Batumelebi

2026 წლის 24 თებერვალს დიდმა ბრიტანეთმა პროსამთავრობო პროპაგანდისტული ტელევიზიები – „იმედი“ და „პოსტვი“ დაასანქცირა უკრაინაში რუსეთის მიერ დაწყებული სრულმასშტაბიანი ომის შესახებ განზრახ მცდარი ინფორმაციის გავრცელებისთვის.

„იმედისა“ და „პოსტვის“ დასანქცირების საფუძვლად ბრიტანეთმა რუსეთის წინააღმდეგ არსებული სასანქციო რეჟიმი გამოიყენა, რითაც ისინი რუსეთის სასარგებლოდ საინფორმაციო ომში ჩართულ მხარეებად გამოაცხადა და მიზნად  ფინანსური შეზღუდვების გზით ამგვარი საქმიანობის შეჩერება დაისახა.

ბრიტანული სანქციები ტელევიზიების მიერ რეკლამიდან შემოსავლის მიღებასაც ზღუდავს.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს“ (TI) მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგი აჩვენებს, რომ პროპაგანდისტულ არხებზე სარეკლამო დროს ათობით ადგილობრივი და საერთაშორისო ბრენდი ყიდულობს.

„ამ კომპანიებმა უნდა იცოდნენ, რომ მათი მხრიდან დასანქცირებული ტელევიზიებისთვის დიდი ბრიტანეთის მიერ დაწესებული სანქციების გვერდის ავლაში ნებისმიერი სახის დახმარება, შესაძლოა, გახდეს მათთვის მეორადი სანქციების დაწესების საფუძველი“, – ამბობს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა“.

რა პრობლემებს შეუქმნის ბრიტანული სანქციები „იმედსა“ და „პოსტვის“?

ანგარიშების გაყინვისა და საბანკო სერვისების შეზღუდვის პარალელურად, დასანქცირებული პროპაგანდისტული არხები მთელი რიგი პრობლემების წინაშე დგებიან. კერძოდ:

• ვეღარ მიიღებენ შემოსავლებს, მათ შორის რეკლამიდან, საბანკო ანგარიშსწორების გზით;
• თანამშრომლებს ვერ გადაუხდიან ხელფასებს;
• ვეღარ იყიდიან უცხოურ  სერიალებს;
• გაუუქმდებათ გასართობი გადაცემებისთვის არსებული საერთაშორისო ლიცენზიები;
• გადაიხედება მაუწყებლობასთან დაკავშირებული ყველა სერვისი, რომელსაც სანქცირებული ტელეკომპანიები იღებენ დასავლური კომპანიებიდან ან დასავლური კავშირების მქონე ქართული კომპანიებიდან;
• დაკარგავენ ჟურნალისტური საქმიანობის აკრედიტაციას დასავლურ ქვეყნებში;
• შეეზღუდებათ სოცმედიის გამოყენება/ვერ გაუშვებენ რეკლამებს;
• ვეღარ აიღებენ სესხს და ვეღარ მიიღებენ ახალ დაფინანსებას;
• ვერ გაყიდიან ან/და გააქირავებენ მათ საკუთრებაში არსებულ ქონებას;
• ვეღარ შეიძენენ ან/და იქირავებენ ტექნიკას;
• საბანკო ანგარიშსწორებით ვეღარ გადაიხდიან კომუნალურ გადასახადებს;

გაურთულდებათ ბიზნესის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის საჭირო ნებისმიერი სხვა სერვისის მიღება და საფასურის გადახდა, როგორიცაა (დაზღვევა, სატელეკომუნიკაციო მომსახურება, იურიდიული და საბუღალტრო მომსახურება).

თანამშრომლებს გაურთულდებათ საბანკო სესხების აღება.

რას გამოიწვევს „იმედისა“ და „პოსტვის“ დახმარება?

TI-ს განცხადებით, დიდი ბრიტანეთის მხრიდან სანქციების დაწესებით „იმედი“ და „პოსტვ“ გახდნენ მსოფლიო მასშტაბით გამომძიებელ ჟურნალისტთა და სანქციებზე მომუშავე სხვა ორგანიზაციათა დაკვირვების სამიზნე, რომელთა ძალისხმევით არ დაიმალება იმ პირთა და კომპანიათა ვინაობა, ვინც რუსული პროპაგანდის გამავრცელებელ ტელეკომპანიებს სანქციების გვერდის არიდებაში დაეხმარებიან.

„შესაბამისად, ნებისმიერმა ქართულმა კომპანიამ და ფიზიკურმა პირმა თავი უნდა შეიკავოს „იმედისა“ და „პოსტვისთვის“ ნებისმიერი ფორმით, პირდაპირ და არაპირდაპირ, ნებისმიერი სახის სახსრების, სერვისის გაწევისა და შეღავათის მიცემისგან. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ყველა ეს პირი თუ კომპანია იქნება მეორადი სანქციის სამიზნე“.

„ოცნების“ მხარდაჭერა პროპაგანდისტულ მედიებს და შავი ფულის რისკი

„პროპაგანდისტული მედიების დასანქცირების შემდგომ, „ქართული ოცნების“ ლიდერების რეაქციები ცხადყოფს, რომ სანქციები მათთვის დიდი თავის ტკივილი აღმოჩნდა.

ბრიტანული სანქციების გამოცხადებიდან მალევე, „ოცნების“ გუნდმა „იმედსა“ და „პოსტვის“ სრული მხარდაჭერა გამოუცხადა, რასაც თან მოჰყვა თავდასხმები დიდ ბრიტანეთზე და ახსნა-განმარტებისთვის ბრიტანეთის ელჩის საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაბარებაც.

„ოცნებამ“ პოლიტიკური საბჭოს სხდომაც მოიწვია, რომელსაც „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარე და ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველი, ბიძინა ივანიშვილიც ესწრებოდა.

მეტიც,  „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ სახელმწიფო უწყებებსა და კერძო კომპანიებს ღიად მოუწოდა მათთან თანამშრომლობის გაგრძელებისკენ, რაც ბადებს საფუძვლიან ეჭვს, რომ, სავარაუდოდ, კომპანიების მიმართ იქნება წნეხი სანქცირებულ ტელევიზიებში რეკლამის მიტანასთან დაკავშირებით, რაც თავის მხრივ, შავი ფულის ტრიალის რისკებს ქმნის, კომპანიებს კი მეორადი სანქციების საფრთხის წინაშე აყენებს, სანქციების თავიდან არიდებაში დახმარების გამო“, – წერს TI-ი

ბრიტანული სანქციების ეფექტი

„პროპაგანდისტული ტელევიზიების სანქცირების შემდგომ განვითარებული მოვლენები მიუთითებს, რომ ქართულმა ბანკებმა ბრიტანეთის მიერ დაწესებული სანქციები დაიცვეს. ამას მოწმობს ტელეკომპანია „იმედის“ 27 თებერვლის განცხადებაც, სადაც ტელევიზია განმარტავს, რომ შექმნილი ვითარების გათვალისწინებით, ისინი „უმოკლეს დროში“ ახალ ბანკს – „იმედის ბანკს“ დააარსებენ, რომელიც მათ მოემსახურება.

27 თებერვალსვე „რადიო თავისუფლებამ“ ინფორმირებულ წყაროზე დაყრდნობით დაწერა, რომ ბრიტანული სანქციების გამო „იმედში“ ხელფასები „ნაღდი ფულით“ – „კონვერტებით“ დაარიგეს.

ეს იმის მანიშნებელია, რომ ქართულ ბანკებში მათ მომსახურება უკვე შეეზღუდათ და სანქცირებულ ტელევიზიებს საბანკო მომსახურებაზე უარი უთხრეს ბიძინა ივანიშვილის ოჯახთან დაკავშირებულმა და „იმედის“ აწ უკვე ყოფილი მფლობელის, ირაკლი რუხაძის კუთვნილმა ბანკებმაც, შესაბამისად, „ქართუმ“ და „ლიბერთიმ“ – წერს TI-ი.

