გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 15 ივნისის 21 საათიდან 16 ივნისის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, პერიოდულად – ზოგან ძლიერი წვიმა.
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში, შესაძლოა ქარის გაძლიერება – 17-22 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან რაიონებში:
დღისით: 18 – 23 გრადუსი სითბო
ღამით: 12 – 17 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 10 – 15 გრადუსი სითბო
ღამით: 5 – 10 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა – 3-4 ბალი; ზღვის წყლის ტემპერატურა +22 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 17 ივნისს და 18 ივნისს ღამით მოსალოდნელია წვიმა, დღისით და მომდევნო 2 დღეს – 19-20 ივნისს კი – უმეტესად უნალექო ამინდი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 15 ივნისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 003 860 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 170]
ტანკი – 10 937 ერთეული [+0]
ჯავშანტექნიკა – 22 804 ერთეული [+6]
საარტილერიო სისტემა – 29 190 ერთეული [+33]
MLRS – 1 418 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 186 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 416 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 337 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 40 709 ერთეული [+123]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 337 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 52 017 ერთეული [+89]
სპეცტექნიკა – 3 915 ერთეული [+1]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 15 ივნისამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
663 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
63 533 უპილოტო საფრენი აპარატი
611 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
23 906 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 572 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
26 219 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
36 871 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
ხელვაჩაურში, სოფელ განთიადის სკოლის ნაწილობრივი რეაბილიტაციისა და სპორტული დარბაზის მშენებლობის სამუშაოები აჭარის განათლების სამინისტრომ 2021 წელს შეისყიდა. სკოლაში სამუშაოები ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიას 2022 წელს უნდა დაესრულებინა, თუმცა დღემდე არ დაუსრულებია.
კომპანიას სამუშაოების ვადა იმდენჯერ გაუგრძელეს, რამდენჯერაც მისმა დირექტორმა მოინდომა. როგორც ამ საქმეში არსებული დოკუმენტებიდან ჩანს, აჭარის განათლების სამინისტროს მოთმინება ამოუწურავია, ბიუჯეტის ხარჯვა კი, როგორც სახელმწიფო აუდიტი ხშირად წერს – არაეფექტური.
როგორც ინფორმირებული მოქმედი საჯარო მოხელე გვიყვება: „ასე ხდება, როცა პატრონი ძალოვნებში გყავს“.
დოკუმენტები ცხადყოფს, რომ ამდენს ყველას არ პატიობენ. დახარჯულია ნახევარ მილიონზე მეტი ლარი და რა არის შედეგი? – 2025 წლის მაისში შესყიდვების პორტალზე ატვირთულ დოკუმენტში შესრულებულ სამუშაოებთან დაკავშირებით ვკითხულობთ:
„2025 წლის 20 მაისს განხორციელდა მონიტორინგი, რის შემდეგაც აღმოჩნდა, რომ გარკვეული სამუშაოები დასასრულებელია. ასევე, სამუშაოების ნაწილი ხარვეზებით არის შესრულებული, კერძოდ: ღია სპორტული მოედნის ლითონის კონსტრუქციები კოროზირებულია, სპორტდარბაზის ფასადიდან და სახურავიდან ჟონავს წყალი, გადასაღებია სპორტდარბაზის შიდა კედლების და ჭერის ნაწილი, სპორტდარბაზის იატაკი ნაწილობრივ დაზიანებულია შემოსული წყლისგან, სპორტდარბაზის ნაწილში გათბობა არ მუშაობს, გაუმართავია კანალიზაციის სისტემა, საქვაბის საკვამლე მილი არ შეესაბამება სტანდარტებს“.
2025 წლის 21 მაისს, სამუშაოების დაწყებიდან მეოთხე წელს მინისტრის მოადგილე, ჯემალ სურმანიძე კომპანიის დირექტორს ხარვეზის გამოსწორებას სთხოვს და აფრთხილებს:
„აქვე გასათვალისწინებელია, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა იწურება 2025 წლის 31 მაისს. შესაბამისად, გთხოვთ, ხუთი დღის ვადაში გამოასწოროთ არსებული ხარვეზები, დაასრულოთ ყველა სამუშაო და წარმოადგინოთ საბოლოო ფორმა-2. ზემოაღნიშნულის შეუსრულებლობის შემთხვევაში, სამინისტროს მხრიდან ცალმხრივად შეწყდება ხელშეკრულების მოქმედება და გატარებული იქნება ხელშეკრულებით და კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებები“.
საინტერესოა და გასაკვირიც, რატომ ჩათვალეს სამინისტროში, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი ხარვეზების გამოსასწორებლად 5 დღე საკმარისი იქნებოდა კომპანიისთვის, რომელმაც ერთ წელში დასასრულებელი საქმე 4 წელში ვერ დაასრულა? – თავისთავად ცხადი უნდა ყოფილიყო, რომ შპს „ძმები“ ამ დავალებას თავს ვერ გაართმევდა, ამიტომაც ვადის გაგრძელებაზე თანხმობა კომპანიამ ამ წერილის შემდეგაც მიიღო.
სოფელ განთიადის საჯარო სკოლის ძირითადი კორპუსის ნაწილობრივი რეაბილიტაციის და სპორტული დარბაზის მშენებლობის სამუშაოების შესყიდვაზე ტენდერი აჭარის განათლების სამინისტრომ 2021 წლის 3 აგვისტოს გამოაცხადა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებად 697 934 ლარი მიუთითეს. სამუშაოები 2022 წელს უნდა დასრულებულიყო.
ტექნიკური დავალების მიხედვით, სამუშაოები სს „აჭარკამპშენის“ საპროექტო დოკუმენტების შესაბამისად და კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით უნდა წარმართულიყო. ტენდერი შპს „ძმებმა“ მოიგო. კომპანიამ სამუშაოების შესრულება სამინისტროს 628 241 ლარად შესთავაზა.
ესკიზი
ხელშეკრულება სამუშაოების შესრულებაზე 2021 წლის 2 ოქტომბერს გააფორმეს. დოკუმენტების მიხედვით, პროექტი უნდა დაფინანსებულიყო 2021-2022 წლების ბიუჯეტებიდან. შესაბამისი გამოცდილების დასადასტურებლად შპს „ძმებმა“ სამინისტროს შპს „ნიკასთან“ შესრულებული სამუშაოების დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღება-ჩაბარების აქტები წარუდგინა.
2021 წლის 17 დეკემბერს ამ შესყიდვასთან დაკავშირებით ელექტრონულ პორტალზე პირველი მიღება- ჩაბარების აქტი ატვირთეს. დოკუმენტის მიხედვით, ინსპექტირებაზე პასუხისმგებელი პირები ნოდარ დევაძე, ზურაბ ტაკიძე და დიმიტრი მამეიშვილი [შემსყიდველი მხარე] და მეორე მხრივ შპს „ძმების“ დირექტორი მარად ჯიმშერაძე [მიმწოდებელი] შეთანხმდნენ, რომ 2021 წლის 22 ოქტომბრის [N 151] მიმწოდებელმა ჩააბარა, ხოლო შემსყიდველმა მიიღო 38 334 ლარის ღირებულების სამუშაოები.
მიღება-ჩაბარების აქტში ვკითხულობთ, რომ ტექნიკურმა ზედამხედველმა, აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანომ შპს „ზაისი და კომპანიამ“ გადაამოწმა სამუშაოების ჩამონათვალი, რაოდენობა, მოცულობა და ღირებულება. ატვირთულია შესაბამისი დასკვნაც.
მიღება-ჩაბარების დოკუმენტი შესაბამისი ექსპერტიზით, რომელიც მოცულობებსა და რაოდენობების ღირებულებას მოიცავს, 2022 წლის 2 მარტს ატვირთეს. ამით დადასტურდა 77 295 ლარის ღირებულების სამუშაოების შესრულება. კიდევ ერთი მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა 18 აპრილს… პერიოდულად რამდენიმე მიღება-ჩაბარების აქტი და ექსპერტიზის შესახებ დოკუმენტი ატვირთეს.
დოკუმენტების მიხედვით, 2022 წლის 23 დეკემბერს ხელშეკრულებაში ცვლილებები შეიტანეს და სამუშაოების დასრულების ვადა 2023 წლის 31 მარტამდე გააგრძელეს. დოკუმენტებში გაჩნდა კიდევ ერთი ახალი ჩანაწერი, რომ მიმწოდებელთან ანგარიშსწორება განხორციელდება 2021, 2022 და 2023 წლების რესპუბლიკური ბიუჯეტებით გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში.
2022 წლის 22 მარტს, ხელშეკრულებაში კიდევ ერთი ცვლილება შევიდა, ვადა 2023 წლის 30 ივნისამდე გადაწიეს, შემდეგ – 30 სექტემბრამდე, მოგვიანებით – 30 ნოემბრამდე და ასე გავიდა 2023 წელი.
მერვე ცვლილების მიხედვით, ხელშეკრულების ვადა 2024 წლის 31 მარტის ჩათვლით გადაავადეს. დოკუმენტებში გაჩნდა კიდევ ერთი ახალი ჩანაწერი, რომ მიმწოდებელთან ანგარიშსწორება 2021, 2022, 2023 და 2024 წლების რესპუბლიკური ბიუჯეტებით გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში ხორციელდება.
მეათე ცვლილებით ხელშეკრულების მოქმედების ვადად 2024 წლის 30 ივნისი განსაზღვრეს. მეთერთმეტე ცვლილებით 31 აგვისტოს ჩათვლით გააგრძელეს, შემდეგ 30 ნოემბრამდე და ასე დასრულდა 2024 წელიც.
თუმცა ყველაფერი ამით არ დასრულებულა.
ამის შემდეგ დოკუმენტებში კიდევ გაჩნდა ახალი ჩანაწერი, რომ ანგარიშსწორება განხორციელდება უნაღდო ანგარიშსწორების ფორმით, საქართველოს ეროვნულ ვალუტაში 2021, 2022, 2023, 2024 და 2025 წლების რესპუბლიკური ბიუჯეტებით გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში“. ასეთ რამეს ქართული შესყიდვების ისტორიაშიც იშვიათად იპოვით, თუმცა როგორც ამბობენ, „ხდება ხოლმე, თუ პატრონი გყავს.“
კომპანიას ვადა 2025 წლის 31 მარტის ჩათვლით მისცეს. რიგით მე-15 ცვლილებით „ძმებს“ სამუშაოები 2025 წლის 31 მაისს უნდა დაესრულებინა, მეთექვსმეტე ცვლილებით ბოლო ვადა 2025 წლის 20 ივნისია.
პირველი შემთხვევა არ არის, როცა ეს კომპანია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებს ვერ ასრულებს.
ამავე კომპანიამ, შპს „ძმებმა“ გარემოს ეროვნულ სააგენტოსთან გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში დაიწყო და ვერ დაასრულა სააგენტოს ბათუმის ოფისის მშენებლობის სამუშაოებიც, თუმცა იმუშავა ისე, როგორც თავად სურდა, ვიდრე სააგენტომ წერილები არ მიიღო სხვადასხვა ორგანიზაციისგან კითხვებით და ეჭვებით კორუფციაზე.
ჯამში კომპანიას 1.2 მილიონი გადაუხადეს, მაგრამ ტენდერის პირობები ვერ შეასრულა. იმავე სამუშაოებისთვის სააგენტოს ახალი ტენდერის გამოცხადება მოუწია თითქმის იგივე თანხით – 1 მილიონ 125 ათას 875 ლარით. დოკუმენტაციით, რაც საჯაროდაა ხელმისაწვდომი, ირკვევა, რომ სააგენტომ საბიუჯეტო სახსრები სათანადოდ ვერ დაიცვა, როცა ამის მექანიზმი ხელშეკრულებაშივე ჰქონდა ჩადებული.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დღეს, 14 ივნისს განაცხადა, რომ უკრაინამ შეაჩერა რუსეთის შეტევა სუმის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ასევე, ზელენსკიმ უარყო ინფორმაცია, რომ რუსული ჯარები დნეპროპეტროვსკის ოლქში შევიდნენ.
„სევერო-სლობოდსკოე, რომელსაც ჩვენ სუმის მიმართულებას ვუწოდებთ. ჩვენ პოზიციებს ვასწორებთ. მნიშვნელოვანია: იქ 53 ათასი რუსია. ბრძოლები საზღვრის გასწვრივ მიმდინარეობს. უნდა გესმოდეთ, რომ მტერი იქ შეჩერებულია და მაქსიმალური სიღრმე, რომელზეც ბრძოლები მიმდინარეობს, საზღვრიდან 7 კილომეტრშია“ – თქვა ზელენსკიმ.
რაც შეეხება დნეპროპეტროვსკის ოლქს, ზელენსკიმ დაადასტურა, რომ ბრძოლები გრძელდება, მაგრამ რუსული ჯარების წინსვლა არ დაფიქსირებულა, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ 8 ივნისს განაცხადა, რომ რუსმა ჯარებმა გადაკვეთეს დონბასის ადმინისტრაციული საზღვარი და შევიდნენ დნეპროპეტროვსკის რეგიონის ტერიტორიაზე.
„რაც შეეხება დნეპრის რეგიონს, ამჟამად დაჯგუფების წინსვლა არ ხდება, მაგრამ მათთვის საინფორმაციო ტალღა ძალიან მნიშვნელოვანია… დნეპროპეტროვსკის რეგიონში კი ისინი ცდილობენ, ადმინისტრაციულ საზღვარზე ერთი ფეხი მაინც დადგან. მათთვის ეს მნიშვნელოვანი ამბავია, ფოტოს, ვიდეოს გადაღება და ა.შ. სწორედ ამიტომ ქმნიან ისინი მცირე დივერსიულ და სადაზვერვო ჯგუფებს, რათა ეს მარტივად შეძლონ“, – განმარტა ზელენსკიმ.
დღეს, 14 ივნისს, გონიოში ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად სამი ახალგაზრდა ქალი დაიღუპა.
პირველადი ინფორმაციით, მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა ერთ-ერთი სახლის წინ მდგომ სატვირთო ავტომანქანას, რის შედეგადაც სამი ახალგაზრდა ქალი დაიღუპა. ამავე ავტომანქანაში მყოფი ორი პირი კი დაშავდა.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დაშავებულები კლინიკაში არიან გადაყვანილი და მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია.
ავტოსაგზაო შემთხვევის შესახებ ინფორმაციას შს სამინისტროში ადასტურებენ.
ბათუმში, ილია ჭავჭავაძის ქუჩაზე, ასევე, გრიბოედოვის ქუჩაზე მოძრაობა ისევ ორმხრივი გახდება.
შესაბამისი დადგენილება ქალაქის საკრებულომ 19 ივნისის სხდომაზე უნდა დაამტკიცოს.
2020 წლის დეკემბრიდან ჭავჭავაძის ქუჩაზე – გრიბოედოვის ქუჩიდან 26 მაისის ქუჩამდე მონაკვეთში – ავტომანქანების გადაადგილება აიკრძალა და მხოლოდ მუნიციპალური ავტობუსები მოძრაობდნენ.
რაც შეეხება ამ მონაკვეთში, ამავე მიმართულებით ნებისმიერი ტრანსპორტის ორმხრივ მოძრაობას, როგორც დღეს არის, ეს უნდა ყოფილიყო დროებითი – რუსთაველის ქუჩის გადაკეტვის გამო.
ახალი ცვლილებით ჭავჭავაძის ქუჩის ამ მონაკვეთში – გრიბოედოვიდან თბილისის მოედნამდე – მოძრაობა დარჩება ისე, როგორც დღეს არის, ანუ საქალაქო ავტობუსები იმოძრავებენ მათთვის გამოყოფილ ზოლში [ბასლაინზე], პარალელურად იმოძრავებს ნებისმიერი ავტომანქანა.
რაც შეეხება გრიბოედოვის ქუჩას, აქაც მოძრაობა 2021 წელს აიკრძალა რუსთაველის ქუჩიდან ჭავჭავაძის ქუჩამდე მონაკვეთში ამავე მიმართულებით, თუმცა რუსთაველის ქუჩის გადაკეტვის გამო აქაც დროებით იყო დაშვებული ორმხრივი მოძრაობა.
ახალი დადგენილების დამტკიცების შემდეგ გრიბოედოვის ქუჩაზეც მოძრაობა ორმხრივი დარჩება.
ბათუმის საკრებულოში ქალაქის მერიამ შეიტანა შესაბამისი კანონპროექტი, რომელიც ითვალისწინებს ცვლილებებს „საგზაო მოძრაობის ორგანიზების შესახებ“ დადგენილებაში.
მერია ამ ცვლილებებს იმით ხსნის, რომ ზემოთ აღნიშნულ მონაკვეთებში ორმხრივი მოძრაობა თურმე არა რუსთაველის ქუჩის გადაკეტვის გამო, არამედ „საცდელად იყო დაწესებული“ და ამან თურმე გაამართლა.
„მიმდინარე წლის დასაწყისში ბათუმში ჭავჭავაძის ქუჩის მონაკვეთზე – გრიბოედოვის ქუჩიდან 26 მაისის ქუჩის კვეთამდე და გრიბოედოვის ქუჩის მონაკვეთზე – გორგილაძის ქუჩიდან ჭავჭავაძის ქუჩის კვეთამდე საცდელად დაწესდა ავტოსატრანსპორტო საშუალებებისათვის ორმხრივი მოძრაობა, აღნიშნულ პერიოდში ჭავჭავაძის ქუჩის და გრიბოედოვის ქუჩის აღნიშნულმა მონაკვეთებმა უზრუნველყვეს ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ნაკადების გატარება, რის საფუძველზეც მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ცვლილებები შესულიყო სამართლებრივ აქტში“ – წერს ბათუმის მერია საკრებულოს.
ამავე თემაზე:
19 ივნისის სხდომაზე საკრებულო კიდევ ერთ ანალოგიურ საკითხს განიხილავს. ბათუმის მერიის გადაწყვეტილებით ანგისის ქუჩის I შესახვევში ავტომანქანების ცალმხრივი მოძრაობა დაწესდება – გრიგოლ ლორთქიფანიძის ქუჩიდან ანგისის ქუჩამდე:
უკრაინის გენერალური შტაბის ცნობით, 14 ივნისის ღამეს უკრაინულმა დრონებმა რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ორ ობიექტზე მიიტანეს იერიში.
კერძოდ, უკრაინამ დრონებით თავდასხმა განახორციელა რუსეთში, სამარის რეგიონში მდებარე ასაფეთქებელი ნივთიერებების წარმოების საწარმოზე, სადაც აფეთქებები და ხანძარი დაფიქსირდა.
