Batumelebi

„3 ერთეული საექსპოზიციო კუთხის [კიოსკი] მოწყობის სამუშაოს შესყიდვაზე“ ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციამ ტენდერი 221 ათას 433 ლარით გამოაცხადა.

ანუ, 1 კიოსკის მოწყობაში ბულვარი მაქსიმუმ 73 ათას 811 ლარს გადაიხდის [თუმცა, საბოლოო ფასი ტენდერის შედეგად დადგინდება].

სამუშაოებში შედის ბულვარის ტერიტორიაზე რკინა-ბეტონის ფილის/საძირკვლის მოწყობა, მასზე მეტალის კარკასის, შემინული ჯიხურის დადგმა; გადახურვა; სტაციონარული გასაჭიმი ტენტის [სამაგრი უჟანგავი დეტალებით] დამაგრება და ასევე ელექტროქსელის მონტაჟი.

პროექტის მიხედვით, ჯიხურის სიმაღლე 4,25 მეტრი [სახურავის ჩათვლით], ხოლო სიგანე 1,95 მეტრი იქნება.

ტენდერში წინადადებების მიღება 2023 წლის 24 ნოემბერს დაიწყება და 27 ნოემბერს დასრულდება.

პირობის მიხედვით, „საექსპოზიციო კუთხის (კიოსკი) მოწყობის სამუშაოები უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 90 კალენდარული დღის ვადაში“.

ამავე თემაზე:

„ხელისუფლებას ამას ვეტყოდი, რომ სტატუსი მაინც  მოგვანიჭონ და ჭერი. ევროპა ამიტომ გვინდა, რომ უსახლკაროდ და უპატრონოდ არ დავიხოცოთ, პატარა ქვეყანა ვართ, ამდენი უსახლკარო რატომ უნდა ვიყოთ?“ – კითხულობს თინა ანთაძე, რომელსაც ბათუმში, საპროტესტო მსვლელობის დროს გამოველაპარაკეთ.

მსვლელობა ვარდების სკვერიდან დაიწყო, სადაც დღეს, 16 ნოემბერს, უსახლკარო ადამიანები შეიკრიბნენ. მეორე წელია ყოველი კვირის ხუთშაბათს უსახლკარო ადამიანები ბათუმის მერიასთან იკრიბებიან და ხელისუფლების, მათ შორის, ბათუმის მთავრობის ყურადღებას ითხოვენ, თუმცა ბათუმის მერიიდან არც დღეს გამოუხედავს ვინმეს აქციაზე.

„აზვირთებული, უსახლკარო და მშიერი ხალხი წაგლეკავთ. ჩვენ დასაკარგი აღარაფერი გვაქვს,“ – მხოლოდ ერთი ტრანსპარანტი ამ გზავნილით მოუმზადებიათ აქციის მონაწილეებს და წითლად შეუღებავთ. ტრანსპარანტი ერთ ქალს უჭირავს ხელში და მსვლელობას წინ მიუძღვის. თავის გაქნევით მანიშნებს, არაფრის თქმა არ მინდაო.

უსახლკაროებმა ამჯერად საპროტესტო მსვლელობა ბათუმის რამდენიმე ქუჩაზე მოაწყვეს და, პირველ რიგში, სამართლებრივად უსახლკაროებისთვის სტატუსის მინიჭება მოითხოვეს.

„ისე ყურადღებას ვინმე არ გვაქცევს, მერიამ თქვენთვის არანაირი პროგრამა არ გვაქვსო,“ – ამბობს გულნარა კახიძე. აქციის მონაწილეები აჭარის უმაღლეს საბჭოსთან შეიკრიბნენ მოთხოვნით, რომ დეპუტატებმა უსახლკარო ადამიანებს პარლამენტში უშუამდგომლონ.

„ბათუმის მერიიდან ვერანაირი პასუხი ვერ მივიღეთ, შემდეგ მივმართეთ პარლამენტს,“ – გვიყვება მერაბ ბლადაძე, აჭარის უმაღლესი საბჭოს ყოფილი წევრი და მოძრაობის „ფუხარას ხმა“ დამფუძნებელი. ის უსახლკაროების აქციების ორგანიზატორია.

„პარლამენტმა უარი გვითხრა ჩვენ ლობისტად იურისტ ზაალ სარაჯიშვილის დარეგისტრირებაზე, რომელსაც შეეძლო ემუშავა კანონპროექტზე.

პარლამენტში გვიპასუხეს, რომ ჩვენ თავად უნდა მოვამზადოთ კანონპროექტი, მაგრამ ექნებათ შენიშვნები, წლობით გაიწელება ეს პროცესი. ამიტომაც, გვინდა, აჭარის უმაღლესი საბჭო ჩაერთოს ამ პროცესში…

როცა იქნება უსახლკაროს სამართლებრივი სტატუსი, შემდეგ ხელისუფლება იძულებული იქნება, მათთვის შექმნას პროგრამები, აუშენოს კორპუსი,“ – გვითხრა მერაბ ბლადაძემ.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე, დავით გაბაიძე აქციის რამდენიმე მონაწილეს დახურულ კარს მიღმა შეხვდა.

„დავინტერესდები ამ თემითო, ინფორმაციის ნაკლებობა აქვთ,“ – უთხრა შეხვედრიდან გამოსულმა მერაბ ბლადაძემ აქციის მონაწილეებს და აღნიშნა, რომ კონკრეტულად ჯერ ვერაფერზე შეთანხმდნენ. უსახლკარო ადამიანებმა მორიგი შეხვედრა ისევ ხუთშაბათს დააანონსეს, ამჯერად აჭარის უმაღლესი საბჭოს წინ მდებარე სკვერში.

აქციის მონაწილეების სოციალურად დაუცველი ადამიანები არიან, რომლებიც წლებია, სხვადასხვა მიზეზით ნაქირავებ ბინებში ცხოვრობენ. მათი დიდი ნაწილი არც „იაფი სახლის“ პროგრამას აკმაყოფილებს. აქციის მონაწილეები ამბობენ, რომ მათთვის ცალკე პროგრამაა საჭირო.

„ნაქირავებშიც ვეღარ ვართ, რუსების შემოსვლის შემდეგ ისე გაორმაგდა ბინების ფასები, მე ახლაც ახლობელთან ვარ შეკედლებული,“ – გვითხრა უმაღლესი საბჭოს წინ თინა გოგიტიძემ და შემდეგ მოგვიყვა, ბოლო რვა წელია ნაქირავებში რომ ცხოვრობდა, უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ კი, დიასახლისს უთქვამს, რუსები უფრო ძვირს მიხდიან, 500 ლარის ნაცვლად 1000 ლარი უნდა გადამიხადოთო.

„ვერ გადავიხადეთ, ჩემი შვილი გამოასახლეს ბინიდან,“ – ასრულებს თინა გოგიტიძე.

„25 წელი ქირით ვცხოვრობთ. ახალშენში გვაქვს ახლა ნაქირავები და თვეში 350 ლარს ვიხდით. ვეღარ ვიხდი ბოლო თვეებია, წამლების ფული აღარ მრჩება,“ – გვეუბნება თამარ ვაშაყმაძე. ის მეუღლესთან ერთად გამოვიდა აქციაზე.

თამარი ამბობს, რომ პირველი ჯგუფის შშმ პირის სტატუსი აქვს, მხედველობის შეზღუდვა და სხვადასხვა დაავადება აწუხებს, მის მეუღლეს კი, სიმსივნე.

„აი, ჩემი ოპერაციის ხარჯი, რომელსაც ვერ ვიკეთებ. თვალზე მაქვს გასაკეთებელი ოპერაცია, რაც 1235 ლარი ჯდება ჯამში, მიფინანსებენ და ჩემი გადასახდელია 251 ლარი, სად ვნახო ეს ფული?

ჯამში ჩვენი შემოსავალი არის ეს: ჩემი 340 ლარი და მეუღლის 295 ლარი.

ჩვენი გოგო თბილისშია დაოჯახებული, ისიც ნაქირავებში, ბიჭი კი, ოჯახიდან წავიდა, მისი ცოლ-შვილია ქუთაისში, ოროთახიან ბინაში, ჩვენ იქ ვეღარ დავეტეოდით… ბათუმში გვქონდა ბინა და გავყიდეთ, როცა ძალიან გაგვიჭირდა.

