გაძვირდება თუ არა ბათუმში ტრანსპორტი

 

 

 

 

„ბათუმს აქამდე არ გააჩნდა სატრანსპორტო განვითარების გრძელვადიანი გეგმა, ამიტომ ამ გეგმის შემუშავებაზე გამოცხადდა ტენდერი, 20 ათასი ლარის ფარგლებში და შეირჩა „სონდერ გრუპი“ –  აცხადებს ბათუმის მერიის ეკონომიკური სამსახურის უფროსის მოადგილე ტიტე აროშიძე.

 

 

მისივე ინფორმაციით,  სტრატეგიული გეგმა გულისხმობს როგორც ახალი ხაზების შემუშავებას ავტობუსების დამატებისთვის, მიკროავტობუსებისთვის კი სხვა ხაზების გამოძებნას, ასევე ექსპრეს ხაზების დამატებას და ა.შ. ჯერ-ჯერობით საუბარია მხოლოდ ორ ექსპრეს ხაზზე, რომელიც მხოლოდ ა პუნქტიდან ბ პუნქტამდე იმოძრავებს და შესაბამისად, მისი ღირებულება უფრო ძვირი იქნება. შეიძლება შიდა მგზავრობის ტარიფიც გაძვირდეს, თუმცა უმნიშვნელოდ“. 

 

 

ახალი გეგმის მიხედვით, „ბათუმის ავტოტრანსპორტი“ მომგებიანი ორგანიზაცია უნდა გახდეს და არ უნდა დასჭირდეს ბიუჯეტიდან სუბსიდირება.

 

 

სტრატეგიული გეგმის საბოლოო ვერსია ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ ოქტომრის ბოლომდე უნდა წარმოადგინოს, შემდეგ კი ბათუმის საკრებულოს წარუდგინოს დასამტკიცებლად.    

ჯაზ-ფესტივალის დახურვა – მარიო ბიონდი [ფოტო]

ჯგუფის წევრები: ვოკალი – Mario Biondi, დრამი – Claudio Tucci, პიანინო – Claudio Filippini, საქსაფონი და ფლეიტა – Daniele Scannapieco, ბასი და კონტრაბასი – Tommaso Scannapieco, საყვირი – Giancarlo Campagnoli, კლავიში – Ciro Caravano, გიტარა – Michele Bianchi.




Claudio Filippini

აჭარაში C ვირუსული ჰეპატიტის დიაგნოსტიკის პროგრამით 1663 ბენეფიციარმა ისარგებლა

 

 

სწრაფი მარტივი ტესტირება უკვე ჩაუტარდა 1663 ბენეფიციარს, თვისობრივი კონფირმაციისთვის კი 188 ნიმუში გადაიგზავნა გერმანიაში.

 

წლის ბოლომდე მომსახურებით კიდევ 1337 ბენეფიციარი ისარგებლებს.

 

პროგრამას აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი ახორციელებს.

გრიბოედოვისა და პუშკინის ქუჩების კვეთაში იყიდება სამოთახიანი ბინა (ძველი გარემონტებული) ლოჯიით. საერთო ფართობი: 110-კვ.მ ფასი: 60 ათასი დოლარი.

შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალი მარიო ბიონდის გამოსვლით დასრულდა

Mario Biondi

Mario Biondi

შავი ზღვის ჯაზ ფესტივალი ბათუმში, 24 ივლისს ამერიკულმა ჯაზ-ფანკ-დისკო ჯგუფმა Kool And The Gangმა გახსნა. ფესტივალის მეორე დღეს კი მაყურებლის წინაშე Liv Warfeld-ი და The NPG Hornz-ი უნდა გამოსულიყო, თუმცა ფესტივალის საორგანიზაციო ჯგუფის წევრის ლევან გიორგაძის თქმით, მომღერალი უკრაინის გავლით მოფრინავდა და იქ არსებული დაძაბული სიტუაციის გამო, მომღერლის უსაფრთხოების სამსახურმა გადაწყვიტა ფრენა გადაედო. ამიტომ, 25 ივლისს,  Liv Warfeld-ისა და The NPG Hornz-ის ნაცვლად ფესტივალის პროგრამაში ნინო ქათამაძე და ჯგუფი Insight ჩასვეს.

 

 

ნინო ქათამაძე და ჯგუფი Insight

 

 

26 ივლისს, მაყურებლის წინაშე მუდამ ექსტრავაგანტული Boosty Collins & The Funk Unity Band წარსდგა. ჯგუფის ლიდერი და ამავდროულად ბასისტი Boosty Collins-ი სცენაზე მისთვის ჩვეული ბრჭყვიალა კოსტუმით გამოვიდა და პერფორმანსის ბოლომდე, კიდევ რამდენჯერმე მოასწრო ფერადი სამოსის გამოცვლა.

 

Boosty Collins

Boosty Collins

 

 

ფესტივალის ძირითადი ნაწილი ბათუმის ჩოგბურთის კორტებზე ჩატარდა, ნაწილი კი კლუბ Take Five-ში, სადაც 24-დან 26 ივლისის ჩათვლით ავსტრიული სოულ-ფანკ-ელექტრო ჯგუფი RAMON-ი, ხოლო ფესტივალის ბოლო დღეს  Parov Stelar-ი წამოადგინა Max The Sax-მა. 

 

გარდა ამისა ფესტივალის ფარგლებში ბათუმის ბულვარის ტერიტორიაზე, სამი დღის განმავლობაში, 15 უფასო შოუ გამართა გერმანულმა ბენდმა Man In Brass-მა.

 

იმატა თუ არა მაყურებლის რაოდენობამ შარშანდელთან შედარებით და რამდენი ბილეთი გაიყიდა წლევანდელ ჯაზ-ფესტივალზე ჯერ უცნობია, ლევან გიორგაძის თქმით, ამაზე ზუსტი პასუხი ფესტივალის დასრულებიდან ერთ-ორ დღეში ეცოდინებათ, იქამდე კი თამამად შეიძლება ითქვას, რომ მიუხედავად წვიმებისა, ჯაზ-ფესტივალს მაყურებელი არ დაჰკლებია.

 

 

TBC ბანკის მიერ დარიგებული ერთჯერადი საწვიმრები ძალიან პრაქტიკული გამოდგა, თუმცა ისინი მაყურებლის მხოლოდ 40%-ს თუ ერგო.

საწვიმარის გარეშე დარჩენილი მსმენელები ე.წ. “პულტის” ირგვლივ იკრიბებოდნენ, რომელიც ტენტით იყო გადახურული, თუმცა დიდ ხანს ვერც აქ შეაფარეს თავი, ტენტმა ძლიერ წვიმას ვერ გაუძლო და რამდენიმე ადგილას ჩამოსკდა.

 

 

მიუხედავად იმისა, რომ კორტების ყველა შესასვლელს დაცვა აკონტროლებდა, ფესტივალზე მრავლად იყვნენ  უბილეთო სტუმრებიც, რომლებიც კორტების კედლებიდან ხტებოდნენ.

 

 

 

ღონისძიება აჭარის კულტურის სამინისტროს, ბათუმის მერიის, აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის, “კავკასუს ონლაინისა” და “საუნდსითის” მხარდაჭერით გაიმართა. ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი კი კომპანია „ისთერნ პრომოუშენია“. 

სამართლის საზაფხულო სკოლა

 

 

საზაფხულო სკოლის მონაწილეები

 

 

საზაფხულო სკოლას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი 2008 წლიდან ახორციელებენ.

 

 

ჯავახიშვილის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის სტუდენტი, დავით აბესაძე  საზაფხულო სკოლაში მეორედ მონაწილეობს.  მისი განცხადებით საზაფხულო სკოლა მნიშვნელოვანია, რადგან ახალგაზრდები სწავლობენ ადამიანის უფლებების პატივისცემისკენ სწრაფვას, რაც ხელს უწყობს კონსტიტუციასთან  დაკავშირებით ცნობიერების ამაღლებას. 

  

 

„წელს საკითხები ეთმობა სისხლის სამართლის პროცესის  ძირითად გარანტიებს, სამართლიანი სასამართლოს უფლებას. გარდა  სასამართლოს ცალკეული აქტების გაცნობისა, მთავარია რომ საკანონმდებლო აქტები არ იქნეს განმარტებული იმ ძირითადი აქტისგან მოწყვეტით, რომელიც ჩვენთვის არის საქართველოს კონსტიტუცია“.

 

 

საზაფხულო სკოლა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარემ გიორგი პაპუაშვილმა და პროექტ „საკონსტიტუციო სასამართლოს მხარდაჭერის“ ხელმძღვანელის მოადგილემ გიორგი ტუღუშმა გასხნეს.

არჩილ ხაბაძის განცხადებით ბათუმის მეჩეთი გაფართოვდება

მუსლიმები ლოცვის დროს, მუსლიმებს დღესასწაული მიულოცა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ არჩილ ხაბაძემ და მეჩეთის გაფართოების საკითხზე ისაუბრა.

არჩილ ხაბაძის განცხადებით, უკვე გადაწყვეტილია ბათუმში ქუთაისის ქუჩაზე არსებული მეჩეთის გაფართოება და პროცესი უახლოეს პერიოდში უნდა დაიწყოს.

„მონახაზი უკვე გაკეთებულია. კომისიაში ჩართული იქნება რელიგიის სახელმწიფო სააგენტო, სამუფთო, მრევლი, მთავრობა და ექსპერტები. საკითხი პრემიერის პირად კონტროლზეა აყვანილი. ახლო მომავალში მივიღებთ ქართული ფულით აშენებულ ქართულ მეჩეთს, რომელშიც ჩვენი ქართველი მუსლიმები აღასრულებენ ლოცვას. დღესაც დავინახეთ წვიმაში ქუჩაში როგორ ლოცულობდნენ ჩვენი მუსლიმები, ეს საკითხი უნდა გადაწყდეს და მრევლის მოთხოვნა დაკმაყოფილდეს.”

„ქართველ მუსულმანთა კავშირის“ ხელმძღვანელის, ტარიელ ნაკაიძის განცხადებით, მთავრობის დაპირება მხოლოდ პროცესის დროში გაწელვის მცდელობაა, რადგან არავინ იცის დაფართოებული მეჩეთი დააკმაყოფილებს თუ არა მორწმუნეთა მოთხოვნებს.

დღეს: „მაკბეტი“ ბათუმის დრამატულ თეატრში

 

დღეს, 27 ივლისს, ბათუმის დრამატული თეატრი შექსპირის „მაკბეტს“ წარმოგიდგენთ.

 

რეჟისორი: ანდრო ენუქიძე.

მონაწილეობენ:
მანუჩარ შერვაშიძე – (დანკანი, სიუარდი)
მამუკა მანჯგალაძე – (მელკოლმი)
ნიკა ძიძიგური – (დონალბეინი)
ზაალ გოგუაძე – (მაკბეტი)
დიმიტრი მელია – (მაკდაფი)
ზაზა ზოიძე – (ბენკო)
დავით ჯაყელი – (ლენოქსი)
ჯემალ ველიაძე – (როსი)
გიორგი ფირცხალაშვილი – (ანგუსი)
გოგიტა მეგრელიძე – (მენთესი)
ლაშა კონცელიძე – (ფლეანსი, მაკდაფის ვაჟი)
ლევან თედორაძე – (სეიტონი)
დავით წერეთელი – (ექიმი, სერჟანტი)
თათია თათარაშვილი – (ლედი მაკბეტი)
მეგი კობალაძე – (ლედი მაკდაფი)
ენვერ ჩაიძე – (მაესტრო)
ნოდარ იაკობაძე – (I მკვლელი)
ბერდია ინწკირველი – (II მკვლელი)
ტიტე კომახიძე –( I ალქაჯი)
ქეთი ეგუტიძე – (II ალქაჯი)
თეო შამილაძე – (III ალქაჯი)

 

დასაყისი 19 საათზე. ბილეთის ფასი: 15 ლარი. 

რატომ ჭირს აჭარაში საპროცესო შეთანხმების გაფორმება

 

ბათუმის საქალაქო სასამართლო
ბათუმის საქალაქო სასამართლო

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარემ დავით მამისეიშვილმა ცოტა ხნის წინ ერთ-ერთ ინტერვიუში განმარტა, რომ 2014 წლის ექვსი თვის მონაცემებით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში საპროცესო შეთანხმებით დასრულდა 220 საქმე, რაც განხილულ საქმეთა 32.88 %-ია. `ნათელია, რომ აჭარაში, განსხვავებით საქართველოს სხვა რეგიონებისგან, მნიშვნელოვნად შემცირდა საპროცესო შეთანხმებათა რიცხვი, მიზეზი უცნობია, რადგან სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, ჩაერიოს მხარეთა შორის მოლაპარაკებების წარმოებაში“, – განმარტავს სასამართლოს თავმჯდომარე.

 

 

იმას, რომ აჭარაში პროკურატურა გაცილებით მკაცრია, ვიდრე საქართველოს დანარჩენ რეგიონებში და თბილისში, აჭარაში დასაქმებული ადვოკატების უმრავლესობა უკვე რამდენიმე თვეა პრობლემად მიიჩნევს. მათი აზრით, ერთი და იმავე მუხლით ბრალდებულებს პროკურატურა თუ, მაგალითად, ქუთაისში, 5000 ლარად უფორმებს საპროცესო გარიგებას, ბათუმში ჯარიმის თანხა გაცილებით მეტია. ადვოკატები ირწმუნებიან, რომ ამის არაერთი ფაქტი აქვთ.

 

 

„იმერეთის რეგიონის პროკურორსა და ქუთაისის საოლქო პროკურორს აქვს მიღების დღეები მოქალაქეებთან, ისმენენ მათ პრეტენზიებს. იქ გაცილებით მარტივად კეთდება საპროცესო შეთანხმება.  აჭარის პროკურორი და მისი მოადგილე არ ხვდებიან მოქალაქეებს. მათი ფუნქცია შემოიფარგლება მხოლოდ იმით, რომ თუკი საქართველოს მთავარ პროკურატურაში გააგზავნი საჩივარს, მოდის აჭარის პროკურატურაში, რომელიც დაადებს რეზოლუციას და გაუგზავნის საქმის მწარმოებელ პროკურორს. შეიძლება ითქვას, რომ ეს ადამიანები – აჭარის პროკურორი შოთა ტყეშელაშვილი და მისი მოადგილე არიან ტურისტები, რომლებსაც სახელმწიფო ბათუმში ცხოვრებისთვის უხდის ბინის ქირას, ემსახურება მანქანა, აქვთ კომფორტი, თუმცა ისინი არ იღებენ სასამართლო საქმის განხილვაში მონაწილეობას, არ ახორციელებენ კონკრეტულ სისხლის სამართლის საქმეებზე ზედამხედველობას, არ არიან საქმის მწარმოებელი პროკურორები, არ განიხილავენ მოქალაქეთა საჩივრებს. მე, როგორც ადვოკატს, შემიტანია საჩივრები აჭარის პროკურატურაში, მაგრამ იქედან არ მიმიღია დასაბუთებული პასუხი“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ ადვოკატი ირაკლი შავაძე, რომელიც ირწმუნება, რომ არჩილ კბილაშვილის პროკურორობის შემდეგ აჭარაში საპროცესო შეთანხმების გაფორმება ჭირს.

