Batumelebi

„არა რუსეთს“ – ამ სლოგანით დღეს, 7 ნოემბერს, ბათუმში საპროტესტო აქცია გაიმართა. აქციის მონაწილეებმა რუსი ოკუპანტების მიერ საქართველოს მოქალაქის მკვლელობა გააპროტესტეს – 6 ნოემბერს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კირბალთან რუსეთის საოკუპაციო ძალების წარმომადგენლებმა საქართველოს მოქალაქე თამაზ გინტური მოკლეს, მეორე მოქალაქე, ლევან დოთიაშვილი კი, ცხინვალის მიმართულებით გაიტაცეს.

„არა რუსეთს, არა ოკუპაციას, პასუხისმგებლობა აიღოს ხელისუფლებამ, რომ ადამიანებზე იფიქროს,“ – ამბობს მოქალაქე თამთა ჯინჭარაძე, დღევანდელი აქციის მონაწილე.

სად ჩანს, რომ საქართველოს ხელისუფლება არ იღებს პასუხისმგებლობას? – ვკითხეთ მას.

„დავინახეთ, რომ წინა ხელისუფლებას გადააბრალეს ყველაფერი. ნაცვლად იმისა, რომ ხელისუფლებამ ხმა გააგონოს საერთაშორისო თანამეგობრობას, მოგვეშველეთო, ეს მკვლელობაც ისევ საკუთარი ქვეყნის მოქალაქეებს გადააბრალა წინა ხელისუფლების სახით.

ხელისუფლება 11 წელია ყველაფერს „ნაციონალურ მოძრაობას“ აბრალებს, მას არ ეყო პასუხისმგებლობა, ეს შემთხვევაც წინა ხელისუფლებისთვის არ დაებრალებინა“ – გვითხრა თამთა ჯინჭარაძემ.

მოქალაქე უპასუხისმგებლობად აფასებს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, შალვა პაპუაშვილის განცხადებასაც – გუშინდელი მკვლელობა გვაჩვენებს, თუ რამდენად მყიფეა და გაფრთხილება უნდა მშვიდობას,“ – აღნიშნა დღეს, 7 ნოემბერს შალვა პაპუაშვილმა.

„ეს განცხადებაც რუსული პროპაგანდის გავლენაა, რომ აი, ჩვენი დამსახურებით გვაქვს მშვიდობა და ეს შეირგეთ,“ – დასძინა თამთა ჯინჭარაძემ.

„მე მთავრობას ვეტყოდი, რომ ნუ იმალებიან, გამოვიდნენ და დაიცვან საქართველოს მოქალაქეები,“ – გვითხრა აქციის კიდევ ერთმა მონაწილემ, მზია ქედელიძემ, – „განსაკუთრებით სასაზღვრო ზოლში ვინც ცხოვრობს, მათ სჭირდებათ მთავრობის მხარდაჭერა, ისინი უპატრონოდ არ უნდა იყვნენ დატოვებული“.

„აქციის მთავარი მიზანია, ვუთხრათ „არა“ მტერთან კოლაბორაციონიზმს, არა რუსულ აგრესიას. ძალიან ტრაგიკული შემთხვევა მოხდა საოკუპაციო ხაზთან, მძიმედ დაიჭრა და დაიღუპა ერთი ქართველი, მეორე კი გატაცებულია, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე იმყოფება ტყვეობაში. ეს არაა პირველი შემთხვევა, როდესაც საოკუპაციო ხაზთან გატაცება ან მკვლელობა ხდება,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ აქციის მონაწილემ, ლუკა ნაცვლიშვილმა.

ლუკა ნაცვლიშვილიც აკრიტიკებს ხელისუფლების დამოკიდებულებას:

„ამდენი წლის განმავლობაში მე არ მახსენდება, რომ მტკიცე რეაგირება ჰქონოდა ჩვენს ხელისუფლებას. ფაქტობრივად, საოკუპაციო ხაზთან მცხოვრები ნებისმიერი ადამიანი პოტენციურად მკვდარია, იმიტომ, რომ რუსეთს არასდროს არ დასჭირვებია განსაკუთრებული მიზეზი იმისათვის, რომ აგრესია გამოეხატა საოკუპაციო ხაზთან.

ზოგადად, როდესაც ქვეყანას ტერიტორიული მთლიანობა არ აქვს და მით უმეტეს რუსეთის გამო, იმ ქვეყანაში „ომი გინდა პოლიტიკა“ და იმ ქვეყნის დემილიტარიზაცია, ერის და ქვეყნის დაღუპვის საბუთზე ხელმოწერის ტოლფასია. ამ პრობლემების გამომწვევი მიზეზი, ანუ რუსული ხელისუფლება, ერთხელ და სამუდამოდ უნდა დამთავრდეს,“ – გვითხრა ლუკა ნაცვლიშვილმა.

მმართველი პარტიის პოლიტიკა გააკრიტიკა პარტია „ლელოს“ წევრმა გენო თებიძემაც.

„ეს ყველაფერი უნდა დასრულდეს. დარწმუნებული ვარ, რომ მომავალ არჩევნებში ამას დაასრულებს ქართველი ხალხი. ის, რაც დღეს საქართველოში ხდება, ყველაფერი არის იმ პოლიტიკის, იმ ასე ვთქვათ „შერიგების“ გაგრძელება, რომელსაც ბიძინა ივანიშვილი და ქართული ოცნება აკეთებს ჩვენს ქვეყანაში,“- თქვა გენო თებიძემ.

„ეს მშვიდობაა? ეს მშვიდობა არ არის,“ – გვითხრა აქციის მონაწილე ბესიკ შაინიძემ.

„ჩვენ მთავრობის სიჩუმის საპირწონედ გამოვედით ქუჩაში, რომ ავხმაურდეთ. რუსეთის რეჟიმი ყოველდღიურად გვავიწროებს და გვკლავს.

ხელისუფლებას, როგორც ყოველთვის, ახლაც აქვს მშვიდობის და დაყვავების უცნაური პოლიტიკა, ვხედავთ, რომ ამას შედეგი არ მოაქვს… მე შალვა პაპუაშვილს ვეტყოდი, რომ ეს არ არის მშვიდობა და სირაქლემას პოზიცია აქვს საქართველოს მთავრობას. მათ არ სურთ გააღიზიანონ დიდი დათვი, რომელიც ყოველდღიურად სულს გვიხუთავს,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ბესიკ შაინიძემ.

საპროტესტო აქციას ბათუმში უკრაინელი და ბელარუსი აქტივისტებიც შეუერთდნენ:

„ძალიან ვწუხვართ ამ ტრაგედიის გამო… ბელარუსებმა და ქართველებმა კარგად ვიცით, რას ნიშნავს რუსული ოკუპაცია. ჩვენ ეს ყველაფერი ვიცით რუსეთის იმპერიიდან დაწყებული, შემდეგ საბჭოთა წარსულიდან და ახლა ბელარუსში გვაქვს ლუკაშენკოს რეპრესიული რეჟიმი, რომელიც ისევ რუსეთიდან კონტროლდება.

ჩვენი ხმა უნდა ისმოდეს ხმამაღლა, რომ გავხდეთ ევროკავშირის ნაწილი. ეს არის საუკეთესო დაცვა“, – გვითხრა ბელარუსმა აქტივისტმა, ალექსეი პალაშოვმა.

ბათუმში დღეს, 7 ნოემბერს, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად ახალგაზრდა ქალი დაიღუპა, რომელიც ქვეითად გადაადგილდებოდა.

შემთხვევა ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე მოხდა.

სასწრაფო სამედიცინო სამსახურის ინფორმაციით, შემთხვევის ადგილზე მისულ ექიმებს ქალი გარდაცვლილი დახვდათ.

დღეს, საღამოს, ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე კიდევ ერთი ავარია მოხდა. თვითმხილველის თქმით ერთმანეთს 5 მანქანა შეეჯახა, თუმცა ამ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა.

„ცურვაზე უფასოდ ვერავინ ივლის, ცურვა და ჩოგბურთი ძვირადღირებულ სპორტად ითვლება. ისეთი ფასებია, მართლა ფუფუნებად ითვლება და ეს ძალიან სამწუხაროა,“ – გვიყვება სოციალური მუშაკი მაია ჯაში, რომელსაც სერვისებზე ვესაუბრებით: რას ვთავაზობთ კანონთან კონფლიქტში მყოფ მოზარდებს.

