2023 წლის 16 ივლისს ხელვაჩაურში ხემდი მალაყმაძე დაკრძალეს. ოჯახმა ხემდის ნეშტის დაკრძალვა დახვრეტიდან 86 წლის შემდეგ შეძლო. ხემდი მალაყმაძე იყო ერთი მათგანი იმ ათასობით ადამიანიდან, რომელიც სტალინურმა რეპრესიებმა გააქრო. ეს ფილმი არის სტალინის მიერ შექმნილ რეპრესიულ სისტემაზე, რომელმაც იმსხვერპლა ათასობით უდანაშაულო ადამიანი. მსხვერპლთა უმრავლესობა რეაბილიტირდა იოსებ ჯუღაშვილის, იგივე სტალინის სიკვდილის შემდეგ. ამავე თემაზე: სტალინმა არ …
Tag Archives: 1937-38 წლების რეპრესიები აჭარაში
სტალინმა არ იცოდა? – რა როლი ჰქონდა ტირანს 1937-38 წლების რეპრესიებში
1937 წლის ივლისში იოსებ სტალინმა, რომელიც იმ დროისათვის იკავებდა საკავშირო კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივნის პოსტს, სახალხო კომისარს, ნიკოლაი ეჟოვს დაავალა საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკებში დაეწყოთ რეპრესიები. რეპრესიები ეხებოდა ყველას, ვისაც საბჭოთა ხელისუფლება სისტემისთვის მიუღებლად მიიჩნევდა. 1937 წლის 30 ივლისს, საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის, ნიკოლაი ეჟოვის ხელმოწერით გამოიცა ბრძანება №00447. ეჟოვის ბრძანებაში დასაპატიმრებელი …
Continue reading “სტალინმა არ იცოდა? – რა როლი ჰქონდა ტირანს 1937-38 წლების რეპრესიებში”
“ვაგონის პატარა ფანჯრიდან ბოლო ათი მანეთი გადმოგვიგდოო” – ორჯერ რეპრესირების ისტორია
75 წლის ეთერ მიქელაძე მრავალგზის რეპრესირებული ოჯახის წევრია. ეთერ მიქელაძე ამბობს, რომ მისმა ოჯახმა უმძიმესი პერიოდი გამოიარა სტალინური რეპრესიების დროს. დაუხვრიტეს ბიძა, გადაუსახლეს მამა და დეიდის ქმარი. „ბაბუაჩემი, ეუბი ქამადაძე შუახევში, ნენიაში ცნობილი კაცი იყო. ვაჭრობდა, თურქეთში გადადიოდა, შეძლებული ოჯახი ჰქონდა. მიყვებოდნენ, რომ ნენიაში პირველი მასწავლებელი სწორედ ჩვენ ოჯახში მოიყვანეს. ასევე, სოფელში პირველად ჩვენი ოჯახის …
“ბებია 4 შვილთან ერთად გამოასახლეს და ქუჩაში დატოვეს” – სტალინური რეპრესიების მსხვერპლის ამბავი
„87 წლის წინ, 1937 წლის 14 ივლისს, ჩემი დიდი ბაბუა მემედ გვარიშვილი, ბებია და მათი ოთხი არასრულწლოვანი შვილი ბეშუმში წასასვლელად ემზადებოდნენ. იმ ღამით შინსახკომის წევრები შეცვივდნენ ჩემი დიდი ბაბუის სახლში და დააპატიმრეს,“ – ასე იხსენებს მრავალი წლის შემდეგ მემედ გვარიშვილის შვილთაშვილი ოჩი კონცელიძე ამბავს, რომელმაც მისი წინაპრები იმსხვერპლა. სტალინური რეპრესიების სისასტიკე მხოლოდ მემედ გვარიშვილის დაპატიმრებით …
„სახლის წინ ხეს შემოეხვია, დამთავრდა შვილებოო“ – მოგონებები რეპრესირებულ ბაბუაზე | ვიდეო