უკრაინული დრონების თავდასხმის შედეგად ხანძარი გაჩნდა სტავროპოლში მდებარე ქარხანაშიც, რომელიც ასაფეთქებელი ნივთიერებების, საბრძოლო მასალის და სარაკეტო საწვავის კომპონენტების ერთ-ერთი მთავარი მწარმოებელია. უკრაინის გენერალური შტაბის ცნობით, რომ ეს საწარმო უკრაინის წინააღმდეგ შეიარაღებული აგრესიის უზრუნველყოფაში მონაწილეობს.
ასევე, 14 ივნისის ღამეს უკრაინული დრონები თავს დაესხნენ რუსეთის ერთ-ერთ უდიდეს ქიმიურ ქარხანას – „ნევინომიისკის აზოტს“ სტავროპოლში. სოციალურ ქსელებში ვრცელდება ქარხნის ტერიტორიაზე აფეთქების ამსახველი ვიდეოკადრები.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ხელვაჩაურში 32 წლის ბესო ბოლქვაძის მკვლელობის საქმეზე წარსულში ნასამართლევი ორი პირი: 1989 წელს დაბადებული გ.ბ და 1993 წელს დაბადებული თ.შ. დააკავეს.
პოლიციის ცნობით, გ.ბ.- ს ბრალად ედება განზრახ მკვლელობა და ცეცხლსასროლი იარაღის, ასევე, საბრძოლო მასალის უკანონო შეძენა-შენახვა- ტარება, ხოლო თ.შ. მძიმე დანაშაულის შეუტყობინებლობისთვისაა დაკავებული.
„გამოძიებით დადგინდა, რომ გ.ბ.- მ მიმდინარე წლის 4 ივნისს, ღამის საათებში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, წარსულში არსებული უთანხმოების ნიადაგზე, ნაცნობი, 1992 წელს დაბადებული ბ.ბ. ცეცხლსასროლი იარაღიდან რამდენიმე გასროლით მისსავე ავტომობილში მოკლა, დანაშაულის დაფარვის მიზნით მანქანა მდინარეში ჩააგორა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა.
გამოძიებით, ასევე,დადგინდა, რომ გ.ბ.- ს მიერ ჩადენილი დანაშაულის შესახებ, ცნობილი იყო მისი მეგობრისთვის – თ.შ.-სთვის, თუმცა მან მომხდარის თაობაზე პოლიციას არ შეატყობინა“ – იუწყება შსს.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 108-ე, 236-ე და 376-ე მუხლებით მიმდინარეობს.
დანაშაულები 15 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
მიმდინარე წლის პირველ ხუთ თვეში საქართველოში 4,6 მილიარდი აშშ დოლარით მეტი პროდუქციაა შემოტანილი, ვიდრე გატანილი.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის [საქსტატის] მონაცემებით, 2025 წლის იანვარ-მაისში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ [არადეკლარირებული ვაჭრობის გარეშე] 9,79 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 13.3 პროცენტით მეტია.
აქედან, ექსპორტი 2,59 მილიარდი აშშ დოლარი იყო [გაიზარდა 14.6 პროცენტით], ხოლო იმპორტი – 7,19 მილიარდი აშშ დოლარი [გაიზარდა 12.8 პროცენტით].
უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2025 წლის იანვარ-მაისში 4,6 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც მთლიანი საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 47 პროცენტია.
ექსპორტ-იმპორტის, საგარეო სავაჭრო ბრუნვისა და სალდოს მდგომარეობას 2025 წლის იანვარ-მაისში [მილიონი აშშ დოლარი]:
წყარო: საქსტატი
საქსტატის ინფორმაციით, საქართველოს საგარეო ვაჭრობის დეტალური მონაცემები [ქვეყნები, საქონლის დასახელება და სხვა] გამოქვეყნდება 2025 წლის 19 ივნისს.
რაც შეეხება 2025 წლის პირველ ოთხ თვეს [იანვარი-აპრილი] – ყველაზე მეტი ადგილობრივი პროდუქცია საქართველოდან რუსეთში გავიდა, მეორე ადგილზე იყო თურქეთი, მესამეზე კი – ჩინეთი.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 14 ივნისის 21 საათიდან 15 ივნისის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, პერიოდულად – ზოგან ძლიერი წვიმა.
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში, შესაძლოა ქარის გაძლიერება – 20 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში და მთიან რაიონებში:
დღისით: 18 – 23 გრადუსი სითბო
ღამით: 12 – 17 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 10 – 15 გრადუსი სითბო
ღამით: 5 – 10 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა – 3-4 ბალი; ზღვის წყლის ტემპერატურა +22 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 16 და 17 ივნისს აჭარაში მოსალოდნელია წვიმიანი ამინდი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 14 ივნისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 002 690 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 130]
ტანკი – 10 937 ერთეული [+3]
ჯავშანტექნიკა – 22 798 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 29 157 ერთეული [+52]
MLRS – 1 417 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 185 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 416 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 337 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 40 586 ერთეული [+79]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 337 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 51 928 ერთეული [+107]
სპეცტექნიკა – 3 914 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 12 ივნისამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
663 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
63 105 უპილოტო საფრენი აპარატი
611 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
23 874 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 572 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
26 088 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
36 763 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
„არავინ გაბედოთ და ჩემი შვილები მოძალადე კრიმინალებს, რადიკალებსა და ექსტრემისტებს არ შეადაროთ. მე ვარ დედა 2 და 4 წლის შვილების, რომელთა ფუნდამენტური უფლებები უხეშად დაირღვა“, – განაცხადა „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა მარიამ ლაშხმა 27 მაისს, პარლამენტის ტრიბუნიდან.
დეპუტატი ლაშხი რადიკალებად და ექსტრემისტებად მოიხსენიებს 19-20 წლის გოგოებს, რომლებმაც მას კაფეში შეახსენეს, რომ ის რუსულ ინტერესებს ემსახურება.
„თავისუფლება რეჟიმის ტყვეებს!“, „არა რუსულ რეჟიმს!“, „არა რუსეთის მონებს!“ – ამ შეძახილების გამო „ოცნების“ დეპუტატმა ორ ახალგაზრდა ქალს – თათია აფრიამაშვილსა და ლიკა ლორთქიფანიძეს უჩივლა და პატიმრობაში გაუშვა.
მარიამ ლაშხმა მიიჩნია, რომ ამ შეძახილებით შეილახა მისი მცირეწლოვანი შვილების უფლებები, რომლებიც ამ ინციდენტის თვითმხილველები იყვნენ, მაგრამ მისსავე ხელშეწყობილმა, „ქართული ოცნების“ სისტემამ არ დაინდო სხვისი შვილები. ორი მცირეწლოვანი ბავშვის დედა მაგდა მამუკაშვილი ლაშხის შეურაცხყოფის მიზეზით სასამართლომ 4 ათასი ლარით დააჯარიმა.
ლიკა ლორთქიფანიძე და თათია აფრიამაშვილი სასამართლო პროცესზე
„ოცნების“ პარლამენტის კიდევ ერთი წევრის, თეა წულუკიანის შეურაცხყოფისთვის 10-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა სასამართლომ ახალგაზრდა ქალს, ალბი კორძაიას. იმავე მოტივით 7-დღიან პატიმრობაში გაუშვეს ბექა პაპაშვილიც, რადგან მათ პროტესტი გამოხატეს წულუკიანის სახლთან, იმის გამო, რომ წულუკიანმა ეროვნულ გმირს, გიორგი ანწუხელიძეს „უაზროდ განწირული“ უწოდა.
„ოცნების“ ხელისუფლებას ციხეებში ჰყავს გამოკეტილი 60-ზე მეტი სინდისის პატიმარი, საპროტესტო აქციების მონაწილეები, რომელთა მიმართაც ბრალდებები სუსტი და ხშირ შემთხვევაში დაუსაბუთებელია, თუმცა „ოცნების“ სასამართლო მათ სისხლის სამართლის მუხლით ასამართლებს. სინდისის პატიმრებს შორის არიან სტუდენტები, მათ შორისა მათე დევიძეც, რომელსაც 21 წელი ტყვეობაში შეუსრულდა და რომელსაც 12 ივნისს 4.6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.
მათე დევიძეს 21 წელი ციხეში შეუსრულდა. „მივდივარ სინათლის საძიებლად უსასრულო წყვდიადში“ – ამ სიტყვებით დაემშვიდობა მათე სასამართლო დარბაზში მოსულ ოჯახის წევრებსა და მეგობრებს.
„მათი შვილები შვილები არიან და ჩვენი შვილები შვილები არ არიან?
ექვსი თვეა პროტესტის მონაწილე, დაპატიმრებული სტუდენტი შვილის, ზვიად ცეცხლაძის უფლებების დასაცავად იბრძვის ნარგიზ დავითაძე – დედა, რომელსაც „ოცნების“ მხარდამჭერმა 9 აპრილს აქციაზე მიაძახა– „შენი ნაძირალა შვილი“.
„ჩემი შვილი ნაძირალა არ არის! სტუდენტია, სწავლა უყვარს, სამშობლო უყვარს და მის დასაცავად იბრძვის. დღეს ჩემი შვილი გამოცდებს უნდა აბარებდეს, აუდიტორიაში უნდა იჯდეს, მაგრამ 8 კვადრატშია გამოკეტილი. როგორ შეიძლება ზვიადს ნაძირალა უწოდო ან იმ სხვა ბიჭებს, რომლებიც არასდროს ყოფილან ნასამართლევი. ეს არის ძალიან დიდი უსამართლობა.
მარიამ ლაშხმა მისი შვილები გამოიყენა იმისთვის, რომ სხვისი შვილები გამოეკეტა. მაშინ, როცა სახელმწიფო უნდა გიცავდეს და სახელმწიფოს იმედი უნდა გვქონდეს, ვერავინ გვიცავს. ძალიან გულგატეხილი და შეურაცხყოფილი ვარ“, – ამბობს ნარგიზ დავითაძე, 20 წლის ზვიად ცეცხლაძის დედა.
ნარგიზ დავითაძე ექვსი თვეა დადის და უყვება ყველას, როგორ უსამართლოდ ექცევა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება მის შვილს და სხვა სინდისის პატიმრებს.
„ხომ იცის კობახიძემ, როგორია ზვიადი, მისი სტუდენტი იყო, ან მას როგორ სძინავს ღამე ან მის დედას. გაოგნებული ვარ, ეს დეპუტატებიც ხომ არიან დედები? თანამდებობის პირები როგორც თავიანთ შვილებს იცავენ, ისე უნდა დაიცვან სხვისი შვილებიც უსამართლობისგან. ზოგჯერ ვზივარ და ვტირი, როგორ შეიძლება ასე გაწირო 19-20 წლის ბიჭები.
მათი შვილები წამოძახილმა შეაწუხა და ჩვენს შვილებს რომ 7 თვეა მზე ენატრებათ და მიწაზე ფეხის დადგმა, ეს რომელ სტანდარტს მივაკეროთ? თუ სამართალია, იყოს ორივესთვის, ეს უსამართლობა ბუმერანგივით დაუბრუნდებათ, აუცილებლად“, – ამბობს ნარგიზ დავითაძე „ბათუმელებთან“.
ზვიად ცეცხლაძის დედა ნარგიზ დავითაძე. ირაკლი მიმინოშვილის დედა სასამართლო პროცესზე.
მისი თქმით, „ქართულმა ოცნებამ“ ყველა კანონი საკუთარ თავზე მოირგო.
„მათ ფული აქვთ, შვილებიც კომფორტში ჰყავთ, განათლებას ევროპაში აძლევენ, ჩემი შვილი კი, რომელსაც ასე უყვარს განათლება, 4 კედელში გამომიკეტეს.
ადამიანებს სიღარიბის შიში აჩუმებთ ხოლმე. ეგუებიან უსამართლობას, თუნდაც იმიტომ, რომ სამსახური არ დაკარგონ. მაგრამ მე სამსახურიც დავკარგე, შვილიც ციხეში მყავს, 17 ჯარიმაც მაქვს 5-ათასლარიანი, მაგრამ როცა შვილები და ქვეყანა გვაქვს გადასარჩენი, ყველა ერთად უნდა დავდგეთ.
ცოტა მოგვშივდეს, ცოტა დისკომფორტი შევიქმნათ და უსამართლობას არ მივცეთ ადგილი. „ომი გინდა?“, „ჯარიმები?“ – ამით აშინებენ ხალხს. განა ომი არ არის ის, რაც ახლა გვჭირს. მე ომში ვარ. ყველანაირად გვანადგურებენ, მაგრამ სანამ ვარ, ბოლომდე ვიბრძოლებ“, – გვეუბნება ნარგიზ დავითაძე.
„დედებს დაუბრუნეთ შვილები“ – აქცია თბილისში
„ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნები უკვე ყველას ემუქრებიან მათი გინებისთვისაც. სასამართლოში უჩივიან ჟურნალისტებს, აქტივისტებს, უფლებადამცველებს ფეისბუქზე შეურაცხყოფისთვის“. ზოგს აპატიმრებენ, ზოგს – ჯარიმებით სჯიან.
„ოცნების“ წარმომადგენლები ამბობენ, რომ კრიტიკული კომენტარები მათ „შვილებს სტრესავს“, ამის ფონზე კი შვილების უსაფრთხოებით ემუქრებიან ოპოზიციის ერთ-ერთ ლიდერს, თინა ბოკუჩავას.
„ჩემი ქმარი 8 საათის განმავლობაში გატაცებული ჰყავდათ. უსახელებდნენ ჩვენი 10 წლის შვილის სკოლის და ორ-წლინახევრის ტყუპების ბაღის ადგილმდებარეობას. ემუქრებოდნენ კონკრეტულად ბავშვების უსაფრთხოებით“, – განაცხადა თინა ბოკუჩავამ 9 ივნისს.
მისი თქმით, „ქართული ოცნება“ ამ ფორმით მისი, როგორც ოპოზიციური პარტიის ლიდერის დაშინებას ცდილობს.
სინდისის პატიმარი, ანდრო ჭიჭინაძე შვილთან ერთად/სინდისის პატიმრის, ინსაფ ალიევის მცირეწლოვანი შვილი მამის სასამართლო პროცესზე.
„ქართულ ოცნებას“ არც მაშინ გახსენებია სხვისი შვილების უფლებები, როცა ოპოზიციური პარტიების ლიდერების საცხოვრებელ სახლებთან, ჯერ კიდევ 2024 წლის არჩევნების წინ, სისხლიანი ბანერები გააკრა.
„ჩემი სადარბაზოს წინ ყველა არჩევნებზე სისხლიანი ბანერებია გამოფენილი, რომელსაც ჩემი პატარა შვილები უყურებენ ყოველდღე“, – თქვა ოპოზიციის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ზურა გირჩი ჯაფარიძემ დაკავებამდე. ჯაფარიძე მხოლოდ იმიტომ ჩასვეს ციხეში, რომ წულუკიანის ე.წ. კომისიაზე არ გამოცხადდა.
როგორც ჩანს, „ქართულ ოცნებას“ არც სინდისის პატიმრების: ინსაფ ალიევის ერთ წლამდე შვილზე უფიქრია, არც ანდრო ჭიჭინაძის სამი წლის შვილზე, რომლებიც დედებს სასამართლო სხდომებზე დაჰყავთ, პატიმარმა მამებმა ასე მაინც რომ მოჰკრან თვალი საკუთარ შვილებს.
„ოცნების“ მთავრობას არც ოპოზიციის კიდევ ერთი ლიდერის, ნიკა მელიას მცირეწლოვანი შვილის უფლება გახსენებია, რომელიც მამის დაკავებას ტელევიზორში უყურებდა.
„ბავშვი შემეცოდა ძალიან, სანდრო. ხვალ უნდა დაეჭირათ და დღეს რატომ დაიჭირესო“, – თქვა ნიკა მელიას მამამ, ანზორ მელიამ ჟურნალისტებთან, ნიკა მელიას დაკავების შემდეგ. ნიკა მელიაც წულუკიანის კომისიაზე გამოუცხადებლობის გამო დააკავეს.
„ოცნებას“ არც მაშინ უფიქრია ბავშვებზე, როცა აქტივისტ ორსულ ქალთან დილის რვა საათზე, მოტყუებით შევიდა პოლიცია სახლის გასაჩხრეკად.
29 აპრილს 6 თვის ფეხმძიმე მარიამ ბაჯელიძესთან, რომელიც სახლში 7 წლის შვილთან ერთად იმყოფებოდა, ძალოვანი უწყების წარმომადგენლები დილის ცხრის წუთებზე სახლში მივიდნენ და ჩხრეკა დაიწყეს.
არც მაშინ, როცა ასევე დილაუთენია შეიჭრა პოლიცია ნანუკა ჟორჟოლიანის სახლში, სადაც ასევე არასრულწლოვანი იმყოფებოდა.
„ოცნების“ დეპუტატები იმაზეც კი აღშფოთდნენ, როცა სახალხო დამცველმა, ლევან იოსელიანმა საპარლამენტო ანგარიშის წარდგენისას თქვა, რომ პოლიციამ სცემა საპროტესტო აქციაზე ხალხს, მათ შორის ბავშვებსა და ახალგაზრდებს.
თეა წულუკიანმა ომბუდსმენს უსაყვედურა, რომ ის „ოცნების“ დეპუტატებსა და მათ შვილებს არ იცავს.
„მე არ მაქვს პირადად იმის მოლოდინი, რომ თქვენ მე დამიცავთ. ქალ დეპუტატებზე და მათზე თავდასხმაზე რატომ არ ისაუბრეთ? ბავშვებზე რომ ისაუბრეთ, მარიამ ლაშხის შვილებზე რატომ არაფერი თქვით?“ – უთხრა მან ლევან იოსელიანს, რომელსაც წულუკიანისთვის იმის შეხსენებაც კი მოუწია, რომ სახალხო დამცველის მანდატი ითვალისწინებს არა ხელისუფლების წარმომადგენლების დაცვას, არამედ იმ მოქალაქეების, რომლებიც დაჩაგრა სახელმწიფო სისტემამ.
„ქართულ ოცნებას“ თავისი შვილებისთვის არაფერი ენანება. მაგალითად, „ოცნების“ ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა შვილი, რომელიც საუკეთესო ამერიკულ უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, სასწავლებლად სამთავრობო თვითმფრინავით წაიყვანა.
ღარიბაშვილმა შვილი სამთავრობო თვითმფრინავით წაიყვანა სასწავლებლად.
„მე არ ვარ ჩვეულებრივი ტურისტი“ – ასე ეუბნებოდა „ოცნების“ ყოფილი დეპუტატის, რუსული კანონის მხარდამჭერი ბექა ოდიშარიას 22 წლის შვილი ჰამბურგის პოლიციას 2024 წლის ოქტომბერში, როცა ის ქუჩაში გააჩერეს. აქვე იყო „ოცნების“ კიდევ ერთი დეპუტატის, რუსული კანონის მხარდამჭერი ვასილ ჩიგოგიძის შვილიც. დეპუტატების შვილები ფეხბურთის საყურებლად იმყოფებოდნენ გერმანიაში.