ჩვენ არ ვითხოვთ ბინის ჩუქებას, გვაყიდინონ ბინა. რასაც ქირაში ვიხდით წლობით, იმ თანხით ვიყიდით,“ – ამბობს თამარ ვაშაყმაძე.

„ჩემი სახლი მეწყერსაშიში ზონაშია. ხულოში, სოფელ გეგელიძეებში ვცხოვრობთ,“ – გვიყვება თინა ანთაძე. – „რამდენი წელია ვიცით, რომ საშიშია იქ ცხოვრება, გეოლოგებმა გვითხრეს, საფრთხეაო, მაგრამ არ ჩანს ვინმე პატრონი.

ბინას გიქირავებთო, მაგრამ არც მაგის ფულს გვაძლევენ. მერე თქვეს, რომ 40 ათას ლარს მოგცემთო, მაგიც არ მოუციათ, მაგრამ რა უნდა ვიყიდო ამ ფასად? მათ იყიდიან სახლს ამ ფასად?

შვიდსულიანი ოჯახი ვართ. ავდექი და ბავშვები მაინც აღარ გავაჩერე სახლში. ბათუმში ნაქირავებში არ არიან, მაგრამ ახლობელთანაც რამდენ ხანს უნდა იყვნენ?“

„მკერდზე რომ მაქვს გაკრული ფოტო, ეს ჩემი შვილია, წელიწად-ნახევრის წინ დამეღუპა,“ – გვითხრა ალი ბეჟანიძემ, ის ეტლით მოსარგებლეა.

ალი გვიყვება, რომ წლებია მეუღლესთან ერთად სურსათის მაღაზიაში მუშაობს, წლების წინ კი, ბათუმში საკუთარი ბინის გაყიდვა მოუხდა:

„ბელარუსში შვილისთვის გული უნდა გადაგვენერგა, დაგვიფინანსეს ყველაფერი, მაგრამ დავრბოდით იქეთ-აქეთ. ნაქირავებში 600 ლარს ვიხდი ახლა. შვილიშვილები პატარები არიან, დედა ბავშვებს უყურებს. მე და ჩემი ცოლის ნაშოვნი ფული კი ქირაში მიდის, გამოსავალს ვეღარ ვხედავთ,“ – ამბობს ალი ბეჟანიძე.

აჭარაში სილქნეტის ინტერნეტი შეფერხებით მუშაობს.

„გაცნობებთ, რომ აჭარის მიმართულებით ფიქსირდება დროებითი ტექნიკური შეფერხება. მიმდინარეობს სამუშაოები სერვისის აღსადგენად. ბოდიშს გიხდით შექმნილი უსიამოვნებისთვის,“ – ამ ტექსტს მოისმენთ, თუკი ინტერნეტის შეწყვეტის გამო სილქნეტის ცხელ ხაზზე დარეკავთ.

ინტერნეტის მიწოდება 16 ნოემბერს, დაახლოებით 19:00 საათზე შეფერხდა.

ჯერჯერობით უცნობია, როდის აღდგება სერვისი.

ბათუმში ქაფშიის სეზონი დაიწყო.

16 ნოემბრის მონაცემებით, ადგილობრივი მეთევზეების მიერ შავ ზღვაში დაჭერილი 1 კგ ქაფშია [ხამსა] 5 ლარი ღირს.

ბათუმის თევზის ბაზარში ასევე შეგიძლიათ იყიდოთ გარჩეული ქაფშია, კილოგრამი 10 ლარად.

თევზის ბაზარშივე გთავაზობენ გარჩეული თევზის შეწვას. 1 კილოგრამი ქაფშიას შეწვა აქ 6 ლარი ღირს.

ქაფშიის სეზონი გაზაფხულამდე გაგრძელდება. თევზის ამ სახეობას ბათუმში, ტრადიციულად, ბევრი მომხმარებელი ჰყავს.

შავ ზღვაში 2022-2023 წლებში ქაფშიის მოსაპოვებელი კვოტა 85 000 ტონას შეადგენს.

ქობულეთის მერია ახალ ორგანიზაციას, შპს „ქობულეთის სტადიონს“ აფუძნებს. გადაწყვეტილების თაობაზე მერმა საკრებულოს მიმართა და შესაბამისი პროცედურის დასაწყებად თანხმობა მოითხოვა. საკრებულოს იურიდიულმა კომისიამ საკითხი უკვე განიხილა და სხდომაზე გასატანად მოამზადა.

ახალი ორგანიზაციის დაფინანსებას მომავალი წლის ქობულეთის ბიუჯეტში გაითვალისწინებენ.

მერის მოადგილის, დავით ვერულიძის ინფორმაციით, ჯერ არ არის დაზუსტებული, რამდენი ვაკანსია იქნება ახალ ორგანიზაციაში და როგორ შეარჩევენ როგორც ხელმძღვანელ პირებს, ასევე ორგანიზაციის სხვა თანამშრომლებს – კონკურსით, თუ უკონკურსოდ.

„როდესაც ორგანიზაციას აფუძნებს აღმასრულებელი ორგანო, თანხმობა უნდა მიიღოს წარმომადგენლობითი ორგანოდან. როგორც კი მივიღებთ თანხმობას, მაშინვე დავიწყებთ ამ დეტალებზე აქტიურ მუშაობას. თუმცა, ბუნებრივია, რაღაც მონახაზი გვაქვს… თეორიულად ხომ არის იმის შანსი, რომ საკრებულომ მხარი არ დაუჭიროს ამ გადაწყვეტილებას. ბიუჯეტსა და საშტატო ერთეულების რაოდენობაზე ჯერ ჩამოყალიბებული არ ვართ.“

როცა მერის მოადგილე ამბობს, რომ არსებობს თეორიული შანსი, საკრებულომ უარი თქვას, ეს მართლაც თეორიული შანსია, რადგან პრაქტიკას თუ გადავხედავთ, საკრებულოს მერიის წინადადებაზე უარი მაშინაც კი არ უთქვამს, როცა კონკრეტულ გადაწყვეტილებას მოსახლეობა საკრებულოს სხდომაზევე აპროტესტებდა.

არათუ უარი არ უთქვამს, მისი განხილვა არც კი გადაუდია, მიუხედავად იმისა, რომ საკითხის განსახილველად მეტი დროის გამოყოფას მოსახლეობასთან ერთად საკრებულოს ოპოზიციაც ითხოვდა.

მერის მოადგილის ვარაუდით, 10 დეკემბრისთვის, როცა მერიამ საკრებულოს დაზუსტებული ბიუჯეტი უნდა წარუდგინოს, გადაწყვეტილი იქნება როგორც ორგანიზაციის დაფუძნების, ასევე მისი დარეგისტრირების ბიუროკრატიული საკითხები.

დავით ვერულიძემ ვერ დაგვიზუსტა, იმ მონახაზის მიხედვით, რომელიც მერიას უკვე აქვს, როგორც თავად ამბობს, ორგანიზაციის დაფუძნება კონკურსის წესით იგეგმება თუ არა:

„კიდევ ერთხელ გეუბნებით, რომ ვაზუსტებთ ამ ყველაფერს. რა თქმა უნდა, შერჩევისას კვალიფიკაციას დიდი ყურადღება მიექცევა, რადგან სტადიონს, რომელიც ამ ორგანიზაციამ უნდა მართოს, სპეციფიკური მოვლა სჭირდება“.

რიკოთზე, იმ ადგილის გასამაგრებლად, რის გამოც ჯერ გზა ჩაკეტეს, შემდეგ კი მოძრაობის სპეციალური რეჟიმი იყო დაწესებული, 64 მილიონამდე ლარია გამოყოფილი.

„თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის 149-ე კილომეტრის მიმდებარედ პოტენციური მეწყრული ფერდის სტაბილიზაციის ღონისძიებების“ ჩატარებაზე ტენდერი საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა გამოაცხადა. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 63 908 792 ლარია.

