავებული რელიგიის თუ განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლებს და განსხვავებულად მოაზროვნე ადამიანებს. ბათუმის თავისუფლების მეჩეთის მშენებლობის ნებართვის არგაცემის საკითხიც ამის კიდევ ერთი ნათელი მაგალითია.

დღეს საქართველოს ხელისუფლება ცდილობს, რუსული კანონით დააკანონოს ქვეყანაში ისეთი ნორმა, რომელიც ხელს უშლის და ეწინააღმდეგება ჩვენი ქვეყნის განვითარებასა და ევროინტეგრაციას. საქართველოს არჩევანია თავისუფლება, რომელსაც ვერავინ ვერ წაგვართმევს, ვერც მოტყუებით და ვერც ძალადობით.

რუსულ კანონს აქვს ავტორიტარული ხასიათი და შეუსაბამოა დემოკრატიასთან და თავისუფლებასთან. ასევე, აზიანებს ჩვენს თავისუფალ არჩევანს და უსაფრთხო მომავალს. დღეს ჩვენ ვერავინ დაგვაბრმავებს, კარგად ვხედავთ რუსეთის გავლენას საქართველოს ხელისუფლებაზე. ამიტომ, მოვუწოდებ საქართველოს ყველა გონიერ მოქალაქეს, წინ აღვუდგეთ ჩვენი მომავლის განადგურებას და რუსულ ჭაობში შესვლას” – ამბობს თამაზ მგელაძე.

ამავე თემაზე: 

„ოცნების“ მიერ დაწყებული ეს პროცესი ხაფანგია, რომელიც ქვეყანას გაანადგურებს – ელზა გურგენიძე

„ამ კანონის მიღება თუ დავუშვით, ქვეყანას აღარ ექნება პერსპექტივა“ – ოთარ ქათამაძე

ხელისუფლებამ უკან დააბრუნა რუსული კანონი, რომელიც, მიღების შემთხვევაში, მედიების, არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობას ზღუდავს და უცხო ქვეყნის გავლენის მქონე აგენტების იარლიყს ამკვიდრებს. 2023 წლის მარტში მოქალაქეების პროტესტმა იგივე კანონი უკან გააწვევინა ხელისუფლებას. მაშინ მმართველი ძალის წარმომადგენლებმა საქართველოს მოქალაქეებს პირობა მისცეს, რომ კანონი უკან აღარასდროს დაბრუნდებოდა, თუმცა ზუსტად ერთი წლის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ” პირობა დაარღვია.

კითხვებით: რას ფიქრობს რუსულ კანონზე, რა პრობლემები შეიძლება შექმნას, რატომ დააბრუნა მმართველმა გუნდმა ეს კანონი განსახილველად და რატომ უკეტავს რუსული კანონი საქართველოს ევროკავშირის კარს, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებულ პროფესორს, ლალი ანთიძეს მივმართეთ.

„პოლიტიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მდგენელი მორალია. პოლიტიკოსის იარაღს სიტყვა, პირობა, საჯარო განცხადებები წარმოადგენს. ძნელია, იყო ლექტორი/მასწავლებელი, ახალი თაობის პიროვნული და ინტელექტუალური განვითარების მონაწილე და ბოლოს და ბოლოს მოქალაქე, და გულგრილი დარჩე მსგავსი ქეისების მიმართ, რომელიც ბუნდოვანს ხდის ახალგაზრდებისა და ქვეყნის მომავალს.

ან როგორ უნდა აუხსნა მოსწავლეებს, სტუდენტებს, რომ ერთი წლის წინანდელი საჯარო განცხადებების ამოყირავება ნორმაა…

მართალია, ბევრჯერ გავმხდარვართ პოლიტიკოსების მხრიდან უტიფრად დარღვეული საჯარო პირობის მოწმე, მაგრამ ეს განსაკუთრებული შემთხვევაა.

დღეს, როცა ასე ახლოს ვართ ევროკავშირთან, როცა გეოპოლიტიკური რყევები ასეთი გლობალური გახდა და ამ პირობებში გვაქვს საოცრად მყიფე სოციალურ-ეკონომიკურ-პოლიტიკური ვითარება, განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია თითოეული გადაწყვეტილება, რომელიც ასე რეზონანსულია.

იმ პირობებში, როცა ქვეყანა მთლიანად მეგობარი ქვეყნების დახმარებით საზრდოობს (ამაში იოლად დარწმუნდებით, თუ მოიძიებთ ინფორმაციას, რომ ყველა გრანდიოზული თუ მცირე პროექტი აშშ-სა და ევროპული გრანტებით ხორციელდება), შეუძლებელია, უგულებელყო მეგობარი სახელმწიფოების ცალსახა უარყოფითი შეფასება, რომლებიც ღიად მოუწოდებენ საქართველოს ხელისუფლებას, არ გადაიდგას ესოდენ დამღუპველი ნაბიჯი.

ნატოს გენერალური მდივნის და ევროკავშირის ქვეყნების უარყოფითი დამოკიდებულება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინდიკატორი მგონია.

ძნელად წარმოსადგენია, რომ ხელისუფლებას არ ესმოდეს იმ ფასის მნიშვნელობა, რის გადახდაც ამ კანონპროექტის გაცოცხლებით მოუწევს. სწორედ ეს გარემოება აჩენს ლეგიტიმურ ეჭვებს, თუ რა დგას ამ გადაწყვეტილების უკან.

ისიც გაუგებარია, რატომ გახდა ყველაზე აქტუალური უკვე ერთხელ უკან გაწვეული კანონპროექტის დაბრუნება, როცა ასეთი უმძიმესი ვითარებაა ქვეყანაში მოსახლეობის მასიური გადინების, უკიდურესი სიღარიბის პირობებში ფასების რეკორდული ზრდისა და განათლების დონის კატასტროფული მდგომარეობის ფონზე. უპრიანია, საზოგადოებას კი არ უხდებოდეს მისი მიუღებლობის დადასტურება, თავად ხელისუფლება უნდა ხსნიდეს, თუ რატომ გახდა აქ და ახლა ეს საკითხი აქტუალური.

არგუმენტი, რომელსაც სახელისუფლებო წრეებიდან ვისმენთ, ძირითადად ორ საკითხზე დაიყვანება:

1. სამოქალაქო სექტორისა და მედიების მუშაობის გამჭვირვალობა;

2. სხვა ქვეყნებშიც მოქმედებს მსგავსი კანონპროექტი.

მათ გაბათილებას არ სჭირდება დიდი ინტელექტუალური შესაძლებლობები. ნებისმიერი უცხოური გრანტი ისედაც გამჭვირვალეა და სკრუპულოზური სიზუსტით ხორციელდება, დეკლარაციებიც ივსება. განსაკუთრებით საგანგაშოა მე-2 მუხლის 1 ა) პუნქტი, რომლის მიხედვითაც 20%-ზე მეტი დაფინანსების მიღების პირობებში ა(ა)იპ-ს ავტომატურად მოეთხოვება „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ ორგანიზაციად“ დარეგისტრირება.

აგენტების გამოვლინება შესაბამისი ძალოვანი სტრუქტურების პრეროგატივაა. აშშ-სა და ევროკავშირის სხვა ქვეყნებში მოქმედი მსგავსი კანონებისგან განსხვავებით, ქართულ ვერსიაში არ არის დეკლარირებული ის საკითხები და ქვეყნები, რომლისგანაც უნდა მოხდეს პრევენციული თავდაცვა. ეს საკითხი იმდენად ბუნდოვანია, რომ დაინტერესების შემთხვევაში სახელმწიფოს მხრიდან იოლად არის შესაძლებელი მანიპულაციები, უფრო მეტიც, არასამთავრობო ორგანიზაციების ბენეფიციართა პირადი ინფორმაციის გაჟონვაც კი.

მსგავსი პროცესები, როგორც წესი, სამოქალაქო ცნობიერების და მოქალაქეობის კულტურის ამაღლებას, საზოგადოებასა და ხელისუფლებას შორის თამაშის წესების ფორმირებას უწყობს ხელს. იმედი მაქვს ჩვენი საზოგადოების კეთილგონიერების და წინდახედულების. დარწმუნებული ვარ, ამ გამოწვევასაც რაციონალური ინსტრუმენტებით გაუმკლავდება”- ამბობს ლალი ანთიძე.

ამავე თემაზე: 

ეს კანონი რუსეთის გაცხადებულ ინტერესებშია – ნანა ტრაპაიძე რუსულ კანონზე 

ეს კანონი სწრაფად მივა თითოეულ მოქალაქემდე – თეონა მაჭარაშვილი 

„მთავრობა ყველანაირად ცდილობს, ქვეყანა დააშოროს ევროპას, მაგრამ მას არ შეუძლია წინ აღუდგეს ხალხის ნებას. მთავრობას არ უნდა მივცეთ ამ კანონის მიღების საშუალება“, – მიიჩნევს რეჟისორი, ბათუმის დრამატული თეატრის მსახიობი ოთარ ქათამაძე.

პირველ რიგში რეჟისორი „დასავლური მხარდაჭერის მარგინალიზებაზე“ ამახვილებს ყურადღებას, რის მიღწევაც „ქართულ ოცნებას“ სურს რუსული კანონის მიღებით.