ვინ ყიდულობს სარეკლამო დროს „იმედსა“ და „პოსტვზე“?

TI-ი წერს, რომ ტელეკომპანია „იმედს“ უკვე წლებია, პირველი ადგილი უკავია სარეკლამო შემოსავლების კუთხით და პროსამთავრობო „პოსტვისთან“ და „მედია ჰოლდინგთან“ („რუსთავი 2-თან“) ერთად, მნიშვნელოვნად უსწრებს კრიტიკულ მაუწყებლებს („ფორმულა“, „ტელეკომპანია პირველი“), რომელთა რეკლამიდან მიღებული შემოსავალი, ისედაც მწირი სარეკლამო ბაზრის პირობებში, კიდევ უფრო მწირია.

„მაგალითად, 2025 წელს, მხოლოდ ტელეკომპანია „იმედმა“ 45 მლნ ლარზე მეტის სარეკლამო შემოსავალი მიიღო, რაც მთლიანი სატელევიზიო სარეკლამო შემოსავლის თითქმის ნახევარია. გასულ წელს 7.6 მლნ ლარის სარეკლამო შემოსავალი მიიღო „პოსტვმაც“.

მიუხედავად იმისა, რომ ტელეკომპანია „იმედი“ ქართული სატელევიზიო ბაზრის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი მოთამაშეა და სარეკლამო შემოსავლების უდიდეს ნაწილსაც ის იღებს, უკვე წლებია, კომპანია ვერც მოგებაზე გასვლას ახერხებს და ვერც ხარჯების შემოსავლებით დაფარვას უზრუნველყოფს.

მაგალითად, მხოლოდ 2024 წელს „იმედმა“ თითქმის 68 მლნ ლარი იზარალა. მთლიანობაში მისი ზარალი 454 მილიონ ლარამდეა გაზრდილი და 391 მლნ ლარის ვალი აქვს. 2024 წელი 1 მლნ-იანი ლარის ზარალით დახურა „პოსტვიმაც“.

„გამჭვირვალობა-საქართველოს“ ინფორმაციით, „იმედს“ წლებია ბიძინა ივანიშვილი აფინანსებს შეღავათიანი სესხების გზით, მასთან დაკავშირებული კომპანიების – „ბანკი ქართუ“, „შპს ქართუ ჯგუფის“, Wenigen Management Limited – საშუალებით.

„მოცემული მომენტისთვის, „ბანკი ქართუსა“ და „შპს ქართუ ჯგუფის“ 100%-100%-იან წილებს ფონდი „ქართუ“ ფლობს, რომელიც თავის მხრივ სს „ქართუ ჯგუფის“ საკუთრებაა, ამ უკანასკნელის 35%-იანი წილის მფლობელი კი – ბიძინა ივანიშვილის უფროსი ვაჟი, უტა ივანიშვილია, დანარჩენი წილები სულ მცირე 14 უცნობ პირზეა გადანაწილებული.

მთლიანობაში, ბიძინა ივანიშვილთან დაკავშირებული კომპანიების მიმართ „იმედის“ ჯამური სასესხო დავალიანება 165 მლნ ლარს აღწევს, რაც „იმედის“ დაფინანსების თითქმის 50%-ია.

იმის გათვალისწინებით, რომ კომუნიკაციების კომისია ტელევიზიებისგან სარეკლამო დროის შემსყიდველი კომპანიებისა და მათ მიერ ტელევიზიებისთვის გადახდილი თანხის შესახებ ინფორმაციას კვარტალურად აქვეყნებს და მიმდინარე წლის პირველი კვარტალის მონაცემები, სავარაუდოდ, აპრილის ბოლოს ან მაისის დასაწყისში გამოქვეყნდება.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ“ „იმედისა“ და „პოსტვის“ მოქმედი სარეკლამო კონტრაქტორები მედიამონიტორინგის პრინციპით გამოავლინა, რისთვისაც სრულად დამონიტორინგდა ტელევიზიების 24 თებერვლის საეთერო ბადეები (24 სთ).

მონიტორინგმა აჩვენა, რომ „იმედისა“ და „პოსტვის“ სანქცირების მომენტისთვის მათ სარეკლამო დამკვეთებს შორის იყვნენ:

კოკა-კოლა, მაკდონალდსი, პსპ, ავერსი, მეამა, კარფური, სანდომი, გლოვო, სანტე (სანტინო), ბორჯომი, RMG, Hyundai Auto-Georgia, Head & Shoulders; Pantene, m2, Pampers, Raffaello და სხვ. სანქცირებულ ტელევიზიებში რეკლამას ათავსებს საქართველოს კულტურის სამინისტროც. (ტელევიზიების მიხედვით რეკლამების ჩამონათვალი ნახეთ ცხრილში #1).

იქიდან გამომდინარე, რომ კომპანიებს შორის დადებული სარეკლამო მომსახურების ხელშეკრულებები საჯარო არ არის, ოფიციალური მონაცემების გამოქვეყნებამდე რთულია, როგორც სარეკლამო დროის შესყიდვაში გადახდილი თანხის გამოთვლა, ასევე იმის დადგენა თუ რა ვადით აქვთ კომპანიებს ეს მომსახურება ნაყიდი.

ამ მომენტისთვის არც ის არის ცნობილი, რომელი მათგანი აპირებს მათთან თანამშრომლობის გაგრძელებას. მათ ამის შესახებ ოფიციალური განცხადებები ამ დრომდე არ გაუკეთებიათ. ამ მხრივ არსებული სურათი მეორე კვარტლის მონაცემების გამოქვეყნების შემდგომ გახდება ნათელი“, – ამბობს TI-ი.

მათივე შეფასებით, ერთადერთი გამონაკლისი, რომელმაც სანქციების დაწესებიდან 4 დღეში განაცხადა, რომ „არ ითანამშრომლებდა სანქცირებულ კომპანიებთან“ ყავის მწარმოებელი კომპანია „მეამა“ იყო, რომელიც ტელეკომპანია „იმედის“ ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი სარეკლამო დამკვეთია და რომლის 10%-იანი წილის მფლობელი ბიძინა ივანიშვილის ძმის ქვისლი, თამაზ ხარაიძეა.

„თუმცა, განცხადებიდან მეორე დღესვე, კომპანიამ დააზუსტა, რომ მათ უარი არ უთქვამთ „ყველაზე რეიტინგულ ტელევიზიებთან, „იმედთან“ და „პოსტვისთან“ თანამშრომლობაზე“ და ეს პროცესი კვლავინდებურად გაგრძელდება“.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო“ დააკვირდება, თუ რომელი კომპანიები განაგრძობენ სანქცირებულ ტელევიზიებთან თანამშრომლობას.

სოციალურად დაუცველთა ბაზების მასობრივ გადამოწმებას არასამთავრობო ორგანიზაცია „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“ ეხმაურება.

ცენტრის განცხადებით, აღნიშნული პროცესი ბევრ კითხვას აჩენს და მძიმე სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაში მყოფი ადამიანების უფლებების დარღვევის და მათ მიმართ თვითნებური მოპყრობისა და მინიმალური მხარდაჭერის მიღმა დატოვების რისკებს ქმნის.

საქართველოში საარსებო შემწეობის სისტემა დაახლოებით 20 წელია არსებობს. იგი 2006 წელს უკიდურესად მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მქონე ადამიანების გადასარჩენად შეიქმნა. თუ ოჯახში 16 წლამდე ერთი ბავშვი მაინც ცხოვრობს, დახმარება გაიცემა 120 001 ქულის მქონე ოჯახებზე, სხვა შემთხვევაში, 65 001 ქულაა.

„16 წლამდე ასაკის თითოეულ ბავშვზე დახმარება 200 ლარს, ხოლო 16 წლის ზემოთ ადამიანებზე 30-დან 60 ლარამდე შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ ბავშვებისთვის გათვალისწინებული გასაცემელი პერიოდულად იზრდებოდა. თუმცა, 16 წელს ზემოთ ადამიანებზე გათვალისწინებული გასაცემლის ზედა ზღვარი – 60 ლარი, 2013 წლის ივლისიდან დადგინდა და ქვეყანაში არსებული ინფლაციის მიუხედავად, მისი ოდენობა არ გაზრდილა.