 

 

იურისტი ედიშერ მახარაძე ამბობს, რომ საპროცესო შეთანხმება არის სწრაფი მართლმსაჯულების ხერხი და ამიტომ მისი ძირითადი მიზანი თანხვედრაშია ქვეყნის სისხლისსამართლებრივ პოლიტიკასთან: `კანონის წინაშე პატივისცემის გაღვივება პირდაპირ კავშირშია კანონის ჰუმანურობასთან. კანონით გათვალისწინებულზე უფრო დაბალი სასჯელი, ბუნებრივად, განაპირობებს მმართველი გუნდისადმი მეტ სიმპათიას.

 

სასამართლოზე ადეიშვილის გავლენის მოხსნისთანავე მოსამართლეთა კორპუსმა დაადასტურა, რომ არც ჰუმანიზმთან და არც კომპეტენტურობასთან მიმართებაში მათ პრობლემა არ აქვთ და ისინი აკმაყოფილებენ ევროპული სტანდარტების მოთხოვნებს. განსხვავებით სამართალდამცავი ორგანოებისაგან, სადაც საკადრო ცვლილებები არ განხორციელებულა. ქვეყანაში სისხლისსამართლებრივ პოლიტიკას კვლავ ატარებენ სააკაშვილის რეჟიმისდროინდელი პირები, რომელთა ინტერესია მმართველი გუნდისადმი უარყოფითი დამოკიდებულების ჩამოყალიბება. ლოგიკურია, რომ საქართველოს მთავარი და აჭარის პროკურატურის ხელმძღვანელებს არ აქვთ მმართველი გუნდისადმი მოსახლეობის სიმპათიის გაღვივების მიზანი –  ისინი საბოტირებენ სახელმწიფო ინტერესებს. ფაქტია, რომ პარლამენტში ქართული ოცნების ინიცირებით სისხლის სამართლის კანონმა განიცადა მნიშვნელოვანი და არსებითად პოზიტიური ცვლილებები –  გაუქმდა სასჯელის შეკრებითობა, მიიღეს კანონი ამნისტიის შესახებ და სხვა, მაგრამ პოზიტიურ ცვლილებებს ვერ და არ ეთანხმებიან სააკაშვილის რეჟიმის პერიოდში პროკურატურაში ჩამოყალიბებული კადრები. ისინი ვერ ათვიცნობიერებენ სასჯელის ჰუმანიზმის მიზნებს.

 

 საპროცესო შეთანხმება ერთდროულად ემსახურება სამ მნიშვნელოვან სახელმწიფო მიზანს: 1) სწრაფ მართლმსაჯულებას; 2) დანაშაულის გახსნას და გახსნის ხელშეწყობას; 3) სახელმწიფო რესურსების ნაკლებ დანახარჯს. ის, ვინც თავს იკავებს ქვეყანაში ამ მიზნების მიღწევისაგან, პრემიერის დაუყოვნებლივ რეაქციას მოითხოვს. პროკურატურა ერთობლიობაში უუნარო ორგანოა, რომელიც ხელოვნურად აჭიანურებს საპროცესო შეთანხმების შესახებ როგორც პოზიტიური, ასევე უარყოფითი გადაწყვეტილების მიღებას, რაც დამატებით ხარჯებს საჭიროებს. როცა საპროცესო შეთანხმებაზე თავს იკავებს უწყება, ესე იგი, იგი თავს იკავებს მართლმსაჯულების ეფექტურად განხორციელებაზე“.

 

ადვოკატი ბიძინა ბერიძე ამბობს, რომ პრაქტიკაში ისეთი ფაქტიც ჰქონია, როცა საპროცესო შეთანხმებაზე უარი უთქვამს მისი დაცვის ქვეშ მყოფს და უკეთესი შედეგით სასამართლოში დასრულებულა საქმე: „დაცვის მხარეს ინტერესი ეკარგება საპროცესო შეთანხმების გაფორმებაზე (ან თანხაა ბევრი, ან სასჯელი). იძულებული ხარ იმ პირობებს დათანხმდე, რასაც პროკურატურა გთავაზობს. ხშირ შემთხვევაში კი, მიუღებელია ეს პირობები, რადგან მკაცრია. პრაქტიკიდან გამომდინარე სასამართლოდან უფრო შეღავათს ელოდები. სხვა რეგიონებში პროკურატურის პოლიტიკა რატომ არის უფრო ლმობიერი, მიზეზი არ ვიცი“. 

 

 

იამზე ზანდარაძე იურიდიული დახმარების სამსახურის უფროსია აჭარაში. მის უწყებას ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში შვიდი ბიურო აქვს. კოლეგებისგან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე იამზეც ამბობს, რომ ქვეყნის მასშტაბით საპროცესო შეთანხმების გაფორმება მხოლოდ აჭარაში ჭირს: „საპროცესო შეთანხმების გაჭიანურება არ ვიცი საქმის ზედამხედველი პროკურორის ბრალია, თუ მიდგომაა ასეთი. ნაკლებად მძიმე კატეგორიის საქმეებზე (მაგალითად, ცემა) ვფიქრობ, არ არის საჭირო თბილისთან შეთანხმება. ზედამხედველი პროკურორი უთანხმდება ზემდგომს, ეს ჭიანურდება ისე, რომ აზრსაც კარგავს საპროცესო შეთანხმება, მერე კი ისეთი პირობა მოდის, რომ არ გიღირს დათანხმება. ჯობია სასამართლო გადაწყვეტილებას დაელოდო“.

 

 

ადვოკატის ინფორმაციით, თუ სხვა რეგიონში, მაგალითად, ერთ რომელიმე მუხლზე 5 ათას ლარად აფორმებენ საპროცესოს, იმავე მუხლზე აჭარაში ეს შეუძლებელია. „აქ სხვა სტანდარტია, როცა ვადარებთ სხვა რეგიონში დადებულ საპროცესოებს, აჭარაში უფრო მკაცრი, ნულოვანი ტოლერანტობაა“.  

 

 

მთავარი პროკურატურის, პრესსამსახურის თანამშრომლის განმარტებით, მთავარმა პროკურატურამ საპროცესო შეთანხმების გაფორმება გაამკაცრა, მაგალითად, ნარკოდანაშაულში ბრალდებულებთან. სხვა დამატებით  კითხვებზე განმარტებებს უწყებაში არ აკეთებენ.

 

 

საპროცესო შეთანხმება არის ბრალდებულსა და პროკურორს შორის შეთანხმება   ბრალზე ან სასჯელზე, რომლის საფუძველზეც სასამართლო გამოიტანს განაჩენს საქმის არსებითი განხილვის გარეშე. საპროცესო შეთანხმება ბრალდებულსა და პროკურორს შესაძლებლობას აძლევს, თავიდან აიცილონ საქმის განხილვის ხანგრძლივი პროცედურა და შეთანხმდნენ ბრალდებულისთვის წაყენებულ ბრალზე ან სასჯელის ზომაზე. საპროცესო შეთანხმება შეიძლება დაიდოს როგორც წინასწარი გამოძიების, ისე სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვისას.

კაკო, ციცი, ნინი და მათი მწვრთნელები დელფინარიუმიდან

 

ბათუმის დელფინარიუმში 16 დელფინი ცხოვრობს. ისინი მეგობრობენ, თუმცა იციან, რომ ოჯახის უფროსი „კაკოა“, იგივე „კაკო ყაჩაღი“. სახელი მწვრთნელებმა ხასიათის გამო შეარქვეს. ამბობენ, რომ ის ყველაზე გაბედულია. ცოტა ხნის წინ „კაკოს“ დელფინ „ციცისთან“ ქალიშვილი შეეძინა: „ოლიმპია“ დელფინარიუმის ყველაზე პატარა ბინადარია, თუმცა შოუს დროსაც არ შორდება დედას და ძალიან მოსწონს, როცა ტაშს უკრავენ.

 

 

„ოლიმპია რაც დაიბადა, მოსვენებული არ მინახავს, სამი ზრდასრული ადამიანის ენერგია აქვს. საერთოდ 16-ვე დელფინი ინდივიდუალურია, ხასიათითაც განსხვავდებიან და ვიზუალითაც. 70-ზე მეტ დელფინთან მქონია ურთიერთობა, ორი ერთნაირი არ მახსოვს, ადამიანებივით არიან. ბათუმის დელფინარიუმში სამი დელფინი და ორი სელაპი დაიბადა, ეს იმას ნიშნავს, რომ აქ არის საუკეთესო პირობები. მნიშვნელოვანია საარსებო გარემო და ფსიქიკური მდგომარეობა, ისინი თავს კარგად უნდა გრძნობდნენ, რომ სექსუალური ცხოვრების სურვილი ჰქონდეთ. აქ დაბადებული დელფინები უფრო თავისუფლად არიან, ენდობიან ადამიანებს, მათთვის ეს პირობებია ბუნებრივი.

 

 

დელფინები ძალიან სოლიდარულები არიან, კონფლიქტის დროს ერთიანდებიან… ერთმანეთზე ზრუნავენ, „ციცის“ ეხმარებიან შვილის გაზრდაში. დღეს, მაგალითად, შოუს დროს, როცა დედა ნომერს ასრულებდა, „ზორომ“ შეითავსა ძიძობა, თუმცა იშვიათად, რომ მამრ დელფინს ანდოს მდედრმა შვილი“, – ამბობს თენგიზ წეროძე, დელფინარიუმის მენეჯერი.

 

 

დელფინარიუმში ექვსი სელაპი ცხოვრობს, ისინი უკვე გაწვრთნილები არიან, შოუსთვის მხოლოდ შესაბამისი გარემო სჭირდებათ: „დელფინების შოუ ისედაც დატვირთულია, სელაპების ჩართვა შოუში საჭირო არ არის. სელაპების შოუ დამოუკიდებლად შეიძლება ჩატარდეს, შესანიშნავი მსახიობები არიან, უკვე დაგეგმილია მათთვის აუზის გაკეთება“, – ამბობს თენგიზ წეროძე, თუმცა როდის გაკეთდება აუზი, ვერ აკონკრეტებს.

 

 

ანა ჩუნკოვამ დელფინარიუმში მწვრთნელად მუშაობა ოთხი წლის წინ დაიწყო, კონკურსის დრო ამოწურული იყო, თუმცა მისმა მონდომებამ დელფინარიუმის მენეჯერს აზრი შეაცვლევინა: „თვალებში ეხატა, რომ სიგიჟემდე უნდოდა აქ მოსვლა. სულ რამდენიმე შეკითხვა დავუსვი და ავიყვანე. მოლოდინი გაამართლა, გოგონებისთვის მძიმე სამუშაოა, გადაბმულად მუშაობენ, ზამთარ-ზაფხულ წყალში არიან, შოუს განმავლობაში სველი კოსტიუმი აცვიათ… აქ შეიძლება ისეთი პრობლემა დახვდეს, რომ 24-საათიან რეჟიმში მოუწიოს მუშაობა. მაგრამ მნიშვნელოვანია გოგონების მწვრთნელად ყოფნა, ანას გარდა გვყავს კიდევ ერთი გოგო, არამარტო შოუს სჭირდება გოგონები, დელფინებსაც _ გოგოები უკეთ გამოხატავენ სიყვარულს,  დელფინებს კი ეს სჭირდებათ, მათ უნდა დაინახონ, რომ უყვართ“, – ამბობს თენგიზ წეროძე.

 

 

ანამ მწვრთნელობა დელფინების შოუს ნახვის შემდეგ გადაწყვიტა. „18 წლის ვიყავი, როცა აქ მოვედი, არ ველოდი, რომ ამიყვანდნენ, თუმცა არ შემეძლო არ მეცადა, სხვა თუ არაფერი, დელფინების ნახვას შევძლებდი კიდევ ერთხელ“, _ ამბობს ანა.

 

 

იმისთვის, რომ მწვრთნელად ემუშავა, ანამ მიატოვა მუსიკა, ცეკვა და კალათბურთი. ამბობს, რომ ეს ამად ღირდა: „ცხრა წელი ვსწავლობდი მუსიკას, ფლეიტაზე ვუკრავ, არჩევანის გაკეთება მომიწია, მაგრამ ეს სამსახური ავირჩიე, აქ ბედნიერად ვგრძნობ თავს, უზომოდ მიყვარს ეს საქმე, სიხარულით მოვდივარ. როცა შვებულება მაქვს, ერთი სული მაქვს დავბრუნდე და ვნახო დელფინები, ძალიან მენატრებიან“.

 

 

დელფინარიუმში სამუშაო დღე დილის ათ საათზე იწყება. მწვრთნელები დელფინებს ამოწმებენ, შემდეგ საუზმეს უმზადებენ, ყველაფერზე პასუხისმგებელი სწორედ ისინი არიან: „ყველა თევზი უნდა გადავარჩიოთ სათითაოდ, რადგან დელფინებს აქვთ ძალიან დაბალი იმუნიტეტი, პატარა ჭრილობაც რომ ჰქონდეს თევზს, ის არ ვარგა მათთვის, სუფთა უნდა იყოს ყველაფერი. შემდეგ სელაპებზე ვზრუნავთ“.

 

 

ანა „ბელუჩისა“ და ბათუმში დაბადებულ „ნინისთან“ ერთად მუშაობს: „ბელუჩი მშვიდი, დინჯი გოგოა, ნინი სულ ცელქობს, უკვე ოთხი წლისაა, მაგრამ მაინც დედას დაყვება კუდში. ნინის ხასიათზე ვართ დამოკიდებული, ძირითადად ყველა ნომერზე მიჯერებს, უბრალოდ, ზოგჯერ ნომრის ხარისხს აფუჭებს. მე რომ ვბრაზდები, მერე კომპრომისზე თავადაც მოდის. თავისუფალ დროს ერთად ერთობიან, რა ნომრებსაც ვასწავლით, იმას თავისთვის იმეორებენ, ერთი და იგივე მოქმედება ბეზრდებათ, სულ სიახლეები სჭირდებათ“, – ამბობს ანა.