„რამდენადაც საქართველო წინ წაიწევს, ევროპისკენ, ამ დროს იგონებს ხელისუფლება მსგავს სისულელეს. არადემოკრატიულ მმართველობას ხელს უშლიან სამოქალაქო ორგანიზაციები და კრიტიკული მედია, რომელიც ეხმარება საზოგადოებას მეტად ჩართულები იყვნენ. ასეთი მმართველობისთვის ინკუბატორია რუსეთი.

ამიტომაც, ნუ დაიბრალებს „ქართული ოცნება“, რომ სტატუსი მივიღეთ. ეს მიიღო საზოგადოებამ, ხალხმა, მთავრობა კი ვერ აღუდგებოდა ხალხის ნებას. ეს გადაწყვეტილება ჩვენს საზოგადოებას კარგა ხნის წინ აქვს მიღებული. დღეს 9 აპრილია და სიმბოლურად დაამთხვიეს ის, რომ რუსული კანონი ისევ შემოათრიეს პარლამენტში. ეს კოშმარი და სირცხვილია.

საქართველოში უკვე გაიზარდა თაობა, რომელმაც იცხოვრა დამოუკიდებლობაში, თაობა, რომელსაც შეუძლია თქვას, რომ შავი შავია და თეთრი – თეთრი. მთავრობა მოძველებული ხერხებით აზროვნებს. ახალგაზრდობა დღეს გაცილებით პროგრესულია და მათზე „ოცნების“ პროპაგანდა არ მუშაობს. მათი პროპაგანდა სავარაუდოდ უფრო ხანში შესული ადამიანებზეა გათვლილი.

„ქართული ოცნება“ მუდმივად ატყუებს საზოგადოებას, რამდენი ტყუილი შეიძლება გავიხსენოთ?

დღეს უპრინციპო და უღირსი მთავრობა მართავს ქვეყანას, მიჰყავს ჯურღმულისკენ. ამას საზოგადოება არ უნდა შეეგუოს. პირიქით, ახლა უნდა გამოვიდეს ყველა და დადგეს დემოკრატიის სადარაჯოზე. ჩვენ ამ კანონის მიღება თუ დავუშვით, ხვალ აღმოვჩნდებით ქვეყანა, რომელსაც დაკარგული ექნება უკვე პერსპექტივა. მე ამ პერსპექტივის დაკარგვა არ მინდა,“ – უთხრა ოთარ ქათამაძემ „ბათუმელებს“.

მსახიობი საზოგადოებას ურჩევს ყურადღება მიაქციოს მთავარს: რუსული კანონი მოსწონს მხოლოდ კრემლს, დასავლეთში კი, იგი კატეგორიულად მიუღებელია.

„დემოკრატიულმა ორგანიზაციებმა და ფონდებმა გადაარჩინეს საქართველო, მილიარდობით დოლარი ჩაიდო ქვეყნის ტაძრების აღდგენიდან დაწყებული, ქუჩების, გზების მოწყობით, წყალსაცავებით, წყლის სისტემით… თითქმის ყველაფერი, რაც ამ ქვეყანაში კეთდება, არის ევროპის ქვეყნების და აშშ-ს დაფინანსებით, ჩვენ თუ ამ დაფინანსების და მხარდაჭერის მარგინალიზება დავიწყეთ, ამ დაფინანსებას ვეღარ მივიღებთ. ამიტომაც, საზოგადოებამ კარგად უნდა გაახილოს თვალი და თქვას: აბა, რუსეთს რა გაუკეთებია საქართველოში სისხლის ღვრის და ტერიტორიების წაგლეჯის გარდა?

თუ დღეს ამაზე არ გვექნება რეაქცია, ეს აისახება ხვალ ჩვენს ჯიბეებზეც, გარდა იმისა, რომ კრიტიკული სიტყვა და მედია აღარ იქნება ქვეყანაში. ამ ქვეყანაში ისედაც არავის ულხინს და ჩვენი ზოგიერთი საკვები პროდუქტის ფასი ევროპის ქვეყნებში იგივე პროდუქტის ფასს უტოლდება. თანაც, იქ სამჯერ და ოთხჯერ ჩვენზე უფრო მაღალი ხელფასები აქვთ. ჩვენ რომ ახლა ევროკავშირში ვიყოთ, ეს ყველაფერი იქნებოდა დარეგულირებული და ასე, კორუმპირებული გზებით ვერ გამდიდრდებოდნენ მინისტრები, პარლამენტარები მილიონერები ვერ გახდებოდნენ და სახელმწიფოებრიობანას ვერ ითამაშებდნენ.

მარტო მუნიციპალურ აიპ-ებში რა ხდება? 300-300 ლარად დაასაქმეს ფორმალურად ადამიანები. სახელოვნები წრეებში შექმნილ აიპებშიც იმდენი შტატი შექმნეს, ბევრს ვერც კი ვიცნობთ. საქმე საქმეზე რომ მიდგება, ამათ მოყრიან,“ – გვითხრა ოთარ ქათამაძემ.

______________________________

• რა ხდება

მმართველმა პარტიამ მიცემული პირობა დაარღვია და ე.წ. რუსულ კანონის ჩაგდებიდან ერთი წლის შემდეგ კანონპროექტს ისევ აბრუნებს. „ქართული ოცნების” მიერ 3 აპრილს დარეგისტრირებულ კანონპროექტში „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“, გასულ წელს „ხალხის ძალის“ მიერ ინიციირებული და საპარლამენტო უმრავლესობის 76 დეპუტატის მხარდაჭერილი კანონისგან განსხვავებით, ტერმინი „უცხოური გავლენის აგენტი“ ჩანაცვლებულია „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლით“.

კანონპროექტი გრანტის მიმღებ ორგანიზაციებს — „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლის”, ხოლო მათ შორის აშშ-ს, ევროკავშირსა და საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც გრანტებს გასცემენ საქართველოში, „უცხოური ძალის” სტატუსებს მიანიჭებს.

საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორებმა, აშშ-ის, ევროკავშირისა და ევროპის საბჭოს ჩათვლით, შეშფოთება გამოთქვეს საქართველოს ხელისუფლების მიერ შარშან „უპირობოდ“ გაწვეული კანონპროექტის ხელახალი ინიციირების გამო.

ამავე თემაზე: 

რუსეთის დავალებებს ასრულებენ ყოველ ნაბიჯზე – მსახიობი მეგი კობალაძე რუსულ კანონზე

„ცდილობენ შექმნან მდგომარეობა, რომ ჩამოგვართვან კანდიდატის სტატუსი“ – პედაგოგი რუსულ კანონზე

საქართველოს საპარლამენტო უმრავლესობა „უცხოური გავლენის აგენტების“ შესახებ რუსული კანონის სხვა სახელწოდებით დაბრუნებას ცდილობს.

ანალოგიური კანონპროექტი, რომელიც დამოუკიდებელ მედიასა და არასამთავრობო ორგანიზაციებს ამჯერად „უცხოური ინტერესების გამტარ ორგანიზაციებად“ მონიშნავს, „ქართულმა ოცნებამ“ შარშანაც დააინიციირა, თუმცა მასობრივი საპროტესტო აქციების შემდეგ ჩააგდო.

„ბათუმელები“ სხვადასხვა პროფესიის ადამიანების მოსაზრებებს აქვეყნებს რუსულ კანონთან დაკავშირებით.

„არა რუსულ კანონს!“ – ამბობს პროფესორი მალხაზ ნაკაშიძე [ჟან მონეს პროფესორი, ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ჟან მონეს მკვლევარი, რობერტ შუმანის ცენტრი, ევროპის საუნივერსიტეტო ინსტიტუტი, ფლორენცია, იტალია].

„ტყუილია, ეს კანონი არ ემსახურება გამჭვირვალობას. ამ კანონის მიზანია არასამთავრობო ორგანიზაციების, მედიის და ცალკეული თავისუფალი პირების კონტროლი.

უცხოელი პარტნიორები საქართველოს ეხმარებიან, რათა საბოლოოდ გამოვიდეს საბჭოთა, ავტორიტარული წარსულიდან და გადაიქცეს დემოკრატიულ, განვითარებულ, ევროპულ სახელმწიფოდ.

ერთადერთი სექტორი, რომელსაც დღეს მთავრობა ვერ აკონტროლებს, არის არასამთავრობო ორგანიზაციები და მედია. კანონის მიზანია ამ ორგანიზაციების რეპუტაციის შელახვა და საბოლოოდ მათზე კონტროლის დამყარება. სხვა ახსნა არ არსებობს, როცა კანონი ყოველგვარი გამონაკლისის გარდა, საქმიანობის სფეროს მიუხედავად, ყოველგვარი შეფასების გარეშე, ყველა ორგანიზაციას, რომელიც უცხოეთიდან ფინანსდება, უცხოური ძალის გამტარებელ ორგანიზაციად აცხადებს.

ამგვარი მიდგომა ეწინააღმდეგება სამართლის ელემენტარულ პრინციპებს და მხოლოდ რუსეთში მოქმედებს, სადაც, მისი მიღების შემდეგ, დამოუკიდებელი ორგანიზაციები დაიხურა და ცალკეულმა პირებმა დატოვეს ქვეყანა.