სოცმუშაკი კონკრეტულ პირობების შესახებ გვიყვება, რის გამოც მოზარდი ზოგჯერ ქუჩაში წასვლას ამჯობინებს, მაგალითად, მშობლის სამუშაოდ საზღვარგარეთ ყოფნა, ან ის, რომ მშობელი მავნე ნივთიერებასა თუ ალკოჰოლზეა დამოკიდებულია და შვილისთვის ვერ იცლის.

მაია ჯაშის აზრით, მუნიციპალიტეტმა, პირველ რიგში, დღის ცენტრები უნდა შექმნას, სადაც ქუჩაში გასული მოზარდებისთვის მიმზიდველი გარემო შეიქმნება – „ბათუმელებმა“ კლუბ „სინერგიას“ სოციალური მუშაკთან, მაია ჯაშთან ინტერვიუ ჩაწერა:

• ქალბატონო მაია, თქვენი დაკვირვებით, რა საჭიროება აქვთ დღეს ყველაზე მეტად კანონთან კონფლიქტში მყოფ მოზარდებს? როგორ მუშაობს ის სერვისები, რასაც სახელმწიფო ამ ეტაპზე მათ სთავაზობს? 

დიდი ხანია მოქმედებს განრიდების პროგრამა. ეს გულისხმობს იმას, რომ 14-დან 21 წლამდე პირი, როცა პირველად ჩაიდენს დანაშაულს, მისი სისტემიდან განრიდება ხდება. არსებობს კვლევები, სადაც ჩანს, რამდენად პოზიტიურად აისახა ეს მიდგომა შედეგებზე.

ბავშვები დღესაც ჩადიან ყველა ტიპის დანაშაულს. თავდაპირველად მინდა აღვნიშნო ის, რომ ამ ასაკში მოზარდებს ახასიათებთ კანონსაწინააღმდეგო ქმედება, არიან იმპულსურები, აი, უცებ რაღაც მოუნდა და გააკეთა, მაგალითად, რაღაც მოიპარა. შეიძლება მას ამ დროს არ აწუხებს მატერიალური პრობლემა და არც პროტესტი აქვს: უბრალოდ, გაიფიქრა და გააკეთა.

არის შემთხვევები, როცა მოზარდი თავისი ქცევით ამტკიცებს რაღაცას, თუნდაც მშობელს უმტკიცებს, შენ ხომ არ მოგწონვარ ისეთი, როგორიც ვარ? – ამიტომაც, მე ჩავიდინე დანაშაული, ჩემი მაინც არაფერი მოგწონს.

მშობლებსაც აქვთ ძალიან მაღალი თამასა შვილის მიმართ, რომ შვილი უნდა იყოს საუკეთესო, არ უნდა ჩაიდინოს ცუდი არაფერი, იკითხოს ბევრი, ისწავლოს საუკეთესოდ. არის ტენდენცია, რომ არ უნდა ამოასუნთქო ბავშვი. როგორ შეიძლება, არაფრის დრო არ დარჩეს ბავშვს? ბავშვებიც გადარბენაზე არიან.

ბავშვებს აქვთ პროტესტი იმის გამო, რომ მშობლებს სურთ, იყო საუკეთესო. მშობლისთვის ზოგჯერ ის კი არაა ამოსავალი, რომ შვილი ბედნიერი იყოს და ბავშვი ბავშვობის პერიოდით ტკბებოდეს, არამედ ის უნდა იყოს საუკეთესო.

ეს ისეთი ასაკია, რომ ძალიან ბევრი გამოწვევა აქვთ მოზარდებს ისედაც. მათში დუღს ყველაფერი. ეს ბუნტის, რევოლუციის და წინააღმდეგობის პერიოდია შინაგანად. ბუნებაც ამ დროს მათთვის წინააღმდეგობებით არის სავსე. აქ არის სწორედ ძალიან მნიშვნელოვანი, სწორი რეაგირება გვქონდეს მოზარდების ქცევაზე.

• სტატისტიკა აჩვენებს, რომ არასრულწლოვნებში ყველაზე გავრცელებული დანაშაული ქურდობაა. ეს აჩვენებს სიღარიბის პრობლემასაც? 

სოციალურ მდგომარეობაზეც არის ეს დამოკიდებული, როცა მატერიალურად შეჭირვებულია ოჯახი, მაღაზიაში შედის მოზარდი და მისთვის მიმზიდველია ბევრი რამ. ხშირად არის შემთხვევა, როცა, მაგალითად, ენერგეტიკულ სასმელს იპარავს მოზარდი მაღაზიაში, ან შოკოლადს, თუმცა სხვადასხვა მიზეზი გვხდება – შესაძლოა, ქურდობის მიზეზი საერთოდ არ იყოს ის, რომ მოზარდს ფული არ აქვს. აი, ასე მოუნდა და აიღო.

ეს მრავალმხრივი პრობლემაა და ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული.

გვხდება ასევე დისფუნქციური ოჯახების პრობლემა, როცა ოჯახში არ არის კეთილდღეობა – ცხადია, ეს არ გულისხმობს მატერიალურ კეთილდღეობას: ზოგჯერ ოჯახში მატერიალურად არ არის ყველაფერი უზრუნველყოფილი, მაგრამ არის სითბო და სიყვარული, იგრძნობა ზრუნვა ბავშვის მიმართ.

მატერიალური ბაზა არ არის ყოველთვის გადამწყვეტი: შეიძლება, ბავშვს მატერიალურად არაფერი აკლია, მაგრამ ტერორის ქვეშ იზრდებოდეს, უგულებელყოფილი იყოს მისი ინტერესები.

დღეს ძალიან ბევრი ბავშვის მშობელი საზღვარგარეთაა, განსაკუთრებით დედები და ეს მძიმე შემთხვევაა ბავშვებისთვის. არსებობენ მამები, რომლებიც არ მუშაობენ და დამოკიდებული არიან მავნე ნივთიერებებზე, ალკოჰოლზე…

ბავშვი, რომლის ოჯახშიც მუდმივად ჩხუბია, ხედავს, რომ მამა, მაგალითად, მუდმივად იღებს ალკოჰოლს, დედა შუაღამისას ბრუნდება სახლში გადაღლილი და მოზარდი მიდის გარეთ. ქუჩა ისეთი ადგილი ხდება, სადა შენ აღიარებული და კარგი ხარ, ოჯახში კი, შენ არავინ არ ხარ.

ბავშვებს შორის ხშირია შელაპარაკებაც, ბულინგს არ ვგულისხმობ, მაგრამ ნახეთ, როგორ არის: რას ხედავენ მოზარდები პარლამენტში, სადაც პარლამენტის წევრები ხოცავენ ერთმანეთს, იგინებიან, ილანძღებიან, ხელითაც ეხებიან ერთმანეთს.

ზუსტად იგივე ქმედებისთვის მოზარდი შეიძლება მოხვდეს სისტემაში – მანდატური გამოუძახებს პოლიციას და დაიწყება პროცესი. ბავშვებს ამ დროს ძალიან რელევანტური კითხვა უჩნდებათ: რატომ? გაუგებრობა გვქონდა და წავიჩხუბეთ, თქვენ, დიდებიც ხომ ჩხუბობთ?

რეაგირების რა სტანდარტს ახვედრებს სახელმწიფო მოზარდს, რომელსაც კანონთან კონფლიქტი აქვს?

დღეს რაც არსებობს – განრიდება, ეს იდეალური საშუალებაა იმიტომ, რომ მოზარდი პრაქტიკულად ხელახლა იწყებს ყველაფერს ისე, რომ ნასამართლობა არ აქვს და შეუძლია ჩაერთოს სხვადასხვა პროგრამაში. ყველას გვახსოვს რა იყო 2010 წლამდე, როცა ბავშვები ციხეში ხვდებოდნენ, მაგალითად, პურის, ან ჯართის ქურდობის გამო…

განრიდების დროს მოზარდს ეკისრება გარკვეული ვალდებულება, სოცმუშაკი ამზადებს შეფასებას და მისი კონკრეტული საჭიროებიდან და ინტერესიდან გამომდინარე, მას მიეწოდება სხვადასხვა სერვისი.

ეს შეიძლება იყო ფსიქოლოგთან მუშაობა, სარეაბილიტაციო პროგრამები, ან ტრენინგები. ფსიქო-სოციალური სერვისის ერთ-ერთი მიმწოდებელია, მაგალითად, „სინერგია“, სადაც მე ვმუშაობ, როგორც სოციალური მუშაკი.

