Batumelebi

20 სექტემბერს, გაეროს კლიმატის სამიტამდე სამი დღით ადრე, იგეგმება  გლობალური გაფიცვა გარემოსდაცვითი და კლიმატური სამართლიანობისთვის, რომელსაც საქართველოს მოსწავლეები და სტუდენტებიც უერთდებიან.

„ერთ წელზე მეტი გავიდა იმ დღიდან, როცა გრეტა ტუნბერგი, 16 წლის შვედი მოსწავლე, პირველად გაიფიცა მოთხოვნით, რომ პოლიტიკოსებმა შეასრულონ ნაკისრი ვალდებულება და ჩვენს თაობას კლიმატური კრიზისის ყველაზე კატასტროფული შედეგები აარიდონ. წინა გლობალურ გაფიცვას, რომელმაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება მიიპყრო, 123 ქვეყანაში და 2 000 ქალაქში შეუერთდა 1.4 მილიონი მოსწავლე და სტუდენტი. ახალგაზრდები გარემოსთვის თბილისშიც გაიფიცნენ.

ჩვენ 20 სექტემბერს არ მივდივართ სასწავლო დაწესებულებებში, ჩვენ ვიფიცებით და თბილისის მერიასთან ვაწყობთ აქციას!… შეძლებისდაგვარად: წამოიღე სასტვენი, წამოიყვანე მეგობრები, კლასელები, კურსელები, და-ძმები, ნათესავები…

დახატე/დაწერე გარემოს თემაზე შენი მოთხოვნა, მოწოდება ან ციტატა მუყაოზე ან ფორმატის ქაღალდზე და მოიტანე გაფიცვაზე” – წერია ახალგაზრდა მწვანეების მიერ დაანონსებული საპროტესტო აქციის მოწოდებებში.

თბილისის გარდა კლიმატისთვის გაფიცვას შესაძლოა მოქალაქეები ბათუმში და საქართველოს სხვა ქალაქებშიც შეუერთდნენ.

თბილისში საპროტესტო აქციის ძირითადი მოთხოვნებია სახელმწიფოს ქმედებები, გარემოს დაცვის მიმართულებით, ეყრდნობოდეს ობიექტურ კვლევებსა და მიუკერძოებელ სპეციალისტებთან კონსულტაციებს, ცალკეული ბიზნესების ინტერესების ნაცვლად.

უფრო კონკრეტულად კი აქციის მონაწილეები მოითხოვენ:

რეკრეაციული ზონების და საჯარო სივრცეების განადგურებისა და გასხვისების შეწყვეტას; დიღმის ტყე-პარკის სრული ტერიტორიის გამოსყიდვას და მოქალაქეთა საერთო საკუთრებაში დაბრუნებას, ასევე, პოტენციური მშენებლობების შეჩერებას; ყოფილი იპოდრომის ტერიტორიაზე ცენტრალური პარკის მოწყობას;  დამანგრეველი ჰესების მშენებლობების აღკვეთას და ამის მაგივრად არსებული ჰესების შეკეთებას; თბილისში ტრამვაის ხაზის გაყვანას.

გაერო მიიჩნევს, რომ კლიმატის ცვლილება ჩვენი დროის ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური საკითხია.

„გლობალური გამონაბოლქვი აღწევს რეკორდულ მაჩვენებლებს. ბოლო ოთხი წელი იყო ისტორიაში ყველაზე „ცხელი“ წლები, ხოლო არქტიკაში ზამთრის ტემპერატურა 3° C- ით გაიზარდა 1990-იანი წლების შემდეგ. იზრდება ზღვის დონე; კვდება მარჯნის რიფები და ჩვენ ვხედავთ, თუ რა საშიში გავლენა აქვს კლიმატის ცვლილებას ჩვენს ჯანმრთელობაზე, ჰაერის დაბინძურების, სითბური ტალღებისა და საკვების ხარისხის უსაფრთხოების მხრივ”.

კლიმატის ცვლილების თვალხილული მაგალითია, პირველ რიგში, ზღვის დონის მატება. National Geographic-ი წერს, რომ საშუალოდ ზღვის დონე 1880 წლის შემდეგ 8 ინჩით (23 საინტმეტრით) გაიზარდა, აქედან დაახლოებით 3 ინჩი – ბოლო 25 წლის მანძილზეა მომატებული. ყოველ წელს ზღვის დონე დაახლოებით 3,2 მილიმეტრით მატულობს.

აჭარის რეგიონში შტორმებისა და ღვარცოფების გაზრდილი რაოდენობაც კლიმატის ცვლილებით არის გამოწვეული. რაც სპეციალისტების მიერ 25-25-წლიანი პერიოდების შედარებით გამოვლინდა. ამის შესახებ სპეციალისტებმა,  ბათუმში, ჯერ კიდევ ორი წლის წინ კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციათა ქსელის – CENN-ის მიერ გამართულ კონფერენციაზე ისაუბრეს.

ორგანიზაცია Climate Central-მა, რომელიც  კლიმატის შესახებ ანალიტიკურ მასალებზე და ანგარიშებზე მუშაობს, შექმნა ინტერაქციული რუკა სხვადასხვა სანაპიროსი, სადაც ნაჩვენებია როგორ შეიცვლება ჩვენი ქალაქების სანაპიროები 2050 წლისთვის, თუ არაფერს მოვიმოქმედებთ ატმოსფერული ჰაერის დათბობის შესაჩერებლად.

მარცხენა მხარეს ნაჩვენებია ზღვის დონის მატება ბათუმის სანაპიროზე იმ შემთხვევაში, თუ კლიმატი  კიდევ 4 გრადუსით გათბება, მარჯვენა მხარეს კი იგივე სურათი, კლიმატის 1,5 გრადუსით დათბობის შემთხვევაში.

დღეს, 19 სექტემბერს, ბათუმში, საზოგადოება „ბათომი“ რივიერას ტერიტორიაზე ხუთი ცათამბჯენის მშენებლობას კიდევ ერთხელ გააპროტესტებს.

აქცია – „არა ბათუმის ჩაბეტონებას!“ –  მერიის ადმინისტრაციულ შენობასთან, „ვარდების სკვერში“, 17:00 საათზე დაიწყება.

აქტივისტები ითხოვენ შეჩერდეს პროექტი, რომელიც ბათუმის კონცხზე ხუთი ცათამბჯენის მშენებლობას ითვალისწინებს.

აქტივისტები ხელისუფლებას ასევე მოუწოდებენ, კარგად შეაფასონ ის ეკოლოგიური საფრთხეები, რომლებიც ბათუმს ემუქრება ამ პროექტის განხორციელების შემთხვევაში.

