სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, აჭარაში სარეალიზაციო ობიექტიდან ვადაგასული სურსათი ამოიღო.
სააგენტოს ცნობით, აჭარის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა სასურსათო მაღაზია შპს „აჭარა“ შეამოწმეს.
ინსპექტირების შედეგად, ობიექტზე ვადაგასული სურსათი დაფიქსირდა, მათ შორის ხორცპროდუქტები. ამასთან, დადგინდა, რომ ბიზნესოპერატორი ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობდა.
გამოვლენილი შეუსაბამობების გამო, ობიექტი დაჯარიმდა და საწარმოო პროცესი შეუჩერდა.
დღეს, 14 სექტემბერს, მთელი ქვეყნის მასშტაბით საბავშვო ბაღებში სასწავლო პროცესის დაწყების პარალელურად, ოპოზიციურმა პარტია „ლელომ“ ბათუმში ბრიფინგი გამართა საბავშვო ბაღების პრობლემაზე.
ვაჟა დარჩია, ბათუმის საკრებულოს წევრი „ლელოდან“, აცხადებს, რომ ამ სასწავლო სეზონზე მუშაობა ვერ განაახლა ბათუმში მოქმედი 38 ბაღიდან 9 ბაღმა.
„ეს, რა თქმა უნდა, არის ძალიან დიდი მაჩვენებელი. არსებულ ბაღებშიც ვერ იქნება დაცული დადგენილი სტანდარტი, გამომდინარე იქიდან, რომ ამ ცხრა ბაღის აღსაზრდელები არიან გადაყვანილი მოქმედ ბაღებში, შესაბამისად, ძალიან მაღალია ჯგუფებში ბავშვების რაოდენობა.
ბოლო წლების განმავლობაში ბათუმში ასობით ბავშვი ისე გახდა 6 წლის, რომ მშობელმა ვერ მოახერხა ბავშვის ბაღში მიყვანა“, – განაცხადა ვაჟა დარჩიამ ბრიფინგზე.
ბრიფინგზე გაჟღერებული ინფორმაციით, სააღმზრდელო პროცესი ისევ შეჩერებულია – #2, #6, #9, #10, #16, #18, #20, #29, #34 საბავშვო ბაღებში.
ბაღების მუშაობის შეჩერების მთავარ მიზეზად წლების განმავლობაში გაწელილი სარეაბილიტაციო სამუშაოები სახელდება.
ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანება რეაბილიტაციას უტარებს იმ ბაღებსაც, რომლებიც 5-6 წლის წინათ გაარემონტეს. ასევე, დაიხურა ორი ახალაშენებული ბაღი: 34-ე ბაღი თამარის დასახლებაში და 21-ე ბაღი – ლერმონტოვის ქუჩაზე.
„34-ე საბავშვო ბაღი 2018 წელს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ და ბათუმის მერმა საზეიმო ვითარებაში გახსნეს, 7 წლის შემდეგ კი ბაღი დაიკეტა. მიზეზად შენობის ავარიულობა დაასახელეს და მოზარდები სხვადასხვა ბაღში გადაანაწილეს. გასულ წელს 12 ბაღი იყო უფუნქციო, დაპირების მიუხედავად, ბათუმის მერიამ მხოლოდ 3 საბავშვო ბაღის გახსნა შეძლო. ასევე, გაიხსნა 2 ახალი ბაღი.
მიუხედავად ამისა, ქალაქის მზარდი მოსახლეობის ფონზე, მუნიციპალური საბავშვო ბაღების სიმცირის გამო, ყოველწლიურად 2000-მდე ბავშვი რჩება სკოლამდელი განათლების გარეშე.
#9 საბავშვო ბაღში მიმდინარე სამუშაოები კი კიდევ უფრო ამძიმებს სიტუაციას, ვინაიდან რამდენიმე ბაღის აღსაზრდელებს ერთ შენობაში უყრიან თავს, შედეგად ირღვევა სახელმწიფო სტანდარტები და ტექნიკური რეგლამენტები – ადგილების სიმცირე და ბავშვების რაოდენობის სიმჭიდროვე, სათამაშო სივრცეების ნაკლებობა, ძილის რეჟიმის დარღვევა…
ეს პრობლემას უქმნის განსაკუთრებით დაბალშემოსავლიან მოქალაქეებს, ვინაიდან ვერ ახერხებენ მუნიციპალური ბაღების მიღმა დარჩენილი შვილების კერძო საბავშვო ბაღში მიყვანას და იძულებულნი არიან, სამსახური მიატოვონ.
ეს არის კორუფციის ნათელი მაგალითი – ტენდერებს იგებენ ჩინოვნიკებთან დაახლოებული კომპანიები, რომლებსაც, ხშირ შემთხვევაში, არ აქვთ გამოცდილება. შედეგად, რეაბილიტირებული და ახალი ბაღები მალე გამოდის მწყობრიდან, გაფლანგული მილიონების გარდა ბავშვებს არ ეძლევათ სათანადო განათლების მიღების შესაძლებლობა“, – განაცხადა ვაჟა დარჩიამ.
2026 წლის 21 აგვისტოს, ბიუჯეტში ცვლილების შემდეგ, ბათუმის მერიამ 2,6 მილიონი ლარი ამოიღო საბავშვო ბაღების დაფინანსებიდან. აქედან 1.5 მილიონი ლარი ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე N188-ში დაგეგმილი ახალი საბავშვო ბაღის მშენებლობის დაფინანსება იყო. ამ ბაღის მშენებლობა ჯერ არ დაწყებულა.
მერიის საფინანსო-საბიუჯეტო სამსახურის ხელმძღვანელმა სხდომაზე განმარტა, რომ ეს თანხა 2027 წლის ბიუჯეტში გადააქვთ, რადგან ბაღისთვის გათვალისწინებულ ადგილზე, ე.წ. ბარაკებში მცხოვრებ მოსახლეობასთან მოლაპარაკებები დროში გაიწელა.
გარდა ამისა, „ბათუმელებისთვის“ ცნობილია, რომ ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიას, რომელმაც ეს ბაღი უნდა ააშენოს, ავანსის სახით 400 000 ლარი უკვე გადაურიცხეს.
საქმე ისაა, რომ ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე, #188-ში, „ოცნების ქალაქთან“ ახალი საბავშვო ბაღის მშენებლობა ბათუმის მერიამ 2024 წლის ბოლოს დაგეგმა და 2025 წლის ბიუჯეტში ჩასვა. გასული წლის ბოლოს ამ ბაღის ასაშენებლად ტენდერი გამოაცხადა, გამარჯვებული გამოავლინა და ავანსიც გასცა, თუმცა ამ დრომდე მშენებლობა არ დაწყებულა.
რამდენი ბავშვი მიიღო წელს ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანებამ და რამდენი ბავშვი დარჩა ბაღის გარეშე? – ამ კითხვებზე პასუხს „ბათუმელები“ მერიისგან ელის. ინფორმაციის მიღებისთანავე სტატია განახლდება.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის [სუს-ი] უფროსის თანამდებობაზე ირაკლი კობახიძემ თამაზ ბორაშვილის კანდიდატურა წარადგინა.
თამაზ ბორაშვილი სუს-ის უფროსის მოადგილე იყო 2025 წლის სექტემბრიდან. ამ პოზიციაზე დანიშვნამდე იგი სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტის დირექტორის თანამდებობაზე მუშაობდა.
სუს-ის ყოფილმა უფროსმა, გეკა გელაძემ თანამდებობა დღეს, 14 სექტემბერს, დილით დატოვა. ამის შესახებ მან ფეისბუქზე დაწერა.
ირაკლი კობახიძის განცხადებით, გეკა გელაძე შინაგან საქმეთა სამინისტროში მინისტრის მოადგილის თანამდებობაზე დაბრუნდება. გეკა გელაძე შს მინისტრის პოზიციაზე მუშაობდა 2025-2026 წლებში, ჯამში ერთ წლამდე პერიოდში.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი გეკა გელაძე თანამდებობიდან გადადგა.
ამის შესახებ დღეს, 14 სექტემბერს, გახდა ცნობილი. გეკა გელაძის განცხადება სუს-ის ფეისბუქის გვერდზე დღეს გამოქვეყნდა.
„მივიღე გადაწყვეტილება, დავტოვო საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობა. პოლიტიკურ გუნდთან კონსულტაციების შედეგად, საქმიანობას სხვა უწყებაში გავაგრძელებ, სადაც კვლავაც მთელი პასუხისმგებლობით მოვემსახურები ჩვენი ქვეყნისა და საზოგადოების ინტერესებს.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე მუშაობა ჩემთვის იყო უდიდესი პასუხისმგებლობა და შესაძლებლობა, მემსახურა ჩვენი ქვეყნისთვის. ამ პერიოდის განმავლობაში, სამსახურის თითოეულ თანამშრომელთან ერთად, ჩვენი საქმიანობა მიმართული იყო სახელმწიფოს წინაშე არსებული გამოწვევების ეფექტიანად დაძლევის, საქართველოს უსაფრთხოების განმტკიცებისა და ეროვნული ინტერესების დაცვისკენ.
მსურს, განსაკუთრებული მადლობა გადავუხადო სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თითოეულ თანამშრომელს პროფესიონალიზმისთვის, თავდადებისა და იმ მნიშვნელოვანი საქმიანობისთვის, რომელსაც ისინი ყოველდღიურად, ჩვენი ქვეყნის უსაფრთხოებისთვის ახორციელებენ.
მადლობას ვუხდი პოლიტიკურ გუნდს, განსაკუთრებით პარტიის საპატიო თავმჯდომარეს, ბიძინა ივანიშვილს და პრემიერ-მინისტრს, ირაკლი კობახიძეს გამოცხადებული ნდობისთვის.
დარწმუნებული ვარ, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური მომავალშიც ღირსეულად გააგრძელებს მისთვის დაკისრებული უმნიშვნელოვანესი ამოცანების შესრულებას და ქვეყნის უსაფრთხოების დაცვას.
სახელმწიფო უსაფრთხოების გენერალ-მაიორი გეკა გელაძე“, – წერია განცხადებაში, რომელიც დღეს გავრცელდა ფეისბუქით.
გეკა გელაძე მიმდინარე წლის აპრილში დანიშნეს სუს-ის უფროსად, მან ამ თანამდებობაზე მამუკა მდინარაძე შეცვალა.
წესით, ამ თანამდებობაზე 6 წელი უნდა ემუშავა გელაძეს, მაგრამ 6 თვითაც კი ვერ შეინარჩუნა თანამდებობა.
ზუსტად 6 თვით მოუწია მამუკა მდინარაძესაც ამ თანამდებობაზე ყოფნა. მას ხელოვნურად შეუქმნეს უწყება ამ თანამდებობის დატოვების შემდეგ, თუმცა იქიდანაც მალე გაათავისუფლეს. მდინარაძემ 27 აგვისტოს განაცხადა, რომ სახლში მიდის და პოლიტიკიდანაც მიდის.
რაც შეეხება გეკა გელაძეს, ის სუს-ში შს სამინისტროდან გადაიყვანეს.
სუს-ის უფროსად გეკა გელაძის დანიშვნის შემდეგ მას მოადგილედ დაუნიშნეს გიორგი ბახუაშვილი, „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლისა და საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის პირადი დაცვის ყოფილი თანამშრომელი. მანამდე ის, ერთი თვით, შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის პოსტს იკავებდა.
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა პოლონეთი-უკრაინის საზღვარზე, იაგოდინის სადგურზე რუსეთის დარტყმას ომის ესკალაცია უწოდა და არ გამორიცხა, რომ შესაძლოა, პოლონეთიც დაზარალდეს.
13 სექტემბერს, დილას, რუსულმა ძალებმა დრონით მიიტანეს შეტევა კიევი-ვარშავის მატარებლის ლოკომოტივზე იაგოდინის სადგურზე, პოლონეთის საზღვართან. ინციდენტის შედეგად არავინ დაშავებულა. ლოკომოტივზე დარტყმამდე ცოტა ხნით ადრე სადგურ იაგოდინზე იმყოფებოდა დიპლომატიური მატარებელი, რომლითაც ევროკავშირის წევრი ქვეყნების უსაფრთხოების საკითხებში მრჩევლები და ევროპის ყოფილი ლიდერები მგზავრობდნენ, მათ შორის იყო დიდი ბრიტანეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ბორის ჯონსონი.
„რუსეთი უახლოეს კვირებსა და თვეებში ძალიან ინტენსიურ ოპერაციებს განახორციელებს. ჩვენ არ გამოვრიცხავთ, რომ ეს ესკალაცია ჩვენს ტერიტორიასაც შეეხება“, – განაცხადა დონალდ ტუსკმა რუსული დარტყმის შემდეგ მოწვეულ უსაფრთხოების წარმომადგენლების შეხვედრაზე.
„ვიმედოვნებ, რომ ყველაზე უარესი სცენარი არ მოხდება. სამწუხაროდ, აქამდე მომხდარი ადასტურებს იმ ინფორმაციას, რომელსაც თვეების განმავლობაში ვიღებდით: შესაძლებელია კიდევ უფრო უარესი სცენარები“, – თქვა ტუსკმა.
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ რუსეთი ბოლო დროს სულ უფრო ხშირად იყენებს საზღვაო რაკეტებს, რომელთა წინააღმდეგ ბრძოლა უკრაინის საჰაერო თავდაცვის სისტემებისთვის უფრო რთულია.
12 სექტემბერს, ბათუმში, კრეატიული ინდუსტრიის საერთაშორისო ფესტივალის – Ad Black Sea 2026-ის დახურვისა და დაჯილდოების ცერემონია გაიმართა. მე-10 საიუბილეო ფესტივალმა კიდევ ერთხელ გააერთიანა ქართველი და საერთაშორისო კრეატიული ინდუსტრიის წარმომადგენლები – სააგენტოების ხელმძღვანელები, კრეატიული დირექტორები, მარკეტერები, დიზაინერები, კონტენტ-კრეატორები და ტექნოლოგიური სფეროს პროფესიონალები.
კონკურსის მონაწილეები ერთმანეთს 13 ძირითად კატეგორიაში ეჯიბრებოდნენ, მათ შორის – ბრენდინგის, დიზაინის, ციფრული კომუნიკაციისა და ფილმის მიმართულებებით. ნამუშევრები 20-ზე მეტი ქვეყნიდან მოწვეულმა 30-ზე მეტმა საერთაშორისო ექსპერტმა შეაფასა.
AD Black Sea 2026-ის გრან-პრის მფლობელები სააგენტოები Playmakers და Windfor’s Tbilisi გახდნენ.
უკვე მეორე წელია, რაც გამარჯვებული პროექტები The One Club Global Creative Rankings-ში აისახება, რაც რეგიონში შექმნილ ნამუშევრებს საერთაშორისო პროფესიულ რუკაზე დამატებით ხილვადობას ანიჭებს.
AD Black Sea-ის მე-10 საიუბილეო გამოცემის მთავარი გზავნილი იყო ON THE EDGE – Festival of Creative Resistance. კონცეფცია კრეატივს წარმოაჩენდა, როგორც ზღვარზე ყოფნისა და პროფესიული წინააღმდეგობის ძალას – განსაკუთრებით იმ დროს, როდესაც ინდუსტრია სწრაფ ტექნოლოგიურ და კულტურულ გარდაქმნებს გადის.
ფესტივალის მთავარ სცენაზე გლობალური კრეატიული ინდუსტრიის გამორჩეული წარმომადგენლები წარდგნენ, მათ შორის:
დევიდ დროგა – Accenture-ის საბჭოს ვიცე-თავმჯდომარე და Droga5-ის დამფუძნებელი;
სინდი გელოპი – MakeLoveNotPorn-ის დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი;
ნატაშა ჯენი – Pentagram New York-ის პარტნიორი;
მიჰნეა გეორგიუ – Le Pub-ის გლობალური მთავარი კრეატიული დირექტორი;
კატალინ დობრე – McCann Worldgroup Romania-ს მთავარი კრეატიული დირექტორი და თანააღმასრულებელი დირექტორი;
იოჰანა იასკოვსკა – ვიზუალური არტისტი და კრეატიული ტექნოლოგი .
მათი გამოსვლები შეეხებოდა კრეატიულ ლიდერობას, დიზაინს, ტექნოლოგიას, კულტურასა და თანამედროვე საკომუნიკაციო ინდუსტრიის ტრანსფორმაციას. პროგრამის ფარგლებში მონაწილეებს შესაძლებლობა ჰქონდათ, მოესმინათ განსხვავებული საერთაშორისო ხედვები, გაეზიარებინათ პროფესიული გამოცდილება და დაემყარებინათ ახალი კავშირები რეგიონისა და მსოფლიოს კრეატიულ საზოგადოებასთან.
წელს ფესტივალზე უკვე მეორედ გაიმართა Creator Stage – დამოუკიდებელი სივრცე კონტენტ-კრეატორებისა და ინფლუენსერებისთვის, სადაც მონაწილეებმა აუდიტორიას საკუთარი გამოცდილება, პრაქტიკული ცოდნა და ინდუსტრიაში მიმდინარე ცვლილებების ხედვა გაუზიარეს.
მე-10 საიუბილეო წელიწადი Ad Black Sea-ის ათწლიანი განვითარების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი გახდა. ამ პერიოდის განმავლობაში ფესტივალმა 40-ზე მეტი ქვეყნიდან 290 ჟიურის წევრს, 40-მდე ქვეყნიდან 283 სპიკერს, 4,872 საკონკურსო განაცხადსა და 7,135 დელეგატს უმასპინძლა და რეგიონის კრეატიული ინდუსტრიის ერთ-ერთ მთავარ პროფესიულ პლატფორმად ჩამოყალიბდა.
AD Black Sea 2026 ბათუმში, სასტუმრო „შერატონში“, 12 სექტემბერს დასრულდა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 14 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 508 600 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 700. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 345 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 25 331 ერთეული [+1]
საარტილერიო სისტემა – 49 752 ერთეული [+74]
MLRS – 2 127 ერთეული [+7]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 637 ერთეული [+2]
თვითმფრინავი – 442 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 356 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 516 441 ერთეული [+2 124]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 615 ერთეული [+12]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 148 807 ერთეული [+548]
სპეცტექნიკა – 4 683 ერთეული [+2]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 111 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო ბათუმში საერთაშორისო კონფერენციის ჩატარებას გემავს, რომელიც ამ სასამართლოს 30 წლის იუბილესადმია მიძღვნილი.
„აღნიშნულ ღონისძიებაზე მონაწილეობის მისაღებად მოწვეულნი არიან 22 ქვეყნის საკონსტიტუციო სასამართლოს და რელევანტური ინსტიტუტების თავმჯდომარეები და წევრები, ასევე სხვა მაღალი რანგის მონაწილეები“, – წერს საკონსტიტუციო სასამართლო შესყიდვების სააგენტოს და გარკვეული მომსახურების შესყიდვას გამარტივებული წესით, ტენდერის გარეშე ითხოვს.