როგორია „ჩვეულებრივი“ ბავშვების ცხოვრება ქვეყანაში, რომელსაც 13 წელია ბიძინა ივანიშვილი და მისი პარტია მართავს?
„მე და ჩემი მეუღლე ქეთი, ხშირად გავდივართ აქციებზე, რადგან ამ ბოლო დროს ყველა ჩვენმა მიზანმა თითქოს რუსთაველზე მოიყარა თავი. რისთვისაც აქამდე გვიბრძოლია, იქ ყველა ბრძოლა შეერთდა“, – ამბობს დათო სიმონია, გრაფიკული დიზაინერი, რომელიც შვილების მომავლის დაცვის გამო 5 ათასი ლარით დააჯარიმეს.
„ვინც დამაჯარიმა, ალბათ არ იცის, რომ ორსული ცოლი და მცირეწლოვანი ბავშვი მყავს. მაგრამ ხომ ზეიმობენ „ოჯახის სიწმინდის დღეს“? ხომ ამბობენ, რომ „დედა წმინდაა“, ხომ ამბობენ, რომ ოჯახზე ზრუნვის პოლიტიკა აქვთ?! მაშინ რატომ არ არიან უფრო ახლოს ხალხთან?!
პირიქით, აჯარიმებენ და აღარიბებენ ოჯახებს, რადგან იციან, რომ სიღარიბე დიქტატურის საუკეთესო მოკავშირეა, რომ ღარიბ ადამიანს აღარ შეუძლია თავისი უფლებებისთვის ბრძოლა, რადგან ხელ-ფეხი შეკრული აქვს.
როგორც ჩანს, ეს გეგმა აქვთ, რომ ჩემნაირი ადამიანები შებოჭონ, გაანეიტრალონ ფინანსური წნეხით, მერე პარალელურად იძახონ, რომ ოჯახებზე ზრუნავენ. მაგრამ პატარა ქვეყანა ვართ და ბევრმა გაიგო მათი ფარისევლობა.
მათი მომხრეებიც კი შეცბუნდნენ, როცა გაიგეს, რომ პატარა ბავშვების მამა დამაჯარიმეს. რიტორიკა, რასაც გვაჩრიან ცხვირ-პირში, არის სიყალბე და არაფერი ზრუნვასთან, მოქალაქეების კეთილდღეობასთან, ოჯახების გაძლიერებასთან და ბავშვების ზრუნვასთან საერთო არ აქვს“, – ამბობს დათო სიმონია.
დათო სიმონია
მისი აზრით, ვისაც შვილები ჰყავს, ყველა ხვდება, რომ გარემო, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ შექმნა, ნეგატიურად აისახება ბავშვებზეც.
„დაძაბული და აგრესიულები გახდნენ.
არაფერს ვამბობ გიორგი ოკმელაშვილის შვილზე, რომელსაც აქციაზე ვხედავ ხოლმე. ვერ გაიგო, სად წაიყვანეს მამა და როგორ გაქრა მისი ცხოვრებიდან.
ეს დაუცველობა და დაძაბულობა იგრძნობა ყველგან – ქუჩაში თუ სკვერში.
ახალ სიცოცხლეს აშენებდე იქ, სადაც დასასრული ბავშვებს ხან შადრევნებში ელოდება, ხან – პარკებში, ხან – ორმოებში, ადვილი არაა. მე და ქეთი ერთმანეთს გამოვტყდომივართ, რომ პარკში როცა გაგვყავს ბავშვი სათამაშოდ, ორივენი უცნაურად დაძაბული ვართ, როცა, მაგალითად, სინათლის ბოძს ეხება ბავშვი ან საკანალიზაციო ჭას უახლოვდება, რადგან გვახსოვს, რამდენი ბავშვი შეეწირა მიუხედავ ინფრასტრუქტურას.
უნდობლობა გვაქვს იმ გარემოს მიმართ, სადაც ბავშვებს ვზრდით. მინიმუმ იმას მაინც გვინდა მივაღწიოთ, რომ ჩვენი შვილები კორუფციით დაუნაღმავ პარკებსა და სივრცეებში გავასეირნოთ.
ყველა ადგილისთვის და ნაწილისთვის გვინდა ვიბრძოლოთ. „ნამახვან ჰესის“ პროტესტის გამოც, ამიტომ ჩავედი ტვიშში, ამიტომ დავრგეთ მაკა სულაძის ეზოში ვაზი ჯიუტად, იმის ნიშნად, რომ არ მოკვდება ეს ადგილი, აყვავდება და ვენახიც გაიზრდება.
თუმცა მომავლის ეს გაურკვევლობის შეგრძნება, რომელიც არა მხოლოდ მშობლებს, ნებისმიერ ადამიანს გვაქვს უკვე ამ ქვეყანაში, ჩვენი მენტალური ჯანმრთელობის მტერია.
ბაღსაც კი როცა ვარჩევთ ჩვენი შვილისთვის, იმდენად დიდი უნდობლობა გვაქვს სახელმწიფო სისტემების მიმართ, ვფიქრობთ, იქ რომ რამე მოხდეს და სასამართლო დაგვჭირდეს, რა უნდა ვქნათ? ასეთი სერვისებიც კი არ გვიმაგრებს ზურგს, როგორც მშობელს და როგორც მოქალაქეს. პოლიციის სტანდარტები ისე დაწიეს, ახლა საკუთარი თავებიღა შეგვრჩა მხოლოდ იმედად“, – გვეუბნება დათო სიმონია.
მისი აზრით, ხალხს და „ქართულ ოცნებას“ იმდენად განსხვავებული ინტერესები აქვთ ამ ქვეყნის მიმართ, რომ ეს სეგრეგაციაც თითქოს ბუნებრივად ხდება.
„დასასვენებლადაც კი სხვა ქვეყნებში დადიან და დაჰყავთ შვილები. საერთოდ, სხვა ქვეყნებში უნდათ რომ იცხოვრონ. ქართული მიწა, ეს რესურსები მათთვის ბიზნესაქტივია, რომელიც უნდათ გამოიყენონ. მე მგონი, ასე არ უყურებს ეს ხალხი საქართველოს, რომ „ჩვენი ქვეყანაა“, რომ აქ შექმნილი გარემო, ეკოლოგია შვილებს უნდა გადავაბაროთ.
ჩვენ იმდენად განსხვავებული ინტერესები გვაქვს და იმდენად განსხვავებული ადამიანები ვართ, უნებურად გვმიჯნავენ. სინამდვილეში, ჩვენ თუ კონტექსტს გადავხედავთ, შეურაცხყოფა, გინება და ასეთი არაჯანსაღი ფორმები, რომელიც არც მე მომწონს, მათი დამკვიდრებულია. ამიტომ იმ სტუდენტების უფრო მესმის, თურმე ლაშხის შვილები ცუდ მდგომარეობაში რომ ჩააყენეს, რადგან ის გარემო, რაშიც ამ მცირეწლოვან ბავშვებს მოუწიათ აღმოჩენა, არის მათი დედის – ლაშხის და მისი თანაგუნდელების შექმნილი.
თუ ვინმეს გინება აწუხებდა, მაშინ უნდა ჰქონოდათ რეაქცია, როცა პარლამენტარები აგინებდნენ მოქალაქეებს და ამკვიდრებდნენ ასეთ სტანდარტს. თუ ბავშვების ბედი მართლა გვაწუხებს, მათზე ზრუნვა კაფეში კი არ უნდა წყდებოდეს, არამედ იმ გარემოდან, სადაც ვცხოვრობთ და სადაც ჩვენი შვილები ჩვენდა უნებურად აღმოჩნდებიან.
არც ერთი ბავშვი არ იმსახურებს იმის ყურებას, თუ როგორ უყვირიან მის მშობელს. ასეთ გარემოში არავის შვილი არ იქნება დაცული და უსაფრთხოდ, ეს არის ყველაზე შემაშფოთებელი ჩემთვის“, – გვითხრა დათო სიმონიამ.
„სოფლები დღითიდღე იცლება, ცარიელდება მერხები“
„ის, ვინც უნდა იცავდეს ჩვენი შვილების უფლებებსა და უსაფრთხოებას, გვამუნათებს, რომ მათი შვილების გვერდით არც კი მოვიხსენიოთ. სწორედ ეს უთანასწორობა არ უნდოდათ ამ „რადიკალებს“.
ჩვენთვის უნდათ რუსული სინამდვილე, სიღარიბე, რომ ვიყოთ სოციალური დახმარების ხარჯზე, საარჩევნოდ გადმოგდებული კარტოფილის შემყურენი და თვითონ იყვნენ ძვირფას სკოლებში, კარგ ქვეყნებში იარონ, ისეირნონ და თურმე არც უნდა ვახსენოთ ჩვენი შვილები მათთან, რომლებიც რუსული მომავლისთვის ემეტებათ.
თვითონ საყიდლებზეც კი ევროპაში უნდა იარონ“, – ამბობს სოფო გოგოხია, ეროვნული ჯილდოს მფლობელი პედაგოგი.
მისი შეფასებით, ეს მიზანმიმართული პოლიტიკა „იმ ყველაფრის დაგვირგვინებაა, რისთვისაც მოვიდა „ოცნება“ ხელისუფლებაში“.
„ლაშხიც რუსულ საქმეს აკეთებს, ეს მისი დავალებაა, მაგრამ მათ პროპაგანდას არ უნდა წამოეგონ სხვა ადამიანები. ახლა მაინც დაინახონ, ვის უნდა ჩვენი შვილების მონობა, რომ ვერასდროს ამოისუნთქონ, რომ მონური მენტალიტეტით იცხოვრონ.
ჩვენს სამყაროში, სადაც ჩრდილოეთ კორეა არსებობს, ყოველთვის არის იმის საშიშროება, რომ შეიძლება ჩვენც დავემსგავსოთ ასეთ ქვეყანას, ამიტომ ძალიან ფრთხილად უნდა ვიყოთ. ბევრი ადამიანი უნდა აცნობიერებდეს იმას, რომ „დღეს მე არ მეხება“, „მოდი, ჩუმად ვიქნები“, „სხვა გამოვიდეს“, „სხვისი საქმეა“, – ასე არ არის.
ყველას შეეხება ერთ დღეს, ყველას შვილს შეეხება, ყველას შვილიშვილს, ყველას მოსწავლეს, ყველას ნათესავს მიადგება ერთხელ ზიანი და მერე გვიანი რომ არ იყოს ხმის ამოღება და ხმის ამომღებიც რომ არ დარჩეს ისედაც დაცარიელებულ ქვეყანაში, სადაც ერთი ოჯახის წევრი მინიმუმ ყველა ბავშვს ენატრება, მანამ უნდა ვიმოქმედოთ.
ეს მაინც როგორ არ აბრაზებს ადამიანებს, რომ ვიღაც ლაშხი ამბობდეს, „რადიკალების“ გვერდით ჩემი შვილები არ ახსენონო. საერთოდ როგორ შეიძლება ასეთი რამე ხმამაღლა თქვას ადამიანმა. ამდენს რომ ბედავს, ესე იგი, საკუთარი ბოსტანი ჰგონია ეს ქვეყანა.
დედაზე გვესაუბრებიან, როცა სილის გაწვნის გამო ქალს ასამართლებენ. აქეთ ახალგაზრდებს ურტყამენ წიხლებს, ათრევენ ქალებს, გოგოებს, ბავშვებს და პარალელურად, ამბობენ, რომ უწმაწური სიტყვები უნდა აიკრძალოს.
აბსურდის მწერალს შეშურდებოდა ის, რაშიც გვაცხოვრებენ“, – ამბობს სოფო გოგოხია.
სოფო გოგოხია
მისი თქმით, ქვეყანა, სადაც სოფლები დღითიდღე იცლება და ცარიელდება მერხები, „ხელისუფლებად“ წოდებული პარტია ბავშვების დახარისხებას ცდილობს.
სახალხო დამცველის ანგარიშის თანახმად, 2024 წელს მოსწავლის სტატუსი 10 800 ბავშვს შეუჩერდა. უცხოეთში წავიდა 3 900 მოსწავლე.
„წელს, მაგალითად, პირველკლასელების მიღების მხრივ ძალიან კრიზისული ვითარებაა. სოფლის სკოლებში ძალიან ცოტა ბავშვია. ბავშვებისგან დაცლილია სკოლები, სოფლები, ქუჩები, ბებია-ბაბუების ამარად დატოვებული ბავშვები ხომ თავის მძიმე შედეგებს გამოიღებს მომავალში? ნარკომანია ყვავის, იზრდება წამალდამოკიდებული ახალგაზრდების რიცხვი. ეს არ ყოფილა პრობლემა და ამ დროს, იმის მტკიცებაში უნდა ვხარჯავდეთ დროს, რომ ყველა ბავშვი თანასწორია და ყველას უფლება ერთნაირად უნდა დავიცვათ.
არც ჩვენ და არც ჩვენს შვილებს დაუმსახურებიათ ის, რომ ექიმი, წამალი და განათლება სანატრელი გვქონდეს. მათ არ დაუმსახურებიათ რუსული რეჟიმის საქართველო, მათ უნდა ჰქონდეთ თავისუფალი ქვეყანა“, – ამბობს სოფო გოგოხია.
მისი აზრით, ადამიანები, რომლებიც ცდილობენ წაართვან საკუთარ მოქალაქეებს მომავალი, „კიდეც დასანქცირდებიან, კიდეც დაისჯებიან, რადგან 21-ე საუკუნეა, არ დარჩება მათი არც ერთი განცხადება, ფოტო თუ ვიდეო შთამომავლობას გაუშიფრავი და დღესაც ჩანს და მომავალში უკეთ გამოჩნდება, ვინ არის რადიკალი და ვისი შვილისთვის ვის რა მომავალი უნდა“.
„არა მარტო ბავშვები, მათი უფლებადამცველებიც საფრთხის ქვეშ ვართ“
ბავშვთა უფლებადამცველი, არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი თამარ გაბოძე გვიყვება, რა უარესდება ბავშვების ცხოვრებაში „ქართული ოცნების“ რეპრესიული პოლიტიკით.
თამარი ამბობს, რომ რეპრესიული კანონების მიღების შემდეგ, საქართველოში არა მხოლოდ ბავშვები არიან საფრთხის ქვეშ, არამედ მათი უფლებადამცველებიც, რადგან „ოცნების“ ხელისუფლება უფლებადამცველ ორგანიზაციებს უცხო ქვეყნის აგენტებად მოიხსენიებს.
„ბოლო პერიოდში არაერთხელ გავხდი კრიტიკის სამიზნე მხოლოდ იმიტომ, რომ ბავშვების უფლებების გაუარესებასა და საფრთხეებზე ვწერდი ფეისბუქში. მაგალითად, მაისში, მსგავსი პოსტის გამოქვეყნების შემდეგ, ხუთ წუთში დამირეკა ერთ-ერთი სკოლის დირექტორმა და ბავშვებთან შეხვედრა გამიუქმა.
ვფიქრობ, ეს იყო შეთანხმებული გადაწყვეტილება, რადგან უკანასკნელ პერიოდში გართულდა ღონისძიებების ორგანიზება, რაც მანამდე პრობლემა არ ყოფილა“, – გვიტხრა თამარ გაბოძემ.
მისი თქმით, თუ მათ მსგავსი შეხვედრების შესაძლებლობა აღარ ექნებათ ბავშვებთან, მეტი ბავშვი დარჩება ინფორმაციის გარეშე.
„მნიშვნელოვანია ასწავლო ბავშვებს თავიანთი უფლებები და ასწავლო მათი პრაქტიკაში გამოყენებაც, რადგან ბევრი კვლევით არის დადასტურებული, რომ საფრთხეში მყოფი ბავშვები არიან მარტო და სწორედ ასეთ დროს უნდა იყვნენ ისინი ინფორმაციით აღჭურვილნი, რომ როგორმე არ დაექვემდებარონ ძალადობას და შემცირდეს ეს გამოწვევა“, – ამბობს თამარ გაბოძე.
თამარ გაბოძე
მისი თქმით, ბავშვები მოკლებულნი არიან შესაძლებლობებს, მარტო, დახმარების გარეშე იდავონ თავიანთი უფლებების დასაცავად.
„ამ წლების განმავლობაში ჩვენ გვქონდა ასამდე საქმე ბავშვების უფლებების დარღვევის.
ბევრი საქმე იყო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი: შშმ ბავშვის სკოლიდან გაგდების საკითხი, რომელმაც ჩვენი დახმარებით მოიგო სასამართლო და სკოლას 10 ათასი ლარი კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა; ფსიქიატრიულიდან ბავშვების ოჯახში გადაყვანის საკითხი; სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების დაცვის საკითხი და ასე შემდეგ. ყველა ეს ბავშვი იქნება კიდევ უფრო დაუცველი.
ბოლო ხუთი თვის განმავლობაში სისხლის სამართლის წესით 500-ზე მეტი ბავშვი იქნა დაზარალებულად ცნობილი. რეალურად კი გაცილებით მეტი ბავშვია ყოველდღიურად უფლებების დარღვევის და ძალადობის მსხვერპლი. იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფოს გაეძლიერებინა ბავშვები და მათი უფლებადამცველები, არაერთი რისკის ქვეშ დაგვაყენა“ – ამბობს თამარ გაბოძე.
ის საუბრობს სოციალურ უთანასწორობაზეც, რასაც არაერთი ბავშვის სიცოცხლე შეეწირა.
„შვიდი ბავშვი მხოლოდ იმიტომ დაიღუპა, რომ სახელმწიფომ გადაუჭრა დენი, გაზი და მოუწიათ სანთლის ანთება. ეს არ არის მხოლოდ ტრაგედია, ნათელი მაგალითია იმის, თუ როგორ უთანასწორო მდგომარეობაში არიან ბავშვები. მაღალჩინოსნების შვილები არასდროს ჩავარდებიან ასეთ მდგომარეობაში, რომ ელექტროენერგია გაუთიშონ, სანთელი აანთონ და ჩაიგდონ თავი საფრთხეში.
ის, რომ „ოცნების“ დეპუტატი ამბობს – „ჩემს შვილს თქვენსას ვერ შეადარებ“ – არის უდიდესი ტრაგედია. არ შეიძლება ასეთი დეპუტატი საერთოდ გააკარო ბავშვებს, ბავშვის უფლებებს, რომელიც პირდაპირ აცხადებს, რომ კი, ჩემი ბავშვის უფლება იქნება დაცული, თქვენის – არა“, – ამბობს თამარ გაბოძე.
ომბუდსმენის 2024 წლის ანგარიშის მიხედვით, გასულ წელს საქართველოში 144 გოგო და 11 ბიჭი გახდა სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი. ამავე პერიოდში, 44-მა ბავშვმა „შექმნა ოჯახი“.
„დღემდე პრობლემაა ბავშვებისთვის სათანადო სქესობრივი განათლება, რომელიც ბავშვების ძალადობისგან დაცვის ყველაზე კარგი შესაძლებლობაა.