გახსოვთ, 2022 წელს მთავრობას არ სურდა განაცხადის წარდგენა, 2023 წელს ელოდა, რომ საქართველო ვერ მიიღებდა კანდიდატის სტატუსს, ხოლო მას შემდეგ რაც ასე არ მოხდა, პარლამენტში წარადგინა კანონპროექტი ევროინტეგრაციის საბოტაჟისთვის. სხვაგვარად ვერ შევაფასებ ამ მოქმედებას.

მსგავსი კანონი ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლით განსაზღვრულ ქვეყნის ეროვნულ მიზანს და ევროკავშირის სამართალს. ეს კანონი ეწინააღმდეგება ევროკომისიის ბოლო რეკომენდაციებს და აფერხებს საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების შემდეგ ეტაპზე გადასვლას.

თავად ევროკავშირმა გააუქმა მსგავსი კანონი უნგრეთში, სადაც მთავრობამ კონტროლი დაამყარა კრიტიკულ მედიასა და არასამთავრობო ორგანიზაციებზე, მათ შორის ქვეყნიდან გააგდო ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტი.

არავინ იფიქროს, რომ იგი მხოლოდ არასამთავრობო ორგანიზაციებს და მედიას ეხება. საბოლოო ჯამში, ეს კანონი შეგვეხება ყველას, როცა ქვეყანაში აღარ იარსებებს დამოუკიდებელი, მთავრობისადმი კრიტიკულად განწყობილი ორგანიზაციები, მთავრობის კონტროლისგან დამოუკიდებელი დაფინანსებით საქმიანობის შესაძლებლობა. ჩვენ ამ დროს დავბრუნდებით საბჭოთა და რუსულ სახელმწიფოში.

ჩემი პერსპექტივიდან ასევე გეტყვით, რომ ეს კანონი შეგვეხება აკადემიურ სფეროში დასაქმებულ ადამიანებს, ვისი კრიტიკული პოზიცია მნიშვნელოვანია ამ კანონის წინააღმდეგ. დღეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა, ყველაფერს მთავრობა აკონტროლებს. ამ დროს, ჩვენ გვაქვს ძალიან მნიშვნელოვანი დაფინანსება ევროკავშირისგან. მაგალითად, „ერაზმუს +“ პროგრამა სტუდენტებისა და პროფესორებისთვის, რომელიც მოიცავს ასევე ჟან მონეს პროგრამებს ევროკავშირის სწავლებისა და კვლევისთვის.

ეს არის დიდი შესაძლებლობები, რაც ევროკავშირის გარეშე არ იქნებოდა. მისი წყალობით, თითქმის ყველა კვირაში მოგზაურობენ პროფესორები ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში, თუმცა ძალიან მცირე ნაწილმა გამოხატა საჯაროდ პოზიცია ამ კანონის წინააღმდეგ. „ერასმუს +“ პროგრამა რუსეთში აღარ მოქმედებს, რადგან საბოლოოდ ეს ქვეყანა მსგავსი კანონების მიღებით დიქტატურად და აგრესიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა.

გსურთ რუსეთის ტიპის ქვეყანაში ვიცხოვროთ? ალბათ არა. ამიტომ შევეწინააღმდეგოთ როგორც გასული წლის მარტში. ნუ გავხდებით ჩამორჩენილი რუსეთი, ჩვენი ადგილი განვითარებულ ევროპაშია!“ – ამბობს მალხაზ ნაკაშიძე.

„იმ ყველაფრის ფონზე, რაც შარშან გადაიტანა ამ ქვეყანამ, პირველი რეაქცია, რაც მქონდა ამის გაგებაზე, რომ დააბრუნეს რუსული კანონი, ერთგვარი ცივი წყლის გადასხმა იყო, თან იმ ეიფორიის ფონზე, როცა ჩვენი ნაკრების გამარჯვებას ვზეიმობდით.

შემეშინდა იმისიც, რომ მიუხედავად იმისა, იციან როგორი რეაქცია მოჰყვება ამას ხალხისგან, მაინც გადადგეს ეს ნაბიჯი. ესე იგი რაღაც უარესისთვისაც არიან მზად.

მგონია, რომ უფრო საშიშ ნაბიჯებს უნდა ველოდოთ მათგან,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი პედაგოგი, სოფო გოგოხია რუსული კანონი დაბრუნებაზე.

მისი თქმით, „ქართული ოცნება“ ყველა ძაფის გაგლეჯას ცდილობს, რაც ევროპასთან გვაკავშირებს.

„ცდილობენ მაქსიმალურად ისეთი მდგომარეობა შექმნან, რომ ჩამოგვართვან კანდიდატის სტატუსი, რომ შემდეგ ოცნებაც აღარ შეიძლებოდეს ევროკავშირზე.

„არ გვაპატიეს, ვერ მოინელეს შარშანდელი მარტი.

ხელსაყრელ მომენტს ელოდნენ, რომ რაღაც ამდაგვარი გაეკეთებინათ. ალბათ ძალიან შეეშინდათ ამ დღეებში ჩვენი ზეიმის, რადგან კიდევ ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდნენ ევროპას და არიქა…

ყველანაირი ძაფის გაგლეჯის მცდელობა აქვთ, რომ მაქსიმალურად დაგვაშორონ ევროპას. ყველანაირად ეცდებიან უკან დაგვხიონ.

პრინციპში მოსალოდნელი იყო ეს მათგან, რადგან მაშინ ძალიან მოულოდნელად, უცებ წაიღეს უკან კანონპროექტი, მაგრამ, როგორც ჩანს, რევანშისთვის მოემზადნენ, ეს იმდენად რუსულ წისქვილზე ასხამს წყალს.

ერთი მხრივ, ძალიან მეშინია იმის, რომ რაც მეტია წნეხი, მეტია წინააღმდეგობაც. ეს თაობა, ახალი და ძველიც კიდევ ერთხელ დაამტკიცებს, რომ თავისუფლებისთვის ბრძოლა მუდმივი პროცესია. პრინციპში, სტატუსის მოცემის წამიდანვე ვიცოდით, რომ რაღაც ასეთ ნაბიჯებს გადადგამდა ხელისუფლება, რომ ამ სტატუსს დავშორებოდით“, – ამბობს სოფო გოგოხია.

მისი თქმით, ქართველ ხალხს კანდიდატის სტატუსის შენარჩუნებისთვის ბრძოლა მოუწევს.

„ეს ბრძოლა დიდხანს არ დამთავრდება, რადგან საბოლოო შედეგებამდე ჯერ კიდევ ბევრი ბრძოლაა გადასახდელი, რადგან საქართველოს რუსულ ორბიტაზე დასაბრუნებლად ყველაფერს აკეთებს „ქართული ოცნება“.

სიმბოლურია ისიც, რომ ამ ქვეყანაში წლების განმავლობაში ვერ მოიძებნა თანხები გელათის აღსადგენად. გელათი, რომელიც არის ჩვენი დასავლეთისკენ სწრაფვის, ძლიერი საქართველოს სიმბოლო, უპატრონო და მიტოვებულია.

ეს ხელისუფლება რუსეთის დავალების შესასრულებლად მოვიდა. შარშან მარტში კარგად ვერ შეუსრულა ჩრდილოეთს დავალება და გასაგებია, რომ ახლა ყველანაირად ეცდება ათოსანი მოსწავლე იყოს და აკეთოს რუსული საქმე“, – ამბობს სოფო გოგოხია.

მისი თქმით, ალბათ ძალიან ცოტა ადამიანს თუ დააჯერებენ, რომ რუსული კანონი „გამჭვირვალობისთვის“ სჭირდებათ.

„მარტშიც და შემდეგ დღეებშიც იმდენი დაიწერა, იმდენი ითქვა, იმდენად განიმარტა წერტილ-წერტილ, თუ რატომ არის ეს კანონი რუსული და თუ იმავეს განმეორება გახდებოდა საჭირო არ გვეგონა ალბათ.

გასაგებია ხელისუფლებას რა უნდა, მაგრამ ახლა ჩვენ, მოქალაქეებმა, ერთმანეთს უნდა ავუხსნათ კარგად, გავაგებინოთ ნაცნობებს, კოლეგებს, მეგობრებს – ყველას, რომ არ წამოეგონ „ქართული ოცნების“ რუსულ პროპაგანდაზე.

დასავლეთიდან შემოსული გრანტების 80 პროცენტს სახელმწიფო ხარჯავს და არც არავინ იცის, რეალურად რას ხმარდება ეს ფული. აი, ეს გაამჭვირვალოს ხელისუფლებამ. ედავებიან სხვას იმას, რასაც თავად არ აკეთებენ. თვითონ სად მიაქვთ ეს თანხები, გრანტები, ამაზე არ აქვს საზოგადოებას ინფორმაცია.“

სოფოს თქმით, რუსული პროპაგანდის ნაწილია ქვეყნის მარტოდ დატოვების და საზოგადოების გახლეჩის მცდელობა.

„კიდევ შემოგვიგდეს პროპაგანდა, რომ „აი ჩვენ არავინ გვჭირდება“, არც დასავლეთი და არც რუსეთი. დასავლეთის გარეშე, მეგობრების გარეშე დარჩენილებს, იცით ალბათ, რაც მოგვივა და ვისი ლუკმა გავხდებით.