ამ შემთხვევაში თანხა 29 ათას 500 ლარია, რაც, როგორც სასამართლო თავის განაცხადში მიუთითებს, ძირითადად სინქრონულ თარგმნასა და გახმოვანებასთან დაკავშირებული ტექნიკის დაქირავებისთვისაა საჭირო.
„კონფერენცია იმართება რამდენიმე ოფიციალურ ენაზე და შესაბამისად ხარჯების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს სინქრონული თარგმანის მომსახურება ქართულ, ინგლისურ, რუსულ ენებზე და სინქრონულ თარგმანთან დაკავშირებული ტექნიკისა და ინვენტარის დაქირავება. ასევე აღნიშნული კონფერენციის ფარგლებში ჩამოსული დელეგაციის მიღების ღონისძიებასთან დაკავშირებით გახმოვანების ტექნიკით უზრუნველყოფა“, – წერს სასამართლო.
საკონსტიტუციო სასამართლოს სააგენტოს შესყიდვების პორტალზე ატვირთული აქვს შპს „ვესტ სერვისის“ ინვოისი ზემოთ აღნიშნულ თანხაზე, რომელშიც არის ასეთი ჩანაწერი: „პროექტი: საკონფერენციო მომასახურეობა, 5 ნოემბერი (ბათუმი, სასტუმრო ჰილტონი)“.
„ვესტ სერვისის“ ინვოისიდან, რომელიც საკონსტიტუციო სასამართლოს შესყიდვების პორტალზე აქვს ატვირთული
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა საკონსტიტუციო სასამართლოს პრესსამსახურს იმის გადასამოწმებლად, ნამდვილად იმართება თუ არა კონფერენცია სასტუმრო „ჰილტონში“, თუმცა სასამართლოდან პასუხი არ მიგვიღია.
საკონსტიტუციო სასამართლოს საკონფერენციო დარბაზის, სასტუმროს ან სხვა მომსახურების შესახებ რაიმე ხელშეკრულება, 13 სექტემბრის მდგომარეობით, არც შესყიდვების პორტალზე აქვს ატვირთული.
საკონსტიტუციო სასამართლოს განაცხადის მიხედვით, კონფერენცია 2026 წლის 4 ნოემბრიდან 7 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდშია დაგეგმილი. კონფერენციის თემაა „საკონსტიტუციო კონტროლის როლი სამართლებრივ სახელმწიფოში“.
„კონფერენცია წარმოადგენს სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მქონე ღონისძიებას. საერთაშორისო კონფერენციის პლატფორმა საუკეთესო საშუალებაა ურთიერთგამოცდილებისა და თანამედროვე სამართლებრივი პრაქტიკის გაზიარებისათვის, კონსტიტუციური კონტროლის დაცვის მიმართულებით მნიშვნელოვანი სიახლეების გაცნობისათვის და რეგიონის მასშტაბით პარტნიორულ-მეგობრული ურთიერთობის დამყარებისათვის“, – ირწმუნება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო.
ამ ღონისძიებას სასამართლო იმდენად დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს, რომ სასამართლოს შენობის სამღებრო-სარემონტო სამუშაოებზე გამოცხადებული ტენდერიც კი შეწყვიტა. სატენდერო თანხა 187 ათას 800 ლარი იყო.
ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 20 ივლისს დასრულდა, ორ კვირაში კი, 6 აგვისტოს, სასამართლომ ტენდერი შეწყვიტა.
მიზეზად, ნოემბრის დასაწყისში დაგეგმილი 30 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი საერთაშორისო კონფერენცია და სექტემბრის დასაწყისში აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლოს დელეგაციის ვიზიტი დაასახელა.
„აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში, 2026 წლის 8-11 სექტემბერს იგეგმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლოს დელეგაციის ვიზიტი, ხოლო ამავე წლის 4-6 ნოემბერს იგეგმება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 30 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი საერთაშორისო კონფერენცია.
ტენდერი დროში გახანგრძლივდა, სამუშაოების სპეციფიკის გათვალისწინებით, მოცემულ ვადაში სამუშაოების დროულად და ხარისხიანად ჩატარება შეუძლებელია. გასათვალისწინებელია ასევე სექტემბრისა და ნოემბრის თვეში საკონსტიტუციო სასამართლოში დაგეგმილი ოფიციალური ვიზიტები. აღნიშნული ფაქტორების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია ელექტრონული ტენდერის შეწყვეტა“, – წერია ტენდერის შეწყვეტის 6 აგვისტოს ოქმში.
ამ ტენდერის შეწყვეტიდან დაახლოებით ერთ თვეში საკონსტიტუციო სასამართლომ კიდევ ერთი ტენდერი გამოაცხადა, ამჯერად მაღალი გამავლობის ჰიბრიდული ავტომობილის შესაძენად.
„საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს საჭიროებისათვის 1 ერთეული მაღალი გამავლობის სატრანსპორტო საშუალების სახელმწიფო შესყიდვაზე“ გამოცხადებულ ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 21 სექტემბერს დასრულდება.
ავტომობილის შესაძენად საკონსტიტუციო სასამართლოს ტენდერი 294 ათას 194 ლარით აქვს გამოცხადებული.
„შემოთავაზებული ავტომობილი უნდა იყოს: მარცხენასაჭიანი, ახალი [არაუადრეს 2026 წლის გამოშვების, ექსპლუატაციაში არმყოფი]… პრეტენდენტი წინადადების ფასში [შემდგომში ხელშეკრულებაში] ითვალისწინებს მანქანის განბაჟების, სანომრე ნიშნების და გადაფორმების ხარჯს [არსებობის შემთხვევაში]; სატრანსპორტო საშუალების ფერი უნდა შეთანხმდეს შემსყიდველთან“ – წერია პირობაში.
ერთი თვალით, ერთი ხელით, ერთი ფეხით, ერთი ყურით – აი, ზუსტად ასე შეიძლება გადმოვცე შეგრძნება, როცა მარცხენა მხარეს სმენა აღარ იყო. საერთოდ აღარ იყო. და მეგონა, მასთან ერთად სხეულის მარცხენა ნაწილიც გაქრა.
Wow, Look like კაფკას „მეტამორფოზა“ – ვეხუმრე ჩემ თავს და წამოდგომა ვცადე. მალევე მივხვდი, სარკემდე მისასვლელად ცალ მხარეს გადახრილი სამყარო უნდა გამევლო.
ეს დედამიწა გააჩერა ვინმემ და ჩავდივართ, თუ რა ხდება? – ისევ დავცინე რეალობას, რომელიც არადა არ იცვლებოდა. ვერც საწოლიდან გადავდივარ, ვერც ჩემ თავს და ვერც იმედს ვეღარ ვხედავ.
რა შუაშია სმენა სიარულსა და კოორდინაციასთან ბევრმა არ იცის – და არც მე ვიცოდი. მართლა რაში გვჭირდება ამდენი ცოდნა, როცა ავტოპილოტზე დაყენებულივით მიდის სიცოცხლე.
სინამდვილე კი ასეა – ყური მხოლოდ „დინამიკი“ არ არის. შიდა ყურში სხეულის მთავარი თარაზო იმალება. ვესტიბულური აპარატი – სითხითა და მიკროსკოპული კრისტალებით სავსე ლაბირინთია, რომელიც ტვინს ყოველ წამს კარნახობს, საით არის „ზევით“ და საით „ქვევით“. სმენისა და წონასწორობის ნერვები კი თითქოს ერთი მაგისტრალით მოძრაობენ.
ჰოდა, როცა ეს სისტემა ერთ მხარეს უეცრად ითიშება ან/და იცვლება, ტვინი კარგავს ორიენტაციას. შენ კი ხვდები, რომ უბრალოდ ყურში აღარ გესმის, თუმცა ტვინი დარწმუნებულია, რომ 9-ბალიან შტორმში მოჰყვა. იატაკი იწყებს მოძრაობას, თვალები უნებლიედ ფართოვდება და იკუმშება. სხეული ინსტინქტურად იმ მხარეს მიგათრევს, სადაც სიჩუმე ჩამოწვა.
მაგრამ მაინც მეცინება. რომ იტყვიან, სიმწრითო, ზუსტად ეგრე მეცინება. – ეს რაღა ჯანდაბაა. არსად ჩასვლას არ ვაპირებ. ვაპირებ გავაგრძელო და გზა ვიპოვნო. ასე რომ, Go ahead! – ცოტა გაბრაზებულმაც კი შევძახე ჩემ თავს და სარკემდე გავცურდი.
ხომ უცნაურია, მაგრამ გარეგნული ნაწილების აღწერა სრული სერიოზულობით დავიწყე:
თვალი მაქვს? – მაქვს!
ხელი მაქვს? – მაქვს!
ფეხი მაქვს? – მაქვს!
ყური მაქვს? – მაქვს! მაგრამ რად გინდა. აღარაფერი, საერთოდ აღარაფერი აღარ ესმის. მხოლოდ ეს გავიგე გაგების დონეზე.
იმ წუთას მთავარი იყო მოძრაობა. მოძრაობდა ჩემი დაბნეული სხეული – ნელა, მაგრამ მაინც. გამოდის, არ გაჩერებულა და მოძრაობდა დედამიწაც. მაგიდაზე თეთრი ლამპა და კარადაზე გადაყვავებული ორქიდეა ადასტურებდნენ, რომ დახრილობის კუთხე და მიზიდულობის კანონები არ შეცვლილა. მხოლოდ ერთი ცვლილებაა. ეს არის და ეს.
აბა, აბაა, აბა, ახლა შენი ნერვიულობა არ შეიძლება! ხომ იცი, რომ არ შეიძლება! მარჯვენა ყურის იმპლანტის რეაბილიტაციას გადიხარ და ყველაფერი წყალში ჩაგეყრება, ნათია კაპანაძე! – უკვე ნაკლებად გაბრაზებით ვუთხარი ჩემ თავს. ეს შემოძახებაც სანახევროდ გავიგე, მარჯვენა იმპლანტიდან. ეგ იყო და ეგ.
ცხოვრება ხომ ხელოვნებაა – მივაყარე ჩემ თავს ფილოსოფიურებიც. – თანაც ვისთვის როგორ და რა ფორმით. იქნებ ჩემთვის ის ჰაერში გაჭიმულ თოკზე სიარულია ახლა, თან წონასწორობის ჯოხის გარეშე. მოდი, გავერთოთ სიარულის სწავლით. Why not!
„ნუ იოცნებებ პრობლემებისგან თავისუფალ ცხოვრებაზე. ასეთი რამ არ არსებობს. სანაცვლოდ, იოცნებე კარგი პრობლემების ქონაზე.“ ამ ერთი შეხედვით, სასაცილო ფრაზას ვერაფრით რომ ვერ ვაცნობიერებდი, იმ დღეს ზუსტად გავიგე. ჩემი ცუდი პრობლემა ის იყო, რომ მარცხენა მხარე რაღაცნაირად აღარ მქონდა. კარგი პრობლემა ისაა, რომ შეიძლება პისტაჩიოს ნაყინი გამოვტოვო.
აი, რა დროს პისტაჩიოა!
რატომაც არა!
მოდი, ავირჩევ, რაზე ვიდარდო ახლა – ვუთხარი ჩემ თავს. ჰოდა, იყოს დარდი პისტაჩიოს ნაყინზე. ასე გადავწყვიტე. გადავწყვიტე ისიც, რომ მეორე იმპლანტის ოპერაცია დავაჩქარო. არც ის ვიცი, ასე მოკლე ხანში შეიძლება თუ არა, არც ის შემიძლია დავაზუსტო, ორი რეაბილიტაცია ერთად რას მომიტანს.
აუ, ისევ უნდა გავფუვდე?
ისევ მეხსიერების პრობლემა უნდა დაიწყოს?
ისევ ძალა უნდა წამერთვას?
ისევ გავარკვევ და ისევ გავუმკლავდები – უკვე სრული სერიოზულობით დავპირდი ჩემ თავს სანაყინემდე მისვლის სანაცვლოდ.
იმ დღეს როგორღაც გადავრჩი.
იქნებ იმით, თავი რომ დავირწმუნე, თითქოს ტანჯვა მხოლოდ ნაყინის გამო მიღირს – აუცილებლად ვაფლის ჭიქაში, ნუ, ჯანდაბას, ზემოდან შოკოლადის ნატეხითაც და, რაც მთავარია, პისტაჩიოს გემოთი.
და გავიმარჯვე, რამდენიმე საათის შემდეგ რუბიკონგადალახულივით ვიდექი რიგში. ვფიქრობდი ჩემ თავზე და სხვებზე. ეს ხალხი ახლა ბედნიერი რატომ არ არის რიგში დგომისას?
როცა ამ ბლოგს ვასრულებ, მეორე ოპერაცია უკვე იგეგმება, დაზღვევის თანხმობაც მიღებულია და იმპლანტის აუზის დამცავ შალითასაც ველოდები. მანამდე ჩემმა ექიმმა გამომიგზავნა ოფიციალური ცნობა, სწავლას რომ მოვინდომებ, ჩემთვის აუდიტორია სუბტიტრებით აღჭურვილი, მასალებთან ახლო ხედით და წინა სკამზე გარანტირებული ადგილით რომ უნდა იყოს.
შესაძლოა, თითოეული ეს შედეგი ტონობით ნაყინს იმსახურებს, მაგრამ იყოს პატარა ვაფლის ჭიქით, შოკოლადის ნატეხით და პისტაჩიოს გემოთი. ეს პაწაწინა ჯილდოც კი საკმარისია მოულოდნელობებით სავსე სიცოცხლის შეგრძნებისთვის.
ბათუმში, შერიფ ხიმშიაშვილის ქუჩის დასაწყისში, სადაც გზის რეაბილიტაცია ჩატარდა, მუნიციპალური ავტობუსების მოსაცდელი აღარ დაუდგამთ, მეტიც, აქ გაჩერება გაუქმებულია და ბუნებრივია, ავტობუსები არ ჩერდება.
ბათუმი, ხიმშიაშვილის ქუჩის დასაწყისი, სადაც მუნიციპალური ტრანსპორტის გაჩერება იყო
შერიფ ხიმშიაშვილის დასაწყისში ავტობუსის გაჩერების გაუქმებით, რუსთაველისა და გრიბოედოვის ქუჩების კვეთიდან იუსტიციის სახლამდე მონაკვეთში, ორ გაჩერებას შორის დაშორება თითქმის 900 მეტრია. გაჩერებებს შორის სტანდარტით დადგენილი მანძილი კი – როგორც ადრე „ბათუმის ავტოტრანსპორტიდან“ მოგვწერეს – 300 მეტრია.
ხიმშიაშვილის ქუჩაზე გაჩერების გაუქმებასთან დაკავშირებით „ბათუმელები“ ქალაქის მერიის შპს „ბათუმის ავტოტრანსპორტს“ ამჯერადაც დაუკავშირდა. პასუხი მერიამ გაგვცა.
„გაჩერების აღმნიშვნელი საგზაო ნიშნის განთავსება ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის ვალდებულებას წარმოადგენდა, თუმცა აღნიშნული სამუშაო ამ ეტაპამდე არ შესრულებულა.
„ბათუმის ავტოტრანსპორტს“ მარაგში არ ჰქონდა ნიშნები, ახლახან ჩამოუვიდა და უახლოეს პერიოდში განთავსდება“, – მოგვწერეს ბათუმის მერიიდან 11 სექტემბერს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 13 სექტემბრის 21 საათიდან 14 სექტემბრის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 8-13 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ცეცხლსასროლი იარაღის და საბრძოლო მასალის უკანონოდ, ჯგუფურად შეძენა-შენახვის ბრალდებით უცხო ქვეყნის სამი მოქალაქე დააკავეს.
„თბილისისა და აჭარის პოლიციის დეპარტამენტების თანამშრომლებმა კომპლექსურად ჩატარებული ოპერატიული ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, თბილისში, ბრალდებულების დროებით საცხოვრებელ ბინაში ჩატარებული ჩხრეკის შედეგად, ნივთმტკიცებად ამოიღეს, მათ მიერ ჯგუფურად, უკანონოდ შეძენილი და შენახული სხვადასხვა მოდელის 4 ცეცხლსასროლი პისტოლეტი, 156 საბრძოლო ვაზნა და 5 მჭიდი.“ – აცხადებს შსს.
პოლიციამ სამივე პირი ბრალდებულის სახით დააკავა.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლის მე-6 ნაწილით მიმდინარეობს, რაც 11 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 13 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 506 900 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 520. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 344 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 25 330 ერთეული [+8]
საარტილერიო სისტემა – 49 678 ერთეული [+77]
MLRS – 2 120 ერთეული [+5]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 635 ერთეული [+2]
თვითმფრინავი – 442 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 356 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 514 317 ერთეული [+2 142]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 603 ერთეული [+17]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 148 259 ერთეული [+410]
სპეცტექნიკა – 4 681 ერთეული [+5]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 111 ერთეული [+8]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
2026 წლის 11 სექტემბერს დილით, ზუსტად 8:46 საათზე – იმ წუთს, როდესაც 2001 წელს პირველი გატაცებული თვითმფრინავი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ჩრდილოეთ კოშკს შეეჯახა – ნიუ-იორკში, ეროვნულ მემორიალთან დუმილით მიაგეს პატივი 3 000-მდე ადამიანის ხსოვნას, რომლებიც 25 წლის წინ ამ საშინელ ტრაგედიას ემსხვერპლნენ.
ტრადიციული ცერემონია დაღუპულთა სახელების რიგრიგობით ამოკითხვით წარიმართა. ამჯერად სიტყვით ისეთი ახალგაზრდებიც გამოვიდნენ, რომლებსაც დაღუპული მშობლები საერთოდ არ ახსოვთ, ან ტრაგედიის შემდეგ დაიბადნენ.
წელს ორგანიზატორებმა ცერემონიას ახალი, მეშვიდე დუმილის წუთიც დაამატეს – იმ ათასობით მაშველისა და მოქალაქის პატივსაცემად, რომლებიც წლების განმავლობაში ნანგრევების ტოქსიკური მტვრით გამოწვეული კიბოთი და სხვა მძიმე დაავადებებით გარდაიცვალნენ.
ხსოვნის დღეს პოლიტიკური დაძაბულობაც ახლდა. მოქმედი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ტრაგედიის ადგილას არ იმყოფებოდა – მან სიტყვა პენტაგონში გამართულ მემორიალზე წარმოთქვა და ამერიკული სულის სიმტკიცეზე ისაუბრა. ნიუ-იორკში შეკრებილ საზოგადოებას კი ოთხი ყოფილი პრეზიდენტი: ბილ კლინტონი, ჯორჯ ბუში, ბარაკ ობამა და ჯო ბაიდენი შეუერთდა.