 

 

„თუ არის რამე გაუგებრობა დელფინსა და მწვრთნელს შორის, ეს ყოველთვის მწვრთნელის ბრალია, რადგან სათანადოდ ვერ უხსნის რა უნდა. ამ დროს დელფინებს საოცარი გამომეტყველება აქვთ – მაინც რა გინდა?! – ბრაზობენ, როცა რაღაცას ვერ იგებენ, იბუტებიან და ცოტა ხნით მარტოვდებიან, მერე თავად ბრუნდებიან მწვრთნელთან და დამშვიდებული სწავლობენ“, – ამბობს თენგიზ წეროძე, რომელიც ყველაზე გამოცდილი მწვრთნელია. ბათუმის ძველ დელფინარიუმში ის ბოლო დღემდე მუშაობდა, მერე კი დელფინებს გაყვა მალტაში. უკან 2007 წელს დაბრუნდა, ახლა დელფინარიუმში მენეჯერად მუშაობს, მწვრთნელებს ეფექტურ მუშაობას ასწავლის, თავისუფალი დრო თითქმის არ აქვს, ვერც დასვენებას იყენებს, რადგან ის დელფინარიუმში ყოველთვის საჭიროა: „ბიოლოგი ვარ, მწვრთნელად შემთხვევით აღმოვჩნდი, 25 წლის ასაკში მაშინ რთული იყო მუშაობა, ჩაკეტილ სივრცეში ვცხოვრობდით, ახლა ლიტერატურაზე ხელი მიუწვდებათ, ინტერნეტში ყველაფრის ნახვა შეიძლებდა, ჩვენ კი თავად უნდა გვეზრუნა სიახლეების შემოტანაზე. მაყურებელიც სხვანაირია, ტაში რომ დაეკრათ, დიდი ძალისხმევა იყო საჭირო, ბოლოს უკრავდნენ მხოლოდ ტაშს, ახლა ბევრად ემოციური მაყურებელია, ტაშის დაკვრით ყოველ წუთს გამოხატავენ აღფრთოვანებას“, – ამბობს თენგიზ წეროძე.

 

 

დელფინარიუმში ყველა გვეუბნება, რომ დელფინები ადამიანებს სიყვარულს ასწავლიან. „იმდენ სიყვარულს გამოსცემენ, გადამდებია ყველასთვის. ბევრი რამის სწავლა შეიძლება მათგან, თუნდაც ერთმანეთზე ზრუნვა, სულ ყურადღებით არიან ერთმანეთის მიმართ, პატარების მოვლაში იღებენ მონაწილეობას. „ნინიამ~ როცა შენიშნა, რომ მამრი დაინტერესდა დედამისით, იეჭვიანა, ახლა გვერდიდან არ შორდება“, – ამბობს ანა.

 

 

თენგიზ წეროძის აზრით, მათთან არიან დელფინები, რომლებსაც გამორჩეულად უყვართ ადამიანები: „ჩვენს დელფინებს რომ მივცეთ თავისუფლება, დარწმუნებული ვარ, ოთხი-ხუთი დელფინი არ წავა, არ მოშორდება სანაპირო ზოლს, რადგან ადამიანები უყვართ, აქ თავს ბედნიერად გრძნობენ. სრულიად თავისუფლები არც ადამიანები ვართ, მილიონი დელფინი იღუპება ზღვებში, აქ კი უსაფრთხოდ არიან, არაფერი ემუქრება, მშვიდად ცხოვრობენ, ერთობიან და სიახლეებს სწავლობენ. სხვათა შორის, ძალიან უყვართ ახალი `ტრიუკების~ სწავლა. ის ემოციები, რაც ერთი შოუს განმავლობაში 700 ადამიანს უჩნდება, ყველაფერს წონის, ცრემლებამდე მიდიან დადებითი მუხტისგან, იმდენი პოზიტივი მიაქვთ აქედან“.

 

 

სამი წელი უწყლოდ

GE DIGITAL CAMERA

სამსონ მჟავანაძე – რეპრესირებული

სამსონ მჟავანაძე დედმამიშვილებში ყველაზე უფროსი, ათი წლის იყო, პატარა და კი, ერთი თვის შემდეგ ყაზახეთში დაიბადა. ცუდი საყოფაცხოვრებო და კლიმატური პირობების გამო ხშირად ავადმყოფობდა. „ყაზახეთში დაავადდა დედა და მამაც, ყოველ თვეში საავადმყოფოში იწვნენ, ვერ გაუძლეს იქაურ გარემოს. დედა დღე და ღამე ტიროდა, ბოლოს მხედველობა დაკარგა და პატარა ჩვილიც ჩვენი მოსავლელი გახდა“.

სამსონ მჟავანაძე ამბობს, რომ სოფლიდან ჩუმად წაღებული მამის დანაზოგი 400 მანეთით საზიარო ძროხა იყიდეს და რძის ნაწარმით არსებობდნენ: „სამი წლის განმავლობაში წყალი არ დაგვილევია. ბინძური იყო, ჭიქას რომ აავსებდი, ნახევარი ტალახი იყო. ექიმი გვაფრთხილებდა, გადადუღების გარეშე არ მიგვეღო, ჩვენ უარი ვთქვით წყალზე და მხოლოდ რძეს ვსვამდით. ამან გადაგვარჩინა, ბევრი დაიღუპა ამ წყლით, მოკვდა ბიძაჩემი, მთლიანად განადგურდა ჩვენი მეზობლის – ქარცივაძეების ოჯახი. ჯერ ორი შვილი დაეღუპათ, შემდეგ კი უფროსებიც დაიღუპნენ, ვერავინ დაბრუნდა უკან“.

სამსონ მჟავანაძე ამბობს, რომ არ იცის რა არის ბავშვობა. უჭირს საუბარი წლებზე, რომელიც ტკივილსა და სიდუხჭირეში გაატარა: „ცუდი ჰაერი, პაპანაქება, ზამთარში კი გაუსაძლისი სიცივე, არ იყო საკვები. უჭირდათ მშობლებს. ბამბის პლანტაციები იყო და სხვა რა გზა გვქონდა, იქ უნდა გვემუშავა. ჩემს პატარა და-ძმებს მწკრივში ჩავაყენებდი, წინ გავუძღვებოდი და ასე ვკრეფდით ბამბას. ჩემი ხუთი წლის დას ძროხის მოწველაც კი უწევდა, რადგან დედა ავად იყო. მიწის ქოხებში ვიყავით, რომლებსაც მხოლოდ ერთი პატარა სარკმელი ჰქონდა. ორთავიანი გველების გარემოცვაში. კუც ბევრი იყო. გველებს დავუსხამდით ხოლმე რძეს, დალევდნენ და შემდეგ შეძვრებოდნენ სოროებში. არ ვიცოდით რა იყო გართობა, სათამაშო. ჩვენზე გადადიოდა მთელი სიმძიმე“, – ასე ახსოვს ბავშვობა სამსონ მჟავანაძეს.

იგი ამბობს, რომ ყველაზე მეტად დაიჩაგრა, სიდუხჭირის გამო აღარ უვლია სკოლაში: „დავრჩი სამი კლასის ამარა. რა გვექნა, სტალინის სიკვდილის შემდეგ, როცა სოფელში დავბრუნდით, ყველაფრის თავიდან კეთება მოგვიწია. სახლს არც ჭერი ჰქონდა და არც კარ-ფანჯარა. ყველაფერი განადგურებული იყო. საქონელი და ცხვარი არ შეგვარჩინეს და ნივთები. ჯერ სახლი გავაკეთეთ, შემდეგ ჯარში წავედი “.

ჯარიდან დაბრუნებული სამსონ მჟავანაძე საცხოვრებლად ქალაქში გადავიდა. ახლა მისი ოჯახი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობს.
„სულ ვფიქრობდი, რატომ მოხდა ასე. თუ მამა იყო დამნაშავე, მაშინ რას გვერჩოდნენ პატარა ბავშვებს? რატომ წამართვეს ბავშვობა? რატომ ექცეოდნენ ასე ადამიანებს, ფეხმძიმე ქალებს, ჩვილებს? ალბათ დახოცვა უნდოდათ მათი და დაიხოცა კიდეც ბევრი. 12 ეშელონი გავიდა და 11 დაბრუნდა. აწამებდნენ, ფაქტობრივად, ადამიანებს. ამბობენ, ბერიას გეგმის ნაწილი იყო ადამიანების გადასახლებაო… ერთი სიკეთე ის მახსოვს, რომ სახლში დაბრუნების შემდეგ დედას თვალებზე ვუმკურნალეთ და მხედველობა თითქმის დაიბრუნა“.

სამსონ მჟავანაძე ტკივილით იხსენებს წარსულს და გული წყდება იმაზეც, რომ დამოუკიდებელი საქართველოს ხელისუფლებამ ადამიანების ტანჯვა, წამება და თუნდაც სიცოცხლე მცირე კომპენსაციად შეაფასა.

ბიზნესი და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობა

საქართველოში არსებულ ბიზნესგარემოს შესახებ “ბათუმელების” მიერ დასმულ შეკითხვებს გოჩა ირემაძემ, „ბათმშენი
2007″ -ის დამფუძნებელმა უპასუხა.

ბატონო გოჩა, სახელისუფლებო ცვლილებების შემდეგ როგორ შეაფასებთ დღეს არსებულ ბიზნესგარემოს?

როგორც ვმუშაობდით, ისე ვმუშაობთ, არც არაფერი გამოსწორებულა და არც გაუარესებულა. მე კერძო ბიზნესი მაქვს. ერთადერთი ცვლილება რაც არის, უკრაინელები ყიდულობენ ბინებს. ყაზბეგის ქუჩაზე, ჩემს აშენებულ სახლში, რომელიც ხელისუფლების ცვლილებამდე დავასრულე, არც ერთ უკრაინელს არ უყიდია, მხოლოდ ქართველებმა იყიდეს. შეიძლება ეს ადგილის ბრალია და მათ ყაზბეგის ქუჩა არ მოსწონდათ, თუმცა სახლზე, რომელსაც ახლა ვაშენებ, მათი დაინტერესება აშკარაა.

რამდენად ჯანსაღი კონკურენცია არსებობს ქვეყანაში?

კონკურენცია ნორმალურია და მის გარეშე არც იცხოვრება, კონკურენციისგან თავის დაცვა შეიძლება ხარისხით და მოთმინებით. კონკურენტული გარემო არ არის ხელშემშლელი, რადგან ფასსაც და დაინტერესებასაც ის ზონა განსაზღვრავს, სადაც აშენებ კონკრეტულ სახლს, არის 400 დოლარიანი ბინებიც და 1700-იც [კვ.მეტრი], ყველას თავისი მყიდველი ჰყავს. ჩვენ შემთხვევაში არქიტექტურაც ძალიან მნიშვნელოვანია, 2012 წელს ჩვენი სახლი საუკეთესო არქიტექტურულ ნამუშევრად შეფასდა მთელ საქართველოში, `ოქროს მამლით~ დაგვაჯილდოვეს. ევროპის მასშტაბითაც ვაპირებთ მის ჩვენებას, გამოფენებზე წარვადგენთ, ვნახოთ, იქ როგორ მოიწონებენ ჩვენს არქიტექტურას. სახლის არქიტექტორი 27 წლის ევგენი ზახაროვია, ერთად ვიმუშავეთ ამ პროექტზე, მისი და ჩემი ხედვა ერთმანეთს ავსებდა.

იყიდება თუ არა ბინები და უცხოელები თუ ყიდულობენ?

წელს გავყიდეთ ორი ბინა, 2012 წლის არჩევნების შემდეგ კარგად გაიყიდა, მერე, გაზაფხულზე შეჩერდა, ზაფხულის ბოლოსკენ ისევ დაიწყო, ზაფხული-შემოდგომა _ ამ დროს უფრო ყიდულობენ, ამ ზაფხულს ველოდებით კლიენტებს.
უკრაინელები და რუსები ყიდულობენ. სახლში, რომელსაც ახლა ვაშენებ, სულ 174 ბინაა, აქედან დაახლოებით ათი ბინა იყიდა უცხოელმა, ბინების სამოცი პროცენტი გაყიდულია, ერთი სართული ისედაც ეზოს მცხოვრებლებს უწევთ, მეც აქ ვცხოვრობდი, სწორედ ამის მეშვეობით მოვახერხე მობინადრეების დათანხმება. ჩემი ეზოს გარდა დავითანხმე მეზობლად მდებარე იტალიური ეზოს მობინადრეებიც, საერთო ჯამში, ავითვისე გორგილაძის ცხრა და თერთმეტი ნომრები და ლუკა ასათიანის 24-26.

  გოჩა ირემაძე ირანელ ბიზნესმენთან მოლაპარაკების დროს
გოჩა ირემაძე ირანელ ბიზნესმენთან მოლაპარაკების დროს

მცირდება თუ არა ფასი უძრავ ქონებაზე?

ფასის ვარდნა იყო მას შემდეგ, რაც დაიწყო „ეკონომბინების“ მშენებლობა, ჩვენც, როცა გაგვიჭირდა, ცხრა-ათი ბინა გავყიდეთ 500-600 დოლარში [კვ.მეტრი]. ჩვენთან საშუალო ფასი არის 700 დოლარი ლარის ექვივალენტში. მშენებლობის დაწყებამდე ვიცით, რამდენად უნდა გავყიდოთ ბინები. ზონა, ადგილი განსაზღვრავს ფასს.

სახელმწიფო დაკვეთებს თუ იღებთ?

არა, სახელმწიფო დაკვეთებს არ ვეკარები, ძალიან ბევრი ფირმაა, რომლებსაც ტექნიკურად ძლიერი შესაძლებლობა აქვთ, მათ კონკურენციას ვერ გავუწევთ.

რთულია საქართველოში ბიზნესის წარმოება?

არა, საკმაოდ მარტივია. მოსკოველი პარტნიორი მყავს, რომელთან ერთადაც ჯავახიშვილის ქუჩაზე ავიღე ობიექტი. პარტნიორთან ერთად დავაარსე ახალი შპს. ერთი-ორი დღე დასჭირდა ყველა პროცედურის გავლას. ჩემი პარტნიორი მეუბნება, რომ ამ საქმეს მოსკოვში მინიმუმ ხუთი თვე სჭირდება, ხარჯებიც ხუთჯერ მეტია, ხელისუფლება ამ კუთხით საქმეს გვიადვილებს.

თუ ყოფილა შემთხვევა, როცა უსამართლოდ დაგაჯარიმეს და ამ შემთხვევაში თუ მიგიმართავთ საჩივრით შესაბამისი უწყებებისთვის?

არა, ერთადერთხელ დამაჯარიმეს, ისიც, ვფიქრობ, სამართლიანად. პროექტის დარღვევის გამო, თუმცა მალევე გამოვასწორე.

ცნობილია, რომ ზურაბ გორგილაძის სახლი შეიძინეთ. ეს თქვენი ინიციატივა იყო?

ისეთი გამორჩეული პოეტი, როგორიც ზურაბ გორგილაძეა, ყველას დაფასებას იმსახურებს, მე მისი თაყვანისმცემელი ვარ. ბიზნესმენმა ზვიად აბულაძემ მითხრა, რომ ირანის მოქალაქემ იყიდა ეს სახლი, შემომთავაზა გამოვისყიდოთო. გია აბულაძე, ყოფილი განათლების მინისტრი დაგვეხმარა სახლის პატრონთან კონტაქტზე გასვლაში, ირანელს მენეჯერად ჰყავს აკადემიკოს აკაკი გაწერელიას შვილიშვილი ნინო გაწერელია, ის დაგვეხმარა, სულ სამი ოთხი თვე დაგვჭირდა, მალევე მოვახერხეთ შეთანხმება. სახელმწიფოც ცდილობდა გამოსყიდვას, ამის გამო ფასს უფრო ზრდიდა მეპატრონე. როცა მე შევთავაზე გამოსყიდვა, როგორც კერძო პირმა, დამოკიდებულება შეცვალა. მეკითხებოდა, რომელი პოლიტიკური პარტიიდან ხარო, ავუხსენი, რომ კერძო პიროვნება ვარ, სახლის შესყიდვა კი ქველმოქმედების მიზნით მსურდა. გაგებული ადამიანი აღმოჩნდა, როცა ავუხსენით, რომ ეროვნული მნიშვნელობის სახლია, დაგვითმო.