თუ მარტოდ დავრჩებით, გადაგვსანსლავს ვეშაპი ჩრდილოეთიდან. და რატომ არის ამ ქვეყანაში სულ იმაზე სალაპარაკო, ვინ არის მტერი და რა ვერ გავიგეთ ერთხელ და სამუდამოდ.

ბოლოს და ბოლოს გადახედონ რა ხდება რუსეთში და იგივე რომ უნდათ ამათ ჩვენთვის ამის მიხვედრას რა უნდა? ყველა მარტივად მიხვდება ოდნავ მაინც თუ დაფიქრდებიან.

ჩვენ გვჭირდება იმათთან ყოფნა, ვინც დაგვეხმარება წინსვლაში, განვითარებაში.

მთავარია, ვიყოთ ერთად. ის ერთიანობა გადაგვარჩენს, რამაც მარტში გადაგვარჩინა.

მაინც მგონია, რომ გავუმკლავდებით, 9 აპრილის მსხვერპლთა სახელზე უნდა შევძლოთ ბოლომდე დგომა, გავაგრძელოთ ის გზა თავისუფლებისკენ, მათ რომ დაიწყეს.

ერთ მშვენიერ დღეს – და ეს დღე უმშვენიერესი იქნება საქართველოს ისტორიაში –  რუსული სამხედრო ხომალდი ჩაიძირება და თან გაიყოლებს ბოროტების იმპერიას.

მთავარია, ჩვენ ვიყოთ ერთად და არ დავიხიოთ უკან. არა, არა, არა და არა რუსულ კანონს, რუსულ მთავრობას და დამპყრობლურ, დამპალ, საზიზღარ რუსულ იდეოლოგია. არა მის ყველა გამავრცელებელს!“

„ეს კანონი რუსეთის გაცხადებულ ინტერესებშია“, – ამბობს ნანა ტრაპაიძე, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. გუშინ, 8 აპრილს, საქართველოს პარლამენტის ბიურომ რუსული კანონის განხილვა ჟურნალისტების საპროტესტო აქციის ფონზე დაიწყო.

ნანა ტრაპაიძე, ფილოლოგიის დოქტორი და ბსუ-ს პროფესორია მიიჩნევს, რომ ეს კანონი „გამოიწვევს დასავლეთთან ჩვენი ინტეგრაციის პროცესის შეფერხებას“.

„ვფიქრობ, ნებისმიერი მოქალაქისთვის საკითხი უნდა იდგეს ასე: რუსეთს ოკუპირებული აქვს ჩვენი ქვეყნის 20%, ხელყოფს ჩვენს ტერიტორიულ მთლიანობას და ამით ხელში აქვს პოლიტიკური მანიპულაციის ბერკეტი.

ჩვენ უნდა გვინდოდეს, რომ რუსეთმა პოლიტიკური ბერკეტები დაკარგოს. ამისთვის ჩვენ ჩვენი პოლიტიკური მექანიზმები უნდა გავაძლიეროთ. ამ საქმეში უპირველესია საკანონმდებლო ბერკეტი.

ეს კანონი რუსეთის გაცხადებულ ინტერესებშია და მიღებულია მისი გავლენის ქვეყნებში. იგი შეაფერხებს ურთიერთობას და აბუნდოვანებს პოლიტიკურ კურსს დასავლეთთან, რომელთანაც ვალში ვართ თანამედროვე ქართული სახელმწიფოს შექმნაში მიღებული კოლოსალური წვლილის გამო.

ამ კანონის მიღება ნიშნავს რუსეთის, როგორც პოლიტიკური საფრთხის უგულებელყოფას, ლახავს ქვეყნის პოლიტიკურ იმიჯს. მისი მიღება გამოიწვევს დასავლეთთან ჩვენი ინტეგრაციის პროცესის შეფერხებას იმ მექანიზმების დისკრედიტაციის გზით, რომლებიც უზრუნველყოფენ ქვეყანაში ევროინტეგრაციის კონკრეტულ სიკეთეებს – თავისუფალ სიტყვას, მრავალმხრივ დასავლურ მხარდაჭერას, რომლითაც ქართული საზოგადოება სარგებლობს“.

„ქართულმა ოცნებამ“ 3 აპრილს განაცხადა, რომ კვლავ აპირებს რუსული კანონის მიღებას. ეს კანონპროექტი 2023 წლის მარტში მასობრივი პროტესტის შემდეგ „ოცნებამ“ უკან გაიწვია და მმართველმა პარტიამ საჯარო პირობა დადო, რომ რუსულ კანონს აღარასოდეს დაუბრუნდებოდა, თუმცა მთავრობამ პირობა დაარღვია.

___

ამავე თემაზე: „ჩვენ, ქართველ ხალხს ვინ უნდა ჩაგვიგდოს ენა, ხელისუფლებამ?“ –

ლადო აფხაზავა რუსულ კანონზე

ნუ ენდობით მმართველ პარტიას, რომელმაც ერთხელ უკვე მოგვატყუა:

„მიღწეულსაც ვკარგავთ, ისევ წუმპეში მიგვათრევენ,“ – მიიჩნევს ბათუმში მცხოვრები ვაჟა თავართქილაძე. აქტიურ მოქალაქეს, რომელიც 9 აპრილის მოვლენებშიც ჩართული იყო, ვკითხეთ: რამდენად ანადგურებს საქართველოს დამოუკიდებლობის და თავისუფლების იდეას რუსული კანონის მიღება საქართველოში? ეროვნულობას და ევროპულობას შორის არის თუ არა ტოლობის ნიშანი?

ვაჟა თავართქილაძე ის მოქალაქეა, რომელმაც ბათუმში, გორგილაძის ქუჩის დასაწყისში მდებარე, საკუთარი საშაურმის ვიტრინაზე  2023 წელს გამოაკრა განცხადება: „ბათუმის ზონდერი მერი ხალხის მტერი“. კონსტიტუციით გარანტირებული გამოხატვის თავისუფლებით სარგებლობისთვის იგი მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ 1000 ლარით დააჯარიმა. მოსამართლემ მოქალაქე პროტესტის გამოხატვისთვის რომ უკანონოდ დაჯარიმდა, ეს სააპელაციო სასამართლომ დაადასტურა.

მოგვიანებით ვაჟა თავართქილაძემ წინასაარჩევნო პერიოდში საპატრიარქოს დაფინანსების გაზრდა გააპროტესტა იმ ფონზე, როცა სკოლებში მოსწავლეებს შიათ. ამჯერად საშაურმის ვიტრინაზე ახალი წარწერაა: „არა რუსულ კანონს, არა მონობას“.

„ეს აისახება ჩემს ერზე, ჩემი ქვეყნის მომავალზე,“ – ამბობს ვაჟა თავართქილაძე რუსული კანონის შესახებ, – „ამისთვის ვიბრძოლე 45 წელი, რომ წუმპედან ამომეთრია ქვეყანა… ისევ უნდა ვიყოთ უფლებააყრილი, როგორც, მაგალითად, 1978 წელს იყო, როცა დედაენის დასაცავად ვიბრძოდით, ვიბრძოდით ერთპარტიული ქვეყნის წინააღმდეგ? ისევ უნდა ვიბრძოლოთ კორუმპირებული მთავრობის, პოლიციის და სასამართლოს წინააღმდეგ?

რუსული კანონი 9 აპრილთან კავშირი არის პირდაპირი: მაშინ პირდაპირ ნიჩბებით ჩაგვჩეხეს, არ გვაძლევდნენ გამოხატვის საშუალებას, სწრაფვას თავისუფლებისკენ, დღეს ეს შეფარულად ხდება, ჰიბრიდულად… ნელ-ნელა, ნაბიჯ-ნაბიჯ გვიჭრიან სასუნთქ მილებს.

თავისუფლება იყო მიღწეული დიდი ტკივილის შედეგად… რა მივიღეთ შედეგი? მხოლოდ ტრაგედია, დაზარალებული ხალხი, რომელსაც პატივსაც არ მიაგებენ ნორმალურად. 9 აპრილი იყო გამოღვიძება, აზრზე მოსვლა, იმედი, აღტყინება, ბრძოლა უკეთესი მომავლისთვის.

სულხან-საბა ორბელიანი და ჩვენი წინაპრები მიხვდნენ, რომ ჩვენი შველა და ხსნა, უსაფრთხოება არის ევროპა, ევროპისკენ გავკვალეთ გზა… ვიქტორ ჰიუგოს სიტყვები მინდა გაგახსენოთ, რომ მარტოობის სინონიმი სიკვდილია. ჩვენი მარტო ყოფნა არ შეიძლება, მით უფრო მაშინ, როცა მეზობლად გვყავს ძლიერი, ავტორიტარული რეჟიმი და მას ძალიან ძლიერი მადა აქვს შენს დასაპყრობად,“ – მიიჩნევს ვაჟა თავართქილაძე.

„ქართულმა ოცნებამ“ 2023 წლის მარტში პირობა დადო, რომ რუსულ კანონს აღარ დაუბრუნებდა. რას აჩვენებს ხელისუფლებისგან პირობის დარღვევა და საზოგადოების მოტყუება?