განსაკუთრებული ყურადღების ცენტრში მოექცა ნიუ-იორკის მოქმედი მერი ზოჰრან მამდანი, ქალაქის პირველი მუსლიმი ხელმძღვანელი, რომლის დასწრებასაც ნაწილობრივი პროტესტი და პეტიციები მოჰყვა. მიუხედავად იმისა, რომ ტრაგედიისდროინდელი მერი რუდი ჯულიანი აქტიურად ეწინააღმდეგებოდა მამდანის მონაწილეობას, ცერემონიის დაწყებამდე ორმა პოლიტიკოსმა ერთმანეთს ხელი ჩამოართვა.
მამდანიმ აღნიშნა, რომ ამ დღეს მთავარი ყურადღება მხოლოდ დაღუპულთა ოჯახებსა და მაშველებზე უნდა იყოს მიპყრობილი.
ამავდროულად, მერიის მიერ მიმდინარე კვირას გამოქვეყნებულმა საარქივო ჩანაწერებმა კვლავ გააღვივა დებატები იმის შესახებ, თუ რამდენად სწორად მიაწოდა მაშინდელმა ხელისუფლებამ მოქალაქეებს ინფორმაცია ჰაერის დაბინძურების შესახებ. საქმე ეხება 170 000-ზე მეტი გვერდისგან შემდგარ ანგარიშებსა და მიმოწერას, რომლებიც ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ ქალაქის ხელმძღვანელობამ – ქვემო მანჰეტენისა და უოლ-სტრიტის საქმიანობის აღდგენის სასოწარკვეთილი სურვილით განპირობებულმა – ნიუ-იორკელები არსებული საფრთხეების შესახებ შეცდომაში შეიყვანა.
წელს მემორიალური ცერემონიები პარალელურად გაიმართა პენსილვანიაში. ქალაქ შექსვილში Flight 93-ის გმირი მგზავრები გაიხსენეს. მთელი ქვეყნის მასშტაბით კი ეროვნული საქველმოქმედო და სამოქალაქო აქტივობები ჩატარდა – ათასობით მოხალისე გაერთიანდა ჰუმანიტარული დახმარების პაკეტების შესაგროვებლად, რაც 11 სექტემბრის ერთიანობის სულისკვეთების გაცოცხლებას ისახავდა მიზნად.
სამი ღამის განმავლობაში მანჰეტენზე ცნობილი „Tribute in Light“-ის ორმა მძლავრმა სინათლის სვეტმა ნიუ-იორკის ცა განათა, რითაც ტყუპი კოშკების ვიზუალური სიმბოლო კიდევ ერთხელ გააცოცხლა.
დახურული ღონისძიების შემდეგ, მემორიალის ტერიტორია ფართო საზოგადოებისთვის დღის სამი საათიდან გაიხსნა, სადაც უსაფრთხოების გამკაცრებული წესების, ბარიერებისა და სკანირები ს ხანგრძლივი პროცესის ფონზე, ადამიანების უწყვეტმა ნაკადმა მსოფლიოს კიდევ ერთხელ შეახსენა, რომ დაღუპულთა ხსოვნა და პრინციპი „Never Forget“ (არასოდეს დაივიწყო) ამერიკელებისთვის კვლავ ცოცხალია.
ბათუმის ბულვარის სარეაბილიტაციო პროექტის შედგენაზე 5,5 მილიონი ლარით გამოცხადებულ კონკურსში მუნიციპალური განვითარების ფონდმა ჯერ გამარჯვებული გამოავლინა, შემდეგ კი ტენდერი შეწყვიტა.
კონკურსში გამარჯვებულად შპს „ნს სტუდიო“ გამოავლინეს, თუმცა ფონდს კონკურსში მონაწილე სხვა პრეტენდენტმა – შპს „დვ დეველოპმენტმა“ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს დავების განხილვის საბჭოში უჩივლა.
დავების საბჭომ „დვ დეველოპმენტის“ საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა, ფონდს მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება „სახელმწიფო შესყიდვების მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით“ დაავალა.
მუნიციპალური განვითარების ფონდმა კი, საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შემდეგ კონკურსი საერთოდ შეწყვიტა.
„დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებით ფონდს დაევალა 2026 წლის 18 აგვისტოს სხდომის #4 ოქმით მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სახელმწიფო შესყიდვის განხორციელება გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის გათვალისწინებითა და სახელმწიფო შესყიდვების მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით.
ამასთან, არქიტექტურის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ განხილვის პროცესში გამოვლინდა საკონკურსო დოკუმენტაციით გათვალისწინებული დანართი N1-ის [ტექნიკური დავალება] დამატებითი გადასინჯვისა და კორექტირების აუცილებლობა.
შესაბამისად, მიზანშეწონილია 2026 წლის 3 ივლისს გამოცხადებული კონკურსის შეწყვეტა და განახლებული საკონკურსო პირობებით [ტექნიკური დავალება] კონკურსის გამოცხადება“, – წერია კონკურსის შეწყვეტის ოქმში, რომელიც 2026 წლის 10 სექტემბრითაა დათარიღებული.
შესყიდვების პორტალის მიხედვით კონკურსში სამი კომპანია მონაწილეობდა.
ამ კომპანიების მიერ შეთავაზებული მომსახურების ფასები და წინადადებების [ბულვარის განვითარების კონცეფციების] შეფასებები ნახეთ ამ ცხრილში:
წყარო: შესყიდვების პორტალი
კონკურსის ტექნიკურ დავალებაში არაერთი მოთხოვნა იყო ბულვართან დაკავშირებით. ჩვენ ამ შემთხვევაში მხოლოდ ერთს გამოვყოფთ: ბათუმი-გონიოს დამაკავშირებელ საფეხმავლო ხიდის მოწყობა მდინარე ჭოროხის შესართავთან.
„პროექტის მიზანია ქალაქ ბათუმში არსებული ბულვარის პრომენადის, სარეკრეაციო სივრცის, როგორც კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის განახლება/მოწყობა და მდინარე ჭოროხზე ბათუმი-გონიოს დამაკავშირებელი საფეხმავლო ხიდის მოწყობა, რომელიც უნდა შემუშავდეს იმგვარად, რომ უზრუნველყოფდეს სივრცეების ფუნქციონირებასა და გამოყენებას წლის ყველა სეზონზე, რაც უზრუნველყოფს დასვენებისა და ტურისტული მომსახურების ბუნებრივ გარემოსთან ჰარმონიულად შერწყმული ინფრასტრუქტურის შექმნას“, – ეწერა საკონკურსო დავალებაში.
როგორ აქვთ წარმოდგენილი უკვე შეწყვეტილ კონკურსში მონაწილე კომპანიებს ჭოროხის შესართავთან სარეკრეაციო სივრცის მოწყობა, ამას მათ მიერ კონკურსში წარდგენილი კონცეფციების მიხედვით გაჩვენებთ:
„ნს სტუდიო“
საფეხმავლო ხიდი მდინარე ჭოროხზე / „ნს სტუდიოს“ კონცეფციიდან
„ჭოროხის დელტის სასეირნო დეკი ვიზიტორს საშუალებას აძლევს უშუალო კონტაქტი დაამყაროს უნიკალურ სანაპირო ეკოსისტემასთან. არსებული რელიეფისა და წყლის ლანდშაფტის გათვალისწინებით, დეკი ორგანულად მიჰყვება დელტის ბუნებრივ ფორმებს და ქმნის უწყვეტ საფეხმავლო მარშრუტს. ინტერვენცია აერთიანებს ეკოლოგიურ, რეკრეაციულ და საგანმანათლებლო ფუნქციებს და მოიცავს ხედვით პლატფორმებს, დასასვენებელ სივრცეებსა და ბუნებაზე დაკვირვების წერტილებს.
საფეხმავლო ხიდის შესასვლელთან მოწყობილია მსუბუქი ავტომობილებისა და სახლ-მანქანების პარკინგი, რომელიც ვიზიტორებს უზრუნველყოფს საჭირო ინფრასტრუქტურით, რათა ეკოლოგიურად მგრძნობიარე ტერიტორიაზე გადაადგილება საფეხმავლო მარშრუტით გააგრძელონ.
პარკინგის ტერიტორია ფუნქციონირებს, როგორც ვიზიტორთა მისაღები კვანძი და მოიცავს სეზონურ კაფე-კიოსკს, მცირე სავაჭრო სივრცეს, მზის პანელებით გადახურულ პარკინგს, ელექტრომობილების დამტენ სადგურებს, საშხაპეებსა და სანიტარულ კვანძებს.
საფეხმავლო ხიდი მდინარე ჭოროხზე / „ნს სტუდიოს“ კონცეფციიდან
პანორამული პლატფორმა წარმოადგენს ჭოროხის დელტაზე გადებული საფეხმავლო ხიდის სივრცით დომინანტს და ორნიტოლოგიური ტურიზმის ძირითად სადამკვირვებლო პუნქტს.
ინტერვენცია ლანდშაფტში მინიმალური ჩარევის პრინციპით არის დაგეგმილი და ვიზიტორს სთავაზობს მრავალდონიან ხედვით გამოცდილებას“, – წერია „ნს სტუდიოს“ კონცეფციაში.
„დვ დეველოპმენტი“
საფეხმავლო ხიდი მდინარე ჭოროხზე / „დვ დეველოპმენტის“ კონცეფციიდან
„პროექტის ფარგლებში დაპროექტდება მდინარე ჭოროხზე საქვეითო სახიდე გადასასვლელი, რომლის სიგრძე შეადგენს 1 კილომეტრს მისასვლელი გზების გარეშე, სიგანე 9 მეტრი.
ხიდის სავალი ნაწილის კონსტრუქცია ისე იქნება შერჩეული, რომ მასზე თავისუფლად გადაადგილდეს სასწრაფო დახმარებისა და სახანძრო ავტომობილები საჭიროების შემთხვევაში.
საპროექტო ხიდი ვანტური სისტემისაა ლითონის ორი პილონით.
ჭოროხისა და შავი ზღვის შესართავთან უნდა მოეწყოს ასევე დამბის ან საყრდენი კედლის კონსტრუქცია. მდინარის მიერ წყალდიდობისას ხდება ნარჩენების კონცენტრირება, ასევე ხდება წარეცხვები.
მდინარის მარჯვენა სანაპიროზე შესართავის დელტასთან გათვალისწინებულია ტყე-პარკის მოწყობა შესაბამისი ინფრასტრუქტურით“, – წერს თავის კონცეფციაში „დვ დეველოპმენტი“.
„ნიუ კონსთრაქშენ კაპიტალი“
კვანძი მდინარე ჭოროხთან / „ნიუ კონსთრაქშენ კაპიტალის“ კონცეფციიდან
„ნიუ კონსთრაქშენ კაპიტალის“ მიერ კონკურსში წარდგენილი კონცეფციით, მდინარე ჭოროხზე საფეხმავლო ხიდი საერთოდ არ არის.
კომპანიის კონცეფციის მიხედვით, ჭოროხის შესართავთან ეწყობა ერთგვარი კვანძი, რომელიც ძველი და ახალი ბულვარის გაგრძელების ერთგვარ დაბოლოებას წარმოადგენს.
ვინაიდან კონკურსი შეწყვეტილია, საკონკურსო კომისიაში სათათბირო ხმის უფლებით მიწვეულ პირებსა და მათ შეფასებებზე, აღნიშნულ კონცეფციებთან დაკავშირებით, აქ აღარ შევჩერდებით.
მდინარე ჭოროხის შესართავი / 11.09.2026
მდინარე ჭოროხზე ბათუმისა და გონიოს დამაკავშირებელი ხიდის მშენებლობა ჯერ კიდევ წინა ხელისუფლების დროს დაიგეგმა. ხიდის მშენებლობაზე საუბარი გაგრძელდა „ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგაც, თუმცა სხვადასხვა კონცეფციის შემუშავებისა თუ ესკიზების არსებობისა, ხიდი არ აშენებულა.
„საპროექტო დოკუმენტაციის შემუშავება ტერიტორიისთვის, რომელიც აერთიანებს ქალაქ ბათუმის ძველ ბულვარს – კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლს, ახალ ბულვარს და მდინარე ჭოროხის მიმდებარე სარეკრეაციო სივრცეებს.“ – ეს იყო იმ საკონკურსო დავალების მიზანი, რომელიც მუნიციპალური განვითარების ფონდმა შეწყვიტა.
ახალი ტენდერის გამოცხადების შემთხვევაში როგორ შეიცვლება საკონკურსო დავალება, ჯერ-ჯერობით, ბუნებრივია უცნობია.
დაცული ტერიტორიების სააგენტო მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციული შენობის რეაბილიტაციას გეგმავს, რისთვისაც ტენდერი 528 ათას 639 ლარით აქვს გამოცხადებული.
„მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციის სამოქმედო არეალში, კერძოდ სოფელ ჩაქვისთავში მდებარე ადმინისტრაციული შენობის სარემონტო-სარეაბილიტაციო სამუშაოები, ხორციელდება საერთაშორისო პროექტის – „ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა შავი ზღვის აუზის ქვეყნებში ბიომრავალფეროვნების დაცვისა და გარემოსდაცვითი განათლების ხელშეწყობისთვის“ ფარგლებში და სახელმწიფო ბიუჯეტი თანადაფინანსებით.“ – წერს სააგენტო.
„აღნიშნული შესყიდვის განხორციელება გათვალისწინებულია პროექტის ფარგლებში და ფინანსდება 71 პროცენტით გრანტის, ხოლო 29 პროცენტით სააგენტოს საკუთარი შემოსავლების თანადაფინანსებით, რომელიც დაზუსტდება ტენდერში სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ ხელშეკრულების გაფორმებისას“ – წერია სატენდერო კომისიის ოქმში.
ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 10 სექტემბერს დაიწყო და 15 სექტემბერს დასრულდება.
ტენდერს თან ახლავს რენდერი, გეგმა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც უნდა შესრულდეს სამუშაოები.
ქობულეთის სოფელ ჩაქვისთავში მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციული შენობის რენდერი / ფოტო ტენდერიდან
„მიმწოდებელმა სამშენებლო სამუშაოები უნდა დაასრულოს ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს 150 დღის ვადაში. აღნიშნული ვადა მოიცავს სამუშაოების დასრულებას, შესრულებული სამუშაოების მოცულობისა და ღირებულების დადგენის შესახებ შესაბამისი საექსპერტო დასკვნის მიღებასა და შემსყიდველისთვის წარდგენას, ასევე სამუშაოების მიღება-ჩაბარებისათვის აუცილებელი ყველა დოკუმენტის წარმოდგენას“ – წერია ტენდერის პირობაში.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 12 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 505 380 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 500. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 342 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 25 322 ერთეული [+10]
საარტილერიო სისტემა – 49 601 ერთეული [+85]
MLRS – 2 115 ერთეული [+6]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 633 ერთეული [+11]
თვითმფრინავი – 442 ერთეული [+1]
ვერტმფრენი – 356 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 512 175 ერთეული [+2 045]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 586 ერთეული [+13]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 147 849 ერთეული [+638]
სპეცტექნიკა – 4 676 ერთეული [+10]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 103 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„რუსეთს ყოველთვის სჭირდება მეხუთე ტუზი სახელოში დამალული. გიორგაძე დაბერდა და, როგორც ჩანს, ახალი მოძებნეს… ეს იქნება სააგიტაციო დანაყოფი, ძირითადად პიარ-კამპანიისთვის განკუთვნილი,“ – ამბობს გადამდგარი გენერალი, ვახტანგ კაპანაძე საქართველოს ყოფილ მთავარ პროკურორზე, რომელიც უკრაინის წინააღმდეგ მიდის ომში.
საუბარი გადამდგარ გენერალთან დღესაც იმით დავიწყეთ, თუ რა ხდება ფრონტის ხაზზე:
„უკრაინელები მოქმედებენ სწორი პრინციპით – ერთი ინგლისური გამოთქმაა ასეთი, რომ „ისრის დაჭერას სჯობია, მოკლა მშვილდოსანი“.
შესაბამისად, უკრაინელები ავითარებენ საკუთარ შესაძლებლობებს და ამცირებენ რუსეთის შესაძლებლობებს. თუ უკრაინამ შეძლო თავისი ბალისტიკური შესაძლებლობების განვითარება, რა თქმა უნდა, დარტყმები გაძლიერდება რუსეთზე და რუსული საავიაციო თუ სახმელეთო შესაძლებლობები შემცირდება – რაკეტას გამშვები სჭირდება: გინდა ბალისტიკური იყოს, გინდა – ფრთოსანი.
წარმოიდგინეთ, 9 სექტემბერს უკრაინელებმა შეძლეს ერთდროულად სამი ხომალდის დაზიანება ნოვოროსიისკში. სამივე ხომალდი რაკეტმზიდი იყო,“ – გვიყვება გადამდგარი გენერალი და შემდეგ იმასაც აღწერს, როგორ სთხოვეს რუსმა სამხედროებმა პუტინს, დონბასის აღების დათქმული ვადა ისევ გადაწიოს.
„ბათუმელებმა“ ვახტანგ კაპანაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ის სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორია და საქართველოს გენერალური შტაბის უფროსი ორჯერ იყო. ვახტანგ კაპანაძე პოლიტიკური პარტიის – „ჯერ საქართველოს“ თანადამფუძნებელი და ერთ-ერთი ლიდერია.
ბატონო ვახტანგ, პირველ რიგში, გვითხარით, რა იცვლება ფრონტის ხაზზე?
დიდი ცვლილებები არ არის. ისევ მეტრებზეა საუბარი. უკრაინელებს აქვთ გარკვეული წინსვლა კონსტანტინოვკა – ლიმანის მიმართულებაზე. „აზოვის“ დანაყოფი აწარმოებს საბრძოლო მოქმედებებს და შეძლეს ე.წ. ლიმანის შვერილის გასწორება. უკრაინელებმა აიძულეს რუსებს უკან დაეხიათ. გარკვეული წინსვლა აქვთ უკრაინელებს, ტყის მასივიც გაასუფთავეს კონსტანტინოვკის ჩრდილოეთით და ასე შემდეგ.
მცირეოდენი წინსვლა აქვთ რუსებსაც, იგივე კრამატორსკის მიმართულებაზე, თუმცა კონსტანტინოვკა და დრუჟკოვკაც გასავლელი აქვთ. ძალიან ნელი ტემპებით მიდიან. სამხედროები ითხოვენ პუტინისგან, რომ დონბასის გათავისუფლების ვადა გადაიტანოს – მოგეხსენებათ, მიმდინარე წლის ბოლომდე იყო მისი ვადა და სამხედროები ითხოვენ, რომ 2027 წლის მარტამდე გადაიწიოს ვადა.
რუსეთში არის მცდელობები, მოხალისეები მოიძიონ. უკვე ბელარუსშიც არის განცხადებები, რომ სთავაზობენ საკმაოდ მაღალ ანაზღაურებას – $20,000 პირველივე კონტრაქტის ხელის მოწერისთანავე და თუ ნასამართლობაა, ნასამართლობის განულება, ასევე მოქალაქეობის მიცემა და ასე შემდეგ.
სხვადასხვა თაფლაკვერით ცდილობენ, მიიზიდონ მოხალისეები. რუსეთში კონტრაქტორების რაოდენობა აშკარად შემცირებულია.
