Batumelebi

შშმ პირებს სახელმწიფო პროგრამით შეძენილი ეტლი, ყურსასმენი ან სხვა აუცილებელი ნივთები ადგილზე არ მიეწოდებათ. მაგალითად, თუ შშმ პირი სოფელში ცხოვრობს, ის იძულებულია ნივთის მისაღებად თბილისში ან ბათუმში ჩავიდეს და ჩამოიტანოს.

ამ პრობლემაზე „ბათუმელებს“ არასამთავრობო ორგანიზაცია „შშმ პირთა დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრის“ კონსულტანტი დეა ერემაშვილი ესაუბრა.

„მაგალითად, ქედაში ცხოვრობს ადამიანი, რომელსაც ორი არასრულწლოვანი შშმ შვილი ჰყავს და ორივეს სჭირდება ეტლი.

ეტლი რომ აიღოს, ამისთვის ბათუმში უნდა ჩამოვიდეს და ჩამოიტანოს. ქედის მუნიციპალიტეტი არ ეხმარება ტრანსპორტირებაში. გარდა იმისა, რომ ამ ადამიანისთვის დამატებითი ხარჯია ბათუმში ჩასვლა, ბავშვებსაც ვერ ტოვებს და ამდენი ხანია ამის გამო ვერ იღებს ეტლებს.

სოფლიდან ჩამოსვლა და ორი ეტლის ატანა კიდევ ცალკე ხარჯია, რადგან ტრანსპორტი უნდა იქირაო. ამ პროცესში შუამავალი რგოლის ფუნქციას მუნიციპალიტეტი ან სხვა რომელიმე უწყება არ ასრულებს.

წელიწადში დაახლოებით 100 შშმ პირია, ვინც დროულად ვერ იღებს ადგილზე მისთვის აუცილებელ ნივთებს“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

დეას თქმით, იყო შემთხვევა, როცა 30-ლარიანი ყავარჯნის ასაღებად შშმ პირს თბილისში უწევდა ჩასვლა. „წარმოიდგინეთ, გზაში უნდა დახარჯოს მინიმუმ 60-70 ლარი, რომ ჩამოიტანოს 30-ლარიანი ყავარჯენი. ეს რეალურია? ბოლოს მე დამიკავშირდა ჯანდაცვის სამინისტრო და მთხოვა, რომ დავხმარებოდი“, – ამბობს დეა.

მისი თქმით, შშმ პირებისთვის შეძენილი ნივთები, იქნება ეს მექანიკური ეტლის, სმენის აპარატების, ყავარჯნების თუ სხვა მნიშვნელოვანი ნივთების ტრანსპორტირება არ არის გათვალისწინებული შესყიდვის ბიუჯეტში. ეს პრობლემა ძირითადად საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს პროგრამებით შეძენილ აღჭურვილობებს ეხება.

„ელექტრო ეტლების ადგილზე მიწოდების და მორგების საკითხი მოგვარებულია, თუმცა მექანიკური ეტლების შემთხვევაში მიწოდების თანხა არ არის გათვალისწინებული“, – გვეუბნება დეა.

როგორც დეა ამბობს, ანალოგიური პრობლემაა სმენის აპარატების შესყიდვის დროსაც.

„მაგალითად, ჩემი ოჯახის წევრს აქვს სმენის პრობლემა, ტექნიკური ხარვეზი ჰქონდა აპარატს და მე ჩავიტანე თბილისში გასასწორებლად,  მივიტანე პაციენტის გარეშე და აუდიოგრამით ხვეწნა-ხვეწნით გავასწორებინე, რისთვისაც 3 დღე დამჭირდა.

ახლა წარმოიდგინეთ შშმ პირი, რომელიც არ მუშაობს და 100-ლარიანი პენსიის პირობებში უნდა წავიდეს თბილისში: შეიძლება ექიმმა იმ დღეს ვერ მიიღოს, უნდა დარჩეს 2-3 დღე და დაბრუნდეს უკან. ეს ხომ დიდი ხარჯია ამ ადამიანისთვის, არა?

წესით, სახელმწიფომ უნდა გაითვალისწინოს, რომ რეგიონებში ადგილზე უნდა ხორციელდებოდეს სერვისი – სახელმწიფო, როგორც საერთაშორისო კონვენციით, ასევე შშმ პირთა კანონით ვალდებულია, სახლთან ახლოს მომაწოდოს სერვისი.

შესაბამისად, ეს ყველაფერი უნდა უზრუნველყოს სახელმწიფომ და რეგიონში გაცემულ ვაუჩერზე დაამატოს 20-30 ლარი, მწარმოებელმა ადგილზე რომ მიაწოდოს პროდუქცია შშმ პირს“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

დეას თქმით, ძალიან ბევრი შშმ პირი უმუშევარია, ამიტომ 40, 60 ლარი მათთვის რთული მოსაძიებელია.

„გასულ წელს აჭარაში 20 შშმ პირს დასჭირდა სერვისების მიწოდება და იგივე მდგომარეობაა ყოველ წელს.

ჩვენ აჭარაში გვაქვს ის პრივილეგია, რომ აჭარის პროგრამები გვეხმარება სხვადასხვა სერვისის შევსებაში, მაგრამ ქუთაისს, ზუგდიდს ან სხვა რეგიონს ხომ არ აქვს იგივე პრივილეგიები, არა? სხვა რეგიონებში მცხოვრებ შშმ პირებს, ყველას თბილისში უწევს ამ აუცილებელი ნივთებისთვის ჩასვლა და ჩამოტანა“, – გვეუბნება დეა.

დეას თქმით, გამოსავალი ერთია – ან მუნიციპალიტეტებმა უნდა აიღონ საკუთარ თავზე ცენტრალური პროგრამით შეძენილი ნივთების ადგილზე მიწოდება, ან ცენტრალური ბიუჯეტიდან შესყიდვის თანხას უნდა დაემატოს ადგილზე მიწოდების ხარჯი.

სახელმწიფო აუდიტის მასალების მიხედვით, საქართველოში ხე-ტყის უკანონო ჭრების შედეგად, 2017-2019 წლებში ქვეყანას 20 მილიონი ლარის ზიანი მიადგა.

ხე-ტყის უკანონო ჭრა არა მარტო ართულებს ტყის დაცვას, საფრთხეს უქმნის, როგორც ქვეყნის ეკოსისტემას, ასევე ადამიანის ჯანმრთელობას.

ხე-ტყის უკანონოდ მოპოვების ფაქტების შესახებ ინფორმაცია თითქმის ყოველ მეორე დღეს გვხვდება სოციალურ ქსელებში, რომელსაც გარემოზე ზედამხედველობის სამსახური ავრცელებს. თუმცა აუდიტის დასკვნები ნათლად აჩვენებს, რომ ტყის მართვის, მონიტორინგისა და დაცვის სისტემური ხარვეზებია ქვეყანაში.

აუდიტის სამსახური წერს, რომ გარემოს ზედამხედველობის სამსახური მისი მრავალფუნქციური დატვირთვისა და ადამიანური რესურსების ნაკლებობის გამო მხოლოდ ტყეში შესასვლელ-გამოსასვლელ გზებს აკონტროლებს, რომელთა შორის მანძილი 30 კმ-ია. „შედეგად, არ არის უზრუნველყოფილი ტყის სრულყოფილი კონტროლი“, – ამბობს აუდიტი.