„მამაჩემი იტყოდა, რომ გამოვიყვანეთ, სახლის წინ დიდი ხე იდგა და იმას ხელებით შემოეხვია, თავი მიარტყა სამჯერ და თქვა – დამთავრდა შვილებოო. ესე იგი იცოდა, რომ ვეღარ დაბრუნდებოდა. უთხრეს, რომ დაკითხვაზე მიჰყავდათ და დაბრუნდებოდა. აღარ დაბრუნებულა“, – გვიყვება რეპრესირებული ყადირ ბოლქვაძის შვილიშვილი, ფატი ბოლქვაძე და იქვე სვამს კითხვას: „რატომ?! რისთვის?! [ახალგაზრდობისას] ვერ ვხვდებოდი. ძალიან დიდი უსამართლობის …
„გადასახლებისას დედა ფეხმძიმედ იყო, ბავშვი დაეღუპა“ – ორგზის რეპრესირებული ოჯახის ისტორია
„როცა ჩემი მშობლები გადაასახლეს, დედაჩემი ფეხმძიმედ იყო. ყაზახეთში რომ ჩავიდა, იქ იმშობიარა. მაგრამ ბავშვმა დიდხანს ვერ იცოცხლა, რაღაც ავადმყოფობა შეხვდა და გარდაიცვალა. საშინელ პირობებში ცხოვრობდნენ,“ – ასე იწყებს საკუთარი ოჯახის რეპრესირების ამბის მოყოლას ჟუჟუნა აბუსერიძე-ბეჟანიძე. „ორგზის რეპრესირებული ოჯახის შვილი ვარო“, – იქვე ამატებს. აბუსერიძეების ოჯახმა სტალინური რეპრესიები ორჯერ გამოიარა. პირველად 1937 წელს, მეორედ კი 1951 …
როგორ დახვრიტეს ძმები ჭედიები – სტალინური რეპრესიები
„ჩემს ბავშვობაში, როცა სკოლაში დავდიოდი, სკოლის ეზოში ბავშვებს გვავარჯიშებდნენ ხოლმე. მესამე კლასში ვიყავი ალბათ. ვარჯიშის დროს ბავშვების უკან ორი მასწავლებელი იდგა. ერთმა ჩემზე ანიშნა მეორეს და ჰკითხა – ეს ვერა გოგოლაძის შვილი არისო? კიო. მე გამიხარდა ეს რომ გავიგონე. და უცებ მასწავლებელი აგრძელებს – მაგათი მამა იყო, სამშობლოს ღალატის მუხლით რომ დახვრიტესო. სახლში როგორც კი …
Continue reading “როგორ დახვრიტეს ძმები ჭედიები – სტალინური რეპრესიები”
„გათლილი კარტოფილის კანს ვრეცხავდით და ვჭამდით, ისე ვიყავითო“ – გადასახლება ქედიდან ციმბირში
„დასხდებოდნენ ბიძაჩემები, მამიდაჩემი და მოჰყვებოდნენ მათ თავგადასავალს. ისეთი შეხვედრა მაგათ არ ჰქონიათ, გადასახლების პერიოდი რომ არ გაეხსენებინათ. ობლად დარჩნენ, მერე გადაასახლეს. ამის გახსენებისას მათ თვალებზე სულ ცრემლი იყო. სულ, სულ ტიროდნენ. რა ისტორიებიც ჩემი ოჯახის წევრებისგან მაქვს მოსმენილი, ისეთი დღე ღმერთმა ნურავის ნუ დაუწეროს. მე თვითონ არ ვყოფილვარ გადასახლებული, მაგრამ რომ მოჰყვებოდნენ, ისეთი იყო, გულზე …
„ბუხარში შეყოფდა ბებია თავს და ისე ტიროდა მის ქმარს“ – მიქელაძეების ოჯახის ისტორია
„ბავშვობაში ხშირად შევსულვარ სახლში ფეხაკრეფით და მინახავს ბებიაჩემი, რომელიც ჩუმად ტიროდა. როგორც კი დაგვინახავდა ბავშვებს, ბუხარში შეყოფდა თავს და ისე აგრძელებდა მოთქმას. ერთის მხრივ არ უნდოდა მისი ცრემლები ენახა შვილიშვილებს, მეორეს მხრივ კი მეზობლებს მისი ტირილის ხმა გაეგონათ,“ – ასე იწყებს სულიკო მიქელაძე მისი დიდი ოჯახის რეპრესიების ამბის მოყოლას. 1937 წელი მიქელაძეების ოჯახისთვის დიდი უბედურების, …