„19 სექტემბერს, 5 საათზე გამოვდივართ ვარდების სკვერში და ვეუბნებით არას ცათამბჯენების მშენებლობას რივიერაზე. მოვითხოვთ, არ გაიცეს მშენებლობის ნებართვა და ერთადერთი ღია სივრცე, რომლითაც ბათუმი ჯერ კიდევ ინარჩუნებს თავის ზღვისპირა ქალაქის იდენტობას, ხოლო ჩვენ, ბათუმელებს, გვაქვს შემორჩენილი ერთადერთი ღია სივრცე ზღვაზე გადასასვლელი, შეუნარჩუნდეს ქალაქს. რივიერას ჩაბეტონებით ბათუმს საბოლოოდ ამოქოლავენ ბეტონის კედლით. საკმარისია ის კედელი, რაც ქალაქსა და ზღვას შორის აღმართეთ და წაგვართვით ჰაერი, ეკოლოგია და ქალაქის სწორად განვითარების შანსი. ჯერ კიდევ არ არის გვიან ძველ ბათუმს შევუნარჩუნოთ სანაპირო. ჯერ კიდევ რივიერას გახსნილი სივრციდან ზღვის ჰაერი მთისას უკავშირდება და ქალაქი ნიავდება, ჩვენ კი ვსუნთქავთ. მოვითხოვთ, ადგილობრივმა ხელისუფლებამ გაითვალისწინოს მეცნიერების კვლევები, რომლებიც საფრთხეებზე მიუთითებენ და ეკოლოგიურ კატასტროფაზე საუბრობენ,” – ნათქვამია აქციის ორგანიზატორების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

23  სექტემბერს, ბათუმში, იაპონელ მეზღვაურთა ჯგუფის (Hato-Kai) ფოტოგამოფენა გაიმართება სახელწოდებით Beyond the Horizon. გამოფენაზე მეზღვაურების მიერ გადაღებული ფოტოები იქნება წარმოდგენილი, რომლებიც გემზე მეზღვაურთა ყოველდღიურ ცხოვრებას ასახავს.

გამოფენა საერთაშორისო საზღვაო უნივერსიტეტების ლექტორთა ასოციაციის რიგით 26-ე კონფერენციის ფარგლებში გაიმართება.

საერთაშორისო საზღვაო ლექტორების ასოციაცია – IMLA – აერთიანებს საზღვაო ლექტორებს მსოფლიო მასშტაბით.  კონფერენციის მონაწილე ლექტორები ერთმანეთს გაუზიარებენ საზღვაო სფეროში არსებულ მიღწევებს, პროფესიულ გამოცდილებას და გამოწვევებს.

იაპონელ მეზღვაურთა ფოტოგამოფენა და კონფერენცია სასტუმრო „შერატონში“ გაიმართება. ღონისძიება ბათუმის საზღვაო აკადემიის მიერაა ორგანიზებული.

შვიდი არასამთავრობო ორგანიზაცია ბათუმში მეჩეთის მშენებლობასთან დაკავშირებით გაკეთებულ საჯარო განცხადებებს ეხმაურება, მათ შორის, სამოქალაქო მოძრაობა „ლელოს“ დამფუძნებლის – მამუკა ხაზარაძის აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში 16 სექტემბერს ნათქვამ ფრაზას: „როცა ლაპარაკია მეჩეთის მშენებლობაზე, მე არ ვიცი დეტალები, არც სასამართლო დავის დეტალები, გავეცნობი აუცილებლად, რომ საქმის კურსში ვიყო, მაგრამ ჩვენი ისტორიული ეკლესიები, რომლებიც თურქეთის ტერიტორიაზეა, თქვენ გინახავთ რა მდგომარეობაშია? ”

„აღნიშნული განცხადება პოპულისტური შინაარსისაა, უგულებელყოფს საქართველოს მუსლიმი მოქალაქეების ფუნდამენტურ უფლებას, ისარგებლონ რელიგიის თავისუფლებით და ეწინააღმდეგება ლიბერალური დემოკრატიისა და თანასწორუფლებიანობის პრინციპებს. დაუშვებელია, საქართველოში მეჩეთის მშენებლობის საკითხი და საქართველოს მოქალაქეების რელიგიის თავისუფლებით სარგებლობის უფლება განხილული იყოს სხვა სახელმწიფოსთან პარალელის გავლებით, “ნაცვალგების” კონტექსტში,“ – აღნიშნულია არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ეს ორგანიზაციები არიან: საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა (GDI); ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების ინსტიტუტი (TDI), მედიის განვითარების ფონდი (MDF); საქართველოს რეფორმების ასოციაცია (GRASS), ადამიანის უფლებათა ცენტრი (HRC), დემოკრატიისა და უსაფრთხო განვითარების ინსტიტუტი  (IDSDI), საფარი.

არასამთავრობო ორგანიზაციების პლატფორმა „არა ფობიას“ ასევე ეხმაურება 17 სექტემბერს პარლამენტის ვიცე-სპიკერის, გია ვოლსკის მიერ 17 სექტემბერს გაკეთებულ განცხადებას.

„საქართველოს მოქალაქე მუსლიმებს წლების განმავლობაში არ ეძლევათ ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის, ლოცვისა და, შესაბამისად, რელიგიის თავისუფლებით სარგებლობის უფლება… ხელისუფლების წარმომადგენლების საჯარო განცხადებები და ბათუმის მერიის მიდგომა აჩვენებს, რომ ხელისუფლებას არ აქვს ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საკითხის სამართლიანი და ადამიანის უფლებების სასარგებლოდ გადაწყვეტის პოლიტიკური ნება.

უნდა აღინიშნოს, რომ პოლიტიკოსების მხრიდან არადომინანტი რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენელთა მისამართით პოპულისტური, თანასწორუფლებიანობის საწინააღმდეგო და დისკრიმინაციული რიტორიკა განსაკუთრებით თვალშისაცემია წინასაარჩევნო პერიოდებში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ხელისუფლების წარმომადგენლებსა და საჯარო პირებს მოვუწოდებთ, თავი შეიკავონ ქსენოფობიური და დისკრიმინაციული შინაარსის განცხადებების გაკეთებისგან და იხელმძღვანელონ კონსტიტუციით გარანტირებული რელიგიის თავისუფლების, კანონის უზენაესობისა და თანასწორუფლებიანობის პრინციპებით,“ – წერია არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ბათუმის მერიის უარი მეჩეთის მშენებლობაზე 2017 წელს სახალხო დამცველმა შეისწავლა და დაადგინა, რომ გადაწყვეტილება საქმისთვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევისა და სათანადო დასაბუთების გარეშე იყო მიღებული. სახალხო დამცველმა რეკომენდაციით მიმართა ბათუმის მერიას, მშენებლობის ნებართვაზე უარის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა და საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გათვალისწინებით, ახალი დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

ბათუმში მუსლიმების სალოცავი სივრცის პრობლემა და სახელმწიფო პოლიტიკა კრიტიკულადაა შეფასებული ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციების ანგარიშებშიც.

მეჩეთის მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებული სასამართლო დავა ორ წელზე მეტია გრძელდება. ბოლო სასამართლო სხდომა 2019 წლის 12 სექტემბერს გაიმართა. ბათუმის საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამ საკითხზე 26 სექტემბერს გამოაცხადებს.

36 წლის ნათია (ნათელა) დიასამიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ „ოცნების ქალაქში“ წლების განმავლობაში ცხოვრობდა ქმართან და ორ შვილთან ერთად, თუმცა რამდენიმე თვეა, რაც ქმართან განქორწინდა და ნაქირავებ ბინაში შვილებთან ერთად ცხოვრობს. ნათია სოციალურად დაუცველია. ის საუბრობს მეზობლების და სამთავრობო კომისიის წევრების მხრიდან მორალურ წნეხზე და ამბობს, რომ ცდილობენ  ყოფილი ქმრის სასარგებლოდ ბინაზე უარი ათქმევინონ.

„ნაცნობები, მეზობლები ცდილობენ ფსიქოლოგიური წნეხის ქვეშ მომაქციონ, მსაყვედურობენ, ქმარს რატომ დაშორდიო. ყოფილი ქმარი შეურაცხყოფას მაყენებდა, აღარ შეგვეძლო ერთად ცხოვრება და დავშორდი. ეს ადამიანები კი ჩემს პირად ცხოვრებაში ერევიან“, – გვითხრა ნათიამ.