სატენდერო განაცხადს თან ახლავს 2023 წელს მომზადებული საინჟინრო საპროექტო ანგარიში და ტექნიკური დავალება, რომლის მიხედვითაც უნდა შესრულდეს სამუშაოები.

პირობის მიხედვით, ტენდერში გამარჯვებულმა სამუშაოები დეპარტამენტის წერილობითი დავალების გაცემიდან 6 თვეში უნდა დაასრულოს.

ამასთან, ის ვალდებულია „სამუშაოები აწარმოოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გეგმა-გრაფიკის შესაბამისად, მაქსიმალურად უწყვეტ რეჟიმში, ტექნოლოგიური მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ყველა შესაძლო სამშენებლო მოედნის ორგანიზებით.“

ტენდერში წინადადებების მიღება 2023 წლის 13 დეკემბერს დაიწყება და 18 დეკემბერს დასრულდება.

რიკოთზე მოძრაობა 2023 წლის 30 მარტს აიკრძალა. მიზეზად გზების დეპარტამენტმა „თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის 149-ე კმ-ზე, არსებულ საავტომობილო გზასთან სიახლოვეს მეწყრული პროცესების განვითარების საშიშროება“ დაასახელა. მსუბუქი ავტოტრანსპორტის მოძრაობა კი, გომი-საჩხერე-ჭიათურა-ზესტაფონის გზაზე გადაერთო.

გზის ჩაკეტვიდან დაახლოებით 2 კვირაში გზების დეპარტამენტში განაცხადეს, რომ რიკოთზე პრობლემური იყო ორი მონაკვეთი – გზის 114-ე და 149-ე კილომეტრი.

„149-ე კილომეტრთან არაფერი ჩამოსულა, მაგრამ მონიტორინგის შედეგად გამოვლინდა, რომ ბზარები გაჩნდა. ამიტომ დავკეტეთ, შევისწავლეთ, მივიღეთ შესაბამისი რეკომენდაციები, გადმოვწიეთ გზა, ე.წ. დამაგროვებელი, გავაკეთეთ ბუფერული ზონა, რაიმეს ჩამოსვლის შემთხვევაში საფრთხე რომ არ შექმნილიყო, და უკვე შემდგომ გავხსენით მოძრაობა“, – განაცხადა მაშინ გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარემ, გიორგი წერეთელმა.

მოძრაობა კი რიკოთზე სპეციალური რეჟიმით განახლდა.

„ბათუმელები“ ახალ ტენდერთან დაკავშირებით საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დღესაც დაუკავშირდა.

გვაინტერესებდა, რატომ გახდა საჭირო ცალკე 63,9 მილიონი ლარის გამოყოფა ბიუჯეტიდან და ტენდერის გამოცხადება, როცა რიკოთზე ახალი ავტობანის მასშტაბური მშენებლობა მიმდინარეობს? უნდა ყოფილიყო თუ არა შესწავლილი ფერდობი თავის დროზე და სხვა საკითხები, თუმცა დეპარტამენტში გვითხრეს, რომ ინფორმაცია წერილობით, ოფიციალურად უნდა გამოვითხოვოთ.

„149-ე კილომეტრზე მეწყერი არ ჩამოსულა. ეს არის ძველ გზასთან 200 მეტრში [ძველ გვირაბთან ახლოს]. დეპარტამენტის თანამშრომლებმა თავად აღმოაჩინეს აქ პრობლემები და ამიტომ იყო შეზღუდული მოძრაობა გაზაფხულზე.

შემდეგ მონიტორინგმა მოგვცა საშუალება, მოძრაობის გარკვეული რეჟიმი დაგვეწესებინა. რაც შეეხება ტენდერს, ეს ალბათ არის კვლევის შედეგად გამოვლენილი საჭიროება და ინფორმაცია ოფიციალურად უნდა გამოითხოვოთ“, – გვითხრეს დღეს, 2023 წლის 15 ნოემბერს, საავტომობილო გზების დეპარტამენტში.

აღსანიშნავია, რომ რიკოთზე, იგივე 149-ე კილომეტრზე პრობლემა გასულ, 2022 წელსაც შეიქმნა და მოძრაობაც ჩაიკეტა. მაშინ „მიწა-კლდის შვავის“ ჩამოსვლა დეპარტამენტმა „ახალი ავტობანის მშენებლობას“ დაუკავშირა.

„საერთაშორისო მნიშვნელობის თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის 149-ე კილომეტრზე [ახალი ავტობანის მშენებლობის ფარგლებში] ჩამოვიდა მიწა-კლდის შვავი, რის გამოც, შესაბამისი ღონისძიებების გატარებამდე აღნიშნულ მონაკვეთზე იკრძალება ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა.“ – ეწერა საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2022 წლის 9 ივნისის განცხადებაში.

„მონაკვეთზე ფერდის ჩამოშლა დაფიქსირდა წვიმის სეზონზე 2023 წლის გაზაფხულის დასაწყისში. წაცურების და ჩამოშლის ტენდენცია ასევე ადვილად შეინიშნება ფერდობზე ბზარების გამრავლებით. ბზარებზე დაკვირვება იწარმოებს ფერდობის მთელ ზედაპირზე, რომელიც გავრცელდა ფერდობზე ზემოთ მაგისტრალის საბაზო ღერძიდან დაახლოებით 200 მ მანძილზე…

GPS-ის ფუნქციით აღჭურვილი ფოტოკამერის საშუალებით ტერიტორიის შეფასების საწყის ეტაპზე დაფიქსირდა და აღიბეჭდა თითოეული ბზარი, რომლებიც ზუსტად იქნა გამოკვლეული ბუნებრივი რელიეფის ტოპოგრაფიული გამოკვლევის დროს. მეწყრის ხელახალი გააქტიურებული ნაწილის ფართობი მოდის დაახლოებით 150 მ სიგანის არეალში მოკლე ხეობებს შორის. დაკვირვებული ახალი ბზარები მეორდება და მიჰყვება ძველი მეწყრის ისტორიული ბზარების/დეფორმაციების განლაგებას.

ფერდობზე დაკვირვებული ბზარების სიგანის, ორიენტაციის, მასშტაბისა და ინტენსივობის გათვალისწინებით ვასკვნით, რომ ძველი მეწყრის მთლიანი ტანი ამ მონაკვეთზე ხელახლა გააქტიურდა…“ – აღნიშნულია საინჟინრო საპროექტო ანგარიშში.

2023 წლის 13 მარტს რიკოთზე ავტობანის მშენებლობისას ფერდის ზედაპირი უბისა-შორაპნის მონაკვეთზეც ჩამოიშალა. გზების დეპარტამენტში მომხდარი მეწყრულ პროცესებს დაუკავშირეს, თუმცა აღნიშნეს, რომ როგორც პროექტის დაწყებამდე, ასევე მისი მიმდინარეობისას, ყველა საჭირო კვლევა უწყებამ ჩაატარა.

რაც შეეხება 13 მარტის ინციდენტს, გზების დეპარტამენტში განაცხადეს, რომ უხვი ნალექის შედეგად გააქტიურებულმა მეწყრულმა პროცესებმა ჩამოშალა ფერდის ერთ-ერთი უბნის დროებით მოპირკეთებული ზედაპირი, რამაც დააზიანა გარე ბეტონის სექცია.

მოგვიანებით, დეპარტამენტმა გაავრცელა განცხადება, სადაც აღნიშნული იყო, რომ „რიკოთის ყველა დასრულებული მონაკვეთი იქნება უსაფრთხო“.

რიკოთზე 28 ოქტომბერს მაგისტრალური გზის 27 კმ-იანი მონაკვეთი გაიხსნა. ხევი-შორაპნის 4-ზოლიანი მონაკვეთი 65 ხიდსა და 38 გვირაბს მოიცავს.

გზის ამ მონაკვეთის გახსნის შემდეგ კი, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა ირაკლი ქარსელაძემ განაცხადა, რომ „რიკოთის მონაკვეთის პროექტირებისას ჩატარდა მასშტაბური გეოლოგიური სამუშაოები. პროექტირების დროს კონსტრუქციული და ფერდების მდგრადობის გაანგარიშებები გათვალისწინებულია მნიშვნელოვანი მარაგით…“

________________

მთავარი ფოტო არქივიდან: რიკოთის უღელტეხილი.