ის, რაც სტატისტიკაში ხვდება, უბრალოდ შემთხვევითი გამოვლენაა, როცა უკვე მძიმე შედეგები დგება, სახელმწიფო კი არ იჩენს სათანადო ძალისხმევას, ხელი შეუწყოს ამგვარი შემთხვევების გამოვლენას ან პრევენციას“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი, იურისტი.
მისი თქმით, ბავშვთა უფლებრივი მდგომარეობის გამწვავება უკავშირდება ეფექტური პოლიტიკის არარსებობას და თავად მმართველი ძალის დღის წესრიგიდან ბავშვთა საკითხების გაქრობას.
„ამ ყველაფერს ემატება კიდევ ერთი პრობლემა, – ძალადობის საქმეებზე გამოძიების გაჭიანურება, რაც ბავშვებს ტოვებს დაცვის მექანიზმების მიღმა.
პრობლემად რჩება სპეციალისტების ნაკლებობა, რომლებიც ვალდებულნი არიან, დროულად ამოიცნონ ძალადობის ნიშნები და დროულად გადაამისამართონ ბავშვები სოციალურ მუშაკთან და პოლიციასთან.
პრობლემაა მოძველებული, დისკრიმინაციული კანონმდებლობა სქესობრივ დანაშაულებთან მიმართებით, რაც აზარალებს ბავშვებსაც“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.
მისი შეფასებით, ის ფონი, რომელიც „ოცნებამ“ შექმნა ქვეყანაში, ყველა სფეროზე ახდენს გავლენას: „ფარას“ რეპრესიული კანონით არასამთავრობოების გაუქმება სერიოზული დანაკლისი იქნება, რადგან სწორედ ეს ორგანიზაციები იცავდნენ ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების უფლებებს უსასყიდლოდ.
„არ მახსენდება ტრენინგი ბავშვთა უფლებებზე, ბავშვთა მიმართ ძალადობაზე, რომელიც საერთაშორისო მხარდაჭერის გარეშე ჩატარდა. შესაბამისად, ასეთი ცოდნაც შეიზღუდება.
ისეთი მნიშვნელოვანი ცენტრი, როგორიცაა, მაგალითად, „ბარნაჰუსი“, ძალადობის მსხვერპლი ბავშვებისთვის, სწორედ საერთაშორისო მხარდაჭერით შეიქმნა და ასეთი სერვისი უნდა გახსნილიყო რეგიონებშიც, მაგრამ ახლა ამასაც საფრთხე ემუქრება“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.
გოგა ხატიაშვილი
მისი თქმით, სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის გაუქმებაც, რომელიც საკმაოდ ეფექტურად იძიებდა სექსუალურ დანაშაულებთან, პირადი ცხოვრების ხელყოფასთან დაკავშირებულ შემთხვევებს, ასევე შეასუსტებს ბავშვების დაცვას მსგავსი დანაშაულისგან.
მისი თქმით, მიტაცებული სახელმწიფო ინსტიტუტებისა და უსამართლო სასამართლოს ფონზე, გაიზარდა კრიმინალური სუბკულტურისადმი მიმართვიანობაც, რაც, ასევე, „ქართული ოცნების“ პოლიტიკის დამსახურებაა.
„2024 წელს ჩატარდა კვლევა, რომელიც ეხებოდა კრიმინალური სუბკულტურის გავლენას საზოგადოებაზე და გამოკითხულთა 30% ამბობდა, რომ მოზარდებში გაიზარდა ამ სუბკულტურისადმი ნდობა. ხოლო 21%-მა თქვა, რომ მის მიმართ ჩაგვრისა და უსამართლობის მოსაგვარებლად არა პოლიციას, არამედ კრიმინალურ ავტორიტეტს მიმართა.
ეს ყველაფერი გამოწვეულია მართლმსაჯულების ორგანოების მიმართ სრული უნდობლობით“, – ამბობს გოგა ხატიაშვილი.
_______________
მთავარ ფოტოზე: „ოცნების“ პარლამენტარები – მარიამ ლაშხი და ნინო წილოსანი/21 წლის სინდისის პატიმრის, მათე დევიძის ბებია და და მას შემდეგ, რაც მათეს 4,6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.
„ნატოს შეუტიოს კი არა, ტორეცკი ვერ აუღია რუსეთს ამ დრომდე“, – მოკლე, მაგრამ მკაფიო პასუხი აქვს გადამდგარ გენერალს იმ შეხედულებაზე, რომლის მიხედვითაც რუსეთი – თუ იგი საკმარისად არ დაასუსტეს – შესაძლოა ნატოს წევრ ქვეყანასაც თავს დაესხას.
სამხედრო ანალიტიკოსის აზრით, რუსეთ-უკრაინის ომის ბედი დასავლეთის მხარდაჭერის უწყვეტობაზეა დამოკიდებული, თუმცა გადამდგარ გენერალს ეჭვი არ ეპარება, რომ დახმარების შეწყვეტის შემთხვევაშიც, უკრაინელები მაინც არ დანებდებიან და რუსეთს ევროპის ავღანეთი ექნება.
გადამდგარი გენერალი იმ ამბავს გვიყვება, როგორ ჩამოაგდეს უკრაინელებმა რუსული თვითმფრინავი ისე, რომ „მფრინავი აზრზეც არ იყო“.
„ამჯერად უკრაინელებმა F-16 გამოიყენეს შვედური თვითმფრინავ „სააბისთან“ წყვილში – ეს შორეული დაზვერვის და მიზანმიმართვის თვითმფრინავია. ამით აღმოაჩინეს რუსული გამანადგურებელი რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში 70-80 კმ-ზე, გადასცეს კოორდინატები და მიმართეს რაკეტა. F16-ს ფაქტობრივად რადარი არ ჩაურთავს. ამ დროს რუსული თვითმფრინავის პილოტმა არც კი იცოდა, რომ დამიზნებული იყო რაკეტები. ისე ჩამოაგდეს თვითმფრინავი, მფრინავი აზრზე არ იყო, რომ მის წინააღმდეგ რაკეტა მოქმედებდა. მფრინავმა კატაპულტირება შეძლო, თვითმფრინავი – დაეცა რუსეთის კონტროლირებად ტერიტორიაზე,“ – გვიყვება ვახტანგ კაპანაძე.
გადამდგარ გენერალს ერთი შეკითხვა აქვს პუტინთან: სად წავიდა ის 650 ათასი მოხალისე, რომლის შესახებ ყოველწლიურად გვიყვებოდა თავად პუტინი?
„სად არის ეს ხალხი და საფლავებშია. ეს ხალხი დაჯგუფებას კი არ აძლიერებს, არამედ ამით დანაკარგებს ავსებენ. ციხეები ფაქტობრივად დაცარიელდა რუსეთში: აქამდე თუ ნებაყოფლობით მიდიოდნენ ომში, ახლა ციხის ადმინისტრაციების გადაწყვეტილებით უშვებენ პატიმრებს ომში,“ – აღნიშნა ვახტანგ კაპანაძემ.
„ბათუმელებმა“ ვახტანგ კაპანაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ის სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორია და საქართველოს გენერალური შტაბის უფროსი ორჯერ იყო. ვახტანგ კაპანაძე ანალიტიკური ორგანიზაცია „ჯეოქეისის“ მრჩეველია.
ბატონო ვახტანგ, რა ხდება ფრონტის ხაზზე, როგორია ბოლო მონაცემები?
მნიშვნელოვანი გარდატეხა ფრონტის ხაზზე არცერთ მხარეს და არც მეორე მხარეს არაა.
სუმის ოლქშია ყველაზე აქტიური საბრძოლო მოქმედებები. ასე თუ ისე, ამ მიმართულებით წარმატება აქვთ რუსებს. ეს გარკვეული ტაქტიკური წინსვლაა დიდი დანაკარგების მიუხედავად. მიუხედავად ამისა, პოკროვსკი მაინც რჩება ძირითად მიმართულებად.
აქ რუსები ძალიან მიუახლოვდნენ ადმინისტრაციულ საზღვარს, თუმცა უკრაინელები ჯერჯერობით ახერხებენ მათ შეკავებას. ამ მიმართულებაზე სხვა მიმართულებების ხარჯზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა პლანირებადი ბომბებით დარტყმები. ხდება ყველა ცალკეული სანგრის თუ ბლინდაჟის აქტიური საჰაერო დამუშავება და მიწასთან გასწორება, თუმცა ბოლოს მაინც ქვეითების საჭიროება ჩნდება და აქ იღებენ მძიმე დანაკარგებს. ზოგადი სურათი შემდეგია – ცდილობენ შემოუარონ ჩრდილო-დასავლეთიდან პოკროვსკს, რათა თავიდან აიცილონ ქალაქში ბრძოლა. ასევე, კუპიანსკის მიმართულებაზე, მდ. ასკოლის შორ ნაპირზე ცდილობენ პლაცდარმის გაფართოებას.
რა მასშტაბისაა რუსების ეს წინსვლა?
დაახლოებით 10 კილომეტრით არიან წინ წაწეულები, ეს არის და ეს. რუსებმა მთლიანობაში 2025 წელს 1200 კვადრატული კილომეტრი დაიკავეს, რაც მნიშვნელოვანი ტერიტორიაა – ზოგადად თუ ავიღებთ, მაგრამ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ფრონტის ხაზი 2 ათასი კილომეტრია – ეს დიდი სიღრმე არ გამოდის.
რუსებს განსაკუთრებით ბოლო თვეებში აქვთ შედარებით წინსვლა, ვინაიდან გარკვეული ხარვეზი ჰქონდა ამერიკის სამხედრო მიწოდებას უკრაინაში, ასევე, უკრაინაში იმ ტემპით ვერ ხერხდება მობილიზაცია, როგორც ამას ახერხებს რუსეთი.
თუმცა საუბარია რუსეთის ტაქტიკურ წარმატებაზე და არა ოპერატიულ, ან ოპერატიულ-სტრატეგიული დონის გარღვევაზე.
ამავდროულად, რუსეთის სისტემებთან შედარებით უფრო და უფრო იზრდება დასავლური, თუნდაც წინა თაობის შეიარაღების და სისტემების უპირატესობა, რაც აქვთ უკრაინელებს. აღმოჩნდა, რომ არა მარტო საჰაერო თავდაცვისა თუ სარაკეტო სისტემებში ჩამორჩება რუსული შეიარაღება დასავლურ წინა თაობის სისტემებს, არამედ საჰაერო შესაძლებლობებშიც. ამის კარგი მაგალითია ბოლო შემთხვევა კურსკის რაიონში:
უკრაინელებმა SU-35 ჩამოაგდეს. ეს არის უახლესი, მაღალტექნოლოგიური გამანადგურებელი. რუსები ამბობდნენ, რომ მხოლოდ F-35 თუ შეებრძოლებოდა მას.
ამჯერად უკრაინელებმა F-16 გამოიყენეს შვედურ თვითმფრინავ „სააბისთან“ წყვილში – ეს შორეული დაზვერვის და მიზანმიმართვის თვითმფრინავია. ამით აღმოაჩინეს რუსული გამანადგურებელი რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში 70-80 კმ-ზე, გადასცეს კოორდინატები და მიმართეს რაკეტა. F 16-ს ფაქტობრივად რადარი არ ჩაურთავს.
ამ დროს რუსული თვითმფრინავის პილოტმა არც კი იცოდა, რომ დამიზნებული იყო რაკეტები. ისე ჩამოაგდეს თვითმფრინავი, მფრინავი აზრზე არ იყო, რომ მის წინააღმდეგ რაკეტა მოქმედებდა. ეს არ არის ახალი დასავლეთში, მაგრამ ამჯერად ქსელური-ცენტრული, ტაქტიკური მეთოდით ჩამოაგდეს უკანასკნელი მოდიფიკაციის რუსული თვითმფრინავი: მფრინავმა კატაპულტირება შეძლო, თვითმფრინავი – დაეცა რუსეთის კონტროლირებად ტერიტორიაზე.
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ამ შვედური ავაქსის ტიპის მოდიფიკაციის თვითმფრინავის ტიპის საფრენი აპარატი ა-50 რუსებს დარჩენილი ჰქონდათ მხოლოდ 7 ერთეული, აქედან 2 გაუნადგურეს უკრაინელებმა „აბლაბუდას ოპერაციის“ დროს. რაც დარჩათ, არავინ იცის, იქიდან რამდენია მოქმედი და რამდენს შეუძლია ფრენა. რუსეთს ამ თვითმფრინავების წარმოება აღარ შეუძლია.
ეს არის საბჭოთა კავშირის წარმოება, არადა, თანამედროვე საბრძოლო ველის მართვისთვის უმნიშვნელოვანესია სრული სურათის დანახვა რეალურ რეჟიმში, რისი შესაძლებლობებიც რუსეთს თანდათან ეწურებათ.
რა ხდება ყირიმში, სადაც რამდენიმე დღის წინ უკრაინელებმა ხიდი დააზიანეს? ყირიმის ოლქში ისევ ისმის აფეთქებების ხმა.
ხიდი დააზიანეს და ახლა უკვე ენგელსის აეროდრომში იწვის საავიაციო საწვავის საცავი. მეხუთე დღეა იწვის ეს საცავი. დღეს კიდევ ერთ საცავს გაუჩნდა ცეცხლი. უკრაინელებმა აქ ეშელონიც გაანადგურეს და ასი ერთეული ჯავშანტექნიკაც. როგორც გავიგე, იქ გაჩერებული სატვირთო შემადგენლობიდან ამოფრინდნენ უკრაინული დრონები.
ქერჩის ხიდზე კი, დიდი ალბათობით უკრაინელებმა „მარიშკა“ გამოიყენეს. ეს წყალქვეშა დრონია მრავალმხრივი გამოყენების. მისი სიგრძე 6 მეტრია. მისი საშუალებით გადაიტანეს 1100 კგ-მდე ასაფეთქებელი მუხტები ფარულად. როგორც ჩანს, საბრძოლო მყვინთავებმა ასაფეთქებელი მასალა ხიდის საყრდენზე დააწყვეს, მის წყალქვეშა ნაწილზე. წყლის სიღრმე სულ 10 მეტრია. შემდეგ, სავარაუდოდ, მიაწოდეს შესაბამისი ინიციირება და ააფეთქეს.
ამ აფეთქებამ ხიდის საყრდენი ვერ დაშალა – შიგნიდან უნდა აფეთქდეს, რადგან საყრდენი გათვლილია ფსკერის გამორეცხვაზე, ყინულის მოძრაობასა და წყალქვეშა დინებებზე. ასე რომ, ამ ხიდის საყრდენი საკმაოდ ძლიერია. ის მარტივად ვერ აფეთქდება, თუმცა ამ აფეთქებამ გამოიწვია პლატფორმის ზედა ნაწილის დეფორმაცია, რომლის აღდგენაც დაახლოებით სამ-ნახევარი მილიონი დოლარი, მნიშვნელოვანი თანხა დაჯდება, რომ არაფერი ვთქვათ შეფერხებულ მოძრაობაზე. ფსიქოლოგიური ფაქტორის გარდა, რუსეთს ეს დარტყმა ეკონომიკურადაც ძვირი უჯდება.
მსგავსი ოპერაციები აჩენს იმის პირობას, რომ უკრაინამ შესაძლოა უფრო დიდი მასშტაბის წარმატებას მიაღწიოს ყირიმში?
ბოლო ოპერაციით, რაც უკრაინელებმა განახორციელეს რუსეთის ტერიტორიაზე, რუსეთის ბირთვული ტრიადის მნიშვნელოვან საჰაერო კომპონენტს მიადგა სერიოზული ზარალი. ეს იყო მნიშვნელოვანი დარტყმა დასავლეთის ბირთვული შესაძლებლობების პარიტეტის საკითხთან მიმართებით, მაგალითად, რუსეთის სტრატეგიული ბომბდამშენების რაოდენობა 34 %-ით შემცირდა.
ასე რომ, რაც უნდა წერტილოვანი იყოს ეს დარტყმები, ის ძალიან მტკივნეულია რუსეთისთვის. თანაც, მოსკოვში ხდება უკვე აფეთქებები. უკრაინელებმა შექმნეს ბალისტიკური რაკეტა, ასევე დრონი „პალიანიცა“, რომელიც 1000-კმ-ზე მეტ სიღრმეში დაფრინავს. უკრაინა ავითარებს სამხედრო შესაძლებლობებს დასავლეთის აქტიური მხარდაჭერით. რუსეთის რაოდენობრივი რესურსი ქმნის დისბალანსს, რასაც უკრაინა უპირისპირებს მოწინავე ტექნიკას და ტექნოლოგიებს.
რა ჩანს რუსეთის რეაქციაში? „კიევის რეჟიმის ტერორისტულ შეტევებზე“ პასუხი უწოდა მოსკოვმა 9 ივნისს განხორციელებულ მასირებულ იერიშს უკრაინაზე.
უკრანის დარტყმა რუსეთის სამხედრო ობიექტებზე ტერორიზმია და რუსეთის მოქმედება კონვენციური? ეს არის რუსეთის ლოგიკა, რომელიც არანაირ ლოგიკაში არ ჯდება. რუსებმა გააქტიურეს დარტყმა უკრაინის მშვიდობიან მოსახლეობაზე, მაგრამ რა ვნახეთ ამით? რამე განსხვავებული ვნახეთ ინტენსივობის გაზრდის გარდა? არაფერი ახალი რუსებს არ გამოუყენებიათ: ისევ „კალიბრი“, „შაჰიდი“, „გერანი“. რუსები „გერბერას“ იყენებენ აქტიურად, რომელიც დრონის იმიტატორია – მისი გამოყენების დროს რადარის ეკრანზე გაზრდილი სილუეტი ჩნდება და რაკეტებს იყენებენ ფაქტობრივად ცრუ სამიზნეების წინააღმდეგ.
ეს არის და ეს. რუსეთმა რით დასაჯა უკრაინელები, რომ სამი მეხანძრე მოკლა, თუ იმით, რომ რომელიღაც ქალაქში ჩვილი და მოზარდები მოკლეს? ეს არის სულ რუსეთის პასუხი. მას მეტი არაფერი შეუძლია.
სამაგიეროდ, რუსეთში, როგორც პუტინი აცხადებდა, ყოველწლიურად 650 ათასამდე მოხალისე გროვდებოდა. ჩემი მონაცემებით, დღეში დაახლოებით 1000 კაცი მიდის გასაწვევ პუნქტებში. სად წავიდა ეს ხალხი? 650 ათასი გავამრავლოთ სამ წელიწადზე. ამ მონაცემებით, რუსეთს სულ მცირე 2-მილიონიანი შეიარაღებული ძალები უნდა ჰყავდეს.