სახლის გამოსყიდვა 98 ათასი ლარი დამიჯდა, სახელმწიფოს საჩუქრად გადავცემ, რაც კიდევ ხარჯებს უკავშირდება. საბოლოო ჯამში, ეს თანხა 120 ათასი ლარი იქნება.

საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობა მაკისრია, აქ რომ მოვიგე, საჭიროა საზოგადოების საკეთილდღეოდ გავაკეთო რამე, თან ჩემთვის რეკლამაც არის. მიმაჩნია, რომ კარგ საქმეს ვაკეთებ, ასე ხდება სხვა შემთხვევებშიც, ახალგაზრდა პოეტებს ბანაკი მოვუწყვე ბეშუმში, ვეხმარები ეკლესიის მშენებლობას ხან თანხით, ხან – მასალებით, როცა დახმარება სჭირდებათ, მომმართავენ, თუ შემიძლია, მეც უარს არ ვეუბნები.

აჭარის სათხილამურო ფედერაციის პრეზიდენტი ხართ, რა სიახლეები გაქვთ?

ოთხი წელია სათხილამურო ფედერაციის პრეზიდენტი ვარ, ყოფილმა პრეზიდენტმა ზვიად აბულაძემ შემომთავაზა ამ თანამდებობაზე მე შემეცვალა. მაშინვე ვიცოდი, რომ ეს გარკვეულ ხარჯებთან იქნებოდა დაკავშირებული, წელიწადში შვიდი-რვა ათასი მეხარჯება, მაგრამ როცა ხარ ბიზნესმენი, სხვების საკეთილდღეოთაც უნდა აკეთო საქმე, თან ეს არ არის ისეთი თანხა, რომ ვერ გავწვდე. ჩემთვის სასიამოვნო საქმეა, შეჯიბრებებზე დავყვები ბავშვებს, სპორტის სახეობაა, აზარტია, თან როცა იცი, რომ ბავშვებს ახარებ, ეს ორმაგად გახარებს. ღორჯომში სათხილამურო ზონას ვამატებთ. წელს სათხილამურო ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებია, თუ გამგეობა მოისურვებს ისევ მე დავრჩე პრეზიდენტად, სიამოვნებით დავრჩებოდი.

სამომავლოდ სად გეგმავთ ინვესტირებას?

სამშენებლო ბიზნესში ვაპირებ დარჩენას, ინვესტირებასაც ამ კუთხით ვგეგმავ, ლუკა ასათიანის #26-ში ვაპირებ მშენებლობას, შემდეგ – #28-ში. ჯავახიშვილის ქუჩაზე უკვე გვაქვს მშენებლობის ნებართვა მიღებული, ამ სახლს რომ დავამთავრებ, იქ დავიწყებთ. რამდენიმე მშენებლობას ერთად არ ვაწარმოებ, ერთს დავასრულებ და მერე გადავდივარ მეორეზე.

რამდენად რთულია სამშენებლო ბიზნესში თავის დამკვიდრება?

2006 წელს სულ ხუთი თუ ექვსი სამშენებლო კომპანია ვიყავით, ახლა იქნება ალბათ ას შვიდი. თუ მყიდველი არის, რა უნდა მშენებლობას. მყიდველმა იცის რა უნდა იყიდოს, ყველანაირი ბინაა ყველანაირ ფასად. მაშინ არ იყო რთული ჩემთვის.

დღეს რამდენი ობიექტი გაქვთ?

ერთი კორპუსი ავაშენე ყაზბეგის ქუჩაზე და მეორეს ვაშენებ აქ, სხვა მშენებარე ობიექტი ჯერჯერობით არ მაქვს, უკვე რვა წელია ამ ბიზნესში ვარ და მხოლოდ ორი ბინა ავაშენე.

როდის და როგორ დაიწყეთ ბიზნესსაქმიანობა?

1992 წელს, ინსტიტუტი დავამთავრე თუ არა, მაშინვე ბიზნესში ჩავერთე, ჩაი გაგვქონდა უკრაინაში, ოზურგეთში ჩაის ფაბრიკებში ვყიდულობდით. დაახლოებით ორი წელი ვეწეოდი ამ საქმეს. ამის შემდეგ პაუზა მქონდა გარკვეული პერიოდი, მერე ფქვილის ბიზნესში ჩავერთე, რომელმაც არ გაამართლა კონკურენციის გამო, მანდარინის გატანაც ვცადე, არც ამან გაამართლა, გვქონდა ბევრი ზარალიც და ბევრი წარმატებაც.

”ხულო აჭარის მაღალმთიანეთის ცენტრი უნდა გახდეს” – ინტერვიუ ხულოს ახალ გამგებელთან

 

ბესიკ ბაუჩაძე

ბატონო ბესიკ, თვითმმართველობის არჩევნებში გამარჯვებისთვის მეორე ტური დაგჭირდათ. როგორ ფიქრობთ,  ქართული ოცნების“  რეიტინგი ხომ არ დაეცა ხულოში?

პირველ ტურში მხოლოდ 45 ხმა დამაკლდა, არც ერთი ხელისუფლების დროს ეს 45 ხმა პრობლემა არ უნდა ყოფილიყო, მაგრამ ჩვენ უარი ვთქვით გაყალბებაზე, ხულოში ეს იყო პრეცედენტი, რომელიც მომავალ თაობებს წაადგება.

ქართული ოცნების“ რეიტინგი არ დაცემულა, ამას ისიც მოწმობს, რომ „ოცნებამ“  მაღალი კვოტა მიიღო საკრებულოში, პირველ რიგში ეს კანდიდატების სიმრავლემ გამოიწვია და მეორეც – რომ მყოლოდა მხოლოდ „ნაციონალური მოძრაობის“ ან სხვა რომელიმე პარტიის ოპონენტი და არა ემზარ ბოლქვაძე „ალიანსიდან“, 70%-ით მოვიგებდი არჩევნების პირველ ტურს. მაგრამ ჩემი ოპონენტი, ემზარ ბოლქვაძე, ავტორიტეტული პიროვნებაა, წლების განმავლობაში პოლიციის თანამშრომელი იყო და ღირსეულად ეჭირა თავი.

როგორია თქვენი გეგმები, რას გააკეთებთ?

ხულოს მუნიციპალიტეტის ეკონომიკურ პოტენციალზე სამეცნიერო კვლევები მაქვს ჩატარებული, რვა თვის განმავლობაში ამავე მუნიციპალიტეტში გამგებლის მოვალეობას ვასრულებდი, შესაბამისად ვიცი, როგორია სოციალური ფონი და რა სჭირდება ხულოს. ხულოს გამგეობაში მომზადებული შევდივარ. რაც აუცილებლად გასაკეთებელია და პირველ რიგში განვახორციელებ, გამგეობის სტრუქტურის რეორგანიზაციაა, სტრუქტურა მოქნილი უნდა იყოს, რომ საშუალება მომცეს ყველა ღონისძიება მოკლე დროში ხარისხიანად შევასრულო. დღეს არსებული სტრუქტურა თანამედროვე გამოწვევებს არ შეესაბამება, მე არ ვსაუბრობ მხოლოდ ადამიანურ რესურსზე, ბევრი პროფესიონალია, მაგრამ მარტო პროფესიონალიზმი ვერ იქნება წარმატების ფაქტორი, საჭიროა ორგანიზებული სისტემის შესაბამისობაში მოყვანა.

საარჩევნო პროგრამაში მოცემული გვაქვს პრიორიტეტები, რის განხორციელებასაც ვგეგმავთ: ეს არის გზების, ელექტრომომარაგების, წყლის სისტემების მოწესრიგება. სოციალური, ინფრასტრუქტურული, განათლების, სპორტის და ა.შ. თითოეული კუთხით გვაქვს ხედვები, რომლის განხორციელებასაც შევძლებთ.

გადავხედავ საბიუჯეტო პროცესის მიმდინარეობას, არის თუ არა ჩავარდნა და როგორ მიდის პრიორიტეტული ღონისძიებები, როგორ სრულდება მუნიციპალური და სოფლის პროგრამები. ამასთან, საბიუჯეტო ცვლილებებია გასატარებელი: ჩვენ მოვამზადებთ შესაბამის პროექტს, რომლითაც ის ხარვეზები და ნაკლოვანებები, რაც მიმდინარე საბიუჯეტო ნაწილში გვაქვს, უნდა აღმოიფხვრას.

ვნახავ 2015 წლის პრიორიტეტული ღონისძიებების ნუსხას, მიდგომა ასეთია, რომ წინმსწრებად ვიყიდოთ მომავალი წლის პრიორიტეტული ღონისძიებების პროექტები, რომ მომზადებული შევხვდეთ 2015 საბიუჯეტო წელს.

ჩვენთვის პრიორიტეტულია სკოლამდელი აღზრდა, 2015 წელში ჩვენ გვექნება 15 საბავშვო ბაღი.

თქვენი გეგმის, რეორგანიზაციის ნაწილია საკადრო ცვლილებები,  პოლიტიკური ნიშნით აპირებთ კადრების შერჩევას? 

საკონკურსო პროცესი პოლიტიკური ნიშნით არ იქნება დატვირთული. პოლიტიკა უფრო დიდ ცენტრებში, მეგაპოლისებში კეთდება, ხულოში პოლიტიკური ნიშნით მიდგომების ჩამოყალიბება და აქცენტების გაკეთება არ იქნება ჩვენი ხელისუფლებისთვის მთავარი მოქმედება. მე, პირადად, ხელს შევუწყობ სამართლიანობას და სამართლიანობის პრინციპით რეორგანიზაციის პროცესის ჩატარებას.

კადრებთან ერთად მნიშვნელოვანი საკითხია სახელფასო პოლიტიკა, აჭარის მაღალმთიანეთში, მათ შორის ხულოშიც, დაბალი ანაზღაურება აქვთ კულტურისა და სპორტის სფეროს წარმომადგენლებს. გეგმავთ თუ არა ხელფასების ზრდას? 

აქაც უნდა მოხდეს ცვლილება, გარკვეულ ნაწილში არის გაბერილი შტატები, რასაც რეორგანიზაცია დაალაგებს. შრომის ანაზღაურება საარსებო მინიმუმთან შესაბამისობაში უნდა იყოს მოყვანილი და შესაბამისი უნდა იყოს დაქირავებული მუსახელის მიერ შესრულებული სამუშაოსი.

ხულოს მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი მესაქონლეობასა და მეკარტოფილეობას ეწევა. შესაბამისად, არაერთხელ უთხოვიათ მათ ხორცის, რძისა და კარტოფილის გადამამუშავებელი საწარმოს გახსნა. ხომ არ გეგმავთ რამეს ამ მიმართულებით?

ჩემი გამგებლობის პერიოდში ერთ-ერთი კომპანია დაინტერესებული იყო კარტოფილის მზა პროდუქტის საწარმო გაეხსნა. კომპანიამ დაბის მიმდებარედ ფართობის გამოყოფა წერილობით გვთხოვა, რაც ჩემ წინასაარჩევნო პროცესს დაემთხვა, შესაბამისად, არ ვიცი პროცესები როგორ განვითარდა.

რა პოტენციალი გააჩნია მუნიციპალიტეტს და როგორ უნდა დაიგეგმოს პრიორიტეტები?

ჩვენი რესურსიდან გამომდინარე საჭიროა ტურიზმის განვითარება, აქცენტს ვაკეთებთ აგრო, ეკო, საცხენოსნო ტურიზმის განვითარებაზე, გვაქვს ერთი კურორტი და ორი საკურორტო ტერიტორია, გოდერძის უღელტეხილზე წელს დასრულდება სათხილამურო ბაზის მშენებლობა. ტურიზმი თავისთავად ინდუსტრიაა და ის შეუწყობს ხელს სოფლის მეურნეობის ყველა სფეროს განვითარებას, ჩვენ ადამიანებს უნდა დავეხმაროთ თანამედროვე აგრარული პროდუქტების მიღებაში.

ვფიქრობ, საჭიროა ხულოში პროფესიული სასწავლებლის გახსნა, რომლისთვისაც  ვიბრძოლებ. ამასთან, საუბარია საპატრიარქოს ტბელ აბუსერიძის უნივერსიტეტის ორი ფაკულტეტის გადმოტანაზე.

ხულო უნდა გახდეს სავაჭრო და ტურისტული ცენტრი აჭარის მაღალმთიანეთში, იგი აუცილებლად უნდა შევიდეს ტურისტულ პროდუქტში ისტორიული ძეგლებითა და კურორტებით.

სოფლებში მიგრაციის პროცესია, რასაც ძირითადად მატერიალური ფონი განაპირობებს.  გაქვთ თუ არა კონკრეტული  გეგმები ამ კუთხით და რას გააკეთებთ სოფლების შესანარჩუნებლად?

თუ ვინმეს წარმოუდგენია, რომ მხოლოდ ეკონომიკური პირობები არის ფაქტორი სოფლების დაცარიელების, მე ვფიქრობ, არ არის სწორი. სხვა ფაქტორებიც -მეწყერი და სტიქიური უბედურებები განაპირობებს ამას. ჩვენი ოპონენტები როცა იძახიან, მოსახლეობა მთას ტოვებსო, ვერ დავეთანხმები, რადგან ხშირ შემთხვევაში მეწყერი ქმნის განსახლების აუცილებლობას. თუ მოეწყობა მინისაწარმოები, ტურისტული ინფრასტრუქტურა და მოსახლეობას შემოსავალი გაუჩნდება, არ იფიქრებენ წასვლაზე.

ხულოს მოსახლეობის უმრავლესობა ზაფხულს იალაღზე ატარებს, მთებზე მათ არ მიეწოდებათ ელექტროენერგია და იალაღებთან მისასვლელი გზები ამორტიზებულია, რამდენად შესაძლებელია პრობლემის მოგვარება?

იალაღებზე ელექტრომომარაგების მოწესრიგებას 2015 წელს დავიწყებთ. რაც შეეხება გზებს, გარკვეული მიმართულებით დავიწყეთ გზების მოასფალტება, ხელისუფლებაში ჩვენი ყოფნის დროს ცენტრალური გზიდან სოფლის ცენტრებამდე გზების მშენებლობა უნდა დავასრულოთ, ეს დაახლოებით 250 კილომეტრია.

აუცილებელია მთის გზების რეაბილიტაცია, წელს ვერ მოხერხდა და ყველა მთაში ვერ მივედით. ძირეულად და მასიურად დავიწყეთ იმ გზების შეკეთება, სადაც უფრო მეტი ხალხი მოძრაობს, მომავალში უფრო მომზადებულად შევხვდებით სეზონს. დღეს საუბრობენ გზებზე, მაგრამ არც ერთი გზა გაკეთებული არ დაგვხვედრია.