„ერთი სიტყვის გამო დახვრიტეს“ – შვილიშვილის მოგონებები რეპრესირებულ ბაბუაზე
დახვრეტიდან 87 წლის შემდეგ იდენტიფიცირებულია სტალინური რეპრესიების კიდევ ერთი მსხვერპლის, მემედ ჯინჭარაძის ნეშტი. მემედ ჯინჭარაძე 1937 წლის 27 დეკემბერს დახვრიტეს, სტალინური რეპრესიების დროს. მისი ნეშტი მეხუთე მასობრივ სამარხში აღმოჩნდა, რომელიც ხელვაჩაურში, ყოფილი სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზეა განთავსებული. მეხუთე სამარხი 2021 წელს გახსნეს და მის შესწავლაში საქართველოს სასამართლო ანთროპოლოგიის ასოციაცია GAFA – იყო ჩართული. „ეს იყო სასიხარულო, …
Continue reading “„ერთი სიტყვის გამო დახვრიტეს“ – შვილიშვილის მოგონებები რეპრესირებულ ბაბუაზე”
დადგენილია აჭარაში 1937 წლის რეპრესიების დროს დახვრეტილი კიდევ 2 ადამიანის ვინაობა – GAFA
საქართველოს სასამართლო ანთროპოლოგიის ასოციაციის (GAFA)-ს მიერ იდენტიფიცირებულია 1937-38 წლებში, სტალინური რეპრესიების დროს აჭარაში დახვრეტილი კიდევ 2 ადამიანის ნეშტი. 1937 წლის 27 დეკემბერს, ხელვაჩაურში, სამხედრო ბაზაზე დახვრეტილი დაუდ მგელაძის და მემედ ჯინჭარაძის ნეშტების იდენტიფიცირება 87 წლის შემდეგ გახდა შესაძლებელი. „რეპრესირებულთა იდენტიფიცირება ჩვენთვის არის როგორც მტკივნეული, ასევე სასიხარულო. ორ ოჯახს უკვე აქვს პასუხი იმაზე, თუ სად არიან …
„57 წელია ვეძებთ ბაბუას, ტირილს დავამთავრებთ მაშინ, როცა ვიპოვით“ – რეპრესირებულის შვილიშვილები
სტალინურ რეპრესიებს არაერთი სასულიერო პირი შეეწირა. სისხლიანი ტერორი შეეხო როგორც მართლმადიდებლურ, ისე მუსლიმ სასულიერო პირებს. აჰმედ მეკეიძე სოფელ ღორჯომში დაიბადა და გაიზარდა. განათლება ხულოში მიიღო. მუსლიმი სასულიერო პირი გახდა, ხოჯა, რომელსაც ყველა პატივს სცემდა. 26 წლის იყო, როდესაც საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა. ყველაფერი, რაც აჰმედს ეკუთვნოდა, ტანსაცმელიც კი, მილიციამ წაიღო და გააქრო. ოჯახს არც ფოტოები შემორჩა. …
“30-40 წელი ელოდა ოჯახი ბაბუაჩემის დაბრუნებას, რადგან გადასახლებული ეგონათ“ – რეპრესირებულის შთამომავალი
1938 წლის 19 აპრილს იოსებ სტალინმა ხელი მოაწერა სიას, რომელშიც საქართველოში მცხოვრები 253 ადამიანის სახელი და გვარი იყო შეტანილი. ეს იყო დასახვრეტთა სია. ჩამონათვალი იმ ადამიანების, ვისთვის უნდა ყოფილიყო 1938 წლის გაზაფხული უკანასკნელი. „ჩემი დიდი ბაბუა, ვიქტორ ჭედია დახვრიტეს 1938 წელს, ბათუმში. 38-ში დახვრიტეს მისი ძმაც, ტარას ჭედია. მათ დახვრეტას ხელი სტალინმა მოაწერა,“- იხსენებს 86 …