სად არის ეს ხალხი და საფლავებშია. ეს ხალხი დაჯგუფებას კი არ აძლიერებს, არამედ ამით დანაკარგებს ავსებენ. ციხეები ფაქტობრივად დაცარიელდა რუსეთში: აქამდე თუ ნებაყოფლობით მიდიოდნენ ომში, ახლა ციხის ადმინისტრაციების გადაწყვეტილებით უშვებენ პატიმრებს ომში.
მედიაში გავრცელებული მონაცემებით, 2025 წელს 22 %-ით მეტ ადამიანს გაუფორმეს რუსეთში კონტრაქტი, ვიდრე გასულ წელს – პირველ კვარტალში 90 ათასი კაციო.
ეს იმიტომ, რომ როცა მოლაპარაკებები დაიწყო, ილუზია გაჩნდა, ცეცხლი შეწყდება, ომი არ მოგვიწევს და ფულს ავიღებთო.
რუსეთში მოხალისეები ადგილობრივი ალკოჰოლიკების და უსახლკაროების გარდა, ძირითადად ხდებიან ტაჯიკები, უზბეკები, ინდუსები, აფრიკიდან ჩაყვანილი ხალხი… რუსეთს ცოცხალი ძალის რაოდენობაში პრობლემა არ გააჩნია, მაგრამ პრობლემაა მათი კვალიფიკაცია: კვირა-ნახევრიანი მომზადებით უშვებენ ფრონტზე.
თქვენი გამოცდილება რას გეუბნებათ: არსებობს ცეცხლის შეწყვეტის მოლაპარაკების პირობა? ტრამპს „დიდი შეთანხმება“ ჯერ კიდევ რეალურად მიაჩნია.
ვერ გეტყვით. ირანთანაც გამოჩნდა ტრამპის შესაძლებლობები – ისრაელი არც დაეკითხა და ახლა იძახის, ამ დარტყმების შემდეგ ირანი ჩემთან მოლაპარაკებას დათანხმდებაო. ტრამპის ეს პროექტიც ჩავარდა ფაქტობრივად.
მაინც მგონია, რომ ცეცხლის შეწყვეტის საკითხი აქტუალური იქნება წლის ბოლომდე და მგონია, რომ მიღწეული იქნება ცეცხლის შეწყვეტა გარკვეული პერიოდით.
ისრაელის შეიარაღებულმა ძალებმა გამთენიისას სარაკეტო თავდასხმა განახორციელეს ირანზე, სამიზნე თეირანის ბირთვული პროგრამის შენობები გახდა. როგორ აისახება ეს რუსეთ-უკრაინის ომზე?
რუსეთს და ირანს ურთიერთდახმარების ხელშეკრულება ჰქონდათ, მაგრამ რუსეთმა დღეს განაცხადა, ჩვენ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ საკითხებში ვართ პარტნიორები და არა სამხედრო საკითხებშიო.
ეს იმას ნიშნავს, რომ ირანს ექნება მომზადებული გარკვეული პასუხი და ეს დაეტყობა ირანიდან რუსეთისთვის გაწეულ დახმარებას. ახლა ირანს თავად სჭირდება თავისი სამხედრო შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენება.
შესაბამისად, კიდევ ერთი მოკავშირე შეიძლება ჩამოსცილდეს რუსეთს.
ტრამპი პუტინს სანქციების გამკაცრებით ემუქრება, თუმცა ამ დრომდე ეს ბერკეტი არ ამოქმედებულა. თქვენი დაკვირვებით, რა გათვლით მოქმედებს ტრამპი, როცა ის ხაზს უსვამს იმას, რომ რუსეთმა იმედი გაუცრუა, მაგრამ უკრაინითაც იმედგაცრუებულია?
ფაქტია, ტრამპი ცდილობს პუტინის გათეთრებას. მას იმედი ჰქონდა, რომ რუსეთს გამოიყენებდა ირანთან მოლაპარაკებაში, მაგრამ ეს ვარიანტიც ჩაუვარდა. ტრამპს ჯერჯერობით არაფერი გამოსდის.
ხედავთ რისკს, რომ აშშ-მ დახმარება უკრაინას შეიძლება შეუწყვიტოს და გავიდეს ამ პროცესიდან?
აშშ-მ 20 ათასზე მეტი რაკეტა უკვე გადაამისამართა. აშშ-ის უკრაინის არსებულ დახმარებაშიც შეფერხებებია.
ჩემი აზრით, რაც უფრო სწრაფად გავა, თუ გასვლას აპირებს აშშ ამ პროცესებიდან და გაარკვევს დასავლეთი აშშ-ს როლს, მით უკეთესი იქნება უკრაინისთვის და ევროპისთვისაც.
ევროპა აძლიერებს სამხედრო პოტენციალს. დიდმა ბრიტანეთმა უკვე 16-ჯერ გაზარდა სამხედრო წამოება, მარტო 6 წყალქვეშა ნავის პროექტი ჩაუშვეს, გერმანიამ მშპ-ს 5 %-მდე ზრდის თავდაცვის ბიუჯეტს, რომლის ნაწილი მოხმარდება უკრაინას და უკრაინის სამხედრო პოტენციალის გაძლიერებას, ასევე სამხედრო მრეწველობის განვითარებას.
უკრაინის წარმატება დამოკიდებულია დასავლეთის მხარდაჭერის უწყვეტობაზე?
რა თქმა უნდა, ამ ომის ბედი დამოკიდებულია დასავლეთის აქტიურ მხარდაჭერაზე.
თუ არ იქნება დასავლეთის მხარდაჭერა, რუსეთს ექნება ევროპის ავღანეთი – უკრაინელები მაინც არ დანებდებიან და ისევ გააგრძელებენ ბრძოლას რუსეთის წინააღმდეგ.
თქვენი აზრით, რამდენად არსებობს საფრთხე, რომ თუ დასავლეთი უკრაინას არ დაეხმარება, რუსეთი ნატოს წევრ რომელიმე ქვეყანას თავს დაესხას?
ეს შეუძლებელია. დახედეთ რუკას და დაინახავთ: როგორ შეიძლება, რუსეთს აქვე ჰქონდეს ამხელა ბომბი უკრაინის სახით და ნატოს შეუტიოს? ნატოს შეუტიოს კი არა, ტორეცკი ვერ აუღია ამ დრომდე.
რასაც ვისმენთ ნატოზე თავდასხმის კუთხით, ეს უფრო პოლიტიკური განცხადებებია, რომ მოსახლეობა იყოს მობილიზებული: როცა თავდაცვის ხარჯები იზრდება, ეს რაღაცას აკლდება. ამისთვის უნდა იყოს მოსახლეობა მზად, თუმცა აღნიშნული არ გამორიცხავს რუსეთის მხრიდან ჰიბრიდული მეთოდების გამოყენების გააქტიურებას ნატოს სახელმწიფოების მიმართ. ეს სუსტი რგოლი, პირველ რიგში, ესტონეთი და ლატვიაა.
ამ დროს რუსეთს რის იმედი აქვს?
რუსეთს იმის იმედი აქვს, რომ უკრაინაში ხალხი გატყდება, მოლაპარაკებებს დათანხმდებიან და ეს მოლაპარაკება მისთვის სასარგებლოდ დასრულდება. სხვანაირად რუსეთი ვეღარ გამოდის ამ ომიდან. პუტინმა იცის, რომ ბრძოლის ამ მოცემულობაში შეწყვეტა მას ცუდად შემოუტრიალდება და პრობლემები ექნება შიდა პოლიტიკაში, ამიტომაც ცდილობს, რომ ომი გააგრძელოს და აიძულოს უკრაინა, ისეთი ხელშეკრულება დაიდოს, რომელსაც შიდა აუდიტორიისთვის მაინც გაასაღებს წარმატებად, თავად კი, უძლეველი გამოჩნდება.
კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო სვეტიცხოვლის ტაძრის სრულ რეაბილიტაციას გეგმავს, რისთვისაც საჭიროა პროექტირება და სხვადასხვა სამუშაოები, მათ შორის დროებითი გადახურვის მოწყობა.
სააგენტოს ინფორმაციით, 2025 წლის მარტში სვეტიცხოვლის ინტერიერში წყალმა გაჟონა. მიუხედავად იმისა, რომ „ტაძარში წყლის ჩადინების საფრთხე დროებით აღმოიფხვრა, საჭიროა გადახურვის სრული კვლევა და დაზიანებული ლორფინის გადაწყობა/ახლით ჩანაცვლება“. წინააღმდეგ შემთხვევაში „არსებობს წყლის განმეორებითი გაჟონვის საფრთხე“.
„ძეგლზე ამჟამად შექმნილი ვითარებისა და წინა წლებში ჩატარებული კვლევების გათვალისწინებით, აუცილებელია დაიწყოს სვეტიცხოვლის ტაძრის სრული, კომპლექსური რეაბილიტაცია. ამ მიზნით, პირველ ეტაპზე აუცილებელია ქართველი და უცხოელი სპეციალისტების მიერ ჩატარდეს ტაძრის ექსტერიერისა და ინტერიერის სრულყოფილი შესწავლა და საპროექტო/კვლევითი დოკუმენტაციის მომზადება“ – წერს სააგენტო.
სააგენტო „ტაძრის საპროექტო/კვლევითი დოკუმენტაციის მომზადების ხელშეწყობის მიზნით“ ამ ეტაპზე 762 ათასი ლარის ტენდერის გარეშე დახარჯვას გეგმავს. შესაბამისი განაცხადით ეროვნულმა სააგენტომ შესყიდვების სააგენტოს უკვე მიმართა.
სვეტიცხოველი / 23.03.2025
სააგენტოს განაცხადის მიხედვით 652 000 ლარი დაიხარჯება შემდეგი საქონლისა და მომსახურების შესყიდვაზე:
„ტაძრის ინტერიერის და სხვენის 3D სკანირება; კედლის მხატვრობის ფოტოფიქსაცია და 3D სკანირება; გეოლოგიური/გეოდეზიური და სტრუქტურული კვლევა; სახურავის და სხვენის თერმოგრაფიული კვლევა; სახურავის, კამარების და აგურის კედლების სტრუქტურული კვლევა; ბზარების მონიტორინგის სისტემის განახლება და ახალი სენსორების შეძენა/მოწყობა; ტაძრის სრულ პერიმეტრზე მოსაწყობი ახალი ხარაჩოს ტექნიკური დოკუმენტაციის და პროექტის მომზადება; ტაძრის დროებითი გადახურვის პროექტის მომზადება; პროექტირების ეტაპზე ინტერიერში და ექსტერიერზე დროებით განსათავსებელი ხარაჩოს მოწყობის პროექტის მომზადება; ამწე კალათის ქირავნობა განსახორციელებელი სამუშაოებისთვის“.
სააგენტო წერს, რომ აღნიშნული საქონლისა და მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვები განხორციელდება ეტაპობრივად, 2025 წლის განმავლობაში.
ცალკე 110 000 ლარი დაიხარჯება „ტაძრის გუმბათის დროებითი გადახურვის მოწყობის სამუშაოების პროექტირების ეტაპზე ინტერიერში და ექსტერიერზე დროებით განსათავსებელი ხარაჩოს მოწყობის და დაშლის სამუშაოებში“.
„საპროექტო/კვლევითი მომსახურება, საფუძვლად დაედება ტაძრის სრული სარეაბილიტაციო დოკუმენტაციის შედგენასა და მის საფუძველზე ფიზიკური სამუშაოების დაწყებას, რომლის ფარგლებშიც სხვა სამუშაოებთან ერთად მოხდება ტაძრის არსებული საბურველის [ლორფინის] მთლიანად ან ნაწილობრივ შეცვლა, ტაძრის სტრუქტურული გამაგრება, წყალამრიდი სისტემის მოწყობა და სხვა.“ – აღნიშნულია სააგენტოს განაცხადში.
„2025 წლის 22 მარტს უხვი ნალექის შედეგად სვეტიცხოვლის ტაძრის ინტერიერში, კერძოდ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დაფიქსირდა წყლის ინფილტრაცია. აღნიშნული ფაქტის გამოვლენისთანავე, სააგენტომ უზრუნველყო საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, რის შედეგადაც ჩატარდა პირველადი გადაუდებელი და მოკლევადიანი საკონსერვაციო სამუშაოები…
სააგენტომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრს აპრილის თვეში მიაწოდა დეტალური ინფორმაცია მიმდინარე წლის 22 მარტიდან ძეგლზე გამოვლენილი დაზიანებების, მისი საკონსერვაციო მდგომარეობისა და ჩატარებული გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოების თაობაზე. მხარეებს შორის გაიმართა ონლაინ შეხვედრა, სადაც მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრისა და მისი მრჩეველი ორგანოების [ICOMOS; ICCROM] მხრიდან გამოითქვა სრული მზადყოფნა მიმდინარე და სამომავლო სამუშაოებში მათი ჩართულობისა და რეკომენდაციების მოწოდების თაობაზე.
შეხვედრაზე მრჩეველთა ორგანოების მხრიდან მოწონებულ იქნა განხორციელებული პირველადი გადაუდებელი და პრევენციული საკონსერვაციო სამუშაოების მეთოდოლოგია, ასევე, ხაზი გაესვა კომპლექსური, მულტიდისციპლინური და გრძელვადიანი საკონსერვაციო სამუშაოების ჩატარების გადაუდებელ აუცილებლობას.“ – წერს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო.
სააგენტო ასევე წერს, რომ „სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი 1994 წლიდან სამთავროს მონასტერსა და ჯვრის მონასტერთან ერთად შეტანილია UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში, სახელწოდებით „მცხეთის ისტორიული ძეგლები“.
2009 წელს, მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 33-ე სესიაზე, მცხეთის ისტორიული ძეგლები გადატანილ იქნა საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა ნუსხაში, ხოლო 2016 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის მე-40 სესიის გადაწყვეტილებით, მცხეთის ისტორიული ძეგლები დაბრუნებულ იქნა მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში.
2018 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 42-ე სესიაზე მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, სახელმწიფო ვალდებულია, შეასრულოს 2018 წლის თებერვალში განხორციელებული მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის /ICOMOS/ICCROM-ის ერთობლივი რეაქტიული მონიტორინგის მისიის მიერ მცხეთის ისტორიული ძეგლების, მათ შორის სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის, საკონსერვაციო მდგომარეობის გაუმჯობესების თაობაზე მიღებული რეკომენდაციები“.
სვეტიცხოველი / უკან ფონზე ჯვრის მონასტერი / 23.03.2025
აღსანიშნავია, რომ მსოფლიო მემკვიდრეობის კიდევ ერთი ძეგლის, გელათის ტაძრის რეაბილიტაცია 2018 წელს დაიწყო, თუმცა, უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოების გამო ძეგლს სერიოზული პრობლემები შეექმნა.
„მშენებლობიდან გადმოვარდა პატარა ქვა, მომხვდა და დავეცი, ფეხი დავიზიანე,“ – ამბობს ბათუმში, არქეოლოგიურ მუზეუმთან მცხოვრები თამარ თეზუაშვილი, რომელიც ძველ იტალიურ ეზოში ცხოვრობს და ვის მეზობლადაც მრავალსართულიანი კორპუსი შენდება. თამარ თეზუაშვილის თქმით, მშენებლობის ზედამხედველმა უთხრა, რომ „მალე გაუვლის“.
ჭავჭავაძის 77-ში მდებარე იტალიურ ეზოში, ავარიულ, ბარაკული ტიპის სახლებში ამ დრომდე 18-მდე ოჯახი ცხოვრობს. იტალიურ ეზოში მცხოვრებ ადამიანებს – მათ მეზობლად დაუცველი მშენებლობის გამო – საკუთარ ეზოში გავლა აშინებთ. ისინი გვიყვებიან, ბავშვებს ვდარაჯობთ, მანქანასაც დაეცა მშენებლობიდან გადმოვარდნილი ძელიო.
მეორე მხრიდან კი, ამ ეზოს მეზობელი არქეოლოგიური მუზეუმია. წლების წინ საერთო ეზოში მცხოვრებ ადამიანებს, რომელთა იურიდიული მისამართი მელიქიშვილის #36 იყო, მისამართი შეუცვალეს არაფერი უკითხავთ და მუზეუმის ეზოსთან გააერთიანეს.
საკუთრების გამიჯვნაზე ამ დრომდე „ოცნების“ არალეგიტიმური მთავრობა მოქალაქეებს პასუხსაც კი არ სცემს. ამ ეზოშიც ინვესტორის შემოყვანა სურთ, თუმცა იმის გამო, რომ კერძო საკუთრება სახელმწიფოსგან [არქეოლოგიური მუზეუმის საკუთრება] გამიჯნული არ არის, ინვესტორთან შეთანხმება ვერ ხერხდება.
იტალიური ეზო ჭავჭავაძის ქუჩაზე
იტალიურ ეზოში მცხოვრები ადამიანები ჰყვებიან, რომ გაუსაძლისი გახდა ცხოვრება შუა ქალაქში, მუზეუმის გვერდით: ძველ სახლებში გააქტიურებული მშენებლობების პარალელურად კედლებზე ბზარებმა იმატა, რამდენიმე სახლში იატაკი ჩავარდა იმის გამო, რომ ბარაკული ტიპის სახლები ძველი და ავარიულია, აქ გაზის შეყვანაზეც უარი უთხრეს. მუზეუმის გვერდით მდებარე სახლებში ზამთარში ამ დრომდე შეშის ღუმელზე თბებიან.
„ეს ცხოვრებაა, ჩვენ რომ ვცხოვრობთ? მთავრობაში ვინც მუშაობს, 5 და 6 ბინა აქვთ, ჩვენ ერთი ბინა ვერ გავაკეთეთ,“ – ამბობს თამარ თეზუაშვილი და თან მშენებლობიდან ჩამოვარდნილი ქვის შედეგად დაზიანებულ ფეხს გვაჩვენებს. ეზოში გამოსული მეზობლები დასძენენ, ქვაც აგერაა, არ გადაგვიგდია, სამხარაულის ექსპერტიზა უნდა მოვიყვანოთო.
ვენერა პატარაია იმ ქვას გვაჩვენებს, რომელიც მის მეზობელს მოხვდა
„სულცვივა ქვები, ფიცრები, რკინები, ამას რომ ჩამოიღებენ, მერე უნდა ნახო, რა ხმაურია. მეშინია ამ მხარეს სიარულის, როდის რა იქნება, არ იცი,“ – გვითხრა ვენერა პატარაიამ.
„პატარა ბავშვები გვყავს, გვეშინია, სულ ვდარაჯობ, რამე არ ჩამოვარდეს, ხომ ხედავთ, რომ უსაფრთხოება არ არის…,“ – გვიყვება გია ლურსმანაშვილი.