დაბა ხულოში მოსახლეობას წყალი გრაფიკით მიეწოდება. აქ მცხოვრებლები ამბობენ, რომ ის წყალი, რომელსაც ისინი მოიხმარენ, ეკოლოგიურად დაბინძურებულია. რას გააკეთებთ პრობლემის მოგვარებისთვის?

ჩვენ დავიწყეთ დაბაში არსებული წყლის პრობლემების მოგვარება, ჩემი გამგებლობის პერიოდში ვიყიდეთ მილიონნახევრიანი პროექტი, რომელიც დაბასა და მიმდებარე სოფლებში წყლის პრობლემას მოაგვარებს. პროექტის დასრულების შემდეგ 24-საათიანი სუფთა წყალმომარაგება იქნება. სასმელი წყლის პრობლემა დაბასა და მიმდებარე სოფლებში 2015 წელს არ იარსებებს.

მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი ძირითადად ცენტრალური და აჭარის ბიუჯეტიდან მიღებული  მიზნობრივი ტრანსფერით ივსება. რამდენად საკმარისია არსებული თანხა პრობლემის გადასაჭრელად?

ადგილობრივი შემოსავალი 300 000 ლარია, ხულოს ბიუჯეტი ძირითადად დოტაციაზეა, დღეს არსებული ბიუჯეტი საშუალებას ვერ გვაძლევს ყველა პრობლემა გადაიჭრას. ვფიქრობ, ბიუჯეტი უნდა გაიზარდოს, ხელისუფლების მხრიდან ამის თაობაზე თანხმობა არის, მაგრამ რამდენით გაიზრდება ამ ეტაპზე  არ ვიცი.

 

თქვენი გათვლით რამდენით უნდა გაიზარდოს ადგილობრივი ბიუჯეტი?

ქვეყანას რის შესაძლებლობაც აქვს, ამის მიხედვით უნდა განსაზღვრა, თორემ საჭიროება ძალიან ბევრია. იმ რესურს, რაც მოგვეცემა, უფრო ეფექტურად გამოვიყენებთ და რაციონალურად გავხარჯავთ, ისეთ საქმეებში დაიხარჯება ფული, რომელიც მოსახლეობის კეთილდღეობას წლობით წაადგება.

რა ქონებას ფლობთ?

მაქვს 755 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი ბათუმში, ანგისის დასახლებაში და `ტოიოტა რავ-4~ მარკის ავტომანქანა. მყავს ორი შვილი, უფროსი პირველი კურსის სტუდენტია, 50%-იანი გრანტი მოიპოვა და ჯავახიშვილის უნივერსიტეტში სწავლობს, უმცროსი სკოლის მოსწავლეა, მეუღლე პროფესიით გეოგრაფია, მაგრამ ამ ეტაპზე არ მუშაობს.

გოგონები საპლაჟო ფრენბურთის ნაკრებიდან

„სულ ვხედავდი გოგოებს საპლაჟო ფრენბურთში. მეც დამაინტერესა. ლამაზი სპორტია, სხეულს ავითარებს. სიმაღლეში მინდოდა გაზრდა. ერთ-ერთი მიზეზი სწორედ ეს იყო, რატომაც დავიწყე ფრენბურთის თამაში“, – ამბობს 17 წლის ნატა ცინცაბაძე, რომელიც 13 წლიდან თამაშობს ფრენბურთს.

ხათუნა გიორგაძის შეფასებით, რეგიონში, ზოგადად, სპორტით დაინტერესება შეიმჩნევა, ფრენბურთში კი მაღალი კონტინგენტია.

„ახალგაზრდა თაობას, გოგონებს, ბიჭებს უნდათ სპორტი. ისეთი ტენდენცია მოდის, რომ ხვდებიან სპორტი არის აუცილებელი ატრიბუტი ჯანმრთელობისთვის. შეიძლება ამ საქმეში დიდ როლს მშობლებიც ასრულებდნენ. გარდა ამისა, ფრენბურთი საინტერესო გუნდური შეჯიბრებაა. აქ სწავლობ მეგობრობას, ერთმანეთის გატანას.  ჩვენ ყველას ვიღებთ. სანაკრებო გუნდის გარდა გვყავს მოყვარულები. თუკი გუნდი ახალი ჩამოსაყალიბებელია, ამ შემთხვევაში ბავშვი 30 ლარს იხდის. სხვა შემთხვევაში უფასოა. საერთო ჯამში დაახლოებით 100 ბავშვი გვყავს. ზოგს გამოსდის თამაში, ზოგს – ნაკლებად. მაგრამ ჩვენ ვუქმნით პირობებს. სასპორტო სკოლაში შიდა ჩემპიონატებს ვატარებთ მოყვარულებს შორისაც“.

აჭარაში გოგონების ნაკრებ, როგორც კლასიკურ ფრენბურთში, ასევე საპლაჟო ფრენბურთშიცაა. ეროვნულ ნაკრებში კი ბათუმიდან ოთხი ფრენბურთელი გოგოა. „საქართველოში თბილისის შემდეგ ბათუმშია ფრენბურთი ყველაზე მეტად განვითარებული. თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ჩვენ მათ ვუტოლდებით“, – აღნიშნა ხათუნა გიორგაძემ.

ნატა ცინცაბაძეს რამდენჯერმე აღებული აქვს საუკეთესო მოთამაშის ტიტული. 2012 წელს კი თავის მეწყვილე ნანუკა წოწონავასთან ერთად საპლაჟო ფრენბურთში საქართველოს ჩემპიონიც გახდა. ასევე მეორე ადგილი აქვს ახალგაზრდების ნაკრებს საქართველოს ჩემპიონატზე კლასიკურ ფრენბურთში.

„საქართველოს ნაკრებში ვინც არიან, ისინი ფრენბურთს დიდ დროს უთმობენ, მე ვაპირებ კარიერა სხვა კუთხითაც ავირჩიო. პარალელურად წელს ამერიკაში ვთამაშობდი და ჩემს საფრენბურთო თამაშის განვითარებას ამანაც შეუწყო ხელი. იქ ძალიან მნიშვნელოვანია სპორტი. სპორტი არის პირველი და შემდეგ სხვა დანარჩენი. საზოგადოებაც იქ უფრო მეტადაა სპორტით დაინტერესებული. აქ ხალხი არ მოდის და თამაშს არ უყურებს, იქ მთელი ქალაქი მოვა მხარდასაჭერად“.  – ამბობს ნატა ცინცაბაძე.

ნატა ცინცაბაძე სკოლის მოსწავლეა. სამომავლოდ საერთაშორისო ურთიერთობების სწავლას პრაღაში აპირებს. ამბობს, რომ ფრენბურთის თამაშს იქაც გააგრძელებს.

მეგი ქარჩავაც 17 წლისაა. ის ფრენბურთში სკოლის მეშვეობით მოხვდა. ნატასგან განსხვავებით ის მხოლოდ ორი წელია თამაშობს, ქვიშის ფრენბურთი კი, პირველად წელს ითამაშა.

„მეორე სკოლაში გამართულ სასკოლო შეჯიბრებაზე შემამჩნიეს და მოეწონათ ჩემი თამაში. მასწავლებელმა მითხრა, ფრენბურთში მომესინჯა ძალები. ქვიშაზე თამაში შედარებით რთულია, ქარის საწინააღმდეგო მიმართულებით გიწევს ხანდახან ბურთის გადაგდება, ხელის შემშლელია მზეც. ძალიან მომწონს ეს სპორტი, მაგრამ არ ვიცი მომავალში გავაგრძელებ თუ არა ფრენბურთის თამაშს. თუმცა სპორტი ჩემთვის მნიშვნელოვანია და მასზე თავის დანებებას არ ვაპირებ“.

მეგი ქარჩავა მძლეოსნობაშიც დადიოდა და რამდენიმე წლის წინ მოყვარულებს შორის სირბილში გამართულ შეჯიბრებაზე პირველი ადგილი მოიპოვა.

აჭარის ფრენბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი ხათუნა გიორგაძე ამბობს, რომ აჭარას ფრენბურთის საკუთარი ბაზა არ გააჩნია. საპლაჟო მოედანი კი, რომელიც ბულვარში მდებარეობს, სამოყვარულო მოედანია და თანამედროვე სტანდარტებს არ შეესაბამება. ამავდროულად ხათუნა ფიქრობს, რომ ბათუმი საპლაჟო ფეხბურთის მთავარ ბაზად უნდა იქცეს საქართველოში.

„იმის გათვალისწინებით, რომ ბათუმი არის ზღვა, კარგი ადგილი გვიჭირავს საქართველოს ფრენბურთის სამყაროში, საპლაჟო ფრენბურთის ბაზა უნდა იყოს ბათუში. საქართველოს მოქმედი ჩემპიონი ბათუმელი წყვილია. მესამე ადგილის მფლობელიც ბათუმელი წყვილია. პატარა ასაკშიც გვყავს საქართველოს პრიზიორები. უნდა აღვნიშნო, რომ მხარში გვიდგანან ბათუმის მერია, აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის დეპარტამენტი, სასპორტო სკოლა, რომელიც უსასყიდლოდ გვაძლევს დარბაზით სარგებლობის უფლებას. შეგვპირდნენ, რომ უახლოეს მომავალში ფრენბურთისთვის შესაფერისი ბაზა გაკეთდება.“

როგორც ხათუნა გიორგაძე გვეუბნება, ოქტომბერში ბათუმში საპლაჟო ფრენბურთში აღმოსავლეთ ევროპის ჩემპიონატის ფინალური მატჩების ჩატარებაა დაგეგმილი, რომლის ლიცენზია საქართველოს ფრენბურთის ფედერაციამ მოიპოვა. აღნიშნულ ჩემპიონატზე აღმოსავლეთ ევროპიდან 16 საუკეთესო წყვილი ჩამოვა. ამ ჩემპიონატში მონაწილეობას მიიღებენ, როგორც ქალების, ასევე მამაკაცების გუნდები, მათ შორის საქართველოდანაც.

ბათუმის მერიის განათლების, კულტურის, ტურიზმისა და სპორტის სამსახურის მთავარი სპეციალისტის დავით ბაბილოძის ინფორმაციით, ბულვარში ცენტრალური საპლაჟო მოედნის რეკონსტრუქცია მიმდინარეობს, სადაც გაიმართება ევროპის ჩემპიონატი.

დოღი და ქორწილები იალაღებზე – მაღალმთიანი აჭარა შუამთობისთვის ემზადება

 

შუამთობა ძირითადად მესაქონლეობასთან დაკავშირებული დღესასწაულია, რომელიც მთაში ყოფნის შუა პეროდს ემთხვევა, სწორედ აქედან მოდის დღესასწაულის სახელწოდებაც – შუამთობა.

 

შუამთობაზე ყოველ წელს, ტრადიციულად, ეწყობა კულტურული და სპორტული ღონისძიებები და დოღი. შუამთობის ტრადიციაა ქორწილებიც, კურორტ ბეშუმში, სადაც შუამთობას ყველაზე მეტი ადამიანი ესწრება, დღესასწაულზე არაერთ ახალდაქორწინებულ წყვილს ნახავთ.

 

შუამთობა ბეშუმში ტრადიციულად აგვისტოს პირველ შაბათ-კვირას ტარდება.

შუამთობას ყოველ წელს სტუმრობენ ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი, პრეზიდენტი და ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი და საკანანმდებლო ხელისუფლების პირველი პირები.

 

 

ბათუმელების სარგებელი ტურისტულ სეზონზე

 

ქალბატონო ნარგიზ, როგორ გიკავშირდებიან ბათუმში დასასვენებლად ჩამოსული ტურისტები?

 

ჩვენ გვყავს ჩვენი კლიენტურა, რომელიც ჩვენთან იყო რამდენიმე წლის წინ, ან ნათესავს გზავნის ეს ხალხი, ან ნაცნობებს, ან თავად ჩამოდიან. არიან შემთხვევითი კლიენტებიც, მეტს არაფერს ვაკეთებთ. ძირითადად უკრაინელები, სომხები და აზერბაიჯანელები არიან. მთავარია, ხალხი მოგეწონოს, ჩვენ ვაქირავებთ ჩვენს საკუთარ ბინას, სათადარიგო ბინები არ გვაქვს, საკუთარ ბინაში კი როცა უშვებ ადამიანს, იქ უკვე აღარაა ლაპარაკი იმაზე, რომ ცოტა მეტს გადაგიხდიან თუ არა, მთავარია როგორი ხალხია.

მე ვცხოვრობ ხიმშიაშვილის ქუჩაზე, დიდი ოჯახი მყავს, შემოსავალი, მოგეხსენებათ, დღესდღეობით რაც არის, ამიტომ იძულებული ვარ ბინა გავაქირავო, ეს მხოლოდ სეზონზე ხდება, დაახლოებით ერთი თვე ან თვენახევარი.

 

როდის არის ყველაზე აქტიური სეზონი?

 

აგვისტოში ძირითადად. წელს ამბობენ, რომ ცოტაა ხალხიო და მგონი მართლა ნაკლებია. ჩემი ეზოს მაგალითზე შემიძლია ეს ვთქვა.

 

შარშან ამ დროს გაქირავებული გქონდათ ბინა?

 

კი, შარშან ჩვენთან გაცილებით მეტი ტურისტი იყო.

 

რა მოთხოვნები აქვთ ძირითადად ტურისტებს?

 

კონდიციონერი, ცხელი წყალი… არის კატეგორია ტურისტების, რომლისთვისაც არა აქვს განსაკუთრებული მნიშვნელობა პირობებს. არის ისეთი კატეგორიაც, რომელიც ყველაფერს უყურებს, ქვეშაგებელს ამოწმებენ, კითხულობენ კონდიციონერი არის თუ არა, ევრორემონტი თუა, ავეჯი…

 

თუ ფიქრობთ წლიდან წლამდე გააუმჯობესოთ პირობები, რომ უფრო მაღალ ფასად შეძლოთ გაქირავება?

 

რა თქმა უნდა, ამის შესაძლებლობა თუ ექნება გამქირავებელს, ის ყოველთვის შეეცდება ამას და ცდილობს მეტ-ნაკლებად რაღაც გააუმჯობოს და მიიზიდოს დამსვენებელი.

 

თქვენი მეზობლებიც აქირავებენ ბინას?

 

კი, არის ისეთი ოჯახებიც, სადაც არ მუშაობს არავინ და მათთვის ეს შემოსავლის ერთადერთი წყაროა.

 

თქვენთვის რამდენად მნიშვნელოვანია ეს შემოსავალი?

 

როგორ გითხრათ, რომ ვთქვა პურის ფულია-მეთქი, არ ვიქნები მართალი, მაგრამ წამლის ფული ნამდვილად არის. დღესდღეობით ისეთი მდგომარეობა მაქვს, ჩემთვის მნიშვნელოვანია ეს თანხა.    