„სინერგია“ ევროკავშირის მხარდაჭერით შეიქმნა. საჭიროების შემთხვევაში ჩვენთან მოზარდს უტარდება, როგორც ინდივიდუალური კონსულტაციები, ასევე ჯგუფური სესიები, მათ შორის, ონლაინ.

• მშობლებისთვის რა არის ყველაზე დიდი გამოწვევა, რასაც ხშირად აწყდებით? 

ხშირია შემთხვევა, როცა მშობელს აქვს ძალიან ზერელე დამოკიდებულება ამ შემთხვევების მიმართ. მშობლებთან ხშირად გვიწევს ახსნა, რომ უნდა მოვიდეს ბავშვი, მაგრამ ის ამას არ უზრუნველყოფს. ვუხსნი მშობელს, რომ ეს სერიოზული საკითხია, ბავშვს აქვს კონფლიქტი კანონთან.

მშობელი ამ დროს გპასუხობს, არ აქვს დრო, ან რა დროს ეს არის, ვმუშაობ, დაკავებული ვარ და ასე შემდეგ.

ეკონომიკურმა პრობლემებმა ძალიან შეარყია ხალხის აზროვნება, მშობელი გადასულია იმაზე, რომ ოღონდ რაღაც აჭამოს შვილს.

• კანონთან კონფლიქტში მყოფი ერთ-ერთი მოზარდის დედამ გვითხრა, რომ ფსიქოლოგმა მოზარდი ვერ დააინტერესა და მან ისევ ქუჩაში არჩია დარჩენაო. მშობლის თქმით, პრობლემაა ასევე უფასო სერვისების არარსებობა, რაშიც არასრულწლოვანი ჩაერთვებოდა. 

ხშირია შემთხვევა, როცა მშობელი ხედავს ფსიქოლოგის მოზარდთან მუშაობის საჭიროებას, მაგრამ ბავშვს ეს არ უნდა. ეს არ არის ფსიქოლოგის ბრალი, ფსიქოლოგთან იძულებთ ვერავის მიიყვან…

არსებობს გარკვეული სერვისები, რაც ყველასთვის ხელმისაწვდომია, მაგალითად, კანონთან კონფლიქტში მყოფს ერთ-ერთ ბავშვს უნდოდა ფეხბურთის თამაში და ბათუმის მერიამ მისცა მას ამის საშუალება. სამწუხაროდ, მერიას ხშირად თავისი პროგრამების შესახებ ინფორმაცია არ მიაქვს საზოგადოებამდე, თორემ ბევრი რამ არის ხელმისაწვდომი იგივე მოსწავლე-ახალგაზრდობის სახლში.

მაგალითად, ცურვა სურს მოზარდს, არის ხელმისაწვდომი?  

ვერა. ცურვაზე უფასოდ ვერავინ ივლის, ცურვა და ჩოგბურთი ძვირადღირებულ სპორტად ითვლება. ისეთი ფასებია, მართლა ფუფუნებად ითვლება და ეს ძალიან სამწუხაროა.

მაგრამ აი, სპორტის ბევრი სხვა სახეობა არის ხელმისაწვდომი, მათ შორის, მაგალითად, ბალახის ჰოკეი, კალათბურთი, ფეხბურთი. შესაძლებელია ამ ინფორმაციის მოძიება. სოციალური მუშაკის როლიც ეს არის ამ პროცესში, რომ თევზი კი არ მივცე მოზარდს მე, არამედ ვასწავლო, როგორ დაიჭიროს ის.

• რა სჭირდებათ ყველაზე მეტად მოზარდებს, თქვენი გამოცდილებიდან რა შეგიძლიათ გვითხრათ? 

ჩემი აზრით, ბავშვებს, პირველ რიგში, სჭირდებათ დღის ცენტრები, სადაც შეიკრიბებიან და მათთვის სასურველი საქმით დაკავდებიან. ეს შეიძლება იყოს ხატვა, ხელოვნების წრეები, ფილმების ნახვა და განხილვა…ასეთი ცენტრი ჰქონდა კიდეც ბათუმში 2009-2010 წლებში „World Vision“-ს და ამან პრაქტიკაში კარგად იმუშავა.

ამ ცენტრში უნდა იყვნენ პედაგოგები, ფსიქოლოგები.

ბათუმს ამ ეტაპზე კლუბ „სინერგიის“ გარდა, ალტერნატივა არ აქვს. გაურკვეველია, როცა დასრულდება ჩვენი ეს პროექტი ერთ წელში, რა იქნება შემდეგ?

სახელმწიფოს, მუნიციპალიტეტებს უნდა აინტერესებდეთ, რომ ეს სერვისი დარჩეს. ამ შემთხვევაში სახელმწიფომ უნდა შემოგვთავაზოს თავისი მონაწილეობა, რაც არ ჩანს. ჩვენ არაერთხელ მივმართეთ ბათუმის მერიას თანამონაწილეობის შესახებ, მაგრამ რეაგირება არ იყო.

შესაბამისი სერვისების შესაქმნელად, რაც სჭირდებათ მოზარდებს, საჭიროა ნება და ფინანსები, ასევე, არსებული რესურსის ეფექტურად გამოყენება.

მაგალითად, ქალაქში მინი სპორტული მოედნები და სტადიონები მეტ-ნაკლებად ყველა უბანს აქვს, საჭიროა მოზარდების აქტიური ჩართულობა. ჩემი აზრით, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, განვითარდეს ქუჩის სპორტი: ქუჩის კალათბურთი, ქუჩის ფეხბურთი. აი, უბანი უბანთან რომ თამაშობს, თანაც, ამას უნდა ჰქონდეს სისტემატური ხასიათი.

მნიშვნელოვანია, ასევე მოზარდებისთვის ავტორიტეტულმა ფეხბურთელმა, ან კალათბურთელმა წამოიწყოს ეს აქტივობა თავისი უბნიდან. მნიშვნელოვანია, ავტორიტეტების ჩართვა ამ პროცესში. აი, ეს კარგი ფეხბურთელია, კარგად თამაშობს. ანალოგიურად, მწერალმა შესაძლოა მოზარდებისთვის ლიტერატურული კლუბი შექმნას და ასე შემდეგ.

____

ამ თემაზე:

„სოკარის“ ცნობით, 9 ნოემბერს, დილის 06:00 საათიდან „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის მიერ“ მაგისტრალურ გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო სამუშაოების გამო ბუნებრივი გაზის მიწოდება შეუწყდება ოზურგეთის, ხელვაჩაურისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის დიდ ნაწილს, ასევე, ქალაქ ქობულეთის მოსახლეობას.

კომპანიის ცნობით, აბონენტებისთვის გაზმომარაგების მიწოდება დაიწყება 10 ნოემბრის შუადღის 13:00 საათიდან ეტაპობრივად და სრულად 11 ნოემბრის დღის ბოლომდე აღდგება.

კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი“ აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

დამატებითი ინფორმაციისთვის დარეკეთ „სოკარ ჯორჯია გაზის“ ცხელ ხაზზე: 16114.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ცნობით, 2 თვეში, 4 სექტემბრიდან 4 ნოემბრის ჩათვლით, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის დადგენილ ნორმასთან შეუსაბამობისთვის საქართველოში 1 839 სამართალდამრღვევი დაჯარიმდა.

ყველაზე მეტი – 803 დარღვევა თბილისში დაფიქსირდა, 407 დარღვევა დაფიქსირდა ქუთაისში, 358 – ბათუმში, 271 კი – რუსთავში.

დეპარტამენტის თანამშრომლები საქართველოს 4 დიდ ქალაქში – თბილისში, რუსთავში, ქუთაისსა და ბათუმში მიმდინარე წლის 4 სექტემბრიდან ახორციელებენ მოძრავი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ხილული გამონაბოლქვის კონტროლს.

1 839 საჯარიმო ქვითრიდან 1 544 ქვითარი ფიზიკური პირის სახელზე ფიქსირდება; 295 შემთხვევაში კი გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა იურიდიული პირები დააჯარიმეს.

1009 საჯარიმო ქვითარი მსუბუქი ავტომობილების მძღოლების, ხოლო 830 – სატვირთო და მიკროავტობუსის ტიპის ავტომობილების მძღოლების მიმართ არის შედგენილი.

ავტოსატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის კანონმდებლობით დადგენილ ნორმასთან შეუსაბამობისთვის, ფიზიკური პირის შემთხვევაში, ჯარიმის ოდენობა პირველ ჯერზე 100 ლარია, მეორე ჯერზე – 300 ლარი, მესამე ჯერზე – 600 ლარი. იურიდიული პირის შემთხვევაში კი ჯარიმა 500, 1500 და 3000 ლარია.