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის სამომხმარებლო ფასების ინდექსის თანახმად, 2013 წლის ივლისის მდგომარეობით, 60 ლარის სამომხმარებლო ღირებულება 2025 წლის ოქტომბრისთვის 106 ლარს შეადგენდა. ამასთან, 2025 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით 60 ლარის სამომხმარებლო ღირებულება 2013 წლის ივლისისთვის მხოლოდ 33.79 ლარის ტოლი იყო. შესაბამისად, მიუხედავად სოციალურ დაცვაზე ბიუჯეტის ყოველწლიური ზრდისა, ინდივიდუალურ დონეზე საარსებო შემწეობის რეალური ოდენობა არა თუ არ გაიზარდა, არამედ მნიშვნელოვნად შემცირდა კიდეც“, – აცხადებს სოციალური სამართლიანობის ცენტრი.

არასამთავრობო ორგანიზაციის შეფასებით, წლების განმავლობაში, ქულების დათვლის მეთოდოლოგია შეიცვალა. ამჟამინდელი მოდელი ისეთ ცვლადებზე დაყრდნობით აფასებს საჭიროებებს, როგორიცაა, მაგალითად, ოჯახის შემადგენლობა, უძრავი და მოძრავი ქონება, ცალკეული შინაური ცხოველის ყოლა, შემოსავლები, განათლების დონე და სხვა.

„მაგალითისთვის, ქულის გამოთვლის დროს მხედველობაში მიიღება საცხოვრებელში პარკეტის არსებობის ფაქტი; კომუნალური გადასახადები, მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებელია, ოჯახმა ეს გადასახადი მინიმალურ საჭიროებებზე უარის თქმის ხარჯზე გადაიხადა ან თუნდაც თანხა ისესხა; მიწის არსებობა, მიუხედავად იმისა, რაიმე ტიპის შემოსავალთან არის თუ არა იგი დაკავშირებული და სხვა.

არსებული სისტემა დღემდე ვერ ახერხებს სიღარიბეში მცხოვრები ყველა ადამიანისა და ოჯახის იდენტიფიცირებას. ამას ორი ძირითადი მიზეზი აქვს, ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი იმედის არარსებობაა, რომ თხოვნა დაკმაყოფილდება.

კეთილდღეობის ირიბი შეფასების სისტემის გათვალისწინებით, შინამეურნეობების შეფასებისას ყოველთვის ხდება ე.წ. ჩარიცხვისა და ამორიცხვის შეცდომები – საჭიროების მქონე ოჯახები (განსაკუთრებით ისინი, რომლებიც ქრონიკულ სიღარიბეს ჯერ კიდევ არ განიცდიან), შესაძლოა, მხარდაჭერის მიღმა დარჩნენ, ხოლო ამგვარი საჭიროების არმქონე შინამეურნეობები – სისტემაში მოხვდნენ.

აღნიშნული გამოწვევები არა მხოლოდ საქართველოს პრობლემაა, არამედ ყველა იმ სისტემას ახასიათებს, რომელიც კეთილდღეობის ირიბი შეფასების მეთოდს იყენებს“.

ცენტრის შეფასებით, პროგრამის ბუნდოვანი დიზაინი სიღარიბეში მცხოვრები ადამიანების პოლიტიკური მიზნებით ინსტრუმენტალიზაციისთვის ნოყიერ ნიადაგს ქმნის.

„სიღარიბეში მცხოვრები ადამიანების თვალში სერვისი თვითნებურია. არსებული მეთოდოლოგია მათ არწმუნებს, რომ პოლიტიკური ნების არსებობის შემთხვევაში, პროგრამით მანიპულაცია შესაძლებელია.

იმ შემთხვევაში, თუ მოქალაქე ჩათვლის, რომ მისი კეთილდღეობის ქული უსამართლოდ გამოთვალეს, მას მყისიერი, ხელახალი შეფასების მოთხოვნის შესაძლებლობა არ გააჩნია.

გამონაკლისს წარმოადგენს შეფასებისას დაფიქსირებული ფაქტობრივი შეცდომები, რომელთა კორექტირებაც სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ ხდება.

ამ შემთხვევების მიღმა, ადამიანებმა ხელახალი შეფასებისთვის 1 წელი უნდა მოიცადონ, რაც მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, არაპროპორციული და ღირსების შემლახავი შეიძლება იყოს.

სერვისზე წლობით დამოკიდებული ოჯახები სახელმწიფოს მხრიდან ინსტრუმენტალიზაციის მომეტებული რისკების ქვეშ აგრძელებენ ცხოვრებას“, – აცხადებს სოციალური სამართლიანობის ცენტრი.

„ქართული ოცნების“ ამჟამინდელი გადაწყვეტილება არაერთ კითხვას ბადებს და გამოწვევებზე უთითებს.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრის განცხადებით, პანდემიის პერიოდი რამდენიმე წლის წინ დასრულდა და გადამოწმებაზე მორატორიუმს თავისი მიზეზები უნდა ჰქონოდა. „ბუნდოვანია, ამდენი წელი რატომ დასჭირდა პროცესის დაწყებას, მით უმეტეს, რომ გადაუმოწმებლობას შესაძლოა მნიშვნელოვანი ფულადი რესურსის არამიზნობრივად ხარჯვა გამოეწვია. ის, რომ ამგვარი გადამოწმება 2024 ან 2025 წელს არ მოხდა, არაპირდაპირ შეიძლება წინასაარჩევნოდ საარსებო შემწეობის მიმღებთა ინსტრუმენტალიზაციაზე უთითებდეს.

2020 წლიდან მოყოლებული, ზემოაღნიშნულ დახმარებაზე 4 მილიარდ ლარამდე დაიხარჯა.

მიხეილ სარჯველაძემ განაცხადა, რომ პროცესის მიზანი თანხის დაზოგვა არ არის და იგი მხოლოდ პროგრამის ეფექტიანობის მიღწევას ისახავს ამოცანად. თუმცა, „ქართული ოცნების“ ბოლოდროინდელი გადაწყვეტილებები, მათ შორის, განათლების რეფორმა თუ საზოგადოებრივ სამუშაოებზე დასაქმების პროგრამის გაუქმება, არაპირდაპირ „ქამრების შემოჭერის“ პოლიტიკაზეც უთითებს, რომელიც ავტორიტარიზმის კონსოლიდაციის პროცესში სხვადასხვა წყაროდან (მათ შორის, პარტნიორი ქვეყნებიდან) მიღებული შემოსავლების დაკარგვის ან შემცირების პროცესში გარდაუვალია.

შესაბამისად, ამ გადაწყვეტილების ერთ-ერთი, თუნდაც, მეორეული მიზეზი, შესაძლოა, ფინანსების დაზოგვაც იყოს.

აღსანიშნავია, რომ მიხეილ სარჯველაძემ გადამოწმების პროცესი „პოლიტიკური სპეკულაციების“ დასრულებას დაუკავშირა.

წლების განმავლობაში, ეკონომიკური ზრდა და სიღარიბის მაჩვენებლების შემცირება „ქართული ოცნების“ რიტორიკის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენდა. პარტიის წარმომადგენლების თქმით, აბსოლუტური სიღარიბის დონე ისტორიულ მინიმუმზეა (9.4 %) დასული, შესაბამისად, სხვადასხვა აქტორების, მათ შორის, თემაზე მომუშავე პირების მითითება საარსებო შემწეობის მიმღებთა ასევე ისტორიულად მაქსიმალურ რაოდენობაზე, რომელიც სოციალურ მოწყვლადობასთან ერთად, სახელმწიფოზე დამოკიდებული მოქალაქეების დიდ ნაწილზე უთითებდა, მოსახლეობის კეთილდღეობის შესახებ პარტიის მტკიცებას ეწინააღმდეგებოდა.