ამის მიუხედავად, რუსეთი აქტიურად განაგრძობს სარაკეტო თავდასხმას უკრაინაზე – წუხელაც იყო მსხვერპლი.
გაზრდილია თავდასხმების რაოდენობა. არ ვიცი, საიდან გაუჩნდათ ასე უცებ რუსებს დიდი მარაგი. ძირითადად მაინც დიდ ქალაქებზეა იერიში. თუ უკრაინამ ვერ შეძლო რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის გაძლიერება, ძალიან გაუჭირდება ზამთრის გადატანა. აშკარაა, რომ რუსეთი მიზანმიმართულად ცდილობს, ზამთრის გადატანა გაუჭირდეს უკრაინას.
უკრაინელებს ბალისტიკური პრობლემები აქვთ, ვინაიდან დრონებთან ასე თუ ისე ახერხებენ ბრძოლას. დრონების საშუალებით რუსები ახერხებენ, გადატვირთონ უკრაინის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვა. შემდეგ ამას მოჰყვება კომბინირებული დარტყმა, სადაც უკვე ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტები მონაწილეობენ. უკრაინელებს რომ „პატრიოტის“ რაკეტების დეფიციტი აქვთ, აშკარად ეტყობათ.
რამდენიმე მიმართულების განვითარებას აპირებენ უკრაინელები, რომ შესაძლებლობები გაზარდონ. ძალიან საინტერესო სამხედრო გამოფენა იყო პოლონეთში, სადაც უკრაინელებმა წარადგინეს თავისი ბალისტიკური რაკეტა, წარადგინეს საბჭოთა „სტრელა 10“-ის ღრმად მოდერნიზებული ვარიანტი. ასევე წარადგინეს გადამჭერი დრონები. უკრაინელებიც ცდილობენ, რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის დეფიციტი როგორმე შეამცირონ.
თითქოს ჩანს, რომ უკრაინა ვეღარ ახერხებს გაუმკლავდეს რუსულ დრონებს და რაკეტებს. ეს დროებითია?
დიახ, ეს რაღაც პერიოდულობით ხდება, როცა თავდება მარაგი და მის შევსებას დრო სჭირდება. ამჟამად დიდმა ბრიტანეთმა გამოუყო უკრაინას თანხა ბალისტიკური რაკეტების შესაძენად, ევროკავშირმა იმ 8 მილიარდს დაუმატა კიდევ 2 მილიარდი „პატრიოტის“ რაკეტების საყიდლად. ასე რომ, გარკვეული, სპეციალური მიმართულება აქვთ დასავლეთში აღებული უკრაინის მოსამზადებლად ზამთრისთვის.
ასევე, 150 ათას დრონს მისცემს ბრიტანეთი უკრაინას წლის ბოლომდე. აქედან ძირითადი არის გადამჭერი დრონები. რეაქტიული გადამჭერი დრონები, რომლებიც ზუსტად რეაქტიული „შაჰედების“ წინააღმდეგ გამოიყენება.
წარმოების რაოდენობაა მნიშვნელოვანი და ეს რაოდენობაც თანდათანობით იზრდება. უკრაინა თვითონ გახდა იარაღის მწარმოებელი ქვეყანა, რაც ალბათ თვისობრივად ცოტა ხანში აისახება. რუსები „შაჰედების“ მაგივრად უკვე „გერანებს“ უშვებენ: „გერან-4“, „გერან-5“ უკვე არის რეაქტიული. მისი გადაჭერა რთულია, ვინაიდან საკმაოდ მაღლა მიფრინავს და მაღალი სიჩქარით.
რა არის ცნობილი რუსების მარაგების შესახებ? რა რესურსი გაუჩნდათ?
„გერანებს“ თვითონ აწარმოებენ და, როგორც ჩანს, იღებენ მაკომპლექტებელ დეტალები შეიძლება ჩრდილოეთ კორეიდან, ჩინეთიდან. ნუ გამოვრიცხავთ ირანსაც.
უკრაინელები მოქმედებენ სწორი პრინციპით – ერთი ინგლისური გამოთქმაა ასეთი, რომ „ისრის დაჭერას სჯობია, მოკლა მშვილდოსანი“. შესაბამისად, უკრაინელები ავითარებენ საკუთარ შესაძლებლობებს და ამცირებენ რუსეთის შესაძლებლობებს.
თუ უკრაინამ შეძლო თავისი ბალისტიკური შესაძლებლობების განვითარება, რა თქმა უნდა, დარტყმები გაძლიერდება რუსეთზე და რუსული საავიაციო თუ სახმელეთო შესაძლებლობები შემცირდება, ვინაიდან რაკეტას გამშვები სჭირდება – გინდა ბალისტიკური იყოს, გინდა ფრთოსანი.
წარმოიდგინეთ, 9 სექტემბერს უკრაინელებმა შეძლეს ერთდროულად სამი ხომალდის დაზიანება ნოვოროსიისკში. ეს სამივე ხომალდი რაკეტმზიდია, რომელსაც „ცირკონის“ რაკეტების გაშვება შეეძლო და უშვებდნენ კიდეც უკრაინის მიმართულებით. მსგავსი დარტყმებით აზიანებენ სტრატეგიულ ბომბდამშენებს, საიდანაც უშვებენ ფრთოსან რაკეტებს. ეს შეამცირებს რუსეთის შესაძლებლობებს.
კრიტიკულ ვითარებაში უკრაინა არ არის და ეს ჩანს კიდეც ზელენსკის რიტორიკაში, როდესაც ამერიკულ დელეგაციას კატეგორიულად უთხრა, რომ უკრაინა დონბასს არ დათმობს.
რუსეთი დონბასის გარდა ითხოვს კიდევ სამ რეგიონის დათმობას?
ერთი პერიოდი თითქოს პუტინმა შეწყვიტა ამ სამ რეგიონზე ლაპარაკი და მხოლოდ დონბასზე გააძლიერა აქცენტი, მაგრამ ახლა ისევ იძახიან, რომ ისევ იმ ამოცანებს უბრუნდებიან. გასაგებია, რომ პუტინს უნდა, ეს საკითხი ვაჭრობის საგნად გაიხადოს, მაგალითად, დათმოს ხერსონის და ზაპოროჟიეს აუღებელი ტერიტორიები და სანაცვლოდ მიიღოს დონბასი მთლიანად. ამას გაასაღებს შემდეგ პუტინი დიდ გამარჯვებად, თუ გამოუვიდა.
მოსკოვსა და კიევში ამერიკელი მომლაპარაკებლების სტივ უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის ჩასვლის შემდეგ, რა მოლოდინები გაჩნდა ომის შეწყვეტასთან დაკავშირებით?
ვერაფერი ვერ გამოიკვეთა ჯერჯერობით. რაც გამოიკვეთა დადებითი, არის ის, რომ ამერიკამ გააქტიურა თავისი ქმედებები – გარკვეული წინაპირობაა იმის, რომ ამ პროცესში უფრო აქტიურად ერთვება აშშ. რაღაც მიმართულებით ტრამპს ნამდვილად სჭირდება წარმატება.
ლაიფციგის აეროპორტის ტერიტორიაზე ასაფეთქებელი ნივთიერებებით აღჭურვილი სამი დრონი აღმოაჩინეს, რაზეც ოფიციალურმა პირებმა პასუხისმგებლობა მოსკოვს დააკისრეს. ამ ინციდენტის შემდეგ რუსეთი უფრო და უფრო ხშირად იყენებს სამხედრო რიტორიკას გერმანიის წინააღმდეგ. რა განვითარება შეიძლება ჰქონდეს ამ ინციდენტს?
თქვენთან ვამბობდი წინა ინტერვიუში, რომ იქნებოდა სწორედ მსგავსი ინციდენტები, დივერსიული მოქმედებები. სხვა რა შეუძლია აბა? რუსეთი გააძლიერებს თავის დივერსიულ მოქმედებებს, რომ განწყობა ევროპის ქვეყნებში როგორმე შეიცვალოს უკრაინის საზიანოდ.
რუსეთმა დიდ ბრიტანეთს დაუწყო ომი და ახლა გერმანიას დაუწყებს თუ რა? როგორც ჩანს, მსგავსი მოქმედებების რაოდენობა და ინტენსივობა გაიზრდება.
იგივე ზელენსკის თვითმფრინავზე თავდასხმის მცდელობა ამის ნაწილი იყო. სხვათა შორის, ძალიან ახლოს არ აფეთქებულა – დაახლოებით 150 კილომეტრში აფეთქდა. ამ დრონმა გაიარა მოლდოვა, რუმინეთი, დაბრუნდა მოლდოვაში და იქ იყო ეს თავდასხმა. ამგვარად არანაირ საზღვრებს არ ცნობს რუსეთი.
თქვენი დაკვირვებით, ამ ეტაპზე რა ხარისხის ნდობა ჩანს ტრამპის მხრიდან პუტინის მიმართ? 10 სექტემბერს გაერთიანებულმა სამეფომ, ნორვეგიამ და აშშ-მ არქტიკაში რუსეთის საიდუმლო წვრთნა ჩაშალეს, სადაც კვალის დატოვების გარეშე წყალქვეშა კაბელების და დაზიანებისთვის შექმნილი ახალი ტექნოლოგიის გამოცდა მიმდინარეობდა. იმავე პერიოდში ტრამპმა განაცხადა პუტინთან საუბრის შესახებ და ასეთი რამ თქვა: „შესანიშნავი საუბარი გვქონდა პუტინთან. მას სურს შეთანხმების დადება და თუ ზელენსკისაც სურს შეთანხმების დადება, ეს ძალიან კარგი იქნება“.
რასაც ვხედავთ, ეს არის ის, რომ ტრამპის მხრიდან ჯერ კიდევ დიდი ნდობაა პუტინის მიმართ. არ ვიცი, ეს რის ბრალია. ძნელია ტრამპის ნათქვამის და ქმედებების რაღაცნაირად დაკავშირება. მე ჯერ არ მინახავს ტრამპს ეთქვას, მოლაპარაკება წარუმატებელი იყო. მისი თქმით, მოლაპარაკება ყოველთვის არის მშვენიერი, ლამაზი, ნაირფეროვანი, წარმატებული და ასე შემდეგ, მაგრამ რეალობაში სულ სხვა სურათს ვიღებთ-ხოლმე.
გამიჭირდება თქვენს კითხვაზე კონკრეტული პასუხის გაცემა, მაგრამ აქ მთავარია ის, რომ აქტიურობა ამერიკის მხრიდან გამოჩნდა. ევროპას რუსეთი არ ენდობოდა და არ თვლიდა, რომ უნდა ჩარეულიყო ამ მოლაპარაკებებში. უკრაინა ევროპის გარეშე არ ჯდება მოლაპარაკებებზე. ასე რომ, ამერიკის, როგორც გარკვეული მედიატორის გამოჩენა, აუცილებელი იყო მოლაპარაკებებისთვის.
კორუფციული სკანდალებზეც მინდა გკითხოთ უკრაინაში, ზელენსკის ოფისის გარშემო. ეს რამდენად ახდენს გავლენას სამხედროებზე?
რა თქმა უნდა, არასასიამოვნოა და ეს ნეგატიურად აისახება მებრძოლების განწყობაზე. გამიჭირდება იმის თქმა, რომ ეს აისახება საბრძოლო მოქმედებებზე. არც რაღაც მასობრივი დაუმორჩილებლობა, ან მასობრივი ბრძოლის ველის დატოვება და ასე შემდეგ. იმდენად კულუარულად ხდება ეს ამბავი, რომ ჯარისკაცამდე მხოლოდ ინფორმაცია მიდის. რეალობაა ეს კორუფცია, როგორც საბჭოთა გადმონაშთი. ამ რეალობაში უწევს ზელენსკის ქვეყნის მართვა.
დასავლეთმა თვითონ უნდა გაამკაცროს კონტროლი იმ თანხებზე, რომელსაც აძლევენ, ვინაიდან ეს თანხები ძირითადად კონკრეტული მიზნებისთვის არის გამოყოფილი.
ოკუპირებულ აფხაზეთში ფართომასშტაბიანი სამხედრო სწავლების მოწყობა 12-16 ოქტომბერს ხომ არ უკავშირდება რუსეთში მოსალოდნელ მობილიზაციას? ამ სწავლებაში, ცნობილია, რომ მონაწილეობას მიიღებენ რუსი სამხედროები.
ეს არის შემოდგომის შემაჯამებელი წვრთნები – როდესაც ხდება დანაყოფის მომზადება, შენაერთის მომზადება, შემდეგ აკეთებენ ამის ჩვენებას საბრძოლო წვრთნებზე. ეს გეგმური სწავლებაა. არა მგონია მობილიზაციის თვალსაზრისით ტარდებოდეს სწავლება. როგორც წესი, ხდება ხოლმე სამობილიზაციო სისტემის მუშაობის რაღაც ელემენტების გამოყენება ამ სწავლებებში.
რუსეთის ომში უკრაინის წინააღმდეგ მიდის ოთარ ფარცხალაძე – საქართველოს ყოფილი მთავარი პროკურორი. უკრაინაში მებრძოლის ქართული ლეგიონის ხელმძღვანელმა, მამუკა მამულაშვილმა თქვა, რომ ამით რუსეთს სურს შექმნას განწყობა, რომ ქართველები რუსების მხარესაც იბრძვიან… თქვენ რას ფიქრობთ?
არ მგონია, ეს სამხედრო ძალა იყოს. ეს იქნება სააგიტაციო დანაყოფი. ფარცხალაძის ომი არ გაიშვა არსად და მისი საბრძოლო მოქმედებები.
ჩემი აზრით, ეს დანაყოფი საბრძოლო მოქმედებებში არ მიიღებს მონაწილეობას. ეს იმდენად ძვირი უჯდება რუსეთს, რომ ეს ხალხი დაიხოცოს და ხელახლა შეავსონ, ამდენ ქართველს ვერ მოძებნიან, ვერც სხვებს. ეს კარგად ესმის ფარცხალაძესაც.
უცნობია, საერთოდ რა სახის დანაყოფზეა საუბარი: ასეულია, ბატალიონია, ბრიგადა. ფარცხალაძემ ინტერნაციონალური ლეგიონი ჩამოაყალიბა, სახელწოდებით „გიორგიევსკი“. ისე ჯობდა „შულავერი“ დაერქვა. უფრო მოუხდებოდა მის დანაყოფს ეს სახელი. ეს იქნება სააგიტაციო დანაყოფი, ძირითადად პიარ-კამპანიისთვის განკუთვნილი.
რუსეთს ყოველთვის სჭირდება მეხუთე ტუზი სახელოში დამალული. გიორგაძე დაბერდა და, როგორც ჩანს, ახალი მოძებნეს. სულ ეს არის.
ბოლოს მინდა გკითხოთ ჯარში გაწვევის წესის გამკაცრებაზე: ჩაბარებულად ჩაითვლება უკვე საჯაროდ გამოქვეყნებული უწყისი. პირი თუ არ გამოცხადდება შესაბამის ორგანოში, დააჯარიმებენ, შესაძლოა დააპატიმრონ კიდეც. ჯარის გაძლიერებაა ჩვენი მიზანიო, „ოცნება“ ამბობს. თქვენ რას ფიქრობთ ამ ცვლილებაზე?
სავარაუდოდ ეს უფრო უკავშირდება მობილიზაციის უფრო ეფექტურად ჩატარებას. ამით ჯარი არ ძლიერდება. თავის არიდება შეიძლება შემცირდეს.
მე წინააღმდეგი ვარ სავალდებულო სამხედრო სამსახურის და მომხრე ვარ სრულად საკონტრაქტო სისტემის. ვთვლი, რომ ძალით წაყვანილი ჯარისკაცი არ არის ეფექტური ბრძოლის ველზე და ეს ბევრგან გამოჩნდა. მას უფრო მეტი ხარჯი აქვს, ვიდრე ეფექტი.
მაგრამ საკონტრაქტო სამსახურის პარალელურად, უნდა იყოს ძალიან ძლიერი, კარგად ორგანიზებული, ოპერატიული სამობილიზაციო სისტემა.
ყოველი წლის სექტემბერში ბათუმში რეკლამის საერთაშორისო ფესტივალი იმართება. წელს ფესტივალის მეათე, საიუბილეო წელია.
Ad black sea-ს სამი დამფუძნებელი ჰყავს – ვატო ქავთარაძე, ნინო სანაია და ბიბი ასათიანი.
რეკლამის ფესტივალის დაარსების იდეა მას შემდეგ გაჩნდა, რაც ქართველმა მარკეტერებმა მსოფლიოს სხვადასხვა ფესტივალი ნახეს და გაუჩნდათ სურვილი რამე მსგავსი საქართველოშიც ყოფილიყო.
პირველი ფესტივალი 2015 წელს ჩაატარეს, უკრაინელ პარტნიორებთან ერთად. მას შემდეგ ცდილობენ, რომ ყოველი მომდევნო წინაზე უკეთესი იყოს.
ყოველ წელს ფესტივალს ერთგვარი სათაური და სლოგანი აქვს. მაგალითად, გასულ წელს Ad black sea-ის სათაური და სლოგანი იყო „შემოქმედებითი წინააღმდეგობა“, 2026 წლის სლოგანი კი ასეთია – ON THE EDGE – ზღვარზე.
„ფესტივალის წლევანდელი თემა არის „ზღვარზე“. ჩვენ ყველა ვგრძნობთ, რომ ვართ რაღაც ზღვარზე. შარშანდელი ფესტივალის თემა იყო შემოქმედებითი წინააღმდეგობა, მაგრამ იმ წინააღმდეგობამ რა მოიტანა, არ ვიცი. კიდევ უფრო გადაიწია ხაზებმა, კიდევ უფრო მეტი დატვირთვა მოდის თითოეულ ჩვენგანზე, კიდევ უფრო ზღვარზე აღმოვჩნდით და ამიტომ დავარქვით ზღვარზე.
„ყველაფერი ზღვარზეა… გლობალურად რაც ხდება, რეგიონში რაც ხდება, უკრაინაში რაც ხდება, ჩვენს ქვეყანაში რაც ხდება. ცალკე ტექნოლოგიური წნეხია ხელოვნური ინტელექტის სახით, რომელიც პირდაპირ მოქმედებს ჩვენს ინდუსტრიაზე.
ამას ემატება მილიონი პირადი პრობლემა. ჩვენ, ადამიანებს, ხომ გვაქვს ჩვენი პირადი ცხოვრება და იქაც ყველა რაღაც ზღვარზეა,“ – ასე ხსნის Ad black sea-ის 2026 წლის თემას ფესტივალის თანადამფუძნებელი ვატო ქავთარაძე.
ვატო ქავთარაძე
„ბათუმელებმა“ ვატო ქავთარაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ქვეყანაში რეკლამის მთავარი ფესტივალის ორგანიზატორს ვკითხეთ, რა გავლენას ახდენს ქვეყნის მდგომარეობა სარეკლამო ინდუსტრიაზე.