აუდიტის სამსახური მიიჩნევს, რომ ტყეებს სრულად უნდა აკონტროლებდნენ ტყის მცველები. „ამავდროულად, ფიზიკურ დაცვასთან ერთად უნდა გამოიყენებოდეს სხვადასხვა დაცვითი და სამეთვალყურეო ტექნიკა.

არის რისკები, რომ სათანადოდ ვერ ხორციელდება სოციალური ჭრების ფარგლებში გამოყოფილი ტყეების მონიტორინგიც არასაკმარისი რესურსების გამო, რაც ზრდის ხე-ტყვის უკანონოდ მითვისების შესაძლებლობებს და ეკოსისტემების დაზიანების რისკებს. შესაბამისად, ამცირებს მისაღებ შემოსავლებსაც“, – ამბობს აუდიტი.

სწორედ ამ ფაქტორებზე დაყრდნობით წერს აუდიტი, რომ 2017-2019 წლებში 20 მილიონი ლარის ზიანი მიადგა სახელმწიფოს.

დასკვნის მიხედვით, ის, რომ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში არ ჩატარებულა ტყეების სისტემური ინვენტარიზაცია, მიუთითებს იმაზე, რომ ქვეყანაში არ არსებობს სრულყოფილი ინფორმაცია ტყის გრძელვადიანი და რაციონალური გამოყენების გეგმაზე.

მიუხედავად იმისა, რომ გაზიფიცირებული სოფლების რიცხვი იმატებს, მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის გათბობის ძირითად წყაროს მაინც შეშა წარმოადგენს.

აუდიტი მიიჩნევს, რომ ხარვეზებია ტყეკაფების გამოყოფის სისტემაშიც, რადგან მოსახლეობა არ ითვისებს გამოყოფილ რესურს სრულად. „თუმცა, კვლევების მიხედვით, რეალური მოხმარება მნიშვნელოვნად აღემატება გამოყოფილ რესურსს“, – წერს აუდიტი. – ეს აჩენს რისკს, რომ მოსახლეობა შეშის მოსაპოვებლად არალეგალურ გზებს მიმართავს.

ამავე დასკვნაში ვკითხულობთ, რომ ლიცენზიანტები სათანადოდ არ ასრულებენ სალიცენზიო პირობებს. ამის გამოც 2017-2019 წლებში გარემოს 5,2 მლნ ლარის ზიანი მიადგა. გაუქმდა ორი ლიცენზიაც ამავე პერიოდში გამოვლენილი მძიმე დარღვევების გამო.

თუმცა, როგორც აუდიტი წერს, გარემოზე მიყენებული ზიანისთვის გადახდილი ჯარიმის თანხები არ იხარჯება ტყის ფართობების აღსადგენად.

ამავე დასკვნაში წერია, რომ საჯარო დაწესებულებების მიერ სააგენტოსთვის საშეშე რესურსების დაუსაბუთებელი მოთხოვნა ქმნის რესურსების არარაციონალური გამოყენების რისკებს.

მაგალითად, ზოგიერთი სკოლა, ალტერნატიული ენერგორესურსების შემთხვევაშიც კი, პრიორიტეტს მაინც შეშას ანიჭებდა.

აუდიტი ამბობს, რომ საქართველოში ხე-ტყის ჭრის შედეგად ნარჩენი მერქნული რესურსით ბიოსაწვავის წარმოების პოტენციალი არსებობს, მისი გამოყენება 2020 წელს დაიწყო კიდეც, თუმცა მხოლოდ კახეთსა და ქვემო ქართლის გარკვეულ სატყეო მონაკვეთები მოიცვა. აუდიტი მიიჩნევს, რომ სახელმწიფომ უნდა გაზარდოს ბიოსაწვავის გამოყენება. ეს ხელს შეუწყობს როგორც ტყის რესურსების განვითარებას, ასევე შეამცირებს იმპორტირებული ბუნებრივი აირის მოხმარებას.

თუმცა, მერქნული რესურსების რეალიზაციის მიზნით გამოცხადებული აუქციონების 37 პროცენტი ჩაიშალა. „აუქციონზე განმეორებით რეალიზაციის შემთხვევებში გასაყიდი მასალის ხარისხისა და ფასის კლების ერთ-ერთი მიზეზია სააგენტოს მიერ ბაზარზე მოთხოვნილზე მეტი რესურსის დამზადება, რაც არასისტემურ მიდგომაზე მიუთითებს“, – წერია აუდიტის დასკვნაში.

აუდიტი რეკომენდაციას აძლევს გარემოს დაცვაზე პასუხისმგებელ უწყებებს შეიმუშაონ ეფექტური გეგმა ტყის რესურსების დაცვაზე. უზრუნველყონ ტყის ყველა უბანზე შესაბამისი რაოდენობის პერსონალის განაწილება, სტრატეგიულ ლოკაციებზე გამოიყენონ შესაბამისი ტექნიკური ინფრასტრუქტურა და შესაბამისი საკითხების დასარეგულირებლად, ნორმატიულ დოკუმენტებში შეიტანონ ცვლილებები, შესაბამისი უწყებების ჩართულობით შეიმუშაონ სტრატეგია და აღნიშნული მიმართულების ხელშემწყობი პროგრამები.

_____________________________

მთავარი ფოტო: „ბათუმელების“ არქივი/ივანიშვილის ხის გადასატანად გაჩეხილი ქარსაცავი ზოლი ქობულეთში.

დღეს, 23 ნოემბერს, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრებმა ბათუმი-ქობულეთის ავტობანზე ბანერი გამოფინეს წარწერით – #FREESAAKASHVILI – „თავისუფლება სააკაშვილს“.

„ჩვენ დღეს სიმბოლურად გადმოვფინეთ ბანერი, მიხეილ სააკაშვილის მხარდასაჭერად და ხუთ საათზე ბათუმში, ვარდების სკვერში, ვიკრიბებით, სადაც ღონისძიება გაგრძელდება“ – განაცხადა ფეისბუქზე პირდაპირ ჩართვაში ბონდო თედორაძემ, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა.

მან აღნიშნა, რომ 23 ნოემბერს, როგორც „ვარდების რევოლუციის“ თარიღს, ვერ წაშლიან:

„ჩვენ მიშას თაობა ვართ წარმოდგენილი და ყველაფერი კარგად გვახსოვს, სად ვცხოვრობდით და შემდეგ სად ვიცხოვრეთ. ამიტომ მიხეილ სააკაშვილი საპყრობილეში კი არა, ქართველ ხალხთან ერთად უნდა იბრძოდეს ქვეყნის ისევ უკეთესი მომავლისკენ.

ქართულმა ოცნებამ ჩვენი ქვეყანა კი არ დააპაუზა, უკან წაიყვანა, ისევ საბჭოთა კავშირისკენ. ამიტომ მიხეილ სააკაშვილი დაუყოვნებლივ უნდა იქნას გათავისუფლებული“ – ამბობს ბონდო თედორაძე.

დღეს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ „ვარდების რევოლუციის“ 18 წლისთავს აღნიშნავს. ამ დღის აღსანიშნავი აქცია გაიმართა გორში, სადაც მოქალაქეებმა ფურცლები მიიტანეს, წარწერით – „მადლობა“. მათ ასევე წითელი და თეთრი ბუშტები გაუშვეს და ქოლგები წარწერით – FreeMisha გაშალეს.