ჯარიმის 10 დღის ვადაში გადახდის შემთხვევაში, სამართალდამრღვევს ჯარიმის ოდენობა 20%-ით შეუმცირდება.

ამავე თემაზე:

მედიის ცნობით, პატიმრობაში მყოფმა ირანელმა უფლებადამცველმა, ნობელის პრემიის წლევანდელმა ლაურეატმა მშვიდობის დარში, ნარგეს მოჰამადიმ შიმშილობა დაიწყო.

BBC-ის ინფორმაციით, 51 წლის მოჰამადი მისთვის და სხვა ირანელი მოქალაქეებისთვის სამედიცინო დახმარებაზე უარის თქმასა და ჰიჯაბის ტარების სავალდებულო კანონს აპროტესტებს. მედიის ცნობით, მიუხედავად იმისა, რომ ნარგეს მოჰამადის გულისა და ფილტვების დაავადების გამო გადაუდებელი მკურნალობა სჭირდება, პროკურატურა მის საავადმყოფოში გადაყვანაზე უარს აცხადებს.

ირანული მხარის გადაწყვეტილებასა და ნარგესის შიმშილობას ეხმაურება ნორვეგიის ნობელის კომიტეტი. არაჰუმანური და მორალურად მიუღებელია მოთხოვნა, რომ ქალმა პატიმრებმა საავადმყოფოში გადასაყვანად აუცილებლად უნდა ატარონ ჰიჯაბი – ნათქვამია ნობელის კომიტეტის განცხადებაში.

ნობელის პრემია პატიმრობაში მყოფ ირანელ უფლებადამცველს ქალთა ჩაგვრის წინააღმდეგ გაწეული ღვაწლისა და ადამიანის უფლებების დაცვის მხარდაჭერისთვის 2023 წლის ოქტომბერში გადაეცა.

ნობელის კომიტეტის თანახმად, 2022 წლის სექტემბრის დემონსტრაციებზე გამოყენებული სლოგანი – ,,ქალი-სიცოცხლე-თავისუფლება“ ეხმიანება ნარგეს მოჰამადის ბრძოლას სისტემური დისკრიმინაციისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ.

ნარგეს მოჰამადი ჰიჯაბთან და სხვა სამოსთან დაკავშირებული კანონის დარღვევის ბრალდებით ე.წ. მორალის პოლიციამ 2022 წლის სექტემბერში დააკავა.

ჯამში უფლებადამცველი ირანში 13-ჯერ დააკავეს და 5 საქმეზე მიუსაჯეს პატიმრობა, რაც 31-წლიანი თავისუფლების აღკვეთით კვალიფიცირდა. მას ასევე მიესაჯა 154 როზგი, თუმცა მედიისთვის დღემდე უცნობია, აღასრულეს თუ არა ეს სასჯელი.

ფოტოზე: ნარგეს მოჰამადი. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA-EFE/ABEDIN TAHERKENAREH. ფოტო გადაღებულია 2005 წელს, თეირანში.

______________

ავტორი: ანა ბაჟუნაიშვილი 

არასამთავრობო ორგანიზაციის „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) განცხადებით, დღეს, 7 ნოემბერს, მათ მოიგეს დავა თბილისის საქალაქო სასამართლოში საქართველოს მთავრობისა და სოლიდარობის ფონდის წინააღმდეგ.

საქმე შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვისათვის უფასო სტომატოლოგიური მომსახურებას ეხებოდა.

ორგანიზაციის განცხადებით, ჯერ კიდევ 2021 წლის 9 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლომ დაადგინა, რომ „ყველა ქცევის დარღვევის ან კომუნიკაციის სირთულის მქონე შშმ პირი, ვისაც ესაჭიროება ზოგადი ანესთეზიით, ე.წ. ნარკოზით სტომატოლოგიური მომსახურების მიღება – უფასოდ ანუ სახელმწიფოს დაფინანსებით მიიღებდა ამ მომსახურებას“.

PHR-ის განცხადებით, ეს იყო პირველი საქმე საქართველოში, რომლის წარმოებაც სპეციალური მოსარჩელის სტატუსით წარიმართა.

„აღნიშნული საქმე იყო პრეცედენტული, რადგან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებას ემსახურებოდა.

დროებითი განჩინების აღსასრულებლად საქართველოს მთავრობასა და ჯანდაცვის სამინისტროს ერთ წელზე მეტი დრო დასჭირდა. აღნიშნული ვადა სასამართლომ არაგონივრულად მიიჩნია. ამ დროის განმავლობაში ბავშვს კბილი, რომელიც ჯანსაღი იყო და დაბჟენას საჭიროებდა, ამოსაღები გაუხდა. ამასთან დედას მოუწია ფინანსური ხარჯის სრულად დაფარვა.

დაახლოებით ერთწლიანი დავის შემდეგ თბილისის საქალაქო სასამართლომ (მოსამართლე: დავით წერეთელი), ჯანდაცვის სამინისტროს დაავალა მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება, ჯამში 7130 ლარის ოდენობით“, – წერს PHR-ი.

საქმეზე მუშაობდნენ ადვოკატები: თამარ კაპანაძე, სოფიკო მენაბდიშვილი, ანა არგანაშვილი.

საქართველოში გაერთიანებული სამეფოს ელჩი მარკ კლეიტონი, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კირბალთან, რუსი ოკუპანტების მიერ საქართველოს მოქალაქის თამაზ გინტურის მკვლელობას ეხმაურება.

„შოკირებული ვარ რუსეთის ძალების მიერ თამაზ გინტურის მკვლელობის გამო. ვუსამძიმრებ მის ოჯახს და ახლობლებს. რუსეთმა უნდა დაასრულოს ქართულ მიწაზე არალეგალური ყოფნა და გაათავისუფლოს ყველა დაკავებული“ – წერს ელჩი X-ზე [ყოფილ ტვიტერზე].

გუშინ, 6 ნოემბერს, რუსმა ოკუპანტებმა სოფელ კირბალში ადგილობრივი მცხოვრებლის უკანონოდ დაკავების მცდელობისას ცეცხლსასროლი იარაღით მოკლეს თამაზ გინტური.

სუს-ის ინფორმაციით, ამავე დღეს, გინტურის მკვლელობის შემდეგ საოკუპაციო ძალების წარმომადგენლებმა უკანონოდ დააკავეს საქართველოს კიდევ ერთი მოქალაქე.

დღეს, 7 ნოემბერს, საღამოს 7 საათზე, ბათუმში, ევროპის მოედანზე საპროტესტო აქცია გაიმართება.

„არა რუსეთს, დაისაჯონ მკვლელები“ – ამ მოთხოვნით მოქალაქეები რუსი ოკუპანტების მიერ საქართველოს მოქალაქის მკვლელობას გააპროტესტებენ.

აქციაზე მისვლა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია. აქციის ორგანიზატორების განცხადებით, აქციაზე არ იქნება მიკროფონი და სიტყვით გამოსვლები. ორგანიზატორები მოქალაქეებს სთხოვენ აქციაზე მიიტანონ სანთლები და საქართველოს დროშები.

გუშინ, 6 ნოემბერს, გორის მუნიციპალიტეტში მდებარე სოფელ კირბალში, რუსმა სამხედროებმა საქართველოს მოქალაქე თამაზ გინტური მოკლეს, ხოლო კიდევ ერთი პირი, ლევან დოთიაშვილი გაიტაცეს.

ადგილობრივების ინფორმაციით, მკვლელობა მოხდა სოფელ კირბალთან ახლოს მდებარე ლომისის ეკლესიასთან. ეს ტაძარი ოკუპირებულ ტერიტორიებში ექცევა და რუსი ოკუპანტები ადგილობრივებს მასთან მიახლოებას უკრძალავენ.

მიმდინარე წლის ზაფხულში ოკუპანტებმა ტაძრის კარი აჭედეს, თუმცა შემდეგ ერთ-ერთმა ადგილობრივმა აჭედილი კარი ჩამოხსნა. მოკლული და გატაცებული, სავარაუდოდ, ეკლესიაში მოსალოცად მიდიოდნენ.