ბატონო ვატო, 10 წლის წინ, როდესაც Ad Black Sea დააფუძნეთ, როგორი სიტუაცია იყო ქვეყანაში – ამ ათი წლის განმავლობაში, როგორ შეიცვალა ინდუსტრია და პარალელურად როგორ შეიცვალა ქვეყანა?
პარალელური ხაზები შეიძლება დავინახოთ, ფესტივალი აშკარად პროგრესირებს. ეს ჩვენი დაკვირვება არ არის მარტო, ყველა მონაწილის და დამკვირვებლის მოსაზრებაა. ჩვენ გვიხარია, რომ ამას ვახერხებთ – ყოველ წელს უკეთეს ფესტივალს ვაკეთებთ.
ფესტივალის პროგრესთან ერთად ჩვენ ვხედავთ, რომ ამ ქვეყნის… ფესტივალი ხომ ტარდება ქვეყანაში და რაღაც კონტექსტში არა? აი, ეს ქვეყანა და კონტექსტი პირდაპირპროპორციულად რეგრესირებს.
ფესტივალის პროგრესთან ერთად სისტემა, რომელშიც ეს ფესტივალი იქმნება (სისტემას ვგულისხმობ იმ დიდ სისტემას, რომელშიც ჩვენ ყველა ვარსებობთ), რადიკალურად უკან-უკან მიდის.
იმ ავტორიტარულ სისტემაში, რომელიც ჩამოყალიბდა ჩვენს ქვეყანაში, მსგავსი ფესტივალი რომ არსებობს, ეს უკვე რაღაცნაირად დიდი მიღწევა მგონია.
რა ეშველება იმას, რომ ქვეყანა ასეთი სისწრაფით რეგრესირებს, სიმართლე გითხრათ, მაგაზე პასუხი არ მაქვს.
წნეხი და, ასე ვთქვათ, არასტაბილური სიტუაცია შემოქმედებით ადამიანებზე რა გავლენას ახდენს, როგორ აისახება?
მე მგონია, რომ ყველაზე ყველაფერი აისახება და ვერავინ ვერაფერს ვერსად ვერ გაექცევა, იმდენად მძიმეა ეს წნეხი.
ყოველდღიურ ცხოვრებაში იმდენი მხრიდან და იმდენი ფორმით გაწვება გარკვეული წნეხი, რომ, უბრალოდ, ფიზიკურად შეუძლებელია, მაგას თავი არიდო, თავი დაიძვრინო და ამ ყველაფრისგან დამოუკიდებლად ყველაფერი კარგად გქონდეს.
ყველანი ყველაფერს განვიცდით და ეს სიტუაცია ყველაზე აისახება.
განსაკუთრებით შემოქმედ ადამიანებზე, რომლებსაც აქვთ გაძლიერებული მგრძნობელობა ყველაფერზე. იმიტომ, რომ უფრო მეტს ხედავენ, უფრო წინ ხედავენ, შესაბამისად, უფრო მოწყვლადები არიან. მათ შემოქმედებაზეც აისახება ეს.
ამავე დროს არსებობს ისეთი პრეცედენტებიც, როცა ასეთ წნეხურ გარემოში ადამიანები მაინც ახერხებენ თავიანთი სათქმელის თქმას და თავის გამოხატვას. მაგალითად, ირანში. თუმცა ეს გამონაკლისია.
არადემოკრატიულ და არატოლერანტულ გარემოში შემოქმედებითი ენერგია, შეზღუდული და დაჩაგრული ხდება.
თავისუფლდება სივრცე ბევრად უფრო ბნელი და ნეგატიური ენერგიებისთვის, შესაბამისად, ამ სივრცეში რაღაც წარმატებულ და მასობრივი განვითარებისთვის საჭირო გარემოს შექმნაზე ლაპარაკი საერთოდ არ არის და ვერც იქნება, ჩემი აზრით.
თანამედროვე, დემოკრატიული ქვეყნების ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა ტყუილთან და პროპაგანდასთან ბრძოლა. როგორ ვებრძოლოთ პროპაგანდას – ეს არის ახლა მთავარი კითხვა ყველასთვის, ვინც ცდილობს ეძებს პასუხს ამ კითხვაზე. თქვენ როგორ ხედავთ შემოქმედებითი ინდუსტრიის როლს ამ ბრძოლაში?
ჩემი აზრით, ჩვენს წინააღმდეგ მოქმედებს ძალიან დიდი და ორგანიზებული სისტემა, რომელიც არის მძლავრი, მასშტაბური და გაწერილი აქვს თავისი სამოქმედო გეგმა ისეთ დეტალებამდე და ნიუანსებამდე, რომელთან ბრძოლაც ასეთი ფორმით, როგორც ახლა ჩვენ ვცდილობთ, ეფექტური არ არის.
იმიტომ, რომ ისინი [პროპაგანდის შემქმნელები] მასითაც, ორგანიზებითაც, გააზრებითაც და სტრატეგიული ხედვითაც გვჯობნიან. უფრო სწორად, შენ არც გაქვს ბრძოლის ეფექტური მეთოდები.
ალეგორიულად რომ წარმოიდგინოთ – ჩვენ მათთან შედარებით ვართ, ორგანიზებულ არმიას რომ დაუპირისპირო „რაგატკებიანი“ ბავშვები.
არმიას, რომელსაც ჰყავს არტილერია, თავისი სტრატეგიული ხელმძღვანელობა, ტანკები, ყველანაირი აღჭურვილობა, ასეთ ძალას ხომ ვერ მოერევა ბავშვების ჯგუფი პატარა ტკაცუნა თოფებით.
დაახლოებით ასეთივე მიმართებაა პროპაგანდასთან ბრძოლა ჩვენი ძალებით.
ის სისტემა ჩვენ გვერევა იმითი, რომ არის უფრო ძლიერი, ორგანიზებული და მასზე ყოველდღე მუშაობს ასობით ადამიანი.
ზუსტად ვიცი, რომ ყოველდღე, მაგალითად, მოსკოვშიო, ერთ-ერთ ქუჩაზე მიდის ხალხი, როგორც სამსახურში, აი, ისე მიდის ასობით ადამიანი იმისთვის, რომ მარტო საქართველოზე, აქ პროპაგანდის გავრცელებაზე, იმუშაოს.
ეს მარტო ჩვენს ქვეყანაზე თუ გავაკეთებთ აქცენტს, თორემ ისე უფრო დიდი მოცვა აქვთ და გლობალურადაც ძალიან ეფექტურად მუშაობს ეს პროპაგანდა.
სწორედ ამიტომ, ასეთი მასშტაბის პროპაგანდასთან ბრძოლისთვის გჭირდება მინიმუმ ის, რომ შენც გყავდეს ორგანიზებული ჯგუფი, ვინც სტრატეგიულად დაგეგმავს მუშაობას.
ამას სჭირდება უდიდესი რესურსი, ამიტომ სახელმწიფო უნდა იყოს ამის უკან და უპირისპირდებოდეს დეზინფორმაციას, პროპაგანდას.
ჩვენს შემთხვევაში კი რა ხდება?
იმის მაგივრად, რომ სახელმწიფო იყოს პროპაგანდასთან ბრძოლის ორგანიზატორი, ის არის პროპაგანდის მხარეს. ძალის ქვედანაყოფია, იმ ასობით ადამიანის, რომელიც ყოველდღე მიდის სამსახურში, რომ დაგეგმოს და მერე ამ დაგეგმილი პროპაგანდით გადაგთელოს.
ამ მოცემულობაში ჩვენი, ნებისმიერი ინდივიდუალურად ადამიანის, თუ რაღაცა პატარა ჯგუფის ძალისხმევა აუცილებელია.
თუმცა სრულიად არასაკმარისი იმისთვის, რომ ამ პროპაგანდაში ჩვენ რამე წარმატებას მივაღწიოთ.
ერთადერთი, რაც ჩვენ გვშველის, არის სიმართლე, რომელიც ჩვენ მხარეზეა და არის გულწრფელი ბრძოლა იმ იდეალებისა და ფასეულობებისთვის, რასაც ვემსახურებით. ჩვენი ქვეყნის სიყვარული, ჩვენი სივრცის, ჩვენი ღირსების და ჩვენი სამყაროსი. ამ ბრძოლაში ეს ერთადერთი აქტივია, თორემ ფორმალურ ნაწილში პროპაგანდა არის განუზომლად დიდი. ერთადერთი შანსი გვაქვს, თუ ბიბლიურ თქმულებებს დავესესხებით, ბრძოლა დავითს და გოლიათს შორის ხანდახან დავითის გამარჯვებით მთავრდება. სწორედ ამის იმედი შეიძლება გვქონდეს ამ ბრძოლაში.
ვატო ქავთარაძე Ad Black Sea – ის გახსნის ცერემონიალზე
როგორ ველაპარაკოთ ადამიანებს, რომლებიც პროპაგანდის გავლენის ქვეშ არიან? ამ სალაპარაკო ენის პოვნაში კრეატიული სამყაროს როლს თუ ხედავთ და როგორ?
ჩემი აზრით, შეუძლებელი ამ ენის გამონახვა ხალხთან, რომელიც პროპაგანდას სრულად ჰყავს გადაყლაპული.
ბევრი მაგალითია, რომ სახლში შვილი მშობელს ვერ უმტკიცებს რაღაცას. რომელი პროპაგანდით შეიძლება იმაზე უფრო ძლიერი ველი შექმნა, სადაც დედა და შვილი, ან მამა და შვილი ვერ თანხმდებიან.
როცა შვილი, რომელიც ვერ აჩვენებს დედას ან მამას რეალობას, ვერ გამოჰყავს პროპაგანდის გავლენიდან, ამ მოჯადოებული მდგომარეობიდან, არა მგონია ასეთ ხალხზე სხვა რამე ფორმის კომუნიკაციამ, ტექნიკურმა, სტრატეგიულმა ხედვამ იმოქმედოს.
სამწუხაროდ, პროპაგანდას ათწლეულები აქვს ნამუშევარი, თუ მეტი არა, ტვინების ეტაპობრივად მოწამვლაზე, ნელ-ნელა და წვეთ-წვეთად, იმათ აღარაფერი აღარ შველის.
ამ ტვინების გამოხშირვაში მარტო ტელევიზორის ან ფეისბუქის როლი არაა.
ეს არის კომპლექსური.
ერთ-ერთი მთავარი ხაზი, ჩემი დაკვირვებით, არის ამბიონი, საიდანაც ადამიანებს ელაპარაკებიან იმედით, სადაც რაღაც საკრალურ ზონაში გადაჰყავთ ის რაღაც ამბავი და იქიდან ამუშავებენ.
წარმოიდგინეთ ერთი მაგალითი, რომელიღაც ერთი ასეთი „მარტივი ტვინი“ მიდის და ეკლესიიდან იღებს ინსტრუქციას, ინდოქტრინაციას. მერე მიდის სახლში, ტელევიზორს რთავს და იქიდანაც იმავეს უსმენს. მერე შეიძლება სამსახურში ან სხვაგან მიდის, იქაც იგივე.
წარმოიდგინეთ, ადამიანი შუაში რომ დააყენო ამ კრიმინალურ, რელიგიურ, ძალოვან, მედიასივრცეში, ერთგვარად დაასხივო, ეს ადამიანი იქნება მეხუთე ელემენტივით, სავსებით შესაძლებელია, ნებისმიერ ადამიანს, სრულ ჭკუაზე მყოფსაც კი, ეს ექსპერიმენტი რომ ჩაუტარო, ერთ თვეში შეეცვალოს ფიქრები, იმდენად ძლიერია ეს „დასხივება/ზემოქმედება“.
ბრძოლა იმ ფორმით, როდესაც ჩვენ გვინდა, რომ გამოვიყვანოთ ადამიანი აქედან, ჩემი აზრით, დაგვიანებულია. ყოველ შემთხვევაში, მცდელობებით, რაც გვაქვს. Facebook-ზე ვიღაცა დაწერს რაღაცას, მეორე შემოუძახებს სინდისს და ა.შ. უშედეგოა ეს ყველაფერი ჩემი დაკვირვებით.
ერთადერთი, რაც შეიძლება დავუშვათ და ამ ბოლო ხანებში ამის ნიშანი გამოჩნდა, შეიძლება თვითონ სისტემა ისე მოინგრეს და ისეთი შეცდომები დაუშვას, რომელსაც უშვებს კიდეც, რომ ადამიანებს ფიქრისკენ უბიძგოს.
[პროპაგანდის ქვეშ მოქცეული] ადამიანები შეიძლება თავისით მივიდნენ იქამდე, რომ სინდისმა, რაღაც შინაგანმა ხმამა და შეგრძნებამ მათში გამოიწვიოს ცვლილებები. დაინახონ, დაეჭვდნენ თავიანთ წარმოდგენებში.
თუმცა ასევე ვფიქრობ, რომ უნდა არსებობდეს ანტიპროპაგანდის რაღაცა კერა, საიდანაც რეალური, სწორი ინფორმაცია სწორად განაწილდება, სტრატეგიულად მივა თავის ადრესატებამდე. ამან შეიძლება მცირე ცვლილებები მოიტანოს, მაგრამ არა ყველაში. იმ ხალხს, ვინც სიბნელის მომსახურე პერსონალია, ვერაფერს უზამ სამწუხარო.
თქვენი დაკვირვებით, რამდენად ეფექტურია პროპაგანდასთან ბრძოლის ის მეთოდები, რასაც დღეს იყენებს მედია, საზოგადოებრივი ორგანიზაციები ან ცალკეული აქტივისტები?
სიმართლე გითხრათ, ყველაზე დამთრგუნველი და მტკივნეული ჩემთვის პირადად არის ის, რომ რეალურად დაპყრობის რეჟიმში ვართ. გვიპყრობს და დაგვიპყრო უკვე ქვეყანამ, რომელიც 300 წელია ჩვენი დამპყრობელია.
ამ წუთას არც ბომბები ცვივა, არც ავტომატით შემორბის ვიღაც, არც ფიზიკურად, ამ წუთას ოკუპაცია ხდება პროპაგანდის ველში.
ჩემთვის პერსონალურად მტკივნეულია, რადგან პროპაგანდა ასე თუ ისე მაინც ჩვენი, მარკეტერების პროფესიული დომეინია.
სამწუხაროდ, ახლა ჩვენ ვართ მებრძოლები იმ ველზე, სადაც დაგვიპყრეს. გამოდის, რომ ჩვენ ვერ შევასრულეთ ჩვენი პროფესიული მოვალეობა, თუ რა ვიცი, როგორ ვთქვა. მართალია უშუალოდ ეგ არ იყო ჩემი პროფესიული სპეციალიზაცია, პროპაგანდის წინააღმდეგ ბრძოლა, მაგრამ ჩვენი სპეციალობა არის ინფორმაციის გავრცელება, ინფორმაციის ხალხამდე მიტანა, დარწმუნება.
ამ სპეციალობის ფორმატში, ბევრად უფრო დიდმა, ორგანიზებულმა და ამაზე ორიენტირებულმა ძალამ აი ასეთ დღეში მოგვაქცია.
ორი რამის ტკივილია – ერთი, რომ ვერ გავუმკლავდით ამ პროპაგანდას და მეორეც, არც ვიცით, როგორ გავუმკლავდეთ.
თქვენი აზრით, უნდა უპასუხო პროპაგანდას თუ არ უნდა უპასუხო. ორივე გადაწყვეტილებას ჰყავს მომხრეებიც და მოწინააღმდეგეებიც. ზოგი თვლის, რომ პასუხით უფრო ავრცელებ პროპაგანდას, ზოგიც თვლის, რომ სიმართლე პროპაგანდაზე ძლიერია და აუცილებელია უპასუხო. თქვენ როგორ ფიქრობთ?
უნივერსალური რჩევა არ არსებობს. ალბათ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევას გააჩნია, კონტექსტს და სიმძაფრეს. მეც როდესაც მოვყოლილვარ მოულოდნელ შეტევაში პროპაგანდისტული ძალების, იმ მომენტში ავირჩიე, რომ არ მეპასუხა.
მაგრამ არსებობს ხალხი, რომელთანაც პროპაგანდის შეტევა უფრო ძლიერი იყო და უფრო დრამატულად განვითარდა ხოლმე მათთან მოვლენები.
ასეთ დროს მინახავს – მათ ორგანიზებულად გასცეს პასუხი. როდესაც რაღაც ისეთ ეხება პროპაგანდა, რაც რეპუტაციის შელახვას იწვევს, საჭიროა პასუხი გავცეთ.
ბათუმელ დავით გოგუაძეს მწვავე ქრონიკული დაავადება აქვს, რის გამოც, თვეების განმავლობაში ლოგინად იყო ჩავარდნილი. როგორც „ბათუმელებთან“ ამბობს, სულ ორი თვეა, რაც წამოდგომა მოახერხა, თუმცა დამოუკიდებლად გადაადგილება მაინც არ შეუძლია.
„ანთება მაქვს ძვლების, ართროზის გამო მარჯვენა მენჯ-ბარძაყის პრობლემა მაქვს. საოპერაციოა, იმპლანტი უნდა გაკეთდეს, რომ ნორმალურად მოძრაობა შევძლო.
როგორც მითხრეს, ოპერაციას აფინანსებს სახელმწიფო, მაგრამ სანამ ოპერაციამდე მივალ, მანამდე ჯანმრთელობის სხვა პრობლემები უნდა მოვიგვარო.
სამი თვეა ანალიზები არ გამიკეთებია, 210 ლარია საჭირო და ვერ ვახერხებ. ძალიან ძვირი მიჯდება მკურნალობა, ექიმთან ვიზიტი. თვეში სულ ცოტა, 300-400 ლარი მჭირდება წამლებში.
არც პენსია მაქვს, არც სოციალური დახმარება, არც არანაირი შემოსავალი.
განცხადება დავწერე მერიაში, რადგან ვიცი, რომ არსებობს მედიკამენტების დახმარების პროგრამა, ფულადი დახმარებაც გაიცემა, როგორც ვიცი და იმედი მაქვს, ამ მდგომარეობაში არ დამტოვებენ“, – ამბობს დავით გოგუაძე.
დავით გოგუაძეს დამოუკიდებლად გადაადგილება უჭირს.
დავით გოგუაძე პროფესიით მეზღვაურია და 2007 წლიდან მოტორისტად მუშაობდა გემზე.
როგორც თვითონ ამბობს, გემზე გაცივდა, რის შემდეგაც დაავადდა.
„ეს არ არის მაღალი თანამდებობა და, შესაბამისად, ანაზღაურებაც საკმაოდ დაბალი მქონდა. მოვახერხე ის, რომ ოჯახი შევქმენი, მაგრამ დანაზოგი ვერ გავაკეთე. ხელფასი 800-1000 დოლარი მქონდა მხოლოდ.
ბოლო პერიოდში დედა მძიმე სენით იყო დაავადებული და მის მკურნალობაზეც ბევრი თანხა დაიხარჯა. რა თქმა უნდა, ჩემი და-ძმაც მეხმარებოდნენ ამაში, მაგრამ, სამწუხაროდ, დედა გარდაიცვალა.