დღეს, თბილისში, რესპუბლიკის მოედნიდან თავისუფლების მოედნამდე ცოცხალი ჯაჭვით აქციას გამართავენ „ვარდების რევოლუციის“ წლისთავთან დაკავშირებით.

23 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში კორონავირუსის 202 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 515 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 212 ინფიცირებული.

დღეის მონაცემებით აჭარაში 128 მძიმე პაციენტია, მათგან 43 ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება.

22 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 5085 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 62 პაციენტი გარდაიცვალა.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის განმარტებით, სეზონურ გრიპზე უფასო აცრა საქართველოს თითქმის ყველა მოქალაქისთვის ხელმისაწვდომი იქნება 1-ელ დეკემბრამდე.

„22 ნოემბრიდან 1-ელ დეკემბრამდე გრიპის ვაქცინის გაკეთება შეუძლია 6 თვის ასაკიდან საქართველოს ყველა მოქალაქეს. ოთხკომპონენტიანი SANOFI PASTEUR-ის გრიპის ვაქცინის გასაკეთებლად შეგიძლიათ მიმართოთ ადგილობრივ პოლიკლინიკებს. ვაქცინაცია უფასოა საქართველოს მოქალაქეებისთვის“, – აღნიშნავს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი.

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) რეკომენდაციით, COVID 19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის და გრიპის ვაქცინის ერთდროული ადმინისტრირება სრულიად უსაფრთხოა.

NCDC-ის განმარტებით, ამ ზამთარს გრიპისგან თავის დაცვა ორმაგად მნიშვნელოვანია. სეზონურ გრიპს კაცობრიობა ვაქცინაციის წყალობით 1940-იანი წლებიდან მართავს.

წლევანდელ სეზონზე გრიპის ვაქცინა საქართველოში 60-80 ლარი ღირდა.

23 ნოემბრის მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში საქართველოში კორონავირუსის 5085 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა. ჩატარდა 51 440 ტესტი კოვიდზე.

ამავე პერიოდში კოვიდით გარდაიცვალა 62 პაციენტი.

22 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში დადებითობის დღიური მაჩვენებელია 9,89%, ბოლო 14 დღის – 9,11%, ბოლო 7 დღის – 8,97%.

საქართველოში ამ ეტაპზე ინფიცირების 47 884 მიმდინარე აქტიური შემთხვევა, მათგან 6 588 ადამიანი მკურნალობს საავადმყოფოში.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 5 085 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 1 815 შემთხვევა, აჭარაში – 202, იმერეთში – 997, ქვემო ქართლში – 330, შიდა ქართლში – 497, გურიაში – 122, სამეგრელო – ზემო სვანეთში – 427, კახეთში – 358, მცხეთა-მთიანეთში – 139, სამცხე-ჯავახეთში – 152, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში – 46.

ლერმონტოვის ქუჩაზე #96დ კორპუსს უზარმაზარი ბზარები აქვს. ხუთსართულიან სახლში ექვსი სადარბაზოა. ყველაზე დიდი და ღრმა ბზარები მესამე სადარბაზოშია, რომლის ყველა სართულზეც მიშენებული აქვთ მცხოვრებლებს აივნები, ლოჯიები და დამატებითი სველი წერტილები.

სადარბაზოს გარდა ბზარები გაჩნდა ბინების ოთახებში, ყველა სართულზე. საგანგაშო ბზარები აქვს კორპუსის მიშენებულ, საკმაოდ მოზრდილ ნაწილს.

„ცუდ დღეში ვართ, დაძინების გვეშინია. მეშინია სარეცხის გაფენის, ბავშვების აივანზე გაშვების. მერიამ გადაგვამისამართა ცხელ ხაზზე, მოვიდა კაცი და გვკითხა, ვინ და როდის ააშენა. თქვენი აშენებულია ეს და როგორც ააშენეთ ისე დაანგრიეთო, – გვითხრა და წავიდა.

რა ვიცით ახლა ჩვენ ამის დანგრევა. ქვევიდან დავიწყოთ თუ ზევიდან? პარაშუტით გამოვეკიდოთ ცაში და ისე მოვანგრიოთ შუა სართულები?“ – ამბობს კორპუსის მცხოვრები, თამარ ჯაყელი.

სამხარაულის ექსპერტიზას კორპუსის მცხოვრებლებმა შარშან, 2020 წელს მიმართეს.

დასკვნაში წერია, რომ:

„საცხოვრებელი სახლის II ბლოკზე განხორციელებული მიშენებების ვიზუალური დათვალიერებით დგინდება, რომ მათი ტექნიკური მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებელია. არსებული სახით მისი ექსპლუატაცია საფრთხის შემცველია. საჭიროა დაუყოვნებლივ მოხდეს გარკვეული ღონისძიებების გატარება მიშენებების გასამაგრებლად, რისთვისაც უნდა ჩატარდეს დეტალური კვლევა, რომლის შედეგის მიხედვითაც უნდა დამუშავდეს სათანადო პროექტი, მის საფუძველზე უნდა განისაზღვროს სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების რენტაბელურობა. რენტაბელურობის მიხედვით მიიღება გადაწყვეტილება დამუშავებული პროექტით სარეაბილიტაციო- გამაგრებითი სამუშაოების ჩატარების თაობაზე“.

სამხარაულის ექსპერტიზის ეს დასკვნა კორპუსის მცხოვრებლებმა 2020 წლის მაისში მიიღეს, მას შემდეგ, როგორც ისინი გვიყვებიან, ცდილობენ შეხვდნენ მერიის წარმომადგენლებს, მაგრამ უშედეგოდ.

„ერთი წლის წინ გაკეთდა დასკვნა, მერიაში გვინდოდა შესვლა არჩილ ჩიქოვანთან. კორონავირუსის გამო გვეუბნებოდნენ, რომ ვერ მიგვიღებდნენ. მერე საარჩევნოდ თვითონ მოვიდა ჩვენს უბანში.

ვლამობდით თქვენთან მოხვედრას 3 თვე და ახლა თქვენი თავი აქ გვარგუნა ღმერთმა-მეთქი, ვუთხარი. ვაჩვენეთ ეს სახლი.

კი ქალბატონო ბევრია ასეთი სახლიო, გვიპასუხა. მაგრამ ეს მშველის მე რამეში?“ – ამბობს თამარ ჯაყელი.

მესამე სადარბაზოში მეორე სართულის მცხოვრები, მარინა ავჯიშვილი ამბობს, რომ ბზარებმა მას შემდეგაც მოიმატა, რაც მათ კორპუსს გვერდით მაღალსართულიანი სხვა კორპუსი ააშენეს.

„კორპუსის მშენებლობა დაიწყეს აქვე, ძალიან ახლოს და ისეთი ხმა იყო როცა საძირკველს თხრიდნენ, გვეგონა ვფეთქდებოდით – სახლი ირწეოდა. დაბზარულია ჩემი სახლიც. მეშინია, მაგრამ რა ვქნა, წასასვლელი არსად მაქვს, ყველას თავისი ბინა ძლივს ჰყოფნის. ეს მიშენებები 90-იანი წლებიდან გვაქვს, მაგრამ აქამდე სახლს ბზარები არ ჰქონდა, ბოლო 3 წელია გაღრმავდა.

