„არ გამოვრიცხავ უკრაინამ დარტყას რუსეთის თბოელექტროსადგურებს“ – ინტერვიუ გენერალთან

„რუსეთის მთელი შავი ზღვის ფლოტი გადამალულია ნოვოროსიისკში. რუსეთი, ფაქტობრივად, შავ ზღვაზე ვეღარ ოპერირებს. შეიძლება პერიოდულად გამოდის სარაკეტო ხომალდი, გაუშვებს რაკეტას და შემდეგ ისევ იმალება ნოვოროსიისკში,“ – გვიყვება გადამდგარი გენერალი, ვახტანგ კაპანაძე. მას რუსეთ-უკრაინის ომის ბოლო მონაცემებზე ვესაუბრეთ.

სამხედრო ანალიტიკოსის დაკვირვებით, რუსეთის მდგომარეობას ყველაზე კარგად ის ამბავი აჩვენებს, საწვავი რომ რუსებს საყიდელი დაურჩათ. გენერალი გვიყვება, ტომსკში იყო დარჩენილი ერთი დიდი ნავთობგადამამუშავებელი და იმასაც დაარტყეს უკრაინელებმაო.

გადამდგარი გენერალი არ გამორიცხავს, უკრაინელების დარტყმებმა რუსეთში პროფილი შეიცვალოს და სამიზნე თბოელექტროსადგურები გახდეს. „ზამთარი რუსეთში არანაკლებ ცივია, ვიდრე უკრაინაში. რუსეთმა უკრაინა ვერ ჩააბნელა და ვერ გაყინა ამდენი წლის განმავლობაში. მე არ გამოვრიცხავ ზამთრის მოახლოებასთან ერთად უკრაინელების დარტყმებმა შეიცვალოს პროფილი…“ – გვიყვება ვახტანგ კაპანაძე.

„ბათუმელებმა“ ვახტანგ კაპანაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ის სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორია და საქართველოს გენერალური შტაბის უფროსი ორჯერ იყო. ვახტანგ კაპანაძე საზოგადოებრივი ინიციატივა „ჯერ საქართველოს“ თანადამფუძნებელია.

  • ბატონო ვახტანგ, უკრაინა განაგრძობს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების აფეთქებას რუსეთში, რუსები კი, ურტყამენ საცხოვრებელ სახლებს უკრაინაში. როგორც ზელენსკიმ თქვა, ომის გადამწყვეტმა ფაზამ ხმელეთიდან და ზღვიდან ჰაერში გადაინაცვლა: კონფლიქტის შედეგს სწორედ ცაში ბრძოლა განსაზღვრავსო. შეიძლება მართლაც საქმე გვქონდეს გადამწყვეტ მომენტთან? 

გადამწყვეტი მომენტი არა, მაგრამ გადამწყვეტი ფაზა შეიძლება იყოს, გადამწყვეტი ფაზა გარკვეულწილად ცეცხლის შეწყვეტაზე მოლაპარაკებების დასაწყებად, როგორც ომის დასრულებისთვის – არა. ეს სისტემური დარტყმებია უკრაინელების მხრიდან. რუსები უფრო ქაოსურად ურტყამენ, ოღონდ როგორმე ატკინონ და მნიშვნელობა არ აქვს, რომელ ქალაქს, რომელ სოფელს დაარტყამენ, მთავარია, დასახლებულ პუნქტს დაარტყან. უკრაინელები სისტემურად მოქმედებენ და ეს სისტემა, ჯერჯერობით, ამართლებს.

ეს არის ფაზა და მიმართულია იქითკენ, რომ რუსეთი იძულებული გახდეს, ცეცხლის შეწყვეტაზე მოლაპარაკებებში ჩაერთოს.

  • უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ალექსანდრე სირსკი აცხადებს, რომ 2026 წლის პირველ ნახევარში ფრონტზე რუსეთის წინსვლის ტემპი ორჯერ შემცირდა. რას აჩვენებს ეს და რა ხდება კონკრეტულად ფრონტის ხაზზე?

ეს ისედაც ჩანს ნებისმიერი ანალიტიკური ორგანიზაციისთვის, რომლებიც აკვირდებიან პროცესს აეროფოტოებით და კოსმოსური დაკვირვების საშუალებებით. რა თქმა უნდა, ისევ კონსტანტინოვკას აღებაზეა საუბარი.

პუტინმა უკვე მე-15 ჯერ შეცვალა დონბასის სრული კონტროლქვეშ აყვანის ამბები. გამოაცხადეს, კონსტანტინოვკა ავიღეთო და შემდეგ აღმოჩნდა, რომ კონსტანტინოვკა არ არის აღებული.

ისევ რთული ვითარებაა ყირიმის მიმართულებით – ძალიან უჭირთ რუსებს, ვინაიდან, ფაქტობრივად, არიან სრულიად საცეცხლე ზემოქმედებით ბლოკირებულები. ყირიმი არის წყლის, საწვავის და ელექტროენერგიის დეფიციტის პირობებში. ყველა ეს პირობა ძალზედ მნიშვნელოვანია შეიარაღებული ძალებისთვის, უპირველეს ყოვლისა, ვიდრე მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის.

  • ზელენსკი ამბობს, რომ უკრაინაში Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების წარმოების დაწყებამდე ტექნიკური დეტალები უნდა შეთანხმდეს შეერთებულ შტატებთან. მანამდე ტრამპმა განაცხადა, რომ კიევს პატრიოტის წარმოების უფლებას მისცემს. არის ცნობილი, ტექნიკურად რა დრო დასჭირდება ამ პროცეს და რა იცვლება ამით ომში? 

Patriot-ებს უკვე იყენებს უკრაინა. ახლა გერმანიაც ყიდულობს ამერიკის შეერთებული შტატებიდან Patriot-ებს, რისთვისაც 400 მილიონი აშშ დოლარი აქვს გამოყოფილი.

აქ არის საუბარი უკრაინისთვის ლიცენზიის მიცემაზე და ეს ძალზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია, ვინაიდან უკრაინის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ზრდის შესაძლებლობის გათვალისწინებით, საკმაოდ სწრაფად შეიძლება განხორციელდეს აღნიშნული.

თანაც, უკრაინელებს უკვე დაწყებული აქვთ მსგავსი ტიპის რაკეტებზე მუშაობა, იგივე Firepoint-ის კომპანია იწყებს Patriot-ის ანალოგზე მუშაობს. Patriot გაცილებით მაღალტექნოლოგიურია და ამაზე ნებართვის მიცემა გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა უკრაინისთვის. ახლა რაშიც აქვს უპირატესობა რუსებს, ეს არის ბალისტიკური რაკეტები: „ისკანდერი“, S-300, S-400-ის რაკეტები, რომლებიც იყო საზენიტო და გადაკეთებულია ხმელეთი-ხმელეთის რაკეტებად.

რაკეტების დიდი რაოდენობით თავდასხმა, რა თქმა უნდა, პრობლემას უქმნის უკრაინელებს და უცებ ვერ იქნება წარმოება აწყობილი, მაგრამ გერმანია, სკანდინავიის ქვეყნები ცდილობენ, მოამარაგონ უკრაინა. ბრიტანეთმა გამოყო 300 მილიონი დოლარი უკრაინისთვის ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალებების, როგორც აქტიური, კონტაქტური, ასევე რადიოლოკაციური საშუალებების მიწოდებისთვის.

ყველაზე ხარჯვადი Patriot-ის რაკეტებზეა საუბარი. დეტალები არ არის ცნობილი, მაგრამ არა მგონია საუბარი იყოს მთელ სისტემებზე. ეს ყველაზე ხარჯვადი რაკეტაა, ვინაიდან, როგორც წესი, ერთ საჰაერო სამიზნეზე მოქმედებს ორი რაკეტა. ფაქტობრივად, ერთდროულად ხდება მათი გასროლა, რომ გარანტირებულად დაზიანდეს სამიზნე. ასე რომ, ხარჯვის თვალსაზრისით, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია მათი, როგორც არსებობა, ასევე რაოდენობა.

ამას გარდა, წლის ბოლომდე 150 000 დრონს მიაწვდის ბრიტანეთი უკრაინას.

  • პუტინის საწვავის დეფიციტზე ამბობს, ეს დროებითი ხასიათის მოვლენაა, რუსეთის მოქალაქეებს შვებულების სეზონი რომ ჩაუშალონო. რეალურად რა გავლენას აქვს ამ ომზე რუსეთში შექმნილი საწვავის კრიზისი? 

პუტინის განცხადებებზე მხოლოდ ირონიულად შეიძლება პასუხის გაცემა. ვის სჯერა იმის, რასაც პუტინი ამბობს? რატომ არ მოიხსენია ის, რომ საწვავი სჭირდებათ, მაგალითად, სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების ჩასატარებლად?

სად არის საწვავი არმიისთვის? – შეიძლება რკინიგზით, ან საზღვაო ტანკერით მიიტანო საწვავი გარკვეულ პუნქტამდე, მაგრამ ეს პუნქტი იქნება კორპუსის ან მაქსიმუმ დივიზიის ზურგი. ფრონტის ხაზამდე ეს მომარაგება სატვირთო მანქანამ ხომ უნდა მიიტანოს? სატვირთო მანქანა ელექტრომობილი ხომ არაა, მათ ხომ სჭირდებათ საწვავი?

ბრიგადას სჭირდება დღეში 1000 ტონამდე სხვადასხვა ტიპის უზრუნველყოფის საშუალება – წყლიდან დაწყებული, საწვავით, საბრძოლო მასალით დამთავრებული. ეს ვინ უნდა მიუტანოს ბრიგადას?

რა თქმა უნდა, უჭირს რუსეთს და ჩინეთსა და ყაზახეთთან იწყებს საუბარს საწვავის შეძენაზე. რუსეთს რომ საწვავის საყიდელი გაუხდება, ესე იგი, არ აქვს კარგად საქმე. რუსეთს სულ 400-მდე ნავთობგადამამუშავებელი საწარმო აქვს, აქედან ყველაზე მნიშვნელოვანი 10 საწარმოა. ტომსკში იყო დარჩენილი ნავთობგადამამუშავებელი საწარმო და იმასაც დაარტყეს.

ამას ემატება ჩრდილოვან ტანკერებზე განხორციელებული დარტყმები, ძირითადად, აზოვის ზღვაში – მარტო ერთ ღამეში 8, თუ 12 ტანკერი დაუზიანეს უკრაინელებმა რუსებს აზოვის ზღვაში. რუსეთიდან 70%-მდე გასაყიდი ნავთობი ამ ჩრდილოვანი ფლოტით მიდის, გემების რაოდენობა 500-ზე მეტია.

რასაც უკრაინელები აკეთებენ, ამ სისტემურ მიდგომას ჰქვია სამხედრო ხელოვნებაში – არაპირდაპირი ზემოქმედების სტრატეგია, რასაც კონცეპტუალურად ჯერ კიდევ ბრიტანელმა სამხედრო თეორეტიკოსმა, ლიდელ ჰარტმა ჩაუყარა საფუძველი.

ამ მიდგომას იყენებს უკრაინა თანამედროვე ინსტრუმენტებით. უკრაინას აქვს არჩეული მიმართულება – რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი სისტემა. შემდეგ მოდის ამ ნავთობგადამამუშავებელი სისტემაზე ზემოქმედების საშუალების შერჩევა. მას შემდეგ, რაც შერჩეულია ზემოქმედების საშუალება, ის ახორციელებს მეთოდს, თუ როგორ მისწვდეს ამ ნავთობგადამამუშავებელ ცენტრს, ან სისტემას.

მეთოდურად შერჩეული და სისტემური დარტყმები ხორციელდება უკრაინელების მხრიდან, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. ზამთარი ახლოვდება. ზამთარი რუსეთში არანაკლებ ცივია, ვიდრე უკრაინაში. რუსეთმა უკრაინა ვერ ჩააბნელა და ვერ გაყინა ამდენი წლის განმავლობაში. მე არ გამოვრიცხავ ზამთრის მოახლოებასთან ერთად უკრაინელების დარტყმებმა შეიცვალოს პროფილი და უკვე დაარტყან თბოელექტროსადგურებს.

  • ეს უნდა აღმოჩნდეს ფაქტორი იმისთვის, რომ რუსეთი დათანხმდეს ცეცხლის შეწყვეტას, თუ ეს იმ დონეზე ასუსტებს რუსეთს, რომ მას აღარ ექნება შეტევის შესაძლებლობა უკრაინაში? 

ერთიც და მეორეც. თუ არ ექნება შეტევის შესაძლებლობა რუსეთს, თავისთავად უნდა დათანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტას და შეინარჩუნოს ის, რაც დაკავებული აქვს დღეს. იგივე ყირიმის მიმართულებით რუსეთს საკმაოდ მნიშვნელოვანი პრობლემები აქვს. მისი შენარჩუნება პრობლემატური ხდება რუსეთისთვის, არათუ ტერიტორიების მომატება.

  • უკრაინას აქვს ყირიმის დაბრუნების შესაძლებლობა? 

ასე მარტივად არ არის საქმე. გასათავისუფლებლად ყირიმში უნდა შევიდეს უკრაინის შეიარაღებული ძალები. რუსეთმა ჯარები გამოიყვანოს ყირიმიდან და თქვას: წაიღეთ, თქვენია. არა მგონია, ეს მოხდეს. ყირიმი ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური დამარცხება იქნება პუტინისთვის, რამაც შეიძლება გადაიყოლოს მისი ხელისუფლება. ამიტომაც, არ მგონია, ასე ნებაყოფლობით წავიდეს რუსეთი ყირიმიდან.

უკრაინელებს კი, ჯერ არ აქვთ შესაძლებლობა: არც საზღვაო და არც საჰაერო, რომ ყირიმის იზოლირება მოახერხონ, გადასხან დესანტი უმტკივნეულოდ. ამისთვის საზღვაო საშუალებებია საჭირო, მნიშვნელოვანი საჰაერო უპირატესობაა საჭირო და ასე შემდეგ.

ის, რომ ზემოქმედებაა და მძიმე მდგომარეობაშია ყირიმი, არ ნიშნავს იმას, რომ ყირიმს დათმობს რუსეთი.

  • რამდენად შეიცვალა ამასობაში მოცემულობა შავ ზღვაში? აქაც დაარტყეს უკრაინელებმა რუსების ტანკერებს… ზელენსკი ამბობდა, რუსეთმა წააგო შავი ზღვაო, ასევე ოდესაში სამხედრო საზღვაო აკადემიის გახსნა დააანონსა. 

რა თქმა უნდა, შეიცვალა მოცემულობა უდავოდ. რუსეთის მთელი შავი ზღვის ფლოტი გადამალულია ნოვოროსიისკში. რუსეთი, ფაქტობრივად, შავ ზღვაზე ვეღარ ოპერირებს. შეიძლება პერიოდულად გამოდის სარაკეტო ხომალდი, გაუშვებს რაკეტას და შემდეგ ისევ იმალება ნოვოროსიისკში. აქტიურად შავი ზღვის ფლოტი აღარ ფუნქციონირებს.

მეორე მხრივ, უკრაინასაც არ ჰყავს ფლოტი იმ დონის, რომ ზიანი მიაყენონ რუსებს. შეიძლება დრონებით თავი დაიცვან, მაგრამ საზღვაო დრონი ვერ წყვეტს ფლოტის ამოცანებს. რა თქმა უნდა, მომავალში უკრაინამ უნდა იფიქროს ფლოტის აღდგენაზე. ამიტომაც, ძალიან სიმბოლურია აკადემია ოდესაში.

  • „ნუ ჩათვლით, რომ რუსეთმა ომი წააგო“ – ამბობს გაერთიანებულ სამეფოში უკრაინის ელჩი და შეიარაღებული ძალების ყოფილი მთავარსარდალი, გენერალი ვალერი ზალუჟნი. თქვენი დაკვირვებით, რა ეტაპზეა ახლა რუსეთი?

ძალიან დიდი დანაკარგები აქვს რუსეთს. დაახლოებით 750 000 სამხედრო მოსამსახურე ჰყავს ფრონტის ხაზზე ჩართული საომარ მოქმედებებში.  ამერიკელების მონაცემებით, დანაკარგი ყოველთვიურად 33-34 ათასია. ამავე დროს, თვეში დაახლოებით 27-30 000 კაცის რეკრუტირებას ახდენს.

დანაკარგი არ ნიშნავს, რომ ყველა დაღუპულია. იქ არის, როგორც დაჭრილი, ავადმყოფი, დეზერტირი და ასე შემდეგ, იქიდან ნაწილი ბრუნდება მწყობრში, მაგრამ რუსეთს არ შეუძლია იმ დაჯგუფების შექმნა, რომელიც განახორციელებს მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციას. ამას იგი ვერ ახერხებს საყოველთაო, ანუ სრული მობილიზაციის გამოცხადების გარეშე.

ის, რასაც აკეთებენ, ეს ყოფნით იმისთვის, რომ იმ სახის საბრძოლო მოქმედებები აწარმოონ, რასაც ვუყურებთ.

  • წინა ინტერვიუში აღნიშნეთ, ასეთი ტემპით კიდევ შეიძლება 3 წელი გაგრძელდეს ომიო. ასეა ისევ? 

რა თქმა უნდა, ორი-სამი წელი შეუძლია აწარმოოს საომარი მოქმედებები. გააჩნია, ეკონომიკურად რა დაუჯდება ეს რუსეთს და შიგნით რა ვითარებები შეიქმნება – ვგულისხმობ სოციალურ დაძაბულობას.

როდესაც თავდაცვაში გადავა რუსეთი, მაშინ უკრაინას მოუწევს შეტევის განხორციელება და უკრაინის დანაკარგები გაიზრდება. დღეს დანაკარგებია ერთი რვასთან. ომის დასაწყისში იყო ერთი – სამთან. ასე გაიზარდა რუსების დანაკარგები, მაგრამ თუ უკრაინა იქნება შეტევაში, რა თქმა უნდა, დანაკარგი უკრაინის მხრიდან გაიზრდება.

არც უკრაინას არ ულხინს ისე, რომ რაღაც დიდი დაჯგუფება შექმნას და გარღვევა შეძლოს, ტერიტორიების  უკან დაბრუნებაზე იზრუნოს. ნუ დაგვავიწყდება, რომ უკრაინელების საკმაოდ მნიშვნელოვანი ძალები არიან ბელორუსის საზღვარზე, ასევე მოლდოვას საზღვარზე, დნესტრისპირეთთან. ასე რომ, უკრაინას ჯერჯერობით არ გააჩნია ის ძალები, რაც საშუალებას მისცემს, კონტრდარტყმის ოპერაცია დაიწყოს.

  • ამ ეტაპზეა საუბარია იმაზე, რომ ცეცხლის შეწყვეტა მოხერხდეს, თუმცა რუსეთი შეიძლება ამას არ დათანხმდეს? 

გააჩნია, პუტინი დღეში რამდენჯერ ისმენს, კონსტანტინოვკა აღებულიაო, ან იმას, რომ ყველგან თითქოს წინ მიიწევენ.

ფაქტია, რომ ჯერჯერობით რუსეთი ცდილობს, მაქსიმალურად ის პირობები დადოს მოლაპარაკებების მაგიდაზე, რაც მანამდე ჰქონდა: უკრაინამ უნდა დაუთმოს ის ტერიტორიები, რომელიც ჯერ კიდევ არ აუღია რუსეთს – ზაპოროჟიე და ხერსონის მთლიანი ოლქები, ასევე მთელი დნესტრისპირეთი, რომელიც ჯერჯერობით არ აქვს დაკავებული. უკრაინელები, რა თქმა უნდა, არ არიან ისეთ მდგომარეობაში, მსგავს მოთხოვნებს დათანხმდნენ.

მეორე მხრივ, არც ისეთი ზეწოლაა რუსეთზე ამერიკის მხრიდან, რომელიც ალბათ მნიშვნელოვანი იქნება იმისთვის, რომ მოლაპარაკების მაგიდასთან მივიდეს რუსეთი. ევროპას არ ესაუბრება რუსეთი და უკრაინა ევროპის გარეშე არცერთ მოლაპარაკებაზე არ წავა.

ამერიკას არ სცალია: ჯერ ირანი იყო, მერე ფეხბურთი, მერე ისევ ირანი. ალბათ რაღაც მომენტში მოიცლის ამისთვის ტრამპი და თუკი ტრამპი მოიცლის, ყოველ შემთხვევაში მისი განცხადებები რომ პროუკრაინულია, ეს ჩანს. ტრამპის ზეწოლა თუ დაემატა აღნიშნულ ვითარებას, აიძულებენ რუსეთს, დასხდნენ მოლაპარაკების მაგიდასთან.

  • რა ხდება ირანში? ირანის შეიარაღებულმა ძალებმა 9 ივლისს, სპარსეთის ყურის ქვეყნებში აშშ-ის სამხედრო ინფრასტრუქტურას თავს დაესხნენ. მანამდე აშშ-მ ირანის სამხრეთ სანაპიროს და აღმოსავლეთ პროვინციებს დაარტყა. ამან კიდევ უფრო დაამძიმა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება? 

ნეტარ არიან ისინი, ვისაც სჯეროდა, რომ აი, ცეცხლის შეწყვეტა დაიდო და სამუდამო იქნებოდა ხელშეკრულება ირანსა და ამერიკას შორის. ამის არავითარი წინაპირობა არ იყო. ზოგადად რეალობას რომ თვალებში შევხედოთ, ირანის აღმოსავლურმა დიპლომატიამ აჯობა ამერიკის დიპლომატიას: გაწელა დრო და ამასობაში კატათაგვობანას, პინგ-პონგის თამაშზე გადავიდა დიპლომატიური მოლაპარაკებები.

იქ პაკისტანი სხვა რაღაცას ეუბნებოდა ამერიკას ვითომ ირანიდან გადმოცემულს, ირანელები სხვა რაღაცას იძახდნენ, ამერიკა სხვა რაღაცას ამბობდა, თითქოს მიღწეული არისო…

ამერიკას არ გამოუყვანია იქიდან ძალები და იქ არსებული დაჯგუფება არ შეუსუსტებია. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ამჯერად ნატომ დაუჭირა მხარი ამერიკის ბოლო მოქმედებას. ნატოში გამოცხადდა 360 გრადუსიანი სტრატეგიის ხედვები და გამოჩნდა, რომ მნიშვნელოვანი ყურადღება მიექცევა ახლო აღმოსავლეთს, იქ არსებულ შესაძლო საფრთხეებს.

ამერიკა ცდილობს, კიდევ უფრო გაამყაროს ე.წ. სუნიტური, ანუ არაბული ქვეყნების კოალიცია. ასევე ცდილობს, თურქეთთან გაამყაროს ურთიერთობები. ისრაელმა გამოაცხადა ოპერაცია „ლურჯი და თეთრი მზადყოფნა“. ეს ოპერაცია ითვალისწინებს შექმნილ პირობებში ისრაელის საომარ მოქმედებებს დამოუკიდებლად, ყოველგვარი კოალიციების გარეშე, ან ამერიკასთან ერთად. ასე რომ, მზადყოფნა ყველა მხრიდან არის.

ვფიქრობ, ეს დაძაბულობა კიდევ უფრო გაიზრდება, ისევ დაბრუნდება საწყის პირობებში, რომლითაც დაიწყო ზოგადად დაპირისპირება ამერიკასა და ირანს შორის.

  • შეთანხმება აშშ-ის და ირანს შორის არაფერს ცვლის ბირთვულ იარაღზე, რაც გახდა ამ ომის მთავარი მიზეზი? 

ვერ გავიგე მკაფიოდ, რა ჩაიწერა ურანთან დაკავშირებით კონკრეტულად: გადის ურანი, თუ რჩება? ან ვინ იქნება პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ირანი აღარ იმუშავებს ურანის გამდიდრებაზე? უამრავი კითხვა დარჩა პასუხგაუცემელი. იქ იყო მხოლოდ ზოგადი ფორმულირებები.

ირანმა მიაბა თავისი მოლაპარაკებები ლიბანს, მოუწოდა ამერიკას, რომ უნდა აიძულოს ისრაელი – ლიბანიდან გაეყვანა ჯარები. ამ დროს მოლაპარაკებებში მონაწილეობს: კატარი, პაკისტანი, ამერიკა, ირანი და საუბრობენ ისრაელსა და ლიბანზე. არც ლიბანი არ მონაწილეობს მოლაპარაკებაში და არც ისრაელი არ მონაწილეობს. რა შედეგი უნდა დაიდოს ამ პირობებში?

ეს არის მოლაპარაკება მოლაპარაკებისთვის, რაც დამახასიათებელია აღმოსავლური დიპლომატიისთვის. ამ ვითარებას შედეგის მოტანა ნამდვილად არ შეეძლო.

რა პრობლემებს შექმნის ერთწლიანი მაგისტრატურა უნივერსიტეტებში? – ინტერვიუ

„უნივერსიტეტებს 40%-ით შეუმცირეს მისაღები ადგილები სამაგისტრო პროგრამებზე, რაც შეიძლება ცოტამ რომ ისწავლოს და რაც შეიძლება ცოტა ხნით“- ამბობს ლელა ჩახაია, განათლების მკვლევარი.

რა პრობლემებს შექმნის 1-წლიანი მაგისტრატურა და რამდენად არის შესაძლებელი ხარისხიანი განათლების მიღება, განახევრებული და დანაწევრებული პროგრამებით? – „ბათუმელები“ ლელა ჩახაიას ამ თემაზე ესაუბრა.

  • ქალბატონო ლელა, „ქართული ოცნება“ განათლების რეფორმა ითვალისწინებს როგორც ბაკალავრიატის, ასევე მაგისტრატურის პროგრამის 1 წლამდე შემცირებას. რამდენად შესაძლებელია, რომ ამ 1 წელში სტუდენტმა შეძლოს ხარისხიანი განათების მიღება და სპეციალიზება კონკრეტულ სფეროში? ხომ არ მიიღებს ეს ყველაფერი ფორმალურ ხასიათს?

ობიექტურობისთვის რომ ვთქვათ, ერთწლიანი მაგისტრატურა მეც მაქვს დამთავრებული, ჰარვარდის განათლების სკოლაში გავიარე ერთწლიანი პროფესიული მაგისტრატურა, რომელშიც ცალკე არ იყო გათვალისწინებული კვლევითი კომპონენტი. მაგრამ ზუსტად ავხსნი განსხვავებებს.

საქართველოშიც გვთავაზობენ ერთწლიანს, მაგრამ ვისაც დოქტორანტურაში უნდა სწავლის გაგრძელება, ის დაიმატებს ერთ წელსო.

ჩვენთან რამდენიმე პრობლემაა ამასთან დაკავშირებით. პირველი და უმთავრესი არის ის, რომ იმ ქვეყნებში, სადაც 1-წლიანი სამაგისტრო პროგრამებია, თავად უნივერსიტეტები წყვეტენ თუ რომელი პროგრამები უნდა იყოს ერთწლიანი, მაგრამ ჩვენთან უნივერსიტეტებს არავინ არაფერს ეკითხება და პირდაპირ დააწესეს, რომ ყველა ფაკულტეტზე ერთწლიანი საგამისტრო უნდა იყოს.

მერე თქვეს, რომ იქნება 1+1 მათთვის, ვისაც სურს სადოქტორო პროგრამაზე სწავლის გაგრძელება. ჩვენთან ახლა დაიწყეს ამ ორწლიანი პროგრამების ერთწლიანად გადაკეთება, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს ყველაფერი იყო დაუგეგმავი, გაუაზრებელი და დაუფიქრებელი.

პირდაპირ, ავტომატურად ჩეხენ პროგრამებს. მაგალითად, თუ სოციოლოგიაში ორწლიანი იყო სამაგისტრო პროგრამა და გაწერილი იყო რა უნდა ესწავლათ სტუდენტებს პირველს წელს და რა საგნები – მეორე წელს, ახლა პირდაპირ ხდება ამ პროგრამების დანაწევრება.

ბაკალავრიატზე კიდევ შეიძლება ეს, რადგან არჩევით საგნებს ამოიღებ და დატოვებ სპეციალობის საგნებს, მაგრამ მაგისტრატურაში ეს უბრალოდ შეუძლებელია. ეს, რა თქმა უნდა, გამორიცხავს კვლევით კომპონენტს.

ბევრი რამ არის გაუაზრებელი და დაუგეგმავი ამ რეფორმაში. ამიტომ, რა თქმა უნდა, იქნება ძალიან ბევრი წინააღმდეგობა და ბარიერები. ყველაზე მტკივნეული არის მაინც პროგრამების დაჩეხვა, რაც, ბუნებრივია, აისახება ხარისხზეც.

  • თუ უცხოეთში უნდა სტუდენტს სწავლის გაგრძელება, იქ ხომ შეუქმნის პრობლემას 1-წლიანი მაგისტრატურა?

კი, უცხოეთისთვის იქნება პრობლემა. ამიტომ გეუბნებიან, თუ წასვლა გინდა საზღვარგარეთ, მაშინ 1+1 უნდა გაიაროო. ალბათ ეს ექნებათ პასუხად.

რაღაც ფაკულტეტებზე მოახერხეს უნივერსიტეტებმა 2-წლიანის შენარჩუნება. მაგალითად, თსუ-ს ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორებმა მიმართეს სამინისტროს და მოითხოვეს ორწლიანი პროგრამის შენარჩუნება, მათ მისცეს ამის უფლება და ესეც მიუთითებს ამ რეფორმის არარაციონალურ პრინციპებზე ბევრ საკითხთან მიმართებაში, არა მხოლოდ სამაგისტრო პროგრამის შემთხვევაში.

ილიაუნის შემთხვევაში, ეს დათმობებიც არ ჭრის ხოლმე, რადგან როგორც ჩანს, რაღაც იდეოლოგიურად ჰყავთ მონიშნული ილიაუნი, მაგრამ იმავე კონსერვატორიის შემთხვევაში გაჭრა სამინისტროზე მიმართვამ და მათ მოახერხეს, მაგალითად, 4-წლიანი საბაკალავრო პროგრამების შენარჩუნება.

იგივე „ერთი ქალაქი-ერთი ფაკულტეტი“ ავიღოთ თუნდაც. ვნახეთ, რომ ბევრ შემთხვევაში ეს პრინციპიც დარღვეულია და მშვენივრად არის დუბლირებული ძალიან ბევრი ფაკულტეტი, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგადად, უსამართლოა ეს პრინციპი.

ფაქტია, რომ კონტროლი უნდათ უნივერსიტეტებზე და ისიც, რომ რაც შეიძლება მეტი თანხები დაზოგონ. ამიტომ ჩქარ-ჩქარა და ნაკლებმა ადამიანმა უნდა ისწავლოს უნივერსიტეტში.