ასე გამოიყურება დავით გოგუაძის ბინა ბათუმში.
პუშკინის ქუჩაზე ბინა მაქვს, მაგრამ სახურავი დაზიანებული იყო და წყალი ჩამოდიოდა. ყველაფერი გაფუჭდა ბინაში, – კედლები, იატაკი, ჭერი. იქ აღარ იცხოვრება.
ბოლოს იმდენი მოვახერხე, რომ ჭერი შევაკეთე და წყალი აღარ ჩამოდის, მაგრამ საცხოვრებლად მაინც უვარგისია. როცა მინდოდა, რომ ბინის რემონტი დამეწყო და ფეხზე დავმდგარიყავი, სწორედ მაშინ დამემართა ეს დაავადება.
ჩემი ყველაზე დიდი პრობლემა ის არის, რომ არ შემიძლია დამოუკიდებლად სიარული. მინდა დავდგე ფეხზე ისე, როგორც ადრე ვიყავი, რომ ჩემს ოჯახს მივხედო ისე, როგორც საჭიროა. სამი არასრულწლოვანი შვილი მყავს. სკოლა მოვიდა და არაფერი გვიყიდია. ბავშვებს საკანცელარიო ნივთები სჭირდებათ, ჩანთები, ფეხსაცმელები.
ჩემი მეუღლე ორი თვეა მაღაზიაში მუშაობს მოლარედ, 800 ლარი აქვს მხოლოდ ხელფასი. ეს ძლივს გვყოფნის იმაში, რომ თავი როგორმე გავიტანოთ. გადასახადებია, მე წამლები მჭირდება, არ გვყოფნის არაფერში. რა დასამალია და ნახევრად მშიერი მყავს ბავშვები. ბავშვს სხვანაირი კვება სჭირდება. სწავლით კარგად სწავლობენ და ამაშიც სჭირდებათ ხელშეწყობა.
მე ვეღარ ვმუშაობ. გემიდან ჩამომწერეს, ფაქტობრივად, ამიტომ სახელმწიფოს ვთხოვ დახმარებას. სოციალური პროგრამების ფარგლებში დამეხმარონ, რომ შევძლო საცხოვრებელი ბინის მოწესრიგება და მედიკამენტების შეძენა.
მე და ჩემი ოჯახი ახლა ახლობლის ბინაში ვართ შეფარებული. ერთი წელია აქ ვართ, შესაძლოა მომავალ ზაფხულამდე მოგვცენ აქ დარჩენის უფლება, სხვისი სახლი, სხვისია და ხომ უნდა გავიდეთ აქედან. იმედი მაქვს, შვილებს არ დამიტოვებენ ღია ცის ქვეშ.
ვთხოვ სახელმწიფოს, ბათუმის მერიას, რომ შევიდნენ ჩვენს მდგომარეობაში და ჩემს არასრულწლოვან შვილებს მისცენ ნორმალურ გარემოში ცხოვრების შესაძლებლობა. მეც დამეხმარონ ფეხზე დადგომაში“, – ამბობს დავით გოგუაძე.
ვიდეო:
დავით გოგუაძეზე დახმარების მსურველებს თანხა შეგიძლიათ ჩარიცხოთ ანგარიშზე.
2027 წლის 1 იანვრიდან რძის შემცველი პროდუქტზე, რომელიც დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით, ეს ინფორმაცია მითითებული უნდა იყოს ეტიკეტზე.
შესაბამისი ცვლილებები შევიდა დადგენილებაში „რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“.
ცვლილების თანახმად, ბაზარზე განთავსებული რძის შემცველი პროდუქტის ეტიკეტზე, რომელიც დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით, ხედვის ძირითად არეალში განთავსებული უნდა იქნეს პიქტოგრამა – „დამზადებულია არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით“.
პიქტოგრამა უნდა განთავსდეს პროდუქტზე ისე, რომ მყიდველს შეძენისას შეეძლოს მისი დანახვა.
პიქტოგრამა.
ასევე, დადგენილებას დაემატა პუნქტი, რომლის თანახმადაც არარძისმიერი ცხიმის გამოყენებით დამზადებული რძის შემცველი პროდუქტი მომხმარებლისთვის წარდგენილი უნდა იქნეს რძისა და რძის ნაწარმისგან განცალკევებით.
დადგენილების თანახმად, დაუშვებელია პიქტოგრამის ფერებისა და დიზაინის შეცვლა, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ პიქტოგრამა განთავსებულია მსგავსი ფერის ფონზე, რაც ართულებს მის ვიზუალურ აღქმას. ამ შემთხვევაში, ფონთან კონტრასტის შექმნის მიზნით, საჭიროა უნივერსალური პიქტოგრამის საზღვრების კონტურის ხაზის შავი ფერის ჩარჩოში ჩასმა.
იმ დროს, როცა ამერიკა 11 სექტემბრის ტრაგედიიდან 25 წლისთავს გლოვითა და ფიქრით ხვდება, ძველმა კოლეგებმა, ჟურნალისტებმა და ეროვნული უსაფრთხოების ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა თავი მოიყარეს კარნეგის საერთაშორისო მშვიდობის ფონდში, რათა გაეხსენებინათ ის გარდამტეხი დილა და შეეფასებინათ, თუ როგორ შეცვალა მან ამერიკული ძალაუფლება.
დისკუსიას სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი ანალიტიკოსი აარონ დევიდ მილერი უძღვებოდა, მონაწილეები კი იყვნენ სიუზან გლასერი (New Yorker-ის მიმომხილველი, მაშინ მოსკოვში Washington Post-ის ბიუროს ხელმძღვანელი), ფილიპ გორდონი, ბრუკინგსის ინსტიტუტიდან [კლინტონისა და ბაიდენის ადმინისტრაციების უსაფრთხოების ყოფილი მრჩეველი და სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანი, რომელიც თბილისში და ბათუმში ჩავიდა 2012 წელს] და ნიკ რასმუსენი მაკკეინის ინსტიტუტიდან (კონტრტერორისტული ცენტრის ყოფილი შეფი).
მილერმა გაიხსენა ის უმძიმესი წუთები, როცა ვაშინგტონში, სახელმწიფო დეპარტამენტის ფანჯრიდან პოტომაკის გადაღმა ამომავალ კვამლს უყურებდა: „არ მგონია, ოდესმე ამ ამბის წინაშე ასეთი უსუსურობისა და უძლურების განცდა მქონოდა“.
მოსკოვში მყოფ სიუზან გლასერს კი თვალწინ უდგას სასტუმრო „მარიოტის“ პრესკონფერენცია, როცა დარბაზში უზარმაზარი აღნაგობის ამერიკელი საზღვაო ქვეითი შევარდა, პოდიუმს მიეჭრა და პენტაგონის მაღალჩინოსანი დაგლას ფეითი სასწრაფოდ გაიყვანა – ვაშინგტონიდან ცნობა მოვიდა, რომ თავად პენტაგონს დაარტყეს.
გლასერმა თქვა, რომ საგარეო პოლიტიკური კურსის შემობრუნება პირდაპირ ეთერში, საკუთარი თვალით იხილა: „სამყარო ჩვენს მყუდრო ბუშტში შემოიჭრა და ის უბრალოდ ააფეთქა“. ფილ გორდონმა კი, რომელიც იმ დილით კვიპროსის პრეზიდენტთან ერთად საუზმობდა, მაშინვე დაწერა სტატია ფრანგული Le Monde-ისთვის; ამერიკის შემართებასთან ერთად, მან იქვე გააფრთხილა ვაშინგტონი „ემოციური და ირაციონალური რეაქციების საფრთხეზე, რასაც შეეძლოა პრობლემები მოეტანა”.
რეფორმების ფასი და დაკარგული თავისუფლებები
პანელის მონაწილეები ერთხმად აღიარებენ: 11 სექტემბრის შემდეგ გატარებულმა უმკაცრესმა რეფორმებმა – დაზვერვის უწყებების გაერთიანებამ, ტრანსპორტის კონტროლმა და საზღვარგარეთ ტერორისტული ბაზების განადგურებამ – თავისი საქმე გააკეთა და ამერიკის მიწაზე მსგავსი მასშტაბური თავდასხმა აღარ დაუშვა.
გორდონმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად ევროპაში მომხდარი ტრაგედიებისა (მადრიდში, ლონდონსა თუ პარიზში) და შეერთებულ შტატებში მომხდარი შედარებით მცირე თავდასხმებისა (სან-ბერნარდინოსა თუ პენსაკოლაში), სისტემამ იმუშავა: „ფართო გაგებით, უნდა ვაღიაროთ, რომ სისტემამ ამ ვიწრო, მაგრამ გადამწყვეტ მიზანს მიაღწია“. რასმუსენმაც დაამატა, რომ 25 წელი ახალი 9/11-ის გარეშე „იმ დღეს უდიდეს გამარჯვებად ჩაითვლებოდა“.
თუმცა მილერმა იკითხა, რა დაუჯდა ეს ქვეყანას შიგნით და როგორ გაიზარდა საპრეზიდენტო ძალაუფლება. რასმუსენმა გულწრფელად აღიარა, რომ კონტრტერორისტულ მანქანას თავიდანვე მოჰყვა „გადაჭარბებისკენ მიდრეკილება“, გორდონმა კი პირდაპირ თქვა, რომ მაშინდელი საგანგებო ზომები დღემდე ხელშეუხებელია: „გულწრფელად რომ ვთქვა, დღეს უფრო მეტად ვდარდობ სამოქალაქო თავისუფლებების ეროზიაზე“.
ვერნასწავლი გაკვეთილები: ერაყიდან ირანის ომამდე
საუბარი ლოგიკურად გადავიდა ძველ შეცდომებზე, რომლებიც დღეს, დონალდ ტრამპის მიერ ირანში გაჩაღებულ ომში, ისევ მეორდება. მილერმა ახლო აღმოსავლეთში მოქმედი ამერიკა შეადარა „თანამედროვე გულივერს, რომელიც დაეხეტება სამყაროში, რომელიც კარგად არ ესმის, შებოჭილია პატარა მოთამაშეებით და დამძიმებულია საკუთარი ილუზიებით“.
გორდონის თქმით, ერაყის მთავარი ტრაგედია ტაქტიკური შეცდომები კი არა, უსაზღვრო ამპარტავნება იყო: „უდიდესი შეცდომა იყო არა ოპერაციული არჩევანი, არამედ იმის რწმენა, რომ ტერორიზმის საპასუხოდ რეგიონის სამხედრო ძალით გარდაქმნა და დემოკრატიზაცია შეგვეძლო“.
მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელები „დაუსრულებელი ომებით“ დაიღალნენ, წინა წლების წარმატებულმა წერტილოვანმა დარტყმებმა ტრამპს გაუჩინა ილუზია, რომ „მე შემიძლია ვიყო ის, ვინც ამას ბოლომდე მიიყვანს“. შედეგად კი ისევ გამოჩნდა, რომ „არარეალური მიზნებისთვის სამხედრო ძალის გამოყენება მწარედ ბუმერანგივით გიბრუნდება“.
გლასერიც დაეთანხმა და გაიხსენა საბჭოთა გენერლები, რომლებმაც ჯერ კიდევ 2001 წლის შემოდგომაზე გააფრთხილეს, რომ ავღანეთში შესვლა საკუთარი ხელით შექმნილ მახედ იქცეოდა: „დონალდ ტრამპი დღეს ამას თავიდან სწავლობს – ჩვენ ეს გაკვეთილი ვერ ვისწავლეთ. სიმართლე გითხრათ, არც კი მგონია, რომ ამ უპრეცედენტოდ არაპოპულარულ ომს [ირანში] მალე დავასრულებთ, რადგან გამოსავლის მკაფიო გზას უბრალოდ ვერ ვხედავ“.
ბათუმში, თამარ მეფის გამზირზე, კანალიზაციის ქსელის მოსაწყობად ქალაქის ბიუჯეტიდან 4,8 მილიონი ლარია გამოყოფილი.
მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველომ ტენდერი „ბაქოს ქუჩის, ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩისა და თამარ მეფის გამზირის თბილისის ქუჩის დასაწყისამდე კანალიზაციის ქსელის მოწყობის სამუშაოებზე“ 4 862 296 ლარით გამოაცხადა.
თუმცა, ტენდერს ახლავს პროექტი, რომლის მიხედვითაც სამუშაოები მხოლოდ თამარ მეფის ქუჩაზე უნდა ჩატარდეს [თამარ მეფის გამზირის N43-ის მიმდებარე ტერიტორიიდან თბილისის ქუჩამდე მონაკვეთში]. ამ მონაკვეთში ექცევა მახინჯაურის სანაპირო ზოლიც.
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა მერიის სამმართველოს, თუმცა კომენტარი ვერ მივიღეთ.
საპროექტო ტერიტორია თამარ მეფის გამზირზე – სანაპირო დაცვის ოფისის მიმდებარე ტერიტორიიდან თბილისის ქუჩამდე მონაკვეთი / ფოტო ტენდერიდან
ტენდერში წინადადებების მიღება 25 სექტემბერს დაიწყება და 30 სექტემბერს დასრულდება. რაც შეეხება სამუშაოებს, ის ტენდერში გამარჯვებულთან ხელშეკრულების დადებიდან 2027 წლის 30 აპრილის ჩათვლით პერიოდში უნდა დასრულდეს.
„არსებული მდგომარეობის შეფასებით, საპროექტო მონაკვეთზე დღეის მდგომარეობით სრულად მოკლებულია საკანალიზაციო ინფრასტრუქტურა. საკანალიზაციო ქსელის არარსებობა განსაკუთრებით მწვავე პრობლემას წარმოადგენს ბათუმისათვის, რომელიც ბოლო წლებში დინამიური განვითარებითა და მოსახლეობის მზარდი რაოდენობით გამოირჩევა.
შესაბამისად, აღნიშნულ მონაკვეთზე საკანალიზაციო ქსელის მოწყობა წარმოადგენდა გადაუდებელ აუცილებლობას, რომლის განხორციელებაც ადრე თუ გვიან აუცილებელი გახდებოდა“, – წერია პროექტში.
აღსანიშნავია, რომ ბათუმში წყლისა და კანალიზაციის სისტემების მოწყობა ბოლო 20 წელია გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის [KfW] მხარდაჭერით ხორციელდება. KfW-ს დაფინანსებით ამჯერად სამუშაოების მეხუთე ფაზა მიმდინარეობს, რომელიც, როგორც ადრე „ბათუმელებს“ ქალაქის მერიაში უთხრეს, მწვანე კონცხისა და მახინჯაურის დასახლებებს არ ითვალისწინებს.
„მწვანე კონცხსა და მახინჯაურში საკანალიზაციო სისტემების მოწყობა სავარაუდოდ მე-6 ფაზაში განიხილება. თუმცა, ვინ დააფინანსებს ამ „მეექვსე ფაზის“ სამუშაოებს და არის თუ არა იმის წინაპირობა, რომ ქალაქი შეღავათიან კრედიტს ისევ KfW-გან მიიღებს, უცნობია. აქ აღსანიშნავია გერმანიის [უკვე ყოფილი] ელჩის განცხადება, რომ გერმანია უარს ამბობს „ახალი ფინანსური ვალდებულებების აღებაზე“ საქართველოსთან მიმართებაში“, – წერდა „ბათუმელები“ 2024 წელს.
თამარისა და მახინჯაურის დასახლებების მხოლოდ სანაპირო ზოლში ზემოთ აღნიშნული ტენდერის ფარგლებში კანალიზაციის სისტემის მოწყობა ამჯერად მთლიანად ქალაქის ბიუჯეტიდან დაფინანსდება.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ტერიტორიაზე, სადაც კანალიზაციის ქსელი უნდა მოეწყოს, უკვე მიმდინარეობს გზის რეაბილიტაციის სამუშაოები. ამ შემთხვევაში ტენდერში გამარჯვებულ შპს „გზასთან“ მერიის სამმართველოს ხელშეკრულება 29 163 899 ლარზე აქვს გაფორმებული.
„პროექტის გადაუდებლობას განაპირობებს ისიც, რომ [სხვა] ტენდერის ფარგლებში, საპროექტო მონაკვეთზე უკვე მიმდინარეობს გზის სარეაბილიტაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები.
ვინაიდან გზის სამუშაოების დასრულების შემდეგ საკანალიზაციო ქსელის მოწყობა გამოიწვევდა ახლად დაგებული სავალი ნაწილის დაზიანებას და დაკავშირებული იქნებოდა დამატებით ფინანსურ და დროის დანახარჯებთან, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია საკანალიზაციო სამუშაოები განხორციელდეს გზის სამუშაოების დასრულებამდე“ – აღნიშნულია კანალიზაციის ქსელის მოწყობის პროექტში.
ფეისბუქკომენტარის გამო ერთ-ერთი მოქალაქის დასჯა შსს-ს თეთრიწყაროს სასამართლოშიც მოუთხოვია. თეთრიწყაროს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შეწყვიტა.
ვლადიმერ ხუჭუა ის ერთადერთი მოსამართლეა საქართველოში, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებსა და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა.
2025 წლის ბოლოს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ უარი თქვა „ოცნების“ რეჟიმის პირობებში მიღებული რამდენიმე ახალი სამართლებრივი ნორმის გამოყენებაზე და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართა. თეთრიწყაროს მოსამართლის, ვლადიმერ ხუჭუას წარდგინება, რომელიც მიიჩნევს, რომ „ოცნების“ მმართველობის დროს შეცვლილი კანონი ანტიკონსტიტუციურია, საკონსტიტუციო სასამართლომ არ განიხილა.
ბოლო პერიოდში ფეისბუქპოსტების გამო „ოცნების“ მიერ შეცვლილი კანონმდებლობის საფუძველზე სასამართლო აქტიურად აჯარიმებს ან აპატიმრებს მოქალაქეებს. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას 2026 წლის 4 სექტემბერს მიუღია გადაწყვეტილება საქმეზე, რომელიც ასევე ფეისბუქპოსტს ეხებოდა.
„მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ დგინდება მ.ს.-ს მიერ სამართალდარღვევის ჩადენა,“ – ჩაუწერია მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას გადაწყვეტილებაში, სადაც იგი ასაბუთებს იმას, რომ პირველ რიგში შსს-ს არ დაუდგენია: ნამდვილად იმ პირს ეკუთვნის თუ არა ფეისბუქპოსტი, რომელიც შსს-მ სამართალდარღვევად მიიჩნია.