„ეს ამტკიცებს, რომ ის რუსეთუმე მთავრობაა, რუსეთივით მერამდენეჯერ დებს ხელშეკრულებებს, რომელსაც შემდეგ ფეხქვეშ თელავს… რუსეთმა ჩვენ ასე დაგვიდო ხელშეკრულება დამოუკიდებლობაზე, აფხაზეთში მორიგებაზე, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში შესვლაზე. რუსეთი ხელშეკრულებებს არ ასრულებს არამხოლოდ საქართველოსთან დაკავშირებით, არც სომხეთთან ასრულებს, არც მოლდოვასთან. რუსეთი არასოდეს ასრულებს საკუთარ სიტყვას, მხოლოდ საკუთარი ინტერესებით მოქმედებს.

ევროპა კი არის განვითარების, წინსვლის პერსპექტივა, შრომის უსაფრთხოების გარანტი, უზრუნველყოფილი სიბერე, მაღალი ხელფასები, არაკორიმპირებული მთავრობა, არამარიონეტული, არამოსყიდული მოსამართლე,“ – უთხრა ვაჟა თავართქილაძემ „ბათუმელებს“.

რას ეტყოდა მოქალაქე ხელისუფლებას, რომელიც რუსული კანონის მიღებას აპირებს?

„ხელისუფლება არაფერს წყვეტს, ეს ყველაფერი წყდება ბორინკა ივანოვის მიერ, იგი პუტინის სამსახურშია ჩაბმული, გამომდინარე თავისი სიმდიდრიდან.

რუსეთის საჯიჯგნი ვხდებით, პირდაპირი საფრთხის ქვეშ, ჩვენი ოკუპაცია გრძელდება, ნაბიჯ-ნაბიჯ ყოველდღე იტაცებენ ხალხს, გლეხებს, მშრომელებს, თუ ვინმე გააპროტესტებს, იმასაც საფრთხე ემუქრება. ეს კანონი გვაბრუნებს უკან, ტოტალიტარულ რეჟიმში, სადაც უფლებები აყრილი გვქონდა, ჩაკეტილი ვიყავით და ვცხოვრობდით კორუმპირებული ცხოვრებით…

ჩვენ ვკარგავთ აზრის, გამოხატვის თავისუფლებას, პრესას, ტელევიზიას, გავხდებით სამართავები, ხმის ამოღების შემთხვევაში, დაგვბრალდება აგენტობა – გვირაბი გათხრილია უკვე ლონდონიდან ბომბეიმდე, ახლა დაგვაბრალებენ ალბათ კეიპტაუნიდან კატმანდუმდე,“ – ამბობს ვაჟა თავართქილაძე.

წუხელ, 8 აპრილს, ბათუმში, ეროვნული ლიგის მიმდინარე გათამაშების ლიდერი „დინამო ბათუმი“ თბილისის „დინამოს“ დაუპირისპირდა და 2-0 დაამარცხა.

გოლები ონორე გომისმა და ლევან კუტალიამ გაიტანეს.

ეროვნული ლიგის გათამაშების ცხრილში გასული 7 ტურის გათვალისწინებით, 6 მოგებითა და ერთი მარცხით პირველ ადგილს „დინამო ბათუმი“ ინარჩუნებს (18 ქულა), მეორე ადგილზეა გორის დილა, რომელსაც 5 მოგება, ერთი ფრე და ერთიც წაგება აქვს (16 ქულა).

შემდეგ ტურში, 12 აპრილს, გორში სწორედ „დინამო ბათუმი“ და გორის „დილა“  დაუპირისპირდებიან ერთმანეთს. ამ მატჩის შედეგი გადაწყვეტს, ეროვნული გათამაშების ბოლო, მე-9 ტურს რომელ ადგილზე შეხვდებიან გუნდები.

___

მთავარი ფოტო: არჩილ ჩიქოვანის ფეისბუქგვერდიდან

20 წლის ილია აბულაძე სტუდენტია. ის ბსუ-ში ევროპისმცოდნეობის მიმართულებით სწავლობს. მან და რამდენიმე სტუდენტმა რუსული კანონის მიღების პირველი მცდელობისას, გასულ წელს, დისკუსია გამართეს უნივერსიტეტში თემაზე – „რას ნიშნავს უცხოური გავლენის აგენტი”. ილია ბსუ-ს სხვა სტუდენტებთან ერთად აპროტესტებდა რუსული კანონის მიღებას 2023 წელს და ახლაც იმავეს აპირებს.

„ქართულმა ოცნებამ“ ე.წ. რუსული კანონი ხელახლა შეიტანა პარლამენტში განსახილველად. ილია გვიყვება, რომ როცა ამ კანონის შემობრუნების შესახებ გაიგო საზღვარგარეთ „ერასმუს+“ პროგრამით იყო. „როგორია, როცა იგებ, რომ ასეთი შესაძლებლობების ჩახშობას გიპირებს ვინმე?“ – ამბობს ილია.

• გქონდათ მოლოდინი, რომ მმართველი გუნდი გადათქვამდა თავის სიტყვას და ისევ მოაბრუნებდა ამ კანონს?

მოლოდინი მქონდა, თუმცა არ ველოდი, რომ ამდენად მალე გააკეთებდნენ ამას, თან არჩევნების წინ. ემოციური ფონი შეგვირჩიეს, ფეხბურთში გამარჯვება.

პირველ რიგში გატესტეს ქართველი ხალხის, ახალგაზრდების ხასიათი, თუ რას გავაკეთებდით მეორე ჯერზე.

ამ ხალხთან პირისპირ შეხვედრის შესაძლებლობა რომ მქონოდა, ალბათ არაფერს არ ვეტყოდი, იმიტომ, რომ არა მგონია რაიმეს თქმას აზრი ჰქონდეს იმ ადამიანთან, რომელიც საკუთარ ოჯახს, მეგობრებს, მეზობლებს, თანამემამულეებს სახეში აფურთხებს და ატყუებს.

არ უნდა მივაღებინოთ ეს კანონი. დარწმუნებული ვარ, რომ წელს რეალური შედეგებით წააგებს არჩევნებს „ქართული ოცნება“.

საქართველოს, ახალგაზრდებს არაერთხელ უპასუხიათ ეროვნული გამოძახილისთვის, მათ შორის 9 აპრილს, 1991 წელს, 2003 წელს – ვარდების რევოლუციის დროს, 2012 წელს და ვფიქრობ, რომ ახლაც უპასუხებენ ამ გამოძახილს. ავხმაურდებით და აუცილებლად ვიტყვით ჩვენს სათქმელს.

ამ კანონის მიღება უკან გადადგმულ ნაბიჯებს ნიშნავს, თავისუფალი სიტყვის წართმევას, კრიტიკული მედიის არ ქონას, განათლების მიღების შესაძლებლობის წართმევას, დაფინანსებების შეწყვეტას.

• ქართულმა ოცნებამ კიდევ მოატყუა ხალხი და შემოაბრუნა რუსული კანონი. რა უნდა გააკეთოს ხალხმა, ვინც ერთი წლის წინაც ძალიან გააბრაზა ამ კანონმა და თავად როგორ ხედავ ამ პროცესში საკუთარ თავს?

ჩვენ ისევ გვაქვს პროტესტი და შევუერთდებით საპროტესტო აქციებსაც. როგორც ერთი წლის წინ ეროვნულ გამოძახილს ვუპასუხეთ, გავედით გარეთ და ჩავაგდეთ ეს კანონი, ისევ იმას გავაკეთებთ და თან უფრო ეფექტურად. ამჯერად უფრო მძიმედ დავარტყამთ მთავრობას და წინასაარჩევნოდ კიდევ უფრო დაუვარდებათ რეიტინგი, გამოჩნდება მათი ნამდვილი სახე, რაც კარგი იქნება ჩვენთვისაც.

• შენთვის, როგორც ახალგაზრდისთვის, რატომ არის ეს კანონი საფრთხის შემცველი?

ჩემთვის, როგორც სტუდენტისთვის, ეს კანონი ძალიან შემაფერხებელია.

დიდი ალბათობით მომავალში მე მექნება ორგანიზაცია, ავიღებ დაფინანსებას ევროკავშირისგან ან ამერიკის შეერთებული შტატებიდან და ვიზრუნებ ახალგაზრდების განათლებისთვის და განვითარებისთვის. არამარტო მე, არამედ ნებისმიერი ადამიანი, ვისაც ნებისმიერი მიზნით, თუნდაც ჯანმრთელობის გაუარესების გამო ექნება დაფინანსება, ან თუნდაც ძაღლების თავშესაფრის აშენება უნდოდეს, ჩაითვლება აგენტად.

ამ კანონს იმაზე უარესი გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ჩვენზე და ჩვენთან, ვიდრე რუსეთში, სადაც არცერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია აღარ არსებობს. დავკარგავთ განსხვავებული აზრის ქონის უფლებას, შეხედულებების მრავალფეროვნების, რაც ავითარებს სახელმწიფოს.

ამბობენ, რომ ეს კანონი შეეხება მხოლოდ ორ სპექტრს, მედიას და ენჯეოს, თუმცა ეს კანონი შეეხება ნებისმიერი ასაკის და ნებისმიერი პროფესიის მქონე ადამიანს.