ტურიზმი უცვლელი პრობლემებით

ტურიზმი
ტურიზმი

„ყოველთვის ივლისში ჩამოვდივარ დასასვენებლად. ბინას კერძო სექტორში ვქირაობ, სასტუმროს ვერ ვწვდები. 20 ლარს ვიხდი დღეში, მაგრამ პირობებით არ ვარ უკმაყოფილო. დაახლოებით 800-1000 ლარი მიჯდება ბათუმში დასვენება ორი კვირით. ამბობენ, თურქეთშიც შეიძლება ამ ფასად დასვენებაო, მაგრამ მაინც ბათუმი მირჩევნია,“ – ამბობს ნათია, რომელიც მეოთხე წელია ბათუმში დასასვენებლად თბილისიდან ჩამოდის. მისი დაკვირვებით ფასები ბათუმში მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა, თუმცა არც მომსახურების ხარისხი გაუმჯობესებულა. „უბრალოდ, უკვე ვისწავლეთ, სად უნდა მივიდეთ, რომ იაფად ვიკვებოთ და არ მოგვატყუონ. პირველად რომ ჩამოვედი, თანხა არ მეყო და მშობლებს ვთხოვე დახმარება, შემდეგ ასე აღარ მომხდარა. ისე, წელს ბათუმი უფრო მოწყენილი მეჩვენება, შარშან მგონი უფრო მეტი ტურისტი იყო “, – ამბობს ის. 

ოფიციალური სტატისტიკა შარშანდელთან შედარებით, გაიზარდა თუ არა ტურისტების რაოდენობა, აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტში ჯერ არ აქვთ. აქ ამბობენ, რომ დეპარტამენტმა ტენდერი გამოაცხადა კვლევაზე, თუ რა მეთოდით უნდა დაითვალოს ტურისტების რაოდენობა. „მოგეხსენებათ, კერძო სექტორში განთავსებული ტურისტების რაოდენობის დათვლა ძალიან რთულია, ამიტომაც  გვექნება ახალი მეთოდოლოგია და წელს სექტემბრის პირველ რიცხვებში უკვე გვექნება შედეგები“, – ამბობს დემურ დიასამიძე, აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის თავმჯდომარე.

თუმცა, მისი თქმით, აჭარაში უცხოელი ტურისტების რაოდენობა რომ გაიზარდა, ამაზე ბათუმის მიმართულებით გასულ წელთან შედარებით გაზრდილი ავიარესების რაოდენობაც მეტყველებს: „სეზონის პიკზე უკრაინიდან გვექნება მინიმუმ 11 ფრენა კვირაში, ანუ დღეში თითქმის ორი ფრენა, გასულ წელს თუ იყო პოლონეთიდან კვირაში ორი ფრენა, წელს მინიმუმ 4 ფრენა იქნება. იგივე შეიძლება ითქვას საკრუიზო ტურიზმთან დაკავშირებით, გასულ წელს თუ 16 საკრუიზო ლაინერი შემოვიდა, წელს მინიმუმ 24 შემოვა, რაც თითქმის ასპროცენტიანი ზრდაა“.  

„ფასისა და ხარისხის შეუსაბამობა“, – ასე აყალიბებს აჭარაში ტურისტული სეზონის და, ზოგადად, ბაზრის პრობლემას დემურ დიასამიძე და აქვე იმასაც დასძენს, რომ ეს არა მარტო ბათუმის, არამედ რეგიონის, ქვეყნის პრობლემაა. „საბაზრო ეკონომიკის პირობებში საფასო პოლიტიკაში სახელმწიფო პირდაპირ ვერ ჩაერევა, ვერავის უბრძანებს, თუ რა ფასად უნდა გაყიდოს ხინკალი ან ქაბაბი, ან სასტუმროში რა ფასი უნდა ჰქონდეს“, – ამბობს ის.

ტურიზმის დეპარტამენტის თავმჯდომარე წლევანდელი სეზონის წარმატებად ცხრა სამიზნე ქვეყანაში [თურქეთი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, უკრაინა, ბელორუსია, ისრაელი, ყაზახეთი, პოლონეთი და რუსეთი] წარმოებულ სარეკლამო კამპანიას და აჭარის მაღალმთიანეთსა და ბათუმში გახსნილ ტურისტულ ცენტრებს მიიჩნევს, რის შედეგადაც ტურისტული ცენტრების რაოდენობა აჭარაში ცხრამდე გაიზარდა. აჭარის ტურისტული პოტენციალის სარეკლამო კამპანიისთვის ბიუჯეტიდან დაახლოებით მილიონ-ნახევარი ლარი დაიხარჯა.

„ჩვენი სამიზნე ჯგუფი არის მეზობელი ქვეყნები, ამ ქვეყნებიდან მარტივად შეიძლება ჩვენთან ჩამოსვლა, კომფორტულად გრძნობენ თავს განსაკუთრებით სომხები და აზერბაიჯანელები, რადგან ენის ბარიერი არა აქვთ. თურქეთიდან კი სტაბილურად იზრდება ტურისტების რაოდენობა, მაგრამ ჩვენთვის მთავარია ახალი ბაზრები, იგივე ბელორუსია, უკრაინა, პოლონეთი, ისრაელი. ამ ქვეყნებიდან უნდა გავზარდოთ ტურისტების რაოდენობა, რომ არ ვიყოთ ერთ კონკრეტულ ბაზარზე დამოკიდებული, რადგან თუ ერთ კონკრეტულ ქვეყანაში რაღაც შეიცვალა, პოლიტიკური თუ ეკონომიკური მდგომარეობა, ეს ჩვენზე არ უნდა აისახოს, ჩვენი ტურიზმი არ უნდა იყოს ერთ ბაზარზე მიბმული“, – ამბობს დემურ დიასამიძე.

ვითარდება თუ არა ტურიზმი აჭარაში იმის გათვალისწინებით, რომ მთავარი პრობლემები, რომლებიც დაბალი ხარისხის სერვისსა და მაღალ ფასს უკავშირდება, წლების მანძილზე უცვლელი რჩება? „ბათუმელებმა“ ამ შეკითხვით ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის ტურიზმის ფაკულტეტის ასოცირებულ პროფესორს, ეკა ბახტაძეს მიმართა. იგი ამბობს, რომ ზოგადად, აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის მიერ გატარებული პოლიტიკა სწორია, მაგრამ არსებობს ხელშემშლელი ფაქტორები: „ტურიზმის დეპარტამენტის მუშაობა არ იქნება საკმარისი, თუ სხვა სახელმწიფო სტრუქტურებმა არ გაააქტიურეს მუშაობა, ესაა ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება, ძეგლების დაცვა, სისუფთავე პლაჟზე და ასე შემდეგ. აქ საჭიროა ერთიანი, კოორდინირებული მუშაობა. ტურიზმი ყველაფერთანაა კავშირში და მასზე ყველა სექტორი ახდენს გავლენას, იგივე, არამეგობრულად განწყობილი ტაქსის მძღოლიც კი, რომელმაც შეიძლება ტურისტი აეროპორტიდან წამოიყვანოს. ასევე, კერძო სექტორმა უნდა ისწავლოს მარკეტინგი, რა არის მომხმარებლის კმაყოფილება და ამის ხარჯზე მოგების მიღება“.

შეიცვალა თუ არა უკეთესობისკენ სიტუაცია ბოლო ხუთი წლის მანძილზე? ეკა ბახტაძე  პასუხობს, რომ პროგრესს ხედავს და შემდეგი მაგალითი მოჰყავს: „ვხედავ უფრო მეტ პოლონელ, უკრაინელ ტურისტს, ვხედავ ბალტიისპირეთიდან ჩამოსულ ტურისტებს… ჩნდება ისეთი სეგმენტი, რომლისთვისაც აჭარის რეგიონი არის საინტერესო. ვხედავ პროგრესს, თუმცა ბევრი რამ აკლია ტურიზმის გავითარებას აჭარაში. მთავარია, ყველა კურორტმა, მათ შორის ბათუმმაც თავისი პოზიცია ნახოს, ამას მარკეტინგში პოზიციონირება ეწოდება, ანუ რატომ უნდა ჩამოვიდეს ბათუმში ტურისტი. აქ ათი დღე უნდა დაისვენო თუ რამდენი, რაზეა ეს ქალაქი გათვლილი…“

ეკა ბახტაძის აზრით, ბათუმი ტურისტულ ბაზარზე ჯერ კიდევ ეძებს თავის ნიშას. „თუ ავიღებთ ანტალიას, ბოდრუმს და ასე შემდეგ, იქ სხვა მომსახურებაა, თურქეთში არის ისეთი ტიპის სასტუმროები, რომლის მსგავსი ჩვენთან საერთოდ არაა. თურქეთში სასტუმროებში ისეა ინფრასტრუქტურა მოწყობილი, სულ რომ არ გავიდეს ტურისტი სასტუმროდან, ის მაინც კმაყოფილია, მსგავსი ინფრასტრუქტურა ჩვენთან საერთოდ არ არსებობს, არც სანაპირო ზოლია იმხელა, ამიტომ შეუძლებელია თანაბარ პროდუქტად განვიხილოთ თურქეთისა და ჩვენი კურორტების მომსახურება. ბათუმს აქვს პოზიციონირება უფრო საქმიანი ტურიზმისთვის, ვიქენდებისთვის – უცხოელი ტურისტებისთვის. შიდა ტურისტები კი  რა თქმა უნდა, მოდიან იმისთვის, რომ უფრო ხანგრძლივი დროით დასვენონ“, – ამბობს ეკა ბახტაძე.

შეიცვალა თუ არა აჭარაში ტურიზმთან დაკავშირებული მდგომარეობა ბოლო წლების მანძილზე? „ბათუმელებმა“ ეს შეკითხვა იმ ტურისტებს დაუსვა, რომლებიც წლებია ბათუმში ისვენებენ. მათგან უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ არა, მცირე ნაწილს კი მიაჩნია, რომ – კი. 21 წლის ნიკა ალასანია ამბობს, რომ წელს უკეთესად ისვენებს ვიდრე შარშან, რადგან მხოლოდ ზღვაზე არ დადის: „მტირალაზე ვიყავით მეგობრები, ძალიან კარგი დრო გავატარეთ, ახლა ხულოში ვაპირებთ კარვებით წასვლას. მეტი ინფორმაცია მაქვს, შეიძლება იმიტომ ვისვენებ უკეთ“.

ნიკა აქვე დასძენს, რომ კარგი იქნება, თუ ინტერნეტში უფრო მეტი ინფორმაცია იქნება ბათუმსა და აჭარაში დასვენებაზე. 34 წლის თამარ ფოფხაძე კი მიიჩნევს, რომ ბათუმში „ბოლო ორი წელია მოწყენილობაა“: „ადრე სულ ტელევიზორში იყო ბათუმი, სიახლეები იყო, სულ ახალი ადგილების ნახვა გვინდოდა. წელს არ ვიცი რა დამხვდება ბათუმში ჩასულს“.  

მესამე დღეა მაშველები 23 წლის მამაკაცს ეძებენ

 

სააგენტოს ხელმძღვანელის, მამუკა თურმანიძის განცხადებით, სამძებრო სამუშაოები და მეთვალყურეობა ამ დრომდე გრძელდება, წუხელ სამძებრო სამუშაოებს სამბალიანმა შტორმმა შეუშალა ხელი, რადგან წყალში ხილვადობა დაბალი იყო.

 

მამუკა თურმანიძე ამბობს, რომ ეს მის პრაქტიკაში პირველი შემთხვევაა, როცა სამი დღის მანძილზე ზაფხულში ვერ ახერხებენ ადამიანის პოვნას: „სამი დღე მაქსიმუმია, რადგან ზაფხულში წყალი თბილია. 2012 წლიდან ვმუშაობ სამაშველო სამსახურში და ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ამ ხნის მანძილზე ვერ ვპოულობთ.“

 

სამაშველო სამუშაოებში ჩართულები არიან შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამაშველო სამსახურის თანამშრომლებიც.

საქმეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბათუმის #1 განყოფილება იძიებს. 

ცვლილება ჯაზ ფესტივალის პროგრამაში

ფესტივალის ორგანიზატორების თქმით, Liv Warfield-ი და The NPG Hornz-ი შავი ზღვის ჯაზ-ფესტივალზე ვეღარ ჩამოვა, ამის მიზეზი გადადებული ფრენები გახდა. “ისინი სავარაუდოდ თბილისის ჯაზ-ფესტივალზე ჩამოვლენ. სხვა ცვლილებები ფესტივალის პროგრამაში ჯერ-ჯერობით არ იგეგმება” – ამბობს საორგანიზაციო ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, ლევან გიორგაძე.




 

”აწარმოე საქართველოში” -ახალი სახელმწიფო პროგრამა

 

 

პროგრამა საქართველში პირველი ივნისიდან ამოქმედდა. მისი მიზანია ადგილობრივი ახლადშექმნილი საწარმოების განვითარება და ხელშეწყობა.

 

სახელმწიფო დაინტერესებულ მეწარმეს ფინანსურ, ინფრასტრუქტურულ და საკონსულტაციო მხარდაჭერას სთავაზობს.

 

მეწარმეს შეუძლია ახალი საწარმოს შესაქმნელად პროგრამაში მონაწილე რომელიმე ბანკში წარადგინოს პროექტი და აიღოს შეღავათიანი სესხი, ასევე სახელმწიფოსგან სიმბოლურ ფასად მიიღოს უძრავი ქონება მასში საწარმოს ამოქმედების პირობით.

 

ღონისძიებას ესწრებოდნენ აჭარის ეკონომიკის სამინისტროს, აჭარის სოფლის მეურნეობის, პროგრამაში მონაწილე კომერციული ბანკებისა და ბიზნესსექტორის წარმომადგენლები. პროგრამის პრეზენტაციაზე ასევე იმყოფებოდა საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე ქეთი ბოჭორიშვილი.

 

ბიზნესმენი თამაზ წინწკარაძე პროექტს დადებითად აფასებს:

„მაქვს გადამამუშავებელი წისქვილ-კომბინატი. ეკონომიკის სამინისტროს წერილობით მივმართე და დარწმუნებულ ვარ საწარმოს გადაიარაღებაში დამეხმარებიან. ამ პროგრამის პირობებში ეს წისქვილ-კომბინატი იქნება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საწარმო დასავლეთ საქართველოში“.  

 

პროგრამას ახორციელებენ საქართველოს ეკონომიკისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროები. პროგრამის ბიუჯეტი 46 მილიონი ლარია. დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე.        

 

ბათუმის ლოგოს საზოგადოება შეარჩევს

„ეისითი“, ბათუმის მერიის მიერ 2014 წლის შვიდ მაისს, ბათუმის ბრენდკონცეფციაზე გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებული კომპანიაა, რომელმაც სამუშაობი 32 ათას ლარად შეასრულა. ტენდერის პირობით ბრენდკონცეფციის შექმნის მიზნით კოპანიას დაევალა ეკონომიკური ბაზრის კვლევა.

პრეზენტაციას ბათუმის მერიისა და არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის წარმომადგენელი ნათია აფხაზავა თვლის, რომ ბათუმის ბრენდკონცეფციის შექმნაში გაუთვალისწინებელია ადგილობრივი მოსახლეობა და ამბობს, რომ პროექტს დახვეწა სჭირდება.