„როგორ დაუშვეს ეს, თან არქეოლოგიური მუზეუმის გვერდით და მოსახლეობის შუაში? მათ რომ სჭირდებათ, ყველაფერს აკეთებენ. ჩვენ რომ გასაჭირი გვაქვს, არავინ გვეხმარება,“ – ამბობს თამარ არველაძე და იქვე გვაჩვენებს, ეზოში შემოვლითი გზით როგორ შედის, თან გვიყვება, ბათუმის უკვე ყოფილ მერს, არჩილ ჩიქოვანსაც შევხვდით, მაგრამ არც უსაფრთხოების პრობლემა მოგვარდა და მიწის გამიჯვნაშიც არცერთი სახელმწიფო უწყება არ გვეხმარებაო.
მოქალაქეების თქმით, მთავრობამ არც ის გაითვალისწინა, რომ არქეოლოგიური მუზეუმი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. ძეგლიდან 150 მეტრის რადიუსში კანონი კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ კრძალავს ისეთ მშენებლობას, რომელიც დაჩრდილავს ძეგლს.
იტალიურ ეზოში გვიყვებიან, რომ თავდაპირველად მათ მეზობლად 10, 15 და 18 სართულიანი კორპუსები უნდა აშენებულიყო, ახლა კი, 28 სართული შენდება.
იტალიური ეზოს მეზობლად კორპუსს კომპანია „ბმ ჯგუფი“ აშენებს. კომპანიაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ უსაფრთხოების ნორმები დაცულია, რაც პერიოდულად მოწმდება შესაბამისი სამსახურების მიერ. მათი თქმით, მშენებლობიდან იტალიურ ეზოში არაფერი ჩავარდნილა.
კომპანია „ბმ ჯგუფში“ განმარტეს, რომ თავდაპირველად კომპანია იტალიური ეზოს ტერიტორიაზეც აპირებდა მშენებლობას და ამ ოჯახებთან ხელშეკრულებები გაფორმდა, თუმცა საბოლოოდ არქეოლოგიურ მუზეუმთან მიწის გამიჯვნა ვერ მოხერხდა.
რაც შეეხება სართულების დამატებას – კომპანია „ბმ ჯგუფში“ გვითხრეს, რომ საცხოვრებელი კორპუსი ძველი პროექტით შენდება, რაც თავდაპირველი ვარიანტის მიხედვით, 18 სართულის აშენებას გულისხმობდა. კომპანიის წარმომადგენლის თქმით, მათ ბათუმის მერიას მიმართეს და სართულების დამატება ითხოვეს, თუმცა ჯერ უცნობია, ბათუმის მერია ამ მისამართზე რამდენი სართულის დამატებას დათანხმდება.
„როგორც იცით, ამ ობიექტს ვიდრე ჩვენ ავიღებდით, არ შესრულდა პირობა და 14 წელი გაჩერებული იყო, ტბა დადგა და ხალხი თევზაობდა უკვე… ჩვენ რომ ავიღეთ ეს ობიექტი, ბინები უკვე გაყიდული იყო, 5 ათასი კვადრატი დამრჩა მე გასაყიდი. თავის დროზე იმ პირობით ავიღეთ, რომ სართულს დაგვიმატებდნენ, თუმცა ჯერ-ჯერობით ძველი პროექტით ვაშენებთ.
გვესმის ამ ადამიანების გაღიზიანება – გაუსაძლის პირობებში ცხოვრობენ, მაგრამ მათი გაღიზიანების საფუძველი ისაა, რომ მიწის გაყოფა ვერ მოხდა, რა იყო ინტერესი, არ ვიცით“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ შპს „ბმ ჯგუფში“.
რატომ ვერ ხერხდება თანასაკუთრების გამიჯვნა სახელმწიფოსთან? – „ბათუმელებს“ ქონების მართვის სააგენტოს პრესცენტრში უთხრეს, რომ ინფორმაციას მესამე პირების შესახებ ვერ გასცემენ და თუ საჭიროდ ჩათვლიან, თავად გაავრცელებენ ინფორმაციას.
„ბათუმელები“ ბათუმის მერიასაც დაუკავშირდა – რას აკეთებს მერია ამ იტალიურ ეზოში მცხოვრები ოჯახების პრობლემების გადასაჭრელად? ბათუმის მერიისგან ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში, სტატია განახლდება.
ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მედიცინის დოქტორი ლაშა უჩავა ფეისბუქზე ეხმიანება საქართველოში მიმდინარე პოლიტიკურ მოვლენებს.
„ბათუმელები“ სრულად გთავაზობთ ლაშა უჩავას ფეისბუქზე გამოქვეყნებულ ტექსტს:
„თქვენ ექიმები ხართ, თქვენი საქმე აკეთეთ!“
არ არსებობს პროფესია, რომელიც გავალდებულებს, ჩუმად იყო, როცა უყურებ უსამართლობას. როცა მშვიდობიან ახალგაზრდებს სცემენ, როცა უსამართლოდ ასამართლებენ და ციხეში სვამენ, როცა მედიას ხმის ამოღების საშუალებას არ აძლევენ, როცა სამოქალაქო პროტესტს ახშობენ — ეს აღარ არის ჩვეულებრივი პოლიტიკური პროცესი. ეს არის ბრძოლა ადამიანობაზე, ეს არის ბრძოლა თავისუფლებაზე
როგორც ექიმს, ჩემი საქმე მხოლოდ სხეულის კი არა, ადამიანობის დაცვაც არის.
როცა სხეულებს ცემით ანგრევენ და გონებას შიშით მართავენ — ეს ჩემს საქმესაც ეხება.
როცა სისტემა არა ავადმყოფობას, არამედ თავისუფალ აზრს ებრძვის — ყველა მოქალაქემ უნდა ამოიღოს ხმა, თუნდაც თეთრი ხალათით და ეს სურვილი კი არა ვალდებულებაა
ვინც ამბობს, „ყველამ თქვენი საქმე აკეთეთ“, უნდა იცოდეს — ჩემი საქმეა დავიცვა სიცოცხლე, სამართლიანობა და თავისუფლება, ისევე, როგორც ნებისმიერი სახელმწიფოსი, რასაც კონსტიტუცია ავალდებულებს და ისევე, როგორც ნებისმიერი ადამიანის, რასაც მისი მოქალაქეობრივი ვალი ავალდებულებს.
თითქმის ყველა ფაკულტეტზე და მათ შორის მედიცინის ფაკულტეტზე ისწავლებოდა სამოქალაქო თავდაცვა, სადაც გვასწავლიდნენ საკუთარი თავის და სხვის დაცვას, რეპრესიებისგან, საფრთხეებისგან და ასე შემდეგ. დიახ, სწორედ ამიტომ არ ვარ ჩუმად და არ შეიძლება იყო ჩუმად, რადგან დღეს – ისინი, ხვალ – ჩვენ და ზეგ თქვენ იქნებით სისტემის მსხვერპლი.
არის მომენტები, როცა ექიმის პროფესია არ მთავრდება კლინიკაში, არ მთავრდება დუმილით და „ნეიტრალობით“.
„თქვენ ექიმები ხართ, თქვენი საქმე აკეთეთ!“
მიპასუხეთ, როცა ქუჩაში, ჩემი პაციენტი უსამართლოდ ცემით მიჰყავთ – ჩემი საქმე სად მთავრდება?
როცა ციხეში ხვდება ახალგაზრდა, რომელსაც გუშინ რჩევას ვაძლევდი – ჩემი საქმე ამ დროს რას მეუბნება?
როცა მჩაგვრელ ხელისუფლებას მხოლოდ სიჩუმე აძლიერებს – ექიმი უნდა გაჩუმდეს?
ვინც მართლა საკუთარი საქმის კეთებას გვისურვებთ — უნდა იცოდეთ:
სწორედ ამ საქმის ნაწილია და ზოგადად ადამიანობის ნაწილია — ადამიანის უფლებების დაცვა და სხვის ჩაგვრაზე ხმის ამოღება, მანამ, სანამ მჩაგვრელი შენთან მოვა“.
„კოალიცია ცვლილებებისთვის“ კიდევ ერთ ლიდერს, ნიკა გვარამიას პატიმრობა შეეფარდა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ მიიღო.
სასამართლო პროცესს ნიკა გვარამია არ დასწრებია, სასამართლოში მისი ადვოკატები იმყოფებოდნენ. სასამართლო პროცესის მიმდინარეობისას ნიკა გვარამია რუსთავის ციხესთან წავიდა.
ნიკა გვარამია ბრალდებულია სისხლის სამართლის კოდექსის 349-ე მუხლით, რაც საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნის შეუსრულებლობას გულისხმობს. პროკურატურა მას „ქართული ოცნების“ ერთპარტიულ პარლამენტში შექმნილი, „ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი ლიდერების საქმიანობის შემსწავლელი კომისიის სხდომაზე გამოუცხადებლობას ედავება. კომისიის თავმჯდომარე თეა წულუკიანია.
კომისიაზე გამოუცხადებლობის გამო გვარამიას აღკვეთის ღონისძიების სახით 30 000-ლარიანი გირაო ჰქონდა შეფარდებული, რომელიც მან არ გადაიხადა, რის შემდეგაც პროკურატურამ მისთვის შეფარდებული აღკვეთის ღონისძიების, 30 000-ლარიანი გირაოს პატიმრობით შეცვლა მოითხოვა, რაც მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ დააკმაყოფილა.
აღნიშნული ბრალდებით უკვე დააკავეს „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ორი ლიდერი, ზურაბ ჯაფარიძე და ნიკა მელია. ამავე ბრალდებით ასევე დაკავებულია ირაკლი ოქრუაშვილი.
„მე ვემორჩილები საქართველოს კონსტიტუციას და არა „ქართული ოცნების“ კონსტიტუციას. ამისთვის თუ პატიმრობა უნდა გადავიხადო, კი ბატონო, გადავიხდი“, – განაცხადა ნიკა გვარამიამ მისთვის პატიმრობის შეფარდებამდე ცოტა ხნით ადრე.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 13 ივნისის 21 საათიდან 14 ივნისის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, ღამით ზოგან, დღისით უმეტეს რაიონში ელვა-ჭექა და წვიმა;
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში;
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში და მთიან რაიონებში:
დღისით: 21 – 26 გრადუსი სითბო
ღამით: 15 – 20 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 18 – 23 გრადუსი სითბო
ღამით: 8 – 13 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა – 2-3 ბალი; ზღვის წყლის ტემპერატურა +22 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 15 და 16 ივნისს აჭარაში მოსალოდნელია ელვა-ჭექა და წვიმა, ზოგან შესაძლებელია ძლიერი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 13 ივნისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 001 560 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 220]
ტანკი – 10 934 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 22 791 ერთეული [+5]
საარტილერიო სისტემა – 29 105 ერთეული [+42]
MLRS – 1 416 ერთეული [+3]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 184 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 416 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 337 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 40 507 ერთეული [+72]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 337 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 51 821 ერთეული [+106]
სპეცტექნიკა – 3 914 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 12 ივნისამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
663 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
63 105 უპილოტო საფრენი აპარატი
611 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
23 874 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 572 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
26 088 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
36 763 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციების მონაწილეს, 21 წლის მათე დევიძეს 4 წლითა და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.
გადაწყვეტილება მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა მიიღო.
პროკურატურა მას ედავებოდა სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას, რაც გულისხმობს პოლიციელზე თავდასხმას მის სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით.
განაჩენის გამოცხადებას მათე დევიძე არ დასწრებია. მან მოკლე სიტყვით მიმართა დარბაზში მსხდომებსა და საზოგადოებას, შემდეგ კი დარბაზი დატოვა.
„სინათლის საძიებლად უსასრულო წყვდიადში“ – ასე გამოსძახა დარბაზში მსხდომებს მათე დევიძემ მაშინ, როცა ხელბორკილებით გაჰყავდათ.
გთავაზობთ მათე დევიძის დასკვნით სიტყვას სრულად:
„სალამი თანამებრძოლებო!
ეს სიტყვა ჩემთვის ყოველთვის ასოცირდებოდა შუა საუკუნეებთან, მაგრამ, როგორც ჩანს, დღეს არსებობს ისეთი გარემოება, რომ თანამებრძოლები უნდა ვიყოთ ერთმანეთის.
იცით ყველამ, რომ აქ მხოლოდ თქვენს სანახავად მოვდიოდი და დღეს ალბათ ბოლო დღეც იქნება. ვფიქრობ, დიდი ხანი ვეღარ გნახავთ. მეც მაქვს პატარა იმედი, მაგრამ, რაღაცა იქნება, რა …
იცით ყველამ, რომ თელავიდან ჩამოვდიოდი თბილისში აქციებზე… – ბოდიში, ვნერვიულობ, ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი დღეა დღეს – …ჩამოვდიოდი აქციებზე, რადგან თანამოაზრეებთან ერთად გამეპროტესტებინა მშვიდობიანი პროტესტით ევროკავშირის კურსიდან გადახვევა.
19 ნოემბრის გამთენიისას, ჭავჭავაძის გამზირზე როცა დაიწყო ფორმიანმა დაჯგუფებამ იმ პატარა ლამაზი სამყაროს დანგრევა, მაგ დროს ორი დღის უძილო ვიყავი. ძალიან, ძალიან დაღლილი ვიყავი და ვერ გავაცნობიერე, რა ხდებოდა.
როცა დაიწყეს ჩვენზე გადამეტებული ძალის გამოყენება, მე მოვყევი ამ შეხლა-შემოხლაში. ვეცადე გავრიდებოდი, მაგრამ ეს ვერ მოვახერხე. იცით, შემდეგ რაც მოხდა.
[რამდენიმე წუთით გაჩუმდა და ფიქრობს. მოსამართლემ შესთავაზა დაჯდომა, მაგრამ უარი უთხრა და საუბარი ფეხზე მდგომმა გააგრძელა.]
მაშინ, როცა ამდენი ჟურნალისტი და ახალგაზრდა დასისხლიანებული იყო, ვინმე პოლიციელი არის თუ არა პასუხისგებაში მიცემული?! თქვენ შეგიძლიათ გააკეთოთ შედარება ჩვენსა და მათ შორის.
ისინი არიან სისხლიან ძალაუფლებასა და ფულს ამოფარებული და ჩვენ ვართ ახალგაზრდები, რომლებიც სისხლს დავუდექით პირისპირ. ჩვენ გვწირავთ მხოლოდ იმიტომ, რომ თქვენს მბრძანებელს შეუსრულოთ ბრძანება.
მაპატიეთ, მეგობრებო, მაგრამ მე უნდა დავტოვო დარბაზი. იმიტომ, რომ არ შემიძლია ამ გადაწყვეტილების მოსმენა. მაპატიეთ, მაგრამ ვტოვებ თქვენს ბინძურ სამფლობელოს და იმედი მაქვს, თქვენ სახეს აღარასდროს ვნახავ [მიმართავს მოსამართლეს]“, – თქვა მათე დევიძემ.
„სოციალურ მედიაში გამოხატვის თავისუფლების პრაქტიკული შეზღუდვა განსაკუთრებით საგანგაშოა იმ ფონზე, როდესაც თავად „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირები, საჯარო მოსამსახურეებთან ერთად, მრავალი წელია, ჩართულნი არიან შეურაცხმყოფელ და სიძულვილის კამპანიაში ხელისუფლების კრიტიკოსებისა და მოწყვლადი ჯგუფების წინააღმდეგ.
ამასთან ერთად, ქვეყანაში დამკვიდრებული პრაქტიკით, საჯარო მოსამსახურეები უმეტესად პასუხს არ აგებენ სოციალური მედიით საარჩევნო კამპანიაში უკანონოდ ჩართვის გამო,“ – „სამართლიანი არჩევნები“ ეხმაურება „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებულ რეპრესიულ კანონს.
„სამართლიანი არჩევნები“ საგანგაშოდ მიიჩნევს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსების მიერ შსს-ში შეტანილ საჩივრებს, რომლებიც აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების წინააღმდეგაა მიმართული, მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ სოციალურ ქსელებში საჯარო პირების მიმართ კრიტიკული აზრი ამ პირებისთვის მიუღებელი ფორმით გამოთქვეს.
„მსგავსი პრაქტიკა წარმოადგენს „ქართული ოცნების“ მიერ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ გადადგმულ მორიგ სახიფათო ნაბიჯს,“ – ნათქვამია „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადებაში.
გუშინ, 11 ივნისს, ცნობილი გახდა, რომ „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებმა შსს-ში უჩივლეს 17 პირს Facebook-ზე დაწერილი პოსტების გამო.
აღნიშნული საჩივრები ეფუძნება საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში 2025 წლის 6 თებერვალს „ქართული ოცნების“ მიერ დამატებულ 173¹⁶ მუხლს, რომლის თანახმადაც, საქართველოს სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის, სახელმწიფო მოსამსახურესთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, მასზე შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და მის მიმართ სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან ან საქმიანობასთან დაკავშირებით იწვევს პირის დაჯარიმებას 1,500 ლარიდან 4,000 ლარამდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 45 დღემდე ვადით.
„სამართლიანი არჩევნები“ წერს, რომ ამ ცვლილებების მიღების შემდეგ არაერთი მოქალაქის წინააღმდეგ იქნა საჩივარი წარდგენილი, რაც მეტწილად, მათ მიერ პოლიტიკური თანამდებობის პირებთან დაკავშირებით კრიტიკული მოსაზრებების გამოხატვის (მათ შორის სოციალური მედიით) გამო ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრებას ისახავდა მიზნად.
„საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში განხორციელებული ცვლილებები და მათი პრაქტიკული იმპლემენტაცია ქმნის გამოხატვის თავისუფლების თვითნებური და კონსტიტუციის/საერთაშორისო სტანდარტების საწინააღმდეგოდ მისი შეზღუდვის რისკებს.
საქართველოს კონსტიტუციით დაცული გამოხატვის თავისუფლება წარმოადგენს დემოკრატიული საზოგადოების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობას.
გამოხატვის თავისუფლების სულისკვეთება ისეთი იდეებისა თუ შეხედულებების გავრცელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს, რომელიც, არსებითად, დაკავშირებულია საზოგადოებისათვის მნიშვნელოვან საკითხებზე შეხედულებათა მრავალფეროვნებასთან.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ დადგენილი სტანდარტის მიხედვით, გამოხატვის თავისუფლებით დაცულია კრიტიკული შეხედულებების გავრცელება.
გარდა ამისა, პოლიტიკური თანამდებობის პირებსა და საჯარო მოსამსახურეებს, საერთაშორისო სტანდარტების თანახმად, მათ მიმართ გამოთქმული კრიტიკის მიმართ თმენის გაცილებით მაღალი ვალდებულება აქვთ, ვიდრე კერძო პირებს. საზოგადოების ნაწილისთვის შესაძლოა ყოველთვის არ იყოს მისაღები ცალკეული ინდივიდების გამოხატვა, თუმცა აღნიშნული გარემოება გამოხატვას კონსტიტუციურ-სამართლებრივი დაცვის მიღმა მყოფად არ გადააქცევს,“ – ნათქვამია „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადებაში.
საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი, დააჯარიმეს 5 000 ლარით.