• ჩვენ ვიცით, რა უქნა რუსულმა კანონმა სიტყვის თავისუფლებას რუსეთში. თქვენი აზრით, ამ კანონის შემობრუნება ხომ არ არის ევროინტეგრაციის გზაზე საფრთხის შექმნის გამიზნული მცდელობა?

დიდი ალბათობით, ესაა. ხშირად აპელირებენ, რომ მსგავსი კანონი აქვს ბრიტანეთს, საფრანგეთს და ევროპის ქვეყნებს. აქ განსხვავება ის არის, რომ მათი ეს კანონი არ ვრცელდება ევროკავშირს ქვეყნებზე. ამ კანონში წერია, ვინ არის მტერი სახელმწიფო. რუსეთი რომ ეწეროს ამ კანონში, უარს არ ვიტყოდით. რუსეთიდან დაფინანსებული ყველა ორგანიზაცია მართლაც შეიძლება ჩაითვალოს სახიფათოდ.

• გასულ წელს, ბსუ-ს ბევრი სტუდენტი გამოვიდა ამ კანონის წინააღმდეგ. როგორი მოლოდინი გაქვთ, წელსაც გვექნება ბსუ-ს სტუდენტების აქციები?

სამთავრობო წრეები აქტიურად ცდილობენ დააშინონ და ამით დამოუკიდებლობა შეაცვლევინონ სტუდენტებს, თუნდაც ნათესავების გამო არ გამოვიდნენ სტუდენტები აქციებზე, არ გააპროტესტონ ღიად და ა.შ. იმედიანად ვარ, რომ მიუხედავად ამისა, ბევრნი ვიქნებით.

„რუსებს რომ არ ეხატებოდათ გულზე, ცნობილია. ეს რომ გადაკეთებულიყო ნატოს თვითმფრინავების მიღების ადგილად, არც ეს დაეხატებოდათ,“ – გვითხრა გადამდგარმა გენერალ-მაიორმა ვახტანგ კაპანაძემ. ის საქართველოს გენშტაბის უფროსის მოადგილე ორჯერ იყო და პრემიერის, ირაკლი კობახიძის მიერ დღეს, 8 აპრილს გაჟღერებულ სიახლეზე ვესაუბრეთ: მთავრობა ვაზიანში საერთაშორისო აეროპორტის მოწყობას აპირებს.

ვაზიანში სამხედრო ბაზაა, სადაც ნატო-საქართველოს პარტნიორობის ფარგლებში წვრთნები ტარდება. აქვეა პოლიგონიც, რასაც გადამდგარი გენერლის აზრით, ყველაზე მეტად ემუქრება საფრთხე.

„სამხედრო ბაზა და საავიციაო ბაზა იქ იყო ყოველთვის და გადაკეთებას ბევრი არაფერი დასჭირდება. გადაკეთება უფრო ადვილია, ვიდრე თავიდან აშენება. იგივე რუსეთის ფაქტორი შესაძლებელია გასათვალისწინებელი იყოს,“ – მიიჩნევს ვახტანგ კაპანაძე.

ის მოცემულობაზე გვესაუბრება, რასაც სამხედრო ბაზის და აეროდრომის ტერიტორიაზე სამოქალაქო აეროპორტის მშენებლობა შექმნის.

„…იქ ჯდებოდა თვითმფრინავები, დიდი რაოდენობით არა, მაგრამ როცა ჩვენი კონტიგენტი ავღანეთიდან ჩამოჰყავდათ, ან როცა ნატოს წევრი ქვეყნებიდან მიფრინავდნენ ავღანეთში, შუალედური აეროდრომი იყო ეს. აეროდრომი მოსაყვანი იყო წესრიგში, თუმცა აქ ვატარებდით წვრთნებს, იგივე ნატოს სწავლების დროს დესანტი გადმოსხეს.

სამხედრო აეროდრომს აქვს თავისი აუცილებელი ინფრასტრუქტურა, რაც გულისხმობს საბრძოლო მასალის შენახვას, სამხედრო საფრენი აპარატების შენახვის წესებს. სამხედრო ბაზას აქვს თავისი აუცილებელი ატრიბუტიკა და ინფრასტრუქტურა, რომელიც არ შეიძლება გაერთიანებული იყოს სამოქალაქო აეროდრომთან.

პოლიგონთან სიახლოვე კი, თავისთავად საფრთხის მატარებელია. დღესაც კი, როცა სწავლებები ტარდება პოლიგონზე არტილერიის და რეაქტიულ-ზალპური სისტემების გამოყენებით, გაფრთხილებას იღებს საქაერონავიგაცია, რათა არ მოხდეს იმ პერიოდში ახლო-მახლო თავზე გადაფრენები და გათვალისწინებული იყოს ეს სიტუაცია.

თუ პოლიგონი არ იფუნქციონირებს, აღმოსავლეთ საქართველოში სხვა პოლიგონი არ არსებობს, სადაც შესაძლებელია ბატალიონზე ზევით სწავლების ჩატარება. ბატალიონისთვისაც კი, საბრძოლო სროლები ძალიან შეზღუდულია,“ – განმარტავს ვახტანგ კაპანაძე.

გადამდგარ გენერალ-მაიორს ასევე ვკითხეთ მოსაზრება თავდაცვის მინისტრის პოზიციაზე: „სამხედრო ბაზის და სამოქალაქო აეროპორტის თანაარსებობა შესაძლებელია“.

„მე არ ვიცი დეტალები და ის, თუ რა არის გათვალისწინებული პროექტით. ძალიან მნიშვნელოვანი სამხედრო ბაზაა ეს აღმოსავლეთ საქართველოში: პოლიგონი და სამხედრო ავიაციის ბაზა. მნიშვნელოვანი გამოწვეევა, პოლიგონის და აეროდრომის ერთად არსებობა: რაკეტები რა მანძილზე უნდა გაფრინდეს? სროლების დროს რა იქნება, როგორ უნდა დარეგულირდეს, თუ პოლიგონიც დარჩება? თუ გადადის პოლიგონი, სად გადააქვთ?

თავდაცვის სამინისტრომ უნდა გამოაქვეყნოს თავისი ხედვა, თუ იქ სამოქალაქო ობიექტი შენდება, რა საიდუმლო ობიექტი გამოდის?

დღევანდელი რეალობა არის ის, რომ ეს არის მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორი, როგორც პოლიგონისთვის, ისე საჰაერო ნავიგაციისთვის. ამ ტერიტორიაზე ამერიკელების მთელი პროგრამა ხორციელდებოდა, რაც გულისხმობდა ქართული ბატალიონების მომზადებას კონვენციური ომისათვის.

ამ მომზადების ადგილს და რაიონებს რა მომავალი ელის? როგორც ჩემთვისაა ცნობილი, ეს ადგილი უნდა გამოყენებულიყო სამხედრო აეროდრომის მშენებლობისთვის. ახლა რა იქნება, ვერ გეტყვით.

ყველაზე დიდი პრობლემა არის პოლიგონის არსებობა. შესაძლებელია საფრთრხე დაემუქროს ამ პოლიგონის არსებობას. ყოველ შემთხვევაში ასე ახლო მდებარეობა პოლიგონის და საავიაციო ბაზის, ეჭვი მეპარება.

აღმოსავლეთ საქაქართველოში ჩვენ სხვა პოლიგონი არ გაგვაჩნია, სადაც შესაძლებელია საარტილერიო სროლების და სატანკო მოქმედებების განხორციელება. მე არ ვიცი, რას გვთავაზობს თავდაცვის სამინისტრო. ისევ დავით გარეჯში ხომ არ დავიწყებთ სროლას, როგორც ეს საბჭოთა კავშირის დროს იყო?“ – კითხულობს გადამგგარი გენერალ-მაიორი ვახტანგ კაპანაძე.

„ქართული ოცნება“ რუსული კანონპროექტის განხილვას მიუბრუნდა. მიუხედავად იმისა, რომ გასული წლის საპროტესტო აქციების შემდეგ პირობა დადო, რომ აღარასდროს მიუბრუნდებოდა რუსულ კანონს.

რატომ მოატყუა „ოცნებამ“ ხალხი, რატომ დაუბრუნდა რუსულ კანონს და თქვენ როგორც მოქალაქე, ხელოვანი, ხედავთ თუ არა საფრთხეს რუსულ კანონში? – ვკითხეთ ბათუმის დრამატული თეატრის მსახიობს მეგი კობალაძეს.

მეგის აზრით, „ქართული ოცნება“ ამჯერადაც რუსეთის დავალებებს ასრულებს.

„როცა ერთი წლის წინ დაიწყო ამაზე საუბარი და აქციები მოჰყვა, მაშინაც ვამბობდი, რომ საფრთხის შემცველია ეს კანონპროექტი. ეს აბსოლუტურად ყველა მოქალაქეს შეეხება, არა მარტო მედიას და არასამთავრობო სექტორს.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიიღო, ხელისუფლებას თითქოს ელდა ეცა, რადგან ძალიან არ ესიამოვნათ და სულ მქონდა განცდა, რომ ყველაფერს გააკეთებდნენ იმისთვის, რომ ჩვენ ვერ მივიღოთ ევროკავშირის კანდიდატობისთვის.