„დაგვეხმარონ სადარბაზოს, კორპუსის გამაგრებაში და თუ საჭირო იქნება, გაგვასახლონ დროებით. არ ვითხოვთ ახალ სახლებს. უბრალოდ, გვეშინია ერთ დღეს არ ჩამოინგრეს სახლი და აქ არ ჩავიხოცოთ“, – ამბობს კორპუსის კიდევ ერთი მცხოვრები მარინა კახიძე.

პანდემიის პირობებში მოხუცებულებს კომუნიკაციის ნაკლებობა, შიში, სტრესი აქვთ და ემოციურად განსაკუთრებულად უჭირთ. მსგავს მდგომარეობას კი, ზოგიერთი ხანდაზმულის შემთხვევაში, მათ მიმართ ფიზიკური ძალადობაც (14%) ემატება. ამის შესახებ გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) ახალ კვლევაში წერია, რომელშიც განხილულია საქართველოში მცხოვრებ (მათ შორის, ხანგრძლივი ზრუნვის დაწესებულებებში მყოფ) ხანდაზმულებზე კოვიდ პანდემიის ზეგავლენა.

ხანდაზმულების, განსაკუთრებით ხანგრძლივი ზრუნვის დაწესებულებების ბენეფიციარების, ემოციური მდგომარეობა ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ უფრო დამძიმდა – ამოქმედდა მნახველების დაშვების შეზღუდვა, რამაც შიშისა და სტრესის ფაქტორი უფრო გაამძაფრა. გადაადგილების შეზღუდვა, რასაკვირველია, უარყოფითად აისახება ბენეფიციარების ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე. გამძაფრდა მარტოობის, შფოთვისა და გარიყულობის შეგრძნებები, იმატა სტრესმა.

აღინიშნა, რომ ხანდაზმულების ერთ ნაწილში, ჩაკეტილობის გამო ფსიქიკური ჯანმრთელობა დამძიმდა, გამძაფრდა სიკვდილის შიში – „ზოგიერთს აქვს პანიკური შიში სიკვდილის. სულ ითხოვენ სასწრაფოს გამოძახებას, არადა არაფერი სჭირთ“ (ქალი, ქუთაისის პანსიონის ბენეფიციარი).

ხანდაზმულების მცირე ნაწილის აზრით, იზოლაციის პირობებში ცხოვრების რიტმის შენელება ნაკლებ ფიზიკურ აქტივობაშიც გამოიხატება. ეს მათი წუხილის მიზეზია – „მოძრაობა ჯანმრთელობაა, კაცმა 1 კილომეტრი მაინც უნდა გაიაროს დღეში, აქ მარტო ეზოში თუ გახვალ“ (კაცი, ქარელის 24-საათიანი ზრუნვის დაწესებულების ბენეფიციარი).

24 საათიანი ზრუნვის დაწესებულებებში აქტივობების მრავალფეროვნება, პანდემიის პირობებში, შემცირდა. გაუქმდა ყველა ტიპის გასვლითი ღონისძიება (მაგალითად, ექსკურსიები), ღონისძიებები აღარც ადგილზე ტარდება (მაგალითად, კონცერტები, სპექტაკლები). ბენეფიციარებს აღარ აქვთ შესაძლებლობა უშუალოდ შეხვდნენ ოჯახის წევრებსა თუ ახლობლებს. შეზღუდვების პირობებში აქტივობები ერთფეროვანია, რაც გამოიხატება ტელევიზიით საინფორმაციო, გასართობი გადაცემებისა და სერიალების ყურებაში, ასევე წიგნებისა და პრესის კითხვაში.

„პანდემიამდე ძალიან ადრე ვდგებოდი. ახლა გვიან ვდგებით, აღარ ვიწუხებ თავს, რადგან ქალაქში ვეღარ გავდივართ. მთელი დღე ვარ ოთახში, ვუყურებ რამეს, საკვებს ვამზადებ და ასე. ჩვენთან არავინ მოდის, რომ ჩვენ ვაჩვენოთ შემოქმედება, ვერც ჩვენ ვდგამთ სპექტაკლებს, ვართ იზოლირებული ყველანაირად“ (ქუთაისის პანსიონის ბენეფიციარი).

კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე, ერთ-ერთი რეკომენდაცია, რაც სპეციალისტებმა შეიმუშავეს, მუნიციპალიტეტების/ხელისუფლების მიერ მარტოხელა ხანდაზმულების საჭიროებების შესწავლას ეხება. კიდევ ერთი რეკომენდაციაა, ხანგრძლივი ზრუნვის დაწესებულებებში სრულფასოვნად ამოქმედდეს ბენეფიციარებისთვის პირველადი ფსიქოლოგიური დახმარება. გარდა ამისა, ზრუნვის დაწესებულებებში საჭიროა ისეთი ტრენინგების ორგანიზება, რომლებიც პერსონალს დაეხმარება როგორც საკუთარი, ისე ბენეფიციარების სტრესის მართვაში.

„ბენეფიციარების სტრესს ხელი შეუწყო ტელევიზიამ, პრესამ, პროპაგანდამ, სადაც ამბობდნენ, რომ ამა და ამ სახელმწიფოში პერსონალმა მიატოვა ბენეფიციარები და შემდეგ გარდაცვლილები იპოვეს და ა.შ. ჩვენს ბენეფიციარებსაც ჰქონდათ მსგავსი შიშები, რომ ანალოგიური მოხდებოდა ჩვენთანაც“ (თბილისის პანსიონატის წარმომადგენელი).

ზრუნვის დაწესებულებების წარმომადგენლებში გამოიკვეთა მოსაზრება, რომ ყოველდღიურად, საათობით უწევდათ ბენეფიციარებისთვის იმის ახსნა, რომ საფრთხე არ ემუქრებოდათ და მათ არავინ მიატოვებდა.

კვლევაში წერია, რომ ხანდაზმულების ფსიქო-ემოციურ მდგომარეობისა და მათ სოციალური ინტეგრაციის გარდა, კოვიდი უარყოფითად აისახა მათ ეკონომიკურ მდგომარეობაზეც, რადგან საქართველოში ხანდაზმულების უმრავლესობა მხოლოდ სახელმწიფოს მიერ გაცემულ პენსიაზეა დამოკიდებული, ნაწილი კი – სოციალურ და დევნილთა შემწეობაზე.

20 წლის მარიამ გვეტაძე პროფესიულ კოლეჯში ლოკომოტივის მართვის პროგრამაზე სწავლობს.

მატარებლით ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაინტერესდა, იმ დღიდან, როცა გრძელ ლიანდაგზე მოსრიალე ვაგონები დაინახა. მოეწონა მწყობრში ჩამდგარი ბორბლების მონოტონური ჟღერადობაც. მარიამი ამბობს, რომ მას შემდეგ სულ მემანქანეობაზე ფიქრობს.

იყო პერიოდი, როცა მხატვრობაზე ან არქიტექტორობაზე ფიქრობდა, თუმცა საბოლოოდ მაინც ბავშვობის შთაბეჭდილებებმა სძლია.

ამბობს, რომ მისი არჩევანი ოჯახში გაუკვირდათ.