„15 წლის ვიყავი, როცა გამასახლეს: დედა არა, წინდა არა“ – 92 წლის კაცი სტალინურ რეპრესიებზე | ვიდეო
უმცროსი და ჯერ კიდევ აკვანში იწვა, უმცროსი ძმა სკოლის ასაკისაც არ იყო ჯერ, თავად კი მესამე კლასში სწავლობდა დედა რომ გარდაეცვალათ. ხუთ შვილს ზრდიდა მამა მარტო დედით და მამით ობოლ ბიძაშვილთან ერთად და ვერ წარმოედგინათ, კიდევ უფრო უარესი პერიოდი თუ შეიძლებოდა დასდგომოდათ. ართმელაძეების შვიდწევრიანი ოჯახი ხულოს სოფელი ბეღლეთიდან, 1951 წლის 21 დეკემბერს, შუა აზიაში, ყაზახეთში …
4 დახვრეტილი და 2 გადასახლებული – ერთი ოჯახის განადგურების ისტორია
სტალინური რეპრესიები – ყველაფერი, რასაც ეს სიტყვები გულისხმობს, საკუთარ თავზე აქვს გამოცდილი ბათუმში მცხოვრებ გიორგი მოწყობილსა და მის ოჯახს. გიორგის ბაბუას ოსმანი ერქვა, ბებიას – ვალენტინა. ოსმანი 1937 წელს დახვრიტეს სტალინის ბრძანებით, ბებია კი 10 წლით შუა აზიაში გადაასახლეს. რეპრესიებმა მოწყობილების ოჯახის ოთხი წევრის სიცოცხლე შეიწირა, ორს კი გადასახლებაში მოუწია ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილის გატარება. რეპრესირებული …
Continue reading “4 დახვრეტილი და 2 გადასახლებული – ერთი ოჯახის განადგურების ისტორია”
ქობულეთელი კაცი, რომელიც სტალინის ბრძანებით დახვრიტეს
1937 წლის 21 ოქტომბერს იოსებ სტალინმა მორიგ 330-კაციან სიას მოაწერა ხელი და ამ სიაში მყოფ ადამიანებს დახვრეტის განაჩენი გამოუტანა. 1937 წელს სტალინურ სიაში მოხვედრა ნიშნავდა, რომ დაგაპატიმრებდნენ, შინსახკომის მიერ წინასწარ შერჩეული სამი კაცი ე.წ. სასამართლოს მოგიწყობდა და დახვრეტას მოგისჯიდა ისე, რომ არც კი ეცდებოდა ბრალი დაედასტურებინა. რეპრესიების განმავლობაში სტალინმა ბევრ ასეთ სიას მოაწერა ხელი, ბევრი …
Continue reading “ქობულეთელი კაცი, რომელიც სტალინის ბრძანებით დახვრიტეს”
„ტყიდან მოსული წაიყვანეს სველი ტანსაცმლით“ – როგორ დააპატიმრეს 3 ძმა სოფელ მერისში
1937 წლის ნოემბერში, ქედაში, სოფელ მერისში სამი ძმა: ომერ, ხუსეინ და ახმედ თურმანიძე დააპატიმრეს. ძმებთან ერთად საბჭოთა რეჟიმმა კიდევ რამდენიმე მერისელი დააკავა. „ჩამოიარა მაშინდელმა მილიციის წარმომადგენელმა და ვის ეზოშიც ჩამოიარა, ყველა წაიყვანა. მაშინ ზოგს იჭერდნენ და ზოგს – არა. არ ვიცი, როგორ არჩევდნენ. ჩემთვის დღემდე უცნობი მიზეზის გამო დაიჭირეს ეს სამი ძმა. 1937 წლის ნოემბრის …
„საქმრომ მამიდას ნიშანი დაუბრუნა, რეპრესირებულის შვილი არ მინდაო“ – 1 ოჯახის ტრაგიკული ისტორია