ვფიქრობ, ამასთანაც არის კავშირში, რომ მიუბრუნდნენ რუსულ კანონს, თითქოს მოსალოდნელი იყო, რადგან მგონია, რომ რუსეთის დავალებებს ასრულებენ ყოველ ნაბიჯზე“, – ამბობს მეგი კობალაძე „ბათუმელებთან“.

მას ასევე ვკითხეთ, თუ რამდენად დამაჯერებელია „ქართული ოცნების“ პროპაგანდა იმაზე, რომ თითქოს ეს კანონი დაფინანსების გამჭვირვალობისთვის სჭირდებათ და არა იმისთვის, რომ გააქრონ კრიტიკული აზრი ქვეყანაში?

„ვფიქრობ, იმ ადამიანებმა, რომლებიც არ ტყუვდებიან ბოტების, ტროლების და ხელისუფლების პროპაგანდით, დიდი ძალისხმევა უნდა გამოიჩინონ, ხმამაღლა დაიწყონ საუბარი ამ თემაზე, რადგან ხალხის ნაწილს მაინც სჭირდება ინფორმირება. ყველას არ ჰყოფნის კომპეტენცია, რომ გაუმკლავდეს ამ პროპაგანდას.

მე მაინც მგონია, რომ არ გამოუვა ხელისუფლებას ამ კანონის მიღება, რადგან ის ადამიანები, ვისაც იმედები გაუცრუვდა, უფრო გაბრაზებული არიან.

როგორც მაშინ დადგა საქართველო ფეხზე, ახლაც მგონია, რომ უფრო მეტი გამოვა, მეტი ადამიანი იაქტიურებს. სხვათა შორის, ახლა უფრო ოპტიმისტურად ვარ განწყობილი, ვიდრე შარშან.

დიდი იმედი მაქვს, რომ საზოგადოება ახლაც გაიმარჯვებს“, – ამბობს მეგი კობალაძე.

შეგახსენებთ, რომ დღეს, 8 აპრილს, „ქართულმა ოცნებამ“ რუსული კანონი პარლამენტის ბიუროს სხდომაზე განიხილა.

პოლიციამ პარლამენტის ყველა შესასვლელი კარი ჩაკეტა და შენობაში საშვის მქონე ჟურნალისტებიც კი არ დაუშვეს.

რუსული კანონის განხილვა ამჯერადაც საზოგადოების პროტესტის ფონზე მიმდინარეობდა.

ბათუმის მერიის ცნობით, ოთხშაბათს, 10 აპრილს, რამადან ბაირამის დღესასწაულთან დაკავშირებით, #11, #12 და #12ა სამარშრუტო ხაზებზე მოძრავი მუნიციპალური ავტობუსები მგზავრებს უფასოდ მოემსახურებიან.

აღნიშნული ავტობუსები ამ მარშრუტებზე იმოძრავებენ 07:00-დან 22:00 საათამდე.

მუსლიმური სამყარო რამადან ბაირამს 10 აპრილს აღნიშნავს.

საქართველოს პარლამენტთან პოლიციის კორდონია მობილიზებული. შენობაში შესვლის უფლებას არ აძლევენ იმ ჟურნალისტებსაც კი, ვისაც საშვი აქვს.

„ეშინიათ იმის, რომ რუსულ კანონს იღებენ, სხვა ახსნა ამ ყველაფერს არ აქვს“, – ასე აფასებს „ნეტგაზეთის“ რედაქტორი თაზო კუპრეიშვილი ამ აკრძალვას.

„არა ცენზურას!“, „არა რუსულ კანონს!“ – ამ პლაკატებით დგანან პარლამენტის წინ აქციის მონაწილეები.

„ეს არის შიში, თავისუფალი, დამოუკიდებელი, გავლენებისგან დაცლილი ადამიანების, მედიების, ვის გამოც ცდილობს „ქართული ოცნება“, რომ მიიღოს რუსული კანონი. თუმცა ჩვენ ყველანაირად შევეწინააღმდეგებით და არ მივცეთ ამის უფლებას“, – ამბობს ნესტან ცეცხლაძე „ნეტგაზეთიდან“.

აქციას ესწრებიან მოქალაქეების, რომლებიც სკანდირებენ – „რუსებო! რუსებო!“.

შეგახსენებთ, რომ დღეს 8 აპრილს, პარლამენტის ბიუროზე განიხილება რუსული კანონის პროექტი. ხელისუფლება, რომელიც ცდილობს დაარწმუნოს საზოგადოება, რომ კანონი „გამჭვირვალობას“ ეხება, ყოველგვარი გამჭვირვალობის, საზოგადოების, მედიის თანამონაწილეობის გარეშე განიხილავს კანონპროექტს, რომლის შეცვლის ამ ქვეყნის მომავალს უარესობისკენ.

„არ გვიშვებენ, იმიტომ, რომ იციან რუსულ კანონს ვაპროტესტებთ, იციან რომ ყველანაირად ხელს შევუშლით. ჩვენ პირობა დავდეთ რომ ყველა შესაძლო გზას გამოვიყენებთ, რომ არ მივცეთ მათ რუსული კანონის მიღების შესაძლებლობა, რადგან ეს კანონი დამოუკიდებელ მედიას და არასამთავრობოებს გააქრობს“, – ამბობს საქართველოს ამბების [„მთის ამბების“] რედაქტორი, გელა მთივლიშვილი.

„არასოდეს რუსულ ბანაკში“, „რუსული კანონი გვაკარგვინებს ევროპას“, „ევროპის კარს არ დაგახურინებთ“ – წერია აქციის მონაწილეთა პლაკატებზე.

რუსულ კანონს ეწინააღმდეგებიან სტუდენტებიც, რომლებიც აქციაზე იმყოფებიან.

აქციაზე პერიოდულად ისმის განგაშის ხმა იმას საილუსტრაციოდ, რომ ქვეყანას ემუქრება რუსული საფრთხე.

პარლამენტის წინ, რუსული კანონის მოწინააღმდეგეთა რიცხვი იზრდება.

„ილუზიაა, რომ რუსული კანონი მხოლოდ ენჯეოს და მედიას შეეხება. ეს კანონი თითოეულ მოქალაქემდე მივა საკმაოდ სწრაფად, არ არის ეს არც თეორიული და არც გრძელვადიანი ამბავი.

ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორებისგან წამოსული დაფინანსება, რომელსაც მიემართება ეს კანონი, არის საზოგადოების, ყველა მოქალაქის ცხოვრებაში. დაწყებული ჯანდაცვით, გაგრძელებული უსაფრთხოების სექტორით, აბსოლუტურად ყველგანაა“ – „ღია სივრცე კავკასიას“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, იურისტი თეონა მაჭარაშვილი ცდილობს მარტივად ახსნას, როგორ შეეხება რუსული კანონი მაგალითად, სტუდენტს, ექიმს, მეხანძრეს და სხვა ნებისმიერ მოქალაქეს, მიუხედავად მისი პროფესიისა და საქმიანობისა, თუ კანონს მიიღებენ.

„ის, რომ ჩვეულებრივი მოქალაქის შვილს შეუძლია, რომ დაფინანსება მოიპოვოს და საზღვარგარეთ ისწავლოს ევროპაში, ან თუნდაც ამერიკაში, ეს შესაძლებელია იმიტომ, რომ არსებობს ფონდები და დაფინანასებებო. ვერ შეძლებდა სხვაგვარად. 

მაგალითად, ჩვენს მეხანძრეებს, მაშველებს, შიშველი ხელით რომ უწევთ ხანძართან ბრძოლა, სახანძრო მანქანების დიდი ნაწილი არის შეძენილი ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორების დაფინანსებით.

გახსოვთ ალბათ, როდესაც რაჭაში გარდაიცვალა ბიჭი, ქვეყანა შეძრა ამბავმა, რომ რეანიმობილში იყო პრობლემა. მოქალაქეებმა თავად შეაგროვეს პეტიციები, რომლებიც გავუზიარეთ ჩვენს სტრატეგიულ პარტნიორს და ძალიან მცირე ხანში მათ უკვე ნახევარ მილიონზე მეტი თანხა გამოყვეს, რომ ოთხი რეანიმობილი გვეყიდა. იცით თქვენ, რამდენად მნიშვნელოვანია ეს, როცა ადამიანის გადარჩენაა საჭირო.

წლების განმავლობაში მინისტრების მოადგილეები იწონებენ თავს, აი ნახეთ ეს გავხსენით … არავინ ამბობს, რომ დიდწილად ეს ყველაფერი მოდის ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორებისგან, მათი დაფინანსებისგან.

ილუზიაა, რომ ეს კანონი შეეხება მარტო მედიას და ენჯეოს. ეს მტრული კანონპროექტი შეეხება თითოეულ მოქალაქეს, ყველა მოქალაქეზე დავა პირდაპირი თუ ირიბი ფორმით. ადამიანების ცხოვრების ხარისხზე, მათ უსაფრთხოებაზე, აუცილებლად აისახება ძალიან მძიმე ფორმით.