აქედან გამომდინარე, შეფასების ერთ-ერთი მიზეზი სოციალურად დაუცველთა დიდი რაოდენობის შესახებ აპელირების შესაძლებლობის გაქრობა შეიძლება იყოს“, – აცხადებს „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“.

მათი თქმით, ეკონომიკური ზრდისა და სიღარიბის სტატისტიკაზე სიღრმისეული საუბარი წინამდებარე დოკუმენტის მიზანს სცდება, „თუმცა, კვლევებზე დაფუძნებით შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოს ეკონომიკური ზრდა სულაც არაა ინკლუზიური და მოსახლეობის საჭიროებებზე ორიენტირებული.

პირიქით, იგი ძირითადად მეორადი მანქანების რუსეთში გაყვანაზე, ტურიზმსა და ემიგრანტების გზავნილებზე დგას. ამგვარი ზრდა, თბილისსა და ბათუმის გარდა, საქართველოს დანარჩენ ტერიტორიაზე თითქმის არ აისახება.

მეორე მხრივ, სიღარიბის შემცირებაზე საუბრისას, მნიშვნელოვანია, მხედველობაში ვიქონიოთ ის არაერთი განზომილება, რაც მას გააჩნია. მაგალითად, გაეროს ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების კომიტეტის მიხედვით, სიღარიბე წარმოადგენს ადამიანის მდგომარეობას, რომელიც ხასიათდება იმ რესურსების, შესაძლებლობების, არჩევანის, უსაფრთხოებისა და უფლებამოსილების მდგრადი ან ქრონიკული ჩამორთმევით, რომელიც აუცილებელია ცხოვრების ადეკვატური სტანდარტით სარგებლობისა და სხვა სამოქალაქო, კულტურული, ეკონომიკური, პოლიტიკური და სოციალური უფლებების რეალიზაციისათვის.

შესაბამისად, სიღარიბეზე საუბრისას არა მხოლოდ აბსოლუტურ სიღარიბეზე უნდა გამახვილდეს ყურადღება (როგორც ამას “ქართული ოცნება” აკეთებს), რომელიც, ძირითადად, მხოლოდ იმ მოსახლეობაზე ახდენს კონცენტრირებას, რომელიც საკვებითაც კი ვერ უზრუნველყოფს საკუთარ თავს, არამედ სხვა ინდიკატორებზეც.

მათ შორისაა:

საარსებო შემწეობის მიმღებთა და სოციალურად დაუცველთა მონაცემთა ბაზაში რეგისტრირებულთა რაოდენობა და სისტემაში მათი დარჩენის მაჩვენებლები;

ფარდობითი სიღარიბის მაჩვენებელი, რომელიც სოციალური მოწყვლადობისა და შემოსავლების უთანასწორობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ინდიკატორს წარმოადგენს და მოიცავს მოსახლეობის იმ წილს, რომელიც მედიანური სამომხმარებლო ხარჯის 60 %-ზე ნაკლებს მოიხმარს.

2024 წლის მონაცემებით, ფარდობითი სიღარიბე ქვეყანაში 18.9% იყო (შედარებისთვის, 2013 წელს იგივე მონაცემი 21.5%-ს უტოლდებოდა). ამ მხრივ, გამოწვევებია სოფლად მცხოვრებ მოსახლეობაში, სადაც ფარდობითი სიღარიბე 25 %-ს ტოლია.

ჯინის კოეფიციენტი, რომელიც საზოგადოების შემოსავლებს შორის უთანასწორობის ინდიკატორს წარმოადგენს. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2023 და 2024 წლების მაჩვენებლები 2021 და 2022 წლების მაჩვენებლებს 2 პუნქტით აღემატება, რაც სოციალური უთანასწორობის ზრდის მაჩვენებელია.

მსოფლიო ბანკის მონაცემების მიხედვით, საქართველოში სიღარიბე კვლავ დიდ პრობლემას წარმოადგენს. კერძოდ, 2024 წლისათვის მოსახლეობის 4.2%-ის მოხმარება დღეში 3 აშშ დოლარზე ნაკლები იყო, 11%-ის – 4.2 აშშ დოლარზე ნაკლები, ხოლო 45.6%-ის – 8.3 აშშ დოლარზე ნაკლები.

გაეროს ბავშვთა ფონდისა და სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ერთობლივი კვლევის მიხედვით, საქართველოში ბავშვთა 37.8% მატერიალურ და სოციალურ დანაკლისში ცხოვრობს.

საყურადღებოა ისიც, რომ „ქართული ოცნება“ მხოლოდ ე.წ. ჩარიცხვის შეცდომებზე საუბრობს და ყურადღებას არ ამახვილებს ამორიცხვის შეცდომებზე, რომელიც ადამიანის უფლებების პერსპექტივიდან გამომდინარე, გაცილებით უფრო პრობლემურია.

სამწუხაროა, რომ სოციალურ პოლიტიკაში აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები ერთგვარად ექსპერიმენტულ ხასიათს ატარებს და ეფექტიანი სისტემის შექმნას არ ისახავს მიზნად.

„ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები არ საუბრობენ მთლიანი სოციალური დაცვის სისტემის რეფორმირების ხედვებზე. არ საუბრობენ მხარდაჭერის იმ უმნიშვნელოვანესი მექანიზმების შემუშავების კონკრეტულ გეგმებზე, როგორიცაა, მაგალითად, უმუშევრობის დაზღვევა, საბინაო პოლიტიკა, ღირსეული მინიმალური ხელფასის დაწესება, დასაქმებისა და განათლების ინკლუზიური პოლიტიკის ჩამოყალიბება და სხვა.

აქედან გამომდინარე ნათელია, რომ ერთიანი და რეალურად მხარდამჭერი პოლიტიკის შემუშავებისა და ამგვარი პოლიტიკის განხორციელების ბარიერების იდენტიფიცირების ნაცვლად, “ქართული ოცნება” მხოლოდ ოჯახების შეფასებასა და ბაზიდან ამორიცხვას ისახავს მიზნად.

ის ოჯახები, რომლებიც სისტემაში ჯერჯერობით დარჩებიან, გაორმაგებულ დაუცველობასა და იმის შიშში გააგრძელებენ ცხოვრებას, რომ რაიმე ტიპის დევიაციური ქცევა, შესაძლებელია, მათ მინიმალური მხარდაჭერის დაკარგვად დაუჯდეთ“, – აცხადებს „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“.

_______________

მთავარი ფოტო: სოციალურად დაუცველი ოჯახი/ფოტო: „ბათუმელების“ არქივი

„ვინც კი გაბედავს პატრიარქისადმი სიყვარულის და გლოვის სათავისოდ გამოყენებას, პირდაპირ კი არა, ირიბად მაინც, ზნეობრივად ხომ დაენარცხება, მაგრამ წააგებს პოლიტიკურადაც“, – ამბობს პოლიტიკოსი არმაზ ახვლედიანი „ბათუმელებთან“.

ამ დღეებში აშკარა იყო, პროპაგანდა პატრიარქის დაკრძალვაზე მისულ ხალხს   ივანიშვილის ელექტორატად წარმოაჩენდა.

ამ თემაზე ესაუბრა „ბათუმელები“ არმაზ ახვლედიანს – თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლის დამფუძნებელს.

• ბატონო არმაზ, პროპაგანდა ამ დღეებში ისე წარმოაჩენს პატრიარქის დაკრძალვაზე მისულ ხალხს, თითქოს ეს ადამიანები მმართველი ძალის მხარდამჭერები არიან და არაფერი აქვთ საერთო მათთან, ვინც იცავს საქართველოს ევროპულ მომავალს. თქვენ თუ დაგრჩათ იგივე განცდა?

იმდენად დიდი, ისტორიული მნიშვნელობის ამბის მომსწრენი ვართ ახლა ჩვენ, საქართველოს მოქალაქეები, რომ ალბათ კიდევ ბევრი დრო დაგვჭირდება იმისთვის, სრულფასოვნად და სწორად გავიაზროთ რა მოხდა, რა ხდება და რა გველის.