36 წლის ქალი ამბობს, რომ „ქმარი ფოთში დაცვაში მუშაობდა და სახლში ხშირად არ იყო“. ბავშვების გაზრდა კი თითქმის მარტოს უწევდა.

„გვშიოდა თუ გვწყუროდა არ მოუკითხია. სოციალურ შემწეობას გვიყოფდნენ მეზობლები და ასე ვიყავით. ვიწვალე, შვილები ასეთ მძიმე მდგომარეობაში გავზარდე და ახლა მეუბნებიან, რადგან ქმარს დაშორდი, ბინას ვერ მიიღებო“.

ნათია ამბობს, რომ ქმართან დაშორების შემდეგ, სანამ საცხოვრებელს იპოვიდა, ბავშვები მამასთან იყვნენ, სწორედ ამ პერიოდში ჩაწერა სამთავრობო კომისიამ ბავშვები და მამა ბინის მიმღებთა სიაში, თუმცა ბავშვები დღეს მასთან არიან და ერთად ცხოვრობენ ნაქირავებში.

„მამამისი ბავშვებს მათ კუთვნილ სოციალური დახმარების თანხასაც არ აძლევს. ეუბნება, დედასთან რადგან წახვედით, დედაშენმა გარჩინოსო. მივმართე სოციალური მომსახურების სააგენტოს და ვაცნობე, რომ ბავშვები ჩემთან ცხოვრობენ. ბევრი პრობლემა გადავიტანე, 15-ლარიანი სამუშაო მქონდა, ყველაფერს ვაკეთებდი, რომ ქირის გადასახდელი ფული მეშოვა და შვილები ჩემთან წამომეყვანა. „საქველმოქმედო ორგანიზაცია „იალქანი“ დამეხმარა – მე და ჩემს შვილებს საჭმელი მოგვცა. ახლა საათობრივად ვმუშაობ დამლაგებლად.

ერთი ბავშვი ათი წლისაა, მეორე – 13-ის. სიცივეში, ნახევრად მშიერი, გაჭირვებაში ძლივს გამოვზარდე ბავშვები. ყველამ იცის, რომ იქ ვცხოვრობდი, მათ შორის სამთავრობო კომისიის ხელმძღვანელმა რამაზ ჯინჭარაძემ და შოთა დოლიძემაც. მათ ვეხმარებოდი კიდეც ოჯახების გადამოწმებაში. ახლა კი მეუბნებიან, რომ შეიძლება ვერ მივიღო ბინა, რადგან ქმართან აღარ ვცხოვრობ“, – ამბობს ნათია.

ნათია დიასამიძე ამბობს, რომ განცხადებით სახალხო დამცველსაც მიმართა.

„ბათუმელების“ კითხვაზე, აქვს თუ არა აჭარის მთავრობის კომისიას კონკრეტული სტრატეგია მსგავსი პრობლემის გადასაჭრელად და ვის ეკუთვნის ბინა, თუკი უკანონოდ აშენებულ ქოხს იურიდიული მეპატრონე არ ჰყავს, აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე და სამთავრობო კომისიის ხელმძღვანელი, რამაზ ჯინჭარაძე აცხადებს:

„ნათელა (ნათია) დიასამიძის შესახებ მონაცემები გვაქვს, ადრე ცხოვრობდა ის „ოცნების ქალაქში“, განქორწინების შემდეგ ბავშვები მამასთან იყვნენ, ამიტომ მამაა დარეგისტრირებული ჩვენთან ბაზაში. თუმცა ახლა დაწერა განცხადება, ამიტომ მათი საკითხი ერთობლივად იქნება განხილული“.

მისი თქმით, კომისიაში ამ ეტაპზე რეგისტრაცია მიმდინარეობს, ხოლო ვის ეკუთვნის ან არ ეკუთვნის ბინა, ამის განხილვა შემდეგ ეტაპზე დაიწყება.

რამაზ ჯინჭარაძის თქმით, კომისია აპირებს ნათია დიასამიძის საკითხის განხილვას. მისი თქმით, რადგან „ოცნების ქალაქში“ ქოხი ყოფილმა მეუღლეებმა ერთობლივად ააშენეს, მათ თანაბარი წილი ეკუთვნით. „თუ ცოლი გაშორდა ქმარს და ქმარს საკუთრება აქვს, ცოლს შეუძლია სამართლებრივად უჩივლოს და როგორც მეწილემ წილი მიიღოს“, – გვეუბნება ის.

როგორ წყვეტს სახელმწიფო, ვინ არის ქონების მფლობელი – ცოლი თუ ქმარი, თუ ქონება უკანონოდაა აშენებული და არ ჰყავს იურიდიული მესაკუთრე? – ამ კითხვის პასუხად რამაზ ჯინჭარაძე ამბობს: „უყურადღებოდ არავის დავტოვებთ, მით უმეტეს, როცა ბავშვებზეა საუბარი. სამართლიანობის პრინციპი არ იქნება დარღვეული. თუ ქალი დაშორდა ქმარს და დარჩა უსახლკაროდ, ამაზე იქნება შესაბამისი გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილებას მივიღებთ კომისიურად“.

იმის შესახებ, რომ „ოცნების ქალაქში“ უკანონოდ ჩასახლებულ პირებს ხელისუფლება ბინებს აუშენებს, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, თორნიკე რიჟვაძემ  მიმდინარე წლის 6 თებერვალს განაცხადა.

კორპუსების ასაგებად მთავრობამ ტენდერი 2019 წლის 21 თებერვალს გამოაცხადა. პროექტისთვის მთავრობა, პირველ ეტაპზე, 10 მილიონი ლარის გამოყოფას აპირებს.

17 წლის ბათუმელი ლუკა მაჭუტაძე ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის ვიცე-ჩემპიონი გახდა, ის 81 კილოგრამ წონით კატეგორიაში მეორე ადგილზე გავიდა და ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

ჩემპიონის მგზავრობა, ასევე, სასტუმროს ხარჯი სახელმწიფოს და არც ფედერაციას არ დაუფინანსებია – საჯარო უწყებებმა ახალგაზრდა სპორტსმენისთვის ბიუჯეტიდან 4450 ლარის გამოყოფა ვერ შეძლეს. ზუსტად ეს თანხა სჭირდებოდა 17 წლის ბიჭს ბულგარეთში, ქალაქ სოფიაში ჩასასვლელად, სადაც ახალგაზრდული ჩემპიონატი 11 სექტემბერს  ჩატარდა.

„ეროვნული ნაკრების წევრი ვარ რამდენიმე თვეა და უკვე აღარაა პრობლემა წვრთნებზე სიარული, აღჭურვილობა, მაგრამ ბულგარეთში მგზავრობის და სასტუმროს თანხის გამოყოფა ვერ მოხერხდა სამწუხაროდ… რომ არა გოჩა მასწავლებელი, ვერ წავიდოდი ევროპის ჩემპიონატზე,“ – გვიყვება ბულგარეთიდან დაბრუნებული ლუკა მაჭუტაძე. მისი თქმით, საჭირო თანხის მოძიება რამდენიმე ბიზნესმენთან მისმა ბათუმელმა მწვრთნელმა, გოჩა აბაშიძემ მოახერხა. მწვრთნელი ლუკას ჩემპიონატზე არ ახლდა.

„მეც ვერ წავედი დაფინანსების არქონის გამო, მაგრამ მთავარია, მედალი ჩამოგვიტანა ლუკამ,“ – გვითხრა გოჩა აბაშიძემ. მან ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ საქართველოდან წელს ევროპაში წასული 8 მოკრივიდან მედლის მოპოვება მხოლოდ ლუკამ შეძლო. ლუკა მაჭუტაძის მწვრთნელი ეროვნულ ნაკრებში ლაშა დუნდუაა.