ეს კანონი არსობრივად ეწინააღმდეგება ევროკავშირის საკანონმდებლო სივრცეს და ბუნებრივია, შეუძლებელი იქნება აქტიურად გავაგრძელოთ ინტეგრაციის პროცესი, მოშიშვლებულები დავრჩებით რუსეთის წინაშე, ყოველგვარი სტრატეგიული მხარდაჭერის გარეშე.

გვავიწყდება, რომ ეს დონორები სახელმწიფოში ჩვენი მოწვეულია, ჩვენი ხალხის ნებაა. აბსოლუტურ უმრავლესობას გვსურს ევროინტეგრაცია, რომელიც ჩვენმა დაქირავებულმა მენეჯერებმა, ხელისუფლებამ განახორციელა იმით, რომ ხელი მოაწერა ასოცირების შეთანხმებას, რამაც დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან გაათავისუფლა ისინი და შეუქმნა მათ გარემო, რომ პირიქით, რაც შეიძლება მეტი მხარდაჭერა მიგვეღო.

ახლა კი ამბობს, რომ უცხოური ძალით მოქმედებ. პირიქით, საქართველოს მოქალაქეებს ხმარდება და სახელმწიფო ინტერესს ემსახურება ეს ყველაფერი. როდესაც მტრულ გარემოს შევუქმნით სტრატეგიულ პარტნიორს, უცხო ძალად გამოვაცხადებთ, რა თქმა უნდა, ყველა თავმოყვარე დონორი ამ შემთხვევაში გეტყვის, არ გინდა მაშინ ნუ გინდა, ეს არის აბსოლუტურად ნებაყოფლობითი თანამშრომლობა.

როგორია ევროკავშირის დაფინანსების პოლიტიკა პრინციპით მეტი მეტისთვის, რას ნიშნავს მეტი მეტისთვის? – ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები ერთმანეთს ენდობიან. მაგალითად, გერმანია ენდობა საფრანგეთს, რომ შენთან თუ აწარმოებ პროდუქტს, არ მეშინია იმის, რომ შენთან წარმოებული პროდუქტი მომწამლავს. არ მეშინია, რომ შენთან შექმნილი ბიზნესი ისეთ სერვისს მომაწვდის, რომელიც, მერე ცუდ შედეგებს გამოიწვევს, არ მეშინია, რომ შენგან რაღაც სასწაული ლტოლვილების ნაკადი შემომივა იმიტომ, რომ შენთან ადამიანებს სცემენ და ის ადამიანები სასამართლოში ან სხვაგან სამართალს ვერ პოულობენ.

ევროკავშირი ნიშნავს იმას, რომ ქვეყნები ვთანხმდებით საერთო ღირებულებებზე, რომ ადამიანი უნდა იყოს დაცული, უნდა ჰქონდეს სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება, უნდა ჰქონდეს უსაფრთხოების ნორმები საზოგადოებრივ ყველა სივრცეში, ზუსტად იგივე პრინციპია დასახული ჩვენს კონსტიტუციაში და იგივე ღირებულებითი თანხვედრის გამო დაისახა ჩვენს კონსტიტუციაში ევროინტეგრაცია. ამიტომაც ეს ვერ იქნება უცხოური, პირდაპირ ემსახურება სახელმწიფო ინტერესებს.

აქედან გამომდინარე ეს კანონი შეეხება ყველას და გააუარესებს პირდაპირი ფორმით მდგომარეობას ქვეყანაში“.

ბაღდათის სოფელ ნერგეეთში დამეწყრილი გზის მიმდებარე ტერიტორიის გაწმენდას და ჩამოშლილი ფერდობის დატერასებას 1 მილიონი ლარი დასჭირდება. ბაღდათის მერიამ ტენდერის გარეშე შესყიდვაზე თანხმობის მისაღებად სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს უკვე მიმართა.

2024 წლის 7 თებერვალს სოფელ ნერგეეთში ჩამოწოლილ მეწყერს 9 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. სრულად განადგურდა 4 საცხოვრებელი სახლი. სოფლის დამეწყვრის შემდეგ ნერგეეთიდან 7 ოჯახი გაასახლეს მოსალოდნელი საფრთხის თავიდან ასაცილებლად.

„მიმდინარე წლის 7 თებერვალს ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნერგეეთში მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა ფერდობზე განვითარდა სტიქია, რომელიც გარემოს ეროვნული სააგენტოს მიერ შეფასებულ იქნა კატასტროფული ხასიათის კლდეზვავური ტიპის მეწყრულ მოვლენად.

მეწყერმა გამოიწვია მთის ფერდობის მოწყვეტა, რომლის შედეგადაც 150 000-160 000 კუბური მეტრის მიწის მასამ სრულად დაფარა სოფელ ნერგეეთის საცხოვრებელი ტერიტორია და საავტომობილო გზა. 

სტიქიის სალიკვიდაციო ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად აუცილებელია ჩამოშლილი მიწის მასის გაწმენდა კრიტიკულად მნიშვნელოვან ტერიტორიებზე 60 000 კუბური მეტრის მოცულობით [საავტომობილო გზის მიმდებარედ არსებული სოფელ ნერგეეთის ვაკისი] და ამასთანავე აუცილებელია ჩამოშლილი ფერდობის ფორმირება და დატერასება, საავტომობილო გზისა და მიმდებარე ტერიტორიის უსაფრთხოების – ნაშალი მიწის ხელახალი ჩამოშლისგან დაცვის მიზნით“ – აღნიშნულია ბაღდათის მერიის განაცხადში.

ამავე განაცხადის მიხედვით, „აღნიშნული მოცულობებისა და ფასის გაანგარიშება წარმოადგენს საორიენტაციო სახელშეკრულებო მონაცემებს, რომლებიც სამუშაოების შესრულების შემდეგ დაზუსტდება“.

„ელექტრონული ტენდერის პროცედურების ჩატარებას, ტენდერის დასრულებას ესაჭიროება არანაკლებ 20 კალენდარული დღე, ხოლო შემდგომ ხელშეკრულების გაფორმებას, საუკეთესო შემთხვევაში 10 სამუშაო დღე მაინც, შესაბამისად, სამუშაოების დასაწყებად საჭიროა არანაკლებ 35-40 დღე მაინც. 

აღნიშნული ვადით შესყიდვის დაყოვნება გამოიწვევს სტიქიის სალიკვიდაციო სამუშაოების გახანგრძლივებას დამატებით 40 დღით, იმ პირობებში, როდესაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, გამაგრებულ იქნას ჩამოშლილი ფერდობი და აღდგენილ იქნას უსაფრთხო მიმოსვლა,“ – აღნიშნულია ბაღდათის მერიისგან შესყიდვების სააგენტოში 2024 წლის 5 აპრილს გაგზავნილ წერილში.

სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოში მერიის განაცხადის განხილვის დროდ 2024 წლის 12 აპრილია ჩანიშნული.

განაცხადს თან ახლავს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიის დეპარტამენტის დასკვნა.

გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიის დეპარტამენტის დასკვნის მიხედვით:

• „მეწყრის მოწყვეტის ფლატის ძირში ფიქსირდება გრუნტის წყლების ფრონტალური გამოსავლები… სავარაუდოდ, შესაძლებელია მეწყრის რეგრესიულად [უკუსვლით] გაფართოება-გააქტიურება, თავისი უარყოფითი შედეგებით, რასაც მოწმობს მოწყვეტის კიდის პარალელურად 2-3 მეტრში დაფიქსირებული ხილული ნაპრალები. 
• მაღალი მეწყრული საშიშროების რისკის ქვეშ რჩება ფერდობის ქვედა ნაწილში, მეწყრის ორივე ბორტის გასწვრივ მცხოვრები 7 ოჯახის საკარმიდამო ნაკვეთები და საცხოვრებელი სახლები. ეს ოჯახები გეოლოგიურად მდგრად ტერიტორიაზე გადაყვანას ექვემდებარება.
• გარემოს ეროვნული სააგენტოს მიერ ყოველწლიურად შედგენილ და გამოცემულ საინფორმაციო გეოლოგიურ ბიულეტენში სოფელ ნერგეეთზე მითითებულია, რომ სოფლის ტერიტორია მოქცეულია მეწყრული მოვლენების შესაძლო გააქტიურების ზონაში, კონკრეტულად ის ლოკაცია, სადაც 2024 წლის 7 თებერვალს ადგილი ჰქონდა მეწყრული მოვლენის განვითარებას, შეფასებული არ ყოფილა. 
• პროცესის ჩასახვის ზონიდან დასახლებულ უბნამდე მეწყრულმა მასამ სავარაუდოდ მიაღწია 30-40 წამში. შესაბამისად განგაშის სისტემის მოწყობა, აღნიშნულის და მისი ჩასახვის ზონიდან დასახლებულ უბნამდე მცირე მანძილის გათვალისწინებით, დამდგარი შედეგების თავიდან ასაცილებლად ვერ იქნებოდა ეფექტური“.

გეოლოგიის დეპარტამენტის დასკვნა ვრცლად ნახეთ აქ: ნერგეეთში განგაშის სისტემა დამდგარი შედეგების ასაცილებლად ვერ იქნებოდა ეფექტური – სააგენტო

ამავე თემაზე:

მყინვარულ ხეობებში საფრთხეებს 594 ათას ევროდ შვეიცარიული კომპანია გამოიკვლევს