„არ მოეწონათ, ეს პროფესია რომ ავირჩიე. დედა ახლაც წინააღმდეგია, არ უნდა, რომ ამ პროფესიას მივყვე, მაგრამ… თავისი შვილი ექიმად წარმოედგინა და აღარ მოეწონა, მემანქანის პროფესია რომ ავირჩიე“ – გვეუბნება მარიამი.

მისი აზრით, მშობლების დამოკიდებულებას სტერეოტიპები განსაზღვრავს: „მიაჩნიათ, რომ ეს არ არის ქალის პროფესია.“ .

მშობლები ეკონომისტები ჰყავს, არც ნათესავები ჰყოლია ამ პროფესიის, ასე რომ მარიამი პირველი მემანქანე იქნება ოჯახში.

„როგორც ვიცი, ადრე, დაახლოებით 30-იან წლებში, საქართველოში გვყავდა ქალი მემანქანეები, რომლებიც ორთქლმავლებს მართავდნენ, მაგრამ მას შემდეგ ქალი ამ პროფესიაში არ გვყოლია. ამიტომ ხშირად მეუბნებიან, რომ პირველი ქალი ვარ, ვინც ლოკომოტივის წამყვანი პროფესია ავირჩიე“- გვეუბნება მარიამი.

ყველაზე მეტად მეგობრები უჭერენ მხარს, დარწმუნებული არიან, რომ მარიამი თავს კარგად გაართმევს არჩეულ პროფესიას.

პირველ წელს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ჩააბარა და აქაც ტრანსპორტი და სარკინიგზო საქმე აირჩია. მშობლებთან არც ეს არჩევანი შეუთანხმებია. „სანამ ეროვნული გამოცდების შედეგები არ ვნახე, მანამდე არ მითქვამს“ – ამბობს მარიამი.

მეორე წელს კი, პარალელურად, პროფესიულ კოლეჯში, ლოკომოტივის მართვის პროგრამაზეც მოხვდა.

პირველ წელს თეორიული კურსი გაიარა, ახლა კი პრაქტიკულ ნაწილს გადის.

„უნივერსიტეტის ლექციებზე დასწრების პრობლემა არ მაქვს, ორივე საქმეს ვახერხებ, რადგან სწავლა ონლაინ არის. კოლეჯში დილით მოვდივარ და დაახლოებით 3-4 საათი პრაქტიკულ სასწავლო პროცესს გავდივარ.

მინიმუმ ორიდან ათ წლამდე შეიძლება მოგიწიოს თანაშემწედ მუშაობა, პირდაპირ მემანქანედ არავინ დაგსვამს, კარგადაც რომ მართავდე. პრაქტიკა და გამოცდილება ძალიან მნიშვნელოვანია“ – გვეუბნება ის.

უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მარიამი მემანქანის პროფესიის გაგრძელებას აპირებს.

„როცა დეპოში მივედი, მეგონა, რომ აქაც სტერეოტიპულად დამხვდებოდნენ და მეტყოდნენ, ეს ქალის საქმე არ არის, მაგრამ პირიქით მოხდა. ძალიან გაუხარდათ, კეთილგანწყობილნი არიან და ძალიან მეხმარებიან ყველაფერში,“ – ამბობს მარიამი.

მემანქანე დაკვირვებული და ფრთხილი უნდა იყოს. ყურადღებით უნდა ადევნოს თვალი ლიანდაგებს, რომ რაიმე პრობლემა არ შეიქმნას, რამე არ გამოვიდეს მწყობრიდან.

„თუნდაც ადამიანმა ან რაიმე ცხოველმა არ გადაგირბინოს წინ. ასეთ შემთხვევაში სიგნალი უნდა მისცე, თუ ვერ გაიგონა, დამუხრუჭება გიწევს, რაც საკმაოდ სახიფათოა. მთელი დაძრული შემადგენლობა უცებ უნდა გააჩერო. თუ ეს ვერ მოხერხდა, რა თქმა უნდა, სამწუხაროა,“ – ამბობს მარიამი.

შთაბეჭდილებების მიუხედავად, მატარებელი არასდროს დაუხატავს, არც სათამაშო მატარებელი ჰქონია ბავშვობაში, თუმცა ახლა ყოველდღე ხვდება ბავშვობის ოცნებას და ელოდება იმ დროს, როცა თანაშემწის სავარძლიდან მემანქანის სავარძელზე გადაინაცვლებს.

მარიამი თავისი არჩევანის გამო პროფესიული განათლების სტუდენტის კატეგორიაში 2021 წლის გამარჯვებულიც გახდა.

შინაური ცხოველების, რეგისტრირებული კატის და ძაღლის მიტოვება შესაძლოა ადმინისტრაციულად დასჯადი გახდეს.

კანონპროექტი დღეს, 22 ნოემბერს, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ, ლევან იოსელიანმა ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის წევრებს პირველი მოსმენით გააცნო.

კომიტეტმა კანონპროექტს მხარი დაუჭირა.

მთავარ პრობლემას წარმოადგენს ის გარემოება, რომ საქართველოში კომპანიონი ცხოველების – ძაღლებისა და კატების უმრავლესობა არ არის რეგისტრირებული მეპატრონის მიერ.

ცვლილებას კანონში „მოქალაქეების“ მიერ მომზადებული „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის“ კანონპროექტი ითვალისწინებს.

კანონპროექტის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 103-ე მუხლს ემატება მე-4 და მე-5 ნაწილები, რომელთა მიხედვითაც, რეგისტრირებული ძაღლის ან კატის მიტოვება პატრონის მიერ გამოიწვევს მეპატრონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 500 ლარის ოდენობით, მეპატრონე იურიდიული ან/და ინდივიდუალური მეწარმის დაჯარიმებას- 1 500 ლარის ოდენობით.

იგივე ქმედება ჩადენილი განმეორებით წლის განმავლობაში, დოკუმენტის მიხედვით, გამოიწვევს მეპატრონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით, მეპატრონე იურიდიული პირი ან/და ინდივიდუალური მეწარმე კი 3 000 ლარით დაჯარიმდება.

___________

ფოტო ჯგუფიდან „მიუსაფარ ცხოველთა დახმარების ჯგუფი ბათუმში“

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, დღეს, 22 ნოემბერს, ბათუმში  წყალმომარაგება შეწყდება ლეონიძის, რურუასა და ქეთევან წამებულის ქუჩებზე.

კომპანიის ინფოფრმაციით, წყლის მიწოდება აღდგება საღამოს 19:00 საათამდე.

„ბათუმის წყლის“ ცნობით, წყლის შეწყვეტის მიზეზი ავარიული დაზიანებაა.

22 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში კორონავირუსის 83 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 554 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 218 ინფიცირებული.

დღეის მონაცემებით აჭარაში 128 მძიმე პაციენტია, მათგან 42 ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება.

22 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 1851 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 55 პაციენტი გარდაიცვალა.

დღეს, 22 ნოემბერს, ირაკლი ღარიბაშვილმა მთავრობის სხდომაზე სოციალურ პოლიტიკაზე ისაუბრა. მისი თქმით, დღეს არსებული სოციალური პოლიტიკის შედეგია ის, რომ შრომისუნარიანი მოქალაქეები არ ეძებენ სამუშაოს სოციალური დახმარების დაკარგვის შიშით.