„აქტივისტად მოვინათლე დღეს! მე კი ვიდექი იქ, სადაც ყველა დედა უნდა მდგარიყო – სინდისის პატიმრების დედების გვერდში!“ – წერს სალომე ზურაბიშვილი ფეისბუქზე.
იგი ჯარიმის ქვითარს აზიარებს, რომელზეც აღნიშნულია, რომ სალომე ზურაბიშვილი დაჯარიმებულია 5 000 ლარით, 2025 წლის 3 მარტს რუსთაველის გამზირზე „შეკრებისა და მანიფესტაციების“ კანონის დარღვევისთვის.
საიას ინფორმაციით, სამი წლის ბავშვისთვის გაწეული არასწორი, არაკვალიფიციური სამედიცინო დახმარების შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება დაევალა სამედიცინო დაწესებულებას.
სამი წლის ბავშვისა და მისი ოჯახის ინტერესებს საიას ქუთაისის ფილიალი იცავდა.
„საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, 3 წლის პაციენტი სამედიცინო დახმარებისთვის მიიყვანეს ქუთაისში მდებარე ერთ-ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში. ბავშვს უცხო სხეული (პლასტმასის ბურთულა) ჰქონდა ყურში მოთავსებული და საჭირო იყო მისი ამოღება.
უცხო სხეულის ამოღებისას ექიმს სამედიცინო იარაღი ჩაუტყდა ყურის სასმენ მილში, რომლის ამოღებაც ვეღარ მოხერხდა. აღნიშნულის შედეგად ბავშვს განუვითარდა სახის ასიმეტრია და დაუზიანდა სასმენი მილი. ბავშვის დიაგნოზია სმენის მეორე ხარისხის დაქვეითება მარჯვენა ყურში, რის გამოც მას მინიჭებული აქვს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსი“, – წერს საია.
მათივე ინფორმაციით, მცირეწლოვანის კანონიერმა წარმომადგენელმა მიმართა „სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს“ და სასამართლოს.
„სააგენტომ გაწეული სამედიცინო დახმარების შემოწმების შედეგად დაადგინა მთელი რიგი დარღვევები. კერძოდ, გამოიკვეთა, რომ ბავშვის მიმართ არ იქნა გათვალისწინებული პედიატრიული გადაუდებელი მდგომარეობების შემთხვევაში პაციენტის საგულდაგულო გამოკვლევის/გასინჯვის მოთხოვნები, დიაგნოსტიკური ტესტების ერთდროული გამოყენების შედეგად არ იქნა შეფასებული რისკები და განხორციელებული მკურნალობა და სხვ.
პროფესიული განვითარების საბჭოს მიერ სამედიცინო დახმარების განმახორციელებელი ექიმის პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხის განხილვისას, ექიმს 6 თვით შეუჩერდა სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედება და დაევალა პროფესიული რეაბილიტაციის კურსის გავლა.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ბავშვისა და ბავშვის კანონიერი წარმომადგენლის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხე სამედიცინო დაწესებულებას მათ სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება. ხსენებული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.
სასამართლო გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ გაწეულ სამედიცინო დახმარებას შედეგად არ მოჰყვა პაციენტის გამოჯანმრთელება. მეტიც, მისი მდგომარეობა პოსტოპერაციულად გართულდა და საქმეში არსებული მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ ბავშვი დამატებით ოპერაციულ ჩარევას და ხანგრძლივ მკურნალობას საჭიროებს“, – წერს საია.
„სასამართლომ მიუთითა, რომ არასრულწლოვნის ასეთი მდგომარეობა იწვევს განგრძობად ნეგატიურ განცდებს და სტრესს, რის გამოც აშკარა იყო მორალური ზიანის ანაზღაურების წინაპირობები“.
„დღეს რასაც ივანიშვილი და მისი მსახურები აკეთებენ პროპაგანდით და რუსული ტყუილებით, ასევე განსხვავებული აზრის გამო მოქალაქეების ამგვარი დევნით, არის საზოგადოების პროვოცირება, რომ ადამიანები ერთმანეთს კიდევ უფრო დაუპირისპირდნენ. ეს განუკითხაობა და უტიფრობა პოლიტიკური ელიტის მხრიდან იმდენად გამაღიზიანებელია, რომ ადამიანებისთვის ამის გაძლება ძალიან რთულია“, – „საქართველოს საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ აღმასრულებელი დირექტორი ეკა გიგაური „ქართული ოცნების“ რეპრესიებს ეხმაურება.
ეკა გიგაური აქცენტს აკეთებს „ქართული ოცნების“ ქცევაზე, რომ მათ პროპაგანდის საშუალებით ხალხს დააჯერეს, რომ ყველაფერი, რაც მიუღებელია, სინამდვილეში მისაღებია.
„რამდენი წელია აღვივებენ შუღლს ყველა იმ პირის/ჯგუფის მიმართ, ვისაც მათგან განსახვავებული აზრი აქვთ. აჯერებენ საკუთარ მომხრეებს, რომ განსხვავებული აზრის გამო ადამიანის ცემა და ფიზიკურად განადგურება მოსულა! ამას აკეთებენ და დგანან, ხელს სხვებისკენ იშვერენ, თვითონ კი სეირს უყურებენ.
ოჯახები დაიყო, ადამიანები დააპირისპირეს ერთმანეთს და თვითონ ამ დროს ბიუჯეტს ქურდავენ და მდიდრდებიან.
საკუთარ მომხრეებს პროპაგანდით ისიც დააჯერეს, რომ პოლიციაში ქალების გაშიშვლება და გაუპატიურობით დაშინება ნორმალურია, ახალგაზრდების წამება და ცემით სიკვდილამდე მიყვანა კი მისაღები.
ეს არის ქართული საქმე?
არ ჩაყვეთ ივანიშვილს ამაში, ის წავა და თქვენი მეგობარი, მეზობელი, ოჯახის წევრი მუდმივად გეყოლებათ გვერდით! იყავით სოლიდარულები თქვენი ახლობლების მიმართ, ვისაც უსამართლოდ დევნიან და ციხეში უშვებენ! საქართველომ უნდა გაიმარჯვოს ამ ბრძოლაში და არა ვიღაცა რუსმა ოლიგარქმა,“ – წერს ეკა გიგაური.
დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 17 პოლიტიკოსი, აქტივისტი და ჟურნალისტია დაბარებული. ყველა მათგანს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებისათვის ფეისბუქზე შეურაცხყოფის მიყენებას ედავებიან.
მხოლოდ იანვრიდან მაისის ჩათვლით, 2025 წელს, პროკურატურამ საქართველოში ზუსტად 70 პირს წარუდგინა ბრალდება „ქურდულ სამყაროსთან“ დაკავშირებული დანაშაულის ჩადენისთვის [„სისხლის სამართლის კოდექსში“ სამი მუხლი ეხება „ქურდულ სამყაროს“].
ამ 70-დან 46 კაცს ბრალი უშუალოდ „ქურდული სამყაროს“ წევრისთვის მიმართვის მუხლით წარუდგინეს. – რას აჩვენებს ეს?
პროკურატურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში ხშირად გვხდება გამოძიების ვერსია: ფინანსური დავების მოგვარების მოტივით, მოქალაქეები და, მათ შორის, ბიზნესმენები სასამართლოს ნაცვლად „ქურდულ სამყაროს“ მიმართავენ.
მაგალითად, პროკურატურის ბოლო ახალი ამბავი „ქურდულ სამყაროზე“ 2025 წლის 16 მაისს გავრცელდა. პროკურატურამ მაშინ 11 პირს ერთდროულად დასდო ბრალი „ქურდულ სამყაროსთან“ დაკავშირებული დანაშაულის ჩადენაში – 4 პირს კი, უშუალოდ „ქურდული სამყაროს“ წევრისთვის მიმართვას ედავებიან.
„…ფინანსური დავის „ქურდული გარჩევის“ გზით გადაწყვეტის მიზნით, მოდავე მხარეებმა „ქურდული სამყაროს“ წევრებს და ,,კანონიერ ქურდს“ მიმართეს, რომლებმაც არაერთი „ქურდული გარჩევა“ მოაწყვეს და ერთ-ერთ მხარეს თანხის გადახდა მოსთხოვეს… საზღვარგარეთ მყოფმა ,,კანონიერმა ქურდმა“ მის მიერ მართულ „ქურდული სამყაროს“ წევრსა და მხარდამჭერებს დაავალა მოდავე მხარეებთან მოეწყოთ „ქურდული გარჩევები“. „ქურდული სამყაროს“ წევრები, მათი მხარდამჭერების მეშვეობით დაუკავშირდნენ მოდავე მხარეებს და მოაწყვეს ,,ქურდული გარჩევები“, – აცხადებდა პროკურატურა.
რას აჩვენებს პროკურატურის ოფიციალური მონაცემები, როცა მხოლოდ 2025 წლის პირველ 5 თვეში 70 ბრალდებულია „ქურდული სამყაროსთან“ დაკავშირებული დანაშაულის ჩადენაში?
„როდესაც სახელმწიფო შენ თვალწინ ინგრევა და ხელისუფლების შტოები აღარ ფუნქციონირებს, როცა ხელისუფლება თავად გაძლევს მაგალითს – კანონის გვერდის ავლით, უკანონოდ მოაგვარო ყველაფერი, ბუნებრივია, ეს ადამიანებს უჩენს ორიენტაციას: მათაც არასახელმწიფოებრივი, არასამართლებრივი მეთოდები გამოიყენონ,“ – მიიჩნევს ადვოკატი ლია მუხაშავრია. ის ევროპის ადამიანის უფლებათა დაცვის სასამართლოს საქმეებზე მუშაობს საქართველოდან.
ლია მუხაშავრია
ლია მუხაშავრიას აზრით, „ქართული ოცნების“ უკანონო მოქმედებები პირდაპირ კარნახობს მოქალაქეს, როგორ უნდა მოაგვარონ საკუთარი პრობლემები, თუმცა ამის მიუხედავად, იურისტის აზრით, მოქალაქეები საქართველოში მაინც გაცილებით უფრო პასუხისმგებლიანად უდგებიან საქმეს:
„ჩვენ ვცხოვრობთ ტოტალურად არასტაბილურ სიტუაციაში. ამღვრეულია წყალი, კანონი არ კანონობს და მიიღეს კანონები, რომლებიც სამართალს და სამართლიანობის პრინციპებს ძირეულად ანგრევენ.
ასეთ დროს ადამიანებს შესაძლოა გაუჩნდეთ სურვილი: თუ მაღალი თანამდებობის პირი ყველაფრის უფლებას აძლევს საკუთარ თავს, რიგითი მოქალაქე რატომაა გამონაკლისი? ადამიანები ფიქრობენ, რომ პრაგმატულად მოაგვარონ საკითხები, როგორც ეს მოუხერხდებათ, თუმცა მე მაინც მჯერა, რომ ამას არ აქვს ტოტალური და სოციალური ხასიათი. ეს მაინც ცალკეული შემთხვევაა,“ – უთხრა ლია მუხაშავრიამ „ბათუმელებს“.
ლია მუხაშავრიას დაკვირვებით, საზოგადოება დიდი ხანია არ ენდობა სასამართლოს და ეს არაა ახალი ამბავი. მისი აზრით, რაიმე ახალ ტენდენციასთან არ გვაქვს საქმე. უფლებადამცველის აზრით, „ოცნების“ ხელისუფლება სათავისოდ იყენებს „ქურდული სამყაროს“ საქმეებს, განსაკუთრებით წინასაარჩევნოდ.
„ჩემი აზრით, ეს მოტივი არ მუშაობს ხალხში, რომ ეს გზა მიაჩნდეთ რეალური აღსრულების მექანიზმად… უფრო მუშაობს ის, რომ ხელისუფლება ცდილობს ყველა და ყველაფერი გამოიყენოს საარჩევნოდ თავის სასარგებლოდ. ამით უნდათ, რომ ე.წ. შავი სამყაროს მიწვდნენ და სამსახურში ჩაიყენონ. ეს ადამიანები ქვეყნიდან ძირითადად გასულები არიან და აკრძალული აქვთ შემოსვლა არაოფიციალურად. როცა იგებ, რომ შენი გულისთვის ადამიანი დაიჭირეს, ცდილობ, უშველო. ჩემი ინფორმაციით, ამ რესურსის გამოყენებას აქტიურად ცდილობს ხელისუფლება, როგორც საპატიმრო დაწესებულებებში, ისე უცხოეთში.
ეს მუხლი იმდენად საშიში მუხლია, ისე არის შესაძლებელი მისი ბოროტად გამოყენება და ინტერპრეტირება, მარტივად შეიძლება, ვიღაც მოიკითხო და კავშირი დაგაბრალონ.
ჩემი აზრით, ჩვენი საზოგადოება სასამართლო რეფორმის დასაწყისშივე მკვეთრად გაემიჯნა ე.წ. ქურდულ გარჩევებს. საზოგადოებამ თქვა: მირჩევნია, სასამართლო ხელისუფლება არსებობდეს. ამიტომაც, მე მაინც მგონია, რომ ეს მოცემულობა არაა იმით გამოწვეული, რომ საზოგადოებამ შეცვალა ორიენტაცია და „ქურდული სამყაროსკენ“ მიტრიალდა დავების გადასაწყვეტად.
უფრო მგონია, რომ ამას ერთი რამისთვის აკეთებენ – ე.წ. ქურდული სამყარო წევრების გავლენა გამოიყენონ სარჩევნო პერიოდში საზოგადოებაზე ზეწოლისთვის. მე ასე ვუყურებ ამას,“ – გვითხრა ლია მუხაშავრიამ.
ბათუმში, დემეტრე თავდადებულის ქუჩა – მემედ აბაშიძისა და გორგილაძის ქუჩებს შორის მონაკვეთში – გადაკეტილია.
აქ ქვაფენილი აყარეს და ასფალტი უნდა დააგონ.
მემედ აბაშიძისა და თავდადებულის ქუჩების კვეთა, ბათუმი / 12.06.2025
რუსთაველისა და მემედ აბაშიძის ქუჩებიდან მომავალი მანქანები კი გორგილაძის ქუჩაზე შემდეგი მარშრუტით გადავლენ: თავდადებულისა და აბაშიძის კვეთიდან – აბაშიძის ქუჩით ევროპის მოედნამდე და იქიდან მოძრაობას ბარათაშვილის ქუჩით გააგრძელებენ.
ქუჩის გადაკეტვის გამო დროებით შეიცვალა 7, 7ა და 11 ნომრით მოძრავი მუნიციპალური ავტობუსების მარშრუტიც.
მემედ აბაშიძისა და თავდადებულის ქუჩების კვეთა, ბათუმი / 12.06.2025
ქალაქის მერიის ინფორმაციით თავდადებულის ქუჩა აღნიშნულ მონაკვეთში 14 ივნისამდე იქნება გადაკეტილი.
დემეტრე თავდადებულის ქუჩა, ბათუმი / 12.06.2025
ბათუმში ქვაფენილი აყარეს რუსთაველის ქუჩის ნაწილზე. ქვაფენილის აყრა რუსთაველისა და გოგებაშვილის ქუჩებზე ოქტომბრიდან გაგრძელდება.
ზურაბ გორგილაძისა და თავდადებულის ქუჩების კვეთა, ბათუმი / 12.06.2025
რომელი პროექტის ფარგლებში მიმდინარეობს სამუშაოები თავდადებულის ქუჩაზე? აყრიან თუ არა ქვაფენილს ლუკა ასათიანის [გორგილაძიდან რუსთაველის ქუჩამდე მონაკვეთში], ასევე მარჯანიშვილის ქუჩებზე და როდის? – ამ კითხვით „ბათუმელები“ მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველოს დაუკავშირდა.
სამმართველოს ინფორმაციით, აღნიშნულ მონაკვეთში ქვაფენილის აყრას და ასფალტის დაგებას მერია პერიოდული შეკეთების ფარგლებში ახორციელებს და სამუშაოებს კომპანია „ბონდი-2009“ ასრულებს.
„რაც შეეხება სანიაღვრე ქსელს, ქუჩის აღნიშნულ მონაკვეთში სამუშაოები „ბათუმის წყალმა“ შეასრულა. ლუკა ასათიანისა და მიმდებარე ქუჩებზე ქვაფენილების აყრა კი, ამ ეტაპისთვის გადაწყვეტილი არ არის“ – გვითხრეს მერიის სამმართველოში.
დღეს, 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 20-მდე აქტივისტი და ჟურნალისტია დაბარებული. ყველა მათგანს „ქართული ოცნების“ პოლიტიკოსებისათვის ფეისბუქზე შეურაცხყოფის მიყენებას ედავებიან.
სასამართლოში დაბარებულნი არიან:
ნანუკა ჟორჟოლიანი – ჟურნალისტი;
დეა მამისეიშვილი – ჟურნალისტი;
ეკა მიშველაძე – ჟურნალისტი;
ვახო სანაია – ჟურნალისტი;
ვიკა ბუკია – ჟურნალისტი;
მიშა მშვილდაძე – ჟურნალისტი;
თამარ ჩერგოლეიშვილი – პოლიტიკოსი;
ელენე ხოშტარია – პოლიტიკოსი;
ლევან ხაბეიშვილი – პოლიტიკოსი;
ალეკო ელისაშვილი – პოლიტიკოსი;
გიორგი ქადაგიძე – აქტივისტი;
გიორგი ტუმასიანი – აქტივისტი;
ქეთი მოლაშვილი – აქტივისტი;
მარიამ გეგუჩაძე – აქტივისტი;
ბაია პატარაია – აქტივისტი;
ანა სუბელიანი – აქტივისტი;
დავით ქაცარავა – აქტივისტი.
ირკვევა, რომ მოქალაქეების, აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების მიერ სოციალურ ქსელებში გამოთქმული მოსაზრებების შესახებ საჩივარი „ქართულ ოცნებას“ 6 ივნისს აქვს შეტანილი შინაგან საქმეთა სამინისტროში.
საიას განმარტებით, საჩივრების სამართლებრივი საფუძველია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 17316-ე მუხლი, რომელიც პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ისეთი ქმედებებისთვის როგორიცაა: სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/ მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება, შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან/საქმიანობასთან დაკავშირებით.
ამ ქმედებისთვის განსაზღვრულია 1 500-დან 4 000-მდე ლარი ჯარიმა ან 45 დღემდე პატიმრობა.
„საიას შეფასებით, ეს წარმოადგენს გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელ შეზღუდვას, ქმნის მსუსხავ ეფექტს და მიზნად ისახავს საზოგადოებაში შიშის დანერგვას, რათა ადამიანებმა თავი შეიკავონ ქართული ოცნების ქმედებებისა და პოლიტიკოსების კრიტიკული შეფასებისგან.
გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოს ავალდებულებს, თავი შეიკავოს გამოხატვის თავისუფლებაში თვითნებური ჩარევისგან, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება იდეებისა და მოსაზრებების თავისუფალი გაცვლის შესაძლებლობა”.
ფეისბუქზე დაწერილი სტატუსების გამო დევნა „ქართულმა ოცნებამ“ 6 ივნისს დაანონსა. კერძოდ, „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა ირაკლი კირცხალიამ განაცხადა, რომ პარტია უჩივლებდა ყველას, ვინც პარტიის აზრით შეურაცხმყოფელ გამონათქვამებს იყენებდა.
„სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტები, თუ ისინი არ შეიცავენ რეალური რისკის შემცველ მუქარას, და მიმართულია პოლიტიკოსების მიმართ, რომელთაც აქვთ თმენის მაღალი ვალდებულება, დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით. ამ სტანდარტის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული ნებისმიერი სასამართლო განმარტება იქნება მასობრივი ცენზურის პრეცედენტი,“ – აცხადებს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია და ეხმაურება დღეს, 12 ივნისს ჩანიშნულ სასამართლო პროცესებს.
გუშინ, 11 ივნისს, ცნობილი გახდა რომ სამოქალაქო აქტივისტები, ჟურნალისტები, ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტების გამო სასამართლოში დაიბარეს.
მოქალაქეების, აქტივისტების, ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების მიერ სოციალურ ქსელებში გამოთქმული მოსაზრებების შესახებ „ქართულ ოცნებას“ 6 ივნისს აქვს საჩივარი შეტანილი შინაგან საქმეთა სამინისტროში.
საჩივრების სამართლებრივი საფუძველია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 17316-ე მუხლი, რომელიც პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ისეთი ქმედებებისთვის როგორიცაა: სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/ მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება, შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებასთან/საქმიანობასთან დაკავშირებით. ამ ქმედებისთვის განსაზღვრულია 1 500 ლარიდან 4 000 ლარამდე ჯარიმა ან 45 დღემდე პატიმრობა.
აღნიშნული საჩივრების საფუძველზე 2025 წლის 11 ივნისს მასობრივად დაიწყო მოქალაქეების დაბარება სასამართლოში.
„საიას შეფასებით, ეს წარმოადგენს გამოხატვის თავისუფლების გაუმართლებელ შეზღუდვას, ქმნის მსუსხავ ეფექტს და მიზნად ისახავს საზოგადოებაში შიშის დანერგვას, რათა ადამიანებმა თავი შეიკავონ ქართული ოცნების ქმედებებისა და პოლიტიკოსების კრიტიკული შეფასებისგან.
გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოს ავალდებულებს თავი შეიკავოს გამოხატვის თავისუფლებაში თვითნებური ჩარევისგან, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება იდეებისა და მოსაზრებების თავისუფალი გაცვლის შესაძლებლობა.
გამოხატვის თავისუფლება სახელმწიფოებს ასევე პოზიტიური ვალდებულებებს უწესებს, რაც გულისხმობს, რომ სახელმწიფოები ვალდებულნი არიან, ინდივიდების ან ჟურნალისტების დაცვის ეფექტიანი სისტემის შექმნის პარალელურად, შექმნან გარემო, რომელიც ხელს შეუწყობს ყველა დაინტერესებული პირის საჯარო დებატებში მონაწილეობას, რაც მათ საშუალებას მისცემს შიშის გარეშე გამოხატონ თავიანთი მოსაზრებები და იდეები, მაშინაც კი, თუ ისინი გამაღიზიანებელად ან შოკისმომგვრელად აღიქმება საჯარო ფიგურების მიერ.
გარდა ამისა, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით, დასაშვები კრიტიკის ფარგლები საჯარო პირების მიმართ უფრო ფართოა, ვიდრე კერძო პირების მიმართ. შესაბამისად, პოლიტიკოსებსა და სახელმწიფო დაწესებულებების წარმომადგენლებს მათ მიმართ გამოთქმული კრიტიკის მიმართ თმენის გაცილებით მაღალი ვალდებულება აქვთ, ვიდრე სხვა ნებისმიერ მოქალაქეს.
ეს მსჯელობა პოლიტიკური ფიგურების მიღმა, ასევე, ვრცელდება ნებისმიერ პირზე, რომელიც შეიძლება ჩაითვალოს საზოგადო მოღვაწედ, კერძოდ, იმ პირებზე, რომლებიც თავიანთი ქმედებებით ან თუნდაც რაიმე სხვა ფორმით არიან საზოგადოებრივ ასპარეზზე,“ – ვკითხულობთ საიას განცხადებაში.
საია განმარტავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არ მიიჩნევს პოლიტიკოსებს, ან თუნდაც საჯარო ინსტიტუციებს ისეთ სუბიექტებად, რომელიც გაძლიერებული დაცვის ქვეშ უნდა იყვნენ შეურაცხყოფის ან დაცინვისაგან.
სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტები, თუ ისინი არ შეიცავენ რეალური რისკის შემცველ მუქარას, და მიმართულია პოლიტიკოსების მიმართ, რომელთაც აქვთ თმენის მაღალი ვალდებულება, დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით. ამ სტანდარტის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული ნებისმიერი სასამართლო განმარტება იქნება მასობრივი ცენზურის პრეცედენტი.
„აქვე, გარდა იმისა, რომ, გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ მართლმსაჯულების სისტემა სადამსჯელო ინსტრუმენტად გამოიყენება, ხაზი უნდა გაესვას მართლმსაჯულების აღსრულების შერჩევით სტანდარტსაც.
საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ 2024 წლის აპრილი – მაისის „რუსული კანონის“ წინააღმდეგ აქციების დროს, კანონის მოწინააღმდეგეებს, აქტივისტებს, უფლებადამცველებს, მათი ოჯახების წევრებს და ჟურნალისტებს აქტიურად ურეკავდნენ უცხო ნომრებიდან, აგინებდნენ აქციაზე მონაწილეობის გამო და ემუქრებოდნენ ფიზიკური ანგარიშსწორებით. ეს მუქარა იყო რეალური, რადგან რიგ შემთხვევაში განხორციელდა კიდეც.
2024 წლის 31 მაისს საჯაროდ გავრცელებული განცხადებისა და ვიდეოს შედეგად, ნათელი იყო, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატი დიტო სამხარაძე წარმოადგენდა ერთ-ერთ იმ პირს, რომელიც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებსა და რუსული კანონის სხვა მოწინააღმდეგეების მიმართ ორგანიზებულ დევნას ახორციელებდა.
რაც გამოიხატებოდა კონკრეტული ჯგუფის გამორჩევასა და მის მიმართ სხვადასხვა რეპრესიული ზომის (მაგალითად, სატელეფონო ზარები, კერძო საკუთრების დაზიანება) გატარებაში.
ამ ყველაფერს კი არანაირი სამართლებრივი რეაგირება არ მოჰყოლია“, – წერს საია.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 12 ივნისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 000 340 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 140]
ტანკი – 10 933 ერთეული [+6]
ჯავშანტექნიკა – 22 786 ერთეული [+3]
საარტილერიო სისტემა – 29 063 ერთეული [+47]
MLRS – 1 413 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 184 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 416 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 337 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 40435 ერთეული [+138]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 337 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 51 715 ერთეული [+136]
სპეცტექნიკა – 3 914 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 12 ივნისამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
663 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
63 105 უპილოტო საფრენი აპარატი
611 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
23 874 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 572 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
26 088 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
36 763 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
ბათუმის მერიის ცნობით, 12 ივნისს, 02:00 საათიდან ავტოსატრანსპორტო მოძრაობა დროებით შეიზღუდება დემეტრე თავდადებულის ქუჩაზე – მემედ აბაშიძის ქუჩიდან ზურაბ გორგილაძის ქუჩამდე მონაკვეთში.
მერიის ინფორმაციით, შეზღუდვის მიზეზი დემეტრე თავდადებულის ქუჩაზე დაგეგმილი გადაუდებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოებია.
„სამუშაოების ფარგლებში განხორციელდება ახალი სანიაღვრე ქსელის მოწყობა, არსებული ქვაფენილის დემონტაჟი და ასფალტის საფარის დაგება. აღნიშნული სამუშაოები 13 ივნისის დღის ბოლომდე დასრულდება“ – აცხადებს მერია.
12 და 13 ივნისს, დროებით შეიცვლება მუნიციპალური ავტობუსების სამარშრუტო ხაზების მოძრაობის სქემა. კერძოდ:
ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 1000 ლარით დააჯარიმა ვალერი ქოჩიაშვილი, გერმანიის ელჩის, პეტერ ფიშერის სიტყვიერი შეურაცხყოფისთვის. ამის შესახებ თავად ვალერი ქოჩიაშვილმა ისაუბრა ტიკტოკის საკუთარ გვერდზე.
ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმე მოსამართლე სალიხ შაინიძეს განუხილავს 10 ივნისს.
„მოვიწოდებ მთავრობას, დროულად გააძევონ გერმანიის ელჩი საქართველოდან. რისთვის ვითმენთ და კიდე მე მაჯარიმებთ 1000 ლარით?!“ – ამბობს ვალერი ქოჩიაშვილი ამ თემაზე ჩაწერილ ერთ-ერთ ვიდეოში, ტიკტოკზე.
18 მაისს ქოჩიაშვილმა ბათუმში მყოფ გერმანიის ელჩს, პეტერ ფიშერს აგინა.
ვალერი ქოჩიაშვილი ყოფილი სამხედრო მოსამსახურეა, რომელიც გამოირჩევა ტიკტოკში აქტიურობით. ის სოციალურ ქსელში აკრიტიკებს და ლანძღავს ოპოზიციას. ამ შემთხვევას გერმანიის საელჩოც გამოეხმაურა.
„საელჩო ადასტურებს ამ შემთხვევას და მადლობას უხდის იმ ქართველებს, რომლებიც შემთხვევით შეესწრნენ ინციდენტს და ამ სიტუაციაში მხარი დაუჭირეს ელჩს, როგორც მათი ქალაქის სტუმარს. მას შემდეგ, რაც ირგვლივ მდგომმა ქართველებმა ბატონ ქოჩიაშვილს მის უღირს საქციელზე მიუთითეს, მან სწრაფად დატოვა იქაურობა. პოლიცია ადგილზე არ ყოფილა“, – განაცხადაგერმანიის საელჩომ 21 მაისს.
ბათუმში გამართულ „ბათუმობა 2025“-ის ფარგლებში ქალაქის ბიუჯეტიდან ტორტში და სხვადასხვა სარესტორნო მომსახურებაში 18 ათასი ლარი დაიხარჯა. ცალკე 70 ათასი ლარია გადახდილი „შერატონში“ გამართულ ვახშამში.
გასაჯაროებულ დოკუმენტებზე დაყრდნობით დგინდება, რომ „ბათუმობა 2025“-სთვის ქალაქის ბიუჯეტიდან ჯამში 335 ათასზე მეტი ლარია დახარჯული.
ბათუმის კულტურის ცენტრის მიერ შესყიდვების პორტალზე ატვირთული დოკუმენტებით ირკვევა, რომ „ბათუმობა 2025“-სთვის სარესტორნო მომსახურება ბათუმის სხვადასხვა ადგილას შეუკვეთეს და ჯამში 17 369 ლარი გადაიხადეს. ცალკე 1000 ლარია გადახდილი ერთ ცალ თეთრ ტორტში.
ასევე, ინდმეწარმე გელა გოჩოლეიშვილზე გადახდილია 3 700 ლარი – „ბათუმობის“ ფარგლებში მოწვეული დელეგაციის ტრანსპორტით მომსახურებაში.
ზემოთ აღნიშნულ ხარჯებს [ჯამში 22 069 ლარს] თუ გავითვალისწინებთ, გამოდის რომ „ბათუმობა 2025“-ისთვის ქალაქის ბიუჯეტიდან 335 ათასზე მეტი ლარი დაიხარჯა. აქედან:
114 ათასი ლარი – ღონისძიების ორგანიზებაზე
109 ათასი ლარი – მომღერლების ჰონორარებში
70 ათასი ლარი – ვახშამში [„შერატონი“]
20 ათასი ლარი – სასტუმროს ნომრებში
„ბათუმობა“ 2025 წლის 3 და 4 მაისს გაიმართა, თუმცა, არც მერიამ და არც ბათუმის კულტურის ცენტრმა რესტორნის ხარჯების შესახებ ინფორმაცია „ბათუმელებს“ არ მიაწოდა. შესყიდვების პორტალზე არც ხელშეკრულებებია ატვირთული, შესაბამისად, კვლავ უცნობია რამდენი პირისთვის დაიქირავეს სასტუმროს ნომრები და ასევე, რამდენი პირი იყო მიწვეული რესტორნებსა თუ „შერატონში“ გამართულ ვახშამზე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი იუწყება, რომ 11 ივნისს, გამთენიისას, უკრაინულმა ჯარებმა რუსეთში დრონებით შეუტიეს ტამბოვის დენთის ქარხანას, კურსკის ოლქში მდებარე საბრძოლო მასალის საწყობსა და ვორონეჟის ოლქში, აეროდრომზე მდებარე საწყობს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების ცნობით, ტამბოვის დენთის ქარხანაში დაზიანდა ობიექტები და ხანძარი გაჩნდა. ეს საწარმო აწარმოებს დენთს სხვადასხვა ტიპის იარაღისთვის, არტილერიისა და სარაკეტო სისტემებისთვის.
უკრაინული დრონების თავდასხმის შესახებ ვრცელდება ცნობები რუსულ მედიაში და სოციალურ ქსელებშიც.
რუსეთის ტამბოვის ოლქის გუბერნატორმა ევგენი პერვიშოვმა სოციალურ ქსელებში დაწერა უკრაინული დრონების მასობრივი თავდასხმის მოგერიების შესახებ. მისი თქმით, ერთი დრონის ჩამოგდების შედეგად ხანძარი გაჩნდა, რომელიც ჩააქრეს და მსხვერპლი არ ყოფილა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ცნობით, უკრაინულმა ძალებმა ასევე დაარტყეს საბრძოლო მასალის საწყობს კურსკის ოლქში.
ამ რეგიონის გუბერნატორმა, ალექსანდრ ხინშტეინმა, განაცხადა, რომ უკრაინულმა დრონებმა მშვიდობიანი მოქალაქე დააზიანეს. მან ასევე დაწერა ორი პირველადი დახმარების და სამეანო პუნქტის დაზიანების შესახებ.
რაც შეეხება ცნობას ვორონეჟის ოლქში მდებარე აეროდრომზე თავდასხმის შესახებ, რუსული მხარე, კერძოდ, ვორონეჟის ოლქის გუბერნატორი, ალექსანდრე გუსევი ამბობს, რუსეთის საჰაერო თავდაცვის ძალებმა 15-ზე მეტი უკრაინული დრონი ჩამოაგდეს, მაგრამ მსხვერპლი ან ზარალი არ ყოფილა.
ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი ნანუკა ჟორჟოლიანი ფეისბუქზე წერს, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატი მარიამ ლაშხი უჩივის სასამართლოში, იმის გამო, რომ ფეისბუქზე მონა უწოდა.
„ხვალ დამიბარეს სასამართლო პროცესზე.
მიჩივის მარიამ ლაშხი, ფეისბუქზე დაწერილი სტატუსის გამო სადაც მას მონა ვუწოდე:))
Mariam Lashkhi -მონა ხარ მარიამ. რამდენჯერაც არ უნდა იჩივლო, ამას ვერაფერი შეცვლის.
მოსამართლეა ნინო ენუქიძე.
პროცესი 15:00.
ადვოკატი მჭირდება, ვის გცალიათ?“ – წერს ნანუკა ჟორჟოლიანი.
„ქართული ოცნების“ დეპუტატ მარიამ ლაშხის საჩივრის საფუძველზე სტუდენტებს: ლიკა ლორთქიფანიძესა და თათია აფრიამაშვილს 12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდათ, 2 შვილის დედას, მაგდა მამუკაშვილს კი 4 000 ლარის გადახდა დაეკისრა.
ლიკა ლორთქიფანიძემ და თათია აფრიამაშვილმა დღეს, 11 ივნისს დატოვეს იზოლატორი 12-დღიანი პატიმრობის შემდეგ.
თემურ ქათამაძე [გაფფარ ილმაზი] თურქეთში არ დაუკავებიათ. ინფორმაცია „სოციალური სამართლიანობის ცენტრში“ დაგვიდასტურეს. ეს ორგანიზაცია საიასთან ერთად თემურ ქათამაძის ინტერესებს იცავს.
წინასწარი ინფორმაციით, საქართველოდან გაძევებული თემურ ქათამაძე ორდუს საგამოძიებო ორგანოში გამოჰკითხეს და გაათავისუფლეს. ამ ეტაპზე თემურ ქათამაძესთან დაკავშირება ვერ ხერხდება. დეტალები ზუსტდება.
„მისი მეგობრისგან გავიგეთ, რომ გაუშვეს, მაგრამ რა საფუძვლით გაუშვეს, რა პროცედურებია წინ, ჯერ ეს დეტალები გადამოწმებული არ არის,“ – გვითხრეს „სოციალური სამართლიანობის ცენტრში“.
თემურ ქათამაძეს თურქეთის პროკურატურა, „ბათუმელებისთვის“ მიწოდებული დოკუმენტების მიხედვით, ფეტულა გიულენთან კავშირს ედავება. იმ არგუმენტით, რომ მედროშე შესაძლოა თურქეთში პოლიტიკური პატიმარი გახდეს, ადვოკატები სასამართლოში მისთვის ლტოლვილის სტატუსის მინიჭებას ითხოვდნენ, თუმცა სასამართლოებმა საქართველოში ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი თქვეს.
თემურ ქათამაძე საქართველოდან იძულებით გუშინ ღამით გააძევეს.
————-
ბათუმელი მედროშე თემურ ქათამაძე [გაფფარ ილმაზი] „ქართული ოცნების“ რეჟიმმა საქართველოდან იძულებით დღეს, 11 ივნისს გააძევა. თემურ ქათამაძე ქართველი მუჰაჯირების შთამომავალია და ბოლო 13 წელია ბათუმში ცხოვრობს. იმის მიუხედავად, რომ თემურ ქათამაძე სრულფასოვნად საუბრობს ქართულ ენაზე, უმაღლეს ქულებზე ჩააბარა კანონით დადგენილი გამოცდები ქართულ ენასა და საქართველოს ისტორიაში, მას არც საქართველოს მოქალაქეობა მიანიჭეს, არც ბინადრობა მისცეს და ლტოლვილის სტატუსზეც უარი უთხრეს.
თემურ ქათამაძის გაძევების პროცესი „ოცნებამ“ მას შემდეგ დაიწყო, როცა იგი პროევროპული აქციების აქტიური მონაწილე გახდა. თემურ ქათამაძე აქციებზე ყოველდღე საქართველოს დროშით ჩნდებოდა. მას ბათუმელი მედროშე შეარქვეს.