სეზონური გრიპის საწინააღმდეგო უფასო ვაქცინაცია ნებისმიერი მსურველისთვის 16 ნოემბრიდანაც უფასო იქნება.

უფასო ვაქცინაციის ვადა დღეს, 15 ნოემბერს უნდა ამოწურულიყო, თუმცა „ბათუმელების“ ინფორმაციით, უფასო ვაქცინაცია გაგრძელდა.

როდემდე იქნება გრიპზე უფასოდ აცრა შესაძლებელი, უცნობია. „ბათუმელები“ ინფორმაციას აზუსტებს.

NCDC-ის ადრინდელი განცხადებით, იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ვაქცინაცია  ოთხკომპონენტიანი Abbott Biologicals B.V.-ის წარმოების ვაქცინით არის შესაძლებელი. უწყების ცნობით, ვაქცინა მორგებულია იმ შტამებზე, რომელთა ცირკულაცია მოსალოდნელია გრიპის სეზონზე.

აცრა ვაქცინაციის სერვისის მიმწოდებელ ნებისმიერ სამედიცინო დაწესებულებაში შესაძლებელია 6 თვის ასაკიდან და სრულად უფასოა.

ამავე თემაზე:

„ქობულეთის სამედიცინო ცენტრის“ თანამშრომლები განცხადებას ავრცელებენ და აქციების დაწყებას აანონსებენ.

განცხადებაში, რომელიც კლინიკის ოფიციალურ ფეისბუქგვერდზე გამოქვეყნდა, ნათქვამია, რომ ქობულეთის მაჟორიტარი დეპუტატი „ქართული ოცნებიდან“, ზაალ მიქელაძე, რომელიც ამ ეტაპზე „ხალხის ძალაშია“, პირად გავლენებს იყენებს კლინიკის დასაზიანებლად.

„პირადი ინტერესების გამო კლინიკას დაადო ყადაღა, რის შედეგადაც შეგვეზღუდა საბანკო ანგარიშებზე წვდომა, კლინიკა ვერ აგრძელებს სრულყოფილად მუშაობას, თანამშრომლებზე ხელფასის გაცემას და მოსალოდნელია შეწყდეს სამედიცინო ცენტრის ფუნქციონირება.

ჩვენ ვაკმაყოფილებთ სახელმწიფო სტანდარტებს, ჩვენ ვემსახურებით ქობულეთის მოსახლეობას საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით გათვალისწინებული ყველა მოთხოვნებით, ჩვენ მიმდინარე პერიოდში ვმუშაობთ ISO სტანდარტის მინიჭებაზე, 2025 წლიდან კი კლინიკა მიიღებს საერთაშორისო აკრედიტაციას.

ვფიქრობთ, რომ პირდაპირ კორუფციას აქვს ადგილი. ის თავის თანამდებობას იყენებს ბოროტად და სასამართლოს ძალით სურს მიიღოს კლინიკიდან დივიდენდი – 300 000 ლარი, რაც ღიად აქვს მითითებული სარჩელში. ის ხომ ერთ-ერთი აქციონერია!

აქვე აღვნიშნავთ, რომ კლინიკა უახლოეს მომავალში არ განიხილავდა დივიდენდის განაწილებას აქციონერებზე, ვინაიდან ჯანდაცვის და რეგულირების მოთხოვნებს ვასრულებთ, რაც ძალიან დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული! (გაკეთდა კლინიკის სრული რემონტი სტანდარტების შესაბამისად, განახლდა და შეიცვალა სამედიცინო აპარატურა და ინვენტარი.)

სს ქობულეთის სამედიცინო ცენტრის 190 თანამშრომელი და ქობულეთის მოსახლეობა ბოლომდე ვიბრძოლებთ, რომ „ძველმა საავადმყოფომ“ ისევ გააგრძელოს ფუნქციონირება,“ – ნათქვამია კლინიკის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

„ქობულეთის სამედიცინო ცენტრი“ 2013 წლის 25 იანვარს დაფუძნებული სააქციო საზოგადოებაა. სამედიცინო ცენტრს 21 აქციონერი ჰყავს. აქციონერთა შორისაა საქართველოს პარლამენტის წევრი ზაალ მიქელაძეც. ზაალ მიქელაძე დეპუტატობამდე აჭარის ჯანდაცვის მინისტრი იყო.

„ბათუმელებისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში ზაალ მიქელაძე ამბობს, რომ როდესაც მინისტრი გახდა, აქციები, რომელსაც კლინიკაში ის ფლობდა, შვილს, მარი მიქელაძეს გადაუფორმა.

„ეს არის ფინანსურ-სამართლებრივი დავა, რომელიც ვიღაცამ პოლიტიკურ სივრცეში გადმოიტანა. მესმის, რატომაც, ასეთ დროს ადმინისტრაცია უფრო ადვილად გაძვრება თემიდან, თუ თემაში ფარად იყენებს ექიმს და მედდას,“ – ასე ეხმაურება ზაალ მიქელაძე „ბათუმელებთან“ „ქობულეთის სამედიცინო ცენტრის“ განცხადებას.

ზაალ მიქელაძის თქმით, აჭარის ჯანდაცვის მინისტრობამდე წლების განმავლობაში ის მუშაობდა კლინიკაში, რომლის აქციონერიც იყო. მიქელაძე ამბობს, რომ აქციების ფლობის მიუხედავად, არასოდეს მიუღია დივიდენდი.

„როგორც იმ კლინიკიდან თქვენ არ მიგიღიათ ლარი, ისე არ მიმიღია მე არც მინისტრობამდე და არც შემდეგ, მიუხედავად იმდენი შრომისა და ჯაფისა. არსებობს ასეთი წესი – მოგება დივიდენდის სახით უნდა განაწილდეს. მაგრამ მე ჩემი დამოკიდებულება მქონდა – მთავარია ექიმები, მედდები მუშაობდნენ, ხელფასს იღებდნენ და არ ვკითხულობდი არც მე ამ თემას.

თუმცა მინისტრობის შემდეგ მე ეს ყველაფერი გადავულოცე ჩემს შვილს. მხოლოდ ერთხელ ვიყავი მაგ კლინიკაში. ყველა კლინიკაში დავდიოდი მაგ კლინიკის გარდა, რომ ვინმეს ეს თემა არ გამოეყენებინა – საკუთარ კლინიკაში დადის და იქ რაღაცას აკეთებსო.

როცა აღმოჩნდა, რომ კლინიკას ჰქონდა 100-ათასიანი მოგება, 200 – 500-ათასიანი, ჩემს შვილს ვუხსნიდი, რომ ეს თანხები კლინიკას სჭირდება ინვესტიციისთვის, განახლებისთვის და ა.შ. არ მოგვითხოვია დივიდენდი.

კოვიდის დროს კლინიკამ მუშაობა დაასრულა, როგორც მაქვს ინფორმაცია, სადღაც 3 400 000 ლარით,“ – ამბობს ზაალ მიქელაძე.

მისი თქმით, მას შემდეგ, რაც კლინიკა მნიშვნელოვან მოგებაზე გავიდა, გადაწყვიტეს დივიდენდი მოეთხოვათ.

„ჩემმა შვილმა მკითხა – გასაგებია, ამ 3 მილიონ-ნახევრიდან დივიდენდის 5%-ს არ მაძლევენ, მაგრამ მეორე მხრივ, ამხელა თანხის მოგების გამო ჩვენ რამე პასუხისმგებლობა ხომ არ გვეკისრება, როგორც აქციონერებსო? სად მიდის ეს თანხაო?

მე ვუთხარი, არც შენ ხარ იურისტი, არც მე, ამიტომ ყველაზე ადვილი გზაა ადვოკატი, რომელიც ამ თემაში ჩახედულია, გადაეცი ადვოკატს და ის გაარკვევს ყველაფერს-მეთქი. შენ ხელი არაფერს მოაწერო, როგორც აქციონერმა. ეს ახალი ამბავი არაა, ორი წლის ისტორიაა, რაც ადვოკატები ამ თემას იკვლევენ.

სასამართლო არის დამოუკიდებელი სტრუქტურა და ახლა მიუღია გადაწყვეტილება: შედეგად რაღაც ნაწილი ამ თანხისა დაუყადაღა კლინიკას.

იმდენად პოლიტიკური აქცენტი აინტერესებს ვიღაცას, რომ ჩემს შვილს მიადგნენ, რომელიც 5.75 %-ს ფლობს. იქ სხვა აქციონერიც რომ ედავება, რომელიც 12%-ს ფლობს და კუთვნილ დივიდენდს ითხოვს, ეგ ამბავი დამალეს. რატომღაც მე მომაბეს ეს ყველაფერი.

რადგან მე პოლიტიკაში ვარ, ამიტომ გადაწყვიტეს, რომ „ამიტანონ სათაურში“. ამ დროს მე რა შუაში ვარ? მინისტრობის დროსაც კი არ დავდიოდი მანდ. წინასაარჩევნოდაც კი არ მივსულვარ, როცა ყველა ადამიანის ხმა გჭირდება. აბა, ჰკითხე ერთხელაც თუ ვყოფილვარ. ვერ გეტყვიან ამას,“ – ამბობს ზაალ მიქელაძე.

ზაალ მიქელაძე ირწმუნება, რომ სამედიცინო ცენტრს შეუძლია გასცეს ხელფასები, ყადაღის მიუხედავად.

„ექიმებისა და მედდებისთვის ხელფასის არ მიცემა დარღვევაა. თუ ასე გააგრძელებენ, სხვა სამსახურებსაც მივმართავ, რადგან არსებობს მინისტრის ბრძანება საათობრივი ხელფასის შესახებ, რომელსაც ვერავინ ვერ დაუბლოკავს და მათ შორის ვერც სასამართლო. მე ვისაც სჭირდებოდა ეს ინფორმაცია, მივაწოდე.

ერთი თვით მთლიანად გაუჩერეს თანხების მოძრაობა, მესმის, მაგრამ იმავდროულად სასამართლომ თქვა, რომ გონივრულია პროცენტის დაყადაღება. მინიმუმ 40% სჭირდება სახელფასოს, სადღაც 20% სჭირდება მედიკამენტს, 10% სჭირდება სხვა სახარჯ მასალას და ა.შ. ამ ნაწილს არ შეეხო.

ეს გადაწყვეტილება აქვს კლინიკას და ალბათ უმალავენ თანამშრომლებს. ალბათ 20-30%-ია დაყადაღებული. ესაა მოგების ნაწილის დაყადაღება და ეს ასე არასწორად გაიტანეს თანამშრომლებში,“ – ამბობს ზაალ მიქელაძე.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა „ქობულეთის სამედიცინო ცენტრს“ დამატებით კითხვებზე პასუხების მისაღებად. კლინიკის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში გვითხრეს, რომ დღეს დაგეგმილია აქციონერთა კრება, სადაც მიიღება კონკრეტული გადაწყვეტილება და კლინიკის წარმომადგენლები კომენტარს მხოლოდ ამის შემდეგ გააკეთებენ.

ბათუმის ავტოტრანსპორტის ცნობით, ცვლილება შედის №7 და №7ა სამარშრუტო ხაზების მოძრაობის მიმართულებაში.

კერძოდ, 16 ნოემბრიდან №7 სამარშრუტო ხაზი მოძრაობას დაიწყებს ხახულისა და შარაშიძის ქუჩის კვეთიდან ვარშანიძის, სულაბერიძის, ბარათაშვილის, რუსთაველის, აბუსერიძის ქუჩების გავლით აღმაშენებლის ქუჩამდე და უკუმიმართულებით, 15-წუთიანი ინტერვალით, ხოლო №7ა სამარშრუტო ხაზს სრულიად ჩაანაცვლებს №7 სამარშრუტო ხაზი.

ბათუმის ავტოტრანსპორტის ცნობით, ცვლილების მიზეზი ხახულის ქუჩის საგზაო–სარეაბილიტაციო სამუშაოებია.

ამავე მიზეზით, 29 სექტემბრიდან №ავტობუსი შემდეგი მარშრუტით მოძრაობდა – ვარშანიძის – გენერალ ასლან აბაშიძის – შარტავას – ბაგრატიონის – აღმაშენებლის – ტაბიძის – რურუას – აღმაშენებლის ქუჩები; ხოლო №7ა – აღმაშენებლის – ლეონიძის – გენერალ ასლან აბაშიძის – ვარშანიძის ქუჩებით.

10 ნოემბერს, ხახულის ქუჩაზე მცხოვრებმა პირებმა აქცია გამართეს და ქუჩა გადაკეტეს. ისინი საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მოძრაობას ითხოვდნენ შემოვლით გზაზე. თუმცა, „ავტოტრანსპორტის“ მონაცემებით №7 ავტობუსი ვარშანიძის ქუჩიდან მხოლოდ ხახულისა და შარაშიძის ქუჩების კვეთამდე მივა.

ამავე თემაზე: 

საქართველოს ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტომ ქუთაისში „ტექნოპარკის [ყოფილი პარლამენტის ადმინისტრაციული შენობის] გარე ტერიტორიის კეთილმოწყობისთვის პროექტირება-მშენებლობის შესყიდვაზე [Design-Build მეთოდით]“ ტენდერი 2 მილიონი ლარით გამოაცხადა.

„ქალაქ ქუთაისში ყოფილი პარლამენტის ადმინისტრაციული შენობა აშენდა 2010-2012 წლებში. აღნიშნულ შენობას არ გააჩნია შენობასთან მისასვლელი კაპიტალური საავტომობილო გზა, ავტომობილების საპარკინგე ადგილები; არსებული გზა გრუნტის საფარიანია და ცუდ მდგომარეობაშია. მოსაწყობია ტერიტორიის გარე განათება და სანიაღვრე სისტემა. მოუწესრიგებელია ადმინისტრაციული შენობის გარე პერიმეტრზე ტერიტორია“, – აღნიშნულია ტექნიკურ დავალებაში.

ტენდერის მიხედვით, გამარჯვებულმა ჯერ უნდა დააპროექტოს და შემდეგ შეასრულოს სხვადასხვა სამუშაო, კერძოდ:

• „ადმინისტრაციულ შენობასთან მისასვლელი რკ/ბეტონის საფარიანი გზის მოწყობა [სიგრძე დაახლოებით 370 მეტრი, დაზუსტდეს ადგილზე], 40 საპარკინგე ადგილით.
• ადმინისტრაციული შენობის გარე პერიმეტრის [ტერიტორიის] გარე განათების მოწყობა.
• სარეკრეაციო [სასეირნო სივრცის] მოწყობა.
• ადმინისტრაციულ შენობაში 3 არსებული შესასვლელის რეაბილიტაცია [მათ შორის 1 შშმ პირთათვის ადაპტირებული პანდუსი] და 1 ახალი შესასვლელის მოწყობა შშმ პირთათვის განკუთვნილი პანდუსის გათვალისწინებით.
• ტერიტორიის მომიჯნავედ გამავალ მიწის არხზე ფუნდამენტის მოწყობა თავისი ლითონის მოაჯირით [სტანდარტების დაცვით].“

„სარეკრეაციო სივრცეში უნდა მოეწყოს ბუნებრივი ბალახის რულონური საფარი, უნდა შემუშავდეს მიწისქვეშა კომუნიკაციებისა და სარწყავი სისტემის პროექტი; საჭიროების შესაბამისად მოეწყოს სასმელი წყლის სოკოები; უნდა შეიქმნას ბილიკების ქსელი, ენერგოდამზოგველი განათება [განათების პროექტი ასევე უნდა შეთანხმდეს შესაბამის უწყებასთან], განლაგდეს სკამები და ურნები ვიზიტორებისთვის“, – აღნიშნულია სატენდერო განცხადებაში.

პროექტირებისა და მშენებლობის განხორციელების ვადები ტენდერის მიხედვით:

• „პროექტირებისა და მშენებლობის საერთო ხანგრძლივობა, მოსამზადებელი და სამობილიზაციო სამუშაოების ჩათვლით შეადგენს – არაუმეტეს 190 დღეს;
• პროექტირების საერთო ხანგრძლივობა შეადგენს ხელშეკრულების გაფორმებიდან – არაუმეტეს 110 დღეს,
• სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების ვადაა, პროექტირების ექსპერტიზის დადებითი დასკვნის შემდეგ, სამუშაოების დაწყების შესახებ შემსყიდველის მიერ ინფორმაციის მიწოდებიდან არაუმეტეს 80 კალენდარულ დღე;
• დამკვეთი იტოვებს უფლებას საპროექტო დოკუმენტაციის განხილვისათვის სამუშაოების განხორციელების საერთო ვადაში, გასცეს შენიშვნები და დასკვნები წარმოდგენილ დოკუმენტაციაზე.“

ქუთაისში 160 509 კვადრატული მეტრი ტერიტორია და მასზე განთავსებული ყოფილი პარლამენტის შენობა დღეს სახელმწიფო შპს „აქტივების მართვისა და განვითარების კომპანიის“ საკუთრებაშია.

პარლამენტის შენობის მშენებლობის მოტივით, 2009 წლის დეკემბერში ქუთაისში მერაბ ბერძენიშვილის ძეგლის – „დიდების მემორიალის“ დემონტაჟი დაიწყო და ის იმავე წლის 19 დეკემბერს ააფეთქეს, რასაც დედა-შვილის სიცოცხლე შეეწირა.

ქუთაისში მემორიალის აფეთქებიდან ერთი წლის თავზე მოსკოვში დიდების მემორიალის ანალოგი გაიხსნა, სახელწოდებით – „ჩვენ ერთად ვიყავით ფაშიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში“.

2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ პარლამენტის ადგილსამყოფელი ქალაქი ქუთაისი იყო. თუმცა „ოცნების“ ხელისუფლება თავიდანვე აცხადებდა, რომ პარლამენტს თბილისში წაიღებდნენ [„ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ამ ინიციატივას მხარი არ დაუჭირა].

უკვე 2014 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ საკომიტეტო მუშაობა თბილისში, პარლამენტის ბალანსზე არსებულ შენობაში გადაიტანა. შედეგად, ქუთაისში პარლამენტის სასახლე თვის განმავლობაში, ჯამში, 6 დღე ფუნქციონირებდა.

2017 წლიდან პარლამენტის ადგილსამყოფელი კვლავ თბილისია, ქუთაისის შენობა კი, უფუნქციოდ დარჩა.

ამ თემაზე:

„სტატისტიკის თანახმად, 55 წლის ზემოთ ასაკის მქონე ქალები უფრო მეტი მიდის ემიგრაციაში, ვიდრე ამავე ასაკის კაცები.

ვფიქრობ ამას ორი მიზეზი აქვს:  საქართველოში 55 წლის შემდგომ ქალების აუნაზღაურებელი ზრუნვითი საქმიანობა და პასუხისმგებლობები იზრდება, რის გამოც ისინი წყდებიან შრომით ბაზარს; ამ ასაკში ქალებისთვის რთულია ისეთი სამუშაოს პოვნა, სადაც ღირსეული ანაზღაურება ექნებათ. ამიტომ ისინი გამოსავალს ემიგრაციაში ხედავენ, ოჯახების ეკონომიკური მხარდაჭერა რომ გააგრძელონ,“ – ამბობს განვითარების საკითხების მკვლევარი მეკო ჩაჩავა.

ოფიციალური სტატისტიკით, 2021 წელს ქვეყანა 80 351 მოქალაქემ დატოვა, 2022 წელს ემიგრანტთა რიცხოვნობა კი 125 269 კაცი იყო.

სპეციალისტები ელოდებიან, რომ 2023 წლის მონაცემი გასულ წლებთან შედარებით გაცილებით მაღალი იქნება.

• რატომ მიდიან ემიგრაციაში საქართველოდან და რა შედეგი ექნება ამას ქვეყნის ეკონომიკაზე

ქვეყნის ეკონომიკური, სოციალური და პოლიტიკური მდგომარეობა მიგრაციის გამომწვევი ერთ-ერთი ფაქტორია.

სამუშაო ადგილების არ არსებობა, ან არსებულ სამუშაოებზე დაბალი ანაზღაურება და არასათანადო შრომის პირობები არის ის ფაქტორი, რაც ასევე ბიძგს აძლევს მოქალაქეებს „უკეთესი ცხოვრება“ სხვაგან ეძებონ.

რას მოუტანს საქართველოს შრომისუნარიანი მოქალაქეების ქვეყნიდან გადინება? – ეს კითხვა განვითარების საკითხების მკვლევარს, მეკო ჩაჩავას დავუსვით. ის ემიგრანტი ქალების შრომის საკითხებს იკვლევს.

„ცალსახად შეიძლება ითქვას, რომ კვალიფიციური კადრის გადინება, აფერხებს ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებას, ინოვაციების დანერგვას. ასევე, არაკვალიფიციური მშრომელების ემიგრაციაც, შეიძლება ნაკლებად უარყოფითად, თუმცა მაინც უარყოფითად აისახება ქვეყნის ეკონომიკის განვითარების ტემპზე.

ბოლო პერიოდში სარესტორნო სექტორი საუბრობს, რომ მასობრივად გადის მათი კადრები საზღვარგარეთ და უჭირთ კვალიფიციური კადრების ნახვა,“ – ამბობს მეკო ჩაჩავა.

მკვლევრის თქმით, დაბალანაზღაურებად სექტორში ხარჯები იზრდება შემოსავლების არაპროპორციულად, მოსახლეობას კი ძალიან უჭირს იმ შემოსავლებით ღირსეული საცხოვრებელი გარემოს შექმნა საკუთარი თავისა და ოჯახებისთვის.

„ასეთი ოჯახებისთვის მიგრაციაში წასვლა ჩანს, როგორც გამოსავალი. თან ბოლო პერიოდში ადვილი გახდა წასვლა უვიზო მიმოსვლის თუ იაფი ფრენების გამო. ასევე დიდ როლს თამაშობს სოციალური კავშირები.

ამასთან, რაც უფრო იზრდება მოთხოვნა ე.წ. განვითარებადი ქვეყნებიდან დაბალანაზღაურებად კადრებზე, მით უფრო იზრდება მიგრაციის ტემპი. საქართველოში, განსაკუთრებით დაბალანაზღაურებად სექტორში მომუშავე ადამიანებს, რომ მიიღონ ემიგრაციაში წასვლის გადაწყვეტილება,“ – ხსნის მეკო ჩაჩავა.

მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის საქართველოს მისიის პროგრამების ადგილობრივი კოორდინატორი, ნათია კვიციანი კი მიგრაციაზე საუბრისას აქცენტს დემოგრაფიული სურათის შეცვლის საშიშროებაზე აკეთებს.

ის ამბობს, რომ საქართველოში შემოსულ იმიგრანტთა ოდენობა მზარდია და ბევრად აღემატება დაბრუნებულ მიგრანტთა რიცხვს.

„შეიძლება დღეს მაინცა და მაინც არა, მაგრამ მცირე ხანში ალბათ გვექნება ცვლილებები ქვეყნის დემოგრაფიულ შემადგენლობაში. თუ ასეთი ინტენსივობით გაგრძელდა ემიგრაცია და სხვადასხვა კატაკლიზმებით გამოწვეული იმიგრაცია.

მზარდი იმიგრაცია უკავშირდება როგორც უკრაინის ომს, ისე წინა აზიაში მიმდინარე პროცესებმა შეიძლება გაზარდოს. ამიტომ თავისთავად დგება საკითხი, დემოგრაფიული სურათი როგორ შეიცვლება საქართველოში,“ – ამბობს ნათია კვიციანი.

მეკო ჩაჩავა ასევე საუბრობს შრომითი მიგრაციის დადებით და უარყოფით გავლენაზე, როგორც ქვეყნის ეკონომიკაზე, ისე დემოგრაფიაზე.

„ბოლო მონაცემებით, 2022 წელს გზავნილებმა მთლიანი შიდა პროდუქტის დაახლოებით 9 % შეადგინა. წინა წლებს თუ შევადარებთ, 2019 წელს ეს მაჩვენებელი 5 % იყო. გზავნილების მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა კოვიდის დროს, მაშინ, როდესაც საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები დრამატულად შემცირდა.

ფულადი გზავნილები ექსპორტის შემდეგ უცხოური ვალუტის შემოდინების მთავარი წყარო გახდა ქვეყანაში. ეს მიანიშნებს ემიგრანტების როლზე ქვეყნის ეკონომიკისთვის, უცხოური ვალუტის შემოდინებისთვის და ცალკეული შინამეურნეობების ეკონომიკური გადარჩენისთვის თუ პირობების გაუმჯობესებისათვის,“ – ამბობს მეკო ჩაჩავა.

მკვლევრის თქმით, ფულადი გზავნილების დიდი ნაწილი იხარჯება პირველად საჭიროებებზე, როგორიც არის საკვები, კომუნალური გადასახადები, ტანსაცმელი და, შესაბამისად, ვერ უზრუნველყოფს შინამეურნეობების მდგრადობას.

2016 წლის მონაცემებით, ემიგრანტთა მხოლოდ 7% ახერხებს დანაზოგის გაკეთებას, უძრავი ქონების შეძენას ან ბიზნესის აწყობას. დანაზოგის ვერ გაკეთება კი ახანგრძლივებს ემიგრაციაში ყოფნის პერიოდს.

„მიჩნეულია, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილის ემიგრაცია, რომელსაც განათლების მაღალი დონე აქვს და ადამიანური კაპიტალის უფრო მაღალი მახასიათებლები, შეიძლება ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების შემაფერხებელ ფაქტორად იქცეს.

დაბალი კვალიფიკაციის მქონე მშრომელების ემიგრაცია, ნაკლებ გავლენას მოახდენს ამ თვალსაზრისით.

რთულია იმაზე საუბარი, რა სახის ემიგრაციით ხასიათდება ამ შემთხვევაში საქართველო – მაღალკვალიფიციური კადრების გადინება ხდება უფრო თუ დაბალკვალიფიციურის. მეტ-ნაკლებად თანაბრად არის გადანაწილებული,“ – ამბობს მეკო ჩაჩავა.

უკანასკნელი 28 წლის განმავლობაში საქართველოში მიგრაციული სალდო დადებითი ერთადერთხელ იყო – 2020 წელს, როცა ქვეყანაში 15 732 ადამიანით მეტი შემოვიდა, ვიდრე წავიდა.

საქართველოს მიგრაციის 2021 წლის პროფილის დოკუმენტის თანახმად, 2020 წლის მაჩვენებელზე დიდი გავლენა იქონია „COVID19-ის პანდემიამ და მისგან გამოწვეულმა გადაადგილების შეზღუდვებმა“.

• რა ევალება სახელმწიფოს და როგორ შეიძლება შეჩერდეს მიგრაციის ტემპი

ყველა, ვინც მიგრაციის მიზეზებს სწავლობს, ამბობს, რომ აუცილებელია ქვეყანაში შეიქმნას ისეთი სამუშაო ადგილები, სადაც მოქალაქეები ღირსეულ შრომით ანაზღაურებას მიიღებენ.

„ღირსეული ანაზღაურებადი სამუშაო ადგილების შექმნა და ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარება მისცემს შესაძლებლობას ადგილობრივებს, რომ აქ დასაქმდნენ. პირველ რიგში, ეს იქნება ყველაზე რეალური რამ, რამაც შეიძლება მიგრაციის პროცესი შეანელოს, რადგანაც წასვლის ძირითადი მიზეზი კვლავ არის სოციალურ-ეკონომიკური ფაქტორი,“ – ამბობს მეკო ჩაჩავა.

მეკო ჩაჩავა ფიქრობს, რომ მიგრაცია მხოლოდ უარყოფით კონტექსტში არ უნდა განვიხილოთ. რადგან გარდა ფულადი გზავნილებისა, ემიგრაციაში წასულებმა შეიძლება აიმაღლონ კვალიფიკაცია. შემდგომ უკვე ამ კადრების სწორად გამოყენება კი იქნება ქვეყნის ამოცანა.

„აუცილებელია ქვეყნის მიგრაციის პოლიტიკის სწორი დაგეგმვა და მისი მართვა. მიგრაციის პოტენციალის სრული გამოყენება დადებითად აისახებოდა ქვეყნის როგორც ეკონომიკურ, ასევე სოციალურ განვითარებაზეც.

ამიტომაა მნიშვნელოვანი ქვეყანას სწორი პოლიტიკა ჰქონდეს და ხელი შეუწყოს მიგრანტების პოტენციალის გამოყენებას ქვეყნის მდგრადი და ინკლუზიური ეკონომიკის განვითარებისათვის.

ამ ეტაპზე, შეიძლება ითქვას, რიგი ნაბიჯები გადადგმულია. არსებობს საკოორდინაციო საბჭოები, პოლიტიკის დოკუმენტები. თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ სამოქმედო გეგმისათვის გადაიდგას რეალურ შედეგებზე გათვლილი ნაბიჯები,“ – ამბობს მეკო ჩაჩავა.

ბათუმში, გორგასლის #59/61- ში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დაცვის ზონაში, ბელეტაჟებს ანგრევენ. აქ ბელეტაჟების ნაცვლად 19 სართულიანი მრავალბინიანი კორპუსი უნდა ააშენონ, მათ შორის ერთი – მიწისქვედა სართულით.

მშენებლობას შპს „თაუერ ჯგუფი გორგასალი“ ავარიული სახლების პროგრამის ფარგლებში გეგმავს.

კომპანიის 67 პროცენტი ეკუთვნის „ოცნების“ ერთგულ მხარდამჭერს, სულიკო ჭყონიას.

2016 წლიდან დღემდე სულიკო ჭყონიამ „ოცნებას“ სოლიდური თანხა ექვსჯერ შესწირა, ერთხელაც – „ოცნების“ მხარდაჭერილ კანდიდატს სალომე ზურაბიშვილს. ჯამში მისი შენატანი „ოცნების“ ანგარიშზე 250 000 ლარია.

ბოლოს სულიკო ჭყონიამ „ოცნებას“ ოთხი დღის წინ, 2023 წლის 10 ნოემბერს, 60 000 ლარი შესწირა.

კომპანიამ გორგასლის #59/61-ში მშენებლობის ნებართვა უკვე მიიღო, შესაბამის ბრძანებას ხელი მერმა, არჩილ ჩიქოვანმა 8 სექტემბერს მოაწერა. ბრძანებაში მითითებულია, რომ მერი დაეყრდნო სათათბირო საბჭოს გადაწყვეტილებას, რომელიც „ავარიული სახლების პროგრამაში“ ერთგვარი მაკონტროლებლის ფუნქციის მიზნით დაამატეს.

კანონის ახალი ვერსიის თანახმად, მერი ვალდებული იყო შეექმნა სათათბირო საბჭო, რომელთანაც ავარიული სახლების პროგრამაში მონაწილე კომპანიების მიერ შეთავაზებულ სამშენებლო პროექტებს, მათთვის K2 კოეფიციენტის გაზრდის ან სხვა ცვლილებების დაშვების შესაძლებლობას განიხილავდა.

წესის თანახმად, მერი დადებით გადაწყვეტილებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში იღებს, თუ სათათბირო საბჭო დადებით რეკომენდაციას გასცემს. ამ საბჭოს შექმნის წესი საკრებულომ პროტესტის ფონზე დაამტკიცა, რადგან საბჭოში არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები არ შეიყვანეს.

მერის გადაწყვეტილებით, სათათბირო საბჭოს მერიის ქალაქმშენებლობისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, მამუკა რამიშვილი ხელმძღვანელობს.

ამ საბჭოს წევრები არიან: ზაურ ახვლედიანი – აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი; ნუგზარ ძნელაძე – აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სივრცითი მოწყობისა და ტექნიკური დეპარტამენტის უფროსი; ნათია ბურძგლა – მერიის ქალაქგეგმარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის სპეციალისტი; ზვიად ბურჭულაძე – არქიტექტორთა კავშირის აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელი.