„სტალინმა გაანადგურა ჩვენი ოჯახი. სტალინი დესპოტი იყო, ძალიან ცუდი პიროვნება. ხალხი გააუბედურა. უდანაშაულო ხალხი დახვრიტა, არაფერში რომ ბრალი არ მიუძღოდათ, გარდა სამშობლოს სიყვარულისა,“ – ასე აფასებს სტალინურ რეპრესიებს ნანა გოგიტიძე, 1937 წელს დახვრეტილი რიზალი გოგიტიძის შვილიშვილი. რიზალი გოგიტიძე 1888 წელს დაიბადა ქობულეთში. როგორც მისი შვილიშვილი, ნანა გოგიტიძე გვიყვება, მან განათლება ქუთაისის გიმნაზიაში მიიღო. „1918 წელს, …
როგორ მოვკლათ სტალინი – ინტერვიუ
„სტალინიზმი და ჩამორჩენილობა ერთი და იგივეა. სტალინიზმი არის ჩამორჩენილობის ყველაზე მკაფიო და საშიში ფორმა ქართველისთვის,“ – ამბობს გიორგი მამულია, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი, საფრანგეთის უმაღლეს კვლევათა სოციალური სკოლის დოქტორი და კავკასიის ისტორიის მკვლევარი. რა დაუშავა სტალინმა საქართველოს და ამის მიუხედავად რა განაპირობებს მის სიცოცხლის უნარიანობას, ვკითხეთ გიორგი მამულიას. გიორგი მამულია: აქ რამდენიმე მიზეზია. მთავარი მიზეზი, სტალინის …
როგორ გამოიკვლიეს ხელვაჩაურში, საერთო სამარხში აღმოჩენილი რეპრესირებულთა ნეშტები
„რეპრესიების ისტორია არ ეხება მხოლოდ წარსულს, ის ძალიან დიდ გავლენას ახდენს თაობებზე, რეპრესირებულთა შვილებზე, შემდეგ თაობებზე. ეს ოჯახის ისტორიის ღია ჭრილობაა, როცა ახლობელი ადამიანების საფლავიც არ გაქვს,“ – თქვა ბათუმში გამართული პრეზენტაციის შემდეგ პოლონელმა ექიმმა, ლუკაშ შლეშკოვსკიმ. ლუკაშ შლეშკოვსკი ვროცლავის სამედიცინო უნივერსიტეტში მუშაობს. ის ექსპერტია სასამართლო მედიცინაში და უკვე 15 წელია მონაწილეობს მე-20 საუკუნის ტოტალიტარული …
Continue reading “როგორ გამოიკვლიეს ხელვაჩაურში, საერთო სამარხში აღმოჩენილი რეპრესირებულთა ნეშტები”
„ხელოვნების მოთვინიერებასა და კონტროლს ცდილობს ყველა რეჟიმი“ – ნატაშა ლომოური
„საზოგადოების ყველაზე თავისუფალი კასტა არიან ხელოვანები. მათ შეუძლიათ ყველაზე კრიტიკულად მიუდგნენ სახელმწიფოს, მის მიერ გატარებულ პოლიტიკას. მწერლებს ისევ ჰყავთ ყველაზე დიდი აუდიტორია. მწერლები განსაკუთრებით უყვართ და უყვარდათ ყოველთვის. მწერლებს აღმერთებდნენ, მაღალია მათი ავტორიტეტი. მათი გამოთქმული აზრი, მათი კრიტიკა თუ შეფასება ძალიან ფასობს. ამისი ეშინია ყოველთვის ავტორიტარულ რეჟიმს. ასე იყო ადრეც და ასე არის ახლაც,“ – …
Continue reading “„ხელოვნების მოთვინიერებასა და კონტროლს ცდილობს ყველა რეჟიმი“ – ნატაშა ლომოური”
დასახვრეტთა სიები სტალინის მითითებით დგებოდა – როგორ შექმნა დიქტატორმა რეპრესიული სისტემა
„შიშმა დაისადგურა 1937-38 წლების შემდეგ საბჭოთა ადამიანში. მანამ ამ შიშის რესურსი არსებობდა, სანამ საზოგადოების უმრავლესობას წარმოადგენდა ხალხი, რომელმაც გამოიარა ეს შიში, მანამ არსებობდა საბჭოთა კავშირი“, – დიდი ტერორის წლების და მისგან დატოვებული შიშების ეს შეფასება საფრანგეთის უმაღლეს კვლევათა სოციალური სკოლის დოქტორს, გიორგი მამულიას ეკუთვნის. „სტალინის მთავარი გეგმა იყო ფიზიკურად მოესპო მისი მმართველობით უკმაყოფილო ყველა ელემენტი, …
დასაფლავება 86 წლის შემდეგ – აჭარაში 1937 წელს დახვრეტილი კაცის ნეშტი ოჯახს გადასცეს
25 ივნისს გონიოში, დახვრეტიდან 86 წლის შემდეგ, დაკრძალეს პირველი რეპრესირებულის ნეშტი, ვისი იდენტიფიცირებაც მოხდა. ოფიციალური დოკუმენტებით, ხასან დიშლიოღლი 1937 წლის დეკემბერში დააპატიმრეს. მას ე.წ. ტროიკამ დახვრეტა მიუსაჯა. განაჩენი იმავე წლის 27 დეკემბერს მოიყვანეს სისრულეში. ხასან დიშლიოღლის ნეშტი ხელვაჩაურში, მესამე სამხედრო ბაზაზე აღმოჩენილ საერთო სამარხში იპოვეს. ბოლშევიკური რეპრესიების დროს დახვრეტილთა მე-5 სამარხი 2021 წელს შეისწავლეს ტელეკომპანია …
ყველაფერს კონფისკაცია გაუკეთეს, ის დაგვიტოვეს, რაც ტანზე გვეცვა – რეპრესირებულის შვილი
სადილობის დრო იყო, როცა ჯარისკაცები გამოჩნდნენ. 90 წლის შოთა ჩიქოვანს დღემდე ნათლად ახსოვს ის კადრი – ის-ის იყო მამასთან ერთად სუფრას მიუსხდნენ, რომ მათი ეზოს კარი უცნობმა ხალხმა შეაღო. მამას ხელი მოჰკიდეს და წაიყვანეს. 1937 წელი იდგა. სტალინის სისხლიანი რეპრესიების დრო, როცა მილიონობით უდანაშაულო ადამიანი უმოწყალოდ დახვრიტეს. წლების შემდეგ, როცა შოთა ჩიქოვანი მამის რეაბილიტირების საბუთს …
ბაბუა ახალი წლის წინ წაიყვანეს – ბათუმში დახვრეტილთა სამარხიდან კიდევ 1 კაცი ამოიცნეს
1937 წლის დეკემბრის დილას მაჭახლის ხეობაში, სოფელ სკურდიდში მცხოვრებ ხაფიზ ძნელაძეს მუხლები ასტკივდა. აიჩემა, ქალაქში უნდა წავიდე ექიმთანო. ქალაქში მიმავალ ხაფიზს გზად მოხუცი მეზობელი შეხვდა. ჰკითხა, სად მიდიხარო. რომ გაიგო ბათუმში მიდიოდა, უთხოვია არ წახვიდე დღეს, აჭარისწყალზე ჯარისკაცები დგანან, ხალხს იჭერენ და შენც არ წაგიყვანონო. ხაფიზმა არ დაუჯერა. ჩემთან ვის რა ხელი აქვს, გლეხი კაცი …
ბათუმში დახვრეტილთა სამარხში ნაპოვნი ნეშტებიდან 3 იდენტიფიცირებულია – რას ჰყვებიან ოჯახში
1937-1938 წლებში რეპრესირებულთა სამარხებში აღმოჩენილი ნეშტების დნმ-ის კვლევის შედეგად სამი უდანაშაულოდ დახვრეტილი ადამიანის ვინაობა გახდა ცნობილი. სამარხი, რომელშიც აღმოჩენილი ნეშტებიდან 3 ადამიანის ვინაობა დადგინდა, 2021 წლის აგვისტოში გახსნეს, ხელვაჩაურში მდებარე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილ სამხედრო ნაწილის ტერიტორიაზე. ბოლშევიკური რეპრესიების დროს დახვრეტილთა მე-5 სამარხის შესწავლა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ინიციატივით, „საქართველოს სასამართლო ანთროპოლოგიის ასოციაციის“ დახმარებით და ამერიკელი …
ვინ დახვრიტეს და ვინ დახვრიტა – ბათუმში სტალინური რეპრესიების ახალი სამარხი გაიხსნა
ხელვაჩაურში, ყოფილი სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე, 1937-38 წლებში დახვრეტილი ადამიანების კიდევ ერთი სამარხი იპოვეს. სამარხში 29 ნეშტი აღმოჩნდა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივში 1938 წლის 15 მარტით დათარიღებული ოქმია. ოქმში 29 ადამიანის სახელი და გვარია, რომელიც ამ დღეს აჭარაში დახვრიტეს. „თუ ეს 15 მარტის სამარხია, ოქმში წერია, რომ ღამის ოთხ საათზე აღსრულდა განაჩენი,“ – გამოთქვა ვარაუდი ანტონ …
სამარხებში ნეშტების აღმოჩენიდან 1 წლის შემდეგ დამარხვის საკითხი ისევ გადაუწყვეტელია
ბათუმის მესამე სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი 150 ნეშტის ბედი ისევ გაურკვეველია. უკვე მესამე წელია დახვრეტილთა ნეშტები (ძვლები) სპეციალურ ხის ყუთებშია ჩასვენებული და ბათუმის საკათედრო ტაძრის სარდაფშია განთავსებული. სპეციალურ კომისიას, რომელიც საკითხის შესწავლის და გადაწყვეტის მიზნით შეიქმნა, ჯერჯერობით გადაწყვეტილება არ მიუღია. ერთადერთი რისი გაკეთებაც ამ დროისთვის მოხერხდა, ნეშტებიდან დნმ-ის ნიმუშების აღებაა. აჭარის მთავრობამ ამ მიზნით სარეზერვო …
ბათუმში აღმოჩენილი ნეშტებიდან ექსპერტებმა დნმ-ის ბაზისთვის ნიმუშები აიღეს
სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს სპეციალისტები ბათუმის #3 სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ნეშტებიდან ნიმუშებს იღებენ დნმ კვლევისათვის ბაზის შესაქმნელად. სპეციალისტები მუშაობას დღეს, 12 ივლისს, დაასრულებენ. ნეშტები, რომლებიც შესაძლოა 1937-1938 წლებში აჭარაში რეპრესირებულ პირებს ეკუთვნოდეს, ორი წელია ბათუმის საკათედრო ტაძრის ეზოში ინახება, თუმცა ამის შესახებ ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი წელს, აპრილში გახდა. ეკლესიის სარდაფში დაახლოებით 150 ნეშტია დასვენებული, თუმცა, როგორც …
Continue reading “ბათუმში აღმოჩენილი ნეშტებიდან ექსპერტებმა დნმ-ის ბაზისთვის ნიმუშები აიღეს”
რა გააკეთა მთავრობამ სამარხებში ნეშტების აღმოჩენიდან 3 თვის განმავლობაში