ამაზე თემაზე:

ახალი დეტალები კირბალთან საქართველოს მოქალაქის მკვლელობაზე • Netgazeti.ge

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, „ჯგუფურად, ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების დამზადება-გამოყენების გზით, სახელმწიფო ბიუჯეტის კუთვნილი დიდი ოდენობით ფულადი თანხის მოტყუებით დაუფლების, სახელმწიფო ბიუჯეტის ქონებრივი დაზიანებისა და ცრუ მეწარმეობის ფაქტებზე, სისხლისსამართლებრივი დევნა სამი პირის მიმართ დაიწყო.“

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა, წინასწარი შეთანხმებით, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, მათ მმართველობაში არსებული კომპანიების სახელით, გაწერეს 2 345 524 ლარის ღირებულების დღგ-ს ყალბი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, თითქოსდა სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების შესრულების თაობაზე, რა გზითაც შეიქმნეს 357 791 ლარის ოდენობის დღგ-ს ყალბი აქტივი, საიდანაც 164 375 ლარი გამოიყენეს მიმდინარე საგადასახადო ვალდებულებების შესამცირებლად, ხოლო დარჩენილი თანხა – 193 416 ლარი დაიბრუნეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.“ – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

უწყების ინფორმაციით, ტარდება შესაბამისი ღონისძიებები სახელმწიფო ბიუჯეტზე მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით.

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე, 180-ე, 185-ე და 193-ე მუხლებით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 6-დან 9 წლამდე ვადით.

„თქვენ რომ ნახოთ, როგორ ზრდიან იტალიელები თავიანთ შვილებს, იტყვით, რომ საქართველოში გაზრდილები არიან ესენიო. არცერთი ევროპელი მშობელი შვილს არ აძლევს მოწევის და თმის შეღებვის უფლებას სკოლის პერიოდში. არ აძლევენ ტელეფონს.

საქართველოში უფრო ბევრ ბავშვს უჭირავს ტელეფონი, ვიდრე აქ. აქ 14 წლის ზემოთ ყიდულობენ ბავშვებისთვის ტელეფონს და ისიც დროებით – სკოლაში არ ატანენ. მე სადაც მიმუშავია, იმ ოჯახების მაგალითზე ვამბობ.

სიმართლე, ჰუმანურობა, ადამიანების სიყვარული და პატივისცემა – აი, რა არის ევროპა ჩემთვის,“ – ასე ხსნის იტალიაში მყოფი ემიგრანტი, მაია მაჭარაშვილი მისთვის, როგორც ერთი მოქალაქისთვის, ევროპის მნიშვნელობას.

მაია რუსთავიდან 2015 წელს ჩავიდა იტალიაში. საზღვარგარეთ სამუშაოდ წასვლის მთავარი მიზეზი, გაუარესებული ჯანმრთელობა იყო.

„ოპერაცია მჭირდებოდა და იმ ხელფასით, რაც საქართველოში მქონდა, ვერ გავიკეთებდი. ბანკის ვალი რომ ამეღო, ვერც მაგას გადავიხდიდიო,“ – ამბობს.

რუსთავიდან ნეაპოლში აღმოჩნდა – იტალიის სამხრეთში. პირველი სირთულეები მაიას შემთხვევაშიც ის იყო, რაც არაერთი ქართველი ემიგრანტის  – არ იცოდა ენა და სჭირდებოდა სამსახური.

„პირველი შოკი რა იყო იცი? ბებიამ (ქალმა, რომელსაც ვუვლიდი) მითხრა დანა მომიტანეო. დანის ნაცვლად ნაგვის ასაღები მივუტანე. იმას თვალები გაუფართოვდა და მე ტირილი დავიწყე. დამაწყნარა –  ნუ გეშინია, ყველაფერს ვისწავლითო,“ – იხსენებს მაია მაჭარაშვილი.

ის დღემდე ემადლიერება ოჯახს, სადაც პირველად დაიწყო მუშაობა. სწორედ მათ უჩვენეს გზა, თუ როგორ შეეძლო მოეგვარებინა ჯანმრთელობის პრობლემები, თან ემუშავა და ეცხოვრა იტალიაში.

მაია ახლა ბოლონიაში ცხოვრობს. ემიგრაციაში ყოფნის მერვე წელს ითვლის. ორი ოპერაცია უკვე გაიკეთა, მესამეს მოლოდინშია. ფიქრობს, რომ ოპერაციას გაიკეთებს, მერე „ორი-სამი წელი იმუშავებს“, ცოტა თანხას დააგროვებს და სამშობლოში დაბრუნდება.

ემიგრაციაში ყოფნაზე, ევროპაზე, ღირსეულ შრომის პირობებსა და საქართველოში დაბრუნების პერსპექტივაზე „ბათუმელები“ მაია მაჭარაშვილს ბოლონიაში ესაუბრა.

• როგორი იყო ემიგრაციის პირველი წლები? რა სირთულეებთან მოგიწიათ გამკლავება? რას გაიხსენებთ, რა იყო ყველაზე ძნელი?

პირველი სირთულე ისაა, რომ მოდიხარ უცხო ქვეყანაში და გაოგნებული ხარ, ვერ ხვდები ვერაფერს.

სანამ მუშაობას დაიწყებ დასტრესილი ხარ – ვაიმე, სამუშაო რომ ვერ ვიშოვო, ვაიმე, მე იქ ვალი ავიღე და როგორ უნდა გადავიხადო. როცა მუშაობას იწყებ, მერე გხვდება ენის ბარიერი, რაც ძალიან განგრევს. მერე ამათ [იტალიელებს] სხვა კულტურა აქვთ, ჩვენ სხვა.

ყველაფერში დრო გჭირდება, რომ ეტაპობრივად ამათ დაეწიო და სანამ ამათ დაეწევი, განცდებში ხარ, ისტრესები. ეს განცდები განგრევს და ეს დანგრევა მიგყვება მერე. ვერ გამოდიხარ უცებ მდგომარეობიდან. ბევრჯერ გათენებულა დილა, მაღვიძარას დაურეკავს, გამიაზრებია – უნდა ავდგე, მოხუცი ავაყენო… მაგრამ ახელ თვალებს და ფიქრობ – სად ვარ… ნეტავ ოდესმე მეღირსება სახლში დაბრუნება?

თუმცა მერე თავს იმშვიდებ -„ეს არის ჩემი ცხოვრებისეული გამოცდა, მე ეს უნდა გადავლახო, მე ეს უნდა გავაკეთო და ყველაფერი კარგად იქნება“.

მე ჩემს თავზეც ბევრი ვიმუშავე. ბევრი ქართველი ქალი ვნახე – ჩამოვიდა და წავიდა, ვერ გაუძლო. არ ვამტყუნებ, რთულია. თუ სულიერად ძალიან ძლიერი არ ხარ, ძნელია. ბევრმა ქალმა ვერ გაუძლო ან ფსიქიკურად დაავადდა, ან რაღაცა საშინელება დაემართა. ბევრმა გაიჭირვა და გაუძლო.

ძნელია, ძნელი, მაგრამ მე  კარგი ოჯახი შემხვდა. პირველი სამი თვე კი გამიჭირდა, მაგრამ რომ შემეჩვივნენ, კარგად ვგრძნობდი თავს. მონატრება კი გაქვს, მაგრამ როცა უცხო ხარ და ოჯახში, სადაც მუშაობ, გაფასებენ, ეს გეხმარება. ნელ-ნელა რაღაცებს ლახავ, აჯამებ და ხვდები, რომ იცი – არ ხარ მთლად დაკარგული და ვიღაცა შენზე ზრუნავს.

პირველი ერთი წელი თვითმფრინავი რომ გადაიფრენდა, ვტიროდი.

მერე და მერე გადამიარა. მერე ერთ დღეს ჩემს დას ვეუბნებოდი. თვითმფრინავი რომ გადაიფრენს, ვტირი, მაგრამ ამ ბოლო დროს რაღაცა ცრემლები მომაკლდა და ნეტა რა ხდება-მეთქი. ვიცინეთ. ასეა – ეჩვევი, ყველაფერს ეჩვევი.

როგორ ეჩვევიან დედები, როცა შვილები უკვდებათ? უფრო ძლიერდებიან, უფრო რაღაცას აკეთებენ… ასეა, ყველაფერს ეჩვევი.

ასე შემოვრჩი იტალიას რვა წელი. მაგრამ ბევრი დრო დავკარგე, რომელიც შეიძლებოდა ჩემს დასთან, დისშვილებთან გამეტარებინა.