„ზრდასრული შრომისუნარიანი ჩვენი მოქალაქეები შევაჩვიეთ, შევაგუეთ სიღარიბეს, უმუშევრობას და უმოქმედობას. რეალურად დღეს შრომისუნარიანი მოქალაქე არ არის მოტივირებული, რომ დაიწყოს სამუშაო იმის შიშით, რომ სახელწიფომ არ მოუხსნას დახმარება. არ არის დაინტერესებული იმით, რომ გაიუმჯობესოს საყოფაცხოვრებო პირობები, ეს, რა თქმა უნდა, ეს კატასტროფაა, “-ამბობს ღარიბაშვილი.

ღარიბაშვილი ამბობს, რომ მთავრობა ახალ სოციალურ პოლიტიკას რამდენიმე კვირაში წარმოადგენს.

„მაქვს ინიციატივა, რომ შეიქმნას სამუშაო ჯგუფი, რომელსაც უხელმძღვანელებს ლევან დავითაშვილი. ახალ სოციალურ ხედვას რამდენიმე კვირაში წარმოგიდგენთ. ჩვენ წარმოგიდგენთ ხედვას, თუ როგორ უნდა შევცვალოთ არსებული მანკიერი სისტემა, გაჯანსაღებული ახალი სისტემით“, რაც გულისხმობს იმას, რომ ჩვენ უნდა შევქმნათ პროგრამა ახალი სამუშაო ადგილების შექმნის პროგრამა და ნაცვლად სოციალური დახმარებისა, ჩვენს მოქალაქეებს უნდა შევთავაზოთ სამუშაო ადგილები, “- ამბობს ღარიბაშვილი.

ღარიბაშვილის თქმით, ასეთი სამუშაო ადგილები იქნება ათასობით თითოეული ქალაქისთვის და მუნიციპალიტეტისთვის. „ჩვენ წარმოვადგენთ აპრობირებულ პროგრამას, რომელიც ევროპის ქვეყნებშია დატესტილი, გამოცდილი და დამტკიცებულია, რომ ეს არის სწორი ხედვა,“- ამბობს ღარიბაშვილი.

ღარიბაშვილის თქმით, დღეის მდგომარეობით ქვეყანაში 600 ათასი სოციალურად დაუცველი მოქალაქეა. „აქედან მინიმუმ 200 ათასი ადამიანი არის შრომისუნარიანი, რომლებიც დღევანდელი სოციალური პოლიტიკის გამო არ არიან მოტივირებული სამუშაოს დასაწყებად, რადგან თუ შეიძენს ტელევიზორს ან მაცივარს შეუწყდება სოციალური დახმარება ან თუ სეზონური სამუშაოებია ბაზარზე, არ არის დაინტერესებული სამუშაოთი.“-ამბობს ის.

ღარიბაშვილის თქმით, ის დახმარება, რომელსაც დღეს სოციალურად დაუცველები იღებენ, ხელფასის სახით უნდა მიიღონ კონკრეტული საზოგადოებრივი საქმიანობისთვის. „ამის გარდა კი მათ შეუძლიათ მოიძიონ სხვა სამუშაოც, 2-3 სამუშაო ადგილიც შეუძლიათ მათ ამის პარალელურად რომ იშოვონ, რომ ტელევიზორიც იყიდონ, ბინებიც გაარემონტონ და სახლებიც შეიძინონ,“- ამბობს ირაკლი ღარიბაშვილი.

ღარიბაშვილის თქმით, ახალი სოციალური პროგრამა 2022 წლის იანვრიდან დაიწყება.

საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადებით, მთავრობა მუშაობს საკანონმდებლო ინიციატივაზე, რომლის ფარგლებში ონლაინკაზინოებთან მიმართებაში კანონში ცვლილებები შევა – გაიზრდება გადასახადები და აიკრძალება რეკლამა.

ამის შესახებ ღარიბაშვილმა დღეს, 22 ნოემბერს, განაცხადა მთავრობის სხდომაზე.

„1 მილიარდ 500 მილიონი ლარი გაედინება ქვეყნიდან ონლაინკაზინოების მეშვეობით. ჩვენი მოქალაქეები, ჩვენი ახალგაზრდები, ყოველდღე თამაშობენ ონლაინკაზინოში, აგებენ ფულს და ეს თანხა შეადგენს 1 მილიარდ 500 მილიონ ლარს.

ამის თაობაზე მქონდა საუბარი ეკონომიკურ გუნდთან, პირველ ეტაპზე წარმოვადგენთ, ბატონი მინისტრი წარმოადგენს საკანონმდებლო ინიციატივას, რაც გულისხმობს გადასახადების გაზრდას ონლაინკაზინოების მფლობელებისთვის. მათგან აბსოლუტური უმრავლესობა დღეს არის უცხოური კომპანიები და საუბედუროდ, ჩვენი მოქალაქეების ფული გაედინება უცხოეთში. აქედან დიდი ნაწილი, 99 პროცენტი, არიან გაჭირვებული მოქალაქეები, ისინი, რომლებიც არ მუშაობენ.

პირველ ეტაპზე, ჩვენ ვფიქრობთ, რომ გავზარდოთ გადასახადები, აიკრძალოს რეკლამა და 25 წლამდე ავწიოთ ბარიერი.

მეორე ეტაპზე საერთოდ უნდა აიკრძალოს ონლაინკაზინოები“ – განაცხადა ღარიბაშვილმა.

22 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში დადასტურდა კოვიდის 1851 ახალი შემთხვევა. ჩატარდა 22 012 ტესტი კორონავირუსზე.

გასულ 24 საათში 55 პაციენტი გარდაიცვალა კოვიდით.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 1 851 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 861 შემთხვევა, აჭარაში – 83, იმერეთში – 350, ქვემო ქართლში – 84, შიდა ქართლში – 104, გურიაში – 48, სამეგრელო – ზემო სვანეთში -115, კახეთში – 92, მცხეთა-მთიანეთში – 51, სამცხე-ჯავახეთში – 47, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში -16.

21 ნოემბრის მდგომარეობით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 8.41%, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 9.25% ხოლო 7 დღის მანძილზე – 8.97%.

სამი კვარტლის ანგარიშის მიხედვით, აჭარის ბიუჯეტი ვერცერთ ნაწილში ვერ შესრულდა. 2021 წლის 9 თვის შედეგებით, შემოსულობების გეგმური მაჩვენებელი შესრულებულია 78.1%-ით, ანუ გეგმის შესრულებას 57 მილიონ 799 700  ლარი დააკლდა. გადასახდელების ფაქტობრივი მაჩვენებელი კი, 9 თვის გეგმის 74 %-ია და 65  მილიონ 207 000 ლარით ჩამორჩება გეგმურ მაჩვენებელს.

გარდა ამისა, 2021 წლის 9 თვეში, ბიუჯეტში ნაშთის სახით არსებული თანხა კიდევ 21 მილიონ 007 000 ლარით გაიზარდა და 42 მილიონ 678 300 ლარს მიაღწია.

ბიუჯეტის გეგმა შეუსრულებელია შემოსავლების ნაწილშიც. კერძოდ: საანგარიშო პერიოდში მიღებული შემოსავლების მოცულობამ 198 მილიონ 464 400 ლარი, ანუ წლიური გეგმის − 65.3%, ხოლო 9 თვის გეგმის 86.4% შეადგინა.