„არ წარმოდგენილა მტკიცებულება, რომელიც დადასტურდებოდა კანონით დადგენილი წესით. საქმეში საერთოდ არ არის წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება [ინფორმაცია] იმის შესახებ, რომ სოციალურ ქსელ „facebook”-ში „M. S.“-ს სახელწოდების პროფილი ეკუთვნის მ. ს-ს. არ არსებობს რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია, იმის შესახებ, მან შექმნა თუ არა პროფილი [გვერდი]. ასევე არ არსებობს რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ ვინ ფლობს და სარგებლობს პროფილით, უშუალოდ ვინ და სად დაწერა კონკრეტული კომენტარი. არ არის წარმოდგენილი რაიმე მონაცემი ან ინფორმაცია შესაბამისი ინტერნეტპროვაიდერიდან ან სოციალური ქსელიდან. არ არის წარმოდგენილი საექსპერტო დასკვნა, რომელიმე ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით. ზემოაღნიშნულზე რაიმე მტკიცებულების ან ინფორმაციის წარმოდგენა არც სასამართლო სხდომაზე მომხდარა.
სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ამგვარი მიდგომა და საქმის წარმოება არ შეესაბამება ადამიანის უფლებების კანონიერ დაცვას. სასამართლო სხდომაზე არ ყოფილა წარმოდგენილი ინფორმაცია ან არგუმენტაცია, რომელიც დაადასტურებდა, რომ სოციალურ ქსელ „facebook”-ში შეუძლებელია პროფილის შექმნა სხვა პირის სახელით, გვარით და ფოტოსურეთ(ებ)ით.
შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, როდესაც შესაძლებელია ნებისმიერმა პირმა შექმნას ნებისმიერი პირის სახელზე პროფილი და ატვირთოს სურათები, შეუძლებელია სასამართლომ მხოლოდ ამ სურათის „ამოცნობით“ დაადგინოს სამართალდარღვევის ფაქტი. არავინაა ვალდებული ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა. კანონის ძალით მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოა ვალდებული, წარმოადგინოს უტყუარი მტკიცებულებები.
თუ დავუშვებთ თუნდაც გონივრული ეჭვით, რომ პროფილი ეკუთვნის კონკრეტულ პირს, ამ შემთხვევაშიც უნდა დადასტურდეს, რომ უშუალოდ მან შეასრულა მოქმედება [კომენტარის დაწერა ან სხვა]. ადმინისტრაციულსამართალდარღვევათა კოდექსის მოქმედი ნორმებით და კანონმდებლობით ამ შემთხვევაშიც [სოციალურ ქსელში კომენტარის დაწერა] უნდა დადასტურდეს კონკრეტული პირის ვინაობა, რათა პირს უტყუარად დაუდასტურდეს ქმედების მის მიერ ჩადენა, მიუხედავად იმისა, ვის ეკუთვნის პროფილი, ვინ სარგებლობს პროფილით და ა.შ.“ – აღნიშნულია გადაწყვეტილებაში.
ამ გადაწყვეტილების გარკვეული ნაწილი პერსონალური მონაცემების დაფარვით თავად თეთრიწყაროს სასამართლომ გაავრცელა.
პასუხისგებაში მიცემული პირის დასჯას ამ შემთხვევაში შსს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით ითხოვს, რაც გულისხმობს წვრილმან ხულიგნობას. ეს მუხლი ითვალისწინებს დაჯარიმებას 500-დან 3 ათასამდე ლარით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 20 დღემდე ვადით.
მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ თავის გადაწყვეტილებაში მიუთითა ევროსასამართლოს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება:
„სასამართლო სრულიად იზიარებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკას (Sergey Zolotukhin vs. Russia) იმასთან დაკავშირებით, რომ გარკვეული ქვეყნების სამართლებრივ სისტემებში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების საქმეების კატეგორიას მიეკუთვნება ისეთი უმართლობები, რომელიც თავისი ბუნებით, ხასიათით და შინაარსით პრაქტიკულად წარმოადგენენ სისხლისსამართლებრივი დევნის საქმეებს [აქვე გასათვალისწინებელია მიყენებული ზიანი და სხვა]. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო საკითხის გადასაწყვეტად, თუ რომელ წარმოებას შეიძლება მიეკუთვნოს საქმე (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის წარმოებას თუ სისხლისსამართლებრივ წარმოებას) ეროვნული სამართლით განსაზღვრულ კლასიფიკაციასთან ერთად გადამწყვეტ მნიშვნელობას ანიჭებს ქმედებისთვის განსაზღვრული სანქციის (სასჯელი) ზედა, მაქსიმალურ ზღვარს და მიიჩნევს, რომ ხანგრძლივი პატიმრობის (15 დღე ან მეტი) გამოყენების შესაძლებლობა საკმარისია (სხვა კრიტერიუმებთან ერთად), რათა საქმე მიეკუთვნოს სისხლის სამართლებრივ კატეგორიას.
უფრო მეტიც, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო (Matchavariani vs. Georgia) მიიჩნევს, რომ თუ პირს ადმინისტრაციულსამართალდარღვევათაკოდექსის 173-ემუხლითაკრძალულიქმედებისთვისდაეკისრამხოლოდადმინისტრაციულიჯარიმა მაშინ, როდესაც შესაძლო იყო დაკისრებოდა ხანგრძლივი ადმინისტრაციულიპატიმრობაც, ეს შემთხვევაც უნდა განიხილებოდეს სისხლისსამართლის სამართალწარმოებად, თუნდაც საქმე ქართულკანონმდებლობაში კლასიფიცირდებოდეს როგორც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა.
სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული პრაქტიკა მნიშვნელოვანია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის საქმეებზე მტკიცებულებების შეფასების თვალსაზრისით. სასამართლო თვლის, რომ მოცემული საქმის ფარგლებში მტკიცების ტვირთი მთლიანად ეკისრება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უდანაშაულობის პრეზუმფციიდან და ეჭვის ავტომატურად ბრალდებულის (სამართალდარღვევის) სასარგებლოდ გადაწყვეტიდან (In dubio pro reo) გამომდინარე…
ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, უნდა შეწყდეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული გადაცდომის ჩადენის ფაქტზე, მ.ს.-ს მიმართ“, – აღნიშნულია თეთრიწყაროს სასამართლოს გადაწყვეტილებაში.
ბათუმში დიდი ოდენობით თანხის თაღლითურად დაუფლების ბრალდებით ერთი პირი დააკავეს.
შს სამინისტროს ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებული დიდი ოდენობით თანხის მართლსაწინააღმდეგოდ მისაკუთრების მიზნით, საზღვარგარეთ მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეს დაჰპირდა, რომ ბათუმში ბინის შეძენაში დაეხმარებოდა, რის სანაცვლოდაც მას ეტაპობრივად სხვადასხვა ოდენობის თანხა ჩაარიცხვინა.
„ბრალდებულმა დანაპირები არ შეასრულა და მოტყუებით, უკანონოდ დაეუფლა დაზარალებულის კუთვნილ დიდი ოდენობით – ჯამში 16 300 ლარამდე თანხას.
სამართალდამცველებმა ბრალდებული მოსამართლის განჩინების საფუძველზე დააკავეს“ – წერს შსს.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილით მიმდინარეობს, რაც 9 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 11 სექტემბრის 21 საათიდან 12 სექტემბრის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უნალექოდ.
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
კომპანიის განცხადებით, ცვლილება ზაფხულის სეზონის დასრულებას უკავშირდება.
„14 სექტემბრიდან ავტობუსები საზაფხულო გრაფიკიდან სტანდარტული მოძრაობის რეჟიმზე გადადის. გთხოვთ, მგზავრობის დაგეგმვისას გაითვალისწინოთ აღნიშნული ცვლილება“- წერს „ბათუმის ავტოტრანსპორტი“.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 11 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 503 880 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 490. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 341 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 25 312 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 49 516 ერთეული [+64]
MLRS – 2 109 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 622 ერთეული [+4]
თვითმფრინავი – 441 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 356 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 510 130 ერთეული [+1 925]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 573 ერთეული [+23]
გემი/ნავი – 35 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 147 211 ერთეული [+590]
სპეცტექნიკა – 4 666 ერთეული [+16]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 103 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
გუშინ, 9 სექტემბერს, „ოცნების“ პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა პარლამენტში ბრიფინგი გამართა, სადაც მზია ამაღლობელთან დაკავშირებით კვლავაც ყალბი ინფორმაცია გაავრცელა. დღეს, 10 სექტემებრს, სინდისის პატიმარი მზია ამაღლობელი პაპუაშვილის ამ სიყალბეს გამოეხმაურა:
„გუშინდელი ბრიფინგი პარლამენტში უსინდისობის დემონსტრირება იყო და სხვა არაფერი. რეჟიმს მორალი არ აქვს – იმ უსამართლო განაჩენზეც კი არ უნდათ პასუხისმგებლობის აღება, რითაც ციხეში გამოგვკეტეს საქართველოს სახელით და საზოგადოებისთვის საშიშ პირებად, კრიმინალებად გამოგვაცხადეს.
ხელს ბრიუსელისკენ და ევროპელი დიპლომატებისკენ იშვერენ. გრცხვენოდეთ. მოძალადეს ბოდიში რომ არ უნდა მოვუხადო და რეჟიმს შეწყალება არ უნდა მოვთხოვო, ამისთვის რეკომენდაციები არ მჭირდება – ღირსების განცდაც საკმარისია.
ჩემი საკანი სავსეა გაყალბებული ოქმებით, ცრუ მოწმეების ჩვენებებით, უკანონო ბრალდებებით და სასამართლო გადაწყვეტილებებით, პატიმრობა და დამცირებისთვის ორი წელი საკმარისი თუ არ არის, არ გაგიჭირდებათ, ამჯერადაც რამეს მოიფიქრებთ, თუ მოინდომებთ ციხეში ჩემ ჩატოვებას.
ძალაუფლება და სახელმწიფო ინსტიტუციები თქვენს ხელშია.
მე კი საერთაშორისო მართლმსაჯულებას დაველოდები, იმ დღეს დაველოდები, როცა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ჩემგან გაწნილი სილის ბრალდებისა და სასჯელის კანონიერებაზე იმსჯელებს.
თქვენც დაელოდეთ, ბატონო პაპუაშვილო, თქვენ მიერ მიღებულ რეპრესიულ, რუსული კანონების სამართლიანობასა და მართლზომიერებაზე, კონსტიტუციასა და დემოკრატიულ პროცესებთან შესაბამისობაზეც იმსჯელებს ევროსასამართლო“.
___
გუშინ შალვა პაპუაშვილმა მზია ამაღლობელთან დაკავშირებით არაერთი სიყალბე გაავრცელა, როგორც განაჩენის ნაწილში, ისე საერთაშორისო შეფასების თვალსაზრისით.
„აღარავინ მსოფლიოში არ ამბობს, რომ მზია ამაღლობელი არის უდანაშაულო“ – თქვა პაპუაშვილმა, მაშინ, როდესაც ზუსტად ერთი თვის წინ საფრანგეთის, ბრიტანეთის, ჩეხეთის, ესტონეთის, ლატვიის, ლიეტუვის, დანიის, ნიდერლანდების, ნორვეგიის, შვედეთის, პოლონეთის საელჩოებმა განაცხადეს, რომ სოლიდარობას უცხადებენ მზია ამაღლობელს და მოუწოდებენ ხელისუფლებას, ის დაუყოვნებლივ და უპირობოდ გაათავისუფლონ.
დღეს, 10 სექტემბერს, შუადღისას, რუსეთის ძალებმა დნეპროპეტროვსკის რეგიონში, პავლოგრადის ცენტრში მდებარე სავაჭრო ცენტრს შეუტიეს, რის შედეგადაც, ბოლო ცნობებით, 4 ადამიანი დაიღუპა და 60-მდე დაშავდა.
დაღუპულებისა და დაშავებულების რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია ჯერ ისევ ზუსტდება.
უკრაინის გენერალური პროკურატურის ცნობით, დაშავებულებს შორის ერთი ბავშვი და ორი მეხანძრეა, რომლებიც ხანძრის ჩაქრობაზე მუშაობდნენ.
სავაჭრო ცენტრზე თავდასხმა მაშინ მოხდა, როდესაც სავაჭრო ცენტრი და მიმდებარე ქუჩები მომხმარებლებით იყო გადაჭედილი.
თავდასხმის შედეგად დაიწვა მანქანები, საცალო ვაჭრობის პავილიონები და მაღაზია.
ასევე, დღეს, რუსულმა დრონებმა კვლავ შეუტიეს სუმის სავაჭრო ცენტრს, სადაც გუშინ, 9 სექტემბერს, რუსეთის თავდასხმის შედეგად ორი ადამიანი დაიღუპა და 20 დაშავდა.
სასაქონლო პროდუქტების გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე, პირველის მსგავსად, მეორე კვარტალშიც მნიშვნელოვანი იყო. ნავთობპროდუქტებისა და ლითონების წარმოება – რომელსაც, ნაწილობრივ, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის ესკალაციის შემდგომ გაზრდილი საერთაშორისო ფასები უწყობს ხელს – ბიზნეს სექტორის გამოშვებისა და საქონლის ექსპორტის ზრდის ძირითად ფაქტორად რჩება. თუმცა, ჯამურად ეკონომიკაზე გავლენა გაცილებით ზომიერია: შემოსავლის დიდი ნაწილი შუალედური პროდუქციის შეძენას ხმარდება, ხოლო პარალელურად გაძვირებული იმპორტი დამატებით საექსპორტო შემოსავალს დიდწილად აბალანსებს. ამავე დროს, მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობისა და, გარკვეულწილად, სურსათის მაღალი ფასები იმპორტულ ინფლაციაში აისახება, ლარის გამყარების მიუხედავად.
უფრო დეტალურად, საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის პირველ ნახევარში ბიზნეს სექტორის გამოშვება მიმდინარე ფასებში წლიურად 11.5%-ით გაიზარდა. გასული წლისგან განსხვავებით, როდესაც წამყვან როლს ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორი ასრულებდა, ამჯერად ყველაზე მსხვილი კონტრიბუცია მრეწველობაზე მოდიოდა (4.8 პროცენტული პუნქტი, ანუ ჯამური ზრდის 41%), შემდგომ კი – ვაჭრობისა და ტრანსპორტირების სექტორებზე (1.7-1.7 პროცენტული პუნქტი). საპირისპიროდ, შემცირდა გამოშვება მშენებლობის სექტორში, რაც ძირითადად საავტომობილო გზების სამუშაოების კლებას უკავშირდება.
თავად მრეწველობის ზრდის 90%-ზე მეტი ნავთობპროდუქტებისა და ძირითადი ლითონების (ძირითადად, ფეროშენადნობები) წარმოებაზე, აგრეთვე ლითონის მადნების მოპოვებაზე (ძირითადად, ოქრო და, შესაძლოა, სპილენძი) მოდიოდა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ნავთობპროდუქტების წარმოება, რომელიც 2025 წლის პირველი ნახევრის 81 მილიონი ლარიდან 1.4 მილიარდ ლარამდე გაიზარდა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტს უკავშირდება. მსგავსი სურათი იკვეთება საგარეო ვაჭრობის მონაცემებშიც: აღნიშნული პროდუქტების წილი საქონლის ექსპორტში იანვარ-ივლისში, წინა წლის 12%-დან, 29%-მდე გაიზარდა, ხოლო ჯამური ღირებულება წლიურად თითქმის გასამმაგებულია.
თუმცა, სასაქონლო პროდუქტების წარმოების ეკონომიკურ ზრდაზე გავლენა უფრო ზომიერია. პირველ კვარტალში ეკონომიკის მთლიანი გამოშვების ზრდის დაახლოებით მესამედი მრეწველობაზე მოდიოდა, რეალურ ეკონომიკურ ზრდაში კი მისი წილი მხოლოდ 3.4%-ს შეადგენდა. ამის მიზეზი წარმოების თავისებურებაა: შემოსავლის დიდი ნაწილი შუალედური, მათ შორის იმპორტირებული, ნედლეულისა და სხვა მასალების შეძენას ხმარდება. შედეგად, დიდი მოცულობის გამოშვება იმავე მასშტაბის დამატებული ღირებულების შექმნას არ ნიშნავს. ამასთან, ზრდის ნაწილი ფასების მატების ეფექტს ასახავს. მოსალოდნელია, რომ მსგავსი სურათი შენარჩუნდება მეორე კვარტალშიც, რომლის ეკონომიკური ზრდის დეტალური მონაცემები მიმდინარე თვეში გამოქვეყნდება.
მეორე მხრივ, სასაქონლო პროდუქციის ექსპორტი სავალუტო შემოდინებების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა. ნავთობპროდუქტებისა და ლითონების ექსპორტზე იანვარ-ივლისში მთლიანი ექსპორტის ზრდის 100%-ზე მეტი მოდიოდა, რამაც სრულად დააბალანსა ავტომობილების რეექსპორტის კლება. თუმცა, ამავდროულად გასათვალისწინებელია იმპორტის გაძვირებაც, დიდწილად ნავთობზე გაზრდილი ფასების შედეგად. ამდენად, წმინდა შემოდინებებზე ეფექტი გაცილებით უფრო ზომიერია. კერძოდ, თიბისი კაპიტალის შეფასებით, სასაქონლო ფასების მატებამ იანვარ-ივლისის სავაჭრო ბალანსი, დაახლოებით, 10-დან 100 მილიონ აშშ დოლარამდე გააუმჯობესა, თუმცა შედეგები ძალზე მგრძნობიარეა ალტერნატიულ სცენარში გამოყენებული საფასო დაშვებების მიმართ.
ამავდროულად, სავალუტო ბაზარზე სიჭარბეს სხვა შემოდინებებიც უწყობს ხელს. მათ შორისაა საინფორმაციო ტექნოლოგიების მომსახურების ექსპორტის ზრდა, ფულადი გზავნილები და ტურიზმიდან შემოსავლების აღდგენა. დამატებითი მხარდამჭერი ფაქტორია უცხოელი ინვესტორების მიერ საქართველოს სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების კვლავ გააქტიურებული შესყიდვებიც. ამ ფონზე, აგვისტოს ბოლოს სებ-ის მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა 8.1 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია, რაც წლის დასაწყისთან შედარებით თითქმის 2 მილიარდით მეტია და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის შესაბამისობის ნორმის 128.2%-ს შეადგენს. აგვისტოს მატების ნაწილი მონეტარული ოქროს გაძვირებამ განაპირობა, თუმცა წლის დასაწყისიდან რეზერვების ზრდა უმთავრესად სებ-ის სავალუტო შესყიდვებს უკავშირდება..
რასაკვირველია, აღსანიშნავია სასაქონლო ფასების მატების ეფექტი ინფლაციაზეც. თებერვლის შემდეგ იმპორტის ფასები ექსპორტის ფასებზე მცირედით სწრაფად გაიზარდა, რაც, ლარის გამყარების მიუხედავად, იმპორტული ინფლაციის აჩქარებაშიც აისახა. აგვისტოში წლიური ინფლაცია თითქმის არ შეცვლილა და 5.6%-ს გაუტოლდა. საწვავის გაძვირების ფონზე, ფასები მეტად გაიზარდა თვიურ ჭრილში, ჩვენი მოლოდინების შესაბამისად. თიბისი კაპიტალის შეფასებით, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის ესკალაციის შემდეგ წლიური ინფლაციის ზრდა მთლიანად იმპორტირებულ პროდუქციაზე მოდის, რაც, შესაძლოა, ამ ეტაპზე შეზღუდულ ე.წ. მეორე რაუნდის ეფექტებზე მიუთითებდეს. იმპორტირებული ინფლაციის მთავარი წყარო, თავის მხრივ, ბენზინი და დიზელია, ხოლო შედარებით ნაკლებია სურსათის წვლილი.