ძალიან მძიმე მდგომარეობაში ჩააყენეს რეგიონული უნივერსიტეტები. აჭარაა მხოლოდ გამონაკლისი, მისი კონსტიტუციური სტატუსის გამო ვერ გაუბედეს ალბათ, მაგრამ იგივე სოხუმის და ზუგდიდის უნივერსიტეტებს საერთოდ არ მისცეს სამაგისტრო პროგრამების კვოტები. თელავს, გორს, სამცხე-ჯავახეთს მისცეს ცოტა, მაგრამ ამ ორ უნივერსიტეტს, საერთოდ წაართვეს ყველა კვოტა სამაგისტროზე.

საერთოდ, ყველა უნივერსიტეტს მთლიანობაში, 40%-ით შეუმცირეს სამაგისტრო პროგრამებზე კვოტები, სამედიცინო უნივერსიტეტის გარდა. ანუ გარდა იმისა, რომ წელი მოაკლეს სამაგისტროს, კვოტებიც შეამცირეს.

  • გამოდის, „ოცნების“ მიზანია, რაც შეიძლება ნაკლებმა ისწავლოს უმაღლესში და რაც შეიძლება ცოტა ხნით?

ტენდენცია ეს არის, კი. რაც შეიძლება ცოტამ ისწავლოს და რაც შეიძლება ცოტა ხანი ისწავლოს. ეს ცხადად არის გამოკვეთილი.

  • თუმცა ცდილობენ დააჯერონ საზოგადოება, რომ ამ რეფორმის მიზანი სწავლის ხარისხის გაუმჯობესება იყო. ასეთი სწავლით როგორ ამაღლდება ხარისხი?

ვინც დარჩება უნივერსიტეტში, ისინიც კი უფრო ცუდად ისწავლიან, სავარაუდოდ, რადგან არანაირი ნიშანი არ ჩანს ჯერ-ჯერობით იმისა, რომ ვთქვათ, დაუმატებენ დაფინანსებას უნივერსიტეტებს და მეცნიერება განვითარდება.

სადოქტორო პროგრამა როგორი იქნება, არც ამაზე არსებობს დაზუსტებული ინფორმაცია.

  • თქვენ თქვით, რომ ორწლიანი სამაგისტრო პროგრამების გადაკეთება დაიწყეს უნივერსიტეტებმა. 2-წლიანზე სწავლა ვისაც უნდა, მათთვის ცალკე უნდა დაწერონ პროგრამები თუ ძველი პროგრამებით იხელმძღვანელებენ?

ზუსტად დეტალები არ ვიცი ვინ რას აკეთებს. უბრალოდ ის ვიცი, რომ ბევრ დისციპლინაზე ასე აკეთებენ – შლიან პროგრამებს, რადგან ჩქარ-ჩქარა უნდა გადაკეთდეს. ფიზიკურად არ არის ახლა იმის დრო, რომ ჩაუჯდე ყველა სამაგისტრო პროგრამას.

ავიღოთ, ვთქვათ, ფიზიკის ორწლიანი მაგისტრატურა. ერთწლიანად რომ გადააკეთო, ჯერ უნდა შეისწავლო და ჩამოყალიბდე, რა კომპეტენცია უნდა მისცეს ერთწლიანმა პროფესიულმა მაგისტრატურამ ფიზიკის დარგში, მერე უნდა შეარჩიო რა არის საჭირო დოქტორანტურისთვის და ეს არ არის ასე მარტივი საქმე.

ამიტომაც, წლის მოკლება დააზიანებს განათლების ხარისხს.

სკოლის შემთხვევაშიც ასე იყო, ხომ?! ჯერ თქვეს, რომ მთლიანად გაუქმდებოდა მე-12 კლასი. შემდეგ, როცა ბევრი კითხვა დაისვა ამ საკითხზე, თქვეს, რომ დაუშვებენ და ვისაც ენდომება ის ისწავლის და გამოდის ფიქტიურია ეს გაუქმებაც.

  • სკოლების შემთხვევაში უფრო რთული იქნება მიზნის მიღწევა, რადგან თუ ყველა იტყვის, რომ აგრძელებს მე-12 კლასს, უარს ვეღარ ეტყვის სახელმწიფო, მაგრამ მაგისტრატურის შემთხვევაში წელიც მოაკლეს და მისაღები ადგილებიც. ძალიან რომ უნდოდეს აპლიკანტს, მაინც ვერ მოხვდება პროგრამაზე, მაღალი კონკურენციის გამო.

რა თქმა უნდა, ვერ მოხვდება. მართლა ძალიან შეამცირეს სწავლის წლები. იმ სტანდარტშიც ვერ თავსდებიან, რაც საბჭოთა კავშირის დროს იყო. მაშინ კი იყო სკოლა 11-წლიანი, მაგრამ უნივერსიტეტში სწავლობდი 5 წელი და 16 წელი გამოგდიოდა მთლიანობაში, ახლა კი 15 წელი გამოგდის, რაც საბჭოთა სტანდარტითაც კი ნაკლებია.

ასეთი შემცირებული წლები არცერთ ქვეყანას არ აქვს. სხვაგან სკოლა ან 12-წლიანია ან 13-წლიანი. აქ კი გამოდის, რომ 20 წლის ასაკში დაამთავრებს ადამიანი მაგისტრატურას.

იმ ადამიანებს კი, ვისაც უცხოურ უნივერსიტეტებში მოუნდებათ სწავლის გაგრძელება, ექნებათ პრობლემა ამ დანაკლისი წლების გამო ან იქ მოუწევთ დამატებითი წლის გავლა.

როცა მოსამართლე დღეში 12 საქმეს განიხილავს, რას ასწრებს? – როგორი სასამართლო გვაქვს

როგორ უნდა ჩაატაროს მოსამართლემ 11, ან 12 სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლო სხდომა 1 დღეში? ვინ შეიძლება დაიჯეროს, რომ ამ რეჟიმში მოსამართლე საქმის რეალურად გამოკვლევის და შესწავლის შემდეგ იღებს სამართლიან გადაწყვეტილებას?

მაგალითად, მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა 30 ივნისს 11 საქმე განიხილა, მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველს კი, 3 ივლისს 12 სხდომა ჩაუტარებია… ეს არ არის გამონაკლისი შემთხვევები: მოსამართლეები და განსაკუთრებით სისხლის სამართლის მოსამართლეები დიდი ქალაქების სასამართლოებში დღეში 10, ან უფრო მეტ საქმეს განიხილავენ.

„იქმნება აღქმა, რომ განაჩენი დაწერილია იმ პირის მიერ, ვინც არ ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს“, – ამბობდა, მაგალითად, ადვოკატი მაია მწარიაშვილი, როცა იგი ჟურნალისტ მზია ამაღლობელის მიმართ გამოტანილ განაჩენს გაეცნო. „მზია ამაღლობელის საქმეზე“ – განაჩენი მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მიიღო.

„ეს უკვე მართლმსაჯულება არ არის, როცა უკვე ამას მოსამართლე დაუშვებს, როცა მოსამართლე კონვეიერულად ჩათვლის, რომ აქ არის ერთი და იგივე სამართლებრივი პრობლემა, არ სჭირდება მოსმენა, მთავარია, მე ფორმალურად ჩავატარო პროცესი, ფორმალურად მოვუსმინო ადამიანებს, რადგან დროში მოსასწრებია, ეს არ არის მართლმსაჯულება.

ამას როცა მოსამართლე აკეთებს, ის ამას აკეთებს არა როგორც მართლმსაჯულების განმხორციელებელი პირი, არამედ ჩვეულებრივი ფუნქციონერი – მიიღო დავალება, ან მთავარია დროზე მოასწროს, “ – კატეგორიულია შეფასებებში მოქმედი მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა.

  • ვლადიმერ ხუჭუა ის ერთადერთი მოსამართლეა საქართველოში, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებს და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა 2021 წლის ივნისიდან არის თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე წალკის მუნიციპალიტეტში. 

სასამართლოს გადატვირთულობაზე წლებია თავად სასამართლო კლანიც კი საუბრობს, თუმცა „ოცნება“ არაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ პრობლემა გადაჭრას. სისტემა მაქსიმალურად ცდილობს, ახალი მოსამართლე არ დაიმატოს და მურუსიძის კლანს მოსამართლეების მართვა არ გაურთულდეს. სისტემა არც მოსამართლეებისთვის განკუთვნილი ათეულობით ვაკანსიის შევსებას ცდილობს.

ამ მოცემულობაში თაროებზე წლობით შემოდებულია ასეულობით ადამიანის საქმე, ვინც სამართალს ეძებდა და ვისაც სწორედ სამართლიანობის აღდგენას დაჰპირდა „ოცნება“.

თუმცა არსებობს საქმეები, სადაც სასამართლო ვადებს ვერ დაარღვევს, მაგალითად, როცა ბრალდებული წინასწარ პატიმრობაშია, მოსამართლემ 9 თვეში უნდა მიიღოს განაჩენი.

რას ასწრებს მოსამართლე, რომელიც დღეში ერთდროულად 12 საქმეს განიხილავს? – „ბათუმელები“ ამ საკითხზე მოქმედ და ყოფილ მოსამართლეებს ესაუბრა. რა ფორმულით მუშაობენ ბათუმელი მოსამართლეები ამ რეჟიმში? – ამ თემაზე საუბარი განსაკუთრებული დატვირთვის მქონე მოსამართლეებს – ნინო სახელაშვილს და ვიქტორ მეტრეველს შევთავაზეთ, თუმცა უშედეგოდ.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეები, რომლებიც 8 სამუშაო საათში 10-12 საქმეს განიხილავენ
  • მოსამართლე: თუ ასეთ დატვირთვაზე გადავა მოსამართლე, ის უკვე გადავა საქმის ფორმალურ განხილვაზე

„დაფიქრება“ – ამ სიტყვას ახსენებს ყველაზე ხშირად მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა მოსამართლეების გადატვირთულობაზე საუბრის დროს და ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ სხდომის ჩატარება მხოლოდ ერთი, მცირე ნაწილია იმის, რასაც მოსამართლე უნდა აკეთებდეს. თითოეულ სასამართლო სხდომამდე მოსამართლე საქმის მასალებს უნდა გაეცნოს, გაანალიზოს, სხდომაზე გაგონილს ჩანაწერებში ხელახლა მოუსმინოს და როგორც მოსამართლე გვიყვება – დაფიქრდეს.

„საქმე შეიძლება მოიცავდეს ისეთ სამართლებრივ პრობლემას, რომ რამდენიმე დღე დაგჭირდეს ფიქრი იმისთვის, რომ მიხვიდე სწორ გადაწყვეტილებამდე… არ არის დასამალი, რომ მეც ვარღვევ საპროცესო ვადას, რადგან ფიზიკურად შეუძლებელია საპროცესო ვადის დაცვით განვიხილო საქმეები სამართლიანად და ობიექტურად.

როცა სხვადასხვა კატეგორიის საქმეს განიხილავ, რაც ადამიანურ ძალისხმევას აღემატება, შეუძლებელია, ის გავაკეთო… შეუძლებელია 24 საათი იმუშაო, ყველა ადამიანები ვართ, მე მთელ ძალისხმევას ვდებ იმაში, რომ არ დავუშვა შეცდომა და აღვასრულო სწორი მართლმსაჯულება,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა, რომელიც მოსამართლეა თეთრიწყაროში.

იქ ბათუმთან შედარებით ნაკლები საქმეა, თუმცა ამ სასამართლოში სულ ორი მოსამართლე მუშაობს. მაგალითად, ვლადიმერ ხუჭუა ყველა კატეგორიის საქმეს განიხილავს: სისხლი, ადმინისტრაციული, სამოქალაქო. მოსამართლე, რომელიც კრიტიკულ პოზიციებს აჟღერებს, იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ თანაშემწის გარეშე დატოვა.

„თანაშემწის შტატი არა გვაქვს და არის სხდომის მდივანი, რომელიც ასრულებს თანაშემწის მოვალეობას… უარი არავის უთქვამთ ყოველ შემთხვევაში, მაგრამ რეაგირება არ ხდება. არც არასდროს მყოლია თანაშემწე. არ მინდა ჩემს თავზე ვისაუბრო.

ჩვენ ვატარებთ სხდომას შაბათ-კვირასაც, თუ დაკავებულია პირი,“ – დასძინა ვლადიმერ ხუჭუამ.

ვლადიმერ ხუჭუა – მოსამართლე

ვლადიმერ ხუჭუას ვთხოვეთ მოეთხრო თავისი პრაქტიკა: რა ხდება, როცა ბევრი საქმე აქვს ერთად განსახილველი?

„ისეთი შემთხვევაც მქონია, მაგალითად, რომ ჩამინიშნავს პროცესი, ვყოფილვარ ამისთვის მომზადებული, მაგრამ რადგან ყველა კატეგორიის საქმეს განვიხილავ, უცებ შემოსულა საპატიმრო საქმე. სადაც ვადა განსაზღვრულია და აი, ვდგებოდი დილემის წინაშე… მაინც რაღაცნაირად ვახერხებთ, რომ ჩატარდეს პროცესები და მხარემ გულისტკივილი არ გამოთქვას. მაგრამ კიდევ ერთხელ ვამბობ, ამას აქვს თავისი ზღვარი.

მაგალითად, მე ვიხილავდი საარჩევნო დავას, ხომ? იმ დღეს, როცა 8 საათი განვიხილავდი ამ დავას, რომ შემოსულიყო საპატიმრო საქმე, მე უნდა განმეხილა.

თუ ასეთ დატვირთვაზე გადავა მოსამართლე, ის უკვე გადავა ფორმალურ განხილვაზე: მიიღებს გადაწყვეტილებას ისე, რომ არ დაფიქრდება ამ ყველაფერზე.

მე ახლა აშშ-ში ვარ და შტატების ნებისმიერ მოსამართლეს რომ ჰკითხო, არ აქვს საკმარისი დრო. ეს ბუნებრივია, მაგრამ როდესაც შენ უკვე ფორმალურად, დაშტამპულად მიგყავს საქმეები, მართლმსაჯულებაზე უარს ამბობ, გადადიხარ ფორმატიზმზე და მართლმსაჯულებაზე უარს ამბობ, თანაც ამაზე არც არავინ გესაუბრება, ამ პრობლემის გადაწყვეტის გზებსაც ვერ ხედავ, თუ მოსამართლე ხარ, ეს არ უნდა დაუშვა. თუ ამას დაუშვებ, მერე ამის პრობლემასაც ვერ დაინახავ.

ჩემი პრაქტიკა ასეთია: სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებზე მხარეთა პოზიციებს ვისმენ. არის საქმეები, სადაც თავად მხარე ამბობს, რომ გარკვეული საპროცესო მოქმედებები აქვს ჩასატარებელი და არ ჩქარობს. თუ მხარე ამას ითხოვს, რომ სურს სხდომის ჩატარება, მე აუცილებლად ვატარებ სხდომას.

ყოველთვის, როცა ვამჩნევდი, რომ უკვე იმ რაოდენობის საქმე მაქვს, რომ ეს ჩემს სამუშაო გრაფიკში ვერ ეტევა, ავიცილებდი საქმეს ამ მიზეზით და გადაეცემოდა სხვა მოსამართლეს, ნაკლებად დატვირთულს, ან სხვა რაიონულ სასამართლოს. მნიშვნელოვანია არა ვადის დარღვევა, არამედ ის, რომ სასამართლომ მიიღოს სწორი გადაწყვეტილება, სწორად წარმართოს მართლმსაჯულება.

არ ვიცი, სასამართლოებს აქვთ თუ არა ეს პრაქტიკა, რომ, მაგალითად, აიცილონ საქმე, თუმცა ესეც არაა გამოსავალი: ყველა სასამართლოში საქმეა, ყველგან პრობლემაა.

ყოველთვის იდგა ეს საკითხი, თუ რატომ არ გვარდება ეს პრობლემა. ეს საუბრები ხან აქტიურია, ხან – ნელდება. ფაქტია, რომ რა ვაკანსიებიც არსებობს, ისიც არაა შევსებული. როგორც უცხოელი დარგის სპეციალისტებისგან მაქვს ინფორმაცია, ჩვენ გვჭირდება დაახლოებით 700-800 მოსამართლე.

ვერ იქნება მართლმსაჯულება ეფექტიანი, როცა წლების განმავლობაში არის საქმეები, სადაც სხდომა არ გახსნილა. როგორ შეიძლება ამაზე საუბარი, რომ ჩვენი მართლმსაჯულება არის ეფექტიანი, როცა არ ვმალავთ ამ ყველაფერს და არის ეს ფაქტები, რომ გავიდა ერთი, ორი, სამი წელი და პროცესი არ ჩანიშნულა,“ – აღნიშნა ვლადიმერ ხუჭუამ „ბათუმელებთან“.

  • როგორ ასაბუთებდა ადვოკატი მაია მწარიაშვილი, რომ მოსამართლე „მზია ამაღლობელის საქმის“ მასალებს არ გასცნობია? 

„განაჩენი იმდენად დაუსაბუთებელია, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით, რომ იქმნება აღქმა, რომ ის დაწერილია იმ პირის მიერ, ვინც არ ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს, რაც მიმდინარეობდა 5 თვის განმავლობაში, ან ესწრებოდა, მაგრამ არ მოუსმენია. შესაბამისად, არც გაუანალიზებია და არც შეუფასებია რამე, რასაც დაცვის მხარე უთითებდა, ასაბუთებდა ან ედავებოდა ბრალდებას, მათი დასკვნითი სიტყვის ჩათვლით,“ – ეს ჩაწერა ადვოკატმა მაია მწარიაშვილმა სააპელაციო საჩივარში, როცა მან ბათუმის საქალაქო სასამართლოში „მზია ამაღლობელის საქმეზე“ მიღებული განაჩენი გაასაჩივრა.

მაგალითად, ვიდეო მტკიცებულებები, თავდაპირველად წინასასამართლო სხდომიდან მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველმა ამორიცხა, გასაჩივრების შემდეგ ეს ვიდეოები საქმეში დააბრუნეს, თუმცა საბოლოოდ, როცა მოსამართლე ნინო სახელაშვილს ეს ვიდეო მტკიცებულებები უნდა შეეფასებინა დამოუკიდებლად და სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, მან – როგორც ამას ადვოკატები განმარტავენ – ეს ვიდეო მტკიცებულებები „საქმიდან გააქრო“.

დაცვის მხარის ერთ-ერთი მტკიცებულება იყო, მაგალითად, ვიდეო, სადაც ირაკლი დგებუაძე [ბათუმის პოლიციის უფროსი, რომელმაც განაჩენის გამოცხადების შემდეგ ეს პოსტი დატოვა] მზია ამაღლობელს აგინებს და ემუქრება.

„დაცვის მხარე აპელირებდა დაზარალებულის მხრიდან ბრალდებულის დაკავების შემდეგ მის მიმართ განხორციელებულ უკანონო მოქმედებებზე. სასამართლო მითითებულ გარემოებასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ განსახილველი სისხლის სამართლის საქმის განხილვის პროცესში აღნიშნული შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დადასტურდა“, – ჩაწერა განაჩენში მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა.

„სასამართლომ ეს დაადგინა ისე, თითქოს სასამართლოსთვის არ წარგვედგინა ვიდეო მტკიცებულება #9, სადაც ვიზუალურად ჩანს, თუ როგორ მისდევს ი. დგებუაძე მ. ამაღლობელს ანგარიშსწორების მიზნით, როგორ იჭერს მას 2 პოლიციელი, რათა იქვე არ გაუსწორდეს მ. ამაღლობელს, როგორ ცდილობს ი. დგებუაძე მისწვდეს მხარში და ამავდროულად როგორ აგინებს და ემუქრება…“ – ვკითხულობთ სააპელაციო საჩივარში.

მაია მწარიაშვილი

ადვოკატები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზეც, რომ სასამართლოს მიერ დაიგნორებული ვიდეო მტკიცებულებების ნამდვილობაზე პროკურორებსაც კი არ უდავიათ.

„განაჩენში სასამართლომ არსად არ მიუთითა, თუ რა მოვლენებს ასახავდა დაცვის მხარის მიერ წარმოდგენილი 19 ვიდეო ფაილიდან ერთ-ერთი მაინც. როგორც ზემოთაც აღვნიშნეთ, სასამართლომ მხოლოდ მიუთითა 10 ვიდეო ფაილის ზომა და სახელწოდება. სასამართლომ საერთოდ გააქრო ყოველგვარი მსჯელობიდან ამ ვიდეო ფაილების შინაარსი,“ – წერია სააპელაციო საჩივარში.

  • საკონსტიტუციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე: ეს კონსტიტუციურ სტანდარტებს ვერ აკმაყოფილებს

„სამართლიანი სასამართლო“ – კონსტიტუციით და ევროკონვენციით დაცულ უმნიშვნელოვანეს უფლებაზე მიუთითებს იურისტი მაია კოპალეიშვილი, როცა მას ვკითხეთ მოსამართლეებზე დღეში 10 და 12 სასამართლო სხდომით. მაია კოპალეიშვილი საკონსტიტუციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლეა, თსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის პროფესორი და პოლიტიკური პარტია „ახალის“ ერთ-ერთი ლიდერი.

მაია კოპალეიშვილი მიიჩნევს, რომ ამ მოცემულობაში შეუძლებელია მოსამართლემ საფუძვლიანად გამოიკვლიოს საქმის ყველა გარემოება და მიიღოს სამართლიანი გადაწყვეტილება.

„ეს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოწვევაა, რომელიც დგას საერთო სასამართლოების წინაშე და ეს საკითხი თავის მხრივ უკავშირდება სამართლიანი სასამართლოს უფლებას – კონსტიტუციურ უფლებას, იმ თვალსაზრისით, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება თავის თავში მოიცავს შინაარსობრივად ისეთ უფლებრივ კომპონენტს, როგორიც არის საქმის ყოველმხრივი გამოკვლევა და ეფექტიანობა.

როდესაც აი, ამდენი საქმე აქვს მოსამართლეს და იძულებულია, დღეში რამდენიმე საქმე ჩანიშნოს, ეს რამდენიმე საქმის ჩანიშვნა დღეში ხომ იმას უკავშირდება, რომ თითოეულ მოსამართლეს ძალიან ბევრი საქმე აწერია? ამიტომ ეს, რა თქმა უნდა, თავის მხრივ კონსტიტუციურ სტანდარტებს ვერ აკმაყოფილებს, გონივრული ეჭვის საფუძველი ჩნდება იმისთვის, რომ რამდენად ეფექტიანია ასეთი საქმის განხილვა.

რამდენად ყოველმხრივ და სრულყოფილად გამოიკვლია მოსამართლემ აღნიშნული საქმე და რამდენად აქვთ მხარეებს იმის განცდა, რომ აი ეს მოსამართლე სრულყოფილად არის ჩახედული მისი საქმის ყველა ნიუანსში?“ – კითხვა აქვს მაია კოპალეიშვილს.

მაია კოპალეიშვილი

მაია კოპალეიშვილი მიუთითებს მართლმსაჯულების ეფექტიანობის ევროპული კომისიის სტანდარტზე, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს უნდა ჰყავდეს მინიმუმ 727 მოსამართლე. საქართველოში კი, 350-მდე მოსამართლეა უზენაესი სასამართლოს ჩათვლით.

ყოფილი მოსამართლე ხაზს უსვამს იმასაც, რომ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მონაცემებით, საქართველოში 440 მოსამართლე უნდა გვყავდეს, მაგრამ სასამართლო კლანს 100-მდე ვაკანსიის შევსებაც კი, არ სურთ.

„მოსამართლეთა რაოდენობასთან დაკავშირებით წესით იუსტიციის უმაღლესი საბჭო ყოველთვის უნდა აქვეყნებდეს შესაბამის დოკუმენტებს, მაგრამ ბოლო ორი წელია იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს დახურული აქვს ამ მიმართულებით ინფორმაცია. სადღაც ორი წლის წინანდელი კვლევის შესაბამისად შემიძლია გითხრათ, რომ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს განსაზღვრული ჰქონდა მოსამართლეთა რაოდენობა – 440  საერთო სასამართლოების სისტემაში. დაახლოებით ათვისებულია 350-მდე.

შესაბამისად, ამ მოცემულობაში მოსამართლე იძულებულია, დღეში რამდენიმე საქმე ჩანიშნოს სწორედ იმიტომ, რომ ამ საქმეებზე არის ასევე ვადები საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული. მოსამართლეები ცდილობენ, ეს ვადები არ დაირღვეს.

იუსტიციის უმაღლესი საბჭო არ იძლევა ინფორმაციას იმასთან დაკავშირებით, ვთქვათ, ვადებში რამდენი საქმე შესრულდა სტატისტიკურად? არც ამ კუთხით ხდება ინფორმაციის განახლება და მოწოდება“, – აღნიშნა მაია კოპალეიშვილმა.

რატომ აშინებს „ოცნებას“ ახალი მოსამართლეები? – მაია კოპალეიშვილი მიიჩნევს, რომ საქმე პოლიტიკურ მართლმსაჯულებასთან გვაქვს და ეს ბოლო პერიოდში, სინდისის პატიმრების საქმეებზე განსაკუთრებული სიმწვავით გამოჩნდა. პოლიტიკური მართლმსაჯულების პირობებში კი, კლანის ამოცანაა, კონტროლს ექვემდებარებოდეს მოსამართლე, რომელთა რაოდენობა არ უნდა გაიზარდოს, რომ საქმე არ გართულდეს.

„ბუნებრივია, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას და იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, როგორც ვხედავთ და ეს ფაქტები ზედაპირზეა, სურვილი აქვს, ყველა მოსამართლე ემორჩილებოდეს – სისტემაში არ ჰყავდეს ისეთი მოსამართლე, რომელიც შეეწინააღმდეგება „ოცნების“ ხელისუფლების მიერ დადგენილ მოთხოვნებს პოლიტიკურ მართლმსაჯულებასთან და სხვადასხვა მნიშვნელოვან საქმესთან მიმართებით.

მათი მიზანია, უფრო ნაკლები იყოს მოსამართლეების რაოდენობა. როგორც ჩანს, ასე მოსამართლეთა მართვა უფრო უადვილდება სისტემას,“ – გვიყვება მაია კოპალეიშვილი და მოსამართლე ნინო გიორგაძის შემთხვევას გვახსენებს, რომელმაც სისტემა გააკრიტიკა და გამოსაცდელი, სამწლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ უვადო მოსამართლედ 2023 წელს აღარ გაამწესეს.

„ეს მიანიშნებს, რომ მათ ისინი შერჩევის დროს მთავარ კრიტერიუმად იღებენ, რამდენად ლოიალურია ესა თუ ის პირი „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების მიმართ. მათ არ აინტერესებთ დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი, კვალიფიციური მოსამართლეები, არამედ აინტერესებთ მოსამართლეები, რომლებიც იქნებიან „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პოლიტიკური იდეის გამტარებლები მართლმსაჯულების განხორციელების დროსაც.

მოსამართლეც უნდა იყოს შინაგანი თავისუფლების მატარებელი. მოსამართლე თუ თავად არ არის შინაგანი თავისუფლების მატარებელი, მას ვერ დაიცავს ვერც კონსტიტუცია და ვერც ვერავინ. მოსამართლეს კონსტიტუცია ეუბნება, რომ შენ უნდა იყო დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი, თავისუფალი, მაგრამ ჩვენ საპირისპიროს ვიღებთ მოსამართლეებისაგან.

მოსამართლეობა, რა თქმა უნდა, არ არის მხოლოდ მანტიის ტარება ან მხოლოდ მოსამართლის სტატუსის ტარება, მოსამართლეობა იმაზე უფრო მეტია, ვიდრე მხოლოდ ეს, იმიტომ რომ პირველ რიგში, როგორც მოსამართლის მიმართ, უნდა არსებობდეს ნდობა. ამ ნდობას კი ვერ აჩენს განსაკუთრებით ბოლო დროს მიღებული გადაწყვეტილებები,“ – მიიჩნევს მაია კოპალეიშვილი.

„მტკიცებულებები დამალა და არ შეაფასა“ – რა ჩაწერა მოსამართლემ მზია ამაღლობელის განაჩენში?

 

ბათუმში 19 ათას აბონენტს 5 დღით გაზის მიწოდება შეუწყდება

„სოკარის“ ინფორმაციით, ბათუმში 13 ივლისიდან 17 ივლისამდე მოქალაქეებს ბუნებრივი აირის მიწოდება შეუწყდებათ. კომპანიის ინფორმაციით, ბუნებრივი აირის შეწყვეტა გაზსადენზე დაგეგმილ სარემონტო – საექსპლუატაციო სამუშაოებს უკავშირდება.

გაზის მიწოდება შეუწყდება 13 ივლისის 05:00 საათიდან, 17 ივლისის 10:00 საათამდე, შემდეგ ქუჩებზე მცხოვრებ მომხმარებლებს:

  • დიმიტრი სვიშჩევსკის,
  • ვლადიმერ მაიაკოვსკის,
  • ტარას შევჩენკოს,
  • 26 კომისრის,
  • 26 მაისის,
  • ბესიკის,
  • 31 დეკემბრის,
  • ჯავახიშვილის,
  • 9 მარტის,
  • ა. ჩხაიძის,
  • მამია კომახიძის,
  • აკაკი წერეთლის,
  • ალექსანდრე პუშკინის,
  •  ანდრონიკაშვილის,
  •  ასათიანის,
  • ახალშენის მეურნეობას,
  •  ბაგრატიონის,
  • ჰაიდარ აბაშიძის,
  • ჭავჭავაძის,
  • წმინდა სევერიანე აჭარელის,
  •  ჩოლოყაშვილის,
  • ჩხარტიშვილის,
  • მიხეილ ლერმონტოვის,
  •  მელიქიშვილის,
  • მარუხის,
  • ნიჟარაძის,
  • ოძელაშვილის,
  • პაოლო იაშვილის,
  • პარიზის კომუნას,
  • პუშკინის,
  • სულხან-საბა ორბელიანის,
  •  სულაბერიძის,
  •  სოხუმის,
  • პლეხანოვისა და ქობულეთის ქუჩებზე,
  • სოფელ სალიბაურში,
  • ფერიასა და ურეხში მცხოვრებ ჯამში 19 037 აბონენტს.

ქუჩების ჩამონათვალი „ბათუმელებს“„სოკარიდან“ მოგვაწოდეს.

ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად დაიწყება 17 ივლისის 10:00 საათიდან და სრულად აღდგება დღის ბოლომდე.

კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი“ აბონენტებს მოუწოდებს დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

დამატებითი ინფორმაციისთვის დარეკეთ „სოკარ ჯორჯია გაზის“ ცხელ ხაზზე: 16 114

მუსიკოსი მაია დარსმელიძე ფეისბუქის პოსტის გამო დააჯარიმეს

დღეს, 10 ივლისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მუსიკოსი მაია დარსმელიძე 2 800 ლარით დააჯარიმა, მოქალაქე ნინო ჯღარკავას მიმართ ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო.

მაია დარსმელიძის ინტერესებს სასამართლოში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ იცავდა.

მუსიკოსის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმ დეპარტამენტმა დაიწყო, რომელსაც საზოგადოება „სქრინვა-სქროლვის“ დეპარტამენტს უწოდებს.

„ოცნებამ“ ძველ ბულვარში ქორწინების სახლი დაანგრია და ახლის აშენებას ახალ ბულვარში გეგმავს

„ოცნების“ მთავრობა ახალ ბულვარში ქორწინების სახლის აშენებას გეგმავს, ამის შესახებ ინფორმაციას იუსტიციის სამინისტრო ავრცელებს. სამინისტროს განცხადებაში არც მშენებლობის ადგილია დაკონკრეტებული და არც მშენებლობისთვის საჭირო სავარაუდო თანხა.

სამინისტრო ასევე წერს, რომ მშენებლობის მინისტრმა მოადგილესთან ერთად დაათვალიერა და პროექტის კონცეფცია, არქიტექტურული გადაწყვეტები და დაგეგმილი სამშენებლო სამუშაოები განიხილეს.

სამინისტროს ინფორმაციით, ქორწინების სახლის პროექტი ქართველმა არქიტექტორებმა შექმნეს.

მაშინ, როცა ქალაქს პარკინგის ადგილების გამოწვევა აქვს და რამდენიმე ქუჩა ჯერ კიდევ მოსაწესრიგებელია, პერიოდულად საკანალიზაციო სისტემა ჟონავს და მუდმივ შეკეთებას საჭიროებს, მთავრობა წერს, რომ „ახალი ქორწინების სახლის მშენებლობა იუსტიციის სამინისტროს თანმიმდევრული პოლიტიკის ნაწილია, რომელიც თანამედროვე, ეფექტიანი და მოქალაქეზე ორიენტირებული საჯარო სერვისების განვითარებას ითვალისწინებს.“

სამინისტროს განმარტებით, პროექტი აერთიანებს თანამედროვე არქიტექტურულ გადაწყვეტებს, ფუნქციურ სივრცესა და მაღალი ხარისხის მომსახურების სტანდარტებს.

„პროექტის განხორციელების შედეგად ბათუმს კიდევ ერთი თანამედროვე საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი შეემატება, რომელიც მნიშვნელოვნად გაამდიდრებს ქალაქის ურბანულ გარემოს, მომსახურების ხარისხს და ქალაქის ერთ-ერთ გამორჩეულ ღირსშესანიშნაობად ჩამოყალიბდებაო“, – წერს სამინისტროს განცხადებაში.

აღსანიშნავია, რომ იუსტიციის სამინისტრომ თითქმის გააორმაგა ქორწინებასთან დაკავშირებული სერვისები. მართალია, ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლში არის უფასო, მაგრამ ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლის ფილიალში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით 50 ლარიდან 75 ლარამდე გაიზარდა.

ქორწინების რეგისტრაცია ქორწინების სახლში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით სამუშაო დღეებში 135 ლარი ღირს, ხოლო  იგივე სერვისი შაბათ-კვირას – 225 ლარი. შენობის გარეთ ქორწინების რეგისტრაცია 255 ლარი ღირს,  სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში (ადგილზე) ქორწინების რიტუალის ჩატარება კი – 255 ლარი.

გაიზარდა განქორწინების საფასურიც.

განქორწინების რეგისტრაციისა და მოწმობის გაცემისათვის მომსახურების საფასური ღირდა 45 ლარი, ახლა ღირს 60 ლარი.

ასევე აღსანიშნავია, რომ ბათუმის ქორწინების სახლი ძველ ბულვარში დაანგრიეს.

ბათუმის ბულვარის შესასვლელში, სადაც ქორწინების სახლი დაანგრიეს, შადრევანს და აუზს აწყობენ. სამუშაოებისთვის ბიუჯეტიდან 181 ათას 575 ლარია გამოყოფილი. სახელმწიფო შესყიდვაზე ბულვარის ადმინისტრაციამ ტენდერი უკვე გამოაცხადა, თუმცა გენგეგმა აქ არც აუზს ითვალისწინებს და არც შადრევანს.

ამ თემაზე ვრცლად:

ბულვარში ვისი კაფეები დაანგრიეს და ვისი დატოვეს, ანუ ვისი ურბანული მეხსიერებაა მნიშვნელოვანი

„მამა გერმანიაშია“ – როგორ ცხოვრობს 4 ოქტომბრის საქმის პატიმრის ოჯახი 

9 წლის თომას და 3 წლის თაიას ჰგონიათ, რომ მამა გერმანიაში, სამუშაოდ წავიდა. უკვე 8 თვეა ისინი მამას მხოლოდ ტელეფონით ესაუბრებიან. ყოველი დარეკვისას თომა მას ეკითხება, როდის ჩამოვა. ბავშვს ეუბნებიან, რომ მამა ჯერ ვერ დაბრუნდება. ამიტომ, თომას უნდა, დასთან და დედასთან ერთად თავად ჩააკითხოს ევროპაში.

თომას და თაიას მამა, მანუჩარ მიქელაძე, 2025 წლის ოქტომბერში დააკავეს. ის ციხიდან რეკავს ოჯახში, რომ ცოლი და ორი მცირეწლოვანი შვილი მოიკითხოს. 9 წლის თომამ ეს არ იცის, მაგრამ ზუსტად იცოდა, რომ მამა ყოველი თვის 5, 15 და 25 რიცხვში რეკავდა. ასეთი იყო მანუჩარის განრიგი გლდანის ციხის მე-2 კორპუსში თითქმის 8 თვის განმავლობაში. ოჯახთან ტელეფონით სასაუბროდ მას დაახლოებით 10-15 წუთი ჰქონდა.

ბოლო ერთი თვეა მანუჩარ მიქელაძე გლდანის ციხის 1-ელ კორპუსში გადაიყვანეს, სადაც განსხვავებული წესები მოქმედებს: მას ახლა უკვე შეუძლია ყოველდღე, ან ყოველ მეორე დღეს დარეკოს 3-4 წუთით, თუმცა, თვის განმავლობაში ტელეფონზე სასაუბრო წუთები შეზღუდულია და საჭიროა გამოიზოგოს, რომ ოჯახისა და ახლობლების მოკითხვა ხშირად შეძლოს.

მანუჩარ მიქელაძეს 5-წლიანი პატიმრობა აქვს მისჯილი.

  • მანუჩარ მიქელაძის საქმე – უარი საპროცესო შეთანხმებაზე

41 წლის მანუჩარ მიქელაძე ერთ-ერთია იმ 64 პირს შორის, რომელთაც 4 ოქტომბრის საქმეზე წარუდგინეს ბრალი. მათმა ნაწილმა ბრალი აღიარა და საპროცესო შეთანხმება გააფორმა, ნაწილმა – არ აღიარა და საპროცესოს ნაცვლად პატიმრობა შეუფარდეს.

მანუჩარ მიქელაძის პოზიცია სხვებისგან გამორჩეულია – მან აღიარა, რომ ჩაიდინა ქმედება, რასაც ედავებოდნენ, თუმცა არ აღიარა წარდგენილი ბრალი, არ ცნო თავი დამნაშავედ და კატეგორიული უარი თქვა საპროცესო შეთანხმების გაფორმებაზე.

„მე არ ვარ დამნაშავე. დამნაშავე ისაა, ვინც მომავალს უკლავს ამ ქვეყანას. წავალ ციხეში და მართალი ვიქნები ჩემი შვილების წინაშე” – განაცხადა მანუჩარ მიქელაძემ სასამართლოს სხდომათა დარბაზში 2026 წლის 24 ივნისს.

ამ სიტყვებიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ, მოსამართლე თამარ მახარობლიძემ მას 5-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.

პროკურატურა მანუჩარ მიქელაძეს ედავებოდა ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას და სტრატეგიული ობიექტის (პრეზიდენტის სასახლის) ხელში ჩაგდების მცდელობას. უწყების ვერსიით, ეს დანაშაული გამოიხატა მანუჩარ მიქელაძის მიერ ათონელის რეზიდენციის ეზოში გადასვლასა და სასახლის დაცვის წევრზე ძალადობაში.

„კი, დავარტყი პოლიციელს ხელი. არაა ეს სამაგალითო, მაგრამ დაიმსახურა, ოჯახს მაგინებდა, შვილებს და დავარტყი […] ეს იყო პროვოკაცია! და თუ არ იყო, რატომ არ იდგა სასახლის ღობის წინა პერიმეტრზე სპეცრაზმი და რატომ იდგა შიგნით?! რატომ იდგნენ გაბრაზებულ ხალხს შორის პროვოკატორები?”, – თქვა მან საბოლოო სიტყვაში.

მანუჩარ მიქელაძე სასამართლოს დარბაზში
  • დედა ორ შვილთან ერთად, ნაქირავებ ბინაში – როგორ ცხოვრობს მანუჩარ მიქელაძის ოჯახი მისი დაკავების შემდეგ

მანუჩარ მიქელაძე წარმოშობით შუახევიდანაა. სწავლობდა სოფელ ბუთურაულის საჯარო სკოლაში, შემდეგ – ბათუმის საზღვაო აკადემიაში. სკოლის დამთავრებიდან მალევე ბუთურაულში შექმნილი ეკოლოგიური პრობლემების გამო მიქელაძეების ოჯახი წალკის მუნიციპალიტეტში გადაასახლეს, თუმცა, რამდენიმე წელში ოჯახი მშობლიურ რეგიონში დაბრუნდა და ბათუმში დასახლდა.

სწორედ ამ პერიოდში გაიცნო მანუჩარმა დიანა, რომელიც იმ დროს თბილისში, სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლობდა. წარმოშობით დიანაც შუახევიდანაა, ბუთურაულის მეზობელ სოფელ ნენიადან. დაოჯახების შემდეგ ისინი თბილისში ცხოვრობენ.

მანუჩარის მშობლები, დისა და ძმის ოჯახი ბათუმში ცხოვრობს. მანუჩარი სწორედ ბათუმში დააკავეს 2025 წლის 7 ოქტომბერს, როცა ავადმყოფი დედის სანახავად თბილისიდან ჩავიდა.

დაკავების მომენტისთვის მანუჩარ მიქელაძე ოჯახის მარჩენალი იყო. ლიზინგით სარგებლობაში ჰქონდა მინივენი და ტურისტები რეგიონებში დაჰყავდა. მისი ცოლი, მეან-გინეკოლოგი დიანა მიქელაძე დეკრეტულ შვებულებაში იყო.

დიანა „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ უკვე სამსახურში დაბრუნებას აპირებდა, როცა მანუჩარი დააკავეს. ამის გამო, მან მუშაობის დაწყება ვეღარ შეძლო – ბავშვების დამტოვებელი არ ჰყავდა. ამიტომ, ოჯახი შემოსავლის გარეშე დარჩა.

„მანუჩარი რომ დააკავეს, ზუსტად იმ პერიოდში მინდოდა გასვლა სამსახურში. თაია 2 წლის იყო მაშინ.  მანუჩარი არის საუკეთესო მამა. თომასაც იტოვებდა, როცა პატარა იყო და მითხრა, რომ თაიასაც დაიტოვებდა ჩემი მორიგეობის დროს. მოგეხსენებათ, 24-საათიანი მორიგეობები გვიწევს ექიმებს. ამასობაში, მოხდა 4 ოქტომბერი და ვეღარ შევძელი. ჩვენ მარტო ვცხოვრობთ ქირით და ბავშვებს ვერავის დავუტოვებდი“ – გვეუბნება დიანა. 

მისი თქმით, ახლა, როცა მანუჩარი ციხეშია, ორ ბავშვთან ერთად მარტო ცხოვრობს ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს, ფინანსურად კი მისი და მანუჩარის ოჯახები, მეგობრები და კოლეგები ეხმარებიან.

მანუჩარ მიქელაძის ცოლი და ქალიშვილი – დიანა და თაია

ჩვენთან საუბრისას დიანა ცდილობს ყველაზე გვითხრას, ვინც დაეხმარა. ამბობს, რომ ძალიან მადლიერია და არ უნდა, ვინმე გამორჩეს.

„არ შემიძლია არ გამოვყო ნათია გაბრავა, ერთ-ერთი აქტივისტი, რომელმაც მანქანისთვის გადასახდელი თანხა შემიგროვა ახალ წლამდე პერიოდში და ახლახან – სამი თვის ბინის ქირის გადასახადი. მინდოდა, ნანუკა ჟორჟოლიანისთვისაც მიმეწერა, მაგრამ ვიფიქრე, ისედაც იმდენი ადამიანი წერს, თან ფონდი დაყადაღებული აქვს… ისედაც ძალიან მადლიერი ვარ ნანუკასი – მანუჩარზე დაკავების შემდეგ იყო ჩვენს ოჯახში, სიუჟეტი გააკეთა, რომელსაც ანგარიშს ნომერი დაადო და მაშინაც ჩაგვირიცხეს თანხა.

ზამთარი ასე გავიარეთ… მოგეხსენებათ, კომუნალურები როგორი ხარჯია, თომა ფეხბურთზე დადის – ხომ ვერ გამოვიყვანდი? ასე მოვედით დღემდე – კეთილი ადამიანების წყალობით”, – გვიყვება დიანა.

მან გვითხრა, რომ თავიდან ძალიან რცხვენოდა დახმარების თხოვნა, მით უფრო – უცხო ადამიანებისთვის. თუმცა, მხნეობა შემატა იმის დანახვამ, როგორ ეხმარებოდნენ აქციაზე დაკავებული თანამებრძოლების ოჯახებს აქტივისტები და რიგითი მოქალაქეები.

დიანა გეგმავს, რომ სექტემბრიდან დაუბრუნდეს სამსახურს და დღისით იმუშაოს, სანამ თაია და თომა ბაღსა და სკოლაში იქნებიან. ექიმის მისთვის ჩვეულ გრაფიკს, 24-საათიან მორიგეობას კი დიანა იქამდე ვერ დაუბრუნდება, სანამ ბავშვებს მამა, ვისთანაც ღამე უნდა დარჩენილიყვნენ, გერმანიაში ეგულებათ.

  • „ჩათვალე, რომ ხარ მარტო“ – რა უთხრა ცოლმა მანუჩარს განაჩენის გამოცხადებამდე

დიანა მიქელაძემ გვიამბო, როგორ გაუჭირდა ცხოვრება ქმრის დაკავების შემდეგ – მატერიალურად, ემოციურად, ფიზიკურად.

მას ვკითხეთ, ისურვებდა თუ არა მანუჩარს საპროცესო გაეფორმებინა და უფრო ადრე გათავისუფლებულიყო, მით უფრო მაშინ, როცა საზოგადოების ნაწილი დარწმუნებულია, რომ ამავე საქმეზე დაკავებული სხვა პირების აღიარება და მონანიება ფორმალურია – ისინი თავს დამნაშავეებად არ მიიჩნევენ და საპროცესო მხოლოდ იმიტომ გააფორმეს, რომ 4 ოქტომბრის პოლიტიკურად მოტივირებულ საქმეში სასამართლოს სამართლიანი მიდგომისა და გამართლების იმედი არ ჰქონდათ.

„მე არასოდეს მითქვამს მანუჩარისთვის, საპროცესო გაეფორმებინა ან არ გაეფორმებინა, იმიტომ, რომ ციხეში ის არის, ბრალი მას ჰქონდა წარდგენილი და გადაწყვეტილება მას უნდა მიეღო.

მე მას ვუთხარი – მანუჩარ, გადაწყვეტილება არ მიიღო იმის გათვალისწინებით, რომ ჩვენ გვიჭირს, ვცხოვრობთ ორ პატარა ბავშვთან ერთად, მე არ ვმუშაობ ამ ეტაპზე და შენ იყავი ჩვენი ერთადერთი მარჩენალი და ფულის შემომტანი ოჯახში; იმის შიშით, რომ ფინანსური კრიზისი შეგვექმნება და ოჯახი მშიერი დაგრჩება, შენს ღირსებას არ გადააბიჯო; ჩათვალე, რომ ხარ მარტო; რაც გსურს, რაც შენს გულს უნდა, ისეთი გადაწყვეტილება მიიღე-მეთქი. მე მას მივეცი აბსოლუტურად თავისუფალი არჩევანი. ვუთხარი, რომ მის ნებისმიერ გადაწყვეტილებას პატივს ვცემდი.

არ დამიძალებია, აუცილებლად მოიხადე ბოდიში, მოინანიე, გამოდი და მოგვხედე, ბავშვებს და მე გვჭირდები-მეთქი. ამას ვერ ვეტყოდი. იცით რატომ? მანუჩარისთვის ეს იქნებოდა მორალური სიკვდილის ტოლფასი.

ის არის ძალიან მებრძოლი და შეუპოვარი ხასიათის, პრინციპული ადამიანი. ჩვენ თითქმის 11 წელია ცოლ-ქმარი ვარ, მე მას ძალიან კარგად ვიცნობ და 98% დარწმუნებული ვიყავი, რომ ისედაც არ გააფორმებდა საპროცესოს.

მე რომ ვყოფილიყავი მანუჩარის ადგილას, მეც არ მოვიხდიდი ბოდიშს.

იმიტომ, რომ ედავებოდნენ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას და სასახლის აღებას ჯგუფურად. რეალურად, არცერთ დაკავებულს არ იცნობდა. იქ, დარბაზში გაიცნეს ბიჭებმა ერთმანეთი. რაზე უნდა მოიხადოს ბოდიში?! ეს იყო ბუნებრივი რეაქცია. ქართველი კაცი ოჯახის გინებას არ პატიობს. უმიზეზოდ ხომ არაფერი არ ხდება?! რაღაცით უნდა გამოგიწვიოს ადამიანმა, რომ შენ პასუხი გასცე, ხომ? აბა, გიჟი ხომ არ არის? კადრში ჩანს, რომ ისინიც [სასახლის დაცვა] ურტყამენ. პროკურორს უთხრა კიდეც მანუჩარმა, გვაგინებდნენო.

მე იურისტი არ ვარ და იურიდიულ ენაზე რა ტერმინი მიესადაგება არ ვიცი, მაგრამ მე ვთვლი, რომ ეს [მანუჩარის ქმედება] იყო პასუხი შეურაცხყოფაზე.

მზია მახსენდება, დგებუაძემ რომ შეურაცხყოფა მიაყენა და მანაც გასცა პასუხი. სხვათა შორის, ჩვენც შუახევიდან ვართ და ძალიან ვამაყობთ მზია ამაღლობელით. ადრე მანუჩარმა მოიტანა მზიას პლაკატი და სახლში გვაქვს გაკრული.

ნამდვილად რთულია 5 წელი ასე გაძლო – მისთვის ხომ რთულია და ჩემთვისაც ძალიან რთული იქნება, მაგრამ არცერთი წამით არ ვამტყუნებ მანუჩარს, რომ საპროცესო არ გააფორმა. არც არასდროს გავამტყუნებ.

გაუმარჯოს იმ ადამიანებს ვინც აღიარა. გულწრფელად მესმის მიზეზები – ზოგს შვილი ჰყავს ავად, ზოგი თავად არის ავად და ა.შ. მე არც მათ ვთვლი დამნაშავეებად, მაგრამ შინაგანად ამაყი ვარ. იმის გამო კი არა, რომ აი, რა მაგარი მეუღლე მყავს. არა. იმის გამო, რომ ჩემი აზრი აბსოლუტურად დაემთხვა მის აზრს ისე, რომ მან არ იცოდა, მე რას ვფიქრობდი.

მე წინასწარ არაფერი მითქვამს, რომ მას შესძლებოდა, თავისუფალი არჩევანი გაეკეთებინა”, – ამბობს დიანა მიქელაძე.

მანუჩარ და დიანა მიქელაძეები. ფოტო საოჯახო არქივიდან
  • როგორ ცხოვრობდა მანუჩარ მანუჩარ მიქელაძე დაკავებამდე

როგორც დიანა გვიყვება, მანუჩარი ძალიან აქტიური მოქალაქე იყო. ყველგან და ყოველთვის აფიქსირებდა საკუთარ პოზიციას, არ ერიდებოდა კრიტიკას, პროტესტის გამოხატვას და ბრძოლას, მისი თუ გარშემომყოფების კეთილდღეობისა და უფლებების დაცვისთვის.

დიანას ინფრმაციით, მანუჩარი წლების განმავლობაში იბრძოდა იმ თანასოფლელებისთვის საცხოვრებლის უზრუნველყოფისთვის, რომლებიც სოფლიდან არ გაუსახლებიათ, თუმცა მათი სახლები მეწყერსაშიშ ზონაში ხვდებოდა.

„მაშინ ერთ ოჯახს აძლევდნენ 30 000 ლარს. ცხადია, მაგ თანხით ვერაფერს იყიდდი. იმდენი იბრძოლა, რომ ათობით ოჯახმა 50-50 ათასი ლარი მიიღო. პირად საუბრებში ეუბნებოდნენ, შენი დამსახურებააო.

მახსოვს, ერთხელ, მორიგე ვიყავი და ღამე სამსახურში მომაკითხა გასაღების დასატოვებლად, 3 წლის თომა ჩაისვა მანქანაში და წავიდა სოფლის საქმეზე. მე ვმუშაობდი და აბა ვის დაუტოვებდა?! დადიოდა სოფელში პატარა ბავშვთან ერთად – წვიმა იყო თუ თოვლი, მნიშვნელობა არ ჰქონდა. თან, არ იფიქროთ, რომ მისთვის უნდოდა – მას სოფელში სახლი აღარ ჰქონდა და არც ეს კომპენსაცია უწევდა. სხვებისთვის იბრძოდა, თანასოფლელებისთვის. ასეთი ადამიანია”, – გვიყვება დიანა.

მანუჩარ მიქელაძე სოფელ ბუთურაულში, მოსახლეობასთან შეხვედრისას (2023 წელი)

მისი თქმით, მანუჩარს არ გამოუტოვებია ბოლო წლების არცერთი საპროტესტო აქცია, სადაც მოქალაქეები საკუთარი უფლებების დასაცავად და ქვეყნის ევროპული მომავლისთვის დასაცავად იკრიბებოდნენ. ბოლო წლებში ის შეუერთდა პარტია “ახალს” და გახდა “კოალიცია ცვლილებებისთვის” წევრი.

დიანა იხსენებს შემთხვევას, როცა სამუშაოდ წასული ქმარს შემთხვევით მოჰკრა თვალი ტელევიზორში, აქციაზე, რომელსაც მოსამართლეთა კონფერენციის პარალელურად მართავდნენ პროევროპულ აქციაზე დაკავებული მოქალაქეების მშობლები და მათი მხარდამჭერები.

დიანას თქმით, პატიმრების ოჯახის წევრები ტაშით და შეძახილებით შეხვდნენ მანუჩარის, რომელმაც შემთხვევით აღმოჩნდა აქციის მიმდებარედ და სიგნალებით შეუერთდა მას. დღეს მანუჩარიც პატიმარია ისეთივე პოლიტიკურად მოტივირებული საქმეზე, დიანა კი, სხვა პატიმრების ოჯახის წევრების მსგავსად, ცდილობს საზოგადოება დაკავებული ქმრის სიმართლეში დაარწმუნოს.

მანუჩარ მიქელაძე “აჭარლების მარშზე” (21.12.2024.)
  • „ერთი წუთითაც არ წარმომიდგენია, რომ ეს მდგომარეობა არ შეიცვლება“

რისთვის იბრძვის? – ვკითხეთ დიანას მას შემდეგ, რაც არაერთხელ ახსენა, რომ მანუჩარ მიქელაძე ძალიან მებრძოლი ადამიანია.

„რა თქმა უნდა, ევროპული მომავლისთვის. მანუჩარი გარკვეული პერიოდი ევროპაში ცხოვრობდა და ძალიან კარგად იცის როგორ ცხოვრობს იქ ხალხი, როგორია ევროპული ღირებულებები.

იმისთვის იბრძვის, რომ ჩვენც გვქონდეს ევროპული ჯანდაცვა, ევროპული განათლება, ევროპული პენსია, რომ რიგით მოქალაქეებს შეგვეძლოს, ჩვენი ხელფასებით შევიქმნათ ცხოვრება და უზრუნველვყოთ ჩვენი შვილების მომავალი – მივცეთ ხარიხიანი განათლება, ვატაროთ სპორტზე და ა.შ.

ეს ბრძოლა ძალიან მნიშვნელოვანია. ბრძოლა არ ნიშნავს, რომ იარაღით და ხანჯლებით უნდა ვიბრძოლოთ. ეს იდეების ბრძოლაა, რომელშიც აუცილებლად უნდა გავიმარჯვოთ მართალმა ადამიანებმა, რათა საქართველო დავაბრუნოთ ევროპისკენ მიმავალ რელსებზე. ამას იმსახურებს ქართველი ერი.

თუ ჩვენი ქვეყანა გადაუხვევს ამ რელსებიდან, მაშინ დავიღუპებით. მიუხედავად იმისა, თუ რა ვითარებაა დღეს საქართველოში, ერთი წუთთაც არ წარმომიდგენია, რომ ეს არ შეიცვლება. ნამდვილად დასრულდება ეს რეჟიმი”, – გვითხრა დიანა მიქელაძემ.

ახლა მანუჩარ მიქელაძე აპირებს გაასაჩივროს 5-წლიანი პატიმრობა იმ ქმედებისთვის, რომელსაც აღიარებს, მაგრამ დანაშაულად არ მიიჩნევს. მართალია, ოჯახს არ აქვს იმედი, რომ სააპელაციო სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას შეცვლის, მაგრამ მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ, რომ ყველა სამართლებრივი მექანიზმი გამოიყენონ თავიანთი სიმართლის გასაჟღერებლად.

დიანას ვკითხეთ ქმრის გათავისუფლების შესახებ მოლოდინებსა და იმაზეც, თუ როგორ წარმოუდგენიათ ცხოვრება ამ მოვლენების შემდეგ.

„ასე წარმომიდგენია, რომ მანუჩარი გამოვა მაშინ, როცა საქართველოში იქნება ცვლილებები უკეთესობისკენ. თუ არ შეიცვლება რამე, ესენი [„ქართული ოცნება”], ალბათ, არც გამოუშვებენ, რადგან პოლიტიკური პატიმარია. 

არც მე და არც მანუჩარს არასდროს გვიფიქრია, რომ ქვეყნიდან წავსულიყავით. ზუსტად იმიტომ უნდა ცვლილებები, რომ საქართველოშიც ისე ვიცხოვროთ, როგორც ევროპაში ცხოვრობს ხალხი, თითოეული ოჯახი და რიგითი მოქალაქეები. აბა რისთვის გვინდა ევროკავშირში შესვლა?!” – გვეუბნება დიანა.

  • პაემანი გლდანის ციხეში, შუშის მიღმა

გათავისუფლებამდე დიანას ქმართან დარეკვის გარდა ხანმოკლე პაემნის შესაძლებლობა აქვს, თუმცა „პაემანი“ დარეკვისგან მხოლოდ იმით განსხვავდება, რომ მოსაუბრეს მინის მიღმა ხედავ – ფიზიკური კონტაქტი ამ შემთხვევაშიც შეუძლებელია.

მანუჩართან პაემანზე მისი ცოლი, დიანა მიქელაძე თვეში 1-ჯერ ან 2-ჯერ მიდის. ამ დროს თომა და თაია ოჯახის ახლობლებთან რჩებიან – მათ მამა გერმანიაში ეგულებათ და არა გლდანის ციხეში.

„ფილმებში რომ არის, ზუსტად ისეა: შუშის მიღმა ზის და ყურმილის გარეშე ხმას ვერ გააგონებ. რამდენიმე ადამიანი ვსხედვართ ასე, დანაყოფებში და ვსაუბრობთ. ეს არის ერთსაათიანი, ხანმოკლე პაემანი.

გრძელვადიან, 24-საათიან პაემანზე მოთხოვნა ძალიან დიდიაო, მითხრა. მხოლოდ რამდენიმე თვეში ერთხელ შეიძლებაო. მგონი, სექტემბერში შეიძლება მოგვიწიოს. მე ერთხელ ვიყავი, მარტში, დაკავებიდან დაახლოებით 5 თვის შემდეგ. ისეთი რთულია დამშვიდობება, ისეთი დამთრგუნვველი, მირჩევნია საერთოდ აღარ შევხვდე. წარმოიდგინეთ, 24 საათის შემდეგ შენ მოდიხარ და მას ტოვებ. თვითონაც განიცადა”, – გვიყვება დიანა.

„ვუსურვებთ მამას, რომ ემიგრაციიდან მალე დაბრუნდეს და ჩაეხუტოს თავის შვილებს” – გვითხრა საუბრისას დასასრულს მან.

მაგრამ სანამ მანუჩარი “ემიგრაციიდან” დაბრუნდება, მას სურს წერილები მიიღოს თანამოაზრეებისგან – ნაცნობებისგან თუ უცნობებისგან. ყოველ დღე ერთ წერილს ვკითხულობო, უთქვამს მანუჩარ მიქელაძეს აქტივისტისთვის, რომელსაც ციხიდან დაურეკა.

წერილებს აგზავნის თვითონაც.

„მოვა დრო, როდესაც შერცხვება ყველას, ვინც ამ ყველაფერში მონაწილეობს, ან უმოქმედობით თანამონაწილეობს“ – წერს ის ერთ-ერთ ბოლო წერილში. 

ამავე თემაზე:

როგორი ამინდი იქნება შაბათ-კვირას ბათუმში

გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 10 ივლისის 21 საათიდან 11 ივლისის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა. ზოგან ელჭექის ხასიათის წვიმა.

იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.

ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:

  • დღისით: 26 – 31 გრადუსი სითბო
  • ღამით: 14 – 19 გრადუსი სითბო

მაღალმთიან ზონაში:

  • დღისით: 20  – 25 გრადუსი სითბო
  • ღამით: 5 – 10 გრადუსი სითბო

ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +25 გრადუსია.

სინოპტიკოსების ცნობით, 12 და 13 ივლისს აჭარაში მოსალოდნელია უმეტესად უნალექო ამინდი.

  • საქართველოში ზაფხულის სეზონის კლიმატურ პროგნოზი გამოაქვეყნა გარემოს ეროვნულმა სააგენტომაც

„ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის ქვეყნებისა (MEDCOF-24) და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონის ქვეყნების, კლიმატური პროგნოზის ფორუმზე (SEECOF-35) 2026 წლის ზაფხულის სეზონის პროგნოზი მომზადდა.