უფრო მეტი სიზუსტით რომ დავასახელოთ ციფრები, როგორც აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო აჭარის უმაღლესი საბჭოსთვის წარდგენილ თავისივე ანგარიშში წერს:

2021 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსულობების სამი კვარტლის დაზუსტებული გეგმა 264 მილიონ 663 500 ლარით იყო განსაზღვრული, ხოლო ფაქტობრივმა შესრულებამ 206 მილიონ  833 800 ლარი შეადგინა, რაც გეგმის 78,1 პროცენტია.

აჭარის ფინასთა და ეკონომიკის სამინისტრო გარღვევებს ბიუჯეტში პანდმიის გარდა კიდევ რამდენიმე სხვადასხვა მიზეზით ხსნის, თუმცა სახელმწიფო აუდიტის შეფასებით, ეს  მონაცემები საბიუჯეტო პარამეტრების არასათანადო განსაზღვრაზე მიუთითებს.

• შემოსავლები

აჭარის  2021 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 9 თვის შესრულების ანგარიშგების შესაბამისად, საანგარიშო პერიოდში მიღებული შემოსავლები 198 მილიონ 464 400 ლარი, ანუ წლიური გეგმის − 65.3%, ხოლო 9 თვის გეგმის 86.4% შეადგინა. 2021 წლის 9 თვეში მიღებული შემოსავალი, 2019 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელზე 11,212.7 ათასი ლარი ნაკლები, ხოლო 2020 წლის მაჩვენებელზე – 22მილიონ 440 800 ლარით მეტია.

2021 წლის 9 თვეში საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებულია 191 მილიონ 789 600 ლარი, რაც წლიური გეგმის − 66.1%, ხოლო 9 თვის გეგმის 87.1%-ია და 16.4 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია 2019 წლის მაჩვენებელზე და 9.1 პროცენტული პუნქტით – 2020 წლის მაჩვენებელზე.

რესპუბლიკურ ბიუჯეტში 2021 წელს განხორციელებული ცვლილების შედეგად, საშემოსავლო გადასახადის საპროგნოზო მოცულობა არ შეცვლილა და 290 მლნ ლარს შეადგენს.

აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი განმარტებით, ბიუჯეტის ცვლილება ქვეყანაში დაფიქსირებულმა ეკონომიკურმა აქტივობამ განაპირობა, თუმცა აღნიშნული ცვლილებით საშემოსავლო გადასახადის გეგმა არ  შეცვლილა, ხოლო ფაქტობრივი შესრულება კი მნიშვნელოვნად ჩამორჩა გეგმურ მაჩვენებელს“, – გამარტავს აუდიტორი.

სხვა შემოსავლები

2021 წლის 9 თვის მდგომარეობით, „სხვა შემოსავლების“ მუხლით მობილიზებული სახსრების ოდენობამ 6 მილიონ 674 900 ლარია, რაც წლიური გეგმის − 47.9%, ხოლო 9 თვის გეგმის 70.9%-ია. ამასთან, არ შესრულებულა „სხვა შემოსავლების“ არც ერთი კომპონენტის გეგმური მაჩვენებელი და მათი შესრულება 3.9%-დან, 61.9 %-მდე მერყეობს.

გადასახდელები

2021 წლის 9 თვეში რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახდელების მოცულობამ 185 მილიონ 826 800 ლარი შეადგინა, რაც 9 თვის გეგმის 74 %-ია და 17.1 და 22.2 პროცენტული პუნქტებით ნაკლებია 2019 და 2020 წლების მაჩვენებლებზე. რესპუბლიკურ ბიუჯეტში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად, 2021 წლის გადასახდელების გეგმა 85 მილიონ 747.9 ათასი ლარით გაიზარდა, თუმცა 9 თვის შედეგებით გეგმის შესრულებას 65 207 000 ლარი დააკლდა. იმ შემთხვევაში, თუ მიმდინარე
წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახდელების წლიური გეგმა [414 მილიონ 221 900 ლარი) სრულად იქნება ათვისებული, წლის ბოლო სამი თვის გადასახდელების საშუალო თვიური მაჩვენებელი 76 მილიონ 131.7 ათას ლარს გაუტოლდება, რაც  წლის პირველი ცხრა თვის ფაქტობრივი გადასახდელების საშუალო მაჩვენებელს [20,647.4 ათასი ლარი)] 72.9 %-ით, ანუ 3.7-ჯერ გადააჭარბებს.

შემოსავლების სტრუქტურაში უდიდესი წილი საშემოსავლო გადასახადზე მოდის, რაც მთლიანი შემოსავლების 95.4%-ია. ხაზინის მონაცემებით, 2021 წლის 9
თვეში საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებულია 191,789.6 ათასი ლარი, რაც
წლიური გეგმის − 66.1%, ხოლო 9 თვის გეგმის 87.1% – ეს 16.4 პროცენტული
პუნქტით ნაკლებია 2019 წლის მაჩვენებელზე, ხოლო 9.1 პროცენტული პუნქტით -2020
წლის მაჩვენებელზე.

სამინისტროს განმარტება

იგივე პერიოდის ანგარიშში, რომელიც აჭარის უმაღლეს საბჭოს თავად აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ წარუდგინა, მოცემულია რამდენიმე განმარტება იმის თაობაზე, თუ რატომ ვერ შესრულდა ბიუჯეტი. სამინისტრო ბიუჯეტის გარღვევების მიზეზად უმეტესწილად პანდემიას ასახელებს.

ბათუმში „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისში შუშები ჩაამსხვრიეს.

შემთხვევა დღეს, 21 ნოემბერს, მოხდა.

„მოვედით ოფისში და დაგვხვდა მინები დამსხვრეული. ოფისში არავინ იყო. ქვები ეყარა ოფისში, პატარა კენჭებიც არ არის“ – გვითხრა ლაშა კილაბერიამ, ბათუმის ახალი საკრებულოს წევრმა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“.

მისივე თქმით, ამჟამად შემთხვევის ადგილზე პოლიცია მუშაობს.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით დაიწყო – ნივთის დაზიანება/განადგურება.

საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ცნობით, 2021 წლის ბოლო მონაცემებით, საქართველოდან ექსპორტირებული ხურმისა და კარალიოკის ღირებულება 4,311 ათასი აშშ დოლარია.

სამინისტროს ცნობით, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ექსპორტირებული ხურმისა და კარალიოკის მოცულობა 2,206 ტონით (35%), ხოლო ღირებულება – 856 ათასი აშშ დოლარით (25%) გაიზარდა.

2021 წლის 1 სექტემბრიდან 14 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდში, ხურმისა და კარალიოკის ექსპორტი ძირითადად განხორციელდა რუსეთში (3,089 ტონა), სომხეთში (3,052 ტონა), უკრაინაში (2,172 ტონა) თურქეთში (108 ტონა), ყაზახეთში (62 ტონა), მოლდოვაში (39 ტონა) და მცირე რაოდენობით სხვა ქვეყნებში (9.9 ტონა).

21 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში კორონავირუსის 106 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 561 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 227 ინფიცირებული.

დღეის მონაცემებით აჭარაში 124 მძიმე პაციენტია, მათგან 46 – ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება.