ბათუმის მერიის საერთაშორისო ურთიერთობების განყოფილების უფროსის სოფო მეგრელაძის თქმით, შექმნილია 11 კაციანი კომისია, რომელშიც შედიან წარმომადგენლები ბათუმის მერიიდან, საკრებულოდან, აჭარის მთავრობიდან, არასამთავრობო ორგანიზაციებიდან. კომისია ტენდერით გათვალისწინებული პირობების შესრულებას გაუწევს მონიტორინგს.

 

გამარჯვებული ლოგოტიპის გამოსავლენად ბათუმის მერიის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე ამოქმედდება ელექტრონული ხმის მიცემის სისტემა, სადაც საზოგადოება საკუთარი გემოვნების მიხედვით შეარჩევს სასურველ ლოგოს.


სოფლის მოსახლეობის ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების პროგრამით 93 834 პაციენტმა ისარგებლა

 

 
2014 წლის 6 თვის განმავლობაში:
 
– 93 834 პაციენტს ჩაუტარდა პირველადი სამედიცინო მომსახურება
– 30 322 ლარის ღირებულების მედიკამენტები გადაეცათ თემის სამედიცინო პუნქტებს
– გაიცა 184 ნაკრები ტესტ–ჩხირი და 15 ერთეული გლუკომეტრის აპარატი 
– 371 046 ლარი გაიცა მედდების შრომის ანაზღაურებისათვის
 
პროგრამის მიზანი სოფლის მოსახლეობისათვის ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების მიწოდებაა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სოფლის დასახლებულ ადგილებში, განსაკუთრებით მთიან მუნიციპალიტეტებში, გეოგრაფიული მდებარეობისა და კლიმატური პირობების გამო მოსახლეობისათვის დროული სამედიცინო მომსახურების მიწოდება გართულებული იყო, რამაც გამოიწვია მათთვის ადგილზე ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების ორგანიზების აუცილებლობა.

ქვეპროგრამის მოსარგებლე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობაა.

პროგრამის შესახებ დამატებითი ინფორმაცია, იხილეთ შემდეგ ბმულზე.

ბათუმში ახალი საავადმყოფოს მშენებლობა დასასრულს უახლოვდება

 

„ბაჰჩეშეჰირის“ უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის გახსნა, ქ. ბათუმში, ბაგრატიონის ქუჩაზე სამედიცინო დაწესებულებასთან ერთად იგეგმება. მშენებარე მრავალფუნქციური საავადმყოფო 100 საწოლზეა გათვლილი და ის, წლის ბოლომდე გაიხსნება.


პაციენტები აქ კარდიოქირურგიულ მომსახურებასთან ერთად, თითქმის ყველა სახის სამედიცინო მომსახურების მიიღებენ.


საავადმყოფოსა და უნივერსიტეტის მშენებლობა თურქული ინვესტიციით ხორციელდება.

 

უნივერსიტეტში სწავლა ინგლისურ ენაზე წარიმართება. „BAU”-ს უნივერსიტეტი ქ. სტამბოლში მდებარეობს, უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში სწავლა 9 ფაკულტეტზე მიმდინარეობს, ხორციელდება 2 სადოქტორო პროგრამა. უნივერსიტეტში განათლებას 17 ათასი სტუდენტი ღებულობს.

 

 

სტომატოლოგთა კონგრესი ბათუმში

 

ზურაბ ალხანიშვილი
ზურაბ ალხანიშვილი

„წელს კონგრესის ათი წლის იუბილეა და მასშტაბური ღონისძიებები დავგეგმეთ. წელს უფრო პრაქტიკული ნაწილი დავტვირთეთ, არის სხვა და სხვა სექცია,  რამდენიმე დარბაზში ერთდროულად მიმდინარეობს ლექციები“  – ამბობს სტომატოლოგთა ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი ზურაბ ალხანიშვილი.

 

მისი თქმით, კონგრესზე 400 ექიმია რეგისტირებული, მათი უმრავლესობა აჭარის რეგიონიდანაა. ასევე, კონგრესში მონაწილეობენ  ექიმები მეზობელი ქვეყნებიდან და ლექციები, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად,  ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე მიმდინარეობს.

 

„მედიცინაში და განსაკუთრებით  სტომატოლოგიაში ძალიან მნიშვნელოვანია განათლება. სტომატოლოგია ის დარგია, რომელიც ტექნოლოგიაზე ძალიან არის დამოკიდებული, თუ სისტემატურად არ გაეცანი სიახლეებს, არ დაესწარი მასტერკლასებს, ამ ბაზარზე, რომელიც უზომოდ კონკურენტუნარიანია, ძალიან ძნელია, რომ თავი გადაირჩინო“ – ამბობს ზურაბ ალხანიშვილი კონგრესის მნიშვნელობაზე საუბრისას.

 

კონგრესის პარალელურად სასტუმრო „შერატონში“ მიმდინარეობს სტომატოლოგიური მასალების, ახალი ტექნოლოგიების და ფარმაცევტული პროდუქციის გამოფენა-გაყიდვა, სადაც სტომატოლოგიის სფეროში მოღვაწე თითქმის ყველა კომპანიაა წარმოდგენილი. კონგრესი ორი დღის მანძილზე გაგრძელდება, თუმცა კონგრესის ფარგლებში დაგეგმილი მასტერ-კლასები ბათუმის სხვადასხვა სტომატოლოგიურ კლინიკებში 30 ივლისამდე გაგრძელდება.

 

ზურაბ ალხანიშვილის თქმით, კონგრესის ფარგლებში  გაიმართება მრგვალი მაგიდა სტომატოლოგიაში ახალი რეგულაციის საკითხებზე, სადაც სტომატოლოგთა ასოციაცია წარმოადგენს თავისი პირველადი სამუშაოების ანგარიშს: „როცა დაიწყო ახალ რეგულაციებზე საუბარი, ჩვენ მივედით  სამინისტროში და შევთანხმდით, რომ სტომატოლოგია ასოციაცია სამინისტროს მიაწვდის რეკომენდაციებს და ამ რეკომენდაციებს სამინსიტრო მეტნაკლებად გაითვალისწინებს. ასოციაციამ დაიწყო უკვე ამაზე მუშაობა,  ძირითადი მონახაზი ჩვენ უკვე გვაქვს და ყველაზე მნიშვნელოვან საკითხებს გავაცნობთ საზოგადოებას.“

 

საქართველოს სტომატოლოგთა ასოციაცია ხუთი ათასამდე ექიმს აერთიანებს. წელს ასოციაციას ახალი პრეზიდენტი ყავს, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი  ქეთევან გოგილაშვილი.

 

ზურაბ ალხანიშვილის თქმით, ასოციაცია „ძალიან დიდი ტრადიციების მქონე ორგაზანიაციაა. ეს არის მემკვიდრე იმ პირველი კბილის ექიმების საზოგადოებებისა, რომელიც ძველად იყო საქართველოში.“  

დისკუსია: ევროპასთან დაახლოება მითებს მიღმა

 

დისკუსიის მომხსენებლები არიან:


 ანა დოლიძე, იურისტი, დასავლეთ ონტარიოს უნივერსიტეტის (კანადა) პროფესორი.


 ირინე ურუშაძე, იურისტი, აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს “დემოკრატიული მმართველობა საქართველოს” პროგრამის ადგილობრივი კონსულტანტი ბათუმში.


 ივანე ჩხიკვაძე, ფონდ „ღია საზოგადოება – საქართველოს“ ევროპასთან ინტეგრაციის პროგრამის მენეჯერი.

რიგით მერვე ჯაზფესტივალი KOOL AND THE GANG-მა გახსნა

რობერტ ‘ქულ’ ბელი / Robert ‘Kool’ Bell – ბასგიტარისტი; Lavell Evans – ვოკალისტი; Shawn McQuiller – ვოკალისტი

ჯაზფესტივალი 27 ივლისამდე გაგრძელდება და იტალიელი მომღერლის მარიო ბიონდის / MARIO BIONDI კონცერტით დასრულდება.

25 ივლისს კი ჯგუფ „ნიუ ფაუვერ ჯენერეიშენის“ / The NPG Hornz კონცერტია დაგეგმილი, რომელიც ტენისის კორტებზე, საღამოს ცხრა საათზე დაიწყება.

ჯაზფესტივალზე დასწრება ფასიანია. ბილეთების შეძენა შესაძლებელია ბათუმში სასტუმრო “ინტურისტსა” და კლუბ „Take Five“-ში.

ფესტივალის ეგიდით, ბათუმის ბულვარის ტერიტორიაზე ფასიანი კონცერტის გარდა, ბენდი „MAN IN BRASS“ სამი დღის განმავლობაში 15 უფასო შოუს გამართავს.

„შავი ზღვის ჯაზფესტივალი“ კომპანია “ისთერნ პრომოუშენის” / Eastern Promotion ორგანიზებითა და აჭარის კულტურის სამინისტროს, ბათუმის მერიის, აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის, „კავკასუს ონლაინისა“ და „საუნდსითის“ მხარდაჭერით ტარდება.

შავი ზღვის მერვე ჯაზფესტივალი

Lavell Evans და Robert ‘Kool’ Bell

Lavell Evans – ვიკალისტი

კურტის ვილიამსი / Curtis Williams – კლავიშისტი

Shawn McQuiller – ვოკალისტი

 

 

KOOL AND THE GANG – კონცერტის დასასრულისას

პოლიციის მანქანით ექსკურსიაზე

ფოტოები სოციალურ ქსელში გავრცელდა.

„ბათუმელების“ კითხვაზე რას ნიშნავს როცა პოლიციელი სამსახურის მანქანას პირადი ინტერესებისთვის იყენებს, ხულოს პოლიციის უფროსი, ვახტანგ ბერიძე სამინისტროს პრესსამსახურთან შეთანხმების გარეშე კომენტარის გაკეთებისგან თავს იკავებს.

რაც შეეხება შინაგან საქმეთა სამინისტროს, უწყებაში ამ ფოტოებზე შეფასებას ან განმარტებას არ აკეთებენ, სამინისტრომ „ბათუმელებს“ წერილობით მიმართვა ურჩია.

ბათუმში თევზის ბარი დაიწვა

 

 

მისივე ინფორმაციით, ამ დროისთვის ხანძრის ლიკვიდაცია დასრულებულია.

შემთხვევის ადგილზე არავინ დაშავებულა, ხანძრის გამომწვევ მიზეზს გამოძიება ადგენს, ამ წუთებში ტერიტორიაზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები მუშაობენ.

 

აქცია – წიგნები ფასდაკლებით

 

 გამოფენაზე მოსულ სტუმრებს საშუალება გაქვთ შეიძინოთ წიგნი – „მოგზაურობა ძველ ბათუმში“.

 

  ეს წიგნი გაზეთ „ბათუმელებში“ სხვადასხვა დროს გამოქვეყნებული სტატიების კრებულია.  სტატიები მომზადებულია ისტორიულ ცნობებზე, დოკუმენტებსა და მოგონებებზე დაყრდნობით. წიგნი დასურათებულია კერძო ფოტოკოლექციებში დაცული ფოტომასალით.

 

   წიგნების გამოფენა კიდევ გაიმართება  27 ივლისს, ძველი ბულვარის მიმდებარე ტერიტორიაზე (11.00-20.00 საათამდე).

 

 

  გამოფენა-გაყიდვის საინფორმაციო მხარდამჭერები არიან ყოველკვირეული ბეჭდური გამოცემა – გაზეთი „ბათუმელები“ და ახალი ამბების ონლაინ გამოცემა www.netgazeti.ge

 

 

გამოფენა გაყიდვაზე წარდგენილია  ცხრა გამომცემლობის ( „ელფი“, „სულაკაური“, „დიოგენე“, „პალიტრა L“, „ლოგოს პრესი“, „ჯემალ ქარჩხაძე“, „საბავშვო ენციკლოპედია“, „საქართველოს მაცნე“, „ლაბირინთი“) წიგნები.

 

იდეა, რომელიც მოქალაქემ დააფინანსა

ჯიხურში სუვენირებს ყიდიან.

ჯიხურის შესაღებად საჭირო საღებავების ფული ცენტრის მოხალისეებს ბათუმის ახლადარჩეულმა მერმა, გიორგი ერმაკოვმა პირადი ბიუჯეტიდან მისცა. 

 

 

 

 ცენტრის მოხალისეებს ჯიხურის მოხატვაში ბათუმელი მხატვარი ირაკლი ადეიშვილი დაეხმარა.

აქტივობა განხორციელდა პროექტის ფარგლებში “ეროვნული ინტეგრაციის გაძლიერება საქართველოში” (ANI),

 

 

რომელსაც ახორციელებს საქართველოს გაეროს ასოციაცია (UNAG), აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ფინანსური მხარდაჭერით (USAID).

საკრუიზო გემი ბათუმში

 

  ხომალდი რუმინეთიდან შემოვიდა. ბორტზე 1200 -მდე ტურისტი იმყოფება.  

ისინი 50 სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოვიდნენ, ძირითადად კი ამერიკელები არიან.

 

მათ ტურისტული სააგენტო ,, ajara tour” მასპინძლობს, დღის განმავლობაში ქალაქს დაათვალიერებენ და ქართულ სამზარეულოს გაეცნობიან.

 

 

საკრუიზო ხომალდი ,,riviera “ ბათუმის პორტს დღეს საღამოს 10 საათზე დატოვებს და სტამბოლის მიმართულებით გაემგზავრება. გემზე ასვლისა და დათვალიერების შესაძლებლობა ბათუმელ მოქალაქეებს არ აქვთ. გემზე მხოლოდ ფოტოგრაფი აუშვეს.

გამოუვალი მდგომარეობა

 

სანამ ერთ-ერთი კვლევის ფარგლებში ქალ სექსმუშაკებთან თავად არ მომიწია შეხება, მეც ძალიან ცოტა რამ ვიცოდი მათი ყოფის შესახებ. სექსმუშაკობა გაცნობიერებული არჩევანი მეგონა, რომელიც მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემებით იყო განპირობებული და მივიჩნევდი, რომ არჩევანის გაკეთებისას მათ ის რისკ-ფაქტორებიც მეტ-ნაკლებად გაცნობიერებული ჰქონდათ, რაც ამ საქმიანობას თან მოსდევს – დისკრიმინაცია, უფლებების შელახვა, ფსიქოლოგიური სტრესი, ჯანმრთელობის პრობლემები და სხვა. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ არც ისე სწორხაზოვნად არის საქმე, როგორც ერთი შეხედვით ჩანს, ვინაიდან მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ კონტექსტი, თუ რა ვითარებაში უწევთ ქალებს ამ არჩევანის გაკეთება.

 

კვლევის ფარგლებში, რომლის მიზანი სექსმუშაკების საჭიროებებისა და დისკრიმინაციის გამომწვევი ფაქტორების გამოვლენა იყო, ფოთსა და ბათუმში პირისპირი ინტერვიუს მეთოდის გამოყენებით რამდენიმე ათეული ქალი სექსმუშაკი პირადად გამოვკითხე.