პროგნოზის მიხედვით, ზაფხულის სეზონზე ჰაერის საშუალო ტემპერატურა, საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე, კლიმატურ ნორმაზე 1-2 გრადუსით მაღალი, ხოლო ატმოსფერული ნალექები ნორმაზე ნაკლები და ნორმის ფარგლებშია მოსალოდნელი.

ზაფხულის სეზონის ცალკეულ დღეებში შეიძლება ჰაერის ტემპერატურის კლიმატური ნორმიდან მნიშვნელოვანი გადახრები აღინიშნოს. კერძოდ, შესაძლებელია ქვეყნის დაბლობსა და ბარში ჰაერის ტემპერატურამ +38, +41, მთიან რაიონებში +37, +40, ხოლო მაღალმთიან რაიონებში +33, +36 გრადუსს მიაღწიოს.

შესაძლებელია აგრეთვე, სეზონის ცალკეულ პერიოდებში, ზაფხულისთვის დამახასიათებელი ექსტრემალური ამინდი – თბური ტალღები, გვალვიანი პირობები ან ძლიერი ნალექები აღინიშნოს.“ – წერს გარემოს ეროვნული სააგენტო.

 

 

 

ფრონტზე რუსების წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა – სირსკი

უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი ალექსანდრ სირსკი აცხადებს, რომ 2026 წლის პირველ ნახევარში ფრონტზე რუსეთის წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა, ხოლო მოწინააღმდეგის საშუალო თვიური დანაკარგი დაღუპულებისა და დაჭრილების სახით დაახლოებით 32 ათას სამხედრო მოსამსახურეს შეადგენს.

„მოწინააღმდეგე ცდილობდა მასშტაბური შეტევის გაშლას, თუმცა ფაქტობრივად ვერცერთ დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია, მიუხედავად ცოცხალ ძალასა და ტექნიკაში თითქმის ორმაგი უპირატესობისა.

თუ მანამდე რუსული არმია აქტიურ შეტევით მოქმედებებს 13 ოპერატიული მიმართულებით აწარმოებდა, ახლა ასეთი მიმართულებებიდან მაქსიმუმ ექვსი-შვიდი დარჩა“ – წერს სირსკი სოციალურ ქსელებში.

მისი თქმით, უკრაინული ჯარები აგრძელებენ თავდაცვით ოპერაციას, ხოლო ცალკეულ მიმართულებებზე ინარჩუნებენ ოპერატიულ ინიციატივას.

„ამჟამად ჩვენი საიერიშო მოქმედებების თანაფარდობა მოწინააღმდეგის მოქმედებებთან დაახლოებით 40-ით 60-ზეა. სწორედ თავდაცვის ძალების აქტიური მოქმედებების წყალობით, 2026 წლის პირველ ნახევარში რუსული ჯარების წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა“, — განაცხადა უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა.

სირსკი აღნიშნავს, რომ წინსვლის ტემპებით მხარეები ფაქტობრივად პარიტეტს მიუახლოვდნენ.

მან ასევე განაცხადა, რომ ექვსი თვის განმავლობაში ღრმა დარტყმების საშუალებებით რუსეთის ტერიტორიაზე 697 სამიზნე განადგურდა და მოწინააღმდეგისთვის მიყენებული პირდაპირი და ირიბი ეკონომიკური ზარალი სულ მცირე 6,1 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული. მისივე თქმით, ეფექტურად მუშაობს უკრაინის საშუალო დისტანციის დარტყმების კამპანიაც და  ამ პერიოდში მოწინააღმდეგის 7028 ობიექტის განადგურება შეძლეს.

Anaklia Reset: Government Takes Full Ownership as Strategic Port Plan Shifts

After years of delay, Georgia’s Anaklia deep-sea port is being relaunched under a new model, which the government claims will protect national interests. Yet, following nearly a decade marked by political controversy, failed partnerships, and international disputes, the latest announcement prompts a familiar question: Is Anaklia finally emerging as a truly strategic infrastructure project, or is it still being shaped by shifting geopolitical calculations?

Economy Minister Mariam Kvrivishvili announced this week that the port will be developed using the widely adopted “landlord” model. Under this approach, the Georgian state will retain exclusive ownership of the port’s main infrastructure while permitting several foreign companies to operate terminals through long-term lease agreements.

This announcement represents a clear shift from the government’s previous plan, which anticipated a Chinese-Singaporean consortium acquiring a 49% stake in the project. Despite officials maintaining that talks with the consortium are still “friendly,” more than a year has passed without a finalized investment agreement.

What’s new?

The revised plan includes several key changes:

  • The Georgian state will retain full ownership of the port’s core maritime infrastructure.
  • The government will fund the construction of breakwaters, key port facilities, and the railway and road links to Anaklia.
  • Private investors will be responsible for financing and operating the container and bulk cargo terminals through lease agreements.
  • The first vessel is expected to dock in 2029.
  • Companies from Western countries interested in the project will be announced soon, according to officials.

Minister Kvrivishvili emphasized that this model enables Georgia to collaborate with multiple international partners rather than relying on a single investor, while maintaining state ownership of what she called a strategic national asset.

The government also reiterated its openness to investment from countries involved in the Middle Corridor — including China, Azerbaijan, and Central Asian states — while insisting that the revised approach serves Georgia’s national interests.

Why Anaklia matters

Currently, Georgia relies on two Black Sea ports — Poti and Batumi. However, both suffer from shallow waters, which prevent larger vessels from docking and leave them at a disadvantage compared to deeper Turkish and Russian Black Sea ports.

The construction of Anaklia would be a game-changer. The new deep-water port is designed to accommodate ships carrying up to 10,000 containers — vastly exceeding the current capacity at Poti, which is limited to vessels holding around 1,500 containers.

Beyond economics, Anaklia’s development would help Georgia further align itself with the West and NATO. The port’s proximity to the Russian border means it could one day host NATO vessels, strengthening Georgia’s security posture. Situated on Georgia’s Black Sea coast, Anaklia would be the country’s first true deep-water port — capable of handling the largest container ships that enter the Black Sea.

The Anaklia project is also seen as critical to developing the Middle Corridor — a trade route linking China and Central Asia with Europe through the South Caucasus. Russia’s full-scale invasion of Ukraine has disrupted traditional transport routes, making the corridor even more strategically and commercially significant.

For Georgia, Anaklia has long been promoted as both an economic and geopolitical project — one that could cement the country’s status as a vital regional logistics hub.

U.S. Interest Returns

The government’s latest announcement comes just months after the Anaklia port project was presented to Peter Andreoli, a representative from the U.S. State Department’s Bureau of European and Eurasian Affairs, during his visit to Georgia.

The briefing brought together key figures from Anaklia Sea Port LLC, Georgian Railway, and the Maritime Transport Agency. The Ministry of Economy underscored Anaklia’s status as a strategic project and highlighted Georgian Railways’ role as a vital link in the Middle Corridor trade route.

Yet, not everyone sees the renewed focus as purely strategic. Former Defense Minister Tina Khidasheli argues that the government’s approach is motivated more by political bargaining than long-term vision.

“Georgian Dream has kept the Anaklia card in reserve to play when needed. They see the port as a bargaining chip with international partners. If genuine interest from the United States aligns with Georgian Dream’s political objectives, Anaklia becomes important to them. What does not concern Georgian Dream is Anaklia’s geopolitical significance,” Khidasheli told Batumelebi following Andreoli’s visit.

What is the landlord model

The landlord model is one of the world’s most common forms of port management.

Under this system:

  • The state owns the land, maritime infrastructure and strategic assets;
  • The government regulates and develops the port;
  • Private companies lease terminals, invest in equipment and buildings, and operate cargo handling activities;
  • Ownership remains public, while commercial operations are carried out by private operators.

Governments often use this model to retain control over strategically important infrastructure while attracting private investment and operational expertise.

This model is used by many of the world’s busiest ports, including the Port of Rotterdam in the Netherlands, the Port of Antwerp-Bruges in Belgium, the Port of Hamburg in Germany, and the Port of Singapore. It is designed to combine public control over strategic infrastructure with private-sector investment and operational expertise.

Anaklia: A Timeline

2010 – President Mikheil Saakashvili unveils an ambitious plan to transform Anaklia into Georgia’s first deep-sea port and to build the new city of Lazika, aiming to establish the Black Sea town as a major regional logistics hub.

2012 – After the Georgian Dream party comes to power, both the Anaklia and Lazika projects are shelved—along with many other initiatives of the previous government.

2016 – Georgian Dream revives Anaklia as the “Project of the Century.” The government awards the contract to the Anaklia Development Consortium (ADC), a Georgian-American partnership led by TBC Holding and U.S.-based Conti International, together with British, Dutch, and Bulgarian partners.

2019 – Prosecutors launch a money-laundering investigation against TBC founders Mamuka Khazaradze and Badri Japaridze. The consortium denounces the case as politically motivated, arguing it undermined investor confidence. In August, U.S. partner Conti International pulls out of the project.

2020 – The government terminates the investment agreement, citing ADC’s failure to secure financing. The consortium accuses the government of deliberate sabotage. ADC pursues international arbitration, but in 2024, the government ultimately prevails. Construction remains frozen.

2024 – The government selects a Chinese-Singaporean consortium led by China Communications Construction Company (CCCC) as the sole final bidder to acquire a 49% stake in Anaklia. That same year, Belgian dredging firm Jan De Nul is awarded the contract to build the port’s maritime infrastructure.

2024–2026 – Negotiations with the Chinese consortium stall, and no final investment agreement materializes—fueling speculation about the project’s future.

July 2026 – The government abandons the previous ownership model and announces that Anaklia will be built under the landlord model. The state will keep 100% ownership of the core maritime infrastructure, while multiple international operators will lease and manage the terminals. The first ship is now expected to dock in 2029.

U.S. Diplomats Visit Georgia Port Project as Sole Chinese–Singaporean Bid Awaits Award

კუპატის მწარმოებელს საქმიანობა შეუჩერეს – „გამოვლინდა გაურკვეველი წარმომავლობის ხორცი“

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით ხორცპროდუქტების არალეგალურ წარმოებას საწარმოო პროცესი შეუჩერეს.

„სურსათის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონის ინსპექტორებმა, არაგეგმური შემოწმების ფარგლებში ხორცისა და ხორცპროდუქტების არალეგალური წარმოება გამოავლინეს.

ფიზიკური პირი ნ.თ. [მისამართი: აბაშა, სოფ. მარანი] ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე ახორციელებდა ხორცის და ხორცპროდუქტების [კუპატი] წარმოება-რეალიზაციას, მათ შორის, ონლაინ პლატფორმების გამოყენებით.

შემოწმებისას გამოვლინდა სხვა კრიტიკული შეუსაბამობები და გაურკვეველი წარმომავლობის ხორცი. მეწარმე დაჯარიმდა და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი რეგისტრაციამდე.“ – აცხადებს სააგენტო.

 

რუსეთის და უკრაინის სამხედრო დანაკარგები ომში – 10 ივლისი

უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 10 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:

  • ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 416 280 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 460. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
  • ტანკი – 12 108 ერთეული [+1]
  • ჯავშანტექნიკა – 24 912 ერთეული [+6]
  • საარტილერიო სისტემა – 45 680 ერთეული [+52]
  • MLRS – 1 923 ერთეული [+1]
  • საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 481 ერთეული [+2]
  • თვითმფრინავი – 437 ერთეული [+0]
  • ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
  • უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 400 631 ერთეული [+1 868]
  • სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 865 ერთეული [+8]
  • გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
  • წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
  • მანქანები და საწვავის ავზები – 118 249 ერთეული [+339]
  • სპეცტექნიკა – 4 402 ერთეული [+0]
  • ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 887 ერთეული [+0]

უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.

უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:

  • 670 თვითმფრინავი
  • 283 ვერტმფრენი
  • 117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
  • 651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
  • 27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
  • 1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
  • 33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
  • 55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა

ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.

ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.

—

რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.

ამავე თემაზე:

უკრაინის გენშტაბი: აზოვის ზღვაში რუსეთის 12 ტანკერს დავარტყით

ფრონტზე რუსების წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა – სირსკი

ვინ არის კაცი, რომელსაც ზელენსკიზე მაღალი რეიტინგი აქვს და „მადიარის ჩიტები“ შექმნა

 

მთავარი ფოტო: უკრაინის გენშტაბი/facebook

„ჰოლანდიური სახლი“ ბათუმის მერიამ 2044 წლამდე გაასხვისა – ქონება აუქციონზე არ გაუტანიათ

ბათუმში, სანაპიროსთან ახლოს, შერიფ ხიმშიაშვილის #12-ში ე.წ. ჰოლანდიური სახლი და მასთან დაკავშირებული 501 კვ.მეტრი მიწის ნაკვეთი, 2044 წლამდე გაასხვისა ბათუმის მერიამ. საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ქონება აუქციონზე არ გაუტანიათ, მოაღნაგეს ხელშეკრულება გაუგრძელეს [აღნაგობის ხელშეკრულებას აფორმებდნენ, როცა მიწის ნაკვეთზე შენობაც დგას].

მონიშნულია ე.წ. ჰოლანდიური სახლი ბათუმში

ამ ეტაპზე უცნობია, თუ შეიცვალა შეთანხმების პირობები და რა გადასახადებს იხდის მოაღნაგე ბიუჯეტში ქონებით სარგებლობის სანაცვლოდ – ეს ინფორმაცია საჯარო მონაცემებში ასახული არ არის. წესით ხელშეკრულების ვადის გაგრძელებაზე საკრებულოსაც უნდა ემსჯელა.

თუმცა, მერია ამ თემაზე კითხვებს ჯერ არ პასუხობს.

ბოლო წლებში, ბათუმის მერიამ მუნიციპალური ქონების მართვის პოლიტიკა ერთი შეხედვით გაამკაცრა – განსაკუთრებით მათ მიმართ, ვისაც ხელშეკრულების ვადა გაუვიდა, თუმცა მუნიციპალური ქონებით მაინც სარგებლობდა.

არის გამონაკლისები, ვისაც ვადა გაუვიდა და მაინც სარგებლობს ქონებით. არიან ისეთები, ვისაც გასულ წლებში გაფორმებული ხელშეკრულების ვადა გაუვიდა, მაგრამ უპრობლემოდ გაუგრძელეს, მათ შორის არის თემურ თხილაიშვილიც [როგორც დოკუმენტებშია მითითებული, მისი უფლებამონაცვლე დავით შამილაძეა].

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, თემურ თხილაიშვილი მერიის მოაღნაგეა 2006 წლიდან, 2024 წელს კი მას აღნაგობის ხელშეკრულება 2044 წლამდე გაუგრძელეს. დოკუმენტების მიხედვით ირკვევა ისიც, რომ 2006 წელს, როდესაც მერიამ ეს მიწის ნაკვეთი იჯარით გასცა, აქ შენობა არ იდგა.

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, ხიმშიაშვილის ქუჩის #12-ში მდებარე ჰოლანდიური სახლი თემურ თხილაიშვილის აქვს სარგებლობაში. 

საჯარო რეესტრის 2016 წლის ამონაწერის მიხედვით, კომპანიას 19-წლიანი ხელშეკრულება ჰქონდა, შესაბამისად ვადა ზუსტად 2024 წელს ეწურებოდათ.

მოძალადე პოლიციელი, ირაკლი დგებუაძე შსს-ში ახალ თანამდებობაზე დანიშნეს

მოძალადე პოლიციელი, ირაკლი დგებუაძე ახალ თანამდებობაზე დანიშნეს: ამიერიდან ის თბილისის პოლიციის დეპარტამენტში, დეტექტივების მთავარ სამმართველოს უხელმძღვანელებს. აქამდე ის 6 თვის განმავლობაში ცენტრალურ კრიმინალურ პოლიციაში, ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარი სამმართველოს უფროსი იყო. იქამდე, ცოტა ხნას კრიმინალურ პოლიციაში, საერთაშორისო თანამშრომლობის ცენტრის ხელმძღვანელობდა.

ბოლო 10 თვეში, ბათუმის პოლიციის სამმართველოდან წასვლის შემდეგ მან სამი სხვადასხვა თანამდებობა შეიცვალა.

დგებუაძე ბათუმის პოლიციის სამმართველოს უფროსი იყო, როცა დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭეს „ბათუმელებისა“ და ნეტგაზეთის დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის საქმეზე. ის ამტკიცებდა, რომ მზია ამაღლობელის მიერ სილის გაწვნის შედეგად მას ლოყა გაუწითლდა და ეტკინა.  „ბათუმელების“ მიერ გადაღებულ ვიდეოკადრებში ჩანს, რომ მზია ამაღლობელს დაკავების დროს ირაკლი დგებუაძე აგინებს და ემუქრება.

ინციდენტი 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს, ბათუმის პოლიციის სამმართველოსთან მოხდა. ამ დღეს უწყვეტი პროევროპული აქციების არაერთი მონაწილე დააკავეს ადმინისტრაციული წესით – საპროტესტო სტიკერის გაკვრის და პოლიციელის მოწოდებაზე დაუმორჩილებლობის საბაბით. მათი დიდი ნაწილი დაკავების შემდეგ ძალადობასა და არაადამიანურ მოპყრობაზე საუბრობს, მათ შორის, პირადად ირაკლი დგებუაძის მხრიდან.

ირაკლი დგებუაძემ ფიზიკური ძალადობა სცადა და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა მზია ამაღლობელსაც – დაკავების შემდეგ პოლიციის დეპარტამენტის შენობაში ირაკლი დგებუაძემ მას სახეში შეაფურთხა, ასევე არ აძლევდა წყლის დალევის და ტუალეტით სარგებლობის საშუალებას. პოლიციის უფროსის მხრიდან არაადამიანური მოპყრობის შემთხვევა პროკურატურამ არ გამოიძია.

ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწნის გამო მზია ამაღლობელს ბრალი პოლიციელზე თავდასხმის მუხლით წარუდგინეს. 9-თვიანი განხილვის შემდეგ, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მას წარდგენილი ბრალი პოლიციელის საქმიანობაში ხელის შეშლის მიზნით მისთვის წინააღმდეგობის გაწევის მუხლით შეუცვალა და 2 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. მზია ამაღლობელი უკვე წელიწად-ნახევარია, რაც უკანონო პატიმრობაშია.

მისი ინტერესების დამცველმა იურისტებმა მზია ამაღლობელის სახელით უკვე 4 სარჩელი გააგზავნეს ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში.

___

ამავე თემაზე:

Inside Russia’s Shadow Fleet: The Hidden Risks for Georgian Seafarers

“There was a cracked pipe that should have been welded and properly repaired. Instead, they just covered it with a thick layer of paint. All that mattered was that the inspector took a quick look and said, ‘Yes, it’s been fixed,'” recalls Sandro (name changed), a young Georgian seafarer describing the most harrowing voyage of his life aboard one of Russia’s so-called shadow fleet tankers.

When Sandro signed on, he expected just another routine contract. Recruited by a local crewing agency, he knew nothing about the vessel’s technical record — or even its true destination.

The reality set in at the very first port. When the crew arrived in Belgium, they found the tanker under detention.

“We were stuck there for two months. Then we sailed straight to Ust-Luga in Russia. The ship wasn’t seaworthy at all — everything started breaking down along the way. Nobody tells you where you’re going in advance. We only learned we were headed to Ust-Luga after we boarded. Why would they tell you? They know you can’t turn back once you’re at sea,” Sandro says.

Before leaving port, the tanker should have undergone major repairs in dry dock. Instead, the owners cut corners. Specialized engineering work that should never have been attempted at sea was left to the crew.

“We were expected to make repairs out at sea — physically impossible tasks on a moving ship,” he recalls.

After loading sanctioned Russian oil, the decrepit tanker offloaded its cargo near Greece and then set course for Europe with empty tanks. That’s when the ordeal truly began. Entering the Bay of Biscay, infamous for its violent storms, the vessel — never built for such conditions — started to come apart.

“The Bay of Biscay destroys ships — and it nearly destroyed us. Sailing empty, the ship rolled even more violently. The hull cracked. It felt as if the entire vessel was coming down on us. We barely had any food and sometimes went hungry for days. Then, a fire broke out onboard. Nothing was working anymore,” Sandro remembers.

From shore, the company’s instructions were unchanging:

“They kept telling us: just make it to Spain somehow.”

When the all-Georgian crew finally reached a Spanish port, they made a collective decision that almost certainly saved their lives — they refused to sail any further.

“As soon as we docked, we declared the ship too dangerous to work on. We all signed a statement together. Even the captain, also Georgian, refused to give the order to leave port. We weren’t going anywhere,”Sandro says.

With no other choice, the shipowners released the crew from the hazardous vessel.

What would drive a young man who loved music, friends, and life on land far more than the sea into such a situation?

At the time, as he transported sanctioned Russian oil aboard a crumbling tanker, Sandro still had little understanding of what the shadow fleet truly was.

Life at sea became a relentless cycle. The natural rhythm of day and night vanished, replaced by a rigid schedule: six hours on, six hours off.

When asked why he took the job in the first place, Sandro doesn’t hesitate.

“Money. Just money — nothing else. But now I know that no amount of money is worth those conditions or that kind of work.”

What Is the Shadow Fleet?

After Russia’s full-scale invasion of Ukraine in 2022 and the imposition of sweeping Western sanctions, the Kremlin assembled the so-called “shadow fleet” — a vast network of tankers now essential for moving Russian oil beyond the reach of sanctions. Comprised mostly of aging vessels, the fleet routinely flouts international maritime standards. Tactics include switching off Automatic Identification System (AIS) signals, frequently changing flags of registration, hiding ownership, and ignoring basic safety regulations.

According to Razom We Stand, the shadow fleet had grown to 848 vessels by last year. Although the European Union, the United States, the United Kingdom, and their allies had sanctioned 621 individual tankers by the end of 2025, many blacklisted ships still load cargo at Russian ports undeterred — and the fleet keeps expanding.

From afar, Russia’s shadow fleet might seem a tale of sanctions, intrigue, and international cat-and-mouse. In Batumi, however, the reality is more personal: the city’s maritime economy relies on seafarers, and for many Georgian sailors, finding work has grown increasingly difficult.

As of June 2026, Georgia’s Maritime Transport Agency listed no job vacancies for the country’s 7,000-plus registered seafarers.

Against this bleak backdrop, Georgian sailors have become especially vulnerable to recruitment by the shadow fleet.

For this investigation, we interviewed five Georgian seafarers from a range of ranks and backgrounds. They report that pay aboard shadow fleet vessels is generally no better than on legitimate ships. Most who accept such risky work do so out of poverty, unemployment, limited English proficiency, or the hope of faster career advancement.

The Language Barrier and the “Unofficial Fee”

Mirza Putkaradze, now a chief mate on ocean-going vessels and an instructor at two maritime academies, began his career seventeen years ago as an ordinary deckhand. Today, he navigates some of the world’s largest 350,000-ton Very Large Crude Carriers (VLCCs). In his view, the greatest obstacles facing Georgian seafarers are inadequate English-language skills and weak foundational training.

Mirza Putkaradze

Putkaradze argues that without adequate English proficiency, a maritime diploma effectively isolates seafarers from the international job market. Many graduates fail their first interviews with reputable global shipping companies. Some give up the profession altogether; others resort to questionable practices — including paying for jobs aboard ships.

For Georgian seafarers seeking work in the global fleet, there are generally two paths.

The first is safe and transparent: major international shipping companies like V.Ships and Columbia operate offices in Batumi, recruiting and training seafarers directly — no middlemen required.

The second path goes through crewing agencies that act as intermediaries between seafarers and foreign employers. According to Putkaradze, weak oversight and lax regulation have allowed dubious practices to flourish. In theory, these agencies are paid by shipping companies to recruit crew. In practice, many demand payments from the seafarers themselves.

“Every time you join a ship, there’s an 80 to 90 percent chance you’ll have to pay — a month’s salary, or sometimes a third of it,” says Sandro, the young seafarer who ended up on a detained tanker after being recruited by a local agency.

This “unofficial fee” is more than just an unfair tradition — it’s illegal under international law.

Georgia ratified the Maritime Labour Convention (MLC), which came into force in February 2025. The convention explicitly prohibits recruitment agencies from charging seafarers job placement fees. Yet despite this legal obligation, the practice remains widespread in Batumi’s crewing offices.

As part of this investigation, we asked Georgia’s Maritime Transport Agency what mechanisms it has implemented to enforce the convention and how many agencies have been fined or warned for illegally charging recruitment fees. The agency did not respond to our requests for comment.

On 20 March 2026, the French Navy detained the oil tanker Deyna in the Mediterranean Sea on suspicion that it was part of Russia’s shadow fleet. Photo: EPA/Guillaume Horcajuelo

The Illusion of Fast Promotion and the Reputational Risks 

Finding work in the shadow fleet is relatively easy—international regulations are lax, and inspections are infrequent. For many seafarers, this creates the illusion of fast-track career advancement. They can add officer positions to their résumés without undergoing the rigorous interviews, assessments, or certification required by reputable international shipping companies.

“There’s almost nothing to do. It’s like a sealed tank — no one checks what’s inside. All that matters is the ship gets loaded and keeps moving. Nothing else matters,” says Mirza Putkaradze.

But serving on these vessels comes with serious risks.

“Where international rules don’t apply, there’s no guarantee you’ll make it home at the end of the voyage — instead of winding up in a foreign prison,” says the chief mate, who declined a similar job offer for exactly that reason.

Moreover, returning to legitimate shipping after working in the shadow fleet can be extremely difficult. Reputable companies routinely scrutinize employment histories. Because shadow fleet vessels operate without regular inspections or strict cargo controls, theft of oil and fuel is reportedly widespread.

Georgian involvement in the shadow fleet could have consequences far beyond individual reputations — it could undermine Georgia’s standing as a maritime nation.

The country has faced such a reputational crisis before: from 2010 to 2014, the European Union suspended recognition of Georgian maritime certificates after a fake diploma scandal — placing thousands of Georgian seafarers on a blacklist and shutting them out of the European shipping market for years.

Why Are the Unions Silent?

What happens when something goes wrong at sea and a seafarer needs institutional support? In theory, that’s when a trade union should step in. Yet, according to the Georgian seafarers interviewed for this investigation, the organization tasked with defending their rights is, in practice, almost invisible.

The problem begins with a lack of information. Respondents say Georgian trade unions have never publicly warned seafarers about the dangers of working on vessels in Russia’s shadow fleet.

Chief Mate Mirza Putkaradze notes that, unlike their Indian or Filipino counterparts — who know strong unions have their backs — Georgian seafarers are largely left to fend for themselves when crises arise. “I simply don’t see what leverage our trade union has to help us,” he says.

Container ship officer Luka Kogoshvili points to the Philippines as a model of how unions should work. There, he says, unions carefully vet shipping companies and can stop captains from arbitrarily dismissing crew members.

Sulo Chubinov

Third Officer Sulo Chebinov, who has worked for a German shipping company since 2021, says he’s never even heard of a Georgian union affiliated with the International Transport Workers’ Federation (ITF).

“I’ve never had any contact with seafarers’ unions. They may exist somewhere on paper, but whether they actually do their job is another question,” he told us.

Yet Georgia’s maritime union officially holds an ITF mandate. Second Officer Iakob Khalvashi says many crews don’t even know the names or contact details of union representatives. In his view, the problem is a lack of communication.

“If you’re not active on social media today, it’s as if you’re not speaking to the public at all,” Khalvashi says.

During this investigation, we requested an interview with Merab Chijavadze, the ITF’s representative in Georgia, but received no response.

We also sent questions to Georgia’s Maritime Transport Agency about the risks facing Georgian seafarers working in the shadow fleet and what measures are being taken to address them. We will update this article if the agency responds.

The Real Cost: Abandonment, Prison — and Drone Strikes

Container ship officer Luka Kogoshvili has never served on a shadow fleet vessel — but he came dangerously close. While entering port aboard a German-operated ship, he watched authorities detain a tanker suspected of sanctions evasion.

“A tanker was detained right beside us for transporting sanctioned Iranian oil with forged documents,”recalls the chief mate, who is accustomed to the strict oversight of the international shipping system.

Watching the incident unfold from the safety of a regulated environment convinced him that the shadow fleet carries extraordinary risks. In his view, the greatest danger is the total absence of accountability.

“These people are sitting on a ticking time bomb. No one knows what might happen, where they’ll be detained, or how things will unfold. A ship can be seized, and there’s no one to help the crew. Most crewing agencies and companies in the shadow fleet are unlicensed, so there’s no one you can hold accountable. These Georgian seafarers are effectively on their own.”

According to the International Transport Workers’ Federation (ITF), the number of seafarers abandoned aboard ships hit a record high in 2025 — 6,223 crew members stranded on 410 vessels, marking the sixth consecutive annual increase. They were collectively owed $25.8 million in unpaid wages; trade unions managed to recover only $16.5 million.

Most alarming, however, is the shadow fleet’s disproportionate role. A January 2026 Lloyd’s List study found that 66% of abandoned tankers belonged to the shadow fleet, even though it makes up only 20% of the world’s tanker fleet.

In other words, a seafarer on a shadow fleet vessel is more than three times as likely to be abandoned by their employer.

But the risks go far beyond financial loss: shadow fleet crews also face serious legal jeopardy.

Consider the case of 47-year-old Georgian captain Avtandil Kalandadze. According to the U.S. Department of Justice, Kalandadze captained a shadow fleet tanker carrying Iranian and Venezuelan oil. He pleaded guilty in a U.S. federal court after refusing to comply with Coast Guard orders during a weeks-long pursuit from the Caribbean to the North Atlantic. He now faces prosecution in the United States.

Yet even imprisonment may not be the greatest danger. Sanctioned vessels on covert routes are increasingly being targeted at sea.

Several such incidents occurred in late 2025 alone. On 27 November, the tanker Mersin was hit by an explosion off the coast of Senegal. The next day, Ukrainian Sea Baby naval drones damaged two sanctioned vessels near the Turkish coast. On 2 December, the tanker Midvolga 2 — transporting sunflower oil from Russia to Georgia — was struck about 129 kilometers off Turkey’s coast.

For crews aboard the shadow fleet, the risks go far beyond sanctions: they include abandonment, criminal prosecution — and, increasingly, being caught in the crossfire of modern warfare.

Sixty Minutes to Save Yourself: Personal Responsibility in the Absence of Protection

Iakob Khalvashi, a second officer on chemical and oil tankers, never dreamed of going to sea as a child. Only after his first voyage at 19 did he discover something unexpected: the strict routine of life on board brought him a rare mental calm and space for reflection.

Once a ship leaves port, geopolitics stays ashore. Khalvashi approaches the shadow fleet not from a moral standpoint, but from a practical one.

“No one asks where the cargo comes from or where it’s headed. For a seafarer, what matters most are the conditions on board, the salary, and the contract terms,” he says.

This pragmatic perspective leads him to reject the idea of an inevitable “information vacuum.” Khalvashi doesn’t advocate for banning anyone from shadow fleet work—what matters, he says, is that seafarers make truly informed decisions. In the absence of real institutional protection, that responsibility falls largely on the individual — and increasingly, on digital research.

The necessary information isn’t available in one user-friendly place, and verifying a ship’s background takes effort. But Khalvashi insists that anyone genuinely interested can find the essential facts in about an hour.

Those 60 minutes, he says, could determine a seafarer’s future: whether they serve on the bridge of a reputable international vessel—or become another invisible part of the shadow fleet.

Ironically, that same invisibility is the shadow fleet’s greatest weapon.

Third Officer Sulo Chebinov explains how this information gap works in practice:

“Before entering territorial waters, they switch the AIS [Automatic Identification System] back on. Everything else is already wiped—the ship’s name, its flag, ownership records. The real picture is deliberately hidden from the crew. A seafarer signs the contract, boards the vessel, and only discovers they’re transporting sanctioned cargo once they’re already at sea. By then, there’s no way back. No one is coming to take you home from the middle of the ocean.”

Yet personal responsibility alone can’t solve the problem.

Khalvashi believes the industry lacks a transparent, publicly accessible registry. Rather than just a list of licensed crewing agencies, he says, seafarers need a platform showing how many people each agency has placed, the average salaries offered, and whether there have been complaints against particular companies.

Chebinov believes the government could do more, even before such a registry exists.

“The state should take responsibility. Since it already has a database with our personal information, it could at least send SMS alerts warning seafarers about the risks. Everyone should have the chance to understand exactly what they’re signing up for — ending your career, or ending up blacklisted, is a very real danger.”

Until the industry is more transparent and Georgian seafarers receive real institutional protection, survival at sea will continue to depend largely on personal judgment.

No one knows the cost of that vulnerability better than Sandro.

After surviving the storm in the Bay of Biscay, Sandro decided to give the sea one more chance. But on his next voyage, in the Israeli port of Haifa, he learned he’d be living in the very cabin where—just a day earlier—the body of another Georgian seafarer had lain after suffocating inside a cargo tank. The young man died while performing work demanded by shipowners—work that was outside his professional duties.

“I lasted one month in that cabin, and then I left,” Sandro recalls. So far, it has been his last voyage in international waters.

__
Cover photo: A vessel sailing under the Syrian flag off the coast of southern Sweden, believed to be part of Russia’s shadow fleet. May 2026. Photo: EPA/Johan Nilsson

 

არაბულ კომპანიას გონიოში 258,8 ჰექტარ ტერიტორიას უზუფრუქტით გადასცემენ

კომპანია „იგლ ჰილს საქართველომ“ საჯარო რეესტრს გონიოს ყოფილი სამხედრო პოლიგონის ტერიტორიასა და მიმდებარე ნაკვეთებზე უზუფრუქტის უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით მიმართა.

ამ ნაკვეთების საერთო ფართობი 2 588 888 კვადრატული მეტრია [258,8 ჰექტარი]. „Eagle Hills-სთან თანამშრომლობის ფარგლებში“ კი გონიოსთან, ზღვისპირას მდებარე ეს მიწის ნაკვეთები, მათ შორის ყოფილი სამხედრო პოლიგონის ტერიტორიაც სახელმწიფოს საკუთრებაში აჭარის მთავრობამ გადასცა უსასყიდლოდ 2025 წელს.

2026 წლის 6 ივლისს „იგლ ჰილს საქართველოს მიერ“ გონიოს ნაკვეთებზე უზუფრუქტის რეგისტრაციის მოთხოვნით საჯარო რეესტრში ოთხი განცხადებაა შეტანილი. რეესტრმა გადაწყვეტილება 11 ივლისამდე უნდა მიიღოს.

„იგლ ჰილს საქართველოზე“ უზუფრუქტით გადასაცემი 258,8 ჰექტარი ტერიტორია ჭოროხის დელტაში / მონიშნულია წითელი ფერით.

შპს „იგლ ჰილს საქართველოს“ წილის 66,67 პროცენტის მესაკუთრეა შპს „იგლ ჰილს დეველოპმენტ ჰოლდინგს ლიმიტედ“[არაბთა გაერთიანებული საემიროები], ხოლო წილის 33,33 პროცენტი სახელმწიფოს ეკუთვნის [ამ წილის მმართველი კი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროა].

ამ დროისთვის უცნობია რამდენი წლით და რა პირობებით გადაეცემა არაბულ-ქართულ კომპანიას უზუფრუქტით ნაკვეთები ბათუმში[გონიოში], თუმცა, თბილისთან, კრწანისის პარკისა და მიმდებარე ტერიტორიები ამავე კომპანიაზე 2 წლით არის გადაცემული.

თბილისსა [კრწანისის პარკი] და ბათუმში [გონიოს ყოფილი პოლიგონი] „ოცნების“ მთავრობას არაბული „იგლ ჰილსის“ საინვესტიციო პროექტების განხორციელება აქვს დააანონსებული.

„იგლ ჰილსის“ პროექტი გონიოში / რენდერი

არაბულ კომპანიასთან გაფორმებული ხელშეკრულებები „ოცნების“ მთავრობამ გაასაიდუმლოვა.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრის განცხადებით „თბილისსა და ბათუმში „იგლ-ჰილსის“ პროექტი ხორციელდება არასაკმარისი გამჭვირვალობის პირობებში, გარემოსდაცვით ინფორმაციაზე წვდომა შეზღუდულია, მასში არ მონაწილეობს საზოგადოება, ხოლო პროექტთან დაკავშირებული ხელშეკრულებები და დოკუმენტაცია კომერციულ საიდუმლოებად არის გამოცხადებული, რაც კანონს და საჯარო ინტერესს ეწინააღმდეგება“.

ვრცლად: „იგლ-ჰილსის“ ხელშეკრულებების გასაიდუმლოება კანონსა და საჯარო ინტერესს ეწინააღმდეგება – SJC

გონიოს ნაკვეთებთან დაკავშირებით საჯარო რეესტრში წარდგენილია ასევე „საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 27 თებერვლის N453 განკარგულება“, თუმცა აღნიშნული განკარგულებაც გასაიდუმლოებულია. მთავრობის ოფიციალურ საიტზე ეს განკარგულება დღემდე არ არის გამოქვეყნებული.

2026 წლის 27 თებერვლის N453 განკარგულება მთავრობის ოფიციალურ საიტზე ამ დრომდე [9.07.2026] არ არის გამოქვეყნებული
ირაკლი კობახიძის განცხადებების მიუხედავად, რომ მთავრობის ყველა გადაწყვეტილებას საჯაროდ აქვეყნებენ, „ბათუმელების“ გადამოწმებით აღმოჩნდა, რომ „ოცნების“ მთავრობა ათობით განკარგულებას მალავდა და მალავს [მარტო მიმდინარე წელს 20-ზე მეტი განკარგულება არ არის გასაჯაროებული, მათ შორის ზემოთ აღნიშნული N453 განკარგულებაც].

ამ თემაზე: კობახიძემ 61 განკარგულება დამალა ბოლო 1 წელში

ბათუმში, გონიოს ყოფილი სამხედრო პოლიგონისა და მიმდებარე ტერიტორია შედის ზურმუხტის ქსელის „ჭოროხის დელტას“ [საიტის] საზღვრებში და მას ბერნის კონვენცია იცავს.

საქართველოს ასოცირების შეთანხმებითაც აქვს ვალდებულება შექმნას და დაიცვას ზურმუხტის ტერიტორია. არაბული საინვესტიციო პროექტის გამო კი მთავრობა, „საჭიროების შემთხვევაში“, ზურმუხტის ქსელის ტერიტორიის საზღვრის კორექტირებასაც განიხილავს.

ვრცლად ამ თემაზე:

რას ცვლიან არაბული ინვესტიციის გამო ჭოროხის დელტაში – ინტერვიუ

 

როგორ აღინიშნება „ევროპის დღე“ ბათუმში 11 ივლისს – ღონისძიებების აფიშა 

2026 წლის 11 ივლისს ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში ევროპის დღეს ბათუმში აღნიშნავს.

შეხვედრა სახელწოდებით – „ჩემი ევროპა, ჩემი მომავალი“, 11 ივლისს, დღის 12:00 საათიდან, სასტუმრო „ჰილტონ ბათუმში“ გაიმართება და მასზე დასწრება ნებისმიერ მსურველს უფასოდ შეეძლება.

საინტერესო გამოფენები, პრაქტიკული ვორქშოფები, დისკუსიები და კულტურული აქტივობები არასრული ჩამონათვალია იმ ღონისძიებებისა, რაც ევროპის დღეზე მისულებს დაგხვდებათ.

ამ დღეს გამართული ყველა ღონისძიების მიზანია გაეცნოთ, როგორ აგრძელებს ევროკავშირი ადამიანების, თემებისა და ბიზნესის მხარდაჭერას მთელი საქართველოს მასშტაბით.

„ევროპის დღის“ ძირითად ღონისძიებამდე ერთი ადრე, 10 ივლისს, 17:00 საათზე, ბათუმის „კავეა გრანდ მოლის“ კინოთეტრში, ლატვიელი რეჟისორის, გინტ ზილბალოდისის ოსკაროსანი ანიმაციური ფილმის, FLOW-ს ჩვენებით „ევროპული კინოტური“ გაიხსნება, ხოლო 19 საათზე რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის დოკუმენტურ ფილმს – „დედა-შვილი ანუ ღამე არ არის არასდროს ბოლომდე ბნელი“ – ნახავთ.ფილმის ჩვენებას რეჟისორი ლანა ღოღობერიძეც დაესწრება.

„ევროპული კინოტური“ 10 ივლისიდან 10 ოქტომბრამდე საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში წარადგენს ქართულ და ევროპულ ფილმებს.

რაც შეეხება 11 ივლისს ბათუმში, გარდა სასტუმრო „ჰილტონ ბათუმისა“, „ევროპის დღის“ ფარგლებში გასხვავებული პროგრამა იქნება წარმოდგენილი შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წინ, სადაც საშუალება გექნებათ ჩაერთოთ ევროკავშირის პარტნიორების მიერ ორგანიზებულ სხვადასხვა აქტივობაში.

„ევროპის დღის“ საზეიმო აღნიშვნა ბათუმის ბულვარში, შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მახლობლად, ღია ცის ქვეშ გამართული კონცერტით დასრულდება, სადაც ქართული ბენდი Mechanical Rainbow-ი და გერმანიაში მოღვაწე ცნობილი ქართველი მომღერალი, ნათია თოდუა იმღერებენ.

ღონისძიებაზე დასასწრებად მედიის წარმომადგენლებისთვის სავალდებულოა წინასწარი რეგისტრაცია.

აკრედიტაციის მისაღებად გადადით ბმულზე.

 

ნახეთ ბათუმის „ევროპის დღის“ აფიშა

ევროპის გუნდი (TEAM EUROPE) – ეწვიეთ ინტერაქციულ სივრცეს, სადაც ევროკავშირის წევრი ქვეყნების საელჩოები წარმოგიდგენენ იდეებს, გამოგონებებსა და აღმოჩენებს, რომლებიც ევროპამ მსოფლიოს აჩუქა და რომელმაც თანამედროვე სამყარო შექმნა.

ევროკავშირის პროექტები – პარტნიორობის 30 წელზე მეტი – გაეცანით ევროკავშირსა და საქართველოს შორის თანამშრომლობის სამ ათწლეულს რეალური ისტორიების, გამოცდილების გაზიარების, ინტერაქციული თამაშების, საინტერესო ინსტალაციების და აქტივობების საშუალებით.

Live პოდკასტი „ჩემი ევროპა, ჩემი მომავალი“ – დაიკავეთ ადგილი პოდკასტის სტუდიაში და გახდით საინტერესო საუბრების ნაწილი ევროპის, საქართველოსა და საერთო მომავლის შესახებ. თქვენ მხოლოდ მსმენელი კი არა, დიალოგის მონაწილეც გახდებით.

მწვანე კუთხე – აღმოაჩინეთ ნივთების ხელახალი გამოყენების, შეკეთებისა და განახლების პრაქტიკული გზები. გაეცანით, როგორ მუშაობენ ევროკავშირი და საქართველო ერთად უფრო მწვანე მომავლისთვის პრაქტიკული ვორქშოპების მეშვეობით, რომლებიც გარემოსდაცვით იდეებს სახალისოსა და ხელშესახებ ხდის.

პრაქტიკული ფოტოგრაფიის ვორქშოპი – იმუშავეთ რეალურ ღონისძიებაზე პროფესიონალი ფოტოგრაფების მენტორობით. შეიძინეთ გამოცდილება, დახვეწეთ ხედვა და აღბეჭდეთ „ევროპის დღე“ საკუთარი ობიექტივით.

VR მოგზაურობა – გაიკეთეთ ვირტუალური რეალობის სათვალე და იმოგზაურეთ ევროპის 20-ზე მეტ ქალაქში.

საბავშვო თეატრი „გაფუჭებული ტელეფონი“ – „თამაშობანას“ სახალისო და ინტერაქციული სპექტაკლი, რომელიც სპეციალურად ახალგაზრდა მაყურებლისთვისაა შექმნილი.

ცოდნის ბორბალი – შეამოწმეთ თქვენი ცოდნა ევროკავშირისა და მისი წევრი ქვეყნების შესახებ ჩვენს ინტერაქციულ ვიქტორინაში და მოიგეთ პრიზები!

 მთავარი სცენა – მოუსმინეთ სასკოლო ანსამბლების, გუნდებისა და ნიჭიერი ადგილობრივი მოსწავლეების ცოცხალ შესრულებას მთელი დღის განმავლობაში.

კონცერტი ბულვარში, უნივერსიტეტთან – 18:00 – 18:30 – ნათია თოდუა; 19:00 – 20:30 – Mechanical Rainbow

თხილის ბაღები ხმება, რა უნდა გააკეთოს ფერმერმა – სამინისტრომ სუფსიდიები გააუქმა, მაგრამ რეკომენდაციები გამოსცა

„დასავლეთ საქართველოს თხილის მწარმოებელ რეგიონებში სულ უფრო ხშირად ფიქსირდება თხილის უეცარი ხმობის შემთხვევები, რომელიც ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად იქცა ფერმერებისთვის. სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მიერ ჩატარებული კვლევების მიხედვით, დაავადება კომპლექსური ხასიათისაა,“ – აღნიშნულია სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის ახალ რეკომენდაციებში.

ეს საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს უწყებაა. სამინისტრომ წელს მეთხილეებისთვის სუბსიდია გააუქმა. იმ ფონზე, როცა თხილის ბაღები დასავლეთ საქართველოში მასობრივად ნადგურდება და წელს მოსავლის უპრეცედენტოდ მცირე მოსავალი იქნება, „ოცნების“ მთავრობამ გამოსცა რეკომენდაციები: რა უნდა გააკეთოს ფერმერმა, რომ უშველოს თხილის ბაღს.

სამინისტროს რეკომენდაციებში ნათლად ჩანს, რამდენად გაეზარდათ ხარჯი მეთხილეებს. კრიზისულ ვითარებაში ჩავარდნილი მეთხილეები ვეღარ იღებენ სუბსიდიას, რასაც „ოცნების“ მთავრობა 2023-2025 წლებში გასცემდა.

„მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ბაქტერიული დაავადებები – ბაქტერიული კიბო (Pseudomonas avellanae) და ბაქტერიული სიდამწვრე (Xanthomonas arboricola), თუმცა დაავადების გავრცელებას ხელს უწყობს მცენარის დასუსტება, კლიმატური ცვლილებები, გვალვა, ჭარბტენიანობა, ნიადაგის მაღალი მჟავიანობა და სხვა ბიოტური თუ აბიოტური სტრესფაქტორები.

თხილის უეცარი ხმობის დამახასიათებელი სიმპტომებია: მცენარის ფოთლების გაყვითლება მუქი ნეკროზული ყავისფერი ლაქებით, ტოტებზე ვერტიკალური ნახეთქები, ჭკნობის და ხმობის ნიშნებით, ტოტის ჰორიზონტალურ გადანაჭერზე ღეროს გულის (ქსილემის) გამუქება, შტამბზე კორძებით შემოსაზღვრული ნახეთქები, სპეციფიკური ლაქები და სხვა.

როგორ შევამციროთ თხილის უეცარი ხმობის განვითარების რისკი?

➡️ თხილის ნარგაობაში მნიშვნელოვანია მაღალი აგროტექნიკური ფონის უზრუნველყოფა, რაც მოიცავს: ნიადაგის pH-ის კორექტირებას მაღალი მჟავიანობის შემთხვევაში, ნიადაგის ანალიზზე დაფუძნებულ დაბალანსებულ განოყიერებას, ორგანული და მინერალური სასუქების მიზნობრივ გამოყენებას, ფოთლოვან კვებას, მცენარეთა ინტეგრირებული (ფიტოსანიტარული, ბიოლოგიური და ქიმიური) დაცვის ღონისძიებების განხორციელებას და ყველა მოვლითი აგროღონისძიების აგროვადებში ჩატარებას.

➡️ სარეველების კონტროლი, როგორც რიგთაშორისებში, ისე მცენარეებს შორის. რეკომენდებულია მექანიკური გათიბვა განათიბის ადგილზე დატოვებით, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში, კონტაქტური ჰერბიციდების გამოყენება.

➡️ აუცილებელია სადრენაჟო-წყალშემკრები სისტემის გამართვა, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში ახალი სადრენაჟო არხების მოწყობა. გვალვიან პერიოდში რეკომენდებულია მცენარის მორწყვა შესაძლებლობის ფარგლებში.

➡️ დასუსტებული მცენარეები ზაფხულის განმავლობაში უნდა მოინიშნოს, რათა გასხვლისას ცალკე დამუშავდეს.

➡️ საშემოდგომო-საგაზაფხულო გასხვლის დროს სამუშაოები რეკომენდებულია დაიწყოს დაავადებული ბუჩქებიდან. დაზიანებული დედა-ტოტები უნდა ამოიჭრას, ბაღიდან გაიტანოს და განადგურდეს.

➡️ საბაღე ინსტრუმენტები ყოველი დაზიანებული მცენარის შემდეგ უნდა დამუშავდეს 70%-იანი სპირტით, სხვა სადეზინფექციო ხსნარით ან სანთებელას ალზე გადატარებით. დეზინფექცია აუცილებელია ყოველ ახალ მცენარეზე გადასვლისას.

➡️ გასხვლის შემდეგ მცენარეები უნდა დამუშავდეს სპილენძის შემცველი პრეპარატებით, ეტიკეტზე მითითებული დოზირების შესაბამისად.

➡️ ფოთოლცვენის დაწყებისას (50–70%) აუცილებელია სპილენძის შემცველი ფუნგიციდების გამოყენება. რეკომენდებულია სპილენძის შემცველი პრეპარატების ორჯერადი შესხურება შემოდგომით და ორჯერადი შესხურება ადრე გაზაფხულზე, ეტიკეტზე მითითებული დოზირებით.

➡️ უნდა შეიზღუდოს რიგთაშორისებში ნიადაგის მოხვნა და კულტივაცია, რათა თავიდან იქნეს აცილებული დაავადების გავრცელება დაზიანებული ფესვების ნაწილებით.

➡️ იმ ბაღებში, სადაც დაავადების ძლიერი კერებია და ბუჩქები მთლიანად გამხმარია, ხოლო ახალი ამონაყრები აღარ ვითარდება, მცენარეები აუცილებელია მთლიანად ამოიძირკვოს და განადგურდეს.

➡️ აუცილებელია ამბროზიის ხოჭოს (Anisandrus dispar) და შავი ხარაბუზას (Oberea linearis) სისტემატიური კონტროლი, რათა შემცირდეს ბაქტერიის გავრცელების ალბათობა.

➡️ სავეგეტაციო პერიოდში უნდა შეიზღუდოს სისტემური ჰერბიციდების (გლიფოსატი) გამოყენება.

📌რა უნდა გააკეთოს ფერმერმა, თუ თხილის უეცარი ხმობის პირველი ნიშნები უკვე გამოვლინდა?

თხილის უეცარი ხმობით დაზიანებული მცენარეების სრულად განკურნება რთულია, რადგან პათოგენი სისტემურად ვრცელდება მცენარის ქსოვილებში, აზიანებს როგორც ქსილემას, ისე ფლოემას. გარდა ამისა, დასუსტებულ მცენარეებს ხშირად ემატება სხვა ტრაქეომიკოზური სოკოვანი დაავადებები, როგორიცაა ბოტრიოსფერია და ვერტიცილიოზი. თუმცა დროული ღონისძიებების გატარებით შესაძლებელია დაავადების გავრცელებისა და მიყენებული ზიანის მნიშვნელოვნად შემცირება.

თუ დაავადების პირველი ნიშნები უკვე გამოვლინდა, რეკომენდებულია:

➡️ მცენარის ზედა ნაწილში ფოთლების სწრაფი გაუფერულების, შეყვითლებისა და ჭკნობის შემთხვევაში რეკომენდებულია მცენარის გადაჭრა 90–110 სმ-ის სიმაღლეზე, ხოლო გადაჭრილი ადგილის დამუშავება 2–3%-იანი სპილენძის შემცველი პრეპარატით.

➡️ მთლიანად დაზიანებული მცენარე და მისი ნაწილები უნდა გაიტანოთ ბაღიდან და გაანადგუროთ. თუ მცენარე უკვე სრულად გამხმარია, მისი ამოძირკვისას განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რათა ბაქტერია არ გავრცელდეს.

➡️ სეტყვის, წაყინვის ან სხვა მექანიკური დაზიანების შემდეგ რეკომენდებულია მცენარეების პროფილაქტიკური დამუშავება სპილენძის შემცველი პრეპარატებით. დამატებით შესაძლებელია ამინომჟავების შემცველი ბიოპრეპარატების გამოყენება, თუმცა მათი სპილენძის შემცველ პრეპარატებთან შერევა დაუშვებელია.

➡️ დაავადებულ მცენარეებზე მუშაობისას სეკატორები და სხვა საჭრელი იარაღები ყოველი გამოყენების შემდეგ დაამუშავეთ 70%-იანი ეთანოლის ხსნარით ან სანთებელას ალზე გადატარებით, რათა შემცირდეს ბაქტერიის გავრცელების რისკი.

➡️ რეკომენდებულია ნიადაგის მჟავიანობის განეიტრალება შესაბამისი საშუალებების – კირის, დოლომიტის, დეფეკატი ტალახისა და სხვ. გამოყენებით.

➡️ დაავადების პირველი ნიშნების გამოვლენის შემდეგ რეკომენდებულია თხილის ბუჩქისა და ფესვთა სისტემის დამუშავება 7-10-დღიანი ინტერვალით, 3-4-ჯერ, ფართო სპექტრის ბაქტერიციდული მოქმედების სისტემური პრეპარატებით – უპირატესად სპილენძის შემცველი პრეპარატებით, ასევე ალუმინის ფოსეტილით, მეტალაქსილით და სხვა. პრეპარატები გამოიყენეთ ეტიკეტზე მითითებული დოზირების შესაბამისად (საორიენტაციოდ 50–100 გ/10 ლ წყალზე).

➡️ სასურველია ფესვთა სისტემის 1–2-ჯერ დამუშავება სისტემური ფუნგიციდების კომბინირებული ნაზავით (დიფენოკონაზოლი, ტებუკონაზოლი, კარბენდაზიმი და სხვა), ეტიკეტზე მითითებული დოზირების შესაბამისად (საორიენტაციოდ 5–10 მლ/10 ლ წყალზე).

➡️ ბიოორგანული მეთოდებიდან რეკომენდებულია Bacillus amyloliquefaciens-ის (ყოფილი subtilis) შემცველი ბიოფუნგიციდების გამოყენება – 100 მლ/10 ლ წყალზე, 10–14-დღიანი ინტერვალით, 3–4-ჯერ.

✅ პირველადი კვლევების მიხედვით, დაავადების მიმართ განსაკუთრებით მიმღებიანია ტონდა ჯიფონის და ანაკლიურის ჯიშები, განსაკუთრებით ტონდა ჯიფონი,“ – წერია სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

__

ამ თემაზე:

თხილის ბაღებზე სუბსიდია აღარ გაიცემა, არც ყანებს დახნავენ უფასოდ – რას ამბობს „ოცნება“ პროგრამების გაჩერებაზე

Closed-Door Trial of Eight Georgian Opposition Leaders Speeds Toward Verdict

The substantive hearings in the so-called “sabotage” case against Georgia’s eight opposition leaders are continuing at an accelerated pace. The defendants and their lawyers expect a verdict by the end of this month or, at the latest, in August.

While the court initially held roughly one hearing per month, over the past month proceedings have accelerated to two hearings a week. As prosecutor Ani Khubejashvili describes it, the accelerated pace demonstrates the prosecution’s intensive work, with at least four witnesses examined at each hearing.

Eight opposition leaders are being tried behind closed doors. Neither the media nor the public has access to the proceedings, leaving observers unable to hear the testimony, watch the hearings, or scrutinise what takes place inside the courtroom. Information reaches the public only through the accounts and interpretations of the parties involved.

On 23 February, the substantive hearings in the case against eight opposition leaders began in court. On the same day, Judge Tamar Makharoblidze closed the proceedings to the public, ordering the media and those attending the hearing to leave the courtroom.

At the latest hearing on 9 July, prosecutors called four additional witnesses in the case against Mikheil Saakashvili, Giorgi Vashadze, Nika Gvaramia, Nika Melia, Zurab (Girchi) Japaridze, Elene Khoshtaria, Mamuka Khazaradze and Badri Japaridze. The witnesses included two police officers and two forensic experts.

According to the defendants and their lawyers, the witnesses once again failed to provide evidence supporting the prosecution’s case.

“One witness — a police officer — made a statement which, according to the prosecution, supposedly supports the charges. He said the politicians were addressing the crowd during the protests. That was the strongest piece of evidence presented today. We will challenge it. As for everything else, he said he had neither heard nor seen anything,” said lawyer Zviad Kordzadze, who represents Badri Japaridze and Mamuka Khazaradze.

Before the hearing began, Badri Japaridze and Zurab Japaridze reiterated what the defendants and their lawyers have argued from the outset: that the case is politically motivated and that the ruling Georgian Dream party aims to eliminate its political opponents. They say the prosecution’s witnesses have little to testify about beyond having seen opposition politicians at demonstrations, observing them speaking, moving their lips or making gestures. However, they have been unable to reconstruct those gestures or testify to what was actually said.

“A few days ago, we saw around twenty representatives of Georgian Dream physically assault two members of the For Georgia party in parliament. They severely beat them, yet the Speaker of Parliament later claimed there had never been a precedent for opening a criminal investigation over such violence.

… There is no precedent anywhere in the world for criminally prosecuting political leaders over gestures — even if such gestures had actually been made. It is obvious that Georgian Dream’s objective is to neutralise political leaders and political parties through repression. It is an entirely futile attempt,” Badri Japaridze said.

Zurab Japaridze also commented on the reasons behind the accelerated pace of the trial.

“Every political leader who collectively defeated Georgian Dream in the 2024 elections will either end up in prison or be forced out of the country. That is their objective. It is also a message to the West: either we reach an arrangement on our terms, or we will imprison or drive out the people you are talking to.

They are also clearing the political field. They are making room for those political actors who have spent months and years saying that the old faces should leave and new ones should take over. They are leaving them the field to themselves. Naturally, someone will step in and carry on.

Bidzina Ivanishvili cares about nothing except avoiding sanctions against himself. His personal sanctioning has become the central issue. Apparently, sanctioning Ivanishvili is now being portrayed as weakening the country. Therefore, according to this logic, everyone who advocated for sanctions has ‘weakened’ Georgia because the West sanctioned Ivanishvili.

But sanctions do not depend on us. We may say a million times that someone deserves to be sanctioned, but sanctions are ultimately the result of decisions made under the policies of individual countries,” Japaridze said.

Most of the defendants did not attend the hearing. Nika Melia and Elene Khoshtaria have not attended any of the proceedings.

Charges against the opposition leaders:

Mikheil Saakashvili is charged under Article 317 of Georgia’s Criminal Code with publicly calling for the violent overthrow of the constitutional order or the government.

Zurab (Girchi) Japaridze and Giorgi Vashadze are charged under Article 318(1) and Article 319 with sabotage and assisting a foreign state in hostile activities.

Elene Khoshtaria is charged under Article 318(1), Article 319, and Article 321¹(1) with sabotage, providing material resources for the commission of sabotage, and assisting a foreign state in hostile activities.

Mamuka Khazaradze, Badri Japaridze, Nika Gvaramia and Nika Melia are charged under Article 318(1) with sabotage.

ლიტერატურული პრემია „საბას“ 2026 წლის ფინალისტები ცნობილია

წელს ლიტერატურული პრემია „საბა“ ოცდამეოთხედ გამოცხადდა. გამომცემლებმა და ავტორებმა და 205 წიგნი წარმოადგინეს და ფინალისტების სია უკვე ცნობილია 8 ნომინაციაში, ხოლო ნომინაციაში „ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის“ – გამარჯვებული, ტრადიციულად, სხვა გამარჯვებულების გამოვლენის პარალელურად გახდება ცნობილი.

 „საბა“ თიბისიმ და პოეტმა რატი ამაღლობელმა 2002 წელს დააფუძნეს. უკვე წლებია ის ყველაზე ავტორიტეტული პრემიაა ლიტერატურის დარგში. დაარსების დღიდან 100-ზე მეტმა მწერალმა და ლიტერატორმა 5000-ზე მეტი წიგნი განიხილა, 250-მდე პრემია გაიცა და 200-მდე ავტორი დაჯილდოვდა (მათგან არაერთი -ორჯერ და მეტჯერ).

ლიტერატურული პრემია „საბას“ 2026 წლის ფინალისტები არიან:

წლის საუკეთესო ლიტერატურული დებიუტი:

  1. არმაზ ახვლედიანი, „ცოცხალი კედელი“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  2. ლაშა ბაბილუა, „განგაშის იავნანა“ (კალმოსანი)
  3. ლიკა გლურჯიძე, „ევრიდიკე (არც ერთი პიესა)“ (სამეფო უბნის თეატრი)
  4. ბექა ლოხიშვილი, „ზულეიხანი არსად არ არის“ (მწიგნობარი)
  5. სანდრო მეტრეველი, „ორ ჯოკერში გახიშტული“ (ინტელექტი)
  6. ტატო მოდებაძე, „ქორწილამდე წასაკითხი“ (პალიტრა L)
  7. ქეთევან სამხარაძე, „ჰაიდე, რაზიე! (არც ერთი პიესა)“ (სამეფო უბნის თეატრი)
  8. თაკო წულაია, „არაფერი არ გვემართება“ (პალიტრა L)
  9. თინათინ ხუტურიძე, „უთხარით ქარებს“ (კალმოსანი)

წლის საუკეთესო ლიტერატურული კრიტიკა:

  1. ქეთი ნიჟარაძე, „სახელისა და დიდების ფენომენი ანტიკურ ლიტერატურაში“ (პალიტრა L)
  2. ნანა ტრაპაიძე, „რეალობის ლიტერატურული აჩრდილები“ (ინტელექტი)

წლის საუკეთესო პიესა:

  1. მარიტა ლიპარტელიანი, „რომანტიკოსები (არც ერთი პიესა)“ (სამეფო უბნის თეატრი)
  2. თემო რეხვიაშვილი, „პათეტიკური მონოლოგები“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  3. თამარ სუხიშვილი, „ქალღმერთი თითის წვერებზე (არც ერთი პიესა)“ (სამეფო უბნის თეატრი)
  4. დავით ხორბალაძე, „ტალახი“ (ღია სივრცე – ვიზუალური და საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრი)

 წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა:

  1. შოთა იათაშვილი, „მკვლელი მწერლები – დოკუმენტური ჰორორი“ (დიოგენე)
  2. გიორგი კაკაბაძე, „მიზეზთა ბუნება“ (ინტელექტი)
  3. გიორგი კეკელიძე, „სიკვდილის გაუქმება“ (პალიტრა L)
  4. ნოდარ ლადარია, „„ოთარაანთ ქვრივი“ – პარალელური წიგნი“ (ინტელექტი)
  5. არჩილ ქიქოძე, „პერუს დღიური“ (სულაკაურის გამომცემლობა)

წლის საუკეთესო პროზაული კრებული:

  1. ცოტნე ავსაჯანიშვილი, „ქართლის ხეობებს ასდის ნისლები“ (ინტელექტი)
  2. ლაშა იმედაშვილი, „უკან, მომავალში“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  3. დავით ქართველიშვილი, „ცვილის ფიგურები“ (პალიტრა L)
  4. ალეკო შუღლაძე, „ქალი სამრეკლოზე“ (ინტელექტი)
  5. ნიკოლოზ ცისკარიშვილი, „ცნობიერების წყვდიადი“ (პალიტრა L)

წლის საუკეთესო პოეტური კრებული:

  1. მინდია არაბული, „საუკუნო უკუნი“ (მატარებელი კომიქს)
  2. ბექა ახალაია, „Homo-მაგნატი“ (ჯადოსნური სახლი)
  3. ნინი ელიაშვილი, „ბავშვს სადაც უნდა იქ იდგება“ (კალმოსანი)
  4. თამარ ჟღენტი, „მელიას კუდი“ (ინტელექტი)
  5. ალეკო ცქიტიშვილი, „თავები“ (ინტელექტი)

წლის საუკეთესო რომანი:

  1. არჩილ ქიქოძე, „ომი“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  2. ლექსო პაიკიძე, „GUATE“ (ბენდესი)
  3. გოგა ქობალია, „სიკვდილი პაპანაქება მზეში“ (ინტელექტი)

წლის საუკეთესო ქართული თარგმანი:

  1. ლევან ბერძენიშვილი, ჰომეროსის „ოდისეა“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  2. თამარ გელაშვილი, ჯეიმზ ჯოისის „ღამისთევა ფინეგანისათვის“ (ინტელექტი)
  3. ლაშა გველესიანი, დევიდ ფოსტერ უოლესის „მოკლე ინტერვიუები ამაზრზენ კაცებთან“ (პოლინომიალი)
  4. ნანა გოგოლაშვილი, თომას მანის „იოსები და ძმანი მისნი (წიგნი I-II)“ (ინტელექტი)
  5. ასია დარბინიანი, კრებული, „თანამედროვე სომხური პროზა“ (პალიტრა L)
  6. კატია ვოლტერსი, იცხოკ (ისააკ) ბაშევის ზინგერის „მონა“ (პალიტრა L)
  7. თამარ კვიჟინაძე, იუნ ფოსეს „დილა და საღამო“ (პოლინომიალი)
  8. გიორგი ლობჟანიძე, ალი იბნ აბი ტალიბის „ნაჰჯ ალ-ბალაღა (გზა სრულქმნილი მჭევრმეტყველებისა)“ (ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა)
  9. ნიკა სამუშია, სალმან რუშდის „კიშოტი“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  10. მაია ფანჯიკიძე, ჯენი ერპენბეკის „კაიროსი“ (ინტელექტი)
  11. რუსუდან ღვინეფაძე, ელიას კანეტის „დაბრმავება“ (სიესტა)
  12. ნინი ჩაკვეტაძე, ჰან კანგის „ვეგეტარიანელი“ (სულაკაურის გამომცემლობა)
  13. თაკო ჭილაძე და ლელა სამნიაშვილი, რეი ბრედბერის „ძენი და წერის ხელოვნება“ (პალიტრა L)
  14. თამარ ჯაფარიძე, მარგარეტ ეტვუდის „აღთქმები“ (პალიტრა L)

„სატელეფონო ხაზზე იყო ე.წ. კანონიერი ქურდი ასლან ქობულაძე” – კიდევ რა თქვა მოწმემ?

დღევანდელ პროცესზე იმ გამომძიებელმა მისცა სასამართლოს ჩვენება, რომელსაც გასული წლის დეკემბერში მიუღია ე.წ. ოპერატიული ინფორმაცია მორიგ „ქურდულ გარჩევაზე“.

ე.წ. კანონიერ ქურდ ასლან ქობულაძესთან დაკავშირებული ბრალდებულების საქმეზე დღეს, 9 ივლისს, მორიგი არსებითი განხილვის სხდომა გაიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში.

ამ პროცესის განხილვის დროს ყოველთვის ტევა არაა სასამართლოს შესასვლელში – პროცესზე დასწრების მსურველი ბევრია, მანდატური კი, ხმამაღლა პერიოდულად იმეორებს, თითოეული ბრალდებულის მხოლოდ 3 ახლობელი შემიძლია დარბაზში შევუშვაო.

ბრალდებული დღევანდელ პროცესზე 16 პირია.

დღევანდელ სხდომაზე არცერთ მხარეს არ უხსენებია საპროცესო შეთანხმება, რაზეც საუბარი წინა სხდომაზე დაიწყო. დარბაზში ბრალდებულების ახლობლებმა გვითხრეს: ვერ შეჯერდნენ, ვიღაც წავიდეს საპროცესოზე და ვიღაც – არა, ასე არ გამოვაო.

ამიტომაც, მოწმეების დაკითხვის ეტაპი დაიწყო. ვიდრე გამომძიებელი შემოვიდოდა სხდომათა დარბაზში, პროკურორმა თემურ გურამიშვილმა მოსამართლეს „ჩიპები“ მიაწოდა: ფარული საგამოძიებო მოქმედებით მოპოვებული სატელეფონო საუბრების ის ჩანაწერებია, რაზეც ექსპერტიზა ტარდებაო.

ადვოკატებმა ამ ფორმით საქმისთვის აუდიო ფაილების დართვა გააპროტესტეს:

„ვინც ეს ჩანაწერები დისკზე გადაიტანა, უნდა მოხდეს მისი დაკითხვაც. ეს მტკიცებულება საქმეს არ უნდა დაერთოს“, – განაცხადა ადვოკატმა ტარიელ კაკაბაძემ და სხვა, იდენტურ საქმეზე უზენაესი სასამართლოს განმარტებაც გააჟღერა, რომ უნდა დაიკითხოს ის პირიც, ვინც მტკიცებულება მოიპოვა.

„არ დგინდება საიდან სად გადაიტანეს… ეს კითხვებს გააჩენს“, – თქვა მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველმა და მანდატურს თვალით ანიშნა, “ჩიპები” პროკურორს მიუბრუნეო.

„რას მედავებით, რა საქციელს?“ – ერთ-ერთმა ბრალდებულმა, რამაზ კ.-მ მიმართა პროკურორს და გისოსებით გამოყოფილი ადგილიდან ცალი ხელიც გამოყო.

„ბრალში წერია ეს ყველაფერი“, – ბრალდებულის დამშვიდება სცადა მოსამართლემ.

„მეც ხომ საქართველოს მოქალაქე ვარ, მეც ხომ მაქვს უფლებები“, – აყვირდა ბრალდებული. მას „ქურდული სამყაროს“ წევრობას ედავებიან და განსაკუთრებით მძიმე სასჯელი ელის ბრალის დადასტურების შემთხვევაში.

მოსამართლემ ბრალდებულს შენიშვნა მისცა და დასძინა, თუ ისევ შემიშლით ხელს, გაგაძევებთო.

„ცხადზე ცხადია, აქ რაც ხდება“ – ხელი ჩაიქნია იგივე ბრალდებულმა და სკამზე ჩამოჯდა. მოსამართლემ რეპლიკა აღარ შეიმჩნია. დარბაზმა ამოიგმინა.

გამომძიებელმა გიორგი ცეცხლაძემ კი, ჩვენების მიცემის დროს რამდენიმე „ქურდული გარჩევა“ აღწერა, რაზეც მისივე თქმით, მას ინფორმაცია მიაწოდეს.

გამომძიებლის თქმით, ბრალდებულები ე.წ. კანონიერი ქურდების – ასლან ქობულაძის და „ენცოს“ დავალებით აწყობდნენ „ქურდულ გარჩევებს, კონკრეტულ პირებს, მათ შორის, ბიზნესმენებს, დაშინების გზით სძალავდნენ თანხას და მოქმედებდნენ „ქურდული სამყაროს წესების შესაბამისად“.

გამომძიებლის თქმით, ერთ-ერთი ავარიის შედეგად დაზარალებულს უთხრეს, რომ ავტომანქანას გაურემონტებდნენ, შემდეგ კი, კაცს, ვისი ბრალეულობაც იყო ეს ავარია ახალი ავტომანქანა მოსთხოვეს. ამ კაცს ე.წ. ქურდებისთვის მიუმართავს.

აქ გამომძიებელმა იმ ორი ბრალდებულის ვინაობა დაასახელა, რომლებსაც „ქურდული სამყაროს“ წევრობას ედავებიან.

გამომძიებლის ვერსიით, ე.წ. ქურდული შეკრება ხელვაჩაურში გამართულა: ავტომანქანის შერემონტება, თუ ახალი ავტომობილი?

„ამ დროს სატელეფონო ხაზზე იყო ე.წ. კანონიერი ქურდი ასლან ქობულაძე“ – დასძინა გამომძიებელმა.

„ვინ მიმართა რამაზს, რა ფორმით?“ – ერთ-ერთი ბრალდებულის ადვოკატმა ზაზა პაპიძემ მიმართა ისევ ავარიის შემთხვევაზე გამომძიებელს.

გამომძიებელმა თქვა, რომ არ იცის, რა ფორმით მიმართეს ბრალდებულს.

„პირველად ოპერატიული ინფორმაცია მიიღეთ, თუ ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩანაწერები“, – იკითხა ისევ ადვოკატმა ზაზა პაპიძემ.

„პირველად ოპერატიული ინფორმაცია“, – მოკლედ უპასუხა ადვოკატს მოწმემ.

მერე სხვა შემთხვევების შესახებ მოჰყვა გამომძიებელი, მათ შორის, იმ გარჩევაზე, სადაც ქალი ბრალდებული მელანია ზ. მონაწილეობს. „ქურდულ სამყაროს“ მიმართვისთვის ბრალდებული ქალი გირაოს საფუძველზეა გათავისუფლებული. ის უძრავი ქონების აგენტი ყოფილა და ერთ-ერთ საქმეზე თავისი წილი ვერ მიუღია. გამოძიების ვერსიით, თანხის აღების მიზნით ქალს „ქურდული სამყაროსთვის“ მიუმართავს.

„ვინც ეს ინფორმაცია მოგაწოდათ და პატაკი დაწერეთ, არ გეკითხებით ვინ არის, მაგრამ მე თვითონ შევესწარი რომელიმე განხილვას, ჩემი ყურით მოვისმინეო?“ – მოწმეს მიმართა ადვოკატმა ტარიელ კაკაბაძემ.

„შევესწარი არა, სხვებისგან ვიციო“ – თქვა გამომძიებელმა.

„ვინ არის ეს სხვა?“ – გამომძიებელს აღარ მოეშვა ადვოკატი.

„არ მიკითხავს ეგ“ – თქვა მოწმე გამომძიებელმა.

„იქნებ მარშუტკაში ჭორაობდნენ ქალები“ – იკითხა ისევ ადვოკატმა ტარიელ კაკაბაძემ.

მოწმემ განმარტა, რომ ე.წ. გარჩევის შემსწრე კონკრეტული პირისგან ინფორმაცია არ აქვს, მაგრამ მან მოწოდებული ინფორმაცია კონკრეტული პირების წინააღმდეგ „ბაზებში გადაამოწმა“.

ამ საქმეში ფარული სატელეფონო მოსმენების მთავარი მტკიცებულება. ეს მტკიცებულება ჯერ არ გამოუკვლევიათ.

საქმის არსებითი განხილვა გრძელდება.

British Veteran Faces Up to 12 Years in Prison in Georgia Over Drugs Lawyers Claim Was Doctor-Prescribed

A British citizen, Matthew Roy Desmond, faces between 8 and 12 years in prison in Georgia.

According to his lawyers, the Prosecutor’s Office has charged him under Paragraphs 1 and 2 of Article 262 of Georgia’s Criminal Code, which concern the illegal importation of large quantities of narcotic and psychotropic substances into the country.

His legal representatives argue that the medication at the centre of the case had been legally prescribed by a doctor to manage chronic pain. They say Desmond is a war veteran who sustained a serious spinal injury.

“In reality, this man is completely innocent. He is a British citizen and a war veteran who served in both Afghanistan and Iraq, where he received numerous awards. During one of his military deployments, he suffered a severe spinal injury. As a result, doctors in the UK officially prescribed these pain medications to enable him to live with his condition,” one of his lawyers said during a press conference at the Mtavari Media Centre.

The lawyer said that, as a veteran, Desmond had travelled to numerous countries carrying both the medication and the corresponding medical prescription. According to the defence, he had visited 25 countries without encountering any problems.

“However, after entering Georgia, he was arrested and has now spent approximately three months behind bars. I repeat: this man is completely innocent. He had the prescription for the exact medications he brought into Georgia. He was arrested simply because certain formal requirements had not been met — specifically, the prescription had not been notarised or apostilled. We have since obtained all the necessary documents, had them notarised, secured apostilles, translated them, and submitted them to both the Prosecutor’s Office and the court. Despite this, there has been absolutely no response, and he remains behind bars while suffering from a serious medical condition and severe pain,” the lawyer said.

The defence has called on the Prosecutor’s Office either to terminate the criminal prosecution through a diversion mechanism or to offer a reasonable plea agreement.

“Otherwise, we reserve the right to take other effective measures that will be damaging to the Prosecutor’s Office’s reputation.”

According to the lawyers, the case concerns three medications: pregabalin, buprenorphine, and codeine.

They argue that it is neither reasonable nor logical to claim that Desmond intentionally imported narcotic substances into Georgia with the intention of selling them or profiting from other illegal activities, as all three medications correspond exactly to those listed in his doctor’s prescription.

The lawyers also said that the British Embassy is actively involved in the case.

Netgazeti has contacted the Prosecutor’s Office for comment. The article will be updated if a response is received.

Cover photo: Radio Tavisupleba

ვინ არის კაცი, რომელსაც ზელენსკიზე მაღალი რეიტინგი აქვს და „მადიარის ჩიტები“ შექმნა

50 წლის რობერტ ბროვდის უკრაინის პრეზიდენტზე, ვოლოდიმირ ზელენსკიზე ნდობის უფრო მაღალი რეიტინგი აქვს ბოლო გამოკითხვის თანახმად. რატომ ენდობიან უკრაინელები მას? – ამ სტატიაში, უკრაინულ მედიაზე დაყრდნობით, გიამბობთ, ვინ არის რობერტ ბროვდი.

რობერტ ბროვდი წარმოშობით უნგრელია, თუმცა უკრაინაში დაიბადა და გაიზარდა. მისი მეტსახელი – „მადიარი“ – სწორედ მის ფესვებს უკავშირდება. „მადიარი“ უნგრელს ნიშნავს. ასე გამოხატავს იგი პატივისცემას საკუთარი წარმოშობის მიმართ.

ბროვდი პროფესიით ეკონომისტია, წლების განმავლობაში ჰქონდა არაერთი კომპანია, თუმცა უკრაინული მედიის ცნობით, მისი სახელი ბიზნესში ყველაზე მეტად  აგროსექტორს უკავშირდება. ბროვდი უკრაინული მარცვლეულის ექსპორტიორთა ტოპ ხუთეულში შედიოდა და არ დარჩენილა არც პოლიტიკის მიღმა – ხელმძღვანელობდა პარტია „ფრონტ ზმინის“ (ცვლილებათა ფრონტი) ორგანიზაციას იმიერკარპატიაში და იყო საოლქო საბჭოს დეპუტატიც. პარალელურად დააფუძნა არტ-ფონდი „ბროვდიარტი“, რომელიც თანამედროვე უკრაინულ ხელოვნებას უწევდა პოპულარიზაციას.

უკრაინული მედია წერს, რომ 2022 წლის ომამდე რობერტ ბროვდი კლასიკურ წარმატებულ მეწარმეს ჰგავდა: მდიდარ, თანამედროვე ხელოვნების კოლექციონერ, ფილანთროპსა და კარგი კავშირების მქონე ბიზნესმენს, მაგრამ ომმა ყველაფერი შეცვალა.

ეს განსხვავება ბროვდის ომამდელ და ომის შემდეგ ფოტოებში განსაკუთრებით ცხადად იგრძნობა.

რობერტ ბროვდი, 2017 წელი/facebook
რობერტ ბროვდი/telegram

ჯერ კიდევ 2022 წლის 7 თებერვალს, რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიან შეჭრამდე, ბროვდი კიევში, ობოლონის ტერიტორიულ თავდაცვაში ჩაირიცხა. ის ოცეულის მეთაური იყო. ომის დაწყების პირველივე დღეს კი, 24 თებერვალს, ბროვდი უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს შეუერთდა და პირველი კვირების განმავლობაში ირპენიდან, ბუჩადან და ბოროდიანკადან მშვიდობიანი მოსახლეობის ევაკუაციაში მონაწილეობდა.

2022 წლის აპრილ-ივნისში ქვედანაყოფი ხერსონის მიმართულებაზე გაემგზავრა. უკრაინული მედია წერს, რომ სწორედ იქ გაჩნდა იდეა, რომელმაც ყველაფერი შეცვალა – ბროვდი მიხვდა, რომ ტრადიციულ არტილერიასა და ქვეით ჯარს „თვალები“ სჭირდებოდათ. მან სახალხო დონაციის შესახებ გამოაცხადა, იყიდა პირველი დრონები და აეროდაზვერვის ქვედანაყოფი შექმნა.

ასე გაჩნდა „მადიარის ჩიტები“, დრონების ქვედანაყოფი, რომელიც წლების განმავლობაში განვითარდა და უკრაინის თავდაცვის მნიშვნელოვანი ნაწილი გახდა.

„მადიარის ჩიტებმა“ მუშაობა რამდენიმე ათეული პილოტითა და ასობით ჩინური დრონით დაიწყო, თუმცა, როგორც მედია წერს, პირველივე დღეებიდან ისინი ხუთი სახის ამოცანას ასრულებდნენ: აეროდაზვერვა, პატრულირება, ცეცხლის კორექტირება, დარტყმები დრონი-კამიკაძეებით და საბრძოლო მასალის ჩამოგდება.

2022 წლის ნოემბრიდან ქვედანაყოფი ტერიტორიული დაცვის 251-ე ცალკეული ბრიგადის შემადგენლობაში იყო; 2023 წლის ივნისიდან – ოპერატიულ-ტაქტიკურ ჯგუფ „დონეცკში“, ხოლო 2023 წლის ოქტომბრიდან საზღვაო ქვეითთა კორპუსის სარდლობას დაექვემდებარა.

2024 წლის 16 იანვარს კი ქვედანაყოფი დარტყმითი უპილოტო საავიაციო სისტემების 414-ე ცალკეულ ბრიგადად გადაკეთდა. ისინი მხოლოდ კი არ იბრძოდნენ, არამედ სხვა ქვედანაყოფებსაც ასწავლიდნენ დისტანციურ დანაღმვას, დრონების მართვასა და სხვა მნიშვნელოვანი ოპერაციების წარმართვას. 

2025 წლის 3 ივნისს უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ მაიორი რობერტ ბროვდი უკრაინის შეიარაღებული ძალების უპილოტო სისტემების ძალების სარდლად დანიშნა.

ბროვდი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ დრონები არა მხოლოდ უბრალოდ ტექნიკაა, არამედ ეფექტური პასუხია მტრის რიცხობრივ უპირატესობაზე.

იგი ამბობს, რომ „მადიარის ჩიტებს“ განსაკუთრებულს ხდის არა მხოლოდ დრონების რაოდენობა, არამედ მიდგომა – დრონების ინტეგრაცია რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემებთან, დისტანციური დანაღმვა, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება სამიზნეების ამოსაცნობად და ა.შ., რასაც ჯარისკაცების სიცოცხლის გადარჩენა შეუძლია.

ბროვდის არაერთი ჯილდო აქვს მიღებული ომში, მათ შორის უკრაინის გმირის „ოქროს ვარსკვლავის“ ორდენი.

2025 წლის 28 აგვისტოს ორბანის უნგრეთმა ბროვდის ქვეყანაში შესვლა აუკრძალა, როგორც ნავთობსადენ „დრუჟბაზე“ განხორციელებული დარტყმების ორგანიზატორს.

თავად ბროვდი მაშინ უნგრეთის გადაწყვეტილებას პოსტის გამოქვეყნებით გამოეხმაურა და ვიქტორ ორბანს მიმართა:

„…მე უკრაინელი ვარ და მამაჩემის სამშობლოში თქვენს შემდეგ ჩავალ. ნამდვილი მადიარები უნგრეთში საკმარისად არიან და ოდესმე მათაც ყელში ამოუხვალთ“.

ყაჩაღობაში ბრალდებული პოლიციელის საქმეზე მოწმეებს აღარ დაკითხავენ

ყაჩაღობაში ბრალდებული პოლიციელი, ტარიელ რიჟვაძე დღევანდელ სასამართლო სხდომაზე დისტანციურად ჩაერთო.

დღეს, 9 ივლისს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე ნინო სახელაშვილს ამ საქმეზე მოწმეებისთვის უნდა მოესმინა, თუმცა აღმოჩნდა, რომ 5 მოწმე, ვინც დღეს უნდა დაეკითხათ, დაცვის მხარეს სადავოდ აღარ მიაჩნია. შესაბამისად, მათი დაკითხვა მოსამართლეს აღარ შეუძლია.

ბრალდებული ტარიელ რიჟვაძე პოლიციელი იყო, როცა მან, პროკურატურის ვერსიით, ბათუმში, ერთ-ერთი ქსელური მაღაზია 2026 წლის 23 თებერვალს დააყაჩაღა. ბრალის დადასტურების შემთხვევაში, პოლიციელს 5-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ელის.

„ვადასტურებ აღნიშნულ გარემოებას“, – მიმართა მოსამართლეს ადვოკატმა თენგიზ კახიძემ პროკურორის სიტყვის შემდეგ. პროკურორმა მოსამართლეს განუმარტა, რატომ აღარ მოიყვანა მოწმეები დღევანდელ პროცესზე.

მსგავსი ნაბიჯი დაცვის მხარეს ხშირად იმისთვის სჭირდება, რომ საპროცესოზე უფრო მარტივად გაურიგდეს პროკურატურას, თუმცა ადვოკატმა თენგიზ კახიძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ საპროცესო შეთანხმება ჯერჯერობით არ განიხილება.

მოწმეები, რომლებიც დღევანდელ სხდომაზე აღარ დაკითხეს, გამომძიებლები არიან, ასევე იმ მარკეტის დაცვის სამსახური, სადაც ყაჩაღობის ეს შემთხვევა მოხდა.

„სხვა მოწმე დღევანდელ სხდომაზე წარმოდგენილი არ გვყავს“, – უთხრა მისამართლეს პროკურორმა აკაკი მოქერიამ.

ბრალდებულს დღევანდელ სხდომაზე არაფერი უთქვამს. სხდომა გადაიდო.

„2915 ლარი გასტაცა მაღაზიის მენეჯერს, აღნიშნული თანხის დაუფლების შემდეგ მან დატოვა მარკეტის ტერიტორია… მაღაზიის მენეჯერი იყო ადგილზე, რომელსაც ხელში ეჭირა თანხა, მას ნავაჭრი თანხა უნდა გადაერიცხა კომპანიის ანგარიშზე, როდესაც ის დახლთან მივიდა, აღნიშნულის შემდეგ ბრალდებული თანნაქონი საკანცელარიო დანის გამოყენებით ახორციელებს თავდასხმას… დაემუქრა სიცოცხლის მოსპობით.

საქმეში მოპოვებული ინფორმაციით დგინდება, რომ ფიზიკურ ძალადობასაც ჰქონდა ადგილი: თმაში ხელი მოკიდა და ამ გზით წაართვა აღნიშნული თანხა. ამან გამოიწვია ტკივილი, როგორც დაზარალებული განმარტავს…“ – აღნიშნა 15 აპრილს გამართული წინასასამართლო სხდომის შემდეგ „ბათუმელებთან“ პროკურორმა აკაკი მოქერიამ.

___

ამ თემაზე:

ყაჩაღობაში ბრალდებული პოლიციელი ბათუმში სასამართლომ დააპატიმრა

საბაჟოდან 22 ათასზე მეტი მოჭრილი ვარდი ექსპორტიორ ქვეყანაში გააბრუნეს

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა ნინოწმინდისა და სადახლოს საბაჟოებიდან, უცხო ქვეყნიდან შემოსული, 22 290 ცალი მოჭრილი ვარდით დატვირთული ორი ავტოსატრანსპორტო საშუალება დააბრუნა ექსპორტიორ ქვეყანაში.

სამსახურის ცნობით, სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის პროცედურების განხორციელებისას გამოვლინდა საქართველოს ფიტოსანიტარიულ მოთხოვნებთან შეუსაბამობა, კერძოდ – მცენარეებზე ცოცხალი მავნე ორგანიზმები და მათ მიერ გამოწვეული დაზიანებები.

„საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 20 სექტემბრის №463 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული საქონელი ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა“- წერს შემოსავლების სამსახური.

თიბისი კამპუსი – უფასო ონლაინ განათლება სტუდენტებისთვის

თიბისი აგრძელებს ტექნოლოგიური განათლების ხელშეწყობას და ახალი თაობისთვის თანამედროვე პროფესიების შესწავლის შესაძლებლობების შექმნას. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება თიბისი კამპუსი – უფასო ონლაინ საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც 18 წლიდან ყველა ადამიანს საშუალებას აძლევს, საქართველოს ნებისმიერი რეგიონიდან დაეუფლოს ბიზნესმიმართულებებს და პრაქტიკულ უნარებს.

თიბისისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ხარისხიანი განათლება ყველასთვის თანაბრად ხელმისაწვდომი იყოს. სწორედ ამიტომ, ონლაინ ფორმატი ყველა მსურველს შესაძლებლობას აძლევს, საცხოვრებელი ადგილის მიუხედავად, სრულიად უფასოდ მიიღონ ცოდნა და განივითარონ კარიერისთვის აუცილებელი კომპეტენციები.

რამდენიმე წლის განმავლობაში თიბისი კამპუსმა დაამტკიცა, რომ ონლაინ განათლება ეფექტიანი, მოქნილი და შედეგზე ორიენტირებული მოდელია, ამას იცის ადასტურებს რომ მონაწილეთა 57% საქართველოს სხვადასხვა რეგიონიდანაა. დღეს კამპუსს 1000-მდე მონაწილე ჰყავს, ხოლო ბოლო ნაკადი 112-მა სტუდენტმა წარმატებით დაასრულა. პროგრამა მონაწილეებს აძლევს შესაძლებლობას, ისწავლონ თავიანთ ინტერესებზე მორგებული გრაფიკით, იმუშაონ რეალურ ბიზნეს და ტექნოლოგიურ ამოცანებზე და ცოდნა პრაქტიკაში გამოცადონ.

თიბისი კამპუსში მსურველები სწავლობენ თანამედროვე და მოთხოვნად მიმართულებებს, როგორიცაა: მარკეტინგი, პროდუქტის მენეჯმენტი, ბიზნეს ანალიზი და პროექტების მართვა.

კამპუსი თიბისის ონლაინ განათლების ეკოსისტემის ნაწილია, რომელიც ასევე აერთიანებს ტექსკოლას, IT აკადემიას, ტექ ოლიმპიადების ჰაბსა და სხვა საგანმანათლებლო ინიციატივებს. თითოეული პროგრამა სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფისა და გამოცდილების მქონე ადამიანების განვითარებას ემსახურება და ტექნოლოგიური განათლების უწყვეტ გზას ქმნის.

პროგრამის პარტნიორია კოლაბი. მისი ჩართულობით სასწავლო პროცესი მაქსიმალურად პრაქტიკულ გამოცდილებაზეა დაფუძნებული. მონაწილეები ინდუსტრიის პროფესიონალების მენტორობით მუშაობენ რეალურ პროექტებზე, ავითარებენ ანალიტიკურ, გუნდური მუშაობისა და პრობლემების გადაჭრის უნარებს, რაც მათ პროფესიულ განვითარებასა და დასაქმების შესაძლებლობებს მნიშვნელოვნად ზრდის.

თიბისი კამპუსის ახალ ნაკადზე რეგისტრაცია სექტემბერში დაიწყება. პროგრამა კიდევ ერთხელ მისცემს ახალგაზრდებს შესაძლებლობას, სრულიად უფასოდ მიიღონ თანამედროვე განათლება, პრაქტიკული გამოცდილება და საკუთარი კარიერის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი ცოდნა.

„ჩვენ მონსტრის შექმნაში წვლილი შევიტანეთ“: ირანთან ომის რეალური ფასი – დისკუსია ვაშინგტონში

ავტორი: ანა კალანდაძე, ვაშინგტონი

___

პრეზიდენტმა ტრამპმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ აშშ-სა და ირანს შორის განხორციელებული ორმხრივი თავდასხმების შემდეგ, მიმდინარე ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება დასრულებულია. აღნიშნული ესკალაცია სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ომის დასრულების შესახებ არსებულ ხელშეკრულებას – ტრამპმა ასევე დასძინა, რომ შესაძლოა ირანზე ახალი დარტყმები დღესვე განხორციელდეს.