პატრიარქის დაკრძალვა ნამდვილად გადაიქცა საერთო ეროვნულ გლოვად და არა მხოლოდ გლოვად, სხვათა შორის. მეჩვენება, რომ ხალხის ნაკადის ამ უწყვეტობაში არის საზოგადოების დაკვეთაც, რომ ადამიანი იყოს სამყაროს ცენტრში, რომ ადამიანისთვის იყოს ყველა სიკეთე და ეკლესიაც იყოს ადამიანის მსახური, მისი ღმერთთან მიმყვანი. ეს იყო პატრიარქის უწყვეტი ხაზიც, რომელიც  გადიოდა ამ მთავარ მიმართულებაზე ათწლეულების განმავლობაში, მიუხედავად ქარტეხილებისა თუ შეცდომებისა.

აი, ამ კონტექსტში თუ შევხედავთ გუშინდელ დღეს, თავისთავად ძალიან ამაღელვებელს, განსაკუთრებულს, სადაც მთელმა მსოფლიომ მიაგო პატივი საქართველოს უწმინდეს პატრიარქს და ქართველმა ხალხმა, რა თქმა უნდა, დიდი უხერხულობის განცდა გრჩება, როცა ხედავ ამ სათუთი სულიერი, საქვეყნო მნიშვნელობის საქმის ვიწრო პარტიულ-პოლიტიკური ინტერესებისთვის გამოყენებას.

ვფიქრობ, ყველამ შეამჩნია და ნებისმიერი, მათ შორის დღევანდელი მმართველი ძალის მხარდამჭერიც ამ უხერხულობას ნამდვილად იგრძნობდა.

ცხადია, ასეთი ცერემონიების დროს ნებისმიერი მმართველი მიდის და სიტყვასაც ამბობს, მაგრამ ასეთი გადაჭარბებული რამ ნამდვილად არ იყო საჭირო, რაც ჩვენ ვნახეთ.

გვიკვირს და გვაოცებს ის, რომ იმ პატრიარქთან დამშვიდობების მომენტში, რომელსაც ყოველთვის – ამას მე გეუბნებით პირადი გამოცდილებით და მასთან მრავალწლიანი მჭიდრო ურთიერთობიდან გამომდინარე – ხაზგასმით ჰქონდა დამოკიდებულება, რომ არ არსებობენ ყოფილები და დღევანდელები. ის ყოველთვის ხაზგასმით პატივს სცემდა ყოფილ ხელმძღვანელებს, მიუხედავად იმისა, მათ რა დამსახურებები ან ნაკლი ჰქონდათ. ეს მაინც გაეთვალისწინებინათ, მაგრამ ვერაფერი ვერ გაითვალისწინეს.

• გულისხმობთ იმას, რომ არ გასცეს საშვი ყოფილ პრეზიდენტებზე – სალომე ზურაბიშვილსა და გიორგი მარგველაშვილზე, მაშინ, როცა საშვით იმყოფებოდნენ დაკრძალვაზე, მაგალითად, ღარიბაშვილის ოჯახის წევრები?

სააკაშვილი ციხეშია… ორი ყოფილი პრეზიდენტი გვყავს – მარგველაშვილი და ზურაბიშვილი, რომლებიც იქ უნდა მდგარიყვნენ პროტოკოლის მიხედვით. ასე ხდება ხოლმე, არსებობს ამის პროტოკოლი და ახალს არაფერს ვიგონებ. ამ საყოველთაო გლოვის ჟამს მაინც უნდა ეჩვენებინათ მინიმალური კეთილგონიერება.

• ამ გლოვის დღეებში, მაგალითად, ყაველაშვილმა ეს თქვა – „როგორი ზეწოლაც არ უნდა იყოს ჩვენზე, ქართველი კაცი არ შეიცვლება“. რაზე მეტყველებს ეს და რა ტიპის საფრთხეებს ხედავთ იმაში, რაც ივანიშვილის პარტიამ გვაჩვენა ამ დღეებში?

ეს დამოკიდებულება მეტყველებს იმაზე, რომ სამწუხაროდ, ჭეშმარიტებაა ქართული ბრძნული ნათქვამი – „არ გათეთრდების ყორანი, რაც უნდა ხეხო ქვიშითა“.

მეორე – ვინც ამას ამბობს, ყაველაშვილი იქნება ის თუ ნებისმიერი სხვა, აშკარაა, რომ გამოკვეთილად აქვს განათლების დეფიციტი. ოდნავ განათლებული და ოდნავ კულტურული ადამიანი, ცხადია, ამას არავითარ შემთხვევაში არ იტყოდა.

ამ ადამიანებმა არ მოუსმინეს პატრიარქს არც ერთ დროს – როცა ის მოგვიწოდებდა ბოლო მომენტამდე თანხმობისკენ, ერთობისკენ და იმასაც ამბობდა, სხვათა შორის, რომ თანხმობისკენ ასეთ ვითარებაში ნაბიჯს დგამს ის, ვის ხელშიც არის ძალა.

გასაგებად ამბობდა პატრიარქი, მაგრამ არავინ მოუსმინა. აი, ამ მომენტში, გარდაცვლილი პატრიარქის ხსოვნის ამ კულმინაციურ მომენტშიც კი, რაიმე მკრთალი ნიშნები რომ გამოეხატათ ან ერთობის, ან ურთიერთპატივისცემის, ესეც ვერ მოახერხეს. ცხადია, ეს მეტყველებს იმაზე, რომ ესენი სასიკეთოდ აზრს არ შეიცვლიან.

• აღმოჩნდა, რომ საპატრიარქომ მიმართა „ოცნების“ ხელისუფლებას სინდისის პატიმრების გათავისუფლების თხოვნით. ამ დღეებშიც არაერთხელ გაჟღერდა საზოგადოების მხრიდან, რომ თუ მათი გლოვა გულწრფელია და არა თვალთმაქცობა, ახლა მაინც შეეძლოთ შეესრულებინათ პატრიარქის ეს სურვილი, მაგრამ ასე არ მოიქცნენ. „ოცნების“ როგორ სახეს აჩვენებს ეს?

საბჭოთა და მომდევნო პერიოდშიც, ბოლო წუთამდე პატრიარქი ცდილობდა ხელისუფალთათვის აეხსნა, განემარტა, რატომ უნდა გაეთავისუფლებინათ მათ უსამართლოდ, პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულები. დატყვევებულების მიმართ მისი სოლიდარობის ცოცხალი მოწმე ვარ მეც. ახლაც კი, აი ამ მართლა უკიდურესი დაუძლურების პირობებშიც, ის მკაფიო სიგნალებს უგზავნიდა მმართველ ძალას, მაგრამ მისი არ შეისმინეს.

იქნებ ახლა მაინც შეისმინოს ვინმემ და თუნდაც ჩაიწერონ პოლიტიკური ქულები ამით – მაგრამ ამ მმართველ ძალას, პოლიტიკური რეჟიმის მესვეურთ, დაბინდული აქვთ გონება და მხოლოდ ერთი დღის წესრიგი აქვთ, როგორმე შეინარჩუნონ ძალაუფლება და ასე განაგრძონ მომავალში. პატრიარქი არსებითად, აზრობრივად, ერთი დიდი წინააღმდეგობა იყო მათთვის ამ გზაზე.

• ფიქრობთ, რომ ახალ რეპრესიების წამოიწყებენ. თუ იკვეთება მათი ქმედებებიდან ეს?

საქართველოს საზოგადოების უმრავლესობა, უდიდესი ნაწილი უკვე არის უწყვეტი პოლიტიკური წნეხისა და რეპრესიების ქვეშ. ეს რეპრესიები არც ერთ წუთს არ წყდება ამათი მხრიდან. ანტიკონსტიტუციური კანონმდებლობის რეპრესიული მანქანა – ჯარიმები, უკანონო დაკავებები, არ შეწყვეტილა. ეს მზარდი, უწყვეტი რეპრესიული პროცესია.