21 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 3357 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 76 პაციენტი გარდაიცვალა.

21 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში დადასტურდა კოვიდის 3 357 ახალი შემთხვევა. ჩატარდა 34 361 ტესტი კორონავირუსზე.

გასულ 24 საათში 76 პაციენტი გარდაიცვალა კოვიდით.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 3 357 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 1 415 შემთხვევა, აჭარაში – 106, იმერეთში – 621, ქვემო ქართლში – 173, შიდა ქართლში – 242, გურიაში – 95, სამეგრელო – ზემო სვანეთში -260, კახეთში – 253, მცხეთა-მთიანეთში – 85, სამცხე-ჯავახეთში – 83, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში -24

20 ნოემბრის მდგომარეობით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 9.77%, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 9.31% ხოლო 7 დღის მანძილზე – 9.01%.

ბათუმის მერია დელფინარიუმთან ახლოს, ლერმონტოვისა და ხინიკაძის კვეთაში მდებარე შენობისა და მასთან დაკავშირებული მიწის ნაკვეთის პირობიანი აუქციონის წესით გაყიდვას გეგმავს. ამის თაობაზე ინფორმაცია შესაბამის დოკუმენტებთან ერთად მერიიდან საკრებულოში უკვე გადააგზავნეს. გასაყიდი ქონების საწყისი ფასი 6 მილიონ 870 800 ლარია.

ქონების საპრივატიზებო ნუსხაში შესატანად მერიას საკრებულოს თანხმობა სჭირდება. საკრებულო ამ საკითხს 25 ნოემბრის სხდომაზე განიხილავს.

გასაყიდად გამზადებული შენობა და მასთან დაკავშირებული ნაკვეთი ბევრი ინვესტორისთვის იქნება მიმზიდველი – ქალაქის ცენტრში ზღვასთან, ტბასთან და ცენტრალურ პარკთან ახლოს.

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, ამ დრომდე გასაყიდად გამზადებული შენობის ერთი ნაწილით ბათუმის საზღვაო აკადემია სარგებლობდა, თუმცა მერისთან დადებულ უზურფრუქტის ხელშეკრულებას ვადა 2021 წლის ივლისში გაუვიდა.

გასაყიდი ნაკვეთის ფართობი 2821 კვ.მეტრია, ხოლო შენობა 3267,74 კვ.მეტრი. რა იქნება აუქციონის პირობა ჯერ არ ვიცით, რადგან დადგენილების პროექტის განმარტებით ბარათში ეს ინფორმაცია შეტანილი არ არის.

ამ საკითხთან დაკავშირებით საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ გასაყიდად მომზადებული ქონების გვერდით სახელმწიფოს ეკუთვნის კიდევ რამდენიმე შენობა შიდა ეზოთი, აქედან ერთი შენობის ფასადი რუსთაველის ქუჩის მხარესაა, ხოლო მეორე გრიბოედოვის ქუჩის მხარეს. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ სახელმწიფო ამ ქონების გასხვისებასაც გეგმავს და დაინტერესებულმა ინვესტორმა ეს იცის, ის სამომავლოდ მიიღებს კვარტალს ზღვასთან, ტბასთან და ცენტრალურ პარკთან ახლოს, რაც გასაყიდ ქონებას დამატებით ხიბლს სძენს.

გასაყიდი ქონების გვერდით ტერიტორია, გრიბოედოვის #1- რუსთაველის #53 სახელმწიფო კომპანიას, შპს „აქტივების განვითარების ფონდს ეკუთვნის“ და ჯამში მისი ფართობი 18 286 კვ.მეტრია. ტერიტორია აერთიანებს რამდენიმე შენობას, შიდა ეზოს, სპორტულ მოედანსა და აუზს – აქ ბათუმის საზღვაო აკადემია ფუნციონირებს უკვე მრავალი წელია.

___

მთავარი ფოტო: შენობა, რომელიც გასაყიდ მიწის ნაკვეთზე დგას

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა აჭარის საბიუჯეტო  ორგანიზაციების ხარჯები შეისწავლა, ანგარიში გუშინ, 19 ნოემბერს გამოქვეყნდა და ასახავს გასული წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მონაცემებს.

ანგარიშის ერთი ნაწილი საბიუჯეტო ორგანიზაციების სამივლინებო ხარჯებს ეხება და საკმაოდ კრიტიკულია.

2020 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშის მიხედვით, რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების საკუთრებაში არსებულ 208 ერთეულ სატრანსპორტო საშუალებაზე გაწეულია 1 მილიონ 185 349 ლარის ხარჯი. შერჩევის საფუძველზე აუდიტს 129 ერთეულის ექსპლუატაციისა და მოვლა-შენახვისთვის გაწეული ხარჯი  შეუსწავლია. ეს ხარჯი 809 707 ლარია, საიდანაც 424 902 ლარი საწვავზეა დახარჯული.

აუდიტორის ინფორმაციით, 11 ერთეულ ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე 63 შემთხვევაში,
ცალკეული უწყების შესაბამისი უფლებამოსილი პირები არ იმყოფებოდნენ მივლინებაში, თუმცა ავტომანქანა დაფიქსირებულია აჭარის ფარგლებს გარეთ და დახარჯულია ჯამში 2 864 ლიტრი – 6 465 ლარის ღირებულების საწვავი.

ანგარიშის მიხედვით ამ შემთხვევებზე, შესაბამისმა უწყებებმა აუდიტორს დოკუმენტური დადასტურება ვერ წარუდგინეს სამსახურებრივი ავტომანქანების სამსახურებრივი დანიშნულებით გამოყენებასთან დაკავშირებით.

ანგარიშში ვკითხულობთ ასევე, რომ 2020 წელს გზების დეპარტამენტის მიერ პლასტიკური ბარათებით (VIP ბარათები) ჯამში გახარჯულია 1168 ლიტრი – 2656 ლარის ღირებულების საწვავი. დოკუმენტებით კი ირკვევა, რომ 1 314 ლარის ღირებულების [535 ლიტრი] საწვავის ხარჯვაზე არ არის წარმოდგენილი სამსახურებრივი საჭიროებისთვის ხარჯვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მათ შორის, ორ შემთხვევაში ბარათით საწვავის ჩასხმა დასტურდება აჭარის ფარგლებს გარეთ.

აუდიტის შეფასებით, ეს გარემოებები მიუთითებს, რომ საწვავის ხარჯვის პროცესში
არსებული კონტროლის მექანიზმები სრულად ვერ უზრუნველყოფს საწვავის მიზნობრივი ხარჯვის ეფექტიან კონტროლს და წარმოშობს არასამსახურებრივი დანიშნულებით საწვავის გამოყენების რისკებს.

„ამასთან, მნიშვნელოვანია ანგარიშში იდენტიფიცირებულ ხარვეზებზე შესაბამისი ღონისძიებების გატარება და მხარჯავ დაწესებულებებში ისეთი კონტროლის მექანიზმების დანერგვა, რაც ხელს შეუწყობს საბიუჯეტო სახსრების რაციონალურად, ეკონომიურად და მიზნობრივად ხარჯვას“, – ნათქვამია ანგარიშში.

სამივლინებო ხარჯვის კონტროლის გაძლიერებაზე აუდიტი ადრეც წერდა: