Batumelebi

„ბათუმელების“ მენეჯერის მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ შს სამინისტრომ კიდევ ერთი დავა წამოიწყო.

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის [საია] თავმჯდომარის ნონა ქურდოვანიძის განცხადებით, შეადგინეს ახალი ოქმი, სადაც მზია ამაღლობელს შენობის იერსახის დამახინჯებას ედავებიან.

„ამჯერად ედავებიან, რომ შენობის იერსახე დაამახინჯა იმ საპროტესტო პლაკატით, რომელიც გაკვრისთანავე ააძრეს.

შეგახსენებთ, რომ მზია ამ ქმედების გამო ადმინისტრაციული წესით დაკავებული ყავდათ, თუმცა, მიხვდნენ, რომ პლაკატის გამო დაკავების უფლება არ ჰქონდათ, ოქმები გააყალბეს და ჩაწერეს, რომ 173-ე მუხლის ჩადენას ედავებოდნენ. ეს საქმე პირველი ინსტანციის სასამართლომ უკვე განიხილა და მზია უსამართლოდ დააჯარიმა.

მზიას მიმართ ჩადენილი უსამართლობები ამით არ დაასრულეს და ახლა იმავე ქმედებისათვის კიდევ ახალი მუხლით უპირებენ დაჯარიმებას“ – წერს ნონა ქურდოვანიძე ფეისბუქზე.

ამ საქმეზე ბათუმის საქალაქო სასამართლო პროცესი დღეს, 7 მაისს, 12:00 საათზეა ჩანიშნული.

ამავე თემაზე:

შსს-მ მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ სასამართლოს კიდევ ერთხელ მიმართა

See more

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ კიდევ ერთი ახალი ადმინისტრაციული საქმე დაიწყო.

სასამართლო პროცესი დღეს, 12:00 საათზე, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში გაიმართება.

მზია ამაღლობელს შსს 2025 წლის 11 იანვარს პოლიციის დეპარტამენტის წინ, დამხმარე ნაგებობაზე სტიკერის გაკვრას ედავება, თითქოსდა ამ ქმედებით იერსახე დამახინჯდა. საქმე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 150-ე მუხლის პირველი ნაწილითაა სასამართლოში შესული.

მზია ამაღლობელი 2025 წლის 11 იანვარს დააკავა აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის მაშინდელმა უფროსმა გრიგოლ ბესელიამ, პოლიციის დეპარტამენტის წინ, დამხმარე ნაგებობის კედელზე სტიკერის გაკვრის გამო.

დაკავების კადრებში ჩანს, რომ მზია ამაღლობელის დაკავების პარალელურად ააძრეს ეს სტიკერი იქვე მდგარმა პოლიციელებმა.

იურისტების განმარტებით, პოლიციას არ აქვს ასკ-ის 150-ე მუხლით ჩადენილის სამართალდარღვევის გამო დაკავების უფლება.

ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ დღეს, 7 მაისს, მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესი იმართებოდა, მედიისთვის ცნობილი გახდა სასამართლოს განრიგიდან.

ამ დროისთვის უცნობია მიაწოდეს თუ არა სასამართლო პროცესის შესახებ ინფორმაცია თავად მზია ამაღლობელს.

მზია ამაღლობელი ოთხი თვეა წინასწარპატიმრობაშია, ბათუმის პოლიციის უფროსს, ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო.

მზია ამაღლობელის საქმის შესახებ მასალებს შეგიძლიათ გაეცნოთ აქ.

 

აქტივისტებს, რომლებსაც თბილისში, 5 მაისს, ლიფტიდან გამოსვლისას წიწაკის სპრეი და საღებავი შეასხეს სახეზე, პირველი ხარისხის დამწვრობა აღენიშნებათ.

ამის შესახებ ერთ-ერთი აქტივისტი ნუცა მახარაძე წერს ფეისბუქზე.

„კარგად ვართ, მხნედ, შემართებით და ამათი დაშინებული არ გაიშვას.

აქვე ვიტყვი, რომ მხნეობასთან ერთად ქეთევანს [ჯანანაშვილს] და სალომეს [სარიშვილი] აქვთ პირველი ხარისხის დამწვრობა. სალომეს დაზიანებული აქვს თვალის რქოვანა, აქვს საშინლად შეშუპებული და ეწვის. სიბნელეში ზის, რადგან სინათლეზე რეაგირებს “- წერს ნუცა მახარაძე.

„ბათუმელები“ სალომე სარიშვილს ესაუბრა. ის ამბობს, რომ სითხე რომელიც სახეში შეასხა ნიღბიანმა, ბრილიანტის მწვანეა, ე.წ. „ზელიონკა“.

იქონიებს თუ არა ეს გავლენას მხედველობაზე, ამას გამოკვლევა დაადგენს. სალომე ხვალ განმეორებით გეგმავს ექიმთან ვიზიტს.

„გუშინ რაც მოხდა, რუსული მეთოდით თავდასხმაა, რუსული დამოკიდებულებაა მოქალაქეების მიმართ, სიძულვილი, ზიზღი და თან უკიდურესი სიმხდალე და სილაჩრე. სინამდვილეში, შიშით ასეთ არარაობებს მართავს ეს რუსული, ბნელი სისტემა და ვერანაირად ვერ გვიმორჩილებს ჩვენ – ასე იქნება მუდამ!

მებრძოლ და წესიერ ადამიანებს ვერ შეაშინებთ, შიშები თქვენკენ მოიკითხეთ ცვედანო არაკაცებო! ყველა დაისჯება, აუცილებლად!” – წერს ნუცა მახარაძე სოციალურ ქსელში.

გუშინ, 5 მაისს, რუსთაველის გამზირიდან სახლში მიმავალ სამ ქალს – ნუცა მახარაძეს, ქეთევან ჯანანაშვილს და სალომე სარიშვილს სადარბაზოსთან დახვდა უცნობი მამაკაცი და ლიფტში შესულებს სახეში მწვანე სითხე და წიწაკის სპრეი შეასხა. გარდა ამისა, მათ მიაყენა სიტყვიერი შეურაცხყოფა.

შს-ს განცხადებით, ფაქტზე მიმდინარეობს გამოძიება ძალადობის მუხლით.

„უნდა გაირკვეს როგორ გადაადგილდებოდნენ გოგონები, რომლებსაც სახეში მწვანე სითხე შეასხეს. სად გადაადგილდებოდნენ, სად შენიშნეს თვალთვალი, რომელ ქუჩებზე, საიდან გაუჩნდათ ეს შეგრძნება რომ უთვალთვალებდნენ და მოიმოქმედეს თუ არა რაიმე. როცა საშიშროებას გრძნობ, ამაზე დროულად და ხმამაღლა უნდა ილაპარაკო“ – ამბობს გიორგი მელაძე, ორგანიზაცია „კანვას საქართველოს“ დირექტორი.

რა ეტაპზე გადადის აქტივისტების დევნა, როცა ქალებს ღამით, სახლთან ჩასაფრებით ესხმიან თავს? – „ბათუმელები“ გიორგი მელაძეს ამ თემაზე ესაუბრა.

• ბატონო გიორგი, აქტივისტებისთვის სახეში საღებავის შესხმის პრაქტიკა აქამდე არ გვინახავს საქართველოში. რა არის ეს, როგორ ფიქრობთ, რა ეტაპზე გადავიდა აქტივისტების დევნა?

მე მგონი, თავიდან უკრაინაში იყო ასეთი რაღაცები, იქ დატესტეს რუსებმა. უტევდნენ უფრო დასავლელ პოლიტიკოსებს. სააკაშვილსაც შეასხეს არაერთხელ უკრაინაში, დათო საყვარელიძეს, იაცენუკს და პოროშენკოს და იქ იყო ეს ამბები.

• ერთ-ერთმა აქტივისტმა, რომელსაც სითხე შეასხეს, გვითხრა, რომ ეს იყოს ბრილიანტის მწვანე, ე.წ. „ზელიონკა“. რუსული ხელწერაა „ზელიონკის“ შესხმა სახეში?

ადვილად ხელმისაწვდომია. მიდიხარ აფთიაქში და ყიდულობ. საღებავებსაც ასხამენ ხოლმე, მაგრამ ბრილიანტის მწვანეს მოშორებას ბევრი დრო სჭირდება და ალბათ ამიტომ იყენებენ, რომ დიდი ხანი იყოს ასეთ მდგომარეობაში ადამიანი.

ასევე, თვალს აზიანებს ძალიან.

არ დაგვავიწყდეს, რომ შარშან, ბოლნისში ახალგაზრდა ქალს დაუსვეს სამართებელი სახეზე, ამიტომ ფიზიკური ძალადობა სხვადასხვა ფორმით და სხვადასხვა ინტენსივობით სულ არის.

მაგრამ რატომ არის, ეს არის მთავარი და მე მგონი აქ რამდენიმე მომენტია, რაზეც აუცილებლად, სულ უნდა ვფიქრობდეთ. განსაკუთრებით მაშინ, როცა დაიწყება ხოლმე, რომ „რაღაც არ გამოგვდის“, „რაღაც ისე არ ხდება“ და ასე შემდეგ.

პირველი არის ის, რომ „ოცნებას“ ჰქონდა წინააღმდეგობის მოლოდინი, მაგრამ ასეთი პროტესტი თუ იქნებოდა, ვერ წარმოედგინათ.

მათ აქვთ კონკრეტული გეგმა, რომ იყვნენ შარაგზის ყაჩაღები, საქართველოს გეოგრაფიული, სტრატეგიული უპირატესობა გამოიყენონ გამდიდრებისთვის, შეიქმნან რაღაც ახალი წყობის ფეოდალიზმი, იმიტომ, რომ კომუნისტი ფეოდალების შთამომავლები არიან, პირდაპირი და გადატანითი მნიშვნელობით.

მათთვის წარმოუდგენელია ძალაუფლების გადაადგილება ერთი ჯგუფიდან მეორეში, ამიტომ ისინი არასდროს იქნებიან დემოკრატები, რაც არ უნდა უცხოურ ორგანიზაციებში იყვნენ ნამუშევარი და ჰქონდეთ უცხოეთში განათლება მიღებული. უბრალოდ, შუა საუკუნეების ფეოდალები არიან, ასე აზროვნებენ და უნდათ, რომ საქართველოს გზა იყოს მათი, ძარცვონ ეს გზა და ასე იცხოვრონ სულ, ჯერ მათ და შემდეგ კი მათმა შვილებმა.

ჰქონდათ მოლოდინი, რომ ჩვენი ეროვნული თვისება, სიზარმაცეც დაეხმარებოდათ მიზნის მიღწევაში.

• პრინციპში ეს მოლოდინი გააჟღერა კიდეც ბიძინა ივანიშვილმა, როცა თქვა, რომ ბოლოს და ბოლოს დაიღლებიან ახალგაზრდები…

ამას ამბობენ კიდეც ღიად – „კარგი ახლა, გეყოფათ, წადით გერმანიაში ტაქსისტებად იმუშავეთ, რა დემოკრატია აგიტყდათ“.

რაც შეეხება აი, ამ პროცესებს, რაც დღეს ხდება. ყველაფერი შეცვალა. აღმოჩნდა, რომ არის საზოგადოების მასობრივი მობილიზება, რომელიც არის პიკურიც და აქვს თავისი პასიური მომენტიც, მაგრამ დაიწყო რეალური მობილიზება, ნამდვილი სამოქალაქო საზოგადოების შენება დაიწყო. არა კაბინეტებში, როგორც ეს იყო, მაგალითად, 90-იან წლებში, როცა პატარა ორგანიზაციები იქმნებოდა წინააღმდეგობებისთვის, ახლა მიდის ახალი ტიპის საზოგადოების მშენებლობა, როდესაც ერთმანეთისთვის უცხო ადამიანები სპონტანურ კავშირებს ამყარებენ, რაღაცას ერთად აღწევენ, მერე იშლებიან, ახალი კავშირები მყარდება და ეს არის ნამდვილი სამოქალაქო საზოგადოება.

დააკვირდით, როგორ შეიქმნა ფულის შეგროვების კულტურა, რომლითაც ადამიანები ერთმანეთს ეხმარებიან. ნამდვილი სოლიდარობა და არა ფურცელზე დახატული.

ეს ყველაფერი რეჟიმს ნერვებს უშლის, რადგან არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ მათი მთავარი ლოზუნგი არის ფული. ფულია ამათი მთავარი იდეა. რუსები არიან და ის ვერ წარმოიდგინეს, რომ საქართველოში არის ადამიანთა ჯგუფი, რომელიც კოლექტიურად ახერხებს ორგანიზებას, თავისი საჯარო ინტერესის გამოხატვას და ჩემი აზრით, ეს არის მთავარი, რასაც მოჰყვა ფიზიკური ძალადობა.

• ვინ არწმუნებს მათ, რომ წინააღმდეგობა შესუსტდება და მსგავსი მეთოდები უნდა გამოიყენონ?

არ დაგვავიწყდეს, „ოცნებამ“ რომ ბელარუსებთან გააფორმა თანამშრომლობის ხელშეკრულება. ეს სიმბოლური ამბავი იყო, ტერორიზმს ვებრძვით ჩვენო, განაცხადეს. სინამდვილეში, ეს იყო ღიად ნათქვამი მსოფლიოსთვის – „ჩვენ რუსულ კლუბთან ვიწყებთ ურთიერთობას და მათ გამოცდილებებს გამოვიყენებთ“.

რუსებმა არაერთი სამოქალაქო წინააღმდეგობა ჩაახშეს ბოლო 25 წლის მანძილზე და მათ რაღაც სქემა დაამუშავეს. მე დარწმუნებული ვარ, არსებობს კომპიუტერული მოდელირება, სტრატეგიული თამაში რომ წარმოვიდგინოთ, რომელშიც შესაძლებელია სხვადასხვა სცენარის ჩატვირთვა და ეს თამაში ავტომატურ სქემებს გაძლევს, რა უნდა აკეთო.

დარწმუნებული ვარ, რუსებს აქვთ ეს გაწერილი, იმდენად დიდი ხანია რაც ამაში არიან, რადგან ბიუროკრატები იცვლებიან ფსბ-ში თუ სხვა სამსახურებში და ეს ცოდნა რაღაცნაირად უნდა დარჩეს.

მეორე საკითხია ის, რომ როგორც კი დაინახეს, რომ ნამდვილი სამოქალაქო საზოგადოება იქმნება, ეს მათთვის უკვე არის სასიცოცხლო საფრთხე, იმიტომ, რომ ამათი მთელი სქემა იშლება- ფეოდალები ვეღარ იქნებიან.

ჩნდებიან გოგო-ბიჭები, ახალგაზრდები, ვინც მათ ბოროტებას ამჟღავნებს, ლაპარაკობენ ამ ყველაფერზე, არ ეშინიათ, არ ერიდებათ. ეს მათთვის მთავარი პრობლემაა, ამიტომ შემოდის ეს ძალადობა.

აქ არის ინტენსივობაზე ლაპარაკი. თუ შენ ხედავ, რომ პროტესტი ძალიან მატულობს, ცდილობ ერთი ტიპის შემაკავებლები გამოიყენო. როცა შეგრძნება გაქვს, რომ პროტესტი მცირდება, შეიძლება გადახვიდე ფიზიკურ ძალადობაზე. მაგრამ არ ითვალისწინებენ ქართულ ფაქტორს. ქართული ფაქტორი არის გაბრაზება, მაგრამ მათ ეს მომენტი არ იციან და რამდენჯერაც ასეთი ბოროტება გააკეთეს, წააგეს.

ეს გოგოები რატომ გახდნენ თავდასხმის სამიზნე, ამის თქმა ზუსტად მიჭირს, მაგრამ ფაქტია, რომ ასეთი ქმედებებით ისინი იღებენ მეტ ზიზღს საზოგადოებისგან. ვის შეეშინდა? ყველა გამოდის, ამ ყველაფერზე ლაპარაკობენ ნათელი სახეებით და არავის ეშინია.

ორსულ ქალს რომ შეუვარდნენ დილის რვა საათზე სახლში, შეაშინეს?! ზიზღის მეტი რა მიიღეს, მაგრამ ეს არის რუსული სქემები, რაც შეიძლება რუსეთში მუშაობს, მაგრამ ჩვენს შემთხვევებში – ვერა. ჩვენ შემთხვევაში ეს იწვევს ზიზღს, აგრესიას და დაუმორჩილებლობის მეტ სურვილს.

ჩვენ უკვე ვხედავთ სამოქალაქო მოძრაობის დაუმორჩილებლობის რამდენიმე სტრატეგიულ უპირატესობას – კოლექტიური მოქმედების უნარი ძლიერდება.

ბევრი ადამიანი, რომელიც შეიძლება აქამდე სრულიად გაუცხოებული იყო ამ აქტივიზმთან, ახლა უკვე აქტივიზმის ცენტრში აღმოჩნდა. ანუ ცოდნა ვრცელდება. 160 დღეა ეს მუშაობს.

• გამოდის, რომ „ოცნება“ კრიზისს გრძნობს?

კრიზისს გრძნობს კი არა, ამ კრიზისში ცხოვრობს. შიდა პარტიული სტრუქტურები ერღვევა. მნიშვნელოვანი წინააღმდეგობა შეხვდათ საზოგადოებისგან, ლეგიტიმაციას ვერ იქმნიან და ახლა საერთოდ, ამერიკული სანქციები ხუმრობა ამბავი არ არის. მთავარი პროკურორი რომ სანქცირებულია, საერთოდ არ არის სასაცილოდ საქმე.

ფაქტია, რომ შეეშინდათ სანქციების. ფაქტია, რომ ამ მომენტისთვის შიგნით აქვთ უწესრიგობა. ეს დროებითია თუ არა, ამაზე ლაპარაკი ახლა ძნელია, მაგრამ ამ მომენტისთვის აქვთ უწესრიგობა.

• რა შეიძლება იყოს შემდეგი, ანუ უფრო უარესი ნაბიჯი, თქვენი აზრით?

სამი კვირის წინ იყო, ბიჭს ქუჩაში თავს დაესხნენ, ისე ურტყეს თავში, ოპერაცია დასჭირდა. აი, ეს ფორმაც აითვისეს. ჩვენ სახეზე გვაქვს ფიზიკური თავდასხმა, უხეში, დანებით, რაღაც მძიმე ნივთების გამოყენებით დაზიანების მიყენება, გვაქვს სახეზე სამართებლის სახეზე დასმა, ახლა გააკეთეს ეს – ბრილიანტის მწვანე შეასხეს გოგონებს, აქციებზე მიზანმიმართულად უმიზნებენ თვალებში აქტივისტებს… ამ ყველაფერზე უარესი არის ერთი – გამოაცხადონ სამხედრო მდგომარეობა, სცადონ, რომ საერთოდ ჩაკეტონ ქვეყანა.

• ეს რას გამოიწვევს ქვეყანაში?

რეალურად, ჩვენ ახლა ვართ სასწორზე, სადაც ერთ მხარეს არის სამოქალაქო საზოგადოება, მეორე მხარეს – პოსტსაბჭოური, კომუნისტური პარტიის აპარატი და ყოფილი საბჭოთა უშიშროების რესურსი, რუსეთიდან ჩამოსული ვიღაცებით, რომლებიც ამბობენ, რომ ქართველები არიან. მიდის რეალური წინააღმდეგობა ამ ორ ძალას შორის. წინააღმდეგობა იმაზე, თუ ვის ექნება ამ ტერიტორიაზე კონტროლი – ამ ფეოდალურ დაჯგუფებას, რომელიც აზერბაიჯანში რომ ვხედავთ, ასეთი ტიპის რეჟიმის შექმნას შეეცდება, თუ ეს ყველაფერი დასრულდება, როგორც ძალიან ცუდი ეტაპი საქართველოს ისტორიაში და საქართველო ევროპული დემოკრატიისკენ წავა.

„ოცნების“ მთავრობას აქვს რაღაც ბერკეტები, მას შეუძლია მცირე ინტერესთა ჯგუფზე გავლენის მოხდენა, შეუძლია გამოიყენოს პოლიტიკური სახეები, ათასი სიბინძურეები ალაპარაკოს, საჯარო დებატებში შექმნას ქაოსი, მაგრამ ერთ რამეს ვერ აკეთებს, ვერ ახერხებს სამოქალაქო წინააღმდეგობის მოთვინიერებას.

• თქვენ ახსენეთ ჩაკეტილობა. გამოუვათ კი ეს? და ამ შემთხვევაში რა დაემართება სამოქალაქო წინააღმდეგობას?

ამ ყველაფერს უშველის ის, რაც დღეს გვაქვს – სამოქალაქო მობილიზაცია.

მე საერთოდ მომხრე ვარ ისეთი აქტივიზმის, რომელიც ნაკლებ მსხვერპლს მოიტანს აქტივიზმის მხარეს. აქ მოქნილობაა მთავარი და ამას სწავლობს პროტესტი.

საქართველოა, ძალიან პატარა საზოგადოებაა, ადამიანი ჩამოვიდა ფეხით ხევსურეთიდან აქციაზე, თავისი თვალით რომ ენახა რა ხდებოდა და წაიღო ეს სიტყვა თავის თემში. ასე მოიქცა ბევრი და რაც არ უნდა საგანგებო მდგომარეობები შექმნან, ამ სისტემას ვერ დაარღვევენ.

მართალია, ასეთი რთული წინააღმდეგობის გამოცდილება აქამდე არ გვქონია, არც პარტიზანული მოქმედებების გამოცდილება გვაქვს ასეთი რთული, მაგრამ ვხედავთ, რომ ადამიანებში არის ინტერესი, რომ იყოს წინააღმდეგობა. ძალიან ბევრი ახალგაზრდა ცდილობს მოიფიქროს წინააღმდეგობის კრეატიული ფორმები და ამას ვერ ცვლიან, რაც უნდა ჩაგვრთონ ამ რაღაც ბნელ „ცარცის წრეში“, უკეთესი ცხოვრებისკენ ახალგაზრდების მისწრაფებას მაინც ვერ შეაჩერებენ.

• თქვენ წერდით ფეისბუქზე, რომ „ყველაფერზე წამსვლელის, შემსრულებლების“ სიმცირე გაძლევთ იმედს, რომ ასეთი თავდასხმები შესაძლოა დიდხანს ვერ გაგრძელდეს. თუმცა, რა შეიძლება იყოს პრევენცია, როგორია ამის გამოცდილება?

9 აპრილი გახსოვთ? ვიღაც ერთი წაშლილი ადამიანი რომ გამოიყვანეს, რომელიც აგინებდა ყველას, გადალახა ყველა საზღვრები- ადამიანობის, კაცობის, ზრდილობის, მაგრამ რამდენი მოიყვანეს ასეთი? რამდენიმე.

ეს კატეგორია მართლა თითზე ჩამოსათვლელია და თან ესენიც იმალებიან.

ვინც ამ გოგოებზე იძალადა, მისი მოძებნაც შეიძლება. შესაძლოა უკვე იციან კიდეც, ვინ არის.

მაგრამ მოულოდნელობის მთელი აზრი ის არის, რომ თავდაცვის გარეშე ხარ დარჩენილი. ერთადერთი გამოცდილება ის არის, გქონდეს რუტინა, თავდაცვის კულტურა. აი, მაგალითად, იცოდე სად არის საფრთხილო ადგილები და ამ ადგილებს სიბნელეში ერიდო, თუ გვიან გიწევს სახლში მისვლა, შეეცადო, რომ ოჯახის რომელიმე წევრი გააფრთხილო და ვიღაც შუქანთებული იყურებოდეს ქუჩაში და გელოდეს. ლიფტში, სადარბაზოში როდესაც შედიხარ, ხედავ რაიმე საეჭვოს? – ეცადო, რომ გქონდეს ტელეფონი მომარჯვებული და არც ხმამაღლა დაძახება მოგერიდოს.

ასეთი ელემენტარული ზომები ამგვარი თავდასხმების რისკს დიდი პროცენტით შეამცირებს.

რეალურად ეს თავდამსხმელები მშიშრები არიან, არ უნდათ, მათი სახე რომ გამოჩნდეს. ვისი სახეებიც გამომჟღავნდა, არა მგონია ეს ადამიანები კომფორტულად გრძნობდნენ თავს ქალაქში.

სახეების გამოჩენა არ უნდათ იმის გამოც, რომ შეიძლება ვიღაცები რუსეთიდან ჰყავთ ჩამოყვანილი და მერე უკან აბრუნებენ. დღეში 5 რეისი დადის წინ და უკან.

ეს ამბავი არის გამოსაძიებელი და მედიამ უნდა გაარკვიოს, როგორ გადაადგილდნენ, სად გადაადგილდნენ, სად შენიშნეს თვალთვალი, რომელ ქუჩებზე, საიდან გაუჩნდათ ეს შეგრძნება, რომ უთვალთვალებდნენ და თუ ამას გრძნობდნენ, მოიმოქმედეს რაიმე თუ არა და ესეც იქნება გარკვეული გაკვეთილი ყველასთვის, რომ როცა საშიშროებას გრძნობენ, სჯობს ამაზე ილაპარაკონ დროულად და ხმამაღლა.

დროული ლაპარაკი, რაღაც ფოტოების გადაღება მნიშვნელოვანია იმისთვის, რომ მეტი ადამიანი იჩენდეს სიფრთხილეს. ამ ინფორმაციის გაზიარებით შეიძლება დავგეგმოთ ჩვენივე უსაფრთხოება.

ბათუმში, რუსთაველის ქუჩიდან „საოცრებათა პარკთან“ მისასვლელ ტერიტორიაზე განათებები გამორთულია.

აქ ათამდე რკინის მაღალი ბოძია განთავსებული. თითო ბოძზე რამდენიმე ნათურაა დამაგრებული, თუმცა ყველა გამორთულია. მხოლოდ ერთ ბოძზე მუშაობს რამდენიმე ნათურა.

რატომ არ მუშაობს განათება? –  ვკითხეთ ბათუმის მერიას, თუმცა აქ გვითხრეს, რომ პარკი ბულვარის საკუთრებაა და მიზეზის გასარკვევად ბულვარისთვის უნდა მიგვემართა. „ბათუმის ბულვარის“ ადმინისტრაციაში კი განაცხადეს, რომ განათების აღნიშნული ბოძები არა ბულვარს, არამედ ქუჩას ეკუთვნის.

„ჩვენი ელექტრიკოსების განცხადებით, ჩვენი არაა. ჩვენს ტერიტორიაზე მუდმივად ხდება მონიტორინგი და თუ სადმე პრობლემაა, იცვლება ეტაპობრივად“ – გვითხრეს ბათუმის ბულვარში.

საჯარო რეესტრის მიხედვით, ანბანის კოშკსა და რუსთაველის ქუჩას შორის არსებული ტერიტორია, სადაც აღნიშნული განათების ბოძებია განთავსებული, ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაა და იჯარით ან სხვა ფორმით სარგებლობაში არ არის გადაცემული.

5 მაისს აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ „მეგობარი აქტს“ მხარი დაუჭირა.„მეგობარი აქტი“ ითვალისწინებს „ქართული ოცნების“ ოფიციალური პირებისთვის სანქციების დაწესებას და აშშ-საქართველოს ურთიერთობის სრულ გადასინჯვას, მათ შორის ყველა დახმარების პროგრამის.

5 მაისს გამართულ კენჭისყრაზე კანონპროექტ მხარი 349 კონგრესმენმა დაუჭირა, ხოლო 42-მა წინააღმდეგ მისცა ხმა. მხარდამჭერებს შორის 168 რესპუბლიკელი კონგრესმენია და 181 – დემოკრატი.

მანამდე, 27 მარტს, „მეგობარი აქტი“ აშშ-ის სენატის საგარეო კომიტეტმა დაამტკიცა.

თუმცა კანონპროექტს საბოლოოდ მიღებისთვის სჭირდება როგორც სენატის, ისე წარმომადგენელთა პალატის მხარდაჭერა. კანონპროექტმა კონგრესის ორივე პალატაში ერთი და იგივე პროცედურა უნდა გაიაროს, სანამ ხელმოსაწერად პრეზიდენტს წარედგინება.

წარმომადგენელთა პალატაში მხარდაჭერის შემდეგ დარჩენილი პროცედურებია:

• „მეგობარი აქტის“ სენატის საერთო სესიაზე კენჭისყრა, საჭიროა უბრალო უმრავლესობის მხარდაჭერა;
• თუ სენატიც და წარმომადგენელთა პალატაც „მეგობარი აქტის“ იდენტურ ვერსიას მიიღებს, მაშინ ხელმოსაწერად პრეზიდენტს გაეგზავნება. იმ შემთხვევაში, თუ წარმომადგენელთა პალატა და სენატი განსხვავებულ ვერსიებს მიიღებენ, მაშინ კანონპროექტი „მომრიგებელ კომიტეტს“ გადაეცემა, რომელიც წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის წევრებისგან შედგება. ამ კომიტეტში განხილვის შედეგად მიღებული კანონპროექტი უბრუნდება წარმომადგენელთა პალატასა და სენატს საბოლოოდ დასამტკიცებლად;
• მას შემდეგ, რაც წარმომადგენელთა პალატაც და სენატიც „მეგობარი აქტს“ დაამტკიცებენ, ის ხელმოსაწერად აშშ-ის პრეზიდენტს გადაეცემა;
• აშშ-ის პრეზიდენტს 10 დღე აქვს იმისთვის, რომ კანონპროექტს ხელი მოაწეროს ან ვეტო დაადოს.

„მეგობარი აქტი“ თავდაპირველად წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა ჯო უილსონმა 2024 წლის მაისში, იმ დროს წარადგინა, როცა „ქართული ოცნება“ რუსულ კანონს იღებდა. ის 2025 წლის იანვარშიც წარადგინეს ხელმეორედ. სენატში კანონპროექტი რესპუბლიკელმა ჯიმ რიშმა და დემოკრატმა ჯინ შაჰინმა წარადგინეს.

კანონპროექტის ავტორების თანახმად, „მეგობარი აქტი“:

• აინიციირებს აშშ-ისა და საქართველოს ურთიერთობის სრულ გადასინჯვას, მათ შორის ყველა დახმარების პროგრამის;
• მოითხოვს, პრეზიდენტმა დაუწესოს სანქციები „ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნებს და მათ ხელშემწყობებს, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ კორუფციაში და საქართველოს ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გზიდან გადაყვანაში;
• მხარს უჭერს ხალხთა შორის კავშირების გაძლიერებას და თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობას, როდესაც საქართველო საკუთარ კონსტიტუციურ მოთხოვნებს დააკმაყოფილებს;
• გამოხატავს მხარდაჭერას საქართველოს სრული სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობისადმი რუსეთის მუდმივი და უკანონო ოკუპაციის პირობებში;
• მხარს უჭირს სამოქალაქო საზოგადოებას.

გამოცემა „სამხრეთის კარიბჭის“ ინფორმაციით, დღეს, 5 მაისს, ახალციხეში კერძო ბაგა-ბაღში მცირეწლოვანი ბავშვი გარდაიცვალა.

გამოცემის ინფორმაციით, სამხარაულის ახალციხის ბიუროს ექსპერტის განმარტებით, ბავშვი 2 წლის იყო.

რა გახდა ბავშვის გარდაცვალების მიზეზი, ამ ეტაპზე უცნობია.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 116-ე მუხლით, რაც გულისხმობს გაუფრთხილებლობით სიცოცხლის მოსპობას.

„იოსების შემთხვევაში ეს გააკეთეს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის თანამშრომლებმა, სადაც ის იხდიდა სასჯელს. დარწმუნებული ვარ ამაში და ამის ფაქტებიც არსებობს,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ კლინიკა „ვივამედში“ გარდაცვლილი პატიმრის, იოსებ გორგაძის ძმა, შოთა გორგაძე.

46 წლის პატიმარი იოსებ გორგაძე გლდანის ციხიდან კლინიკა „ვივამედში“ მრავლობითი დაზიანებებით შეიყვანეს. პაციენტი 3-თვიანი მკურნალობის შემდეგ დაიღუპა.

იოსებ გორგაძე კლინიკაში 2025 წლის 29 იანვარს გადაიყვანეს დაზიანებებით, რომლებიც მას ციხეში მიაყენეს. გასულია დაახლოებით 3 თვე. გარდაცვლილი პატიმრის ძმის, შოთა გორგაძის თქმით, ამ დრომდე გამოძიებას არავინ დაუსჯია.

მომხდარის შესახებ ინფორმაცია სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა დღეს, 5 მაისს გაავრცელა. ეს სამსახური გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნავს, რომ „ჩხუბის და ძალადობის ფაქტები მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში არ დასტურდება“.

„აღსანიშნავია, რომ ჩხუბისა და ძალადობის ფაქტი მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში არ დასტურდება. ამჟამად, საგამოძიებო მოქმედებებში ჩართულია სპეციალური საგამოძიებო სამსახურიც. საზოგადოებას გამოძიების დასრულების შემდგომ ეცნობება შედეგების შესახებ“, — ნათქვამია პენიტენციური სამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

საიდან მოხვდა ციხეში მყოფი ბრალდებული სასტიკად ნაცემი კლინიკა „ვივამედში“?

„ყველაფერზე ლაპარაკობს „ვივამედის“ დასკვნა და კერძო ექსპერტის დასკვნა.

ჩემს ძმას 27 მოტეხილობა აქვს თავის არეში, ამას ვერც პატიმარი გააკეთებდა ისე, რომ კვალი არ დაეტოვებინა…“ – ამბობს შოთა გორგაძე, – „მთელ საქართველოს უნდა მოვუწოდო ის, რომ პატიმრები მართლაც დაუცველნი არიან და კიდევ აღარ განმეორდეს.

ასეთი რამ არ უნდა ხდებოდეს საქართველოში.

მე ციხის უფროსთან მქონდა საუბარი… მათ აქვთ სცენარი, რომ თითქოს საკანში მოხდა ეს ყველაფერი. ეს უკვე სასაცილოა. მე-10 სართულიდან რომ გადმოვარდეს ადამიანი, ამ სიმძიმის ტრავმას ის ვერ მიიღებდა,“ – გვითხრა შოთა გორგაძემ.

გარდაცვლილი პატიმრის ძმა ამბობს, რომ ციხის ადმინისტრაციის წინააღმდეგ საპროტესტო აქცია გაიმართება, თუმცა როდის, ჯერ უცნობია.

იოსებ გორგაძე ბრალდებული იყო, როცა ის სავარაუდო წამების, ან არასათანადო მოპყრობის მსხვერპლი გახდა. იოსებ გორგაძეს გამოძიება ავტოსაგზაო მოძრაობის წესების დარღვევას ედავებოდა, რამაც რამდენიმე ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

საუბარია 2024 წლის 24 ოქტომბერს მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევაზე:

„დაახლოებით 02:00 საათზე, კოდა-წალკა-ნინოწმინდის საავტომობილო გზის 67-ე კილომეტრზე წალკიდან სოფელ კოდის მიმართულებით მოძრავი „ფორდის“ მარკის ავტომობილი, რომელსაც 1979 წელს დაბადებული ი.გ. მართავდა, მიმდებარე ტერიტორიაზე, გაჩერებული ორი მსუბუქი ავტომანქანიდან გადმოსულ 4 მოქალაქეს შეეჯახა.

შეჯახების შედეგად მიღებული დაზიანებებით 3 პირი შემთხვევის ადგილზე, ხოლო მე-4 კლინიკაში გარდაიცვალა. მომხდარ ფაქტზე შინაგან საქმეთა სამინისტროში გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით მიმდინარეობს. დანაშაულში ბრალდებული ი.გ. დაკავებულია,“ – იუწყებოდა 2024 წლის 24 ოქტომბერს შსს.

ავარიის შედეგად დაღუპული პირები „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები იყვნენ და თბილისში გამართული წინასაარჩევნო, პარტიული შეხვედრიდან უკან ბრუნდებოდნენ.

შოთა გორგაძე „ბათუმელებთან“ საუბრის დროს გამორიცხავს მისი ძმის ცემის საქმესა და მომხდარ ავარიასთან კავშირს.

„ამის წინაპირობა არ იყო, რომ ეს მეფიქრა. ისინი [ავარიის შედეგად დაღუპულები] ჩემი ძმის მეზობლები არიან წალკაში, 4-5 კილომეტრის დაშორებით ცხოვრობენ.

რა იყო ამის მიზეზი. გამოძიებამ უნდა დაადგინოს, შიდა სამზარეულოში რა ხდებოდა, არ ვიცი. მე დარწმუნებული ვარ იმაში, რომ ეს შურისძიების მოტივაცია არ არის და არც პატიმრების შესრულებულია… შურისძიება რომ ყოფილიყო, მაშინ გამოდის, რომ ციხის უფროსი და სახელმწიფოს მეთაურები ყოფილან ჩარეულები ასეთ საქმეში. არ ვიცი. ეს გასარკვევია გამოძიების,“ – გვითხრა შოთა გორგაძემ.

დაღუპული პატიმრის, იოსებ გორგაძის ძმა და ადვოკატი  მუხრან ღურწკაია მიიჩნევენ, რომ პატიმარს ციხის ბადრაგებმა სასტიკად სცემეს. ადვოკატის თქმით, საქმეში მოიპოვება ციხის ადმინისტრაციის მიერ გაცემული დოკუმენტი, სადაც აღნიშნულია, რომ პატიმარს კლინიკაში გაწერის წინ ტვინის ინსულტი ჰქონდა. სინამდვილეში კი, კლინიკა „ვივამედში“ ეს დიაგნოზი არ დადასტურდა და აღმოჩნდა, რომ კაცს სახისა და თავის მიდამოებში 30-ზე მეტი ტრავმა აქვს მიყენებული.

მრავლობით ტრავმას „ვივამედის“ მიერ გაცემული სამედიცინო ცნობაც ადასტურებს.

„ყველა ფაქტი მიანიშნებს რომ იოსებ გორგაძე ციხეში წამების ან არასათანადო მოპყრობის რომელიმე ფორმას დაექვემდებარა და შემდგომ მისი გადარჩენა ვეღარ მოხერხდა,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე, სახალხო დამცველის ყოფილი მოადგილე.

ამ თემაზე:

ყველა ფაქტი მიანიშნებს ციხეში წამების ან არასათანადო მოპყრობის რომელიმე ფორმაზე – ბურჯანაძე გორგაძეზე

See more

ანაკლიის პორტის მშენებლობისთვის შერჩეულ ჩინურ-სინგაპურულ კონსორციუმთან საქართველოს არალეგიტიმური მთავრობა ხელშეკრულების გაფორმებას არ ჩქარობს.

პარალელურად, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტო კონსულტანტების დაქირავებაში მიმდინარე წელს 3,4 მილიონი ლარის დახარჯვას აპირებს უტენდეროდ. კიდევ ერთმა სახელმწიფო კომპანიამ – „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურმა“კი პორტის მშენებლობის პროექტში ცვლილებები შეიტანა.

„ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ ინფორმაციით, პროექტში შეტანილი ცვლილებების გამო საჭირო გახდა გარემოზე ზემოქმედების შეფასების [გზშ] პროცედურების [სკრინინგის] ხელახლა გავლა გარემოს ეროვნულ სააგენტოში.

ახალი დოკუმენტის მიხედვით, 2017 წელს დამტკიცებული გზშ მოიცავდა პროექტის მხოლოდ პირველ ფაზას – სამშენებლო სამუშაოებს, ნავსადგურის სხვადასხვა საზღვაო-სახმელეთო ინფრასტრუქტურისა და შენობა-ნაგებობების ექსპლუატაციას.

მთლიანობაში პროექტი 9 ფაზად უნდა განხორციელდეს, ამიტომ 2-9 ფაზებისათვის, სამომავლოდ, საჭირო იქნება ცალკე გზშ-ს პროცედურები და შესაბამისი ნებართვების [გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებების] მოპოვება.

 

რა შეცვალეს პროექტში
სკრინინგის განცხადების მიხედვით:

 

2017 წლის გზშ-ს მიხედვით I ფაზა მოიცავდა სამშენებლო სამუშაოებს, როგორც საზღვაო, ისე სახმელეთო ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად. ახალი სკრინინგის ანგარიშის მიხედვით კი, საზღვაო სამუშაოები და სახმელეთო სამუშაოები ერთმანეთისგან გაიმიჯნა და ცვლილების პროექტი მოიცავს მხოლოდ საზღვაო სამუშაოების ნაწილს [ფსკერდაღრმავებითი, ტალღმტეხის, მისასვლელი არხის და მოსაბრუნებელი აუზის მშენებლობა].

ამოღებული ფსკერული მასალის რაოდენობა განსაზღვრული იყო 21 მილიონი კუბური მეტრით. ცვლილების შემდეგ კი, ამ მასალის ჯამური რაოდენობა შემცირდა დაახლოებით 7,5 მილიონ კუბურ მეტრამდე.

ამასთან, 15 მილიონი კუბური მეტრი ამოღებული ფსკერული მასალა უნდა განთავსებულიყო ზღვაში, წყალქვეშა კანიონში, 6 მილიონი კი – სახმელეთო ტერიტორიის ამაღლებისთვის უნდა გამოეყენებინათ.

დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ 2017-2018 წლებში ჩატარდა გარკვეული სამუშაოები და ფსკერდაღრმავებისას ამოღებული მასალით საინვესტიციო ტერიტორიის ძირითადი ნაწილი აამაღლეს ამიტომ სახმელეთო ტერიტორიის ამაღლების საჭიროება აღარ არსებობს.

შესაბამისად, 7,5 მილიონი კუბური მეტრი ამოღებული მასალა მთლიანად განთავსდება ზღვაში, წყალქვეშა კანიონში.

ფსკერიდან ამოღებული მასალის წყალქვეშა კანიონში განსათავსებლად განხილული იყო როგორც თვითმცლელი მიწახაპიას, ასევე საფრეზი მიწახაპიას გამოყენება. დაზუსტებული მონაცემებით კი, გამოყენებული იქნება მხოლოდ თვითმცლელი მიწახაპია.

მცირედით იცვლება საზღვაო ნაწილის კონფიგურაცია; მისასვლელი არხის, მოსაბრუნებელი ადგილის და ტალღმტეხის ფართობი იყო 123.5 ჰექტარი, დაზუსტებული მონაცემებით, ეს ფართობი შემცირდა და იქნება 113.1 ჰექტარი;

საზღვაო ინფრასტრუქტურა, ნაცვლად ადრე გათვლილი 10 000 TEU ტვირთამწეობის საკონტეინერო გემებისა, გათვლილი იქნება 10 600 TEU ტვირთამწეობის საკონტეინერო გემების მიღებაზე;

ტალღმტეხის სიგრძე, რომელიც 1 500 მეტრი უნდა ყოფილიყო, შემცირდა და დაახლოებით 1 370 მეტრი იქნება;

შემცირდა მოსაბრუნებელი ადგილის [აუზის] რადიუსიც 300 მეტრიდან 271 მეტრამდე; ამასთან, მოსაბრუნებელმა ადგილმა მცირედით გადაინაცვლა ჩრდილოეთით.

სკრინინგის ახალ ანგარიშში ყველა ეს ცვლილება დეტალურადაა აღწერილი. ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის დირექტორი ზურაბ სიჭინავა 2025 წლის 17 აპრილით დათარიღებულ განცხადებაში გარემოს ეროვნულ სააგენტოს წერს, რომ სააგენტომ კანონით დადგენილ უმოკლეს ვადაში განიხილონ სკრინინგის ახალი ანგარიში და მიიღოს გადაწყვეტილება.

„იმ პირობებში როდესაც საქართველოს არ გააჩნია დიდი გამოცდილება მასშტაბური საზღვაო სამშენებლო სამუშაოების შესრულებაზე „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ მიერ მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ნავსადგურის განვითარების I ფაზის ფარგლებში ცალკე გაიმიჯნოს საზღვაო ინფრასტრუქტურის პროექტირება და მშენებლობა. შესაბამისად, სამუშაოები უნდა შესრულდეს მოწვეული უცხოელი კომპანიების მიერ, რომელთაც გააჩნიათ მრავალწლიანი გამოცდილება ასეთი მასშტაბური სამუშაოების შესრულებაზე.

ასეთი გადაწყვეტილების მიღების მთავარი არგუმენტია ჩასატარებელი სამუშაოების ოპტიმიზაცია. ამავე დროს მკაფიოდ იქნება განსაზღვრული ტექნიკური [ასევე გარემოსდაცვითი] ვალდებულებები შესაბამისი სამუშაოების შემსრულებელი კონტრაქტორი კომპანიებისთვის.“ – აღნიშნულია „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ მიერ მომზადებულ დოკუმენტში.

შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგური“ სახელმწიფომ 2023 წელს დააფუძნა. საწყის ეტაპზე კომპანიამ უნდა უზრუნველყოფს საზღვაო ინფრასტუქტურის [ფსკერდაღრმავების, ტალღმტეხელის] პროექტირება და მშენებლობა.

ანაკლიის პორტის მშენებლობაზე საქართველოს მთავრობას ჩინურ-სინგაპურულ კონსორციუმთან ხელშეკრულება ამ დრომდე არ გაუფორმებია. კონსორციუმი პროექტისთვის რომ შეირჩა, ამის შესახებ მთავრობამ განცხადება 2024 წლის მაისში გააკეთა.

საქართველოს მთავრობის მიერ შერჩეული კონსორციუმის წამყვანი ჩინური კომპანია აშშ-ში სანქცირებულია. მიმდინარე წლის აპრილის დასაწყისში აშშ-ის ჰელსინკის კომისიის წევრებმა ორი პარტიიდან ერთობლივი განცხადება გაავრცელეს და შეშფოთება გამოხატეს ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის განვითარების უფლებების აშშ-ის მიერ სანქცირებულ ჩინურ კონგლომერატზე მოსალოდნელი გადაცემის გამო.

რა ინტერესები აქვს შავ ზღვაზე ჩინეთს, რუსეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს, როგორ აისახება ქვეყნის პოლიტიკურ კურსზე თუ ჩინურ-სინგაპურულ სახელმწიფო კომპანიას გაუფორმებს საქართველოს ხელისუფლება ხელშეკრულებას? – აღნიშნულ თემაზე ვრცლად ნახეთ ამ ბმულზე:

რატომ ვერ გააფორმა „ოცნებამ“ ხელშეკრულება ჩინეთთან ანაკლიის პორტის მშენებლობაზე – ინტერვიუ

 

3,4 მილიონი – კონსულტაციებისთვის

 

„ოცნების“ მთავრობამ 2025 წლის 7 თებერვლის განკარგულებით ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს მისცა უფლება ანაკლიის პორტის პროექტთან დაკავშირებით სხვადასხვა იურიდიული საკონსულტაციო მომსახურება შეისყიდოს გამარტივებული შესყიდვით [უტენდეროდ]. სააგენტო 2025 წლის განმავლობაში ამ კუთხით 3,4 მილიონი ლარის დახარჯვას გეგმავს.

ცნობისთვის: სააგენტო 2017 წლის მარტში შეიქმნა საქართველოს მთავრობასა და შპს „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“ შორის 2016 წლის 3 ოქტომბერს გაფორმებული ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის მშენებლობის, ოპერირებისა და გადმოცემის [BOT] შესახებ საინვესტიციო ხელშეკრულების მონიტორინგის მიზნით.

საქართველოს მთავრობამ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმთან“ გაფორმებული საინვესტიციო ხელშეკრულება, 2020 წლის 9 იანვარს შეწყვიტა. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტო კი უშუალოდ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაუქვემდებარა. სამინისტრომ იმავე წელს სააგენტოს ახალი დებულებაც დაამტკიცა.

აღნიშნულ სააგენტოს „იურიდიულ მომსახურებებში“ დღემდე მილიონობით ლარი აქვს დახარჯული, თანაც ყველა უტენდეროდ – გამარტივებული წესით. როგორც სააგენტოს დოკუმენტებშია აღნიშნული, კონსულტანტები ძირითადად ერთი და იგივე კომპანიები არიან.

„პროექტის დაწყების დღიდან ამ ეტაპამდე, შემსყიდველ ორგანიზაციას, შერჩევის პროცესთან დაკავშირებით კონსულტაციას უწევდნენ სხვადასხვა საერთაშორისო იურიდიული თუ ფინანსურ/ტექნიკური საკონსულტაციო კომპანიები [White & Case; Dechert Georgia (MG Law); Port Consultants Rotterdam; Maritime & Transport Business Solutions B.V. (MTBS), Squire Patton Boggs და სხვა].

სააგენტოს 2024 წელს კონსულტაციას უწევდნენ იურიდიულ საკითხებში – Squire Patton Boggs/MG Law, კომერციულ საკითხებში – MTBS, ხოლო ტექნიკურ საკითხებში – Port Consultants Rotterdam;

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია, რომ სწორედ მსგავსი გამოცდილებისა და კვალიფიკაციის კონსულტანტებთან მოხდეს თანამშრომლობის გაგრძელება, რაც დაზოგავს სააგენტოს დამატებით ფულად რესურსსა და დროს“ – აღნიშნულია სააგენტოს განაცხადში.

სააგენტოს განმარტებით, ასეთი მომსახურებები „ხელს უწყობს პროექტთან დაკავშირებული შესაძლო სამართლებრივი, ეკონომიკური თუ სხვა სახის რისკების მინიმალიზებას და სახელმწიფო ინტერესების მაქსიმალურ წარმოჩენასა და დაცვას.“

„შესყიდვის პროცედურების განხორციელება ტენდერის საშუალებით გამოიწვევს საქმიანობის არსებით შეფერხებას და საფრთხის ქვეშ დააყენებს აღნიშნული ღონისძიების სრულფასოვნად განხორციელებას.“ – ასკვნის სააგენტო.

 

კითხვები ანაკლიის ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს და პასუხები

 

პროექტთან დაკავშირებით „ბათუმელებმა“ რამდენიმე კითხვით „ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს“ წერილობით 2025 წლის 24 თებერვალს მიმართა. სააგენტომ წერილზე 20 მარტს გვიპასუხა. აქვე გთავაზობთ კითხვა-პასუხს სრულად:

• „ბათუმელები“: დაიდო თუ არა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობაზე ხელშეკრულება შერჩევის პროცესში მონაწილე ჩინურ-სინგაპურულ კონსორციუმთან? თუ კი – გთხოვთ მოგვაწოდოთ ხელშეკრულების ასლი ელექტრონულად; თუ არა – რა ეტაპზეა ეს პროცესი და როდისთვის იგეგმება ხელშეკრულების დადება?

სააგენტო: ამ ეტაპზე, საქართველოს მთავრობის მიერ ჩინურ-სინგაპურულ კონსორციუმთან შესაბამისი ხელშეკრულებები გაფორმებული არ არის. მოცემულ ეტაპზე მიმდინარეობს დაზუსტებების პროცესი კონსორციუმის მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტაციასთან დაკავშირებით, რაც გარკვეულ ვადებთან არის დაკავშირებული.

დაზუსტებების ეტაპის დასრულების შემდგომ, განაცხადის შეფასებასთან დაკავშირებული შესაბამისი ინფორმაცია და რეკომენდაციები წარედგინება შესარჩევ კომისიას გადაწყვეტილების მისაღებად, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

შესარჩევი კომისიის მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებისა და კანდიდატის გამარჯვებულად გამოცხადების შემთხვევაში, გამარჯვებულ კანდიდატთან დაიწყება კონცესიისა და პარტნიორთა ხელშეკრულებებზე მოლაპარაკებების პროცესი.

• „ბათუმელები“: როგორც ცნობილია კონსორციუმის წამყვანი კომპანია China Communications Construction Company Limited [CCCC] სანქცირებულია აშშ-ში. ხომ არ ქმნის ან/და შექმნის ეს ბარიერს კონსორციუმთან მოლაპარაკებების/ხელშეკრულების დადების და შემდგომში კომპანიის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების პროცესში?

სააგენტო: კითხვასთან დაკავშირებით გაცნობებთ, რომ აღნიშნულ თემაზე არაერთხელ გაკეთდა საჯარო განცხადება, მათ შორის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მხრიდან.

• „ბათუმელები“: „ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს“ მიერ შერჩეულია თუ არა კონსულტანტები? რომელია ეს კონსულტანტი კომპანიები? რომელ კომპანიებთან არის გაფორმებული ამ დროისთვის ხელშეკრულებები ანალოგიური მომსახურებების გაწევაზე 2025 წლის განმავლობაში? გთხოვთ, მოგვაწოდოთ ამ ხელშეკრულებების ასლები ელექტრონულად.

სააგენტო: მოცემულ ეტაპზე, რაიმე სახის სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება, საკონსულტაციო მომსახურების მიღებაზე, საერთაშორისო ან ადგილობრივ კონსულტანტებთან გაფორმებული არ არის და მათი გაფორმება მოხდება წლის განმავლობაში, შესაბამისი საჭიროებების გათვალისწინებით.

• „ბათუმელები“: თქვენი ინფორმაციით, ამ ეტაპზე მიმდინარეობს თუ არა ანაკლიაში რაიმე სამუშაოები სახელმწიფო შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ მიერ? ზედამხედველობს თუ არა თქვენი სააგენტო ამ სამუშაოებს?

სააგენტო: ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის აკვატორიის ფსკერის დაღრმავებითი და ტალღისმჭრელის პროექტირება/მშენებლობის მოსამზადებელი სამუშაოები [მობილიზაცია] აქტიურ ფაზაშია. აღნიშნული სამუშაოები ხორციელდება „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ მიერ კონტრაქტორი ბელგიური კომპანია Jan De Nul N.V. [იან დე ნულ ენ ვი] მეშვეობით.

„ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის სააგენტოს“ კანონმდებლობით განსაზღვრულ უფლებამოსილებას წარმოადგენს პროექტისთვის კერძო პარტნიორის შერჩევა და ამ მიზნით შერჩევის პროცესის წარმართვა და შემდგომი მონიტორინგი. შესაბამისად, სააგენტო აღნიშნული სამუშაოების ზედამხედველობას არ ახორციელებს, თუმცა როგორც შერჩევის პროცესი, აგრეთვე სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობს სააგენტოსა და შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“ მჭიდრო კოორდინაციით.

 

ჩინურ-სინგაპურული კონსორციუმი

 

ეკონომიკის მინისტრმა ლევან დავითაშვილმა 2024 წლის 29 მაისს გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის პროექტის კერძო პარტნიორის შერჩევის პროცესი დასრულებული იყო და გამარჯვებული ოფიციალურად რამდენიმე დღეში გამოცხადდებოდა.

მისივე თქმით, კერძო პარტნიორის შერჩევის მეორე ეტაპზე გადასული იყო ორი კომპანია: შვეიცარიულ-ლუქსემბურგული T.I.L Holding S.A და ჩინურ-სინგაპურული China Communications Construction Company Limited (ჩინეთი) & China Harbour Investment Pte. Ltd (სინგაპური), თუმცა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის სააგენტოში წინადადება მხოლოდ ჩინურმა კონსორციუმმა წარმოადგინა.

ჩინური კონსორციუმის ქვეკონტრაქტორები, დავითაშვილის თქმით, China Road and Bridge Corporation და Qingdao Port International Co., Ltd არიან.

კერძო ინვესტორთან ერთად უნდა დაფუძნდეს პორტის მშენებელი ერთობლივი კომპანია, სადაც სახელმწიფო 51%-ის მფლობელი იქნება, ხოლო კერძო პარტნიორი — 49%-ის.

„უახლოეს ხანებში გვექნება წინადადებების შეფასება… დაზუსტდება შემოსული წინადადების დეტალები, რომლის შემდეგაც გამოცხადდება გამარჯვებული და საპარტნიორო შეთანხმებისა და საკონცესიო ხელშეკრულების შესახებ მოლაპარაკებების პროცესი დაიწყება“, – განაცხადა მაშინ დავითაშვილმა.

ანაკლიის პორტის ასაშენებლად ჩინური კონსორციუმის შერჩევაზე განცხადების გაკეთებით ხელისუფლებამ დასავლელ პარტნიორებს მორიგი გამოწვევა გაუგზავნა – განაცხადა მაშინ არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო იდეის“ თავმჯდომარემ და თავდაცვის ყოფილმა მინისტრმა, თინა ხიდაშელმა.

აქვე აღსანიშნავია, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობისთვის შერჩეული ჩინური კონსორციუმის წამყვანი კომპანია China Communications Construction Company Limited [CCCC] სანქცირებულია აშშ-ში, რასაც ეკონომიკის სამინისტრო მანიპულაციურად უარყოფდა.

ვრცლად: ანაკლიის პორტის ჩინური კომპანია სანქცირებულია აშშ-ში, სამინისტრო მანიპულირებს

როგორც „ნეტგაზეთმა“ გაარკვია, ჩინური კომპანია იძებნება სანქციების კონსოლიდირებულ სიაში, რაც არ ნიშნავს, რომ CCCC-სთან თანამშრომლობით საქართველო არღვევს რამე საერთაშორისო სანქციების რეჟიმს, თუმცა აღნიშნულ სიაში შეყვანილ ჩინურ კომპანიას ეკრძალება ამერიკული წარმოების კომპონენტების შეძენა აშშ-ის მთავრობის ნებართვის გარეშე.

 

რა ხდება?

 

2017 წლის 24 დეკემბერს ანაკლიაში პორტის მშენებლობის დაწყება მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა და ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ დამფუძნებელმა, მამუკა ხაზარაძემ საზეიმო ვითარებაში გახსნეს.

საქართველოს მთავრობამ, – გიორგი გახარიას პრემიერობისას, – 2020 წლის 9 იანვარს განაცხადა, რომ ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“, რომელსაც ანაკლიის პორტი უნდა აეშენებინა, ხელშეკრულებას უწყვეტდა.

ამ თემაზე: როგორ იგებს რუსეთი ანაკლიის პორტის ჩაგდებით

„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ მამუკა ხაზარაძემ დააფუძნა და მასში შედიოდნენ Conti Internmational (აშშ) და TBC Hodling (საქართველო).

„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ (ADC) საქართველოს წინააღმდეგ საარბიტრაჟო დავას აწარმოებდა, თუმცა ეს საჩივარი საბოლოოდ არ დაკმაყოფილდა.

კიდევ ერთ საარბიტრაჟო დავას აწარმოებს „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ ჰოლანდიელი ინვესტორი ბობ მეიერი. ამ საქმეზე ჯერჯერობით არბიტრაჟს გადაწყვეტილება არ გამოუტანია.

საქართველოს მთავრობამ ანაკლიის პროექტისთვის კერძო პარტნიორის შერჩევის მიზნით ახალი შესარჩევი პროცესის გამოსაცხადებლად მოსამზადებელი სამუშაოები 2022 წლის მეორე ნახევარში დაიწყო.

ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტომ დაიქირავა საერთაშორისო კონსულტანტები (კომერციულ საკითხებში − MTBS, ხოლო იურიდიულ საკითხებში − Squire Patton Boggs), რომელთა ჩართულობით მომზადდა შესარჩევი პროცესის დოკუმენტაცია.

2023 წლის 20 სექტემბერს ეკონომიკის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის პროექტის კერძო პარტნიორის შერჩევის მეორე ეტაპზე ორი კომპანია გადავიდა, თუმცა ისინი მაშინ არ დაასახელა.

მთლიანობაში კი, მინისტრის თქმით, პორტის მშენებლობაში კერძო პარტნიორობის სურვილი გამოთქვა ოთხმა კომპანიამ. იმ ორი კომპანიიდან, რომელიც შემდეგ ეტაპზე ვერ გადავიდა, ერთი ისრაელიდანაა, ხოლო მეორე – ასევე ჩინეთიდან.

________________________________

ამ თემაზე: 

“მთავრობა უუნაროა ანაკლია ან ფოთი აირჩიოს ერთადერთ ღრმაწყლოვან პორტად, რაც ნიშნავს, რომ არც ერთი არ აშენდება”- ინტერვიუ

რა შენდება ოჩამჩირეში, პორტი თუ ტერმინალი? – რას ამბობს სუსი და რა ხდება სინამდვილეში

 

მთავარ ფოტოზე: ანაკლია. 2018 წელი. ფოტო: მანანა ქველიაშვილი/„ბათუმელები“

სინდისის პატიმარი საბა სხვიტარიძე, რომელსაც პროკურატურა პოლიციელზე თავდასხმაში ადანაშაულებს, ფეისბუქზე წერს, რომ მისი აზრით, „ოცნების“ მხრიდან რეპრესიები მოიმატებს და „რეჟიმთან ბრძოლა და კომფორტის ზონაში დარჩენა ერთად არ გამოვა“.

„პირველ რიგში მინდა სოლიდარობა გამოვუცხადო ნანუკა ჟორჟოლიანს და ფონდებს.

რეპრესიები იმატებს და კიდევ უფრო მოიმატებს, სანამ ხალხისგან წნეხი არ გაიზრდება. სამწუხაროდ დაქსაქსულები ვართ და ერთმანეთის კრიტიკაზე ვართ გადასულები.

თუ არ გავერთიანდით საერთო მტრის წინააღმდეგ, სათითაოდ მოგვადგებიან და გაგვანეიტრალებენ, უკვე სახლებში გვივარდებიან და ეს მხოლოდ დასაწყისია.

უნდა გავიაზროთ, რომ რეჟიმთან ბრძოლა და კომფორტის ზონაში დარჩენა ერთად არ გამოვა, ჩვენ ვერ დავუბრუნდებით ცხოვრების ჩვეულ რიტმს სანამ რეჟიმი მართავს ქვეყანას.

ვერც დასავლეთი და ვერავინ ვერ შეაჩერებს რეჟიმს, თუ ხალხმა, თითოეულმა მოქალაქემ არ ავიღეთ პასუხისმგებლობა და არ გავუწიეთ წინააღმდეგობა რუსულ პოლიციურ რეჟიმს.

თითოეულმა მოქალაქემ უნდა ავიღოთ ჩვენი წილი პასუხისმგებლობა, უნდა შევეშვათ ერთმანეთის კრიტიკას, უნდა გავერთიანდეთ რეჟიმის წინააღმდეგ. არც თეთრ ცხენზე ამხედრებულ ლიდერს არ უნდა დაველოდოთ და არც ტყუილი იმედები არ უნდა დავისახოთ.

გზის გადაკეტვა საღამოობით არ უნდა იყოს ჩვენი მიზანი, მიზანია რეჟიმი გავუშვათ სახლში, რაც უფრო გავწელავთ დროში პროტესტს, უფრო ბრუტალური იქნება რეჟიმი. დროა წნეხი გავზარდოთ, უნდა გვესმოდეს რომ რუსთაველზე საღამოობით გასეირნებით დიქტატურას ვერ დავამარცხებთ!

ბოდიში თუ კრიტიკული ვარ, მაგრამ ესაა სამწუხარო რეალობა“ – წერს საბა სხვიტარიძე ფეისბუქზე.

საბა სხვიტარიძეს ბრალი წარდგენილი აქვს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილით, რაც გულისხმობს პოლიციელის ჯანმრთელობის ხელყოფას მის სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით. უფრო კონკრეტულად, პროკურატურა მას ედავება, რომ 2024 წლის 4 დეკემბერს, საღამოს საათებში, თბილისში, სასტუმრო „მერიოტის“  მიმდებარედ, თავს დაესხა პოლიციელს – მირიან ქავთარაძეს და თავში ორჯერ ჩაარტყა ხელკეტის მსგავსი საგანი.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ მიიჩნევს, რომ სხვიტარიძისთვის წარდგენილი ბრალდება გამოგონილია. გარდა ამისა, საბა სხვიტარიძე დაკავებისას და პოლიციის განყოფილებაში არასათანადო მოპყრობის მსხვერპლი გახდა.

საბა სხვიტარიძე ბრალს არ აღიარებს. მას 7-დან 11 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.

ამავე თემაზე: 

“მაწამეს, მაგრამ ვერ გამტეხეს, დამაკავეს, მაგრამ თავისუფლება ვერ წამართვეს” – საბა სხვიტარიძის სიტყვა სასამართლოში

See more

 

საქართველოს ეროვნული ბანკის თანამშრომელთა ხელფასებში, პრემიებსა და „პერსონალის შენახვის“ სხვა ხარჯებში ჯამში 81,9 მილიონი ლარი დაიხარჯა ორი წლის განმავლობაში.

ეროვნული ბანკის 2022-2023 წლების ხარჯებზე ინფორმაცია სახელმწიფო აუდიტმა გამოაქვეყნა.

აუდიტის მიხედვით აღნიშნულ წლებში:

• საქართველოს ეროვნული ბანკის [სებ] ზოგ თანამშრომლებზე გაცემული პრემია არ იყო საკმარისად დასაბუთებული;
• სებ-ის თანამშრომლებზე ზეგანაკვეთურად ნამუშევარი საათების მიხედვით გაცემულია დამატებითი ანაზღაურება, თუმცა სებ-ის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი დოკუმენტაცია, თუ რა სახის ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულება დაევალათ თანამშრომლებს;
• სებ-ის საბჭოს წევრთა დამატებითი სარგოს ოდენობა საბჭომ გაზარდა, თუმცა, აუდიტი აცხადებს, რომ მნიშვნელოვანია სებ-ის საბჭოს წევრთა დამატებითი სარგოს ოდენობა არა თავად საბჭომ, არამედ პარლამენტმა დაადგინოს;
• 2023 წლის აგვისტოსა და დეკემბერში სებ-ის 604 თანამშრომელზე გაიცა სადღესასწაულო პრემია. აუდიტის დასკვნით, უქმე დღეებთან დაკავშირებით თანამშრომელთა პრემირების სებ-ის მიერ დადგენილი წესი არ არის სრულ შესაბამისობაში მოქმედ კანონმდებლობასთან.

„საქართველოს ეროვნული ბანკის კაპიტალური და ადმინისტრაციული ხარჯების აუდიტის ანგარიში“, რომელიც 2022-23 წლებს მოიცავს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გასული წლის დეკემბერში დაამტკიცა და ის 2025 წლის 2 მაისს გაასაჯაროვა.

ანგარიშის მიხედვით, 2022-2023 წლებში სებ-ში „პერსონალის შენახვის ხარჯების“ მუხლით გაწეულმა ფაქტობრივმა ხარჯმა ჯამში 81 977 761 ლარი შეადგინა. აქედან 11,7 მილიონი ლარი მხოლოდ პრემიებში დაიხარჯა.

2022 და 2023 წლებში ეროვნულ ბანკში შტატით სულ დასაქმებული იყო, შესაბამისად, 575 და 663 ადამიანი.

ეროვნული ბანკის პერსონალის შენახვის ხარჯები

აუდიტის ანგარიშის მიხედვით, 2016 წელს საქართველოს პარლამენტს მიენიჭა უფლებამოსილება, განესაზღვრა სებ-ის საბჭოს წევრთა დამატებითი სარგო, თუმცა აღნიშნული სარგოს ოდენობა პარლამენტს შესაბამისი სამართლებრივი აქტით არ დაუმტკიცებია. შესაბამისად, 2016 წელს სებ-ის საბჭოს წევრთა დამატებითი სარგო 6 500 ლარის ოდენობით დადგინდა საბჭოს მიერ, ხოლო 2022 წლის ნოემბერში საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით 2023 წლიდან მისი ოდენობა განისაზღვრა 10 400 ლარით.

„მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობის მოთხოვნები არ დარღვეულა, მნიშვნელოვანია სებ-ის საბჭოს წევრთა დამატებითი სარგოს ოდენობა დაადგინოს პარლამენტმა“ – აცხადებს აუდიტი.

აუდიტის ანგარიშის მიხედვით, 2022-2023 წლებში სებ-ის 8 თანამშრომელზე გაცემული 48 349 ლარის პრემია არ არის სათანადოდ დასაბუთებული, ვინაიდან ვერ იქნა წარმოდგენილი შესაბამისი მოხსენებითი ბარათები, რომლებშიც მითითებული იქნებოდა ინფორმაცია თანამშრომელთა განსაკუთრებულ დატვირთვასა და შესრულებულ სამუშაოზე.

2022 წელს სებ-ის 12 თანამშრომელზე გაცემულმა პრემიამ 37 704 ლარით გადააჭარბა მათი ხელფასის ორმაგ ოდენობას, რითაც არ არის გათვალისწინებული თანამშრომელთა წახალისების წესის მოთხოვნები – წერს აუდიტი ანგარიშში, თუმცა იქვე მიუთითებს, რომ „პრემიის ზღვრების მონიტორინგის მიზნით, სებ-ში შემუშავდა შესაბამისი კონტროლის მექანიზმები.“

აუდიტი აცხადებს, რომ მოქმედი კანონმდებლობით, მოხელის მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაო სრულდება მხოლოდ მოხელის ზემდგომი თანამდებობის პირის წერილობითი დავალების საფუძველზე. 2022-2023 წლებში სებ-ის ზოგიერთ თანამშრომელს დავალებული ჰქონდა სამუშაოს შესრულება შაბათ-კვირას, რითაც მათი სამუშაო დროის ხანგრძლივობამ ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების დროსთან ერთად გადააჭარბა კვირაში 48 საათს.

„სებ-ის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი დოკუმენტაცია თუ რა სახის ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულება დაევალათ თანამშრომლებს. 2022-2023 წლებში სებ-ის თანამშრომელთა მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულებისას არ იყო გათვალისწინებული მოხელეთა სამუშაო დროის ხანგრძლივობისთვის კანონმდებლობით დადგენილი ნორმები.

2023 წლის ოქტომბერსა და ნოემბერში სებ-ის 43 თანამშრომლის მიერ კვირაში ზეგანაკვეთურად ნამუშევარი 518 საათის მიხედვით გაცემულმა დამატებითმა ანაზღაურებამ 22 427 ლარი შეადგინა, თუმცა დოკუმენტურად არ დასტურდება, თუ რა სახის სამუშაოს შესრულება დაევალათ მათ [2024 წელს სებ-ში დამტკიცდა ახალი შინაგანაწესი, რომელშიც გათვალისწინებულია ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების და ანაზღაურების წესი.“ – წერია აუდიტის ანგარიშში.

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მოქმედი კანონმდებლობით, სებ-ის პრეზიდენტი განსაზღვრავს ეროვნული ბანკის თანამშრომელთა წახალისების და პრემირების წესს.

2023 წლის აგვისტოსა და დეკემბერში სებ-ის 604 თანამშრომელზე გაიცა სადღესასწაულო პრემია. უქმე დღეებთან დაკავშირებით თანამშრომელთა პრემირების სებ-ის მიერ დადგენილი წესი, არ არის სრულ შესაბამისობაში მოქმედ კანონმდებლობასთან.

„სებ-ის მოსამსახურეთა წახალისების წესში არსებული ხარვეზების აღმოფხვრის მიზნით, სებ-მა უნდა შეიმუშაოს შესაფერისი ნორმები, რომლებიც შესაბამისობაში იქნება საჯარო სამსახურის ერთიან პრინციპებთან.“ – აცხადებს აუდიტი.

რამდენიმე დეტალი ეროვნულ ბანკზე

აღსანიშნავია, რომ ზოგადად სებ-ის ბიუჯეტი ცალკეა და ის არ არის ასახული ქვეყნის ბიუჯეტში.

საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ კანონით კი, „ეროვნული ბანკის მოხელეთა შრომის ანაზღაურების ოდენობა უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს საბანკო სისტემაში არსებულ შრომის ანაზღაურების დონეს“, ხოლო „შტატგარეშე მოსამსახურეთა შრომის ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება ხელშეკრულების საფუძველზე.“

2024 და 2025 წლის ბიუჯეტები ეროვნულ ბანკს გამოქვეყნებული არ აქვს.

„ბათუმელები“ შეეცადა ინფორმაციის მოპოვებას,  რამდენი იყო ბიუჯეტი 2024 წელს და რამდენია 2025 წელს, თუმცა ეს ინფორმაცია  ვერ მოვიპოვეთ. 2024 წლის წლიურ ანგარიშს ეროვნული ბანკი სავარაუდოდ ზაფხულში გამოაქვეყნებს. სების ინფორმაციით „ანგარიში კანონმდებლობის შესაბამისად უკვე წარდგენილია პარლამენტში და ბანკის ბიუჯეტი იქნება ამ ანგარიშის შემადგენელი ნაწილი“, 2025 წლის ანგარიში კი 2026 წელს გამოქვეყნდება.

საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის მიხედვით ეროვნული ბანკის საგარეო ვალი 816,8 მილიონი ლარია [საერთაშორისო სავალუტო ფონდის – IMF – ვალი].

ქვეყნის ბიუჯეტში შემოსავალი საქართველოს ეროვნული ბანკის მოგებიდან 2023 წელს იყო 462 მილიონი ლარი, 2024 წლის გეგმა – 465 მილიონი, 2025 წლისთვის კი შემოსავლის გეგმა შემცირებულია და 300 მილიონი ლარითაა განსაზღვრული.

საქართველოს პარლამენტის 2024 წლის ივნისის დადგენილებით ეროვნული ბანკის 2024-2025 წლების ანგარიშგების გარე აუდიტორად არჩეული იქნა აუდიტორული ფირმა – შპს KPMG Georgia, აუდიტორული შემოწმების სრულ ღირებულებად კი 390 ათასი ლარი განისაზღვრა.

ინფორმაციისთვის: KPMG Georgia თავის დროზე საპენსიო სააგენტოს და საქართველოს განვითარების ფონდის [ყოფილი საპარტნიორო ფონდის] გარე აუდიტორიც იყო. ეს კომპანია ოფშორში [კვიპროსში] რეგისტრირებულმა კომპანიამ დააფუძნა 2013 წელს. ამჟამად კი კომპანიის მესაკუთრეები ყაზახეთის და დანიის მოქალაქეები არიან].

საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს მოქმედი თავმჯდომარე და პრეზიდენტი ნათია თურნავა ამ თანამდებობაზე 2025 წლის თებერვალში დაინიშნა. თურნავა საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრია 2022 წლის ივნისიდან, 2023 წლიდან კი – ეროვნული ბანკის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო.

საქართველოს ეროვნული ბანკი წელს ლარის 30 წლის იუბილეს აღნიშნავს, იუბილესადმი მიძღვნილ საერთაშორისო ფორუმის ორგანიზება-ჩატარებაში კი 771 ათას ლარს ტენდერის გარეშე დახარჯავს.

ამ თემაზე:

ლარის საიუბილეო ფორუმის ჩატარებაში ეროვნული ბანკი 771 ათას ლარს დახარჯავს

See more

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ ინფორმაციით, ადიგენის თვითმმართველობის ათამდე თანამშრომლის ოჯახის წევრებმა და ნათესავებმა, 2017-2025 წლებში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო შესყიდვებით 2,189,863 ლარი მიიღეს, აქედან 1,713,942 ლარი (78.2%)  პირდაპირი შესყიდვებითა და უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებით დაერიცხათ.

„გამჭვირვალობის“ ცნობით, არის შემთხვევები, როდესაც ძმა ძმის შესრულებულ სამუშაოებს ისე იბარებს, რომ  ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ არ უთითებს.

„ადიგენი მცირებიუჯეტიანი მუნიციპალიტეტია. მისი საკუთარი შემოსავლები  2021-2025 წლებში 9-დან 20 მილიონ ლარამდე გაიზარდა. მცირე თანხებს ადიგენის მუნიციპალიტეტი მისი გარემოცვის 15 პირს, ძირითადად პირდაპირი შესყიდვებითა და უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებით უნაწილებს“.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ მიერ შესწავლილი შემთხვევები:

• „მერის, გოჩა ქიმაძის შვილის ბიზნესპარტნიორი  – 105,919 ლარი

ადიგენის მერის, გოჩა ქიმაძის შვილს, გიორგი ქიმაძეს რევაზ ათანელიშვილმა კუთვნილი შპს „ელევენ ქონსთრაქშენი“ 2023 წლის 25 მაისს აჩუქა და დირექტორადაც დანიშნა. თუმცა, მანამდე, 2022 წლის ოქტომბერსა და 2023 წლის მარტში, ამ კომპანიამ ადიგენის მერიის ორი ტენდერი სატვირთო და თვითმცლელი მანქანების შესყიდვაზე, ჯამში 71,400 ლარით მოიგო. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კომპანია მერის შვილის საკუთრება არ იყო, გიორგი ქიმაძე კომპანიაში ფიგურირებს. 2022 წლის სატენდერო დოკუმენტების მიხედვით იგი რევაზ ათანელიშვილის მინდობილი პირია.

2024 წლის 2 ოქტომბერს, გიორგი ქიმაძემ შპს „ელევენ ქონსთრაქშენის“ დირექტორად დავით მიქაუტაძე დანიშნა. მას შემდეგ, დავით მიქაუტაძემ, როგორც ინდივიდუალურმა მეწარმემ, ადიგენის მერიიდან 34,519 ლარის 4 პირდაპირი შესყიდვა მიიღო.

დავით მიქაუტაძეს, სულ 2023-2025 წლებში 23 პირდაპირი შესყიდვა აქვს მიღებული და ყველა ადიგენის მერიიდან, ან მისი იურიდიული პირებიდან, ჯამში, 107,582 ლარზე.

• მერის გოჩა ქიმაძის ბიძაშვილის მეუღლე – 261,690 ლარი

ადიგენში, სოფელ ლელოვანში მცხოვრები ზურაბ ქურციკიძე მეწარმედ 2024 წლის აპრილში დარეგისტრირდა. ზურაბ ქურციკიძის მეუღლე, ნინო ქიმაძე ადიგენის მუნიციპალიტეტის მერის, გოჩა ქიმაძის და სოფელ ბულაჯურში, მერის წარმომადგენლად 2021 წელს დანიშნული ჯემალ ქიმაძის ბიძაშვილია (სამივე ძმების შვილები არიან).

ადიგენის მუნიციპალიტეტის მერმა, გოჩა ქიმაძემ ზურაბ ქურციკიძეს ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირებიდან 7 თვეში, 2024 წლის ივნისიდან დეკემბრის ჩათვლით, სამშენებლო სამუშაოებზე, 12 სახელმწიფო შესყიდვა გაუფორმა და ქურციკიძემ ჯამში 261,690 ლარი მიიღო. აქედან ორი მოგებეული ტენდერით 33,415 ლარი დაერიცხა 10 პირდაპირი შესყიდვით კი – 228,275 ლარი.

• „ოცნების“ დეპუტატი, ჯაბა ხოზრევანიძე და მისი ბიცოლა – 197 114 ლარი

ჯაბა ხოზრევანიძე ადიგენის საკრებულოში „ქართული ოცნების“ დეპუტატია ზანავის თემიდან. საკრებულოში შესვლიდან 2024 წლის ჩათვლით, მან ადიგენის მუნიციპალიტეტის სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულების ტრანსპორტით მომსახურებისთვის 9 სახელმწიფო შესყიდვა მიიღო, ჯამში, 57,791 ლარზე. მას ეს თანხა უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებითა (7 ტენდერი 57,109 ლარზე) და პირდაპირი შესყიდვებით დაერიცხა.

2021 წელს, ზანავში, მეწარმედ დარეგისტრირდა მერი ბარამიძე. იგი, ჯაბა ხოზრევანიძის ბიძის, თამაზ ხოზრევანიძის  მეუღლეა. მერი ბარამიძემ ზანავსა და მის თემში, სხვადასხვა სამშენებლო სამუშაოს შესასრულებლად 2021-2024 წლებში 11 პირდაპირი შესყიდვა მიიღო, ჯამში, 139,323 ლარზე.

• უდეს რწმუნებულის,  შოთა ყულიჯანიშვილის ბიძა და სიდედრი – 476,017 ლარი

ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ უდეს რწმუნებულად შოთა ყულიჯანიშვილი 2022 წელს დაინიშნა. ამავე წელს დარეგისტრირდა ინდივიდუალურ მეწარმედ მისი ბიძა (დედის ძმა) ფრიდონ თათოშვილი. თათოშვილმა 2022-2024 წლებში, ადიგენის მერიის 19 სახელმწიფო შესყიდვით, 368,153 ლარი მიიღო. აქედან 316,294 ლარი (85.9%) პირდაპირი შესყიდვებით დაერიცხა.

2023 წლის აგვისტოში დარეგისტრირდა მეწარმედ შოთა ყულიჯანიშვილის სიდედრი ნანული აფრიამაშვილიც. მან 2023-2024 წლებში, ადიგენის მერიის 5 სახელმწიფო შესყიდვით, 107,864 ლარი მიიღო. აქედან, 4 პირდაპირი შესყიდვით, 69,834 ლარი (64.7%) დაერიცხა.

სულ, უდეს რწმუნებულის ბიძასა და სიდედრს, 2022-2024 წლებში, 476,017 ლარი დაერიცხათ და აქედან 386,128 ლარი (81.1%) პირდაპირი შესყიდვებითა და უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებით.

• ზედუბნის ყოფილი რწმუნებულის, ასლან ბერიძის დის ოჯახი – 492,021 ლარი

2015-2022 წლებში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედუბნის რწმუნებულის, ასლან ბერიძის სიძემ (დის, მაყვალა ნადირაძის ქმარმა) 2019-2024 წლებში, ადიგენის მერიის შესყიდვებით 116,849 ლარი მიიღო. აქედან, 2022-2024 წლებში, 2 უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერით 32,306 ლარი, 2019-2023 წლებში კი 11 პირდაპირი შესყიდვით 116,849 ლარი დაერიცხა.

გელა ნადირაძის მამა, ვაჟა ნადირაძე,  2016-2020 წლებში, საქართველოს მეცხრე მოწვევის პარლამენტში „ქართული ოცნებიდან“  ახალციხისა და ადიგენის მაჟორიტარი დეპუტატის, გიორგი კოპაძის ბიუროს წევრი იყო ადიგენში.

ვაჟა ნადირაძემ, 2022-2025 წლებში, ადიგენის მერიის 21 შესყიდვით 375,172 ლარი მიიღო. აქედან 166,604 ლარი (44.4%) უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებითა და პირდაპირი შესყიდვებით დაერიცხა.

ჯამში, ნადირაძეების ოჯახმა 2019-2024 წლებში ადიგენის მერიიდან 492,021 ლარი მიიღეს და აქედან 283,453 ლარი (57.6%) უკონკურეტოდ მოგებული ტენდერებითა და პირდაპირი შესყიდვებით დაერიცხათ.

• წახანის ყოფილი რწმუნებულის, ნუგზარ კარკაძის შვილი და ძმა – 183,873 ლარი

ნუგზარ კარკაძე 2014 წლიდან 2017 წლამდე ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ წახანში რწმუნებული იყო. 2017 წლის ადგილობრივი თვიმმართველობის არჩევნებზე ადიგენში „ქართული ოცნების“ შტაბს ხელმძღვანელობდა. მისი შვილი, გურამ კარკაძე ინდივიდუალურ მეწარმედ 2016 წელს დარეგისტრირდა და ძირითადად სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოებზე, ადიგენის მუნიციპალიტეტის მერიაში, 2017-2024 წლებში, უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერითა და 5 პირდაპირი შესყიდვით,  69,772 ლარი მიიღო.

ნუგზარ კარკაძის ძმამ, ელგუჯა კარკაძემ, 2018-2022 წლებში, ადიგენის მერიის 10 სახელმწიფო შესყიდვით 114,101 ლარი მიიღო. აქედან, უკონკურენტოდ მოგებული 4 ტენდერით 36,455 ლარი დაერიცხა, დანარჩენი კი 6 პირდაპირი შესყიდვით.

ნუგზარ კარკაძის ოჯახის წევრებმა, 2017-2024 წლებში, სულ 184,873 ლარი მიიღეს. აქედან 106,227 ლარი (57.4%)  უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებითა და პირდაპირი შესყიდვებით დაერიცხათ.

• „ოცნების“ დეპუტატის, ბადრი ვაშაყმაძის შვილი – 87,405 ლარი

ადიგენის საკრებულოში, ფრაქცია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ თავმჯდომარის მოადგილის, ბადრი ვაშაყმაძის შვილმა, ნუგზარ ვაშაყმაძემ, 2022-2024 წლებში, ადიგენის მერიის 9 სახელმწიფო შესყიდვით, 87,405 ლარი მიიღო.

ნუგზარ ვაშაყმაძე მეწარმედ 2021 წლის 22 დეკემბერს, მას შემდეგ დარეგისტრირდა, რაც მამა ადიგენის საკრებულოში მმართველი პარტიიდან შევიდა. მას ადიგენის მერმა, გოჩა ქიმაძემ, სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოებზე, 8 პირდაპირი შესყიდვა 79,405 ლარზე გაუფორმა, ერთი უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერით კი 8,000 ლარი დაურიცხა.

• ქონების მართვის სამსახურის  უფროსის, ვაჟა გუტაშვილის  ძმა – 78,845 ლარი

ადიგენის მერიის ეკონომიკური განვითარებისა და ქონების მართვის სამსახურის უფროსი, ვაჟა გუტაშვილი ადიგენის მერიის შესყიდვების მიღება-ჩაბარების კომისიის წევრად 2023 წლის ოქტომბრიდან ჩნდება. ამ პერიოდიდან 2024 წლის ჩათვლით, მისმა ძმამ, მამუკა გუტაშვილმა ადიგენის მერიის 6 სახელმწიფო შესყიდვით 78,845 ლარი მიიღო. აქედან ერთი პირდაპირი შესყიდვითა და ერთი უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერით 35,150 ლარი (44.4%) დაერიცხა.

ძმის შესრულებული ყველა სამუშაო (CMR240122328, NAT240008365, NAT240003212 , NAT230017160, NAT230014529, როგორც მიღება-ჩაბარების სამუშაო ჯგუფის წევრმა,  ვაჟა გუტაშვილმა ჩაიბარა. ის, ამავე მიღება-ჩაბარების აქტებში უთითებს, რომ არ იმყოფება ინტერესთა კონფლიქტში მიმწოდებელთან. მიუხედავად იმისა რომ „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ კანონით, ძმა ახლო ნათესავია.

• გუბერნატორის ყოფილი მოადგილის, ავთანდილ კაჭკაჭაშვილის შვილი – 255,996 ლარი

ავთანდილ კაჭკაჭაშვილი 2014-2015 წლებში სამცხე-ჯავახეთის გუბერნატორის მოადგილე იყო, მანამდე კი ადიგენში „ქართული ოცნების“ შტაბს ხელმძღვანელობდა. ავთანდილ კაჭკაჭაშვილმა „ქართულ ოცნებას“ 2021 წლის აგვისტოში, 20,000 ლარი შესწირა. მისი კომპანიების შესაძლო კორუფციულ სახელმწიფო შესყიდვებზე, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო” 2020 წელს წერდა.

ავთანდილ კაჭკაჭაშვილის  შვილს, გოგა კაჭკაჭაშვილს ადიგენის მერმა, გოჩა ქიმაძემ, 2022-2025 წლებში, 9 სახელმწიფო შესყიდვით, ხელშეკრულებები 255,996 ლარზე გაუფორმა. აქედან უკონკურენტოდ მოგებული ტენდერებითა და პირდაპირი შესყიდვებით 233,288 ლარი (91.1%) დაერიცხა.

• ვარხნის ყოფილი რწმუნებული, ვიქტორ მინაძე – 50 983 ლარი

ვიქტორ მინაძე ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარხანში რწმუნებულად 2014-დან 2020 წლამდე მუშაობდა. მან, 2024 წელს ადიგენის მერიის 3 პირდაპირი შესყიდვით 44,023 ლარი მიიღო. მის მეუღლეს, მთვარისა მინაძეს კი ადიგენის მერიისა და მისი იურიდიული პირების 7 პირდაპირი შესყიდვით, 2018-2024 წლებში, 6,960 ლარი დაერიცხა“.

„ზემოთ ჩამოთვლილი ფაქტების ერთგვაროვნება და მათი რაოდენობა მიუთითებს იმაზე, რომ ეს არ არის უბრალო დამთხვევა. როგორც ჩანს, პოლიტიკური გადაწყვეტილებაა, მუნიციპალიტეტის თანამშრომლებმა სახელმწიფო ბიუჯეტის ფული საკუთარ და საკუთარი გარემოცვის ჯიბეში ჩაიდონ და ხალხის ხარჯზე გამდიდრდნენ“ – წერს „გამჭვირვალობა“.

ვალუტის გადამცვლელი პუნქტებისა და მათი დირექტორების მიმართ საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა სანქციები გაამკაცრა. ბანკის პრეზიდენტის სხვა ბრძანებებით სანქციები გამკაცრდა ასევე სესხის გამცემი სუბიექტების, ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერებისა და მათი ადმინისტრატორების მიმართ.

ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის შემთხვევაში ეროვნულ ბანკს [სებ] ამ დრომდე უფლება ჰქონდა დარღვევების დროს პუნქტი დაეჯარიმებინა. ახალი ბრძანებით კი, ერთხელ უკვე დაჯარიმებულ პუნქტს, დარღვევის განმეორების შეთხვევაში, ბანკმა შესაძლოა: რეგისტრაცია გაუუქმოს; დირექტორს შეუჩეროს ხელმოწერის უფლებამოსილება, მოითხოვოს მისი თანამდებობიდან განთავისუფლება; პუნქტს აუკრძალოს მოგების განაწილება, ხელფასის გაზრდა, პრემიების გაცემა და სხვა.

სებს ზოგადად უფლება აქვს ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების მიმართ გამოიყენოს სხვადასხვა სანქცია, თუ ეს პუნქტები ან მისი ფილიალები არღვევენ კანონმდებლობით, მათ შორის ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის კანონით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, სხვადასხვა უფლებამოსილი უწყების მითითებებს.

„ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების მიმართ ფულადი ჯარიმების ოდენობის განსაზღვრის, დაკისრებისა და აღსრულების წესი“ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2020 წლის თებერვალში დამტკიცდა. მომდევნო წელს, აღნიშნული წესი, რომელიც მხოლოდ დაჯარიმებას ითვალისწინებს, გავრცელდა უშუალოდ დირექტორებზეც.

ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2025 წლის პირველი მაისის ბრძანებით, აღნიშნულ წესში შევიდა ცვლილება და მას დაჯარიმების გარდა დაემატა სხვა სანქციების გამოყენების წესი.

ახალი ცვლილების მიხედვით:

„ფულადი ჯარიმის დაკისრების შემდეგ, იმავე მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის ან/და მისი დირექტორის/დირექტორების მიმართ გამოიყენოს შემდეგი სანქციები:

ვალუტის გადამცვლელ პუნქტს გაუგზავნოს წერილობითი გაფრთხილება;

დააწესოს სპეციალური ღონისძიებები ან გამოსცეს ინსტრუქცია [მითითება] მოთხოვნით, რომ ვალუტის გადამცვლელმა პუნქტმა შეწყვიტოს და შემდგომ არ დაუშვას ესა თუ ის დარღვევა და ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ ვადაში მიიღოს დარღვევის აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომები;

ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის  დირექტორს შეუჩეროს ხელმოწერის უფლებამოსილება და მოითხოვოს მისი თანამდებობიდან დროებით გადაყენება ან თანამდებობიდან განთავისუფლება;

ვალუტის გადამცვლელ პუნქტს აუკრძალოს მოგების განაწილება, დივიდენდების დარიცხვა და გაცემა, შრომის ანაზღაურების გაზრდა, პრემიებისა და სხვა, მსგავსი ანაზღაურების გაცემა;

ვალუტის გადამცვლელ პუნქტს შეუწყვიტოს ან შეუზღუდოს გარკვეული ტიპის ოპერაციები;

ვალუტის გადამცვლელ პუნქტს გაუუქმოს რეგისტრაცია“.

ამავე ცვლილებით „დარღვევისა და არსებული თუ შესაძლო რისკის სერიოზულობიდან გამომდინარე“, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის ან/და მისი დირექტორის/დირექტორების მიმართ ფულადი ჯარიმის დაკისრების ნაცვლად გამოიყენოს ზემოთ აღნიშნული სანქციები.

ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ეს ახალი ბრძანება 2025 წლის 2 მაისიდან ამოქმედდა.