ორ თვეზე მეტი გავიდა მას შემდეგ, რაც აჭარის მთავრობამ შექმნა კომისია ბათუმის #3 სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი სამარხების შესასწავლად, თუმცა ამ დრომდე არ აუღიათ დნმ-ის ანალიზი სამარხში აღმოჩენილი 150-მდე ნეშტისგან და კვლავ უცნობია, არასპეციალისტების მიერ გათხრილ სამარხში ნამდვილად იყვნენ თუ არა დაკრძალული 1937-1938 წლებში, დიდი ტერორის დროს აჭარაში დახვრეტილი პირები. ეს სამარხები 2017 წელს გათხარა ბათუმისა …
Continue reading “რა გააკეთა მთავრობამ სამარხებში ნეშტების აღმოჩენიდან 3 თვის განმავლობაში”
მსხვერპლი რიცხვებში [ინფოგრაფიკა]
1937-1938 წლებში საქართველოში 30 ათასამდე ადამიანი იქნა რეპრესირებული. მათი ნახევარი დახვრიტეს, მეორე ნახევარი კი შრომა-გასწორების ბანაკებში გადაასახლეს. ორი წლის განმავლობაში შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი აწარმოებდა მასობრივ სადამსჯელო ოპერაციებს, რომელთა მიმდინარეობა გასაიდუმლოებული იყო. საბჭოთა კავშირში მცხოვრები ადამიანები ყოველდღიურად ხედავდნენ, როგორ უჩინარდებოდნენ მათი ნაცნობები, მეგობრები, ოჯახის წევრები, თუმცა შეკითხვების დასმა არ შეეძლოთ, მეტიც, საშიში იყო ამ თემაზე …
„ბათუმელები“ 1937-1938 წლებში აჭარაში რეპრესირებულ პირთა შთამომავლებს ეძებს
შპს „გაზეთი ბათუმელები“ აგროვებს დოკუმენტურ და ზეპირ მონაცემებს 1937-1938 წლებში აჭარაში რეპრესირებულ [დახვრეტილ] პირთა შესახებ. თუ კი 1937-1938 წლების რეპრესიები შეეხო თქვენი ოჯახის წევრს/ნათესავს და გაქვთ ინფორმაცია მის შესახებ, მოგონებები ამ ადამიანზე ან/და ფოტოსურათი, გთხოვთ, დაგვიკავშირდეთ და გაგვიზიაროთ ინფორმაცია თქვენთვის მოსახერხებელი გზით. [checklist] მოგვწერეთ ელფოსტაზე: represiebi1937@gmail.com ან ფეისბუქზე: facebook.com/batumelebi შეგიძლიათ დაგვიკავშირდეთ ნომერზე: 558 66 47 …
Continue reading “„ბათუმელები“ 1937-1938 წლებში აჭარაში რეპრესირებულ პირთა შთამომავლებს ეძებს”
ეპარქიის წარმომადგენელი: სამარხის გათხრის შესახებ ყველა სტრუქტურა ინფორმირებული იყო
დღეს, პირველ მაისს, აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროში ბათუმში აღმოჩენილი ნეშტების შესასწავლად შექმნილი სამთავრობო კომისიის პირველი სხდომა გაიმართა. ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიიდან სხდომას იღუმენია სიდონია დარჩია და ისტორიკოსი პირიმზე რურუა ესწრებოდნენ. პირიმზე რურუამ განაცხადა, რომ ორი წლის წინ ბათუმში, ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე მდებარე სამარხების შესახებ, აღმოჩენისთანავე იყო ინფორმირებული მთავრობა: „იმთავითვე იყო ინფორმირებული გათხრების დაწყების შესახებ ყველა სტრუქტურა, …