 

მათი ისტორიები მრავალფეროვანი და ერთმანეთისგან განსხვავებულია, თუმცა მათ ბევრი რამ მაინც აერთიანებთ – უმეტესობა ადრეულ ასაკში (15-19 წლის ასაკში) დაოჯახებული და შემდგომში განქორწინებულია, ბევრია ოჯახიდან წამოსული, ან დაქვრივებული, არც თუ ისე ცოტა ნაწილი ოჯახური ძალადობის მსხვერპლია, ბევრ მათგანს ჰყავს ერთი შვილი მაინც, რომელსაც მარტო ზრდის, ჰყავთ პენსიონერი მშობლები ან შშმ ოჯახის წევრები.

 

ზოგიერთ მათგანს აქვს ჯანმრთელობის პრობლემები, რისი მკურნალობისთვისაც მნიშვნელოვანი ფინანსური რესურსია საჭირო. უმეტესობას მიღებული აქვს საშუალო განათლება და ცოტა მათგანს თუ გააჩნია სხვა სამუშაო გამოცდილება. ამ ვითარებაში სექსმუშაკები ცდილობენ იმ სირთულეებთან გამკვლავებას, რაც მათ წინაშე დგას.

 

 

საქართველოში სექსმუშაობა არც ლეგალიზებული და არც კრიმინალიზებულია, შესაბამისად, ამ ვითარებაში სექსმუშაკები თავს დაცულად ვერ გრძნობენ. მათი უფლების დარღვევის შემთხვევაში, მაგალითად, მათი მისამართით სიტყვიერი შეურაცხყოფის დროს, ამჯობინებენ კონფლიქტურ სიტუაციას თავი აარიდონ. ასეთ დროს, როგორც წესი, არც სამართალდამცავ ორგანოებსა და არც უფლებადამცველ ორგანიზაციებს არ მიმართავენ. ეს იმიტომ ხდება, რომ საზოგადოებაში მათ მიმართ აპათიური დამოკიდებულება არსებობს და ეს მათ უტოვებთ შეგრძნებას, რომ ისინი იმავე უფლებებით არ სარგებლობენ, რითაც დანარჩენი მოქალაქეები სარგებლობენ.

 

მიუხედავად იმისა, რომ სექსსაქმიანობაში ჩართული ქალების მნიშვნელოვანი ნაწილი პროსტიტუციის ლეგალიზაციას ემხრობა, მათ ზუსტად არ იციან რას გულისხმობს პროსტიტუციის ლეგალიზაცია. მათ სმენიათ, რომ ევროპის განვითარებულ ქვეყნებში ლეგალიზაცია, პირველ რიგში, ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობასა და მეტ დაცულობას ნიშნავს. ლეგალიზაცია გულისხმობს იმასაც, რომ სექსმუშაკები გადასახადების გადამხდელები გახდებიან, რაც ნიშნავს იმას, რომ შეიქმნება ერთიანი ბაზა, სადაც მათი მონაცემები დაფიქსირდება. ამიტომ მათი ვინაობის გამჟღავნების თეორიული შესაძლებლობა არსებობს და დაინტერესებულ პირს, ვისაც ამ ინფორმაციაზე ხელი მიუწვდება მათი დაშანტაჟების შესაძლებლობა ექნება.

 

საქმე იმაშია, რომ სექსმუშაკების ოჯახის წევრებმა უმეტეს შემთხვევაში მათი საქმიანობის შესახებ არ იციან. ისინი არ საქმიანობენ მშობლიურ ქალაქსა თუ დასახლებაში, არამედ საქართველოს დიდ ქალაქებში მიგრირებენ, ან სულაც საზღვარგარეთ მიემგზავრებიან სამუშაოდ. ამიტომ, სექსმუშაკებისთვის ანონიმურობა ძალიან მნიშვნელოვანი ფაქტორია.

 

რამდენად რეალურია, რომ საქართველოში პროსტიტუციის ლეგალიზაცია მოხდეს, ამ შეკითხვას ბევრი მათგანი არასერიოზულად აღიქვამს. მათ მიაჩნიათ, რომ დღეს ეს საკითხი ყველაზე ნაკლებად აღელვებს სახელმწიფოს, შესაბამისად, მათი უფლებების დაცვის კუთხით გაუმჯობესებას უახლოეს წლებში არ ელოდებიან. მათი მოლოდინით პროსტიტუციის ლეგალიზაცია როგორც სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებების შემცირებას, ასევე დისკრიმინაციის შემთხვევების შემცირებასაც გამოიწვევს, თუმცა იმასაც აღნიშნავენ, რომ ლეგალიზაციის მიმართ საზოგადოებას მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულება ექნება და ამას არვინ დაუშვებს.

 

სექსინდუსტრიაში მომუშავე ქალები საქმიანობას იმ შემთხვევაში დაანებებენ თავს, თუ სამუშაოს ანაზღაურება შესაბამისი იქნება იმ შემოსავალთან, რაც მათ დღეს აქვთ. ისეთი სამუშაოს პოვნა კი, რომლითაც ოჯახის რჩენას შეძლებენ, მათ არარეალურად მიაჩნიათ, ვინაიდან სათანადო არც პროფესიული უნარ-ჩვევები და არც სხვა სამუშაო გამოცდილება აქვთ, ხოლო სახელმწიფოს, როგორც უკვე ითქვა, მათთვის ყველაზე ნაკლებად სცალია.

 

ერთი რამის თქმა ცალსახად შეიძლება – სანამ სექსინდუსტრიის მომხმარებელი იარსებებს, მანამდე იარსებებს სექსმუშაკიც. ამიტომ, ადრე თუ გვიან, სახელმწიფო იძულებული გახდება ამ მიმართულებით გარკვეული ნაბიჯები გადადგას.

 

ოჩი კონცელიძე

სპირალი, აბები თუ ქირურგიული კონტრაცეპცია

 

 

არ არსებობს ზუსტი სტატისტიკა, თუ რამდენი წყვილი მიმართავს კონტრაცეფციას საქართველოში, რადგან აფთიაქებში შეძენილი ჰორმონალური კონტრაცეპტული საშუალებები არ აღირიცხება.

 

არსებობს კონტრაცეფციის რამდენიმე მეთოდი: ჰორმონალური, საშვილოსნოს შიგა და ნებაყოფლობითი ქირურგიული კონტრაცეფცია, რომელიც შეუქცევად მეთოდად მიიჩნევა და მას შემდეგ ორსულობა აღარ ვითარდება. ასევე არასასურველი ორსულობისგან თავდასაცავად გამოიყენება ბარიერული მეთოდები _ კონდომები და სპერმიციდები (ნივთიერებები აბების, საცხებისა თუ სანთლების სახით, რომლებიც საშოში მოთავსებისას, სპერმატოზოიდებს შლიან) და ე.წ. ბიოლოგიური კონტრაცეფცია, რომელიც გულისხმობს თავშეკავებას, იმ პერიოდში, როცა ქალს დაფეხმძიმების დიდი შანსი აქვს, მაგალითად, მენსტრუალური ციკლის შუა კვირაში.

 

ბათუმის სამშობიარო სახლში ყოველწლიურად, ქირურგიული წესით კონტრაცეფციის საშუალოდ 15-20 შემთხვევა ფიქსირდება. ბათუმის სამშობიარო სახლის მთავარი ექიმის, მეან-გინეკოლოგის, ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, მათთან ცალკე სტერილიზაცია არ კეთდება “ძირითადად საკეისრო კვეთისას, მესამე ან მეოთხე ბავშვის შემდეგ იკეთებენ დამატებით პროცედურად, ცალკე რომ მოვიდეს ვინმე ამ პროცედურისთვის, ასეთი რამ პრაქტიკულად არ ხდება”, – ამბობს ის.

 

საშვილოსნოს შიგა კონტრაცეფცია ანუ სპირალი, ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მეთოდია, რადგანაც ის მექანიკური პრინციპით მუშაობს და ორგანიზმზე არანაირი ზეგავლენა არ აქვს. იგი პატარა, 2,5 სმ-იანი თ-ს ფორმის მოწყობილობაა, რომელიც საშოში თავსდება. მისი მუშაობის პრინციპი ასეთია _ სპერმატოზოიდი მიყვება სპირალს და შემდეგ ისევ ქვემოთ ჩამოდის, სპირალი მას პრაქტიკულად წრეზე ატრიალებს, რის გამოც ის ვერ აღწევს მილებში და ჩასახვის პროცესი ფერხდება.

 

საზოგადოებრივი მხარდაჭერისა და ეროვნული თვითგანვითარების ასოციაცია “გენეზისის” ცნობით, სპირალი მაღალეფექტურ საშუალებად მიიჩნევა და ის 98-99%-ით იცავს ქალს არასასურველი ორსულობისგან.

 

სპირალი სამი წლის ვადით ისმება საშვილოსნოში, ამის შემდეგ ქალს ისევ შეუძლია დაფეხმძიმება. სურვილის შემთხვევაში შესაძლოა სპირალი ისევ ჩაისვას ქალმა, ოღონდ შუალედი პროცედურებს შორის მინიმუმ ექვსი თვე მაინც უნდა იყოს. “საკეისრო კვეთის გაკეთებიდან (რომელთა რიცხვიც დღეს ძალიან გაზრდილია), მინიმუმ ექვსი თვის განმავლობაში დაორსულება არ არის სასურველი, სწორედ ასეთი შემთხვევებისთვის მიმართავენ ქალები სპირალის ან მიმართავენ კონტრაცეფციის სხვა მეთოდს,” _ ამბობს ნუკრი ბეჟანიძე.

 

თუ ქალის ორგანიზმში წინააღმდეგი ჩვენება არ არის, სპირალი ყველაზე გამართლებულ მეთოდად მიიჩნევა. წინააღმდეგი ჩვენებაში სასქესო ორგანოებში მიმდინარე ანთებითი და სიმსივნური პროცესები იგულისხმება.

 

ჰორმონული კონტრაცეფცია ჰორმონული აბების მცირე დოზებით ხანგრძლივად მიღებას გულისხმობს. როცა ასეთ აბებზე კეთდება არჩევანი, აუცილებლად საჭიროა დინამიკაში კონტროლი. ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, ჰორმონულ კონტრაცეფციას გარკვეული სირთულეები ახასიათებს: “მართალია, მათ მცირე დოზებით იღებენ, მაგრამ მაინც ჰორმონალური პრეპარატებია და გარკვეულ ზემოქმედებას ახდენენ ქალის ორგანიზმზე. გასათვალისწინებელია სისხლის შედედების კონტროლი, გაცხიმოვნების კონტროლი და სხვა. შესაბამისად, მათი ექიმთან კონსულტაციის გარეშე შეძენა და მიღება, ბევრ რისკთან არის დაკავშირებული”, _ ამბობს ის.

 

ჰორმონული კონტრაცეფციის გამოყენება არ არის რეკომენდებული ჭარბი წონის მქონე ქალებისთვის, ასევე მათთვის, ვინც მიდრეკილია ჰიპერკოაგულაციისკენ, ანუ სისხლის შედედების სისტემის გააქტიურებისკენ. ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, ასეთ დროს ჰორმონალურმა კონტრაცეფციამ შეიძლება გამოიწვიოს ვენის თრომბოზები.

 

ნებაყოფლობითი ქირურგიული კონტრაცეფცია ანუ სტერილიზაცია მხოლოდ იმ შემთხვევებში გამოიყენება, როცა ქალს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი აღარ გააჩინოს მეტი შვილი. სტერილიზაციის დროს ხდება საშვილოსნოს მილების გადაკვანძვა და კვერცხუჯრედი ვეღარ აღწევს საშვილოსნომდე, შესაბამისად ორსულობაც ვეღარ დგება.

 

ქირურგიული წესით ქალების სტერილიზაციისას ხდება ფალოპის მილების გადაკვანძვა. ეს იგივე საშვილოსნოს მილებია, სადაც განაყოფიერება ხდება _ კვერცხუჯრედი და სპერმატოზოიდი ერთმანეთს მილში ხვდებიან, შემდეგ კვერცხუჯრედი მილითვე ხვდება საშვილოსნოს ღრუში, მაგრამ გადაკვანძვა ხურავს ამ გზას და მომავალში ორსულობა გამოირიცხება. ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, დღეს სტერილიზაციისთვის მუცლის ღრუს გახსნა სავალდებულო აღარ არის, ეს პროცედურა ლაპარასკოპულად ანუ უსისხლო მეთოდითაც ტარდება.

 

სტერილიზაცია მამაკაცებისთვისაც არსებობს, იგი სათესლე სადინარების ორმხრივ გადაკვანძვას გულისხმობს, რის შემდეგაც სპერმატოზოიდები აღარ გამოვა. ასოციაცია “გენეზისის” ცნობით, ვაზექტომია კასტრაციას არ გულისხმობს და მას შემდეგ მამაკაცი სრულად ინარჩუნებს პოტენციას, უბრალოდ, მისი სპერმა აღარ შეიცავს სპერმატოზოიდებს და განაყოფიერებაც არ ხდება. თუმცა როგორც ბათუმის სამშობიარო სახლში ამბობენ, ბათუმში ამ მეთოდს პრაქტიკულად არავინ იყენებს. “ორსულობა ქალის მდგომარეობაა, ალბათ ამიტომაც უმეტესად ქალი წყვეტს, გაიკეთოს თუ არა სტერილიზაცია”, _ ამბობს ნუკრი ბეჟანიძე.

 

მეან-გინეკოლოგი სვეტლანა აბრამიშვილი ამბობს, რომ ჯერ კონტრაცეფციის შესახებ კონსულტაციაზე მოსულ პაციენტს იკვლევენ და ამის შემდეგ არჩევენ კონტრაცეფციის მეთოდს: “გინეკოლოგთან კონსულტაციის გარეშე დაუშვებელია ჰორმონული საშუალებების მიღება, რადგან ორალური კონტრაცეპტივები მთელი რიგი პრეპარატებია, რომლებსაც თავისი ჩვენება, უკუჩვენება და გვერდითი მოვლენები აქვს, ამიტომ უნდა ჩატარდეს გამოკვლევები, რომ გავიგოთ ხომ არ აქვს პაციენტს შაკიკი, ცვლილებები სისხლის შედედების სისტემაში, გამოხატული ვენების ვარიკოზული დაავადება. არ უნდა იყოს სარძევე ჯირკვლების დაავადებები, საშვილოსნოს ფიბრომა და ა.შ. რაც შეეხება სპირალს, სპირალი არსებობს სხვადასხვა ტიპის, ფირმისა და მასალის, მაგალითად, სპილენძის შემცველობის ოქროს სპირალი და სხვა. საშუალოდ სპირალის ფასი სააფთიაქო ქსელში 15 ლარიდან იწყება, თუმცა ფირმისა თუ მასალის მიხედვით მისი ღირებულება შეიძლება 200 დოლარამდეც გაიზარდოს”.

Exit mobile version