რატომ არ დაფინანსდა ლუკას მგზავრობა ბიუჯეტიდან?

აჭარის განათლების სამინისტროს სპორტის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე, მინდია ქათამაძე განმარტავს, რომ ჩემპიონატში მონაწილეობას ფედერაციები აფინანსებენ და ამისთვის თანხა აჭარის ბიუჯეტიდან ვერ გამოიყოფოდა.

„ეს უნდა დაეფინანსებინა კრივის ეროვნულ ფედერაციას, რადგან საქართველოს სახელით, ეროვნული ნაკრების სახელით გამოდიოდა ლუკა. ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებში მონაწილეობის თანხას ცენტრალური ბიუჯეტის დაფინანსებით გასცემენ შესაბამისი ფედერაციები. ჩვენ მოგვმართა ოფიციალურად კრივის ეროვნულმა ნაკრებმა, რომ ტურნირი ჩაუტარებიათ დამატებით, თანხა აღარ გვაქვსო და გვთხოვეს, იქნებ, თქვენ დააფინანსოთო. ჩვენ ამისთვის თანხა წინასწარ გათვალისწინებული არ გვქონდა,“ – გვითხრა მინდია ქათამაძემ.

თუმცა თანხა აჭარის ბიუჯეტში იყო. სამინისტროს წარმომადგენელმა ჩვენთან საუბრის დროს აღნიშნა, რომ ლუკა მაჭუტაძე საჭირო დოკუმენტების წარდგენის შემდეგ აჭარის ბიუჯეტიდან საჩუქრად 2500 ლარს მიიღებს, ანუ ლუკა ჯილდოს მიიღებს იმ ჩემპინატში გამარჯვებისთვის, რომელშიც დაუფინანსებლობის გამო შესაძლოა საერთოდ ვერ ეასპარეზა.

„ბათუმელებმა“ სცადა კრივის ეროვნულ ფედერაციასთან დაკავშირებაც – რატომ არ დააფინანსეს ჩემპიონატში მონაწილე, როცა ამის ვალდებულება ჰქონდათ? ფედერაციის ოფიციალურ გვერდზე მითითებულ ტელეფონის ნომერზე ჩვენს ზარებს არ უპასუხეს. კრივის ფედერაციის ბათუმის ორგანიზაციის  წარმომადგენელმა ბიძინა ბერიძემ კი გვითხრა, რომ ფედერაციის პასუხისმგებელი პირები ახლა საქართველოში არ იმყოფებიან და ვერავისთან დაგვაკავშირებს.

ლუკა მაჭუტაძემ წლევანდელ ჩემპიონატზე ფინელი, ლატვიელი და ხორვატი მოწინააღმდეგები დაამარცხა, ფინალში მონაწილეობა კი ხელის ტრავმის გამო ვერ შეძლო – მას ექიმებმა თამაშის უფლება აღარ მისცეს. ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში სულ 32 ქვეყნის 450 სპორტსმენი მონაწილეობდა.

ევროპიდან დაბრუნებული სპორტსმენი სხვა პრობლემებზეც საუბრობს:

„მე უკვე ოთხი წელია ვარ გატაცებული კრივით… თავიდან ტაისონის თამაშებს ვუყურებდი და მომწონდა. მშობლებმა „ბასკოში“ მიმიყვანეს. იქ დავდიოდი ორი წელი, მერე გოჩა მასწავლებელთან ვიყავი „მარინაში“. იშვიათად არის წვრთნები. არის დაფინანსება, მაგრამ ძალიან ცოტა… წელიწადში ერთი ან ორი შეკრება ხერხდება მარტო. ხან ბორჯომში მივდიოდით, ხან – ბაკურიანში. სიმცირეა ხელთათმანებისაც, ტომრების და ასე შემდეგ… გამიმართლა და ეროვნულ ნაკრებში ამიყვანეს. ბათუმიდან მარტო მე ვიყავი ჩემპიონატზე. ვინც ეროვნულ ნაკრებშია, მისთვის უკვე ბევრი პრობლემა გადაჭრილია, ვინც ბათუმში ვარჯიშობს ისევ, მისთვის არაფერი შეცვლილა,“ – აღნიშნავს ლუკა მაჭუტაძე „ბათუმელებთან“.

ლუკა მაჭუტაძე წელს ორთაბათუმის საჯარო სკოლას ამთავრებს. ამბობს, რომ ჯერ ზუსტად გადაწყვეტილი არ აქვს, მაგრამ დიდი ალბათობით, სპორტული კარიერის გაგრძელების ნაცვლად, საზღვაო აკადემიაში ჩააბარებს.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრო 2020 წლის ბიუჯეტის 18 პროცენტით გაზრდას გეგმავს. სამინისტროს ბიუჯეტის პროექტის თანახმად, მომავალი წლის ბიუჯეტი მიმდინარე წლის დამტკიცებულ ბიუჯეტთან მიმართებაში 3 237 365 ლარით გაიზრდება და 21 000 000 ლარი იქნება.

სამინისტროს ინფორმაციით, მომავალი წლიდან, 18 წლამდე ასაკის ონკოჰემატოლოგიური დაავადების მქონე პაციენტების ძვლის ტვინის ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა პირველად დაფინანსდება უცხოეთის სამედიცინო დაწესებულებში.

კერძოდ, სამინისტრო დააფინანსებს:

ძვლის ტვინის აუტოლოგიურ ტრანსპლანტაციას – არაუმეტეს 100 000 ლარით;

ძვლის ტვინის ალოგენურ ტრანსპლანტაციას – არაუმეტეს 180 000 ლარით;

ძვლის ტვინის ჰაპლოიდენტურ ტრანსპლანტაციას – არაუმეტეს 210 000 ლარით.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, მომავალი წლიდან მოსახლეობის ინდივიდუალური სამედიცინო დახმარების პროგრამის ფარგლებში გაიზრდება ონკოჰემატოლოგიური დაავადების მქონე, [მუცინიპალიტეტებში რეგისტრირებული] პაციენტების ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაციის დაფინანსება, რომლებიც ოპერაციას საქართველოში ჩაიტარებენ.

ძვლის ტვინის აუტოლოგიური ტრანსპლანტაცია მაღალდოზირებული ქიმიოთერაპიით, ტრანსპლანტაციის წინა და პოსტტრანსპლანტაციური პერიოდის მართვით, ბათუმში რეგისტრირებულ პაციენტებს დაუფინანსდებათ 80 000 ლარით [დამატებით 20 000 ლარს გამოყოფს ბათუმის მერია], აჭარის სხვა მუნიციპალიტეტებში რეგისტრირებულ პაციენტებს კი – 100 000 ლარით.

ძვლის ტვინის ალოგენური ტრანსპლანტაცია ბათუმში რეგისტრირებულ პაციენტებს დაუფინანსდება 130 000 ლარით [დამატებით 20 000 ლარს გამოყოფს ბათუმის მერია], ხოლო აჭარის სხვა მუნიციპალიტეტებში რეგისტრირებულ პაციენტებს – 150 000 ლარით.

ასევე, ამავე პროგრამის ფარგლებში გაიზრდება ღვიძლის ტრანპლანტაციის დაფინანსება, კერძოდ: ბათუმში რეგისტრირებული პაციენტებისათვის ნაცვლად 65 000 ლარისა, დაფინანსდება 70 000 ლარით (დამატებით 30 000 ლარს გამოყოფს ბათუმის მერია), აჭარის სხვა მუნიციპალიტეტებში რეგისტრირებულ პაციენტებს კი სამინისტრო 100 000 ლარით დააფინანსებს.