მეორე – არის თუ არა იმის შანსი, რომ ეს გააძლიერონ? – ამას ჩვენ დავინახავთ უახლოეს დღეებში, რადგან როგორც ყორანი არ გათეთრდება, ისე არ მოიშლის თავის ცუდ ქცევებს „ოცნება“. ის ამ ცუდ ქცევებზეა მიჯაჭვული.

ეჭვი მეპარება, რომ პრაგმატიზმის ან ადამიანურობის თუნდაც ერთმა პროცენტმა გაიღვიძოს მათში, ამიტომ რეპრესიების ტალღა გაგრძელდება და შეიძლება უარესადაც. ამის მოლოდინი ნამდვილად მაქვს.

• თქვენ თქვით, რომ პატრიარქი ივანიშვილის ხელისუფლებისთვის ბოლო დაბრკოლება იყო. ეს აისახება ეკლესიის დამოუკიდებლობაზეც, როგორ ფიქრობთ?

ეს ჩემი დაკვირვებაა და ამას პირველად არ ვამბობ, მაგრამ ახლა, აი ამ დიდი გლოვის ჟამს ვამბობ პირველად, რომ საქართველოში პრაქტიკულად, საბჭოთა ხელისუფლების ჩათვლით, ყველა ხელისუფლებას სხვადასხვა დოზით, მაგრამ ჰქონდა წინააღმდეგობა პატრიარქთან. თუმცა, ის, რაც ჩვენ ვიხილეთ ივანიშვილის და ახლა, ივანიშვილ-კობახიძის ტანდემში არსებული „ოცნების“ რეჟიმის სახით, ვფიქრობ გაუგონარია, რადგან არავის ასეთი ზიანი არ მიუყენებია საქართველოს ეკლესიისთვის, რაც მათ მიაყენეს.

არავის ასე გული არ უტკენია და ასე არ დაუზიანებია კათოლიკოს-პატრიარქის ავტორიტეტი ბოლო 12-13 წლის განმავლობაში, როგორც ამ რეჟიმის პირობებში.

მეორე მხრივ, რა თქმა უნდა, დღეს რეჟიმს სჭირდება საპატრიარქო სრულად გახდეს მისი იდეოლოგიური მხარდამჭერი, რასაც ვერ ახერხებდნენ პატრიარქის სიცოცხლეში. ამ გზაზე პატრიარქი აღარ არის წინააღმდეგობა ამ რეჟიმისთვის.

მათი ამოცანაა წინააღმდეგობის თუნდაც უმნიშვნელო კერა განეიტრალდეს და მომდევნო პატრიარქი იყოს ისეთი, მათ რომ სჭირდებათ: საერთოდაც, პროცესი მათთვის კომფორტულად წარიმართოს – როცა აღარ იარსებებს ერთი დიდი განუზომელი ავტორიტეტი, რომელიც კაცმა არ იცოდა რა მომენტში იტყოდა თავის გადამწყვეტ სიტყვას.

მაგრამ ვფიქრობ, ასე მარტივად ამათ ეს არ გაუვათ და უპირველესად ამის გარანტიას მაძლევს საზოგადოების ის უდიდესი ნაწილი, რომელიც პატრიარქის გამოსამშვიდობებლად მივიდა. ვფიქრობ, ორჯერ უნდა დაფიქრდეს დღევანდელი მმართველი რეჟიმი, ვიდრე ახლა რამე მკვეთრ ნაბიჯებს გადადგამს ამ მიმართულებით.

• როგორ შეიძლება უპასუხოთ „ოცნების“ პროპაგანდას – ვინ არის ის ხალხი, ვინც ამ დღეებში ვნახეთ სამებაში? 

პატრიარქს დაემშვიდობა ასიათასობით საქართველოს მოქალაქე, მიუხედავად პარტიული თუ სხვა ნებისმიერი კუთვნილებისა.

დარწმუნებული ვარ, დამშვიდობებისას არც ერთი ადამიანი არ ვფიქრობდით იმაზე, ვინ იდგა ჩვენ გვერდით რამდენიმესაათიან რიგში და ვისი მომხრე იყო ის, რადგან ყველას გვქონდა დიდი სევდა, წუხილი და დიდი სოლიდარობა.

ვინც გაბედავს პატრიარქისადმი სიყვარულის და გლოვის თუნდაც ირიბად სათავისოდ, უკეთურად გამოყენებას – ზნეობრივად ხომ დაენარცხება, მაგრამ დამარცხდება პოლიტიკურადაც.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, ბათუმში რძის გადამმუშავებელი არალეგალური საწარმოები გამოავლინეს.

ფიზიკური პირი დ.ს. ბათუმში, ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე ჰიგიენური ნორმებისა  და შენახვის პირობების დარღვევით ახდენდა რძის შემცველი პროდუქტის შესყიდვა-რეალიზაციას. ნებართვის გარეშე ფუნქციონირებდა შპს „გურიაც“ ბათუმში, კომახიძის ქუჩაზე.

სააგენტოს ინფორმაციით, რძის გადამამუშავებელი არალეგალური საწარმოები ასევე გამოვლინდა კახეთსა და იმერეთში:

„სიღნაღში, სოფელ ჯუგაანში, ყველის საწარმოში ჩატარებული სახელმწიფო კონტროლის შედეგად, როგორც კრიტიკული, ასევე არაკრიტიკული შეუსაბამობები აღმოჩნდა.

ვანში, სოფელ სალხინოში, ინდივიდუალური მეწარმე გ.მ. ყველის გადამუშავებას ეწეოდა სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ მინიჭებული სავალდებულო აღიარების გარეშე.

ობიექტზე აღმოჩნდა ტექნოლოგიური პროცესის დარღვევით დამზადებული სულგუნი და ნადუღი. ამავდროულად, მზა სურსათი არ იყო ეტიკეტირებული.

კრიტიკული შეუსაბამობები გამოვლინდა სოფელ ჯალაურთაში, ფიზიკური პირის ა.ხ.-ს კუთვნილ არალეგალურ ყველის საწარმოშიც, რომელიც სააგენტოს მიერ მინიჭებული სავალდებულო აღიარების გარეშე საქმიანობდა“.

სააგენტოს ინფორმაციით, ბიზნესოპერატორები დაჯარიმდნენ და შეუჩერდათ საწარმოო პროცესი.

პროკურატურის ინფორმაციით, პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს.

„ბრალდებულმა უკანონოდ გადაიღო და ინახავდა არასრულწლოვანი დაზარალებულის პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ამსახველ ვიდეოჩანაწერს, რომელიც შემდგომ საჯარო სკოლების მოსწავლეებში გავრცელდა“.

მათივე ინფორმაციით, დაკავებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 157-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით (პირადი ცხოვრების საიდუმლოს უკანონო მოპოვება, შენახვა და გავრცელება) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

პროკურატურის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.

დღეს, 22 მარტს, სამების საკათედრო ტაძარში კათოლიკოს-პატრიარქის დაკრძალვის მსახურებაზე სამებაში შეკრებილ ხალხს სიტყვით მიმართა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე მიტროპოლიტმა შიომ.

მეუფე შიომ თავდაპირველად მადლობა გადაუხადა მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეოსს.

გთავაზობთ საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე შიოს სიტყვას სრულად:

„თქვენო ყოვლადუწმინდესობავ, შეუძლებელია, რომ ჩვენ არ აღვნიშნოთ თქვენი საოცრად თბილი სიტყვები და ძლიერი და სულიერი სიტყვა. და მადლობა გადაგიხადოთ ამისთვის. საყოველთაოდ ცნობილია თქვენი სიყვარულის შესახებ და პატივისცემის შესახებ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილიასადმი, მისი ღვაწლისადმი.

აი, თქვენ თქვენს სიტყვაში აღნიშნეთ თქვენი მონაწილეობის შესახებ საქართველოს ეკლესიის უძველესი დროიდან არსებული ავტოკეფალიის აღიარების საქმეში. და რა თქმა უნდა, ამ თქვენს დიდ ღვაწლს და მონაწილეობას ქართველი ერი და ეკლესია არასოდეს დაივიწყებს. კიდევ ერთხელ დიდი მადლობა ამისთვის.