„ვფიქრობ, ყველაფერი დასრულდა. მათთან საქმის დაიჭერა აღარ მსურს. ისინი არამზადები არიან“, – განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს ანკარაში (თურქეთი), სადაც იგი ნატო-ს სამიტს ესწრება.

საზოგადოებრივი აზრი მკაფიოდ ასახავს ამ სკეპტიციზმს. კვინიპიაკის უნივერსიტეტის (Quinnipiac University) გამოკითხვის თანახმად, ამომრჩეველთა 60%-ს მიაჩნია, რომ სამხედრო მოქმედებები არ ღირდა ამად, ხოლო YouGov/The Economist-ის კვლევა აჩვენებს, რომ ამერიკელთა 54% ომის დაწყების გადაწყვეტილებას შეცდომად მიიჩნევს. გარდა ამისა, მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელთა უმრავლესობას კონფლიქტის სწრაფი მოგვარება სურს, Navigator Research-ის მონაცემებით, აბსოლუტური უმრავლესობა (71%) შეშფოთებულია, რომ მოლაპარაკებები ჩაიშლება და საომარი მოქმედებები კვლავ განახლდება.

ეს წუხილები ზუსტად ემთხვევა იმ გაფრთხილებებს, რომლებიც ექსპერტებმა ვაშინგტონში, სტიმსონის ცენტრში (Stimson Center) გამართულ ღონისძიებაზე გააჟღერეს. პანელმა, სახელწოდებით „ღირდა კი ირანის ომი ამად?“, რომლის მოდერატორიც The Washington Post-ის ჟურნალისტი ჯონ ჰადსონი გახლდათ, დაასკვნა, რომ 2026 წლის ომი არ შეესაბამებოდა აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების ინტერესებს და ამერიკა ბევრად უფრო სახიფათო მტრის წინაშე დატოვა.

  • ვერანაირი რეალური მიზანი ვერ იქნა მიღწეული

„მივაღწიეთ თუ არა დასახულ მიზნებს? პასუხია – არა. რეალურად ვერაფერს მივაღწიეთ“.

მაიკლ კოენი, სტიმსონის ცენტრი

ადმინისტრაციამ ომი ირანის რაკეტების განადგურების, მისი ბირთვული პროგრამის შეჩერებისა და მისი მოკავშირე დაჯგუფებების (პროქსების) განადგურების მიზნით დაიწყო. კოენმა განმარტა, რომ აქედან არაფერი მომხდარა და აღნიშნა, რომ ამ მიზნებს ისედაც მცირე გავლენა ჰქონდა აშშ-ის ძირითად უსაფრთხოებაზე. ირანის რაკეტების დაახლოებით 70% ხელუხლებელია, ხოლო მათი ბირთვული პროგრესი ომამდელ ნიშნულზეა. სავაჭრო საზღვაო გზების ხელახლა გახსნაც კი ფუჭი გამარჯვება იყო: ეს იყო „მიზანი, რომელიც მხოლოდ იმიტომ გახდა საჭირო, რომ ომი საერთოდ დავიწყეთ“.

  • რეჟიმი კიდევ უფრო გაძლიერდა

„ჩვენ აღვადგინეთ რევოლუცია 47 წლის შემდეგ…“

ბარბარა სლავინი, სტიმსონის ცენტრი

ირანის მთავრობის დასუსტების ნაცვლად, აშშ-ის თავდასხმებმა რეალურად სიცოცხლე შთაბერა რადიკალურ რეჟიმს და გაანადგურა ადგილობრივი მომიტინგეების იმედები. სლავინმა აღნიშნა, რომ ტრამპის მიერ ომის დასაწყისში ირანელი ხალხისთვის მიცემული თავისუფლების აღთქმა „სასტიკი ნაბიჯი იყო“, რადგან ომმა დიქტატურა მხოლოდ უფრო გაამყარა.

  • ეკონომიკური ბრმა ზონები

„ჩვენ ეს პროცესი დავიწყეთ… რისკის ძალიან არასათანადო, შემცირებული აღქმით“.

გრეგ პრიდი, ეროვნული ინტერესების ცენტრი

აშშ-მა სრულიად არასწორად გათვალა, თუ რამდენად მძიმედ დააზარალებდა ომი გლობალურ ნავთობისა და სურსათის ფასებს. როდესაც ბაზარს ნავთობის მასშტაბური დეფიციტი დაატყდა თავს, მზარდმა ეკონომიკურმა კრიზისმა ტრამპი აიძულა ხელი მოეწერა არახელსაყრელ სამშვიდობო შეთანხმებაზე. პრიდიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ტრამპმა ეს გარიგება მხოლოდ იმიტომ მიიღო, რომ ეკონომიკურად „განკითხვის დღემდე მხოლოდ ოთხი კვირა აშორებდა“.

  • არაპროგნოზირებადი მტერი

„ამ უსარგებლო ომმა რეალურად უფრო მეტი თავდაჯერებულობა შესძინა ირანს“.

სუზან დიმაჯიო, კარნეგის ფონდი

წარსულში, აშშ-ის ზეწოლაზე ირანის რეგიონული რეაქციები პროგნოზირებადი და კონტროლირებადი იყო. დიმაჯიომ გააფრთხილა საზოგადოება, რომ ამ ომმა ყველაფერი შეცვალა. ირანმა ყოველგვარი თავშეკავება უკუაგდო, რაც იმას ნიშნავს, რომ „ისინი აღარ იქნებიან პროგნოზირებადი… ჩვენ თავად შევუწყვეთ ხელი მონსტრის შექმნას“.

დრონების თავდასხმის შედეგად რუსეთში, ტვერისა და სტავროპოლის მხარეში ნავთობის საწყობებში ხანძარია

9 ივლისის ღამეს უკრაინულმა დრონებმა რუსეთში, სტავროპოლის მხარის ქალაქებში, ტვერსა და მიხაილოვსკში, ნავთობპროდუქტების საწყობებს შეუტიეს.

ტელეგრამზე გავრცელებული ფოტო-ვიდეომასალის თანახმად, დრონების დარტყმების შედეგად ორივე საწყობში ხანძარი გაჩნდა.

ქალაქ მიხაილოვსკში ხანძარი გაჩნდა „ლუკოილის“ ნავთობსაცავში.

სტავროპოლის მხარის გუბერნატორმა დრონების თავდასხმა დაადასტურა, თუმცა თავდასხმის ადგილად „სამრეწველო ობიექტი“ დაასახელა.

ასევე, 9 ივლისის ღამეს, დრონებმა ასევე შეუტიეს მოსკოვის ჩრდილოეთით, ქალაქ ტვერში მდებარე „ტვერნეფტეპროდუქტის“ ნავთობის საწყობს.

ინტერნეტზე გამოქვეყნებულ ვიდეოებში ჩანს ხანძარი, ობიექტის თავზე კი ცეცხლის ალი და კვამლია.

უკრაინა უკვე რეგულარულად უტევს დრონებით რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებსა და საცავებს, რამაც რუსეთში საწვავის მნიშვნელოვანი დეფიციტი გამოიწვია.

8 წელი მიუსაჯეს ორ პირს, რომელთაც მიწის ნაკვეთი თაღლითურად მიითვისეს

თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიწის ნაკვეთის თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე, ორ პირს 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

პროკურატურის ცნობით, დანაშაულებრივი ჯგუფის წევრებმა, დაზარალებული კომპანიის კუთვნილი მიწის ნაკვეთის მოტყუებით დაუფლების მიზნით, ყალბი მინდობილობა დაამზადეს, რომლითაც ერთ-ერთმა ბრალდებულმა სანოტარო ბიუროში ნასყიდობის ხელშეკრულება გააფორმა და საკუთრებაში დაირეგისტრირა დაზარალებულის კუთვნილი, 11 204 424 ლარად ღირებული მიწის ნაკვეთი. აღნიშნულის შემდეგ, ჯგუფის წევრებმა თაღლითურად დაუფლებული მიწის ნაკვეთი 2 500 000 აშშ დოლარად გაასხვისეს.

ორ ბრალდებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტებით (თაღლითობა, ჩადენილი წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით) დაუსწრებლად ჰქონდა წარდგენილი.

სასამართლომ ბრალდებულები დამნაშავედ ცნო და ორივე მათგანს 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.

ახალი მონაცემები რუსეთის და უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ომში – 9 ივლისი

უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 9 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:

  • ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 414 820 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 310. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
  • ტანკი – 12 107 ერთეული [+7]
  • ჯავშანტექნიკა – 24 906 ერთეული [+3]
  • საარტილერიო სისტემა – 45 628 ერთეული [+59]
  • MLRS – 1 922 ერთეული [+4]
  • საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 479 ერთეული [+1]
  • თვითმფრინავი – 437 ერთეული [+1]
  • ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
  • უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 398 763 ერთეული [+1 843]
  • სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 857 ერთეული [+4]
  • გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
  • წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
  • მანქანები და საწვავის ავზები – 117 910 ერთეული [+363]
  • სპეცტექნიკა – 4 402 ერთეული [+4]
  • ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 887 ერთეული [+0]

უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.

უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:

  • 670 თვითმფრინავი
  • 283 ვერტმფრენი
  • 117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
  • 651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
  • 27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
  • 1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
  • 33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
  • 55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა

ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.

ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.

—

რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.

ამავე თემაზე:

უკრაინის დრონებმა იერიში მიიტანეს „როსნეფტის“ ქარხანაზე სარატოვში

უკრაინულმა დრონებმა რუსული ჩრდილოვანი ფლოტის 8 ტანკერი დაბომბეს – რობერტ ბროვდი

 

 

მთავარი ფოტო: უკრაინის გენშტაბი/facebook

ბათუმში სკოლის 5 მოსწავლეს ჯგუფურად ყაჩაღობის ჩადენას ედავებიან

ბათუმში ერთ-ერთი სკოლის 5 ბიჭი-მოსწავლე ამავე სკოლის 2 ბიჭს თავს დაესხა და ფული მოსთხოვა. მათ ჯგუფურად ყაჩაღობის ჩადენას ედავებიან

ბათუმში, ერთ-ერთი საჯარო სკოლის 5 მოსწავლეს ყაჩაღობის ჩადენას ედავებიან. ადვოკატები ამტკიცებენ, რომ სკოლის მოსწავლეებს შორის ჩხუბის ყაჩაღობად კვალიფიცირება აბსურდია.

საქმის მასალების მიხედვით, სკოლის მოსწავლე 5 ბიჭი ამავე სკოლის მოსწავლე 2 ბიჭს ბათუმში, ერთ-ერთ ქუჩაზე, „წინასწარ შეთანხმებით, ჯგუფურად, ფულადი თანხის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით, ყაჩაღურად თავს დაესხა არასრულწლოვნებს… ძალადობითა და სიცოცხლის მოსპობით მოსთხოვა ფულადი თანხის გადაცემა“, – აღნიშნულია საქმის მასალებში.

ბრალდების შესახებ დადგენილებით არ ირკვევა, გამოართვეს თუ არა ფული ბრალდებულებმა დაზარალებულებს.

ეს შემთხვევა 2024 წელს მოხდა. ბრალდებული არასრულწლოვნები სასამართლოს გირაოს საფუძველზე ჰყავს გათავისუფლებული. საქმე არსებითი განხილვის ეტაპზეა მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილთან. დღეს, 8 ივლისს, ამ საქმეზე მორიგი სასამართლო სხდომა გაიმართა, თუმცა სხდომები დახურულია, რადგან ბრალდებულები არასრულწლოვნები არიან.

ერთ-ერთ სხდომაზე სასამართლოს ჩვენება უკვე მისცა, მაგალითად, ბრალდებულის ბებიამ, რომელსაც უთქვამს, რომ მისი შვილიშვილს თავდასხმის დროს სცემეს.

„ის თანხა მოსთხოვეს, რაც ჯიბეში ექნებოდათ, ამაზეა ლაპარაკი, ეს იყო უბრალოდ კამათი და ჩხუბი არასრულწლოვან ბავშვებს შორის, სკოლის მოსწავლეებს შორის და არა მატერიალური სიკეთის მიღებაზე,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ადვოკატი ზაზა პაპიძე. – „დაზარალებული თავგამოდებით ამტკიცებს, ეს არის ყაჩაღობაო და ეს გაიზიარა პროკურატურამ.

კამათსა და კონფლიქტზე ყაჩაღობის ბრალდების წაყენება არის სრულიად დაუშვებელი და მიუღებელი. არამართლზომიერია პროკურატურის ასეთი მიდგომა არასრულწლოვანთან მიმართებით. აქ შესაძლოა ყოფილიყო ძალადობაზე საუბარი, რომ შესაძლოა არასრულწლოვანმა ტკივილი განიცადა, მაგრამ ყაჩაღობა არის დაუშვებელი. ჯერ ფულადი თანხა არ ჰქონია არასრულწლოვანს და მერე რა თანხა უნდა მოეთხოვათ? არც თანხა არის ამოღებული, თანხა არ წაურთმევიათ და ამიტომ ეს ბრალი არის აბსურდული.

ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფი დანაშაულს არ აღიარებს… ჩხუბი და შეხლა-შემოხლა გვქონდა, მანამდე შეურაცხყოფა მომაყენეს და ამიტომო,“ – გვითხრა ადვოკატმა ზაზა პაპიძემ.

ადვოკატის თქმით, ცემის შედეგად მოზარდებს სხეულის დაზიანება არ მიუღიათ.

ჯგუფურად ჩადენილი ყაჩაღობა [სსკ-ის 179-ე მუხლის მეორე ნაწილის ბ ქვეპუნქტი] ითვალისწინებს 6-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას, თუმცა მოსამართლეს არასრულწლოვნების კოდექსი უფლებას აძლევს, ეს სასჯელი შეცვალოს.

„ოცნებამ“ პლასტმასის კონტეინერების და ჭიქების გამოყენების აკრძალვაც გადაავადა

საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში პლასტმასის ერთჯერადი სასურსათო კონტეინერებისა და ჭიქების გამოყენების აკრძალვა გადაავადეს.

„ოცნების“ მთავრობის დადგენილებით, პლასტმასისგან დამზადებული ერთჯერადი სასურსათო კონტეინერების საშუალებით საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის მზა სურსათის მიწოდება შესაძლებელია 2027 წლის 1-ელ იანვრამდე, ხოლო პლასტმასისგან დამზადებული ერთჯერადი ჭიქების საშუალებით – 2027 წლის 1-ელ ივლისამდე.

დადგენილება, რომელსაც ხელს ირაკლი კობახიძე აწერს, 2026 წლის 6 ივლისს მიიღეს და 7 ივლისს გამოაქვეყნეს, თუმცა ის 1-ლი ივლისიდან შევიდა ძალაში. საქმე ისაა, რომ აღნიშნული კონტეინერებისა და ჭიქების გამოყენება კვების ობიექტებს სწორედ 2026 წლის 1-ლი ივლისიდან ჰქონდათ აკრძალული წინა დადგენილებით.

2026 წლის პირველი ივლისიდან საქართველოში საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის პლასტმასის ბოთლებით სასმელის მიწოდებაც უნდა აკრძალულიყო, თუმცა, „ოცნების“ მთავრობამ ეს თარიღიც გადაავადა.

ამ თემაზე:

რესტორნებში აიკრძალება პლასტმასის ბოთლებით სასმელის მიწოდება

335 ათასი ლარი შუახევის მერიაში კომფორტის შესაქმნელად

შუახევის მუნიციპალიტეტმა 335 ათას 770 ლარით ელექტრონული ტენდერი გამოაცხადა დაბა შუახევში მდებარე ადმინისტრაციული შენობის სააქტო დარბაზის და სამუშაო ოთახების სარემონტო სამუშაოების შესყიდვაზე.

ტენდერში აღნიშნულია, რომ სამუშაოები აჭარის რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან შუახევის მუნიციპალიტეტზე გადასაცემი კაპიტალური ტრანსფერის ფარგლებში დაფინანსდება.

„პროექტი ითვალისწინებს შუახევის მერიის ადმინისტრაციულ შენობაში არსებული სააქტო დარბაზის სარემონტო სამუშაოებს.

აღნიშნული სივრცე გამოიყენება სხვადასხვა სახის ოფიციალური შეხვედრების, საკრებულოსა და მერიის ღონისძიებების, კონფერენციების, კულტურულ-საგანმანათლებლო აქტივობებისა და მოქალაქეებთან შეხვედრების ჩასატარებლად.

პროექტის მიზანია სააქტო დარბაზის ფუნქციური და ესთეტიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება, თანამედროვე სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანა და მომხმარებლებისთვის უსაფრთხო, კომფორტული და მოწესრიგებული გარემოს შექმნა.

არსებული მდგომარეობის შეფასების შედეგად გამოიკვეთა შიდა ინტერიერის განახლების, დაზიანებული კონსტრუქციული და მოსაპირკეთებელი ელემენტების აღდგენის, საინჟინრო სისტემების მოწესრიგებისა და დარბაზის ვიზუალური მხარის გაუმჯობესების აუცილებლობა“, – წერია პროექტის განმარტებით ბარათში.

სააქტო დარბაზი შუახევის მერიის შენობაში – არსებული სიტუაცია და რენდერი / ფოტოები პროექტიდან

რაც შეეხება სამუშაო ოთახებს, „პროექტის მიზანია არსებული სამუშაო სივრცეების ფუნქციური, კომფორტული და თანამედროვე სტანდარტებთან შესაბამისი გარემოს შექმნა, თანამშრომელთა სამუშაო პირობების გაუმჯობესება და შენობის შიდა ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება.

არსებული სამუშაო ოთახები საჭიროებს განახლებას, რადგან დროთა განმავლობაში დაზიანებულია კედლების, იატაკისა და ჭერის მოსაპირკეთებელი მასალები, რაც უარყოფითად აისახება, როგორც შენობის ესთეტიკურ იერ-სახეზე, ასევე სამუშაო გარემოს ხარისხზე.

პროექტით გათვალისწინებულია შემდეგი ძირითადი სამუშაოების შესრულება: არსებული დაზიანებული მოპირკეთების დემონტაჟი; კედლების გასწორება და შიდა მოპირკეთების მოწყობა; კედლების შეღებვა მაღალი ხარისხის წყალემულსიური საღებავით; იატაკის საფარის განახლება [ლამინატი, კერამოგრანიტი ან სხვა საპროექტო მასალა];

კარებისა და ფანჯრების დაზიანებული ელემენტების შეკეთება ან საჭიროების შემთხვევაში შეცვლა; ელექტროგაყვანილობის, ჩამრთველებისა და სანათების მოწესრიგება“ – აღნიშნულია განმარტებით ბარათში.

სამუშაო ოთახები შუახევის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ შენობაში / ფოტოები პროექტიდან

ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 23 ივლისს დაიწყება და 28 ივლისს დასრულდება.

პირობაში აღნიშნულია, რომ ტენდერში გამარჯვებულმა „სამუშაოები უნდა დაიწყოს ხელშეკრულების გაფორმების თარიღის მომდევნო დღიდან და დაასრულოს 90 დღის ვადაში“.

და ბოლოს, დააკვირდით ქვემოთ ფოტო/რენდერს, რომელსაც პროექტში აწერია – „ინტერვიუს კუთხის მოწყობა მერის კაბინეტთან“

მართალია აქ არც „მუნიციპალიტეტის“ წერია სწორად და არც „შუახევი“ – გერბზე, თუმცა, შეგვიძლია თავი იმით დავიმშვიდოთ, რომ ეს მხოლოდ კორექტურაა რენდერში და რეალობაში იგივეს არ მივიღებთ.

პროექტი, რომლის მიხედვითაც შუახევის მერიის შენობაში სააქტო დარბაზი და სამუშაო ოთახები უნდა გაარემონტონ, მუნიციპალიტეტმა შპს „ლეველ აპისგან“ შეისყიდა. ამ კომპანიასთან მუნიციპალიტეტს ხელშეკრულება 2026 წლის მარტში აქვს გაფორმებული 62 000 ლარზე.

ხელშეკრულების მიხედვით, შესყიდვის ობიექტია: „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2026 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტით გათვალისწინებული შუახევის მუნიციპალიტეტზე გადმოსაცემი კაპიტალური ტრანსფერის ფარგლებში განსახორციელებელი პროექტი (საპროექტო სახარჯთააღრიცხვო დოკუმენტაციის შეძენა) – შუახევის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ქუჩების/ ეზოების/სკვერების/ პარკების/ სპორტული-სათამაშო მოედნების, ფერდსამაგრი კედლების, სასმელი წყლების, საკანალიზაციო სისტემების, სარწყავი არხების, გარე განათებების, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების სახურავების და ფასადების, გზების, საპიკნიკე ადგილების, სოფლის ცენტრების და სხვადასხვა ტერიტორიის კეთილმოწყობის, ასევე შენობა/ნაგებობის მშენებლობის/რეაბილიტაციას, რეკონსტრუქციის რემონტის სამუშაოების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენა“.

„მობილურის აკრძალვით მოსწავლეს ვერ გააჩერებ, თუ მას საგანი არ აინტერესებს“ – მასწავლებელი

ცოტნე გვაჯაია ზუგდიდის მე-5 საჯარო სკოლაში კომპიუტერულ ტექნოლოგიებს ასწავლის. ის წელს „მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს“ საუკეთესო ათეულში დაასახელეს.

„ბათუმელები“ მასწავლებელს სკოლებში მობილურების აკრძალვაზე და სკოლებში არსებულ ინფრასტრუქტურულ პრობლემებზე ესაუბრა.

  • ბატონო ცოტნე, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება აპირებს სექტემბრიდან სკოლებში მობილური ტელეფონებით სარგებლობა აკრძალოს. თქვენ როგორც კომპიუტერული ტექნოლოგიების მასწავლებელი, რა აზრის ხართ ამ შეზღუდვაზე? სმარტფონების კარადებში ჩაკეტვით გაიზრდება მოსწავლის ინტერესი საგაკვეთილო პროცესის მიმართ?

ამ გადაწყვეტილების მთავარი მიზანი სასწავლო პროცესის გაუმჯობესებაა, თუმცა მგონია, რომ ტელეფონის სრული აკრძალვა ყველა საგნის შემთხვევაში, ერთნაირად ეფექტური არ იქნება.

აი, მაგალითად, ჩემს საგანში, მობილური მოწყობილობა არის ერთ-ერთი სასწავლო რესურსი. მაგალითად, მოსწავლეები ტექნოლოგიების, ტელეფონების გამოყენებით სწავლობენ QR კოდით ინფორმაციის მიღებას და გაზიარებას, დასკანერებას.

არის შემთხვევები, როდესაც მოსწავლეებს ორმაგი უსაფრთხოების სისტემა აქვთ მობილურ მოწყობილობაზე დაყენებული, Google ავთენტიფიკატორი ან თუნდაც Microsoft-მა დაამატა ახლა ჩვენს სტუდენტურ მეილებზე იგივე და თუ მოსწავლეს ეს სისტემები დამატებული აქვს ტელეფონზე, ამ შემთხვევაში ვერ შევა ვერც თავის გვერდზე – student.gov.ge-ს მეილებს ვგულისხმობ და შეექმნება პრობლემა.

რიგ შემთხვევებში ტელეფონი ყურადღების გამფანტველი ნამდვილად არ არის, ერთ-ერთი რესურსია და სასწავლო პროცესის ნაწილია. ამიტომ ვფიქრობ, რომ პრობლემა მობილურ ტელეფონში კი არ არის, არამედ მის არასწორ გამოყენებაში.

  • ხშირად მსმენია მასწავლებლებისგან, რომ რა უნდა ასწავლო ბავშვს, როცა „ტელეფონში აქვს თავი ჩარგული“ და მსგავსი პრეტენზიები. ვისი პრობლემა ეს, თუკი მოსწავლე არ ინტერესდება გაკვეთილით, მხოლოდ მოსწავლის თუ სასწავლო პროცესისაც?

ტელეფონები კი არ უნდა ავკრძალოთ, არამედ ვასწავლოთ მოსწავლეებს ციფრული პასუხისმგებლობა. უფრო ამ ნაწილზე უნდა გამახვილდეს ყურადღება და არა ტექნოლოგიების აკრძალვაზე. ეს არ არის ნამდვილად გამოსავალი, მით უმეტეს, ჩვენ ვცხოვრობთ 21-ე საუკუნეში, ტექნოლოგიები მუდმივად იცვლება და რაღაც სიახლეებს გვთავაზობენ სულ.

მე, მაგალითად, ტელეფონს ვიყენებ როგორც რესურსს. თუ კომპიუტერი არ არის მწყობრში, თავისუფლად შესაძლებელია გამოვიყენო მობილური მოწყობილობა. ამიტომ, ტელეფონიც სასწავლო რესურსია და არა რაღაც „ცუდი მოწყობილობა“, რომელიც მოსწავლეს ხელს უშლის კონცენტრაციაში.

  • AI-ს ეპოქაში ვცხოვრობთ და ვამბობთ კიდეც, რომ მომავალი არის ტექნოლოგიების. გამოწვევები მესმის, მაგრამ ამ ტექნოლოგიების სასწავლო პროცესიდან ამოღება რატომ უნდა იყოს სისტემის მიზანი?

რთული კითხვაა. არ ვიცი ვინ დააყენა ასე საკითხი და ვისი იდეა იყო ეს. ან საერთოდ რატომ დადგა ასე საკითხი დღის წესრიგში. მე, პირიქით, მომხრე ვარ სწავლა-სწავლებაში ტექნოლოგიების მეტი გამოყენების და ასევე სხვა მასწავლებლებიც, რომლებიც კონკრეტულად ჩემს საგანთან კოლაბორაციაში შემოდიან. ჩვენ აქტიურად ვიყენებთ ტექნოლოგიებს.

AI ვახსენეთ და ხშირ შემთხვევაში მისი გამოყენება მობილურით უფრო მარტივია, ვიდრე კომპიუტერით, რადგან მობილურში ყველა მონაცემი შეყვანილი მაქვს და არ მჭირდება თავიდან შეყვანა და ამაზე დროის კარგვა.

  • სახელმწიფოს ხომ აქვს გარკვეული ვალდებულება, რომ ციფრული კომპეტენციები განუვითაროს მოსწავლეებს. ეს გადაწყვეტილება ამ მიზნებს არ ეწინააღმდეგება?

ვფიქრობ, ეს იქნება შემაფერხებელი პროცესი და არა რაღაც დადებითი. უბრალოდ ვერ შევაფასებ დადებითად მობილურების აკრძალვას. ჩვენ შეგვიძლია ვასწავლოთ ტექნოლოგების გამოყენების კულტურა.

არაერთი პროექტი არსებობს მედიაწიგნიერებაზე, სადაც ჩვენც მიგვიღია მონაწილეობა და გვისაუბრია ყალბ ინფორმაციასთან გამკლავებაზე, რომელიც დღესდღეობით ინტერნეტით ვრცელდება. ამ ცრუ ინფორმაციასთან ბრძოლის წყაროებზე გვქონდა საუბარი და ბავშვებს განუვითარდათ უნარ-ჩვევები, თუ როგორ უნდა განარჩიონ რეალური და ყალბი ამბავი.

მოსწავლეები უნდა აღვზარდოთ ციფრული პასუხისმგებლობით და სამოქალაქო განათლებას ენიჭება უფრო მეტი როლი. რა თქმა უნდა, ტექნოლოგიებსაც.

  • ეს გადაწყვეტილება მიიღეს იმიტომ, რომ მეტი კონტროლი დამყარდეს სკოლაზე, მოსწავლეზე?

ვფიქრობ მასწავლებელთა გარკვეული კატეგორიის მოთხოვნაც იყო ალბათ, რომ აეკრძალათ ტელეფონები, რადგანაც გაკვეთილზე, შესაძლოა, არაკეთილსინდისიერად იყენებდნენ ბავშვები. მაგალითად, შეიძლება შემაჯამებლის წერის დროს AI-ის დააწერინოს მოსწავლემ დავალება და ეს ვერ შეამჩნიოს მასწავლებელმა.

  • შემაჯამებლის წერისას ან სხვა გამოცდის შემთხვევაში შეეძლოთ შეეზღუდათ.

რა თქმა უნდა.

სწორედ ამის თქმა მინდა, რომ ჩვენ უნდა ვიცოდეთ სად და რა დროს უნდა შევზღუდოთ მობილურის გამოყენება და არა მთლიანად სკოლაში ტელეფონის გარეშე მივიღოთ მოსწავლეები. ტელეფონი არ იქნება, სხვა ფაქტორები იქნება, რომელიც ხელს შეგვიშლის გაკვეთილზე.

თუ მოსწავლეს კონკრეტული საგანი არ აინტერესებს და ტელეფონში თამაშობს, თუ ტელეფონს აუკრძალავ, სხვა რამით გაერთობა. ვერ გააჩერებ ასეთ მოსწავლეს.

ეს ვერ შეცვლის პროცესს, ამიტომ მოსწავლის დაინტერესება უნდა მოხდეს სხვა კუთხით.

  • ბევრი თქვენი კოლეგა, რომელსაც უნახავს არაერთი სკოლა დასავლეთში, ევროპაში, საუბრობენ იმაზე, თუ რამდენად გამართულია იქ სასკოლო ინფრასტრუქტურა, როგორ არის აღჭურვილი კლასები ციფრული დაფებით, ინტერნეტით, კომპიუტერებით და როგორ იყენებენ ციფრულ ტექნოლოგიებს მოსწავლეები განათლების ხარისხის გასაუმჯობესებლად. თქვენ როგორ წარმოგიდგენიათ თანამედროვე საკლასო ოთახი და ჩვენ რა გვაქვს რეალურად?

თანამედროვე კლასში პროექტორის ნაცვლად ციფრული, ჭკვიანი დაფები უნდა იყოს, თუმცა დღეს პროექტორიც ძალიან დიდი ფუფუნებაა ბევრი სკოლისთვის. თანამედროვე კლასში, ცხადია, უნდა იყოს კარგი კომპიუტერები და ინტერნეტი, რაც დღემდე ასევე პრობლემაა საქართველოს ბევრი სკოლისთვის.

  • სამინისტრო აპირებს ფორმები ჩააცვას ბავშვებს სკოლაში, 45 მილიონი ლარი დაიხარჯება ამაში მხოლოდ ერთ წელიწადში. თქვენზე რომ იყოს დამოკიდებული, რას შეიძენდით ამ თანხით სკოლებისთვის?

ეს ფორმებიც ალბათ ექსპერიმენტის ნაწილია, რომელიც არა მგონია რომ გამართლებული იყოს. ამ თანხად ძალიან ბევრი სკოლის გარემონტება შეიძლებოდა, თუნდაც ჩემს რეგიონში, სადაც ბევრი ავარიული სკოლაა.

შევხვედრივარ, მისაუბრია მასწავლებლებთან, რომლებსაც კლასში 5 კომპიუტერი აქვთ და ჰყავთ 20 მოსწავლე. ასეთ დროს ჩვენ ვკრძალავთ ტელეფონებს და არ ვზრუნავთ იმაზე, რომ სკოლა აღვჭურვოთ საკმარისი ტექნოლოგიებით.

დაახლოებით 10 000 ლარი ღირს დიდი ზომის ჭკვიანი დაფა, ამ თანხით ასეთ დაფას ძალიან ბევრ ისეთ სკოლას შევუძენდით, რომლებსაც რესურსების დეფიციტი აქვთ.

ჭკვიან დაფას თუ ვერ ვუყიდით, კომპიუტერული ტექნოლოგიების ლაბორატორია მაინც ხომ ექნებოდათ. როცა კლასში 28 მოსწავლეა და 5 კომპიუტერი გაქვს, როგორ უნდა გაანაწილო, რამდენი უნდა დასვა ერთ კომპიუტერთან?!

  • ისიც კი მსმენია, რომ ზოგიერთ სკოლას საერთოდ ჩაკეტილი აქვს კომპიუტერული კლასი, რომ არ დაზიანდეს ტექნიკა, ალბათ. 

იყო ასეთი შემთხვევებიც, როდესაც შეფუთული იყო კომპიუტერი და არ ხსნიდნენ. ასეთი პრობლემების მოსაგვარებლად გამოდგებოდა ეს თანხები.

თანაც, როგორც ვიცი, ეს ფორმები ისევ მშობლებმა უნდა შეიძინონ და რა გამოდის?!

  • როგორც თქვეს, სოციალურად დაუცველებს სახელმწიფო მისცემს ფორმებს.

გასაგებია, მაგრამ ისეთი ოჯახებიც არსებობს, რომლებსაც შესაძლოა არ აქვთ სოციალურად დაუცველის სტატუსი, მაგრამ მაინც რთული იყოს მათთვის ამ ფორმების შეძენა. სადღაც 150 ლარი გამოდის ერთი ბავშვის ფორმა, როგორ ვიცი და როგორ შესწვდებიან ასეთი ოჯახები ამხელა ხარჯს, მით უმეტეს, თუ ორი ან მეტი ბავშვი ჰყავთ სკოლაში. ისეთი ოჯახებიც მინახავს, როცა სხვისი ტანსაცმლით უშვებენ ბავშვებს სკოლაში, რადგან ახალს ვერ ყიდულობენ და ასეთმა ოჯახმა როგორ უნდა შეიძინოს ფორმა.

ახლა ვიმყოფები ერთ-ერთ ტექნოლოგიურ ბანაკში, სადაც მასწავლებლები გავდივართ ტრენინგს, თუ როგორ შიძლება დავნერგოთ სკოლებში რობოტიკა. ამ ბანაკში 2025 წლიდან ვიღებ მონაწილეობას და მსგავსი ტექნოლოგიური სწავლება ხშირად იმართება, რაც კარგია მასწავლებლების პროფესიული განვითარებისთვის. მასწავლებლებს გადაეცემათ სხვადასხვა სახის პროგრამირებადი მოწყობილობები, რომელიც უნდა შეიტანონ არაფორმალურ განათლებაში და გაგრძელდეს ეს პროცესი.

მაგრამ არის ერთი დიდი პრობლემა. ისევ და ისევ მივდივართ იქამდე, რომ სკოლების უმრავლესობას არ აქვს შესაბამისი ინფრასტრუქტურა, არ აქვთ კომპიუტერები და სად ჩაწერონ ეს კოდები? ისევ მივდივართ ტექნოლოგიურ სიმწირესთან, რაც უკვე დიდი დაბრკოლებაა.

ერთი მიმართულებით ძლიერდება მასწავლებელი, მაგრამ საჭიროა მეორე მიმართულების გაძლიერებაც. სკოლაში მისულ მასწავლებელს შესაბამისი ინფრასტრუქტურა უნდა დახვდეს, ხომ?! – ადგილი, სადაც შექმნის კლუბს და გააგრძელებს ამ პროცესს. ამის შესაძლებლობას ამჟამინდელი ტექნოლოგიები და კომპიუტერული ლაბორატორიები უმეტეს სკოლაში არ იძლევა.

არის სკოლები, სადაც ცუდი ხარისხის ინტერნეტი მიეწოდებათ. მე, მაგალითად, ქალაქის სკოლაში ვასწავლი და ჩემთანაც იყო ხოლმე პრობლემები ამ მხრივ და თვეში ერთხელ მაინც მიწევს IT სამსახურთან დარეკვა და ამ პრობლემაზე საუბარი.

  • როგორც ამბობენ, ციფრული ტექნოლოგიები სინათლის სისწრაფით ვითარდება და ჩვენ სად ვართ ციფრული ცოდნის, უნარების თვალსაზრისით დღეს?

სადღაც შუაში ვართ, ალბათ.

ჩემი სკოლის მაგალითზე შემიძლია ვთქვა, მივაღწიე იმას, რომ რამდენიმე სახის დაფინანსება მოვიპოვე, მაქვს ახალი ტექნოლოგიები, რამდენიმე 3D პრინტერი ჩემს სკოლაში და ამ ტიპის პრობლემები თითქმის მოგვარებული მაქვს, მაგრამ სხვა სკოლებს თუ შევხედავთ, ჯერ კიდევ ბევრი გვჭირდება განვითარებისთვის.

  • რა აინტერესებთ ბავშვებს დღეს ყველაზე მეტად

ბუნებრივია მასწავლებელზეა ბევრი რამ არის დამოკიდებული. ჩვენს შემთხვევაში, ჩვენმა წარმატებებმა გამოიწვია ის, რომ მოსწავლეები, განსაკუთრებით გოგონები, საკმაოდ კარგად არიან ჩართული ტექნოლოგიების სწავლის პროცესში.

თუ არ ვიქნებით ციფრული მოქალაქეები AI ინსტრუმენტებთან დაკავშირებით, ტექნოლოგიები მართლა ჩაგვანაცვლებს წლების შემდეგ.

  • მასწავლებლებსაც?

მასწავლებელს ვერ ჩაანაცვლებს, საბედნიეროდ.

მართალია, შესაძლებელია მასწავლებლის გარეშეც განვითარდე რაღაც კუთხით, თუმცა მასწავლებლის სრულად ჩანაცვლება ვერ მოხდება, რადგან ადამიანური ფაქტორი უფრო მაღლა დგას და ადამიანის ხედვა უფრო მეტია, ვიდრე ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი პროდუქტი.

ვიტყვი იმასაც, რომ აუცილებელია ყველა მოსწავლემ გამოიყენოს ციფრული ტექნოლოგიები, როგორც რესურსი. ამიტომ არ მგონია, რომ გაამართლოს სმარტფონების სრულად აკრძალვამ სკოლაში. მე პირადად ხელს შემიშლის მობილურების აკრძალვა, შემაფერხებელი ფაქტორი იქნება ჩემთვის, ვიდრე პირიქით.

ვისთან ერთად განიხილავს ერთობას ახალი პოლიტიკური პარტია? – ინტერვიუ ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანთან

„მე ვიცნობ რამდენიმე ისეთ ადამიანს, რომელიც ბიძინა ივანიშვილთან ახლოს იყო, მაგრამ ისინი პროფესიონალები იყვნენ და არასდროს არ გასცდნენ საკუთარ პროფესიას. ასეთ ადამიანთან [ივანიშვილი] ურთიერთობას შეიძლება ახლდეს ცდუნება, მაგრამ ისინი ამას არასდროს არ აყოლილან…“ – ამბობს ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი, რომელიც ერთ-ერთი ლიდერია ახალი პოლიტიკური პარტიის – „ჯერ საქართველო“.

ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანს ახალ პოლიტიკურ პარტიაზე ვესაუბრეთ, მათ შორის, იმაზე, თუ როგორ გაუჩნდა ნდობა პარტიის ლიდერის – ვიქტორ ყიფიანის მიმართ. ვიქტორ ყიფიანი წლების წინ ბიძინა ივანიშვილის ადვოკატი იყო.

„ფაქტია, რომ ის პოლიტიკა, რაც დღეს საქართველოში კეთდება, საქართველოს მოქალაქეებს არ მოსწონთ… ჩვენ რამდენიმე საფეხურით უკეთესი პოლიტიკა უნდა შევთავაზოთ საქართველოს მოქალაქეს. ეს არის „ჯერ საქართველოს“ სურვილი, სწრაფვა და აქეთკენ მივდივართ. ვინც იმავეს გაიზიარებს, მგონი, პრობლემა არ იქნება მათთან ურთიერთობის,“ – გვითხრა ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანმა.

ვისთან ერთად განიხილავს ერთობას ახალი პოლიტიკური პარტია და რას გვთავაზობს? – „ბათუმელებმა“ ყოფილ ტელეწამყვან ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი „ჯერ საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერია:

  • ბატონო ვასილ, მოგვიყევით ახალი პოლიტიკური პარტიის „ჯერ საქართველოს“ შესახებ: როგორ და რატომ მიიღეთ მისი შექმნის გადაწყვეტილება, თქვენ როგორ აღმოჩნდით პარტიულ პოლიტიკაში? 

იმ მოვლენების შემდეგ, რაც განვითარდა საქართველოში, აქტიურად ჩავერთე პროტესტში რუსთაველზე. ვფიქრობ, რუსთაველზე დაიბადა და ახლაც იბადება სამოქალაქო საზოგადოება. იქ მართლაც ძალიან ბევრ თემაზეა საქმიანი საუბარი. იქ არიან პროფესიონალები, საჯარო მოხელეები, რომლებიც გათავისუფლეს სამსახურებიდან – ადამიანები, რომლებსაც შეუძლიათ გამოადგნენ სახელმწიფოს. მე 2013 წლიდან სულ ახალ ამბებთან მქონდა საქმე, საზოგადოებას ვაცნობდი ახალ ამბებს და თან მიმყავდა ინტერვიუები პოლიტიკოსებთან.

პოლიტიკის სფერო ჩემს ცხოვრებაში ბავშვობიდან შემოვიდა: 90-იანებში მამაჩემი აქტიურად უყურებდა პარლამენტს იმისთვის, რომ საქმის კურსში ყოფილიყო. ის იყო კინოდრამატურგი და მის შემოქმედებაშიც მუდმივად ეს ხაზი იყო: რა ხდება, სად ვართ, რატომ ვართ იქ, სადაც ვართ? დედაჩემი ტელე-რადიო ჟურნალისტი იყო და ის ყოველთვის მიმდინარე პროცესებს აშუქებდა.

მერე მეც ამ პროცესებს ვაშუქებდი და ეს ყველაფერი დატრიალდა ჩემს თავს. აქტიური სამოქალაქო პოზიციების გამო აღმოვჩნდი პროტესტში, ამ პროტესტში გავიცანი ამდენი საინტერესო ადამიანი და ქვეყანაში გვაქვს საერთო სურათი: პოლიტიკური კრიზისი და საზოგადოება ითხოვს ახალ პოლიტიკურ ძალებს.

რომ გითხრათ, რომ სადმე წარმომედგინა ჩემი თავი პოლიტიკურ გაერთიანებაში-თქო, არასდროს ასეთი აზრი არ მქონია. „ჯერ საქართველო“ – როდესაც ეს იდეა გაჩნდა, მე შემხვდა ვიქტორ ყიფიანი. მანამდე რამდენჯერმე ქალაქში გადავიკვეთეთ შემთხვევით, სადღაც გასვენებაში შევხვდით ერთმანეთს, შემდეგ რაღაც ღონისძიებაზე და გამოველაპარაკეთ ერთმანეთს. ამ ლაპარაკს მოჰყვა ვიქტორის შემოთავაზება: საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ინიციატივის შექმნა და შემდეგ უკვე გამოჩნდება, პროცესი საითკენ წაგვიყვანსო.

ადამიანები, რომლებმაც შექმნეს ინიციატივა „ჯერ საქართველოს“ ბირთვი, არიან საკუთარი საქმის პროფესიონალები. მათი გამოცდილება აჩვენებს, რომ ისინი სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ადამიანები არიან: ხედავენ პრობლემებს და აქვთ რესურსი, ჩაუღრმავდნენ თითოეულ პრობლემას.

ეს იძლევა საშუალებას, თითოეული საკითხის ე.წ. ჩონჩხის ანატომია განვიხილოთ, დიაგნოზი დავსვათ და შემდეგ მოვსინჯოთ მსოფლიოში აპრობირებული გამოცდილებები. ჩვენი რეალობა რა არის, ამ რეალობაზე დავფიქრდეთ, შესაძლებლობები განვიხილოთ და უკვე დოკუმენტზე დაყრდნობილი პოლიტიკა ვაწარმოოთ, სადაც ეს ყველაფერი იქნება არა უბრალოდ პოპულისტური განცხადებები, არამედ ამას საფუძვლად ექნება კონკრეტული, აკადემიური კვლევა, ცოდნა, გამოცდილება და გვეცოდინება: სად ვართ, რა არის გასაკეთებელი, ვინ უნდა გააკეთოს ეს ყველაფერი, როდის?

  • ამ პროცესში ერთ-ერთი მთავარი საკითხი ნდობაა. როგორ გაგიჩნდათ ნდობა, მაგალითად, ვიქტორ ყიფიანის მიმართ, რომელიც ახალი პოლიტიკური ძალის ლიდერია და მანამდე იყო ბიძინა ივანიშვილის ადვოკატი? იქნებ ვიქტორ ყიფიანის ეს წამოწყებაც ივანიშვილის მორიგი ტრიუკია? 

მე მქონია თავად ვიქტორთან ინტერვიუ ამ საკითხზე, მისი პუბლიკაციაც წამიკითხავს და ვიცოდი მისი წარმოდგენები. ეს არასდროს არ ყოფილა ისეთი წარმოდგენა, რომ „ბიძინა ივანიშვილი არის ჩვენი მზე.“ ვიქტორი არის საქართველოში ერთ-ერთი ძლიერი იურისტი, იგი თავისი საქმის პროფესიონალია.

მე ვიცნობ რამდენიმე ისეთ ადამიანს, რომელიც ბიძინა ივანიშვილთან ახლოს იყო, მაგრამ ისინი პროფესიონალები იყვნენ და არასდროს არ გასცდნენ საკუთარ პროფესიას. ასეთ ადამიანთან [ივანიშვილი] ურთიერთობას შეიძლება ახლდეს ცდუნება, მაგრამ ისინი ამას არასდროს არ აჰყოლილან. არ გადაუდგამთ ნაბიჯი იქითკენ, საითკენაც ბევრი მიდის ხოლმე: შენი საქმის გარდა, მაგალითად, რაღაცაში კიდევ გაერიო, სხვის თამაშს აჰყვე, უკეთესად იცხოვრო, დივიდენდები მიიღო და ასე შემდეგ.

რამდენიმე ადამიანი ვიცი ასეთი, რომლებიც არ აყოლიან ამ ცდუნებას. ვიქტორ ყიფიანზეც შემიძლია იგივე ვთქვა.

  • ფიქრობთ, ივანიშვილი დაუშვებს იმას, რომ თავისი გარემოცვის ყოფილმა წევრმა წაართვას პოლიტიკური ძალაუფლება? ვიცით, როგორ იღებს ივანიშვილი ადამიანებს მის გარემოცვაში და როგორ უშვებს, გვახსოვს ბაჩიაშვილის შემთხვევაც: როგორ ჩამოაფარეს ტომარა თავზე და  გაიტაცეს თანამდებობის პირებმა ივანიშვილის დაკვეთით… 

ასეთი შიში შეიძლება ჰქონდეს ნებისმიერ ადამიანს, რომელიც ფიქრობს, ღირს თუ არა პოლიტიკაში შესვლა? თუ მან რეალურად ძალაუფლების მპყრობელს გაუწია იმხელა კონკურენცია, რომ ხალხი მას უპირატესობას ანიჭებს, მსგავსი რისკი შეიძლება ყველას ჰქონდეს.

„ჯერ საქართველო“ არ არის ტრადიციული, ქართული, პოლიტიკური პარტია, რომ, მაგალითად, ჯერ ფული იშოვო, ბიზნესმენები გყავდეს, რომლებიც გაფინანსებენ და ვიღაცას რაღაც ინტერესი აქვს. აქ არის მაღალი კვალიფიკაციის გუნდი შეკრებილი, პატრიოტული განწყობების მქონე. ეს გუნდი როგორც ოპერირებს, მსჯელობს და პრიორიტეტებს აყენებს – მე ეს ყველაფერი მაძლევს იმის თქმის შესაძლებლობას და უფლებას, რომ დიახ, აქ არ არის რაღაც ფარული ჩანაფიქრი.

ეს არის გუნდი, რომელიც ფიქრობს, როგორ გამოადგეს ქვეყანას და როგორ უზრუნველყოს ის, რომ ეს ქვეყანა ტრანსფორმირდეს კარგ სახელმწიფოდ.

  • გაგვაცანით თქვენი პოლიტიკური ძალის რამდენიმე ხედვა, მაგალითად, სასამართლოს კლანს რას უპირებთ: სად წავლენ ის მოსამართლეები, რომლებმაც ადამიანები უსამართლოდ გამოკეტეს ციხეებში? 

„ჯერ საქართველოს“ ხედვები ჩვენ განვიხილეთ მხარდამჭერებთან ერთად და ამ ხედვის გაცნობა შესაძლებელია „ჯერ საქართველოს“ ფეისბუქგვერდზე. სასამართლოსთან დაკავშირებითაც კონცეპტუალური დოკუმენტია გამოქვეყნებული.

მართლმსაჯულების დოკუმენტში საუბარია რეფორმის მონახაზზე, იმაზე, თუ როგორ უნდა განიტვირთოს, მაგალითად, სასამართლო, გათავისუფლდეს სასამართლო, მოსამართლეების კეთილსინდისიერების შემოწმება როგორ უნდა მოხდეს.

  • ანუ ემხრობით ე.წ. ვეტინგის ჩატარებას, მოსამართლეების კეთილსინდისიერების შემოწმებას? ევროკავშირის ამ პირობის შესრულებაზე „ოცნების“ მთავრობამ უარი თქვა. 

სრულად არა, მაგრამ ამ დოკუმენტში ესეც გარკვეულწილად არის მიმოხილული, რა ნაწილი გვინდა, რომ გამოვიყენოთ… არაკეთილსინდისიერი მოსამართლე არავინ არ რჩება, არავინ არ უნდა დარჩეს. შეთავაზებულია სისტემა, რომელიც ამ ყველაფერს შეაფასებს, ანუ ეს არ უნდა მოხდეს პოლიტიკური შურისძიებით.

„ჯერ საქართველო“ არ უყურებს საკითხს ისე, რომ პირობითად უმრავლესობით მოვიდა და ერთპიროვნულად რაღაცები გააკეთოს. პოლიტიკურ შურისძიებას კი არ უნდა მივმართოთ მართლმსაჯულების სისტემასთან დაკავშირებით, არამედ უნდა შევქმნათ სისტემა, რომელიც თავად გამორიცხავს იმას, რომ არაკეთილსინდისიერი მოსამართლე არ დარჩეს სისტემაში და უზრუნველყოფს მართლმსაჯულების სისტემის ისეთ ხარისხს, რომ ვინც არ უნდა მოვიდეს ხელისუფლებაში, ვერავინ შეძლოს გავლენა სასამართლოს დამოუკიდებლობაზე.

  • ასეთი მექანიზმი არსებობს? ეს მაინც პოლიტიკურ ნებაზე და კულტურაზეა დამოკიდებული, ასევე ვეტინგზე, რაც არის ევროპული გამოცდილება. 

სრულად ვეტინგზე არ არის ლაპარაკი. კეთილსინდისიერების შემოწმება შეიძლება იყოს, მაგალითად, აუდიტი: ადამიანი თუ გამდიდრდა, დაუსაბუთებელი ქონება ხომ არ აქვს მას. მეორეა საქმეები, რაზეც მას გადაწყვეტილება აქვს მიღებული და არსებობს იგივე საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება.

მნიშვნელოვანია, რომ გაძლიერდეს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, ასევე, უზენაესი სასამართლო.

  • როგორც ცნობილია, არჩევნების გზით აპირებთ ხელისუფლებაში მოსვლას. რა რესურსია დღევანდელ მოცემულობაში ამისთვის, რომ სამართლიანი არჩევნები ჩატარდეს? პარტიების დიდი ნაწილი განაგრძობს ბოიკოტის რეჟიმშია და პროევროპული აქციები ქვეყანაში 2024 წლის არჩევნების შემდეგ დღემდე გრძელდება. 

დიახ, „ჯერ საქართველო“ ასე უყურებს პროცესს, რომ საქართველოში უნდა მივეჩვიოთ იმას, რომ მოქალაქეს მაქსიმალურად უნდა უადვილდებოდეს საკუთარი პოზიციის გამოხატვით ხელისუფლების შეცვლა არჩევნების გზით. ეს არის დემოკრატიული პროცესი.

ჩვენ დეკლარირებული გვაქვს, რომ თუ არ მოხდა სიტუაციის ნორმალიზება, მათ შორის, ამკრძალავი კანონების გაუქმება, ტყვეების გათავისუფლება, სინდისის პატიმრების გათავისუფლება, საარჩევნო კანონმდებლობის შეცვლა და ნორმალური, სამართლიანი გარემოს უზრუნველყოფა, ასეთ შემთხვევაში რა აზრი აქვს არჩევნებში მონაწილეობას?

  • თუ თქვენი მოთხოვნები არ შესრულდა, არ მიიღებთ არჩევნებში მონაწილეობას? 

მეორე საკითხია, წინასაარჩევნოდ საერთო კონტექსტი როგორი იქნება. ჩვენ ვართ ახალგაზრდა პოლიტიკური პარტია, რომელმაც რამდენიმე დღის წინ შეიტანა საკუთარი განაცხადი რეგისტრაციაზე და ველოდებით იუსტიციის სამინისტროს გადაწყვეტილებას.

შემდეგ იწყება გზა და ასპარეზობა პოლიტიკურ ველზე.

ჩვენ ისიც გვაქვს დეკლარირებული, რომ ერთ რომელიმე პარტიას ცალკე, დამოუკიდებლად არ ექნება ცვლილებების შესაძლებლობა. აუცილებელია გარკვეული ერთობა.

  • რომელ პოლიტიკურ ძალებთან წარმოგიდგენიათ ეს ერთობა და ვისთან არა? 

ერთობა წარმოგვიდგენია უფრო მეტად იმ პოლიტიკურ სუბიექტებთან, რომლებიც წარსულით არ არიან დამძიმებულები. საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ დაკვეთა ახალ პოლიტიკურ ძალებზე. ველზე უკვე გამოჩნდნენ პოლიტიკური პარტიები და ინიციატივები, რომლებიც შეიძლება ჩამოყალიბდნენ პოლიტიკურ პარტიებად. ეს არის, მაგალითად, „თავისუფლების მოედანი“, მოძრაობა „სოციალური დემოკრატიისთვის“, „სართული“, ინიციატივა „ქართული რესპუბლიკა“.

ჩვენ ერთი შეხვედრა გვქონდა კიდევაც და განხილვის საკითხი იყო ურთიერთობის სტილი: სად ვხედავთ ჩვენ თავს, როგორ წარმოგვიდგენია პოლიტიკური პარტიების ერთმანეთთან ურთიერთობა ცივილურად, როგორ გავანორმალუროთ და გავაადამიანუროთ პოლიტიკა.

ფაქტია, რომ ის პოლიტიკა, რაც დღეს საქართველოში კეთდება, საქართველოს მოქალაქეებს არ მოსწონთ. მე საქართველოს მოქალაქეებს არ ვყოფ პოზიციად და ოპოზიციად. საქართველოს მოქალაქე არის საქართველოს მოქალაქე და როდესაც ვწერთ გადაცემას „სახალხო მოამბეს“, გვხვდება სხვადასხვა მოსაზრების რესპონდენტი. ყველას აქვს ერთი აზრი, რომ მათ უნდათ უკეთესობა, ცვლილებები. მოქალაქეები დარწმუნდნენ, რომ პოლარიზაციით და დაპირისპირებით საქმე არ გამოდის.

ჩვენ რამდენიმე საფეხურით უკეთესი პოლიტიკა უნდა შევთავაზოთ საქართველოს მოქალაქეს. ეს არის „ჯერ საქართველოს“ სურვილი, სწრაფვა და აქეთკენ მივდივართ. ვინც იმავეს გაიზიარებს, მგონი, პრობლემა არ იქნება მათთან ურთიერთობის.

  • ბოლოს საზმაუს შესახებ მინდა გკითხოთ, რომლის დატოვებაც მოგიხდათ თქვენი კრიტიკული პოზიციების გამო: ხედავთ რესურსს, რომ ამ ქვეყანაში საზმაუმ მართლაც იმუშაოს საზოგადოებისთვის? გუშინ უნგრეთის საზმაუმ ბოდიში მოუხადა მაყურებელს, გატყუებდითო… 

რესურსი საქართველოში ძალიან დიდია არამარტო საზმაუსთვის, იმისთვის, რომ საქართველო გახდეს მოაზროვნე სახელმწიფო და ყველა ინსტიტუტი ჰქონდეს ძლიერი და გამართული. ამის რესურსი, როგორც ადამიანური, ასევე ცოდნის მიმართულებით, არსებობს.

საზოგადოებრივი მაუწყებელი ჩემი შეხედულებით საჭიროებს რეფორმას, მათ შორის, საკანონმდებლო დონეზე. დღევანდელი კანონმდებლობით ის, რაც დავალებული აქვს საზოგადოებრივ მაუწყებელს და ის დაფინანსება, რომელსაც იგი იღებს, არ არის ერთმანეთთან კორელაციაში.

პირველ რიგში, სამეურვეო საბჭოა გასაძლიერებელი, შესაცვლელია მისი დაკომპლექტების წესი, რომ თავიდან ავირიდოთ აუცილებლად ის გარემოება, რაც ახლა გვაქვს. დღეს შესაძლებელია, უმრავლესობა ხელში ჩაიგდოს ერთმა გუნდმა და შემდეგ უკვე მის ხელთ არის ბერკეტები: მას შეუძლია ბიუჯეტი არ დაუმტკიცოს გენერალურ დირექტორს, გენერალურ დირექტორს უნდობლობა გამოუცხადოს და ისეთი კანდიდატი მოიყვანოს, რომელიც მის ინტერესებს გაატარებს.

საკანონმდებლო რეფორმა გასატარებელია აუცილებლად და ეს შესაძლებელია, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი გაძლიერდეს. მან ის ფუნქცია უნდა შეასრულოს, რომელიც ჩვენ გვჭირდება – მეოთხე ხელისუფლების ფლაგმანი იყოს საქართველოში საზოგადოებრივი მაუწყებელი.

ძალიან ბევრი კარგი მაგალითი არსებობს საზღვარგარეთ, როგორ მუშაობენ საზოგადოებრივი მაუწყებლები. მაგალითად, შეიძლება გაგვიკვირდეთ, მაგრამ შეერთებულ შტატებში დიდ შტატებს აქვთ საზოგადოებრივი მაუწყებლები და ისინი კონცენტრირებულები არიან საგამოძიებო მედიაზე. საზოგადოებრივი მაუწყებელი უნდა იყოს პირველი მომთხოვნი მოქალაქეების ინტერესების დამცველი და პოლიტიკოსები ვალდებულები უნდა იყვნენ, რომ ყველა კითხვას პასუხი გასცენ. ამის უზრუნველყოფაც კი, შეიძლება საკანონმდებლო დონეზე.

შესაძლებლობები ძალიან ბევრია და დამიჯერეთ, საქართველოში ისეთი ადამიანებიც არსებობენ, რომლებსაც შეუძლიათ გამართული რეფორმის დაწერა და მისი განხორციელება…

უნგრეთში რომ ბოდიში მოიხადეს, საქმე იმაში კი არ არის, მაუწყებელი ბოდიშს მოიხდის თუ არა, კონკრეტულად უნდა მოხდეს იმის განხილვა: რამ მიგვიყვანა ამ მდგომარეობამდე, რა მდგომარეობაშიც ახლა ვართ – პრაქტიკულად სულს ღაფავს დამოუკიდებელი მედია, საზოგადოებრივი მაუწყებელი მიტაცებულია. იგი არ მაუწყებლობს ისე, როგორც პროპაგანდისტული არხები, მაგრამ იგი არ მაუწყებლობს ისე, როგორც უნდა მაუწყებლობდეს საქართველოს მოქალაქეების ინტერესებიდან გამომდინარე.

ბათუმში, 10 ივლისს, ორ ფილმს ნახავთ უფასოდ „ევროპის დღის“ ფარგლებში

ბათუმში, 10 ივლისს, „ევროპის დღის“ ფარგლებში, კინოთეატრ „კავეაში“, 17:00 საათზე, ლატვიელი რეჟისორის, გინტ ზილბალოდისის ოსკაროსანი ანიმაციური ფილმის – FLOW-ს ჩვენება გაიმართება.

ეს ანიმაციური ფილმი ლატვიის, საფრანგეთისა და ბელგიის ერთობლივი ნამუშევარია. ფილმის პრემიერა კანის 2024 წლის ფესტივალზე გაიმართა, ლატვიაში კი იმავე წლის შემოდგომაზე აჩვენეს – ანიმაციურმა ნამუშევარმა ლატვიის კინოთეატრებში ბოლო წლების რეკორდული რაოდენობის მაყურებელი მიიზიდა.

ამავე დღეს, 10 ივლისს, 19 საათზე, „კავეში“ კიდევ ერთ ფილმს ნახავთ – ნაჩვენები იქნება რეჟისორ ლანა ღოღობერიძის დოკუმენტური ფილმი – „დედა-შვილი ანუ ღამე არ არის არასდროს ბოლომდე ბნელი“.

ჩვენებას დაესწრება თავად რეჟისორიც.

კინოსურათი მოგვითხრობს პირველი ქართველი ქალი რეჟისორის, ნუცა ხუციშვილ-ღოღობერიძის ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ. ეს არის ემოციური მონოლოგი, სადაც რეჟისორი საკუთარი დედის ტრაგიკულ ბედს შვილის თვალით აცოცხლებს.

ორივე ფილმის ჩვენებაზე დასწრება უფასოა.

ღონისძიება ბათუმში „ევროპის დღის” ფარგლებში იმართება.

მისამართი: „კავეა“, ხიმშიაშვილის ქ. 15, Grand Mall.

Exit mobile version