9 სექტემბერს სებ-მა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25%-ზე შეინარჩუნა, რაც ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. თუმცა, როგორც წინა მიმოხილვაშიც აღინიშნა, პოლიტიკის გამკაცრების არგუმენტებიც საკმაოდ ძლიერია. მკითხველს შევახსენებთ, რომ ინფლაციური ზეწოლის გაძლიერება, განსაკუთრებით კი – იმპორტული ინფლაციის, სხვა თანაბარ პირობებში ლარის მოკლევადიან პროგნოზზე გამყარების მიმართულებით მოქმედებს. თუმცა, ამ ეტაპზე, მოსალოდნელია, რომ მოკლევადიან პერიოდში პრიორიტეტად სავალუტო რეზერვების დაგროვება დარჩება. ამ ფონზე, საბაზო სცენარი ლარის გაცვლით კურსს კვლავ არსებულ ნიშნულთან ახლოს მოიაზრებს. თუმცა, როგორც წინა მიმოხილვაშიც იყო მითითებული, მიმდინარე ტენდენციები უფრო ძლიერი ლარის სცენარისკენ იხრება. რაც შეეხება სასაქონლო პროდუქტებს, საგარეო ვითარების დამატებითი მნიშვნელოვანი გაუარესების გარეშე, სავალუტო შემოდინებების მხრივ შესამჩნევი დანაკლისი მოსალოდნელი არ არის, რაც საპირისპირო მიმართულებით მოქმედ ფაქტორებს უკავშირდება, რომლებიც ბევრ – თუმცა არა ყველა – სცენარში ერთმანეთს დიდწილად აბალანსებს.
„ჩემი შვილი სკოლის შენობასთან რომ მიმყავს და ვუხსნი ამ სკოლაში უნდა ისწავლო-მეთქი, ტირილს იწყებს. არ უნდა ამ შენობაში მისვლა. არანაირი განათლების სურვილი არ გაუჩნდება ბავშვს ამ სკოლაში. სკოლა ავარიულია და ბავშვებისთვის სახიფათო“ – ამბობს ანა კაბულაშვილი.
ანა დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბულაჩაურში ცხოვრობს. მან „ბათუმელებს“ სკოლის ფოტოები მოაწოდა და გვიამბო, თუ რა მდგომარეობაშია სოფლის ერთადერთი საჯარო სკოლა.
ფოტოებზე ჩანს, რომ საჯარო სკოლა სარემონტო და მოუწესრიგებელია.
ბულაჩაურის სკოლის ფასადი
ანა ამბობს, რომ წლებია სოფლის მცხოვრებლები სკოლის გარემონტებას ან ახლის აშენებას ითხოვენ, თუმცა ბავშვებს ისევ სახიფათო შენობაში უწევთ სწავლა.
„ჩემი შვილი მომავალ წელს უნდა წავიდეს სკოლაში და როგორც მშობელს, ძალიან მაშფოთებს ეს ამბავი, რადგან სკოლა ავარიულია. არ ვიცი, აქ როგორ უნდა მივიყვანო ბავშვი. პროტესტის გრძნობა მაქვს, რადგან ეს სკოლა ძალიან სახიფათოა ნებისმიერი ბავშვისთვის.
ჩემი მეუღლე 30 წლისაა და ისიც ამ სკოლაში სწავლობდა. სკოლა მაშინაც კი ავარიული იყო, კედლები აქეთ-იქით ქანაობდაო, – მეუბნებოდა და ასეთ სკოლაში დადიან ბავშვები დღესაც, იგივე სიტუაციაა“- ამბობს ანა კაბულაშვილი.
სკოლის ერთ-ერთი აივანი
15 სექტემბერს სკოლებში სწავლა დაიწყება, ბულაჩაურელ პირველკლასელებს ამ შენობაში მოუწევთ განათლების მიღება.
„მივმართე ყველას, ვისთანაც ხმა მიმიწვდებოდა. განცხადებით მივმართე დუშეთის მერიას. სოფელში შეგროვდა ხელმოწერები და ისიც გაიგზავნა გამგეობაში, რომ ან გარემონტებულიყო სკოლა, ან ახალი აშენებულიყო. ექსპერტიც კი არ მოსულა, რომ შეესწავლათ შენობის უსაფრთხოება და დასკვნა გვქონოდა, თუ რა მდგომარეობაშია შენობა.
არავინ გამოგვეხმაურა. მივწერე ინფრასტრუქტურის სამინისტროსაც და იქიდან მომწერეს, რომ ჩვენს სკოლაზე საერთოდ არანაირი ინფორმაცია არ აქვთ და არც სარეაბილიტაციო სკოლების გეგმაშია შესული“- ამბობს ანა.
საკლასო ოთახის კარები ბულაჩაურის სკოლაში.
სოფელს ხომ ჰყავს მერის წარმომადგენელი ან მაჟორიტარი, არავინ დაინტერესებულა ბავშვების უსაფრთხოებით? – ვკითხეთ ანას.
მისი თქმით, წლების განმავლობაში საარჩევნო უბანი სკოლის შენობაში იხსნებოდა და შესაბამისად, ხელისუფლება ხედავდა, რა ხდებოდა ამ შენობაში. „თუმცა რამდენიმე წელია სკოლის შენობაში არჩევნები აღარ ტარდება. ალბათ ისინიც მიხვდნენ, რომ სახიფათოა მანდ შესვლა.
სოფელი საკმაოდ დიდია, მაგრამ უკვე ცარიელდება. მიდიან ოჯახები იმის გამო, რომ არ არის სკოლა, არაფერი გვაქვს, არც გასართობი პარკი, არც სტადიონი… ეზოც მოუწესრიგებელია, სკამიც კი არ არის, რომ იქ ბავშვი დაჯდეს.
ფორმებში გამოწყობილი ბავშვები რომ შევლენ ამ სკოლაში, ეს იქნება „თანასწორობა?“ არა, ეს არ იქნება არანაირი თანასწორობა, რადგან ასეთ პირობებში ბავშვები ვერ შეძლებენ სწავლას. ის ფორმაც, ნებისმიერ დროს შეიძლება რაღაცას გამოედოს და დაიხეს. დახეული ფორმებით იარონ მერე?“- ამბობს ანა კაბულაშვილი.
მისი თქმით, ბულაჩაური თბილისიდან 35 წუთის სავალზეა და წესით, კარგად უნდა ხედავდნენ ხელისუფლების წარმომადგენლები, რა მდგომარეობაში უწევთ ბავშვებს სოფელში განათლების მიღება.
„თუ უნდა მივიღოთ მათი წესები და ფორმები უნდა ჩავაცვათ ბავშვებს, ჩვენი შვილებიც იმსახურებენ იმას, რომ ადამიანურ პირობებში ისწავლონ.
ჩემი შვილი სკოლის შენობასთან რომ მიმყავს და ვუხსნი ამ სკოლაში უნდა ისწავლო-მეთქი, ტირილს იწყებს. არ უნდა ამ შენობაში მისვლა.
გათბობის სისტემა არის რამდენიმე ოთახში, თუმცა ვერ ათბობს და შეშის ღუმელი მაინც სჭირდებათ, ბუფეტი არ აქვთ სკოლაში.
სკოლის დირექტორი გვეუბნება, რომ მიმართა სამინისტროს და რესურსცენტრსაც, მაგრამ იქიდან პასუხი არ არის. ეუბნებიან, რომ სხვა სკოლები უფრო პრიორიტეტულიაო“- ამბობს ანა.
მისი აზრით, სწორედ ასეთი გულგრილობის შედეგია ის, რომ სოფლები მოსახლეობისგან იცლება.
„მე წავალ სოფლიდან, თუ ამ სკოლას არ გააკეთებენ. ჩემი მეგობრებიც ფიქრობენ სოფლის დატოვებას, ვის შვილებსაც სკოლაში შესვლა უწევთ. კარგი სკოლა და ინფრასტრუქტურა რომ გვქონდეს, ამ სკოლაში ბევრი მოსწავლე იქნებოდა. მე, მშობელს, არ უნდა მეშინოდეს იმის, რომ ბავშვი შეიძლება დაშავდეს სკოლაში.
შენობის წინა კედელს შეალამაზებენ, უკან კი ჩერნობილს ჰგავს. არც ერთ აივანზე არ გაიშვება ბავშვი, ისეთი მდგომარეობაა“- ამბობს ანა კაბულაშვილი.
„ბათუმელები“ ესაუბრა სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელს, თამარ ბაგაშვილს. დირექტორი ამბობს, რომ 15 წელია ამ სკოლაში მუშაობს და ამ ხნის მანძილზე, ყოველ წელს აგზავნის წერილებს სკოლის მდგომარეობაზე შესაბამის უწყებებთან.
„მარტო ჩემი სკოლიდან არა, ზოგადად სკოლებიდან, ყოველთვის იგზავნება შენობების ინფრასტრუქტურული მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია თავისი დასაბუთებული ფოტომასალით.
ჩვენს სკოლაზე უარეს მდგომარეობაშია მეზობელი სოფლის სკოლები და იქიდანაც აგზავნიან წერილებს.
2028 წლის გეგმაში იყო ჩვენი სკოლა ჩასმული, რომ უნდა მომხდარიყო ტექნიკური შეფასება და ამის მიხედვით ჩატარებულიყო შესაბამისი სამუშაოები, ან ახალი სკოლა აშენებულიყო.
მერიის მხრიდან მცირე რემონტები იყო დაგეგმილი და რადგან ასე განვითარდა მოვლენები ჩვენი სკოლის ირგვლივ, მერიამ დაგეგმა მცირე სამუშაოების ჩატარება და გარკვეული თანხაც არის გამოყოფილი, სველი წერტილები რომ მოწესრიგდეს ზამთრისთვის და გარკვეული გამაგრებითი სამუშაოები რომ ჩატარდეს, ორი ტიხრიანი კედელი გვაქვს და მათი გამაგრება რომ მოხდეს“- ამბობს დირექტორი.
თამარ ბაგაშვილს ვკითხეთ, მისი დაკვირვებით, რამდენად უსაფრთხოა სკოლის შენობა ბავშვებისთვის და არის თუ არა მიზანშეწონილი აქ ბავშვების სწავლა.
„წელს ჩაატარეს ექსპერტიზა, მაგრამ პასუხები ჯერ არ მოსულა. ზეპირი შეფასებით ვიცით, რომ შენობა არის მდგრადი, არ არის ავარიული, როგორც ამას აცხადებენ. მეც ავარიული მეგონა, მაგრამ ადგილზე მოსულმა სპეციალისტებმა თქვეს, რომ შენობა მყარია, მაგრამ ხელის შევლება სჭირდება.
თუმცა ეს შენობა არანაირად არ აკმაყოფილებს სკოლის სტანდარტს, შეუფერებელია სკოლისთვის, რადგან შენობა თავის დროზე საცხოვრებელი კორპუსი იყო. 1923 წლიდან არსებობს ბულაჩაურში საჯარო სკოლა, მაგრამ სხვადასხვა საცხოვრებელში იყო ძველად განთავსებული, ეს შენობა 1969 წელს გადმოსცეს სკოლას და მას შემდეგ აქ არის.
ავტორიზაციის პირობებს ეს სკოლა ნამდვილად ვერ დააკმაყოფილებს, ამიტომ ჩვენ გვინდა, რომ აგვიშენონ ახალი შენობა და ველოდებით“- ამბობს თამარ ბაგაშვილი.
მისი თქმით, დღეს სკოლაში 89 მოსწავლე სწავლობს. აქ პირველ კლასში წელს მხოლოდ 4 მოსწავლე მიიღეს.
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა განათლების სამინისტროს და ჰკითხა, თუ რატომ ვერ მოხერხდა ამ წლების განმავლობაში ბულაჩაურის სკოლის რეაბილიტაცია ან ახლის მშენებლობა და იგეგმება თუ არა უახლოეს მომავალში სკოლის რეაბილიტაცია.
მსგავსი კითხვებით მივმართეთ დუშეთის რესურსცენტრსაც. ჯერჯერობით არც სამინისტროს და არც რესურსცენტრს ჩვენს კითხვებზე პასუხი არ გაუცია. კომენტარის მიღების შემთხვევაში მასალა განახლდება.
ბათუმში, სერგი მესხის ქ. N1-ში [„სოუქსუს“ სასაფლაოზე] მდებარე სამების ეკლესიის ფასადის რეაბილიტაციისთვის ბათუმის მერიას 100 ათას 614 ლარი აქვს გათვალისწინებული.
სამუშაოებს მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველო ტენდერით შეისყიდის.
არსებული სიტუაცია და ესკიზი – რეაბილიტაციის შემდეგ / ფოტოები პროექტიდან
ტენდერს თან ახლავს პროექტიც, რომელიც ითვალისწინებს „ეკლესიის ფასადის ზედაპირებიდან არსებული საღებავის და ე.წ „ნაშხეფის“ [ზეძირკველზე] ფენების სრულ მოცილებას, არსებული ლესვითი ბზარების დამუშავებას და შევსებას სპეციალური სარემონტო ნარევით, გარკვეულ ლოკაციაზე ამორტიზირებული ბათქაშის ჩამოყრას და ხელახალ ბათქაშს.
„ვიზუალური ხიბლისათვის ეკლესიის ფასადების ზედაპირები გამდიდრებულია გუმბათისა და სახურავ ქვეშა, ასევე ღიობების პერიმეტრზე მოწყობილი ლესვითი, დეკორატიული კარნიზებით. ზეძირკველი და გარე კიბეები მოპირკეთდა ბუნებრივი გრანიტით. ღიობებში ჩაისმევა ლითონის დეკორატიული ცხაურები.
ფასადის კედლებისათვის გათვალისინებულია ფაქტურული ლესვა-ღებვა [ე.წ „მიუნხენი“ ან ანალოგი]. ღიობები, ფერდოები და კარნიზები იღებება გარედაფარვის ემულსიური საღებავით.
ფასადის სარეაბილიტაციო სამუშაობის ჩატარებისათვის იხსნება სახურავის წყალსადინარი სისტემა. პროექტი ითვალისწინებს ახალ წყალსადინარი სისტემის მოწყობას გალვანიზირებული თუნუქის მასალით.
ამავე დროს, რეაბილიტაციის დროს მოკვლეული და დაზუსტებული იქნას სახურავიდან წყლის შეღწევის ლოკაცია. პროექტი ითვალისწინებს აღნიშნულ ლოკაციის რემონტს სავარაიდო ფართობით 10 კვადრატული მეტრი [დაზუსტდება ადგილზე]“ – წერია პროექტში.
ტენდერი მერიის სამმართველოს 1 197 931 ლარით აქვს გამოცხადებული, თუმცა აქედან 1 097 316 ლარი გათვალისწინებულია ბათუმში, ტბელ აბუსერიძის ქ. N38-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის ფასადის რეაბილიტაციისთვის.
ტენდერს ახლავს აღნიშნული კორპუსის ფასადის სარეაბილიტაციო პროექტიც.
ბათუმში, ტბელ აბუსერიძის ქ. N38-ში მდებარე კორპუსი და ესკიზი ფასადის რეაბილიტაციის შემდეგ / ფოტოები ტენდერიდან
ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 25 სექტემბერს დაიწყება და 30 სექტემბერს დასრულდება.
სამუშაოები ეკლესიაზეც და საცხოვრებელ სახლზეც ტენდერში გამარჯვებულთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2027 წლის 31 მაისის ჩათლით პერიოდში უნდა დასრულდეს.
საქართველოს ტექ ოლიმპიადების ჰაბი, რომელიც BTU-ის ინიციატივითა და თიბისის გენერალური მხარდაჭერით შეიქმნა, ქვეყნის ტექნოლოგიური განათლების განვითარების მნიშვნელოვანი პლატფორმაა. ჰაბის მთავარი მიზანია ნიჭიერი მოსწავლეების აღმოჩენა, განვითარება და საერთაშორისო ასპარეზისთვის მომზადება. სწორედ ამიტომ ტექ ოლიმპიადების ჰაბში მოზარდებისთვის დაპროგრამებისა და ალგორითმების მიმართულებით სასერტიფიკატო კურსებზე მიღება დაიწყო.
ჰაბის ახალი სასერტიფიკატო კურსები განკუთვნილია 7-12 კლასის მოსწავლეებისათვის, რომლებსაც ინფორმაციული ტექნოლოგიების მიმართულებით ცოდნის გაღრმავება და პროგრამირების საფუძვლების შესწავლა სურთ. კურსები დაეხმარება მოზარდებს განივითარონ ალგორითმული, ლოგიკური და ანალიტიკური აზროვნება, გააძლიერონ ფუნდამენტური უნარები და ტექნოლოგიების მიმართ ინტერესი.
ჰაბისფარგლებში, ახალი თაობისთვის, 2026 წლისბოლომდე სულ სამი მიმართულებითგამოცხადდებასასერტიფიკატოკურსები. მათ შორის პირველია “დაპროგრამებისსაფუძვლები (C++)”, რომელზეც რეგისტრაცია დაიწყო და 16 სექტემბრისჩათვლითგაგრძელდება.
წლის ბოლომდე კი მოზარდებს ასევე შეეძლებათ დარეგისტრირდნენ: დაპროგრამების საფუძვლების (Python) და „მონაცემთა სტრუქტურებისა და ალგორითმების თეორიული საფუძვლების“ კურსებზე. გადადი ბმულზე და გაიგე მეტი დეტალი.
“კურსების მონაწილეები შეძლებენ დაეუფლონ დაპროგრამების და ალგორითმების თეორიის საფუძვლებს, რაც მომავალში მათ საშუალებას მისცემს მიიღონ უფრო ღრმა ცოდნა ორივე მიმართულებით. მოსწავლეებს შესაძლებლობა ექნებათ ჩაერთონ ეროვნულ ოლიმპიადებში, მონაწილეობა მიიღონ ტექ ოლიმპიადების ჰაბის მიერ ორგანიზებულ ეროვნულ ნაკრებთა შესარჩევ პროცესში, გაიარონ სიღრმისეული ინტენსიური გადამზადება და შემდგომში საკუთარი ძალები საერთაშორისო ასპარეზზე გამოცადონ” – გიორგი მანდარია ტექ ოლიმპიადების ჰაბის ხელმძღვანელი.
თიბისის მხარდაჭერით ჰაბისსაქმიანობახელსუწყობსსაქართველოშიტექნოლოგიურიგანათლებისეკოსისტემისგაძლიერებასდამომავალითაობისპროგრამისტების, ინჟინრებისადაინოვატორებისგანვითარებას.