დიდია ჩვენი მწუხარება და გულის ტკივილი.

მძიმე განსაცდელმა გააერთიანა დღეს სრულიად საქართველო – ერი თუ ბერი, დიდი თუ პატარა, ახლობელი თუ შორეული, მართლმადიდებელნი თუ სხვა აღმსარებლობის მქონენი, დაობლებულნი, შვილობრივი სიყვარულით მუხლს ვიყრით და უდიდეს მადლობას ვწირავთ მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტს, დიდსა მეუფეს, მამასა ჩვენსა ილია მეორეს.

იგი დააკლდა არა მარტო ჩვენს ქვეყანას, არამედ მთელს საქრისტიანოს და საერთოდ მსოფლიოს.

მაგრამ ამ მძიმე წუთებში გვანუგეშებს მაცხოვრის საოცარი სიტყვები: „მე ვარ აღდგომა და ცხოვრება, რომელსა ჰრწმენეს ჩემი, მოღათუ მოკვდეს, ცხონდესვე“.

ამიტომაც ღვთისადმი სასოებით განვიმტკიცებთ გულსა და გვწამს, რომ მისი უწმინდესობა აგრძელებს რა სიცოცხლეს მარადიულობაში, ღვთის წინაშე თავისი მეოხებით მფარველობას არ მოგვაკლებს და უფრო მეტადაც შეგვეწევა.

გვჯერა, ზეციურ სამყოფელში ჩვენ შევიძინეთ უდიდესი სასოებელი.

49 წლის განმავლობაში ჩვენმა პატრიარქმა ბეწვის ხიდზე მამამთავრული სიბრძნით ატარა ჩვენი ქვეყანა და მრავალ განსაცდელს გადაარჩინა.

როგორც ბრძანებს მოციქული პავლე: „ღვაწლი კეთილი მოიღვაწა, სრბაი აღასრულა, სარწმუნოება დაიმარხა“.

მთელი მისი ამქვეყნიური ცხოვრება იყო გზა მოწამეობისა, ვითარცა ზეცისა კაცისა და ქვეყანისა ანგელოზისა.

შეწირული ღმერთს, სამშობლოს და ადამიანს.

ამ სამ საუნჯეს იგი მთელი ცხოვრება თავდაუზოგავად ემსახურა, რისი შედეგიც თაობებს გაჰყვება, როგორც მაგალითი ცოცხალი რწმენისა, სიმდაბლისა და სიბრძნისა.

მოგეხსენებათ, მან, როგორც პირველ იერარქმა, მოღვაწეობა ურთულეს პერიოდში დაიწყო.

ჩაიბარა ათეისტური რეჟიმისგან დევნილი, დაკნინებული, შევიწროებული ეკლესია. მისი აღსაყდრებისას მოქმედი იყო მხოლოდ შვიდი ეპარქია, გვყავდა 80-მდე სასულიერო პირი, ფუნქციონირებდა 50-მდე ეკლესია და სამლოცველო.

დღეს გვაქვს 49 ეპარქია, მათ შორის შვიდი საზღვარგარეთ. გვყავს 3000-ზე მეტი სასულიერო პირი და ფუნქციონირებს 2500-ზე მეტი ეკლესია-მონასტერი.

მისი მოღვაწეობის ნაყოფია ყოვლადწმინდა სამების ეს დიდებული ტაძარი, რომელშიც ჩვენ ვიმყოფებით. ჩვენი პატრიარქის ძალისხმევით წმინდანად შეირაცხა არაერთი საეკლესიო და საერო მოღვაწე.

გაიხსნა თბილისისა და გელათის სასულიერო აკადემია-სემინარიები, ასევე ოთხი სხვა სემინარია.

ამოქმედდა საეკლესიო სკოლა-გიმნაზიები, საპატრიარქოს უნივერსიტეტი, ტელევიზია და რადიო.

აღორძინდა საუკუნეების განმავლობაში მივიწყებული ქართული საეკლესიო გალობა და აღდგა საეკლესიო ხელოვნების პრაქტიკულად ყველა დარგი. უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორის ძალისხმევით მოხდა უძველესი დროიდან არსებული ჩვენი ეკლესიის ავტოკეფალიისა და საპატრიარქო ტიტულის აღიარება მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ, რაც შემდეგ დაამოწმა ყველა ადგილობრივმა ეკლესიამ.

უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო სახელმწიფოსა და მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის საკონსტიტუციო შეთანხმების დადება.

მისმა უწმინდესობამ და უნეტარესობამ დააწესა შვიდგზის ლოცვები, რასაც იგი უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდა, რადგან ეს ლოცვით აერთიანებდა ჩვენს ერს.

პატრიარქმა იტვირთა ნათლობა ყოველი მესამე და მომდევნო ბავშვისა, რითაც შეცვალა ქვეყნის დემოგრაფიული მდგომარეობა. დღეს მისი ნათლულების რიცხვი 50 000-ს აჭარბებს. არაფერს ვამბობთ მრავალ სხვა საქველმოქმედო, მისიონერულ, სამეცნიერო თუ საგამომცემლო საქმიანობაზე.

ასე შეიქმნა გაძლიერებული, აღშენებული საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც დღეს უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ქვეყნისა და საზოგადოების ცხოვრებაში.

სურვილი იმისა, რომ იგი დაკრძალული ყოფილიყო თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში, მას არაერთხელ აქვს გაცხადებული.

ეს ბუნებრივიცაა, რადგან აქედან დაიწყო მან პატრიარქობის მოწამებრივი გზა. მოგეხსენებათ, აქ განისვენებენ მისი ინიციატივით წმინდანად შერაცხილი კათოლიკოს-პატრიარქებიც: კირიონი, ამბროსი, კალისტრატე, რომელთა შრომის და ღვაწლის გამორჩეულ გამგრძელებლად იქცა ჩვენი უწმინდესი და უნეტარესი კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე.

არ არის შემთხვევითი, რომ დაკრძალვის დღე წმინდა იოანე სინელის, სათნოებათა კიბის აღმწერლის ხსენებას ემთხვევა.

ამ სათნოებათა საფეხურებზე ამაღლებით მისმა უწმინდესობამ მოიმუშაკა უმთავრესი სათნოება – სიყვარული.

სიყვარული ღვთისა და სიყვარული ადამიანისა, რასაც იგი უშურველად გასცემდა.

და აი შედეგიც: ყველანი მომსწრენი ვართ საოცარი ფაქტისა – ოთხი დღეა ზღვა ხალხი, დიდი თუ პატარა, უზარმაზარ ნაკადად მოედინება სამების საპატრიარქო ტაძრისკენ, რათა თავისი სიყვარული და პატივისცემა გამოხატონ დამაშვრალი სულიერი მამისადმი.

ეს პირველ რიგში არის მადლიერება ღვთისადმი, რომ ჩვენ ასეთი მწყემსმთავარი მოგვივლინა.

ვმადლობთ უფალს და თითოეულ თქვენგანს.

განსაკუთრებული მადლობა დღეს ამ ტაძრის გარეთ მდგარ ხალხს ეკუთვნის, რომელთაც არ მიეცათ მსახურებაში უშუალო მონაწილეობის საშუალება, მაგრამ სულიერად ჩვენთან ერთად იყვნენ და თავისი ლოცვებით გვაძლიერებდნენ.

თქვენო უწმინდესობავ და უნეტარესობავ ილია მეორე, გთხოვთ დალოცეთ ჩვენი ერი, თქვენი სამწყსო, დალოცეთ სრულიად საქართველო, საქართველოს ეკლესიის სისავსე, ყოველი ჩვენგანი, დალოცეთ მთელი მსოფლიო.

და ბოლოს, ჩვენს პატრიარქთან მიმართებით მინდა გავიმეორო წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის სიტყვები, წმინდა ბასილი დიდის გარდაცვალების გამო თქმული: მართალია, ჩვენ დაგვტოვე ამ ქვეყნად, გაიხარე და იშვებდე უფალში მარადის, ამინ“.

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტს, უწმინდესსა და უნეტარესს ილია მეორეს დღეს სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაკრძალავენ.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის დაკრძალვის ცერემონიასთან დაკავშირებით საპატრიარქოს პრესსამსახური განცხადებას ავრცელებს.

პრესსამსახურის ცნობით:

• “ყოვლადწმინდა სამების საპატრიარქო ტაძარი დაიკეტება 22 მარტს, 02:00 საათიდან 08:00 საათამდე, რათა მოწესრიგდეს და მომზადდეს წირვისა და სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის დაკრძალვის ცერემონიისათვის, ასევე, რათა დაცულ იქნეს დელეგაციების დასწრებიდან გამომდინარე უსაფრთხოების სტანდარტები.
• კვირას, დილის 8:00 საათიდან, ჩვენგან დამოუკიდებელი, ობიექტური გარემოებებიდან გამომდინარე, ტაძარში დაშვება მოხდება მხოლოდ საგანგებო საშვებით და გთხოვთ, ამ ფაქტს მოეკიდოთ გაგებით.

წირვა დაიწყება დილის 09:00 საათზე. ღვთისმსახურებას აღასრულებს სრულიად საქართველოს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი), საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებთან ერთად.

 12:15 საათზე ტაძარში  მობრძანდება კონსტანტინოპოლის – ახალი რომის მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი, ყოვლადუწმინდესი ბართლომეოს I, რომელიც საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრესთან, მიტროპოლიტ შიოსა და საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებთან ერთად შეასრულებს უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის  წესის აგების მსახურებას.

• 15:00 საათზე მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ს  გამოასვენებენ ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საპატრიარქო ტაძრიდან სიონის საპატრიარქო ტაძრისაკენ ფეხით მსვლელობით.
•  მრევლს, რომელმაც ტაძარში ვერ მოახერხა პატრიარქთან დამშვიდობება, ამის შესაძლებლობა მიეცემა ყოვლადწმინდა სამების ტაძრიდან სიონის ტაძრამდე გზაზე სამგლოვიარო მსვლელობისას. მარშრუტის გასწვრივ დაორგანიზდება ცოცხალი დერეფანი, ასევე მოსახლეობას საშუალება ექნება, ამ გზაზე დამონტაჟებულ მრავალ ეკრანზე თვალი ადევნოს სრულ მსახურებას პირდაპირ ეთერში და, სურვილისამებრ, ყვავილებით მიაგოს პატივი უწმინდესს.

ბოდიშს გიხდით და გთხოვთ, გაგებით მოეკიდოთ არსებულ ვითარებას. გვესმის, რომ თითოეულ ადამიანს უნდა დაემშვიდობოს მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, თუმცა დაკრძალვის ცერემონიასთან დაკავშირებული პროტოკოლიდან და სხვა ტექნიკური დეტალებიდან გამომდინარე, ტაძარში მოსახლეობის დაშვება შეუძლებელია,“ – ნათქვამია საპატრიარქოს პრესსამსახურის განცხადებაში.

საქართველოს მესამე პრეზიდენტი, პატიმრობაში მყოფი მიხეილ სააკაშვილი, კათოლიკოს-პატრიარქის დაკრძალვას ვერ დაესწრება.

სააკაშვილმა სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურს მოთხოვნა 18 მარტს გაუგზავნა და ითხოვა მისი შვილის ნათლიის და მისი მეგობრის გასვენებაში მისვლის ნება მიეცათ.

პენიტენციურმა სამსახურმა მიხეილ სააკაშვილს თხოვნაზე უარი უთხრა და განმარტა, რომ მესამე პრეზიდენტის მოთხოვნა „პენიტენციური დაწესებულების კოდექსით გათვალისწინებულ ნორმებს არ შეესაბამება“.

„პატრიარქის გაცილება იყო იშვიათი შანსი ივანიშვილისთვის ერთხელ მაინც გადაედგა სახელმწიფოებრივი ნაბიჯი და არ შეეშალა ხელი ჩემთვის პატრიარქთან გამომშვიდობებაში რაც მოვითხოვე, როგორც პატრიარქის სულიერმა შვილმა და ასევე პატრიარქის მონათლული ნიკუშას მამამ.

ჩემი მიყვანა მათი მხრიდან იქნებოდა ერთიანობისკენ მიმართული სწორი საქციელი, მაგრამ სახელმწიფოებრივ ნაბიჯებს დგამენ სახელმწიფო მოღვაწეები, ხოლო ივანიშვილი მოიქცა როგორც ივანიშვილი, ე.ი. როგორც სახელმწიფოებრიობის მტერი.

საერთოდ, სიმართლე ითქვას, ვისაც როგორც უნდა ეწყინოს, ორი ადამიანი აღიზიანებდა ყოველთვის ივანიშვილს ყველაზე მეტად, პატრიარქი, (რომელსაც შენობით მიმართავდა, ხელზე არასდროს მთხვევია და ყველანაირად უთხრიდა ძირს) და მე.

პატრიარქი ჯერ გაანეიტრალა და ახლა საბოლოოდ გათავისუფლდა მისგან და ახლა ჩემი მოშორებაღა დარჩა სრული ბედნიერებისთვის.

ვერ ეღირსება!“ – დაწერა დღეს, 21 მარტს მიხეილ სააკაშვილმა საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე.

მესამე პრეზიდენტი ინფორმაციის გასავრცელებლად პირად სოციალურ გვერდს აქტიურად იყენებს.

“ყველანი ვალდებულები ვართ, კვირას ვიყოთ ერთად – პატრიარქის სურვილი იქნებოდა, საქართველოს ყველა პრეზიდენტი ყოფილიყო იქ, ესეც იქნებოდა ერთობის ნიშანი, ამ პოლიტიკური დაპირისპირებების მიღმა” – ასე ფიქრობს საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი.

საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტმა  20 მარტს გავრცელებულ ვიდეო მიმართვაში ვრცლად ისაუბრა, თუ რატომ იქნებოდა სასურველი ყველა პრეზიდენტის ერთად დგომა კათოლიკოს-პატრიარქის გასვენებაში.

„თვით პატრიარქის სურვილი იქნებოდა, რომ საქართველოს ყველა პრეზიდენტი ყოფილიყო იქ, ესეც იქნებოდა რაღაცა ერთობის ნიშანი მის ირგვლივ, ამ ყველა პოლიტიკური დაპირისპირებების მიღმა და ეს იყო მისი მთავარი დამახასიათებელი, რასაც უნდა გავუწიოთ ანგარიში.

სადაც არ უნდა ვიყოთ, რა მნიშვნელობა აქვს ვის ექნება საშვი და ვის არა, კვირას ჩვენ ყველანი ერთნი უნდა ვიყოთ, რადგან ეს იქნება ყველაზე დიდი ნიშანი იმის, რომ ჩვენ მას პატივს ვცემდით და გავიგეთ, რისთვის იყო მოსული ჩვენ შორის და რა იყო მისი მთავარი მიზანი.

ასევე ყველა ნაბიჯი, რაც შეიძლება იყოს იმ დღეს გადადგმული, უნდა იყოს მიძღვნილი ერთობის, მშვიდობის და ერთმანეთის სიყვარულისკენ.

ეს იქნება შეწყალება იმ ადამიანების, რომლებიც სრულიად უსამართლოდ სხედან ციხეში, ეს პატრიარქმა ძალიან კარგად იცოდა, შეიძლება ვეღარ ამბობდა, მაგრამ ძალიან კარგად იცოდა. ამ დღისთვის მისი სურვილი ალბათ ასეთი იქნებოდა, რომ არავინ დარჩენილიყო, ვისაც არ ექნებოდა საშუალება, მისთვის პატივი მიეგო, მოსულიყო სამებაში.

ყველანი ვართ მისი შვილები და ამისთვის ვართ მადლიერები“, – თქვა სალომე ზურაბიშვილმა.