ასევე, გაფანტული სკლეროზის მკურნალობა მაღალეფექტური, ძვირადღირებული მედიკამენტით ნაცვლად 10 პაციენტისა დაუფინანსდება 18 პაციენტს.

სამინისტროს ცნობით, 2020 წელს პირველად დაგეგმილია რევმატოიდული ართრიტის მძიმე ფორმით დაავადებული პაციენტების მკურნალობის დაფინანსება ძვირადღირებული ბიოლოგიური მედიკამენტებით. პროგრამის მოსარგებლეებად განისაზღვრნენ პაციენტები, რომელთაც აქვთ რევმატოიდული ართრიტის მძიმე ფორმა, უკანასკნელი 6 თვის განმავლობაში ჩატარებული აქვთ მკურნალობა დაავადების მამოდიფიცირებელი ანტირევმატოიდული მედიკამენტებით, მაგრამ კვლავ აღენიშნებათ რევმატოიდული ართრიტის მაღალი აქტივობა.

სალომე ზურაბიშვილი, საქართველოს პრეზიდენტი: 

„მინდა მივმართო საზოგადოებას, იმიტომ, რომ მესმის მისი წუხილი და ეს ჩემი წუხილიც არის, როცა საზოგადოება შფოთავს რომელიმე ჩემს გადაწყვეტილებაზე თუ გადაწყვეტილებებზე.

მე მინდა ვთქვა, რომ შეწყალება არ არის ის, რაც ზოგს ჰგონია, ეს არ არის გამართლება ვინმესი. ეს არ არის ამავე დროს არც რევიზია რომელიმე სასამართლოსი. ეს არ არის რაღაცა მოეთხე ძალაუფლება, რომელსაც აქვს სასამართლოზე ზემოთ რაიმე გამოცდილება. ეს არის სუბიექტური, პერსონალური, პრეზიდენტის გადაწყვეტილება მისი პასუხისმგებლობის ქვეშ. ეს არის შეფასება გარემოებების, შეფასება იმ მოცემულობის და შეფასება, კიდევ ერთხელ, ადამიანის მიერ, რომელიც არის ამავე დროს პრეზიდენტი, მაგრამ ადამიანის მიერ, რაც არ გამორიცხავს შეცდომას და არც გამორიცხავს, რომ სხვას ჰქონდეს სხვა შეფასება იმავე გარემოებების.

ამიტომაც, მე წინათაც ვთქვი, რომ ინიციატივით გამოვიდოდი, რომ ეს წესები, რომელიც ეხება შეწყალებას, იყოს გადახედილი და იყოს ეს შემუშავებული პარლამენტში, სამუშაო ჯგუფის მიერ. ამაზე კონსულტაციები უკვე შედგა პარლამენტის თავმჯდომარესთან. ჩვენ იანვრიდან ვამზადებდით ამ ახალ წესებს, გადაეცემა ჩვენი ვერსია პარლამენტის თვამჯდომარეს და ალბათ უკვე მომავალი კვირიდან შედგება სამუშაო ჯგუფი, სადაც ყველა პარტიები შევა და ისინი ჩამოაყალიბებენ, როგორი უნდა იყოს ის იდეალური წესები, რომ აღარ მოხდეს სწორედ ასეთი შეშფოთება საზოგადოების.

გამომდინარე ამ ვითარებიდან, რაც შედგა, მე ვაცხადებ ჩემთვის, როგორც პრეზიდენტი და ეს არის ჩემი სრული უფლება, მორატორიუმს შეწყალებაზე. მერე ვნახოთ როგორ იქნება, წესები შემუშავდება და ან ჩემ დროს ან შემდეგი პრეზიდენტის დროს როგორი იქნება შეწყალება.

… კიდევ ერთი რამ, რაც ჩემთვის ნიშანდობლივი არის, ამ ტიპის აჟიოტაჟები, აქ ამ შემთხვევაში საზოგადოების წუხილი მაწუხებს, თორემ ის მედიააჟიოტაჟი რაც ხდება რეგულარულად ჩემ რომელიმე უცხოეთში წასვლის წინ, ან დაბრუნებისას, ან წარმატებული ვიზიტის დროს, არის, მე მგონი, ქვეყნისთვის ძალიან დამაზარალებელი. ეხლა მივიდივარ სწორედ, ამ კვირის ბოლოს გაეროში, გენანსამბლეაზე, სადაც უნდა იყოს ძალიან მნიშვნელოვანი შეხვედრები და იმედი მაქვს, რომ ძალიან წარმატებული ვიზიტი იქნება არა ჩემთვის, არამედ ქვეყნისთვის. ეს უნდა შევიგნოთ, რომ როცა მე ვარ უცხოეთში, არა ვარ მე, ვარ საქართველოს წარმომადგენელი და საქართველოსთვის კეთდება საქმე.

ასევე მინდა აღვნიშნო, რომ მე არა ვარ ჩვეული არც კონსპირაციულ თეორიებს და არც კონსპირაციებს. ამიტომ მე ჩუმად არავის არ შევხვდები ნიუ იორკში, თუ ვინმეს შევხვდები, ყველას გეცოდინებათ მთელი ჩემი განრიგი, იქნება ცნობილი თქვენთვის, როგორც კი დაზუსტდება.“

_____________

წყარო: სალომე ზურაბიშვილის ოფიციალური გვერდი ფეისბუქზე

„ქართველ მუსლიმთა კავშირის“ და ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საინიციატივო ჯგუფის ხელმძღვანელი ტარიელ ნაკაიძე, ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობას და ქართველი მუსლიმების უფლებებთან დაკავშირებით საქართველოს პარლამენტის უმრავლესობის ლიდერის, გია ვოლსკისა და საზოგადოებრივი მოძრაობა „ლელოს“ დამფუძნებლის, მამუკა ხაზარაძის განცხადებებს გამოეხმაურა. განცხადებას გთავაზობთ სტილის დაცვით:

„მინდა გემოვეხმაურო უმრავლესობის ლიდერის ბატონი გია ვოლსკისა და საზოგადოებრივი მოძრაობა „ლელოს“ დამფუძნებლის, ბატონი მამუკა ხაზარაძის საჯარო განცხადებებს ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საკითხთან დაკავშირებით.

ორივე პოლიტიკოსის განცხადებაში ჩანს ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საკითხის მნიშვნელობის არაღიარების და პოლიტიზირების ნიშნები. სამწუხაროა, რომ საჯარო საქმიანობის გამოცდილების მქონე ადამიანებს არ ყოფნით ხედვა, ცოდნა და მგრძნობელობა გაიაზრონ მუსლიმი თემის ისტორიული საჭიროება, მოთხოვნა და უფლება და მას სათანადო პასუხისმგებლობით უპასუხონ.

ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საკითხი ქართველი მუსლიმი თემისთვის რელიგიური საჭიროებების დაკმაყოფილების გარდა, საკუთარი უფლებების, მოქალაქეობის და ღირსების აღიარების საკითხი გახდა. ეს საკითხი ქართული სახელმწიფოს დემოკრატიულობის ტესტიც გახდა, რომელსაც უნდა ეჩვენებინა, რომ ის ყველა სოციალური ჯგუფისთვის თანასწორ და სამართლიან პოლიტიკურ და სამართლებრივ გარემოს ქმნის. სამწუხაროდ, ჩვენმა სახელმწიფომ ეს ტესტი ამ დრომდე ვერ ჩააბარა.

ქართველი მუსლიმი თემისთვის ბათუმში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ცენტრში ახალი მეჩეთის მშენებლობა, როცა მისი საჭიროება აშკარა და თვალსაჩინოა, საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდეგ მიუღწეველი მიზანია. ამ უსამართლობას სხვა დამაჯერებელი ახსნა არ შეიძლება ჰქონდეს გარდა იმისა, რომ ის უთანასწორობის ლეგიტიმაციაა.

ხელისუფლება და პოლიტიკური ელიტა ეთნიკური და რელიგიური ნიშნით ადამიანების, ჯგუფების იერარქებს მუდმივად ქმნის და ჩვენი კონსოლიდირების ნაცვლად, ჩვენს დაყოფას ცდილობს. ეს მათ მომგებიანი ეჩვენებათ  დღეს, მაგრამ ის არსებითად აზიანებს ჩვენი საზოგადოების და სახელმწიფოებრიობის განვითარებას მომავალში. სამწუხაროა, რომ 21-ე საუკუნეში დემოკრატიული სახელმწიფოს საფუძვლების არსი პოლიტიკაზე პასუხისმგებელ პირებს არ ესმით.

საკუთარ განცხადებაში ბატონი გია ვოლსკი საზოგადოებრივი კონსენსუსის აუცილებლობაზე უთითებს. ცხადია, ჩვენ გვესმის საზოგადოებრივი შეთანხმების და სოლიდარობის მნიშვნელობის, მაგრამ ჩემი მთავარი კითხვა სხვაა: რატომ სჭირდება უმცირესობების უფლებების აღიარებას უმრავლესობის თანხმობა? ნუთუ ეს მიდგომა დემოკრატიული სახელმწიფოს პრინციპია და ამას ადგენს კონსტიტუცია?! ანდა რას აკეთებს მთავრობა ამ კონსენსუსის მისაღწევად, როცა მისი წარმომადგენლები რელიგიის თავისუფლების და თანასწორობის სასარგებლო მარტივი განცხადებების გაკეთებასაც ვერ ბედავენ?

ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის საინიციატივო ჯგუფმა, რომელიც უკვე 3 წელია ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობის მიზნით თვითორგანიზებას და სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენებას ცდილობს, ყველა საშუალება გამოიყენა მეჩეთის თემისთვის პოლიტიკური, მათ შორის, საგარეო პოლიტიკური შინაარსის მოხსნისთვის.

2013 წლიდან ჩვენ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას მიწის შეძენას და სახელმწიფოს მხარდაჭერით მეჩეთის მშენებლობას ვთხოვდით. ამ მოთხოვნით ჩვენ მეჩეთის მშენებლობის საკითხის დეპოლიტიზირებას ვისახავდით მიზნად, მაგრამ მთავრობამ და მისმა ყველაზე პრობლემურმა  უწყებამ რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტომ არა თუ მხარი დაუჭირა ამ სახელმწიფოებრივ და შემხვედრ ინიციატივას, არამედ ყველაფერი გააკეთა ამ პროცესის შეჩერებისთვის და ხელის შეშლისთვის. სწორედ ხელისუფლებამ დაიწყო ამ თემის პოლიტიზირება და დაყოფის და განსხვავებების სტრატეგიის გამოყენება.

მამუკა ხაზარაძის განცხადებაში მთავარ პოლიტიკურ შეცდომას ჩვენი, საქართველოს მოქალაქეების საკითხის სხვა სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის კონტექსტში დანახვა იყო. ეს ჩვენი თემის თურქეთთან გაუმართლებელი დაკავშირების და ნაცვალგების კიდევ ერთი მაგალითია. რატომ დგას ჩვენი, ქართველი მუსლიმების უფლებების საკითხი თურქეთში ქართული ეკლესიების საპირწონედ? რა ისტორიული ან სამართლებრივი კავშირი არსებობს ამ დაკავშირებაში? სამწუხაროა, რომ ბატონი ხაზარაძე, რომელიც თითქოსდა პროგრესული იდეებით შემოდის პოლიტიკურ სივრცეში, ასეთი ტიპის არადემოკრატიულ განცხადებებს აკეთებს და ნაციონალისტური და რელიგიური სენტიმენტების გამოყენებას ცდილობს.

მე მივმართავ ბატონ ვოლსკის და ბატონ ხაზარაძეს და მათ კონსულტანტებს, თუ აქვთ ინტერესი ახალი მეჩეთის მშენებლობის თემაზე რეალობა უკეთესად გაიგონ, შეგვხვდნენ ქართველი მუსლიმი თემის წარმომადგენლებს და მიიღონ ობიექტური ინფორმაცია პროცესის შესახებ.

ამასთან, იმედს გამოვთქვამ, რომ ამ საკითხის შემდგომი პოლიტიზირების რიტორიკას პარტიები არ გამოიყენებენ და ბაზისური დემოკრატიული პრინციპების ერთგულები დარჩებიან“.

ხელვაჩაურის სოფელ ახალშენში ახალი საბავშვო ბაღის მშენებლობაზე მუნიციპალიტეტის მერიამ ხელახალი ტენდერი გამოაცხადა. სატენდერო თანხა 2 474 610 ლარია. ახალშენში საბავშვო ბაღის მშენებლობა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის დაკვეთით 2017 წელს ხარვეზიანი პროექტით და მეწყერსაშიშ ნაკვეთზე დაიწყო, რის გამოც პროექტი ვერ განხორციელდა. ახალი ნაკვეთი იმ ტერიტორიის მომიჯნავედ მდებარეობს, რომელიც მეწყერსაშიშია და სადაც ბაღი უნდა აშენებულიყო.

ბაღის მშენებლობისთვის ახალშენში ამჯერად 8 344 კვ.მ მიწის ნაკვეთია გამოყოფილი. ახალი პროექტი, რომლის მიხედვითაც საბავშვო ბაღის შენობა უნდა აშენდეს, სატენდერო განაცხადს თან ახლავს.

პროექტის მიხედვით: „ბაღის შენობა ორსართულიანია; ის კარკასული ტიპისაა და მის მზიდ ნაწილს წარმოადგენს რ/ბ სვეტები და რიგელები. სვეტებს შორის კედლები ამოშენებულია მცირე ზომის საკედლე ბლოკით ზომით 20X20 სმ. გარე კედელი კი 40X40. შენობის გარე კედლები უნდა შეილესოს დუღაბის ხსნარით და შეიღებოს წყალმედეგი ფასადის საღებავით. შენობის განსათავსებელი მიწის ნაკვეთის რელიეფი მარტივი კონფიგურაციისაა. შენობაში განთავსებულია: ორი კიბის უჯრედი და ორი ლიფტი, პირველი ლიფტი გათვლილია ადამიანებისთვის და მეორე სამზარეულოს დამხმარეა. პირველ სართულზე განთავსდა ბაგა-ბაღის ორი სამყოფი ოთახი თავისი გასახდელებით სველი წერტილებით და საძილე ოთახებით, ასევე პერსონალის ოთახები, სამზარეულო დამხმარე სათავსოებითა და სპორტული დარბაზით, მეორე სართულზე მუსიკის კაბინეტი…“

ბაღის შენობის მშენებლობა ტენდერში გამარჯვებულთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 10 დღეში უნდა დაიწყოს და 2020 წლის 1-ლი სექტემბრის ჩათვლით პერიოდში უნდა დასრულდეს. უშუალოდ ტენდერში წინადადებების მიღება კი, 2019 წლის 3 ოქტომბერს დაიწყება და 8 ოქტომბერს დასრულდება.

კომპანია „ლადასთან“, რომელიც მეწყერსაშიშ ტერიტორიაზე ადრე ბაღს აშენებდა, ხელვაჩაურის მერიამ ხელშეკრულება შეწყვიტა და პროექტის ხელახლა შესაძენად ტენდერი ორჯერ გამოაცხადა. მერიას მშენებელი კომპანია სასამართლოში 151 842 ლარის ანაზღაურებას სთხოვს, ხელახლა გამოცხადებულ ტენდერში მონაწილე კომპანია „ვეგა+“ კი დავების საბჭოში უჩიოდა. დავების საბჭომ მომჩივანის მოთხოვნები ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. ახალი ბაღი, ახალ ტერიტორიაზე სწორედ „ვეგა +“-ის პროექტით აშენდება.

საბავშვო ბაღის მშენებლობის თაობაზე საუბარია აუდიტის ანგარიშშიც, რომლის მიხედვითაც, კომპანია „ლადამ“ 2018 წელს შეისყიდა საპროექტო დოკუმენტაციის საექსპერტო დასკვნა, რომლითაც დგინდება, რომ ახალშენში ბაღის მშენებლობისთვის შეძენილი საპროექტო დოკუმენტაცია არ იყო სრულყოფილი და მისი გამოყენება მოცემულ მიწის ნაკვეთზე საბავშვო ბაღის ასაშენებლად დაუშვებელი იყო. მუნიციპალიტეტს კი, პროექტის ავტორის მიმართ, უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოსთვის დაჯარიმების მექანიზმი არ გამოუყენებია.

ამ თემაზე ვრცლად:

„გაჯეტებთან ბავშვის ურთიერთობა საერთოდ აკრძალეს შეერთებულ შტატებში 2 წლამდე… მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ მაისში ასევე დადო რეკომენდაცია გაჯეტების შეზღუდული დროით გამოყენებაზე,“ – ამბობს კლინიკური ნეიროფსიქოლოგი, მარიამ ხვადაგიანი. მას ვესაუბრეთ საფრთხეებზე, რასაც ბავშვის ადრეულ ასაკში გაჯეტებთან ურთიერთობა ქმნის. ფსიქოლოგს ასევე ვკითხეთ მოსაზრებაზე – შესაძლოა თუ არა ბავშვს ჩამოუყალიბდეს აუტიზმი, თუკი ის დროის დიდ ნაწილს მობილურ ტელეფონთან, პლანშეტთან ან კომპიუტერთან ატარებს.

„არსებობს ევროპის ქვეყნებში ჩატარებული რამდენიმე დამოუკიდებელი კვლევა, რაც ადასტურებს იმას, რომ ჭარბი დოზით გაჯეტების გამოყენება იწვევს თავის ტვინში ნეირონების განსხვავებულ აქტივობას. შედეგად ვიღებთ ჰიპერაქტიულ ბავშვებს. ასევე, გვხდება მეტყველების დაგვიანების შემთხვევები. დრო, რომელსაც ბავშვი იყენებს გაჯეტებთან, აკლდება რეალურად კომუნიკაციას. კომუნიკაცია კი პირდაპირ ავითარებს მეტყველებას, აზროვნებას, კოგნიტურ უნარებს. არსებობს სპეციალური გადაცემებიც, რომელიც ბავშვის განვითარებაზეა ორიენტირებული, მაგრამ, მაგალითად, შეერთებულ შტატებში ამ გადაცემების ნახვაც ადრეულ ასაკში აკრძალეს,“ – ამბობს მარიამ ხვადაგიანი.

ნეიროფსიქოლოგის აზრით, გაჯეტებთან შეხება ბავშვებს მხოლოდ სამი წლიდან უნდა ჰქონდეთ, თუმცა მხოლოდ დროის განსაზღვრული ოდენობით და მშობელთან ან იმ ადამიანთან ერთად, ვისაც ბავშვი გარკვეულ ემოციას გაუზიარებს. მარიამ ხვადაგიანის თქმით, გაჯეტებთან ბაშვები, ასაკის შესაბამისად, დაახლოებით ნახევარი საათიდან ერთ საათამდე უნდა ატარებდნენ და უმჯობესია, თუკი დროის კონკრეტულ ინტერვალს თავად მშობელი განსაზღვრავს.

ნეიროფსიქოლოგი ასევე მიიჩნევს, რომ დამატებით სტრესს მიაყენებთ ბავშვს, თუკი დაწყებული მულტფილმის ბოლომდე ნახვას აუკრძალავთ – „დროის ლიმიტი ამოწურვის“ მოტივით.

შესაძლოა თუ არა გაჯეტებთან დიდი დროის გატარებამ ბავშვი აუტისტად აქციოს?

„შესაძლოა, ბავშვს ჰქონდეს ტიპიური განვითარება, მაგრამ გაჯეტების ჭარბი მოხმარების შედეგად მას აუტისტური სპექტრის აშლილობის ტიპიური სიმპტომები გაუჩნდეს, ანუ მას გაუჩნდეს მეტყველების, კომუნიკაციის პრობლემა, თუმცა თუ მოვაშორებთ გაჯეტებს, ამ ბავშვის წინსვლა მოხდება სწრაფად. აუტისტური სპექტრის ბავშვებშიც მოხდება წინსვლა, თუკი მას გაჯეტებს მოვაშორებთ, მაგრამ განსხვავება არის მნიშვნელოვანი…

აუტიზმის სპექტრის აშლილობას ვერ ჩამოაყალიბებს გაჯეტები, თუმცა ფაქტია, რომ ჭარბი მოხმარება ბავშვს აზიანებს. დღეისთვის ზუსტი პასუხი არ არსებობს, რა არის თავად აუტისტური სპექტრის აშლილობა. არსებობს ვარაუდები, რომ ორსულობის დროსაც ხდება ნეირონების არასწორად გადანაწილება და ამან შესაძლოა გააჩინოს აუტისტური სპექტრის აშლილობა,“ – განმარტავს მარიამ ხვადაგიანი.

ნეიროფსიქოლოგის თქმით, მნიშვნელოვანია, მშობელმა დროულად მიაქციოს ყურადღება ბავშვის როგორც ფიზიკურ და ინტელექტუალურ, ასევე ემოციურ განვითარებას.

„მნიშვნელოვანი კომპონენტია სწორედ კომუნიკაცია, მაგალითად, რამდენად გიბრუნებთ ბავშვი ღიმილს, გეთამაშებათ, ესმის მისკენ მიმართული მეტყველება… ჩვენს რეალობაში საკმაოდ გვიან ხდება ამის გამორკვევა, რადგან ყურადღება გადატანილია ძირითადად დასწავლის უნარებზე. თუ ბავშვს უჭირს ფერების ცნობა ან ასოების ცნობა, მაშინ მიმართავენ სპეციალისტს. რაც უფრო დროულად მიმართავს მშობელი სპეციალიტს, მით უფრო მარტივია ის დაეხმაროს ბავშვს,“ – გვითხრა მარიამ ხვადაგიანმა.

გია ვოლსკი, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი:  

„ქართულ მუსლიმ თემს აქვს საგანგებო დამსახურება ჩვენი ქვეყნის წინაშე, ყველანაირად, გინდა ერთგულებით, გინდა თავგანწირვით და ისტორია შეგვიძლია ამაზე მოვყვეთ. მეორე საკითხი არის ის თემა, რასაც ჰქვია საზოგადოების კონსენსუსის აუცილებლობა, ვინაიდან მეჩეთებთან და ჯამეებთან დაკავშირებით, ქართველ მუსლიმთა უფლებებთან დაკავშირებით საქართველოში შეკითხვები არ არსებობს.