სამშენებლო დოკუმენტების მიხედვით, შპს „თაურ ჯგუფი გორგასალმა“ ავარიული სახლების პროგრამით დაშვებული შეღავათების შესაბამისად K2 კოეფიციენტის 12,5-მდე გაზრდა, განაშენიანების კოეფიციენტის K1=0,7-მდე და გამწვანების კოეფიციენტის 0,1-მდე შემცირება მოითხოვა.

დოკუმენტების მიხედვით, 19-სართულიანი კორპუსის მთლიანი სამშენებლო მოცულობა 28 000 კვ.მეტრია. მათ შორის საცხოვრებელი ფართობი 17 600 კვ. მეტრი იქნება.

სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, გორგასლის #61-ში ერთსართულიანი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. კომპანია მერიას წერს, რომ ძეგლი შეისყიდა და მის აღდგენას გეგმავს.

სპეციალისტები წერენ, რომ ეს ერთსართულიან კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ეკლექტური რენესანსისთვის სახასიათო ფასადებით გამოირჩევა:

„ორი ქუჩის კვეთაზე განთავსებული ერთსართულიანი სახლი 1905 წელს არის აშენებული. შენობა ბათუმური საცხოვრებელი სახლის საინტერესო ნიმუშია. ის თავისი მასშტაბითა და ეკლექტური რენესანსისთვის სახასიათო ფასადებით მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ორი ქუჩის როგორც სივრცითი ორგანიზების, ისე არქიტექტურული სახის შექმნაში. დატვირთვის თვალსაზრისით შენობის მდებარეობა მოხერხებულია, თუმცა პრობლემურია ავტოსადგომის მოწყობა“.

ნებართვის მისაღებად კომპანიამ მერიას წარუდგინა ოფიციალური ინფორმაცია, რომ სააგენტო უახლოეს მომავალში არ გეგმავს ამ შენობის რესტავრაციას და შეუძლია ეს საქმე თავად შეასრულოს:

„ჩვენ ვიღებთ პასუხისმგებლობას, სააგენტოსთან შეთანხმებით და სანებართვო საბუთით, კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლზე ჩასატარებელი ადაპტაცია-რეაბილიტაციის სამუშაოების შესრულებაზე“, – წერს სამშენებლო კომპანია მერიას.

ამ დროისთვის არ ვიცით, რაზე შეუთანხმდა კომპანია სააგენტოს: სრული რეაბილიტაცია იგეგმება, თუ რესტავრაციის პროექტი ამჯერადაც მხოლოდ ფასადის შენარჩუნებას გულისხმობს – ეს ტენდენცია ბათუმში ბოლო წლებში დაამკვიდრეს.

კომპანიამ მერიას ოფიციალურად აცნობა ასევე, რომ სამშენებლო ტერიტორიაზე არსებული სახლების მდგრადობა შეისწავლა და ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად მათი აღდგენა რთული და არარენტაბელური იქნებოდა.

დოკუმენტების მიხედვით, ახალი კორპუსი მრავალფუნქციურია და აქ როგორც საცხოვრებელ ბინებს, ასევე აპარტამენტებს მოაწყობენ. შენობას ექნება 2 მაღალი კომერციული სართული, მე-16 სართულის ჩათვლით საცხოვრებელი, ხოლო უფრო მაღალ სართულებზე აპარტამენტები. ბოლო სართულზე პენტჰაუსის მოწყობას გეგმავენ.

შენობის სიმაღლე 70 მეტრი იქნება.

• კომპანიის ეკონომიკური გათვლა

კომპანიამ მერიას სამშენებლო პროექტის ეკონომიკური დასაბუთებაც წარუდგინა – გათვლები 2022 წელს დოლარშია მომზადებული. ამ გათვლების მიხედვით, კომპანია კორპუსის რეალიზაციის შემდეგ 3-მილიონიან მოგებას ვარაუდობს. იმის გათვალისწინებით, რომ სარეალიზაციო ფასების გრაფაში, უძრავი ქონების გასული წლის ფასებთან შედარებით, გაცილებით დაბალი ფასები მიუთითა, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ სინამდვილეში მოგება გასამმაგდება.

ცხადია, გასათვალისწინებელია ბაზარზე სამშენებლო მასალების ფასების გაძვირებაც.

კომპანიის ინფორმაციით, 1 კვ.მეტრი ფართობის მშენებლობა დღგ-ს გარეშე 210 დოლარი უჯდება. ჯამში კი, მშენებლობის ხარჯი 5 მილიონ 797 260 დოლარია. კომპანიამ ასევე მიუთითა, რომ 2 მილიონი დოლარი უჯდება მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებისთვის გადასაცემი ფართობი და მათი იჯარის ხარჯები.

კომპანიას მითითებული აქვს, რომ აქ 1 კვ.მეტრის სარეალიზაციო ფასი 700 დოლარია. ეს არარეალური ფასია იმ ადგილისთვის, სადაც მშენებლობას გეგმავენ.

„თაუერ ჯგუფი გორგასალი“ 2021 წელს დაფუძნებული კომპანიაა, დირექტორი და 33 პროცენტის მფლობელი ირაკლი ემირიძეა. კომპანიის 67 პროცენტს კი სულიკო ჭყონია ფლობს.

2023 წლის 1-ელ ნოემბრამდე შემოსავლების სამსახურში წარდგენილი ქონებრივი დეკლარაციების მიხედვით, საქართველოში იმ ოჯახების რაოდენობა, რომელთა წლიურმა შემოსავალმა ჯამურად 100 ათას ლარს გადააჭარბა, 4 037-ით არის გაზრდილი წინა წელთან შედარებით.

შემოსავლების სამსახურის მიერ „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებული ინფორმაციით, 2022 წელს 16 188 პირმა წარადგინა დეკლარაცია, რომელთა შემოსავალი 100 ათას ლარზე მეტი იყო; 2023 წელს კი, ამ შემოსავლის მქონე 20 225-მა პირმა წარადგინა დეკლარაცია.

ამავე მონაცემებით, გაზრდილია იმ პირთა რაოდენობაც, რომელთა შემოსავალმა წლის განმავლობაში 40 ათასიდან 100 ათასამდე ლარი შეადგინა [2022 წელს ასეთი შემოსავლის მქონე 51 581-მა პირმა წარადგინა დეკლარაცია, 2023 წელს კი – 62 811-მა პირმა.]

რაც შეეხება იმ პირებს, რომელთა შემოსავალი 40 ათას ლარზე ნაკლებია, მათი რაოდენობა 10 695-ით არის შემცირებული.

2023 წლის 7 ნოემბრის მდგომარეობით, შემოსავლების სამსახურში ქონების გადასახადის დეკლარაცია 366 706-მა პირმა წარადგინა. დარიცხულმა ქონების გადასახადმა კი 84 489 056 ლარი შეადგინა.

„ფიზიკურ პირს უფლება აქვს, არ წარადგინოს ქონების გადასახადის დეკლარაცია, თუ: საანგარიშო წლის წინა პერიოდის მიხედვით ქონების გადასახადის დეკლარაცია წარდგენილია ან დარიცხულია ქონების გადასახადი საგადასახადო ორგანოს მიერ.

წინა საანგარიშო წლის მონაცემების მიხედვით, საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელს პროგრამულად არიცხავს ქონების გადასახადს.

ამ შემთხვევაში ითვლება, რომ გადასახადის გადამხდელმა განახორციელა საგადასახადო ანგარიშგება, ხოლო საგადასახადო ორგანომ მას წარუდგინა საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც, საგადასახადო ვალდებულება შესაბამისი პერიოდის მიხედვით ბოლო დეკლარირებულის (დარიცხულის) ტოლია.

საგადასახადო ორგანო ზემოთ აღნიშნულ შემთხვევაში პროგრამულ დარიცხვას ახორციელებს პირველი ნოემბრიდან 15 ნოემბრამდე პერიოდში.“ – მოგვწერეს შემოსავლების სამსახურიდან.

ამავე თემაზე „ბათუმელების“ არქივიდან: