ბათუმელები
ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ სოციალური პროგრამების დაფინანსება შეამცირა. მუნიციპალიტეტის მმართველების გადაწყვეტილებით, შემცირდა ეპილეფსიით დაავადებულთა მედიკამენტებით დახმარების, უკიდურესად გაჭირვებულ ოჯახებში გარდაცვლილთა დაკრძალვისთვის ერთჯერადი დახმარებისა და იმ ოჯახების ერთჯერადი მატერიალური დახმარების პროგრამები, რომლებსაც 4-5 და მეტი მცირეწლოვანი ბავშვი ჰყავთ.
წყალსაცავის მშენებლობა დიდაჭარის ხიდთან თაგოს მთის ხედი ხულოდან რიყეთის ხედი ჯვარიკეთიდან ჯვარიქეთის ტყე
გასულ კვირას სოფელ დიდაჭარაში ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა – დაიღუპა ერთი ადამიანი, 25 წლის ხვიჩა ხოზრევანიძე, ხოლო მასთან ერთად ავტომანქანაში მყოფი მგზავრი დღემდე საავადმყოფოშია მოთავსებული. სოფელში მიაჩნიათ, რომ დიდაჭარა-ღორჯომის მონაკვეთის მოასფალტების შემდეგ არსებული ვიწრო გზა კიდევ უფრო დავიწროვდა. სწორედ ამიტომ, სოფელი სახიფათო უბნებზე დამცავი ჯებირების გაკეთებას ითხოვს.
კარტოფილის მთავარი მწარმოებელი აჭარაში ხულოს მუნიციპალიტეტია. ბოსტნეულის ეს სახეობა მოსახლეობას აქ არამარტო სოფლებში, არამედ იალაღებზეც მოჰყავს და ადგილობრივ ბაზარზე ყიდის. მესაქონლეობასთან ერთად მეკარტოფილეობა აჭარის ყველაზე მაღალმთიან მუნიციპალიტეტში ოჯახების მთავარი შემოსავალი წყაროა. მოსახლეობა წელს კარტოფილის მოსავლის სიმცირეს უჩივის და ხელისუფლებას დახმარებას სთხოვს.
წელს პირველად, აჭარის მთის მოსახლეობას გაუჩნდა შესაძლებლობა თავიანთი ბიზნესიდეები რეალობად აქციონ. ამ ეტაპზე ორი პროგრამის – „აწარმოე საქართველოში” და „შუახევისა და ხულოს ათი სოფლის მოსახლეობის გაძლიერების პროგრამის“ ფარგლებში ბიზნესიდეები მუშავდება. ერთ პროგრამას სახელმწიფო აფინანსებს, ხოლო მეორეს – შაუხევი ჰესის მშენებელი კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯია“. სახელმწიფო პროგრამის ბიუჯეტი 20 მილიონი ლარია და ის მთელ ქვეყანაზე უნდა გადანაწილდეს, ხოლო მეორე პროგრამის ბიუჯეტი 500 ათასი ლარია.
დღეს, აჭარის დასაქმების სააგენტომ აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად ხულოს მუნიციპალიტეტში პროფესიული გადამზადების მიზნობრივი პროგრამა ეკომიგრანტებს გააცნო.
აჭარის მაღალმთიანეთში მცხოვრები მოსახლეობა შიდა სასოფლო და საუბნო გზების მოწესრიგებას ითხოვს. სასოფლო თუ საუბნო გზები აჭარის საავტომობილო გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტის ბალანსზე ირიცხება, შესაბამისად მისი გამართვა დეპარტამენტის პრეროგატივაა. საგზაო დეპარტამენტში მაღალმთიან აჭარაში მოსახლეობის უკმაყოფილებას უსაფუძვლოდ მიიჩნევენ, მათი თქმით, საგზაო დეპარტამენტი ბალანსზე არსებული გზების შეკეთებას დროულად ახორციელებს.
ფოტოები გადაღებულია ხულოს მუნიციპალტეტში, ღორჯომის თემში, გაზეთ „ბათუმელების“ ჟურნალისტების მიერ მომზადებულ სიუჟეტზე, „ქალი საქართველოში – ტრადიცია და თანამედროვეობა”, მუშაობისას.
დღეს, 28 მაისს უბედური შემთხვევა მოხდა ხულოს მუნიციპალიტეტში. სოფელ განახლებაში მიწის დამუშავებისას მოტობლოკმა 43 წლის მამაკაცის სიცოცხლე იმსხვერპლა. ინფორმაციას მამაკაცის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით სოფლის რწმუნებული და მუნიციპალიტეტის გამგებელიც ადასტურებენ.
ხულოს გამგებლის მოადგილის, ლაშა ბოლქვაძის თქმით, იმ ოთხი სოფლის მიმართულებით, რომელიც ადიდებულმა მდინარემ გარესამყაროს მოწყვიტა, უახოლესი 3-4 საათის განმავლობაში აღდგება კავშირი.
ბრუცელოზის გამოსავლენად კვლევა მსხვილფეხა საქონელს ბოლოს გასულ წელს ჩაუტარეს. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სურსათის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, 2014 წელს გამოკვლეული 13 000-მდე პირუტყვიდან ლაბორატორიული კვლევით ბრუცელოზი 2500-ზე მეტს დაუდგინდა. ოფიციალური მონაცემებით, საკარანტინო დაავადება საქართველოს ყველა რეგიონშია გამოვლენილი.
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელი ჩაო 27 წლის წინ ეროზიულ ზონად გამოცხადდა. იმდროინდელმა ხელისუფლებამ სოფლიდან 75 ოჯახი გორის მუნიციპალიტეტის სამ სოფელში – კვარხეთში, გრიგოლეთსა და წითელ უბანში ჩაასახლა. როგორც ამბობენ, აჭარის მთიდან მოსახლეობის მიგრაციას გეოლოგიური მიზეზის გარდა სხვა მიზანიც ჰქონდა – ოსურ სოფლებში აჭარლების კომპაქტურ ჩასახლებას მოსახლეობა უნდა დაეახლოვებინა. თუმცა 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ჩასახლებულთა უმრავლესობამ იქაურობა მიატოვა და წითელ ზონად გამოცხადებულ სოფელში დაბრუნდა.
მას შემდეგ, რაც მუნიციპალიტეტების თვითმმართველ ორგანოებში რეორგანიზაცია გატარდა, არსებულ სამსახურებს კიდევ ერთი ახალი, გენდერული სამსახური დაემატა. ახლაშექმნილი სამსახურის მთავარი მიზანი მუნიციპალიტეტში მცხოვრები ქალების გააქტიურება და სამსახურებში გენდერული ბალანსის დაცვაა.
5000 ლარამდე თანხა დაიხარჯა ორი მუნიციპალიტეტის, შუახევისა და ხულოს ტერიტორიაზე გამავალი ცენტრალური გზის გასწვრივ ხეების დარგვისათვის. გასულ წელს დარგული ხეების უმეტესობა ახლა გამხმარია. როგორც მუნიციპალიტეტების ოფიციალური წარმომადგენლები აცხადებენ, ხულოში დარგული ხეების 40 % -მა გაიხარა, შუახევში კი მხოლოდ 20 %-მა.
ბატონო ბესიკ! ერთ წელზე მეტი გავიდა მას შემდეგ, რაც ხულოს მუნიციპალიტეტს გამგებლად მოევლინეთ. პირველ ეტაპზე თქვენმა დანიშვნამ ხულოს ხელმძღვანელად, დადებითი როლი შეასრულა მოსახლეობის განწყობაზე. ყველამ-პოზიციამაც და ოპოზიციამაც ჩათვალა, რომ მუნიციპალიტეტში დემოკრატიული პროცესების აღორძინების ხანა დაიწყებოდა და ეკონომიკა მეცნიერული მართვის რელსებზე გადავიდოდა. წესრიგი დამყარდებოდა კაპიტალური მშენებლობის საქმეში, ასპარზი დაეთმობოდა ინტელექტსა და პროფესიონალიზმს, თქვენი ცხოვრების განვლილი გზა და სამეცნიერო ხარისხი ხულოელებს ნამდვილად აძლევდა იმის საბაბს, რომ ავანსად ეფიქრათ ხულოში სასიკეთო ძვრების დაწყებაზე და ცხოვრების პირობების გაუმჯობესებაზე, თუმცა თქვენი გამგებლად ყოფნის ერთწლიანმა პერიოდმა ოცნებები გაუცრუა მოსახლეობას.
20 მაგიდა, 100 საწოლი, სიძველისგან გაცრეცილი ხალიჩები, ატალახებული ეზო, – ასე გამოიყურება დაბა ხულოს საბავშვო ბაგა-ბაღი, სადაც სკოლამდელ განათლებას 130 ბავშვი იღებს.
კუთვნილი ხელფასის მიღების მოთხოვნით მშენებლებმა აქცია ორი კვირის წინ გამართეს და ცენტრალური საავტომობილო გზა ხულოში რამდენიმე წუთით გადაკეტეს. უშედეგოდ დასრულებული აქციიდან რამდენიმე დღის შემდეგ მშენებლებმა დახმარება აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს და საავტომობილო გზების დეპარტამენტის აჭარის დირექციის ხელმძღვანელს ზურაბ სიხარულიძეს სთხოვეს. მუშები ამბობენ, რომ შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება ჯერ კიდევ სამი წლის წინ უნდა მიეღოთ, თუმცა ამ დრომდე მათთვის ხელფასი არ გადაუხდიათ. ისინი კომპანიისგან კუთვნილ თანხას და ხელისუფლებისგან ყურადღებას მოითხოვენ. მუშები ამბობენ, რომ არაერთხელ გაუგზავნეს წერილი მთავრობას დახმარების თხოვნით, თუმცა ამაოდ.
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ რიყეთში მცხოვრები მურმან გორგაძის სამსულიანი ოჯახი გაუსაძლის მდგომარეობაშია. მძიმე სოციალურ ფონთან ერთად მძიმეა ამ ოჯახის უხუცესი წევრის ჯანმრთელობის მდგომარეობაც. ოჯახის დიასახლისი მურმან გორგაძის მკურნალობასა და სახლის გამაგრებაზე ხელისუფლებას დახმარებას სთხოვს. სათანადო მკურნალობის შემთხვევაში, ექიმის თქმით, საწოლს მიჯაჭვული მურმან გორგაძე გადაადგილებას შეძლებს.
კამათისა და დაძაბულობის ფონზე მიმდინარეობდა გუშინ საკრებულოს სხდომა ხულოში. დეპუტატებს შორის უთანხმოება დღის წესრიგით გათვალისწინებულ განსახილველ საკითხს, მუნიციპალიტეტის საშტატო ნუსხის დამტკიცებას მოჰყვა. ოპოზიციის წინაღმდეგობისა და არგუმენტების მიუხედავად, საკითხი უმრავლესობამ მოიწონა და ახალი საშტატო ნუსხა – 109 შტატით დამტკიცდა, მუნიციპალიტეტში დასაქმებული 119 ადამიანი კი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა.
ბეშუმის ერთ-ერთ გორაკზე გვერდიგვერდ დროებითი საცხოვრებელი სახლები და ბოსლებია ჩამწკრივებული. სახლებთან მდებარე ორღობეებში თითქმის ყველგან კარტოფილი, მწვანილი და მარწყვია გაშენებული. ამ ადგილს „ვერხვნალს“ უწოდებენ, აქ ძირითადად ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჩხოდან, ძირკვაძეებიდან და ქედლებიდან ამოსული დიასახლისები ეწევიან მემთეურობას. მემთეური – ასე უწოდებენ მსხვილფეხა რქოსანის გამოსაკვებად მთაში დროებით საცხოვრებლად წასულ ადამიანს, რომელიც თითქმის ნახევარი წელი პირუტყვის გამოკვებასთან ერთად ზამთრისთვის საჭირო რძის ნაწარმს აგროვებს.
ხულოს სასპორტო სკოლის გვერდით მოედანზე ლაშა, საბა, ლუკა, ალეკო და ლევანი ფეხბურთს თამაშობენ. მოედანს ფეხბურთისთვის საჭირო არც კარები აქვს და არც არავითარი საფარი.
2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ყოფილი გამგებელი, 43 წლის ბესიკ ბაუჩაძე, არჩევნების მეორე ტურის შემდე ხულოს პირველი არჩეული გამგებელი გახდა. პროფესიით ინჟინერ-ეკონომისტი, ბიზნესის მართვის აკადემიური დოქტორი ბესიკ ბაუჩაძე 19 წლის განმავლობაში სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში ლექციებს კითხულობდა. რის გაკეთებას გეგმავს გამგებელი ხულოში? მან „ბათუმელების“ შეკითხვებს უპასუხა.
დაბა ხულოში მცხოვრები ნარგულ ხოზრევანიძე მცირე ბიზნესს რამდენიმე წელია ეწევა, სახლის მიმდებარე მიწის ნაკვეთზე გლადიოლუსის ჯიშის ყვავილი გამოჰყავს და ადგილობრივ ბაზარზე ყიდის. ყვავილები ხოზრევანიძეების ოჯახის ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყაროა, ოჯახმა ყვავილების ბიზნესი სამი წლის წინ დაიწყო.
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ყინჩაურის საბავშვო ბაღში არასაკმარისი ფართობის გამო პატარებს ექთნისა და მნის ოთახში აძინებენ. ფართობთან ერთად ბაღში კადრების პრობლემაც არის.
მწირი ანაზღაურების გამო მაღალმთიანი აჭარის სამედიცინო ცენტრებს ექიმები ტოვებენ. „უნიმედი აჭარის ხულოს სამედიცინო ცენტრს“ ამ ეტაპზე არც ანესთეზიოლოგი ჰყავს და არც უროლოგი, განსაკუთრებული მოთხოვნის მიუხედავად ენდოკრინოლოგი და ოფთალმოლოგი კვირაში მხოლოდ ერთ დღეს მუშაობენ. საათობით მომლოდინე პაციენტები უკმაყოფილებას გამოთქვამენ, თავად ექიმები კი ამბობენ, რომ ხულოს საავადმყოფოში მუშაობა აღარ უღირთ და თავის დამკვიდრებას ბათუმის კლინიკებში ცდილობენ.
ხულოს მუნიციპალიტეტში უფასო სამედიცინო გამოკვლევები გრძელდება. 24 მაისს სხალთის თემში მცხოვრებთ საშუალება ექნებათ უფასო სამედიცინო კონსულტაციები გაიარონ და გამოკვლევები ჩაიტარონ.
აჭარის მუნიციპალიტეტებს შორის ხულო კარტოფილის მთავარი მწარმოებელია. ეს ბოსტნეული ხულოში ოჯახების შემოსავლის ერთ-ერთი მთავარი წყაროა, თუმცა გლეხები ამბობენ, რომ ხულოს კარტოფილი ბაზარზე კონკურენციას თურქეთიდან შემოტანილ კარტოფილს ვეღარ უწევს – ხულოში კარტოფილის მოყვანა ძვირი ჯდება, ხოლო თურქეთიდან შემოტანილის ფასი გაცილებით დაბალია. მომხმარებელი კი ძირითადად ფასის მიხედვით ირჩევს პროდუქტს. რაში ხედავენ გამოსავალს თავად გლეხები და ეკონომიკის სპეციალისტები?
სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ჯგუფს ხულოს მუნიციპალიტეტში ამორტიზებული ავტომობილები აქვს. როგორც სასწრაფოზე მომუშავე ჯგუფი ამბობს, პრობლემები გამოძახებისას ხშირად ექმნებათ, გამოძახებაზე მიმავალი მანქანა არაერთხელ გაფუჭებულა და საკუთარი ძალებით შეუკეთებიათ კიდეც.
ხულოს საკრებულოს თავმჯდომარის ნოდარ თავართქილაძის ბრძანებით მიმდინარე წლის 14 აპრილს ხულოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რიგგარეშე სხდომა დაინიშნა. სხდომაზე ძირითადი საკითხები ადგილობრივ ბიუჯეტში ცვლილებების შეტანას ეხება.
როცა ზეგარდანზე ვფიქრობ, გონებაში ამოტივტივდება ხოლმე ფრაზა: გმირი დედების სამყარო! დიახ, არც მეტი არც ნაკლები, გმირი დედების სამყაროში შევაღწიე, სამყაროში, სადაც განსაკუთრებული დედაშვილობა და სიყვარული იციან, სადაც მიწასაც კი რძის სუნი და ორთქლი ასდის… და ჭაღარაშერეული გმირი დედები შვილთაშვილებს ვეღარ ითვლიან!
როგორ ემზადება თვითმართველობის არჩევნებისთვის „ქართული ოცნება“ და „ნაციონალური მოძრაობა“ მაღალმთიან აჭარაში, რა კრიტერიუმით არჩევენ საპარლამენტო პარტიები კანდიდატებს და როგორ დაკომპლექტდება პროპორციული თუ მაჟორიტარული სიები – ამ საკითხის გარკვევას „ბათუმელები“ შეეცადა.
ხულოს მუნციპალიტეტში, სოფელ ღურტას შესასვლელში, იქ სადაც გვირაბი უნდა აშენდეს, ამ წუთებში ოცამდე პოლიციელია მობილიზებული და ტერიტორიას იცავს, ტერიტორიაზე მუშაობს მძიმე ტექნიკა.
ჩაის სერვიზი, ტორტის თეფშების ნაკრები, ელექტროჭაღი და სამზარეულოს მიქსერი – ამ ნივთების შესაძენად ხულოს მუნიციპალიტეტის შესყიდვების სამსახურმა ტენდერი გამოაცხადა. შესყიდვის ღირებულება 5 000-მდე ლარია.
ამ წუთებში, ხულოს მუნციპალიტეტის სოფელ ვაშლოვანში და ღორჯომის თემში მისასვლელ გზებს თოვლის საფარისგან წმენდენ.
აჭარის ოთხი მუნიციპალიტეტის გამგებელმა თამდამდებობიდან წასვლა ერთდროულად გადაწყვიტა. მათ შორის ორმა, ხულოსა და შუახევის გამგებლებმა სამსახურიდან გათავისუფლების თხოვნით ზემდგომ ორგანოს 22 აგვისტოს მიმართეს, ორივე მათგანმა გადაწყვეტილება „ბათუმში, სხვა სამსახურში გადასვლით“ ახსნა. თანამდებობა მხოლოდ ქედის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა შეინარჩუნა, ის 21 აგვისტოს შვებულებაში გავიდა. ოთხივე მუნიციპალიტეტში ახალი გამგებლები 23 აგვისტოს დანიშნეს.