აქედან გამომდინარე, არიან ადამიანები, საზოგადოების ერთი გარკვეული ნაწილი, რომელიც მიიჩნევს, რომ პრობლემაა თვითონ ხელოვნური და ამან შეიძლება დაძაბულობა გამოიწვიოს. ამ იდეის მხარდამჭერი მუსლიმ თემშიც არსებობს, რომ საზოგადოებრივი წესრიგი, კონსენსუსი არის მათთვის მნიშვნელოვანი. ასე რომ ამ თემის გაღვივება, წამოწევა, გამწვავება, რასაკვირველია არის ის, რასაც ჩვენ ოპონენტები ყოველთვის შეეცდებიან. ვფიქრობ, საზოგადოებრივი კონსესუსის მომზადება, საზოგადეობის მომზადებაა ამისთვის მნიშვნელოვანად საჭირო, რომ ეს გადაწყდეს“.

________

წყარო: აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი

13 სექტემბერს ფეისბუქგვერდმა „სირცხვილის კორიდორი“ „ბათუმელების“ სახელით ყალბი ინფორმაცია გაავრცელა. გვერდზე გამოჩნდა გაყალბებული სქრინი, სადაც იკითხებოდა სათაური – „სად სწავლობენ და რა უჯდებათ ოპოზიციური პარტიების ლიდერებს შვილების სწავლა?“ და გაყალბებული სტატიის პირველი აბზაცი, რომლის მიხედვითაც დეპუტატ სალომე სამადაშვილის [ენმ] შვილი მოსკოვში სწავლობს, ხოლო დეპუტატი გიგა ბოკერია [ევროპული საქართველო] შვილის სწავლისთვის საზღვარგარეთ 16 451 ლარს იხდის. სქრინს თან არ ახლდა სტატიის ბმული.

მსგავსი სათაურის და შინაარსის სტატია „ბათუმელებს“ არც 2019 წლის 13 სექტემბერს და არც მანამდე არ გამოუქვეყნებია.

ფეისბუქგვერდ „სირცხვილის კორიდორს“ 6 300 ადამიანი იწონებს ფეისბუქზე. გვერდი ძირითადად დაკავებულია „ნაციონალური მოძრაობის“, „ევროპული საქართველოს“, მოძრაობა „სირცხვილიას“ და იმ პოლიტიკოსებისა და საჯარო პირების უარყოფითად წარმოჩენით, რომლებიც ხელისუფლებას აკრიტიკებენ. გვერდზე არ გვხვდება არც ერთი პოსტი, რომელიც შეიცავს მთავრობის ან „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებული პირების კრიტიკას.

„ბათუმელების“ სახელით გაყალბებული ინფორმაცია ამ დრომდე გვერდზე, აპინული რჩება. ამ დროისათვის ყალბ ინფორმაციას 73 გაზიარება აქვს. „ბათუმელებმა“ მისწერა აღნიშნულ გვერდს და მოსთხოვა, წაშალოს ყალბი ინფორმაცია და ასევე, რედაქცია დაუკავშირდა facebook-ის ადმინისტრაციას.

ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როცა არაიდენტიფიცირებული გვერდები და გამოცემები „ბათუმელების“ სახელით ავრცელებენ ინფორმაციას. 2019 წელს შეიქმნა ვებგვერდი batumelebi.cc, რომელიც იყენებდა „ბათუმელების“ სახელს და ძირითადად სხვადასხვა, ყვითელი გამოცემებიდან მოპარული ინფორმაციის გავრცელებით იყო დაკავებული. ამავე ვეგბგვერდზე გამოქვეყნდა ყალბი, ქსენოფობიური ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ნოტრ-დამის დაწვას მუსლიმები ზეიმობდნენ.

ამ დროისთვის აღნიშნული გვერდი აღარ იძებნება.

“ეს იქნება წახალისება პრეზიდენტის მხრიდან კულტურული მემკვიდრეობის ნგრევაზე,” – ასე აფასებს საია-ს ხელმძღვანელი სულხან სალაძე პრეზიდენტის მხრიდან RMG-სთვის მადლობის გადახდას. მისი აზრით, ამ გზით სალომე ზურაბიშვილიც იმ ხელისუფალთა რიგში ჩადგა, ვინც მემკვიდრეობის ნგრევისთვის, მათ შორის, საყდრისის განადგურებისთვის, პასუხი არავის მოსთხოვა.

პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა თეთრიწყაროში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის პირველი ფორუმი გახსნა და ფორუმის მონაწილეებს სიტყვით მიმართა. ფორუმის ერთ-ერთი ორგანიზატორია RMG. ​სალომე ზურაბიშვილმა მადლობა გადაუხადა კომპანია ,,არ-ემ-ჯის” გარემოს დაცვისა და ძეგლთა დაცვის საქმეში ჩართვისათვის, „რომელიც ასეთი მნიშვნელოვანი და საჭიროა ქვეყნისა და რეგიონისათვის“.

„ცოტა უცნაურია, როდესაც უხდიან მადლობას კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისთვის კომპანიას და ასე სწრაფად ივიწყებენ ოფიციალური პირები იმას, რაც გააკეთა ამავე კომპანიამ საყდრისში. ეს იყო უპრეცედენტო მოვლენა, რაშიც, ერთი მხრივ, მთელი სახელისუფლებო მანქანა მონაწილეობდა და მეორე მხრივ, კომპანია არ იშურებდა არაფერს, რომ მიეღწია იმისთვის, რის მიღწევაც სურდა.

ნაცვლად იმისა, რომ პასუხი ეგოთ კონკრეტული ძეგლის განადგურებისთვის, ნაცვლად იმისა, რომ ვინმეს პოლიტიკური პასუხისმგებლობა მაინც დამდგარიყო, ამ კომპანიას უხდიან მადლობას,” – ამბობს სულხან სალაძე. ის სალომე ზურაბიშვილს საყდრისის აფეთქების დროს გაკეთებულ განცხადებას ახსენებს, როცა იგი ხელისუფლებისგან კონკრეტულ რეაგირებას ითხოვდა.

საია-ს ხელმძღვანელი ყურადღებას ამახვილებს იმაზეც, რომ „საყდრისის საქმემ“ არაფორმალური მმართველობა გამოაჩინა და პროკურატურამაც უარი თქვა ამ საქმის გამოძიებაზე.

„მე დარწმუნებული ვარ, რომ ეს გადაწყვეტილებები არ იყო მიღებული კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოში… ამიტომაც ამ ფონზე, როდესაც დაგვცინოდნენ და კომპანიამ ნებართვის გარეშე ააფეთქა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, ასეთ დროს პრეზიდენტი მადლობას უხდის კომპანიას. სამართლებრივი სახელმწიფო კი მოითხოვს რეაგირებას.

რეალობა არის ის, რომ ამ ქვეყანაში არასდროს კულტურული მემკვიდრეობა არ ყოფილა პრიორიტეტი. როცა დიდი ინტერესები ეჯახებიან ერთმანეთს, მაღალი თანამდებობის პირების მხრიდან ვხედავთ ნგრევის და განადგურების ხელშეწყობას. სამწუხაროა, რომ ამ რიგს შეუერთდა პრეზიდენტიც.

უსუსურია ქვეყანა, როცა ის მადლობას უხდის ვინმეს კულტურული მემკვიდრეობის ნგრევისთვის,”- აღნიშნავს სულხან სალაძე.