მაგრამ იცით რა არის? როცა აქ ხარ, მუშაობ და შენს პრობლემას აგვარებ… ჯანმრთელობის ამბავი მოვიგვარე მეტ-ნაკლებად. დავეხმარე ოჯახს, დედას.

დედა მთელი ცხოვრება მუშაობდა, იყო ექთანი ბავშვთა პოლიკლინიკაში, მაგრამ მას აქვს ისეთი მიზერული პენსია, რომ წამლებზე არ ჰყოფნის, არამცთუ კომუნალურებზე.

არ ვწუწუნებ, არცერთ მთავრობას შეურაცხყოფას არ ვაყენებ, ასეთი ცხოვრება მოვიდა დღეს.

აქ იცი როგორი ცხოვრებაა? ცხოვრობ „ორარიოებით“ – დროის მონაკვეთებით. საათებით. იწყებ რვა საათიდან და საღამოს რვა საათამდე მუშაობ. გაქვს კი ორი საათი, შუალედი, დაისვენო. ეგ ხან ოჯახთან სალაპარაკოდაც არ კმარა.

მაგრამ საქართველოში ამაზე მეტს ვმუშაობდი და ძალიან მიზერული თანხა მქონდა. დისშვილებთან რომ წავსულიყავი და ერთნაირი საჩუქარი მიმეტანა, იმის ფულიც არ მქონდა. დღეს მიუხედავად იმისა, რომ მენატრებიან, უფრო კარგად ვგრძნობ თავს.

იმიტომ, რომ ის, რაც ჩვენ ჩვენმა მშობლებმა ბავშვობაში მოგვცეს, შემიძლია ეს დავუბრუნო ჩემს დისშვილებს.

ბევრმა მითხრა – შენ გათხოვილი არ ხარ, რატომ იჩაგრავ თავს?

მერე რა, რომ გათხოვილი არ ვარ? მყავს დისშვილები, ვისთვისაც მიხარია, რომ ვისუნთქო. მყავს დედა, რომელმაც მომცა ყველაფერი. მე მინდა მისთვის ყველაფერი გავაკეთო, იმიტომ, რომ დედას დღეს აქვს მიზერული პენსია.

• ახლა, ამ გადასახედიდან ისევ რომ იღებდეთ გადაწყვეტილებას, როგორ  მოიქცეოდით?

ისევ წამოვიდოდი. იმიტომ, რომ მე აქ რაც გავაკეთე ჩემი თავისთვის, ჩემი დედიკოსთვის, როგორც დავეხმარე, ჩემს თავს პირველ რიგში, ამას საქართველოში ვერ გავაკეთებდი. ისეთი ავადმყოფი გავხდებოდი, რომ შეიძლება ახლა ლოგინში ვიწვე. ახლა აქ ვმუშაობ და ვმკურნალობ კიდეც.

საქართველოში მხოლოდ ვმუშაობდი, ვერ ვმკურნალობდი. საქართველოში ვმუშაობდი ქალაქის გამწვანებაში, საუკეთესო სამსახური მქონდა. შემამცირეს და მითხრეს, არ გაგიშვებთ, რადგან კარგი თანამშრომელი ხარ, მაგ ხელფასზე ორ საქმეს თუ გააკეთებ, დაგტოვებთო. დავთანხმდი. მაგრამ გავიდა პერიოდი და ისიც შემიმცირეს.

წავედი სხვაგან სამუშაოდ. ყველანაირი სამუშაო ვცადე. არასდროს არ მითაკილია მუშაობა. რა მნიშვნელობა აქვს ბადანტე [მოხუცის მომვლელი] იტალიაში ვიქნები თუ საქართველოში?  ვმუშაობდი მაღაზიაში – დილის 7 საათზე გავდიოდი სახლიდან და საღამოს 11-ზე შემოვდიოდი. სანამ მოვწესრიგდებოდი, სანამ დავიძინებდი, უკვე თენდებოდა და უნდა ავმდგარიყავი. ვმუშაობდი ბევრს, მაგრამ მქონდა მიზერული ხელფასი.

რომ გავაანალიზე ოპერაცია რა მიჯდებოდა, მეთქი შეუძლებელია. სახლ-კარის გარეშე დავრჩები, ამას ვერ გადავიხდი.

ამიტომ, ისევე ამას გავაკეთებდი.

მქონდა ცუდი დღეები იტალიაში, დასტრესილიც ვიყავი, მაგრამ კარგი დღეებიც მქონდა.

ერთმანეთს წონის.

• როგორ წარმოგიდგენიათ დაბრუნება საქართველოში?

რომ გითხრა სიმართლე ამაზე ყოველდღე ვფიქრობ-მეთქი, არა. მე ჯერ კიდევ მაქვს საქმეები, რაც მინდა, რომ დავამთავრო. დაბრუნება? დაბრუნება მინდა. ალბათ ყველაზე ბევრი სამი წელი გავჩერდე და რაც არ უნდა ცუდი და გაჭირვებული სახელმწიფო იყოს, მაინც მინდა, რომ დავბრუნდე, რადგან ეს ჩემია. მე ასე გამზარდეს – შენი ცუდი გერჩივნოს, სხვის კარგსო.

ორი ოპერაცია გავიკეთე. ახლა მესამე უნდა გავიკეთო. ექიმმა დამარეგისტრირა თავად. რადგან ჩემი ოპერაცია არის უფასო და არაა გადაუდებელი, ცოტა დიდი დრო სჭირდება რიგში დგომას.

უდიდესი პატივისცემა ვნახე იტალიელი ექიმებისა და ექთნებისგან. არ მიგრძნია, რომ „სტრანიერი“ ვიყავი – უცხოელი, ჩამოსული… არ განასხვავებენ, არავისგან.

ოპერაციას რომ გავიკეთებ, ორი-სამი წელი დავრჩები, ორი კაპიკი თანხა რომ მქონდეს ხელში. მე რომ ჩავალ, პატარა გოგო აღარ ჩავალ. ვერსად მუშაობას ვერ დავიწყებ. როცა პატარა ვიყავი ასაკით, სამსახურიდან გამომიშვეს. რვა წელია აქ ვარ. ეს რვა წელი ხომ დავკარგე. ჯანმრთელობა, ის ახალგაზრდობა, არაფერი აღარაა. კიდევ რომ ვამბობ  სამი-ოთხი წელი დავრჩები-მეთქი, დაბრუნებულს ვინ მამუშავებს იქ? ამიტომ მინდა ის ორი კაპიკი, რომ მე და ჩემს დედიკოს გვქონდეს ყველაფერი, რაც დაგვჭირდება.

• იტალიაში როგორ ცხოვრობთ ახლა, რისი გაკეთება გიწევთ?

იტალიური ცხოვრება არ არის რთული და არც არის ადვილი. რთული არაა იმიტომ, რომ თუ გემრიელი დიასახლისი ხარ და შეგიძლია ადამიანების სიყვარული, ადვილია. მაგრამ იცი რატომ არის თან რთული? პასუხისმგებლობაა. როცა შენ ოჯახი განდობს თავის მშობლებს, გაბარებს სახლის გასაღებს, გაბარებს იმ ბარათს, რომელზეც თანხაა, შენ ვალდებულად თვლი თავს, დიდი პასუხისმგებლობაა. ეს ძალიან ბევრს ნიშნავს.

არიან ბებიები, ეფერები, გადაყოლილი ხარ თან, მაგრამ არ გიფასებენ. სამაგიეროდ შვილები ხედავენ შენს ამაგს.

არიან ოჯახები, შვილები ვერ ხედავენ, შენ რას აკეთებ მათი მშობლებისთვის და ბებიები ხედავენ. არიან ოჯახები, სადაც ყველა ხედავს და აფასებს შენ საქმეს.

აი, იქ ხარ ძალიან ბედნიერი. იქ ხარ ძალიან ლაღი. მაგრამ ძალიან დიდი პასუხისმგებლობაა, როცა შენ გაბარებენ მშობელს, არ გიმალავენ სახლში არაფერს და გაძლევენ სრულ თავისუფლებას.

კი, მენატრება საქართველო, მაგრამ აქ ვგრძნობ, რომ რაღაც მნიშვნელოვანს ვაკეთებ, მინიმალურს, მაგრამ მაინც ამაყი ვარ და ბედნიერი.

• პიროვნულად რამდენად რთულია საზღვარგარეთ ცხოვრება და მუშაობა? ბევრი ემიგრანტისგან მომისმენია, რომ აქ მუშაობას „დაკარგულ დროდ“ თვლიან. თქვენ რას ფიქრობთ?

დროს იცი როგორ კარგავ? კარგავ იმიტომ, რომ შენებთან ურთიერთობა არ გაქვს, ოჯახის წევრებთან. მხოლოდ ტელეფონზე ლაპარაკით შემოიფარგლები.

დროის დაკარგვაა, როცა კარგავ მეგობრებს, იმიტომ, რომ შენი მეგობრები იქ არიან და შენ აქ ხარ. დროის დაკარგვაა ის, რომ ნათესავები, ოჯახის წევრები ლხინის სუფრებს აკეთებენ და შენ არ ხარ იქ. არის უბედურებაც და ვერც იმას ვერ იზიარებ. ჩემ აქ ყოფნაში  ორი ახალგაზრდა ბიძაშვილი დავკარგე. ძალიან მტკივნეული იყო.

და შენ იქ არ ხარ, რომ მიხვიდე და იმ ტკივილს შეეხო. აი, ეს არის დაკარგული დრო, თორემ სხვა… როცა საქმეს აკეთებ და ოჯახს ეხმარები, შენ თავს ეხმარები, ვერ ვიტყვი დაკარგულია.

ის, რაც მე აქ გავაკეთე, მე ამას დაკარგულად არ ვთვლი.

• წლებია იტალიაში ხართ. ამ პერიოდში რა შეიცვალა თქვენთვის საქართველოში? თუ ეცნობით საქართველოს ამბებს და როგორ ჩანს აქედან იქაური ცხოვრება?

საქართველოში შეცვლით არაფერი შეცვლილა. ვერ ვიტყვი, რომ წამოვედი სხვა მთავრობის დროს და ახლანდელი მთავრობა კარგია, არა. 2015 წელს წამოვედი. არაფერი შეცვლილა. ჩემ დროს რა ფასებიც იყო, იმაზე უარესი ფასებია დღეს.

შეცვლით არაფერი არ შეცვლილა. წინ ვერ მივდივართ, თუ უკან არა.  რასაც აქედან ვხედავ ინტერნეტში, ვხედავ, რომ ცუდი სიტუაციაა საქართველოში.

ხანდახან იცი, რას ვფიქრობ? ნეტავ მართლა იმ დავით აღმაშენებლის შთამომავალი ვართ? იქნებ ისტორია შეგვილამაზეს, რომ ჩვენ კარგად გავზრდილიყავით. დღეს იმდენ ღალატს, იმდენ ცინიზმს, იმდენ ტყუილს ვხედავ, რომ ბევრჯერ დავფიქრებულვარ. ნეტავ ჩვენ მართლა დავითის შთამომავლები ვართ?

კომუნისტების დრო იყო, როცა რელიგია იკრძალებოდა, ეკლესიაში უფრო მეტი მრევლი დადიოდა რწმენით. დღეს ეკლესიაში ხალხი დადის და მერე რა?

ინტერნეტიდან ვუყურებ ჩემ ქალაქს. რუსთავიდან ვარ – ძალიან გალამაზებულია.

მაგრამ მე სილამაზე მიხარია თუ მაქვს ამ სილამაზის შეგრძნების ფინანსური მხარე. კი, ფული ყველა პრობლემას არ ჭრის, მაგრამ საჭიროა.

ვთქვათ მყავს შვილი, რუსთავი კი გახდა ლამაზი ატრაქციონებით სავსე ქალაქი. თუკი მე ჩემ შვილს იქ ვერ წავიყვან, ჩემთვის ეგ სილამაზე არაფერი არ არის.

• რომ გთხოვოთ რაიმეს შეადაროთ, ან აღწეროთ თქვენი აქაური შრომა და ცხოვრება, რას შეადარებდით, როგორ აღწერდით?

რას უნდა შევადარო? იტალიური ცხოვრება არის რთული, არის ადვილი. იტალიური ცხოვრება ნეტა ჩვენ ქართველ ახალგაზრდებსაც ჰქონდეთ. იმიტომ, რომ ესენი მუშაობენ და იმის საშუალებაც აქვთ, რომ გავიდნენ და დაისვენონ. ამათი შრომა ფასობს.

განა ესენი არ მუშაობენ, მაგრამ საღამოს იმის საშუალება აქვთ, რომ კაფე-ბარში წავიდნენ, გარეთ ჭამონ. ამათ აქვთ ფული. ჩვენთან ახალგაზრდებს? არაფერი…

იტალიური ცხოვრება შემიძლია ჩემ ბავშვობას შევადარო. მე ვიყავი ერთი უბრალო ოჯახის შვილი. მამა იყო ავტობუსის მძღოლი, დედა ექთანი. მაგრამ მათი შემოსავალი იყო იმხელა, რომ ჩვენ, შვილებს შეგვეძლო აგვერჩია, სად დაგვესვენა ზაფხულის სამ თვიან არდადეგებზე. არაფერი არ გვაკლდა.

აი, იმ დროს, ჩემი ბავშვობის დროს, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთი გვიბრახუნებდა თავში, შევადარებ დღევანდელ იტალიურ ცხოვრებას.

ნეტა დავეწევით ოდესმე? არ ვიცი.

იმიტომ, რომ აქ ბავშვები ისეთივე ბედნიერები არიან, როგორც ჩვენ ვიყავით. არაფერი არ გვაკლდა. ცუდია, ძალიან ცუდი, რაც ახლა საქართველოში ხდება.

• როცა საქართველოდან მოდიოდით, რა გეგმები, იმედები გქონდათ? რამდენ ხანში წარმოგედგინათ უკან დაბრუნება?

ჩემი გეგმა იყო – იტალიაში ჩამოსვლის მერე მომეგროვებინა ფული, გამეკეთებინა ოპერაცია და დავბრუნებულიყავი საქართველოში. ისე ვიყავი მიჩვეული იმ პატარა ხელფასს, ამაზეც თანახმა ვიყავი. ჩამოვედი ორი-სამი წლის დარჩენის გეგმით და აგერ რვა წელი გავიდა.

თუმცა ამ რვა წელში ორ წელიწად-ნახევარი ჩემ ოპერაციებსა და რეაბილიტაციაში გავიდა. ესეც იმიტომ გამეწელა, რომ კოვიდი დამემთხვა. გეგმებიც დამემატა. აქედან რომ დავბრუნდები, მინდა ვიცხოვრო სოფელში. ამიტომ იმ კომფორტს ვიქმნი სოფელში, რაც მჭირდება იქ მუდმივად საცხოვრებლად.

• სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას სად და როგორ ხედავთ? რა უნდა გააკეთოს საქართველოს მთავრობამ ემიგრანტებისთვის?

საელჩოები ამუშაოს კარგად. რამდენჯერ მინახავს, რომ დებენ პოსტებს – რომში, საქართველოს საელჩოს ნომერი მითხარით. ან წერენ „ვრეკავთ, არ გვპასუხობენ, ვეძებთ არ გვპასუხობენ“. ჩვენ ხომ ვართ წამოსულები და ვმუშაობთ.

არ შეიძლება საელჩოს პრობლემა მაინც მოგვიგვაროთ ქართველებს, ვინც აქ ფიზიკურად ვშრომობთ? კარგი, მე თუ ოჯახისთვის ვშრომობ, ფულს რომ ვაგზავნი საქართველოში, ქვეყანაც ხომ სარგებლობს ამით?

როცა რაღაცა პრობლემა გვაქვს, ვიღაცა ცუდადაა, თუნდაც ვიღაცას ავიწროებენ, რომ ვრეკავთ საელჩოში და არავინ არ გვპასუხობს. ასე მალ-მალე ამ ნომრების შეცვლა რაში სჭირდებათ. აი, ეს პრობლემა მაინც მოუგვარონ ქართველებს. მე აქ ადვოკატი მყავს აყვანილი, რადგან არ მაქვს საელჩოს იმედი.

ძალიან კარგი ხალხი იტალიელები, მაგრამ რამე რომ გამიჭირდეს ადვოკატი მჭირდება. რატომ უნდა მჭირდებოდეს ადვოკატი, როცა საელჩოა? მაგრამ რამე რომ გამიჭირდეს, ვერ მიაგნებ საელჩოს. ვერ დაუკავშირდები. თუ მიხვალ და სულ შესვენებაზე არიან, სულ რაღაცა პრობლემა აქვთ.

ეს მჭირდება მთავრობისგან. მე ხომ არ ვეუბნები, ჩამოდი მომიკითხე-მეთქი. აქ რომ ქართველი ვინმე ცუდად გახდება, იცი როგორი დახმარება იციან ქართველებმა? მაგრამ საელჩოც მჭირდება.

• ემიგრაცია თავისუფალი არჩევანია თუ გამოუვალი მოცემულობა ოჯახის ეკონომიკურად მხარდასაჭერად?

ჩემ შემთხვევაში ჩემი არჩევანი იყო, მაგრამ ბევრი ნაცნობი მყავს აქ, რომლებიც ეკონომიური პრობლემების გამო წამოვიდნენ. ვისაც შვილები ჰყავთ, იმათ უფრო ბევრი პრობლემა აქვთ.

თავად იტალიელებიც მრავლად არიან ემიგრაციაში – ამერიკაში, გერმანიასა და დიდ ბრიტანეთში. აქაური ხელფასი ხშირად ამათაც არ ჰყოფნით. მაგრამ ამათ მთავრობა ეხმარება, როცა რჩებიან უმუშევრები. მიზერულ თანხას უხდიან მაინც და არ ჰყოფნით.

საქართველოში ჩემთვის ის თანხა რომ გადაეხადათ, რაც აქ გადამიხადეს, უმუშევარი რომ დავრჩი, არ წამოვიდოდი იტალიაში. ან თუ ოპერაციის გაკეთების საშუალება მექნებოდა, რატომ წამოვიდოდი იტალიაში?

აქ წამოსული ქალები მართლა კარგავენ დროს, რადგან შვილის გაზრდის პერიოდს ტოვებენ. ისე იზრდებიან შვილები, ისე ქორწინდებიან, შვილიშვილების გაცნობის საშუალებაც არ აქვთ ზოგჯერ. ხვდები რამხელა რაღაცაა?

ეს ქალები მედარდებიან. იმიტომ, რომ ისინი შვილებისთვის გადმოიხვეწენ და ისე დააოჯახეს ეს შვილები, თვითონ იქ არ არიან.

აქ, პრატოში [ქალაქია იტალიაში] ერთი ქალი გავიცანი, 65 წლის. „შვილო, ალბათ გაგიკვირდება რატომ წამოვედი ამ ასაკშიო. რძალს ჰქონდა გადაწყვეტილი წამოსვლა, მაგრამ არ გამოვუშვიო.

ვუთხარი – „თქვენ ცოლ-ქმარს ახლა გინდათ ერთად ყოფნა, ამიტომ მე წავალო“. წამოვიდა იმიტომ, რომ სეტყვამ დაუსეტყვა მოსავალი, ვალი ჰქონდა ბანკიდან აღებული, ის რომ არ დაეფარა, სახლს დაკარგავდა.

65 წლის ქალმა ჩაალაგა ჩემოდანი და ჩამოვიდა იტალიაში სამუშაოდ. ვისი ბრალია ახლა ეს? ჩემი თუ შენი?

აი, ეს ხალხი უფრო კარგავს დროს, ვინც შვილებისთვის თავგადადებულია.

• ევროპაში ცხოვრობთ. მინდა გკითხოთ, რას ნიშნავს ევროპა თქვენთვის?

ჩემთვის, პირადად, ევროპა არის ცივილიზაცია. მე ბევრჯერ მინახავს ინტერნეტში დადებული პოსტები – ევროპა არის სიბინძურე და ა.შ.

ნურას უკაცრავად!

მე სადაც მიმუშავია ოჯახებში, თქვენ რომ ნახოთ ისინი, როგორ ზრდიან თავიანთ შვილებს, იტყვით, რომ საქართველოში გაზრდილები არიან ესენიო. არცერთი ევროპელი მშობელი შვილს არ აძლევს მოწევის და თმის შეღებვის უფლებას სკოლის პერიოდში. არ აძლევენ ტელეფონს. ს

საქართველოში უფრო ბევრ ბავშვს უჭირავს ტელეფონი, ვიდრე აქ. აქ 14 წლის ზემოთ ყიდულობენ ბავშვებისთვის ტელეფონს და ისიც დროებით – სკოლაში არ ატანენ. მე სადაც მიმუშავია, იმ ოჯახების მაგალითზე ვამბობ.

ევროპას ნუ მივაკრავთ ცუდ მარკას. ერთ მაგალითს გეტყვით – ახლა რომ იტალიაში ახალი მთავრობა მოვიდა, ჯორჯია მელონი არის ულტრა-მემარჯვენე. არ უყვარს უცხოელები. რომ გაიმარჯვა არჩევნებში პირველი რომის პაპმა მისწერა წერილი: „მე შენ გილოცავ არჩევნებში გამარჯვებას, მაგრამ არასდროს დაგავიწყდეს, რომ იტალია არის ჰუმანური ქვეყანა და ჩვენ ყველას უნდა დავეხმაროთ. არასდროს არ მისცე შენს თავს უფლება, განასხვაო იტალიელი უცხოელისგანო“.

აი, ამას რომ მოისმენ, ეს ევროპა არ არის?

ცუდიც უნდა დაინახო და კარგიც. და იმ კარგს რომ დაინახავ, ისიც უნდა თქვა. თუკი ცუდს უკეთებ აფიშირებას, რატომ კარგს არ უკეთებ? მე რამდენი კარგი გამიკეთა ევროპამ, როგორ უნდა ვთქვა ცუდია?

რვა წელია აქ ვარ, მაგრამ იტალიური კარგად არ ვიცი. ბანკსა და ფოსტაში როცა შევდივარ, ვუხსნი, რომ უცხოელი ვარ. სანამ წერტილ-მძიმემდე არ გამაგებინებენ რა, სად და როგორ, არავინ გამოგიშვებს. კანონს არ დაარღვევს და შენ არ მოგატყუებს. აი, ეს არის ევროპა.

სიმართლე, ჰუმანურობა, ადამიანების სიყვარული და პატივისცემა – აი, რა არის ევროპა ჩემთვის.

• რა არის ევროპაში ისეთი, რაც გსურთ ნახოთ საქართველოში?

სამუშაო ადგილები. როცა სამუშაო ადგილები იქნება, როცა ყველა იმუშავებს და ხელფასი ექნება, ყველაფერს შექმნი.

ინტერნეტში ვნახე – „სამუშაო ადგილების მეტი რა არის, კადრებს ვერ ვპოულობთო“. მე რომ შენთან მოვალ, თუნდაც დამლაგებლად, მამუშავებ დილის რვა საათიდან საღამოს 8 საათამდე და გადამიხდი ხუთ ლარს, მე ხომ ცოდო ვარ?

როცა სამუშაო იქნება და ადეკვატური ანაზღაურება, ყველაფერი იქნება. დამლაგებელსაც რომ აიყვან, იმასაც შესაბამისი ხელფასი უნდა გადაუხადო.

• რამდენად ღირებულია თქვენი შრომა იტალიისთვის, როგორც სახელმწიფოსთვის? რატომ არის მნიშვნელოვანი ის საქმე, რასაც აკეთებთ?

როცა მუშაობ კონტრაქტით, ღირებულია. მუშაობამ ისინი ხელფასს მიხდიან, მე რაღაცა ნაწილს მთავრობას ვუხდი. მეორე იმიტომაც არის ღირებული, რომ აქ იზრდება შვილი, ქორწინდება, მიდის. შვილები როცა დასაქმებულები არიან და მშობლები მარტო რჩებიან, სჭირდებათ სანდო ადამიანი, ვინც მათ ყურადღებას მიაქცევს. ამიტომ შენ, ვინც მათ მშობლებს უვლი, მნიშვნელოვანი პიროვნება ხარ.

მთავარია შენ არ გაიფუჭო საქმე და ბოლომდე მნიშვნელოვან პიროვნებად დარჩე. თუ კარგად მოექცევი, ისინიც კარგად მოგექცევიან.

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, ხვალ, 6 ნოემბერს, ბათუმში გაზის მიწოდება შეუწყდება გენერალ ასლან აბაშიძის #69,71,75,77-ში მცხოვრებ აბონენტებს.

სოკარის ცნობით, გაზის მიწოდება სამუშაოების დასრულებისთანავე, ეტაპობრივად აღგება.

ასევე, 6 ნოემბერს, ხელვაჩაურში გაზის მიწოდება შეუწყდება ახალსოფლის, ავგიის 2 ჩიხის აბონენტებს. გაზი აქ 12:00-დან 14:00 საათამდე იქნება გათიშული.

გაზის გათიშვის მიზეზი დაგეგმილი სარეაბილიტაციო სამუშაოებია.