4 აგვისტოს ღამეს, დრონით თავდასხმის შემდეგ, რუსეთში ხანძარი გაჩნდა ლენინგრადის ოლქის სოფელ კრასნი ბორში და მოსკოვის ოლქის ქალაქ ჩეხოვში მდებარე საწყობების ტერიტორიებზე, სადაც კომპანია Wildberry-ის ლოჯისტიკური ცენტრები მდებარეობს.
ტელეგრამის არხებზე ხანძრის ამსახველი არაერთი ვიდეო ქვეყნდება.
მედიის ცნობით, დრონებმა რუსეთში ასევე შეუტიეს ნოვოსოლკის სამრეწველო ზონას, ჩეხოვის რაიონში, მოსკოვის ოლქში, სადაც ხანძარი გაჩნდა. ოლქის გუბერნატორის განცხადებით, დაზიანდა ელექტროქვესადგური და ადმინისტრაციული შენობა.
რუსეთის ხელისუფლების წინასწარი მონაცემებით, დარტყმის შედეგად ხუთი ადამიანი დაიღუპა და ექვსი დაშავდა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 4 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 451 750 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 240. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 237 ერთეული [+5]
ჯავშანტექნიკა – 25 079 ერთეული [+4]
საარტილერიო სისტემა – 47 331 ერთეული [+55]
MLRS – 2 000 ერთეული [+4]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 538 ერთეული [+5]
თვითმფრინავი – 439 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 442 740 ერთეული [+1 792]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 124 ერთეული [+12]
გემი/ნავი – 34 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 129 817 ერთეული [+379]
სპეცტექნიკა – 4 492 ერთეული [+0]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 007 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
მოსკოვის რეგიონში უკრაინული დრონის თავდასხმის შედეგად 5 ადამიანი დაიღუპა და 10 დაშავდა.
უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა სანქტ-პეტერბურგთან ახლოს მდებარე Wildberries-ის საწყობზეც იერიში მიიტანეს, რის შედეგადაც ერთი ადამიანი დაშავდა.
როგორ აისახა მეზღვაურთა დასაქმებაზე ბოლო პერიოდში გემებზე გახშირებული თავდასხმები? – ამ თემაზე ღიად საუბარი არ სურთ საკრუინგო კომპანიებს ბათუმში, მეზღვაურები კი ამბობენ, რომ დასაქმების მაჩვენებელმა, სავარაუდოდ, იკლო, თუმცა მასშტაბურად – არა.
„მეზღვაურებს ჩვენ ვაწვდით სრულყოფილ ინფორმაციას, მათ იციან რისკების შესახებ… ვერ ვიტყვით, რომ შემცირდა ნაკადი, ასე არ არის,“ – გვითხრეს, მაგალითად, კომპანია „ალფა ნავიგეიშენ მერითაიმში“. სხვა საკრუინგო კომპანიებში კი თქვეს, რომ რისკის ზონაში არ მოძრაობენ ის გემები, სადაც ისინი ქართველ მეზღვაურებს ასაქმებენ.
„სპარსეთის ყურე მთლიანად საფრთხის შემცველია და ომის არეალად ითვლება – საშიშ ადგილად. ეს ტრანზიტული ზონაა და ფაქტობრივად გემების 80 % სინგაპურში უნდა შევიდეს. ნებისმიერი გემი ევროპიდან აზიისკენ როცა მიდის, მას უწევს სუეცის სრუტის გავლა, მაგრამ ოფიციალურად როცა შედის გემი საომარ ზონაში, ეს კიდევ სხვა ამბავია,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მეზღვაური მერაბ ჯიხაძე.
მისი თქმით, მეზღვაურების დიდი ნაწილი სამსახურზე, სადაც საფრთხეები გაიზარდა, უარს მაინც არ ამბობს, რადგან დამსაქმებელი კომპანიები ამ დროს საბაზოსო ხელფასის გაორმაგებულ, ან გასამმაგებულ ოდენობას იხდიან.
„ბოლო კონტრაქტის დროს დროზე ადრე მომიწია გემის დატოვება იმის გამო, რომ ეს გემი შეიძლება შესულიყო შავ ზღვაში, ნოვოროსიისკიში,“ – გვიყვება მერაბ ჯიხაძე. – „კაპიტანმა იკითხა, ვინმე თუ იყო წინააღმდეგი. გემი როცა მიდის საომარ მხარეში, ვალდებულია, ჰქონდეს თითოეული მეზღვაურის თანხმობა. მე როცა მაქვს ბეისიქი 1300 დოლარი [საბაზისო ხელფასი, რასაც ემატება სხვა ანაზღაურება და დანამატები] 2600 დოლარს მთავაზობდნენ იმ დღეების განმავლობაში. ამ დროს მინიმუმი არის ხუთი დღე, როცა უნდა იმუშაო.
მე უარი განვაცხადე და წამოვედი. რუსეთის გამო ვთქვი უარი, თორე სპარსეთის არეალი რომ ყოფილიყო, წავიდოდი. ჰორმუზში თავისთავად არ წავიდოდი.
ზოგადად, რისკები მაღალია, მაგრამ ვიცით, რომ ძირითადად ბომბავენ გემებს, რომლებიც უშუალოდ ჰორმუზში შედიან. ასე არ არის, რომ ყველა გემს ურტყამენ. მაგალითად, თურქეთში თუ დატვირთეს გემი და მიდიხარ სინგაპურში, დარტყმის რისკი ნაკლებია.
სპეციალური კონვენციებია, რომლებიც ზრუნავენ მეზღვაურთა უსაფრთხოებაზე. SOLAS-ი [Safety of Life at Sea], ანუ მეზღვაურთა სიცოცხლის გადარჩენა ზღვაში – არის ასეთი საერთაშორისო კონვენცია. ერთ-ერთი პუნქტი არის ის, რომ როდესაც გემი მუშაობს საომარ არეალში, უნდა დაენიშნოთ მეზღვაურებს ორმაგი საბაზისო ხელფასი. კარგი კომპანიები ამ დროს სამმაგსაც იხდიან,“ – უთხრა მერაბ ჯიხაძემ „ბათუმელებს“.
ბათუმის გარეუბანში, სოფელ ფერიაში მოსახლეობა ხიდის მშენებლობის განახლებას ითხოვს. სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის, თუმცა ბათუმიდან დაახლოებით 15 წუთის სავალზეა.
მიმდინარე წლის მაისში ფერიაში დაანგრიეს ხიდი, რომელიც მოსახლეობას ბათუმთან აკავშირებდა. როგორც ადგილობრივები „ბათუმელებს“ უყვებიან, ხიდის დანგრევის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ პროექტი კორექტირებას საჭიროებდა.
კომპანიამ სამუშაოები შეაჩერა და უკვე ორ თვეზე მეტია მოსახლეობა ითხოვს პასუხს კითხვაზე – როდის აშენდება ახალი ხიდი, თუმცა – უშედეგოდ.
სოფელ ფერიაში მცხოვრები თამუნა აბაშიძე „ბათუმელებთან“ საუბარში ამბობს, რომ 15 წუთის გზა, რომელიც სოფელს ბათუმთან აშორებდა იქცა 45 წუთიან გზად, იმის გამო, რომ მოსახლეობას შემოვლითი გზებით უწევს სოფლიდან გამოსვლა.
„როდესაც გზის რეაბილიტაცია დაიწყო, მოვიდნენ და გაგვაფრთხილეს – ორი-სამი თვე დასჭირდება ხიდის მშენებლობასო. გზა აყარეს, ხიდი დაანგრიეს და მის შემდეგ არავინ არ ჩანს. ორი თვეა ასე ვართ. აღარავინ მოსულა ხიდის დაგნრევის შემდეგ, რომ ეთქვა რა მოხდა – როდის აშენდება ხიდი და როდის მოგვხედავენ,“ – ამბობს თამუნა აბაშიძე.
მისი თქმით, მოსახლეობამ გზის მშენებლობაზე დასაქმებული მუშებისგან შეიტყო, რომ ხიდის რეაბილიტაციის თავდაპირველი პროექტი გადასაკეთებელი აღმოჩნდა და ახლა ყველა ამ პროექტის გადაკეთებას ელოდება.
იგივე უთხრეს „ბათუმელებს“ ფერიის გზის მშენებლობაზე დასაქმებულმა მუშებმაც. მათი თქმით, როგორც მათთვის ცნობილია, პროექტს სჭირდება კორექტირება და სწორედ ამის გამო შეფერხდა მშენებლობა.
სოფელ ფერიაში მცხოვრებლები შიშობენ, რომ შეჩერებული სამუშაოების გამო ხიდის მშენებლობა სკოლის დაწყებამდე ვერ დასრულდება, ხიდის გარეშე კი ბავშვებს სკოლამდე სახიფათო გზის გავლა მოუწევთ.
გზა, რომლის გავლაც ბავშვებს მოუწევთ, თუკი სწავლის დაწყებამდე ფერიაში ხიდი არ აშენდება
„ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ერთ-ერთი დაპირება იყო ამ სოფლის გზის მოწესრიგება. ახლა არის უფრო ცუდი მდგომარეობა. რეაბილიტაციის დაწყებამდე ჭირდა გადაადგილება, მაგრამ მაინც შეიძლებოდა.
ახლა კი შეუძლებელია სოფელში მისვლა.
ეს რამ გამოიწვია? იმან, რომ სანამ სამუშაოები დაიწყებოდა, არ მომზადდა გეოლოგიური დასკვნა, არ შეისწავლეს ფერდის დახრილობა, რამდენად ჩაკეტავდა კალაპოტს და შესაბამისად ამან გამოიწვია დაგუბება. ეს დაგუბება დამატებით პრობლემას გამოიწვევს, რადგან გვერდით სოფლის წყაროა, რომელიც ზიანდება,“ – ამბობს მუხრან გორგაძე, ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრი პარტიიდან „გახარია საქართველოსთვის“.
ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, „31 დეკემბრის ქუჩა – ფერია – მნათობი“ მონაკვეთზე საავტომობილო გზის რეაბილიტაციაზე ტენდერი აჭარის საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა გამოაცხადა.
შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 1 მილიონ 722 ათას 812 ლარი იყო. ტენდერში მონაწილეობა 6-მა კომპანიამ მიიღო. ეს კომპანიებია: შპს „კოხტა ძირი 2010“, „ზიმო-7“, „გზა“, შპს „პალადა“, „პარალაინი“ და შპს „არ სი ქონსთრაქშენი“.
გამარჯვებულად შპს „პალადა“ გამოაცხადეს და 1 669 999 ლარზე გაუფორმეს ხელშეკრულება. კომპანიამ ხელშეკრულებით აიღო ვალდებულება, რომ სამუშაოებს 2026 წლის 24 სექტემბრის ჩათვლით პერიოდში შეასრულებდა.
„ბათუმელებმა“ კომენტარისთვის მიმართა აჭარის საავტომობილო გზების დეპარტამენტს.
„ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, 31 დეკემბრის ქუჩა – ფერია – მნათობის მიმართულებით, 1,4-კილომეტრიან მონაკვეთზე, მიმდინარეობს სარეაბილიტაციო სამუშაოები.
პროექტის მიხედვით აშენდება სამი საავტომობილო ხიდი და მოეწყობა ასფალტ-ბეტონის საფარი.
სამივე ხიდის მშენებლობისთვის ამჟამად მიმდინარეობს პროექტის კორექტირება. სამუშაოები უახლოეს დღეებში განახლდება.
ამ ეტაპზე აღნიშნულ საავტომობილო გზაზე, სავალ ნაწილზე მიმდინარეობს გრუნტის შეცვლის სამუშაოები. ასევე, ეწყობა სანიაღვრე არხები და წყალგამტარი მილები.
სამუშაოებს ახორციელებს შპს „პალადა“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ აჭარის გზების დეპარტამენტში.
„მე მინდა ჩვენების მოცემა,“ – უთხრა მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილს ბრალდებუმა გიორგი ხ.-მ, რომელსაც პროკურატურა „ქურდული სამყაროს“ წევრობას ედავება.
დღეს, 3 აგვისტოს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ე.წ. კანონიერ ქურდ „ყურშასთან“ დაკავშირებულმა რამდენიმე ბრალდებულმა სასამართლოს ჩვენება მისცა. საქმე დასკვნით ეტაპზეა და მოსამართლის განაჩენს მხარეები მალე მოისმენენ.
საუბარია 2025 წლის 16 დეკემბრის შემთხვევაზე – შსს-მ სპეცოპერაციის შედეგად „ქურდულ სამყაროსთან“ კავშირში მყოფი 63 პირი პასუხისგებაში მისცა: 49 პირი დააკავეს, ხოლო 14 პირი დაუსწრებლად იქნა პასუხისგებაში მიცემული, მათ შორის, 5 „კანონიერი ქურდია“. ამ საქმიდან 11 ბრალდებულის საქმე განიხილება ბათუმის საქალაქო სასამართლოში, მათ შორის, ერთ-ერთი ე.წ. კანონიერი ქურდი „ყურშაა“, იგივე გოჩა ჯინჭარაძე. იგი ძებნილია.
ბრალდებულის სკამზე აღმოჩნდა ქალი – ლიანა ჯ.-ც. მას „ქურდული სამყაროსთვის“ მიმართვას ედავებიან. ამ ბრალდებულმა ცოტა ხნის წინ სასამართლოს აღიარებითი ჩვენება მისცა და მას საპროცესო შეთანხმება გაუფორმეს ისე, რომ ციხეში არ გაუშვიათ.
ლიანა ჯ. ბათუმის საქმეში ცენტრალური ფიგურაა: მან სასამართლოს უთხრა, რომ ფულს აგროვებდა, საკუთარი არასრულწლოვანი შვილის შეყვარებულმა კი, ფული მიითვისა. ამ ფულის დასაბრუნებლად ქალს ე.წ. კანონიერი ქურდისთვის გიორგი ხ-თვის მიუმართავს, რომელიც დღეს ასევე ბრალდებულის სკამზეა და მოსამართლეს უთხრა, თქვენთვის ჩვენების მოცემა მინდაო.
„გიორგიმ ლიანა ჯ-ს უთხრა, რომ თანხა დაგიბრუნდება, ოღონდ ნახევარი მე უნდა მომცე, ასეთია წესებიო,“ – აღნიშნა თავის დასკვნით სიტყვაში პროკურორმა თემურ გურამიშვილმა და დეტალურად აღწერა, გამოძიების ვერსიით, როგორ შედგა „ქურდული გარჩევა.“ პროკურორის თქმით, სწორედ „ყურშამ“ მისცა დავალება გიორგი ხ.-ს, როგორ უნდა ემოქმედა მისი სახელით.
ამ „გარჩევის“ მონაწილე ყოფილა ლიანა ჯ.-ს ყოფილი ქმარიც – ბესიკ ნ, რომელიც ამ საქმეში ასევე ბრალდებულია, პატიმრობაშია და მოსამართლის განაჩენს ელის.
„ტყუილია ეს ყველაფერი, გაუგებარია, რატომ თქვა ეს,“ – ყოფილი ცოლის ჩვენებაზე პროკურორის შეკითხვას ამ სიტყვებით უპასუხა ბრალდებულმა ბესიკ ნ.-მ.
პროკურატურის მთავარი მტკიცებულება ლიანა ჯ.-ს აღიარებითი ჩვენების გარდა ფარული სატელეფონო ჩანაწერებია. ექსპერტიზით დასტურდება, რომ ხმები ბრალდებულებს ეკუთვნით, ბრალდებულები კი, წარდგენილ ბრალდებას უარყოფენ და ამბობენ, რომ სატელეფონო ჩანაწერები რეალური არ არის.
„რის გამოც ვარ დაკავებული, უმეტესი წილი აბსურდია – არანაირი „ქურდული“… ბრალი ისეა წარდგენილი, ვერ დავეთანხმები ვერაფერში,“ – უთხრა მოსამართლეს გიორგი ხ.-მ და დასძინა, რომ „შემთხვევით“ მოხვდა შეხვედრაზე, სადაც მეგობრულად თანხის დაბრუნების საკითხი განიხილებოდა.
„მომმართეს და მივედი, ასე არ იყო,“ – პროკურორს გამოხედა ბრალდებულმა. მისი თქმით, იგი გოჩა კახიძეს [ადვოკატების თქმით, გოჩა კახიძე იგვე გოჩა ჯინჭარაძეა, მეტსახელად „ყურშა“] საერთოდ არ იცნობს.
„ექსპერტმა თქვა, რომ ეს იყო გიორგი ხ-ს, ანუ თქვენი ხმა…,“ – პროკურორმა ბრალდებულს ჩანაწერის იმ მონაკვეთზე მიუთითა, სადაც საუბარი თანხის აღებაზეა.
„არ ვადასტურებ, რა თანხა, რის თანხა,“ – ხალხით სავსე დარბაზს გამოხედა ისევ ბრალდებულმა.
„მოხდა ბავშვებს შორის გაუგებრობა და დავილაპარაკეთ მეგობრულად, დავილაპარაკეთ ადამიანურად, არ გვიჩხუბია… ქურდული ჩარევა გაuგებარია ჩემთვის საერთოდ,“ – აღნიშნა ბესიკ ნ.-მ, რომლის ყოფილი ცოლის ჩვენებითაც, „ქურდული გარჩევა“ ნამდვილად მოეწყო. ამ ბრალდებულსაც შეახსენა პროკურორმა ის ამბავი, ექსპერტმა სატელეფონო ჩანაწერში თქვენი ხმის ტემბრი დაადგინაო.
„მე რაც მოვისმინე, არ არის რეალური… ასეთი საუბარი არ ყოფილა,“ – თქვა ბრალდებულმა.
„მეძინა და ხმაურზე გამეღვიძა, ავტომატიანი ხალხი იყო უკვე ჩემს საძინებელში,“ – დაკავების დღე გაიხსენა ბრალდებულმა გიორგი კ.-მ. მას „ქურდული სამყაროს“ მხარდაჭერის გარდა, ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო შენახვასაც ედავებიან. ჩხრეკის დროს ბრალდებულის ბინაში უკანონო ნივთი არ აღმოუჩინათ, თუმცა პროკურატურის ვერსიით, ბრალდებულმა იარაღი საძინებლის ფანჯრიდან გადააგდო.
„მიზეზი არ უცნობებიათ, რის გამო დამაკავეს… მე-2 თუ მე-3 დღეს იზოლატორიდან აქ რომ მოგვიყვანეს, მერე გავიგე ადვოკატისგან, რასაც მედავებოდნენ… არასდროს არ მქონია კომუნიკაცია, არ ვიცნობ,“ – აღნიშნა ბრალდებულმა „ყურშას“ ნაწილში. მის წინააღმდეგაც აქვს პროკურატურას სატელეფონო საუბრები „ყურშასთან“.
ბრალდებულების ნაწილმა დღესაც დუმილი არჩია, მაგალითად, მურმან ც.-მ. მის წინააღმდეგაც ძირითადად სატელეფონო ჩანაწერებია. მას „ქურდული სამყაროს“ მხარდაჭერას ედავებიან. საქმეში არ არის სხვა მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდება, რომ ამ ბრალდებულმა კონკრეტული ქმედებით გამოუხატა მხარდაჭერა „ქურდულ სამყაროს“.
——-
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს კიდევ ორი მოსამართლე: ნინო სახელაშვილი და ვიქტორ მეტრეველი ცალ-ცალკე განიხილავენ ე.წ. კანონიერ ქურდ ასლან ქობულაძესთან დაკავშირებული ბრალდებულების საქმეს. საუბარია ხელვაჩაურში ჩატარებულ სპეცოპერაციაზე, როცა ერთდროულად 72 პირი დააკავეს. ამ საქმეების არსებითი განხილვა სექტემბერში გაგრძელდება.
ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი ბათუმისგან 145,4 ჰექტარი [1,45 მილიონი კვადრატული მეტრი] ტერიტორიის უკან დაბრუნებას ითხოვს. ადმინისტრაციული საზღვრების ცვლილებას ხელვაჩაურისა და ბათუმის საკრებულოებში განიხილავენ.
„ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული საზღვრების შეცვლის შესახებ შუამდგომლობის მომზადების ორგანიზებისთვის“ ბათუმის საკრებულოში, დაახლოებით ერთი თვის წინ, დროებითი სამუშაო ჯგუფი შექმნეს. შუამდგომლობით კი შემდეგ პარლამენტს უნდა მიმართონ.
საუბარია თავის დროზე ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოქცეული [ქალაქს შემოერთებული] ტერიტორიის იმ ნაწილზე, სადაც მდებარეობს ხელვაჩაურის მერიის/საკრებულოს და სხვა ადმინისტრაციული შენობები. მათ შორის ხელვაჩაურის სასამართლო, პოლიციის განყოფილება, კულტურის სახლი, საბავშვო ბაღი და სხვა.
ხელვაჩაურის მერიამ მუნიციპალიტეტების „საზღვრების დემარკაციის რუკა“ და სხვა დოკუმენტებიც დაამზადებინა ტენდერში გამარჯვებულ შპს „იდეა დიზაინ ჯგუფს“, რაშიც 7 670 ლარი გადაუხადა. ტენდერი კი 9 300 ლარით იყო გამოცხადებული.
ტენდერში გამარჯვებულს ევალებოდა:
„დაახლოებით 1 454 081 კვ.მ. ქ. ბათუმისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვრებში დარჩენილი და შემოსაერთებელი ტერიტორიების საზღვრების დადგენა და შესაბამისი დემარკაციის რუკის დამზადება.
საზღვარი უნდა გადიოდეს კერძოდ: ქ. ბათუმი, გრიგოლ რობაქიძის ქუჩისა და ზაზა ფანასკენტელი-ციციშვილის კვეთიდან ჩაუყვება 1 ქუჩას და შეუერთდება ფრიდონ ხალვაშის გამზირს, რომელიც გაგრძელდება მახოს ხიდამდე, მახოს ხიდიდან გაუყვება ჭოროხის ქუჩას, შეუერთდება ზაზა ფანასკენტელი-ციციშვილის 1 შესახვევს, გადავა ზაზა ფანასკენტელი-ციციშვილის ქუჩაზე და შეუერთდება გრიგოლ რობაქიძის ქუჩას.
საზღვრების დემარკაციის რუკა წარმოდგენილი უნდა იქნეს საზღვრების დადგენის მოქმედი სტანდარტების შესაბამისად, რუკებისა და საზღვრების ტექსტური აღწერის, კარტოგრაფიისა და ელექტრონული ვერსიის (პროგრამა ArcGIS), UTM 37/38 პროექტის და WGS 84 კოორდინატთა სისტემის სახით.
დემარკაციის რუკა, კარტოგრაფია და საზღვრების ტექსტური აღწერა წარმოდგენილი უნდა იქნეს ნაბეჭდი ვერსიით A1 ფორმატით – 3 ეგზემპლარად და ელექტრონული ვერსიით – CD დისკზე ჩაწერილი 1 ეგზემპლარად…“
სიტუაციური რუკა ტენდერიდან. თეთრი ფერით მონიშნულია ის ტერიტორია, რომელიც დღეს ბათუმის საზღვრებშია და რომლის დაბრუნებასაც ხელვაჩაური ითხოვს.
შესყიდვების პორტალის მიხედვით, ზემოთ აღნიშნული დოკუმენტები ტენდერში გამარჯვებულს ხელვაჩაურის მერიისთვის გადაცემული აქვს. მიღება-ჩაბარების აქტი 2026 წლის 18 მაისს არის გაფორმებული.
მარცხნივ: ტერიტორია, რომლის დაბრუნებასაც ხელვაჩაური ითხოვს; მარჯვნივ: იგივე ტერიტორია ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში [წითლად]. მწვანე ხაზით აღნიშნულია ბათუმის ადმინისტრაციული საზღვარი.გარკვეულ ინფორმაციას და დოკუმენტაციას ორთავე მუნიციპალიტეტიდან ადრე „ბათუმელებიც“ ითხოვდა თუმცა არ მოგვაწოდეს.
ტერიტორია კი, რომლის ნაწილიც ამჯერად ხელვაჩაურის საზღვრებში უნდა დააბრუნონ, ბათუმს წინა ხელისუფლების დროს [2011 წელს] გადაეცა [მაშინ შემოუერთეს ბათუმს ხელვაჩაურის სხვა ტერიტორიებიც, მათ შორის: კვარიათი, გონიო, მახინჯაური, მწვანე კონცხი].
სხვათა შორის, ორ მუნიციპალიტეტს შორის ადმინისტრაციული საზღვრების ცვლილებას „ოცნების“ ხელისუფლება წლებია ცდილობს, თუმცა საკითხი ბოლომდე მაინც ვერ მიჰყავს.
მაგალითად, 2019 წლის 5 მარტის სხდომაზე განხილული პროექტის მიხედვით, ბათუმის საკრებულო თანახმა იყო საზღვრის შეცვლაზე. რა [ვერ] გააკეთეს მაშინ საკითხის გადასაწყვეტად წაიკითხეთ ამ ბმულზე.
Latest report in a series of Russia Tomorrow examined how a Russian full-scale invasion of Ukraine in 2022 was followed by a massive exodus of Russian artists and cultural leaders abroad. A panel at the Atlantic Council in Washington DC moderated by Brian Whitmore, nonresident senior fellow at the Atlantic Council noted that the war “has moved the center of gravity of Russian culture out of the Russian Federation” while a vibrant, globally connected community of leaders emerged in its place that author Mikhail Zigar called Outer Russia.
A Digitally Connected Diaspora
Unlike past historical emigrations, modern technology keeps this new exile community seamlessly linked across borders.
“It is not only millions of people who left Russia, but the center of gravity of Russian-language culture has left as well,” Zigar explained.
“A lot of people all over the world are on the same page. They are following the same news… listening to the same stand-up comedians or musicians.”
Independent Media as a Bridge
Independent newsrooms operating from European hubs serve as a critical lifeline back into the homeland. Medusa CEO Galina Timchenko noted that 70% of their 15 million readers remain inside Russia, relying on VPNs to bypass censorship.
“We are a bridge between those two Russias,” Timchenko stated. “Putin’s regime… just want to jump back to the Soviet Union. We want to jump into the 21st century. We want to have more freedom.”
The Baltic Experience & Host Cities
Freedom House’s Vytas Jurkonis provided perspective on how host nations, particularly Baltic states like Lithuania, navigate welcoming émigré figures while opposing the Kremlin regime. He highlighted how these exiled artists engage audiences while taking a clear stance against the war:
“Lithuania is combining this clear no to those who support war in Ukraine… but those who give hope, those who have a clear civic position are okay,” Jurkonis explained. “They are showing to the Russian-speaking audience that the other Russia exists, that there are voices who are not afraid to speak up against Putin.”
Domestic Silence vs. Cultural Boom Abroad
Inside Russia, domestic art has largely stalled as artists refuse to produce state propaganda. “A lot of cultural figures in Russia are waiting for this period to end,” Zigar observed. “They are trying not to lose their face.” Meanwhile, émigré writers, directors, and filmmakers are building thriving careers abroad. Zigar recalled a message from the late opposition leader Alexei Navalny, who urged exiled creators to stay active:
“You all need to continue working. You need to integrate, you need to be part of the Western intellectual life.”
The Domestic Void
Timchenko reinforced this stark divide, pointing out that the regime’s retrogressive ideology has left the domestic scene entirely empty. Because authorities offer no compelling future vision and artists inside remain silenced, she argued that nothing of value is being produced inside Russia today.
According to Georgia’s Ministry of Economy, dredging works are set to begin in Anaklia.
The dredging vessel Tristão da Cunha has already arrived in Georgia’s territorial waters and, once it completes the required procedures, will begin work on the port’s breakwater channel.
“The seabed in Anaklia’s maritime area will be dredged to a depth of 17.5 metres. In the next phase, a 1,380-metre-long breakwater will be constructed. These works are being carried out in line with the pre-approved development plan.
Construction is progressing actively in the future port’s maritime area. The works are being carried out by internationally renowned Belgian company Jan De Nul N.V., one of the world’s leading marine engineering contractors, in partnership with Georgian companies,” the ministry said in an official statement.
This is the second time since the launch of the Anaklia Deep Sea Port project that a dredging vessel of this scale has arrived in Anaklia.
The first was Athena, one of the world’s largest dredging vessels, which arrived at the future port site in September 2018.
ფსკერის დამაღრმავებელი გემი “ათენას” შემოსვლა ანაკლიაში, 2018 წლის სექტემბერი
According to publicly available information, Athena operated in Anaklia for several months.
During those dredging works, around 5 million cubic metres of sand were removed from the seabed, raising a 110-hectare area by eight metres using the reclaimed material.
However, the original Anaklia Deep Sea Port project, led by the Anaklia Development Consortium (ADC), officially collapsed in early 2020 after years of disputes and mutual accusations between the consortium and the Georgian government.
On 6 July 2026, Economy and Sustainable Development Minister Mariam Kvrivishvili announced that the Anaklia Deep Sea Port would instead be developed under a landlord model, under which the state will retain ownership of the core maritime and port infrastructure.
“The landlord model will allow the state to develop Anaklia Port in partnership with multiple countries and companies simultaneously, rather than relying on a single partner. This will create the best conditions for attracting cargo and ensuring the port operates at maximum efficiency,”the ministry said in an official statement.
The ministry also said that new transport infrastructure, including a highway and railway connection to Anaklia, is planned.
Notably, before the government decided to proceed under the landlord model, a Chinese-Singaporean consortium emerged as the only remaining bidder at the final stage of the 2024 international tender for the project.
However, no contract was ever signed with the consortium.
For two years, successive economy ministers — first Levan Davitashvili and later Mariam Kvrivishvili — repeatedly told the public that an agreement with the Chinese-Singaporean consortium would be signed soon.
As recently as 22 May this year, Kvrivishvili said she remained optimistic and hoped that a Chinese state-owned company would become the main investor in the Anaklia Port project.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 3 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 450 510 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 390. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 232 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 25 075 ერთეული [+5]
საარტილერიო სისტემა – 47 276 ერთეული [+80]
MLRS – 1 996 ერთეული [+8]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 533 ერთეული [+4]
თვითმფრინავი – 439 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 440 948 ერთეული [+1 657]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 112 ერთეული [+4]
გემი/ნავი – 34 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 129 438 ერთეული [+485]
სპეცტექნიკა – 4 492 ერთეული [+6]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 007 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
ბათუმისა და მთლიანად აჭარის სანაპირო ზოლში იყო და არის ადგილები, სადაც ზღვაში ბანაობა აკრძალულია ან არ არის რეკომენდებული.
„ბათუმელებმა“ ასეთი ადგილების ჩამონათვალის განახლება სცადა, თუმცა კომპეტენტურ უწყებას ვერ მივაგენით.
შესაბამისად, ვერც ის დავადგინეთ, ვინ არის პასუხისმგებელი მოქალაქეების უსაფრთხოებაზე – ვინ უნდა განათავსოს შესაბამისი გამაფრთხილებელი ნიშნები და ვინ უნდა მიაწოდოს მათ ინფორმაცია, თუ რატომ არის აკრძალული ან არარეკომენდებული კონკრეტულ ადგილებში ზღვაში ბანაობა.
ხუთი წლის წინ ასეთი ადგილების ჩამონათვალი შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურიდან „ბათუმელებმა“ წერილობით გამოითხოვა და მოგვაწოდეს კიდეც.
მას შემდეგ აღნიშნულ სამსახურში ხან გვეუბნებოდნენ, რომ ჩამონათვალში არაფერი იყო შეცვლილი, ხან კი – არ გვპასუხობდნენ.
2026 წლის 31 ივლისს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში ანალოგიურ კითხვაზე გვიპასუხეს, რომ საბანაო ადგილების აკრძალვა მათ სამსახურს არ ეხება და ასეთი ადგილების მონიშვნა შესაბამისი მუნიციპალიტეტის პასუხისმგებლობაა.
აჭარის სანაპირო ზოლი სამი მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებშია – ბათუმის, ქობულეთის და ხელვაჩაურის. ბანაობისთვის აკრძალული თუ არარეკომენდებული ადგილების შესახებ ინფორმაცია სამივე მუნიციპალიტეტის მერიას ვთხოვეთ.
ხელვაჩაურის მერიისგან პასუხი ამ დრომდე არ მიგვიღია.
ქობულეთის მერიაში გვითხრეს, რომ ასეთი ადგილების დადგენა/მონიშვნას მუნიციპალიტეტი არ ახდენს.
„ჩვენი საკრებულო მხოლოდ სკუტერების, კატერების და იახტების ზღვაში შესვლის დერეფნებს ადგენს, ისიც სანაპირო დაცვასთან შეთანხმებით,“ – გვითხრეს ქობულეთის მერიაში.
ბათუმის მერიაში კი „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ მუნიციპალიტეტი ბანაობისთვის უსაფრთხო ადგილების დადგენას 2026 წლის პირველი სექტემბრიდან დაიწყებს „შესაბამის სამინისტროებთან შეთანხმებით“. სხვა ინფორმაცია მერიაში ვერ დაგვიკონკრეტეს.
ასეთი ადგილების შესახებ კონკრეტული ინფორმაცია არც აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტში აქვთ და არც ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციაში.
„იმ ტერიტორიაზე, რაც ჩვენს მართვაშია გადმოცემული, ზღვაში ბანაობა ყველგან დაშვებულია,“ – გვითხრეს „ბათუმის ბულვარში“.
ჩამონათვალი, რომელიც სამაშველო სამსახურიდან მოგვაწოდეს 2021 წელს
სარფში, წმ. ანდრია პირველწოდებულის ჩანჩქერის მოპირდაპირე ზღვის სანაპირო ზოლში
კვარიათის სანაპირო ზოლის დასასრულს, სადაც იწყება კლდეები
ქალაქ ბათუმის ნავსაყუდელის ტერიტორიის მიმდებარედ ზღვის სანაპირო ზოლში
მახინჯაურის სანაპირო ზოლზე განთავსებული სამაშველო სამეთვალყურეო კოშკურის მოპირდაპირედ
მწვანე კონცხის სანაპირო ზოლში კლდეებთან
სასტუმრო „კასტელო-მარეს“ მიმდებარედ
ციხისძირის სანაპირო ზოლში კლდეებთან
მდ. კინტრიშისა და ზღვის შესართავთან
ბანაობა არარეკომენდებულია:
კვარიათი-სარფის საზღვართან საზღვაო სანაპირო მონაკვეთზე
მწვანე კონცხი-ბოტანიკური ბაღის სანაპირო მონაკვეთზე
სასტუმრო ,,კასტელო-მარეს” მიმდებარე ტერიტორიიდან ციხისძირის საპირო ზოლამდე – რადგან აღნიშნული სანაპირო ზოლი ძირითადად არის კლდოვანი
ასევე არ არის რეკომენდებული ბანაობა მდინარეების [ჭოროხი, ჩაქვისწყალი, კინტრიში] და ზღვის შესართავთან, რადგან წყლის დინების სიჩქარე ძლიერია
„დამატებით გაცნობებთ, რომ თქვენს განცხადებაში მითითებულ საკითხებთან დაკავშირებით საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფთან ერთად მუშაობს საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტზე – „წყალზე ადამიანის სიცოცხლის დაცვისა და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის წესის დამტკიცების თაობაზე“, რომელიც უფრო დეტალურად დაარეგულირებს წყალზე უსაფრთხოების ნორმებს“, – მოგვწერეს 2021 წელს შსს-ს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურიდან.
მთავრობის ასეთი დადგენილება, დღემდე [2026 წლის 2 აგვისტო] არ იძებნება არც „ოცნების“ მთავრობის ოფიციალურ გვერდზე და არც „საკანონმდებლო მაცნეზე“.
ამასთან, 2023 წელს, საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი – „წყლის რესურსების მართვის შესახებ“, რომლის მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტში აღნიშნულია:
„მოსახლეობის სიცოცხლისთვის ან/და ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველი გარემოებების არსებობისას, მუნიციპალიტეტები, ამ კანონის საფუძველზე, დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად:
[საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის] სამინისტროსთან და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსთან კოორდინაციით განსაზღვრავენ ადგილებს, სადაც ბანაობა აკრძალულია“
აღნიშნული კანონის ეს მუხლი 2023 წლის ივლისიდან უნდა ამოქმედებულიყო, მაგრამ, როგორც ირკვევა არ ამოქმედებულა. მოგვიანებით, უფრო ზუსტად დაახლოებით ერთი თვის წინ, 2025 წლის 24 ივნისს „ოცნების“ პარლამენტმა კანონში შეიტანა ცვლილება, რომელიც ამავე წლის 2 ივლისიდან ამოქმედდა.
ამ ცვლილებით კი, ზემოთ აღნიშნული მე-15 მუხლის ამოქმედების ვადა 2026 წლის 1-ელ სექტემბრამდე გადაწიეს.
ბათუმის მერიისგან მოწოდებული ინფორმაცია, რომ ბანაობისთვის აკრძალულ ადგილებს 1-ლი სექტემბრიდან დაიწყებენ, ჩვენი აზრით აღნიშნულ კანონთანაა კავშირში.
ბანაობისთვის საფრთხის შემცველ, ადრე დადგენილ ადგილებს რომ თავი დავანებოთ, დღეს „ოფიციალურ დონეზე“ არავის დაუდგენია რა საფრთხეებს შეიცავს [ან შეიცავს თუ არა] ბათუმის ნაპირსამაგრი ზოლის გასწვრივ ბანაობა, სადაც ზღვას და ქვის უზარმაზარ ლოდებს შორის პლაჟი აღარაა.
ბათუმი, ახალი ბულვარის გაგრძელება / აქ არც პლაჟია და ზღვა ნაპირდამცავი ლოდების კონსტრუქციასაც შლის / ფოტო: 10.06.2026
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით კი, ამ დრომდე ჩატარებული ლაბორატორიული კვლევების მიხედვით, შავი ზღვის წყლის ხარისხი საქართველოს სანაპიროს მთელ პერიმეტრზე ნორმის ფარგლებშია:
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 2 აგვისტოს 21 საათიდან 3 აგვისტოს 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უნალექოდ.იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 8-13 მეტრი წამში.ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
დღეს, 2 აგვისტოს, საქართველოში სარფის საზღვრის გავლით დაბრუნდა უკრაინაში მებრძოლი ზაალ ლატარია.
მას სარფში ოჯახის ახლობლები და გულშემატკივრები დახვდნენ.
ზაალ ლატარიას 30 ივლისს 26 წლის შვილი, ლანა ლატარია გარდაეცვალა. ახალგაზრდა ქალს ორი შვილი დარჩა.
ამბის გაგების შემდეგ, მამა შვილის დაკრძალვაზე დასასწრებად წამოვიდა უკრაინიდან. ზაალ ლატარიას მეგობრები ეჭვობდნენ, რომ უკრაინაში ბრძოლის გამო შესაძლოა მას საქართველოში დაბრუნებისას, საზღვარზე პრობლემები შეჰქმნოდა.
ზაალ ლატარიამ სარფში საზღვარი დღეს ადრე დილით გადმოკვეთა ყოველგვარი დაბრკოლების გარეშე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 2 აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 449 120 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 500. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 231 ერთეული [+0]
ჯავშანტექნიკა – 25 070 ერთეული [+10]
საარტილერიო სისტემა – 47 196 ერთეული [+69]
MLRS – 1 988 ერთეული [+8]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 529 ერთეული [+2]
თვითმფრინავი – 439 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 439 291 ერთეული [+1 788]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 108 ერთეული [+11]
გემი/ნავი – 34 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 128 953 ერთეული [+456]
სპეცტექნიკა – 4 486 ერთეული [+2]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 007 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიან შეჭრას ქვეყნიდან ხალხის მასობრივი გადინება მოჰყვა. ვაშინგტონში, „ატლანტიკურ საბჭოში“ გამართული დისკუსიის მოდერატორმა, ჟურნალისტმა და საბჭოში მთავარმა მკვლევარმა, ბრაიან უიტმორმა შეხვედრის გახსნისას აღნიშნა, რომ ამ ომმა რუსული კულტურის სიმძიმის ცენტრი, უბრალოდ, რუსეთის ფედერაციის საზღვრებს გარეთ გადაიტანა“.
შეხვედრაზე წარადგინეს ახალი ანგარიში და უცხოეთში, უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ ემიგრირებულ კულტურის მოღვაწეებზე ისაუბრეს. ამ პროცესის შედეგად ჩამოყალიბდა სრულიად ახალი, გლობალურად დაკავშირებული საზოგადოება, რომელსაც მწერალმა მიხეილ ზიგარმა „გარე რუსეთი“ უწოდა.
ციფრული ტექნოლოგიებით გაერთიანებული დიასპორა
წარსულში არსებული ემიგრაციის ტალღებისგან განსხვავებით, თანამედროვე ტექნოლოგიები ახალ დევნილობას საშუალებას აძლევს, საზღვრებს მიღმაც ერთიან სივრცეში დარჩეს.
„საქმე მხოლოდ ის კი არ არის, რომ მილიონობით ადამიანმა დატოვა ქვეყანა, არამედ თვითონ რუსულენოვანი კულტურის სიმძიმის ცენტრმაც იცვალა ადგილი“, – განმარტავს ზიგარი. – „მთელ მსოფლიოში გაფანტული ეს ხალხი ერთსა და იმავე ტალღაზეა: იღებენ ერთსა და იმავე სიახლეებს, უსმენენ იმავე სტენდაპ კომიკოსებსა თუ მუსიკოსებს“.
დამოუკიდებელი მედია – ხიდი ორ სამყაროს შორის
ევროპულ ჰაბებში მომუშავე დამოუკიდებელი რედაქციები სამშობლოში დარჩენილებისთვის ინფორმაციის მისაღებ სასიცოცხლო წყაროდ იქცა. გამოცემა Medusa-ს გენერალურმა დირექტორმა, გალინა ტიმჩენკომ ხაზი გაუსვა, რომ მათი 15-მილიონიანი აუდიტორიის 70% კვლავ რუსეთშია და ცენზურის გვერდის ავლით, VPN-ის საშუალებით კითხულობს მათ მასალებს.
„ჩვენ ვართ ხიდი ამ ორ რუსეთს შორის“, – აღნიშნა ტიმჩენკომ. – „პუტინის რეჟიმს, უბრალოდ, საბჭოთა კავშირში დაბრუნება სურს. ჩვენ კი 21-ე საუკუნეში ნაბიჯის გადადგმა და მეტი თავისუფლება გვაინტერესებს“.
მიმღები ქვეყნების როლი და ლიეტუვის გამოცდილება
ორგანიზაცია Freedom House-ის წარმომადგენელმა, ვიტას იურკონისმა ყურადღება გამახვილა იმაზე, თუ როგორ იღებენ ემიგრანტ ხელოვანებს ევროპული ქალაქები -კერძოდ ვილნიუსი. მან აღნიშნა, რომ ლიეტუვა აერთიანებს მკაცრ პოზიციას კრემლის რეჟიმის მიმართ და ამავდროულად მხარს უჭერს რეპრესირებულ არტისტებსა და უფლებადამცველებს:
„ლიეტუვა მკაფიო სიგნალს უგზავნის მათ, ვინც მხარს უჭერს ომსა და კრემლს, თუმცა კარს უღებს იმათ, ვინც იმედს იძლევა და მკაფიო სამოქალაქო პოზიცია აქვს“, – განმარტა იურკონისმა. – „ეს ხელოვანები აჩვენებენ რუსულენოვან აუდიტორიას, რომ არსებობს სხვა რუსეთიც. ხმები, რომლებსაც არ ეშინიათ პუტინისა და ომის წინააღმდეგ ხმის ამაღლების“.
დუმილი შინ და კულტურული ბუმი გარეთ
რუსეთის შიგნით კულტურული ცხოვრება ფაქტობრივად გაყინულია, რადგან ხელოვანთა უმრავლესობა უარს ამბობს იქცეს სახელმწიფო პროპაგანდის იარაღად. რუსეთში დარჩენილი კულტურის მოღვაწეების დიდი ნაწილი, უბრალოდ, ელოდება, როდის დასრულდება ეს პერიოდი“, – დასძენს ზიგარი. – „ისინი ცდილობენ, სახე და რეპუტაცია შეინარჩუნონ“.
ამ დროს კი, ემიგრაციაში წასული მწერლები, რეჟისორები და კინემატოგრაფისტები უცხოეთში წარმატებულ კარიერას აშენებენ. ზიგარმა ალექსეი ნავალნის მიერ ციხიდან გამოგზავნილი გზავნილიც გაიხსენა, სადაც ოპოზიციონერი დევნილ მოღვაწეებს მოუწოდებდა, ხელი არ ჩაექნიათ: „ყველამ უნდა გააგრძელოთ მუშაობა, უნდა ინტეგრირდეთ და დასავლური ინტელექტუალური ცხოვრების ნაწილი გახდეთ“.
შიდა ცარიელი სივრცე
დისკუსიის ბოლოს გალინა ტიმჩენკომ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ამ ღრმა უფსკრულს. მისი თქმით, კრემლის რეტროგრადულმა იდეოლოგიამ ქვეყნის შიდა კულტურული სივრცე სრულიად გამოფიტა. მისი თქმით, დღევანდელ რუსეთში ღირებული და მნიშვნელოვანი, უბრალოდ, არაფერი იქმნება.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, 22 ივლისს მომხდარი დანაშაულში ორი პირი მონაწილეობდა, მათგან ერთი კი არასრულწლოვანი იყო.
უწყების განცხადებით, ჯგუფურად, დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილი განზრახ მკვლელობის მცდელობისა და ცეცხლსასროლი იარაღის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვა-ტარების ბრალდებით, არასრულწლოვანი დააკავეს, მეორე პირის მიმართ კი სისხლისსამართლებრივი დევნა დაუსწრებლად დაიწყო.
„გამოძიებით დადგინდა, რომ მიმდინარე წლის 22 ივლისს, დაკავებულმა არასრულწლოვანმა მოტოციკლით ბათუმში, ფიროსმანის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე მიიყვანა მეორე პირი, სადაც მან ცეცხლსასროლი იარაღიდან რამდენიმე გასროლით დაზიანებები მიაყენა ახალგაზრდა კაცს და ორივე მათგანი შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. დაჭრილი კაცი შესაბამისი სამედიცინო დახმარების გაწევის მიზნით კლინიკაში გადაიყვანეს.
სამართალდამცველებმა საქმეზე ჩატარებული ოპერატიული ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ერთ-ერთი ბრალდებული რუსთავში დააკავეს, მეორეს მიმართ კი სისხლისსამართლებრივი დევნა დაუსწრებლად დაიწყო და მასზე ძებნა გამოცხადდა“, – წერია შსს-ს განცხადებაში.
უწყება ამბობს, რომ სამართალდამცველებმა შემთხვევის ადგილიდან 9 მასრა ამოიღეს.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-109-ე და 236-ე მუხლებით მიმდინარეობს, რაც 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
რაც შეეხება დაჭრილს – ახალგაზრდა კაცის მდგომარეობა მძიმე იყო და ის ბათუმის ერთ-ერთ კლინიკაში რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოათავსეს, სადაც ხელოვნური სუნთქვის აპარატზეა იყო მიერთებული. მას რამდენიმე ტყვია მუცლის არეში ჰქონდა მოხვედრილი და რამდენიმესაათიანი ოპერაცია ჩაუტარდა. მოგვიანებით, დაჭრილი მკურნალობის გაგრძელების მიზნით, თბილისში გადაიყვანეს.
მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ შსს თავის განცხადებაში არაფერს ამბობს.
“გასაოცარი ფაქტია – ციხე დავითანხმეთ, რომ ლექციები მოეწოდებინათ და საკუთარი უნივერსიტეტი ვერა”, – სინდისის პატიმარი, თსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი ზვიად ცეცხლაძე ციხიდან წერილს აგზავნის და იმ სირთულეების შესახებ წერს, რომელიც სწავლის პროცესში ექმნება.
საზოგადოებისადმი ზვიად ცეცხლაძის მიმართვას მოძრაობა „დაფიონი“ ავრცელებს. მის წერილს უცვლელად გთავაზობთ :
„ჩვენი საზოგადოება უაღრესად მძიმე მდგომარეობაშია – ბიძინა ივანიშვილის რეჟიმმა მოახერხა ის, რომ ბევრ ჩვენს თანამოქალაქეს ადამიანური დამოკიდებულებები ან შეურყვნა, ან საერთოდ გაუნადგურა და გაუქრო.
ჩემდა სამწუხაროდ, მსგავსი დამოკიდებულება ჩემივე დედა-უნივერსიტეტიდან მივიღე.
ბევრს, ალბათ, მოგეხსენებათ, რომ ციხიდან ვაგრძელებ უნივერსიტეტში სწავლას, რაც საკმაოდ რთულად მიდის, რადგან არ არსებობს სწავლის ონლაინ სისტემა და სასაწავლო მასალები მხოლოდ ბეჭდვითი ფორმით შემოდის.
შესაბამისად, თუ რამის სწავლას ვახერხებ, ისიც მამაჩემის დახმარებით.
ის ჩემთვის არა მხოლოდ მამა, არამედ ერთგული მეგობარი, თანამებრძოლია და ახლა უკვე ლექტორის ფუნქციაც შეითავსა.
გასაოცარია, რომ ამ სირთულეების მთავარი წყარო არა ციხე, არამედ ჩემივე უნივერსიტეტი გახლავთ (თსუ), რომელიც მაქსიმალურად ხელს მიშლის იმაში, რომ საფუძვლიანი განათლება მივიღო, რისი სრული უფლებაც გამაჩნია საქართველოს კონსტიტუციითა და პენიტენციური კოდექსით.
ამ მიზნით, პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაციას შევუთანხმდი და ნება დამრთეს, ვიქონიო მეხსიერების ბარათი, სადაც პენიტენციური სამსახური ჩამიტვირთავს საგანმანათლებლო ლექციებს, როგორც უშუალოდ ჩემი ფაკულტეტისთვის დამახასიათებელს, ასევე, ზოგად შემეცნებითს.
ერთადერთი, რასაც პენიტენციური სამსახური ითხოვს, არის ის, რომ ვიდეო მასალა (ლექციები) უნივერსიტეტმა გაუგზავნოს პენიტენციური სამსახურის სოციალურ მუშაკს, უნივერსიტეტის საკონტაქტო პირის მეშვეობით.
2 თვეა ვცდილობთ თსუ-სთან გავიაროთ ეს საკითხები, რასთან დაკავშირებითაც კონსულტაციებს აწარმოებდა მამაჩემი, როგორც ჩემი მინდობილი პირი ნოტარიულად დამოწმებული მინდობილობის საფუძველზე. ორჯერ შეხვდა ფაკულტეტის დეკანს, ასევე უნიუვერსიტეტის რექტორს.
ავუხსენით, რომ თავად ციხემ დაგვრთო ნება, ნებისმიერი სახის შემეცნებითი ლექცია მიეღოთ და მოეწოდებინათ ჩემთვის, რომ უნივერსიტეტის მხრიდან ზედმეტი სიფრთხილე (ანუ, შიში ჩემთან რაიმე სახის კონტაქტის ქონის), იყო გადაჭარბებული.
თუმცა უნივერსიტეტმა ძალიან თავშეკავებული პოზიცია დაიჭირა და არ ისურვა ჩემთვის შემეცნებით-სამეცნიერო ლექციების გამოგზავნა.
დასაწყისში გვითხრეს, რომ მხოლოდ ფაკულტეტის საგნებთან დაკავშირებული ლექციების გამოგზავნა შეეძლოთ. შემდგომში თქვეს, რომ არც ზოგად ლექციებში იყო პრობლემა, ახლა კი საერთოდ უარით გამოგვისტუმრეს.
გვითხრეს, რომ უნივერსიტეტი არ არის ვალდებული ასეთი ღონისძიება განახორციელოს.
ის, რომ მე მაქვს სრულფასოვანი განათლების მიღების უფლება, განმტკიცებულია საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობით.
შესაბამისად, იურიდიული ფაკულტეტის დეკანის და უნივერსიტეტის რექტორის მხრიდან მსგავსი დამოკიდებულება არა მხოლოდ შემაშფოთებელი და შეურაცხმყოფელია, არამედ უკანონოც არის და უსამართლოც.
გასაოცარი ფაქტია – ციხე დავითანხმეთ, რომ ლექციები მოეწოდებინათ და საკუთარი უნივერსიტეტი – ვერა.
ძალიან მძიმეა, როცა ჩემ საყვარელ უნივერსიტეტს – თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტს – ასეთ სამარცხვინო მდგომარეობაში ვხედავ.
ერთდ დროს, როცა ქვეყანას სჭირდებოდა, თავად ივანე ჯავახიშვილი გამოვიდა და მოუწოდა მისსავე სტუდენტებს, რომ დროებით კალამი გადაედოთ გვერდით და სამშობლოს დასაცავად გამოსულიყვნენ.
დღეს კი მისი სახელით გამოდის უნივერსიტეტი (თსუ) და სამშობლოს დაცვის სულისკვეთების გამო დაჭერილი სტუდენტისთვის, რექტორი, პოლიტიკური ხელისუფლების შიშის გამო, საგანმამათლებლო ლექციის ჩაწერასა და გაგზავნას ვერ ბედავს.
ეს არა მხოლოდ ჩემი, როგორც სტუდენტის, არამედ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ივანე ჯავახიშვილის სულის შეურაცხყოფაა“.
ზვიად ცეცხლაძე მეორე წელია პატიმრობაში იმყოფება. ის 2024 წლის დეკემბერში დააკავეს.
2025 წლის 2 სექტემბერს, ზვიად ცეცხლაძეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თამარ მჭედლიშვილმა 2,5-წლიანი თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა .
ეკონომიკის სამინისტროს ცნობით, ანაკლიაში ზღვის ფსკერის დაღრმავების სამუშაოები იწყება.
საქართველოს საზღვაო აკვატორიაში უკვე შემოსულია დამღრმავებელი გემი Tristao Da Cunha, რომელიც დადგენილი პროცედურების გავლის შემდეგ მუშაობას დაიწყებს ტალღმტეხი არხის მოსაწყობად.
„ანაკლიაში ზღვის აკვატორიაში ფსკერი 17,5 მეტრამდე დაღრმავდება, შემდგომ ეტაპზე კი 1,380 მეტრის სიგრძის ტალღმტეხი აშენდება. აღნიშნული სამუშაოები წინასწარ განსაზღვრული გეგმის მიხედვით ხორციელდება.
მომავალი პორტის საზღვაო აკვატორიაში აქტიურად მიმდინარეობს სამშენებლო სამუშაოები, რომელსაც მსოფლიოში აღიარებული ბელგიური კომპანია, ე.წ. „დიდი ოთხეულის“ წევრი Jan De Nul N.V. (იან დე ნულ ენ ვი) ქართველ პარტნიორებთან ერთად ახორციელებს,“ – ნათქვამია ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ოფიციალურ რელიზში.
ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტის დაწყების შემდეგ ეს არის მეორე შემთხვევა როდესაც ანაკლიაში მსგავსი შესაძლებლობის გემი შემოდის.
პირველად, ანაკლიის მომავალ პორტში მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი დამაღრმავებელი გემი „ათენა“ 2018 წლის სექტემბერში შემოვიდა.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, „ათენამ“ რამდენიმე თვე იმუშავა ანაკლიაში.
დამაღრმავებელი სამუშაოების შედეგად ზღვის ფსკერიდან ამოიღეს 5.0 მილიონი კუბური მეტრი ქვიშა და 110 ჰექტარი ტერიტორია ამაღლდა 8 მეტრით – ზღვიდან ამოღებული ქვიშის ხარჯზე.
ფსკერის დამაღრმავებელი გემი “ათენას” შემოსვლა ანაკლიაში, 2018 წლის სექტემბერი
თუმცა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის თავდაპირველი პროექტი, რომელსაც შპს „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ (Anaklia Development Consortium – ADC) ახორციელებდა, რამდენიმეწლიანი დაძაბულობისა და ურთიერთბრალდებების შემდეგ, 2020 წლის დასაწყისში ოფიციალურად ჩაიშალა.
2026 წლის 6 ივლისს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა მარიამ ქვრივიშვილმა განაცხადა, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგური ე.წ. Land lord-ის მოდელით აშენდება, რომლის ფარგლებშიც სახელმწიფო დარჩება ძირითადი საზღვაო და საპორტო ინფრასტრუქტურის მესაკუთრედ.
„ლენდლორდის“ მოდელი სახელმწიფოს შესაძლებლობას მისცემს, ანაკლიის პორტი განავითაროს არა ერთ, არამედ ერთდროულად რამდენიმე სახელმწიფოსთან და კომპანიასთან პარტნიორობით, რაც პორტში ტვირთების მოზიდვისა და, შესაბამისად, მისი მაქსიმალურად ეფექტიანი ფუნქციონირებისთვის საუკეთესო პირობებს შექმნის,“ – განმარტავს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
მათივე ცნობით, დაგეგმილია ანაკლიამდე მისასვლელი სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის – საავტომობილო გზისა და რკინიგზის მოწყობა.
ცნობისათვის, სანამ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის აშენების გადაწყვეტილებას „ლენდლორდის“ პრინციპით მიიღებდნენ, 2024 წლის 29 მაისს საერთაშორისო ტენდერში უპირატეს მონაწილედ ჩინურ-სინგაპურული კონსორციუმი გამოაცხადეს. დაანონსდა, რომ უპირატესად მიჩნეულ კომპანიასთან საინვესტიციო შეთანხმება დაზუსტდებოდა.
„ნავსადგურის პროექტზე გამოცხადებული კერძო პარტნიორის შერჩევის საკვალიფიკაციო მოთხოვნები დააკმაყოფილა ორმა პრეტენდენტმა – შვეიცარულ-ლუქსემბურგულმა კომპანიამ (Terminal Investment Limited Holding S.A. (T.I.L Holding S.A) და ჩინურ-სინგაპურულმა კონსორციუმმა (China Communications Construction Company Limited (ჩინეთი) & China Harbour Investment Pte. Ltd (სინგაპური), (ქვეკონტრაქტორები – China Road and Bridge Corporation და -Qingdao Port International Co., Ltd).
მათ 20 მაისამდე ჰქონდათ მიცემული ტექნიკური, კომერციული და ფინანსური წინადადების, აგრეთვე ხელშეკრულებებზე კომენტარების წარმოდგენის ვადა. ამ პერიოდში ინტენსიური კომუნიკაცია გვქონდა ორივე კომპანიასთან, მაგრამ წინადადებები მივიღეთ მხოლოდ ჩინური კონსორციუმისგან. მინდა გითხრათ, რომ Qingdao Port ტვირთბრუნვის მიხედვით ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პორტია მსოფლიოში და მისი მმართველი კომპანია კონსორციუმის წევრია“, – ამბობდა 2024 წლის მაისში მაშინდელი ეკონომიკის მინისტრი და ვიცე-პრემიერი ლევან დავითაშვილი.
ლევან დავითაშვილმა თქვა, რომ “უახლოეს დღეებში დაზუსტდებოდა შემოსული წინადადების დეტალები”, ამის შემდეგ გამოცხადდებოდა გამარჯვებული და საპარტნიორო შეთანხმებისა და საკონცესიო ხელშეკრულების შესახებ მოლაპარაკებების პროცესი დაიწყებოდა.
ეს “უახლოესი დღეები” ორი წელი გაგრძელდა. ამ დროის განმავლობაში ეკონომიკის ორი მინისტრი – ჯერ ლევან დავითაშვილი და შემდეგ მარიამ ქვრივიშვილი საზოგადოებას ჰპირდებოდა, რომ „ჩინურ-სინგაპურულ კონსორციუმთან“ კონტრაქტი მალე გაფორმდებოდა.
ჯერ კიდევ მიმდინარე წლის 22 მაისს მარიამ ქვრივიშვილი ამბობდა, რომ ოპტიმისტურად იყო განწყობილი და იმედოვნებდა, რომ ჩინეთის სახელმწიფო კომპანია ანაკლიის პორტის მთავარი ინვესტორი გახდებოდა.
საბოლოოდ, 2026 წლის 6 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ ანაკლიის ღრმაწყლოვან პორტს სახელმწიფო ააშენებს „ლენდლორდის“ მოდელით.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 1-ელ აგვისტომდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 447 620 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 470. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 231 ერთეული [+0]
ჯავშანტექნიკა – 25 060 ერთეული [+4]
საარტილერიო სისტემა – 47 127 ერთეული [+82]
MLRS – 1 980 ერთეული [+4]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 527 ერთეული [+2]
თვითმფრინავი – 439 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 437 503 ერთეული [+1 838]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 097 ერთეული [+16]
გემი/ნავი – 34 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 128 497 ერთეული [+463]
სპეცტექნიკა – 4 484 ერთეული [+1]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 005 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
ვაშინგტონის პოლიტიკურ კულუარებში უკრაინაში შეჭრას ხშირად განიხილავენ, როგორც ცივსისხლიან გეოპოლიტიკურ ნაბიჯს. თუმცა, ვაშინგტონში, კენანის ინსტიტუტში ისტორიკოს მაიკლ კიმიჯთან საუბრისას, ამერიკელმა დიპლომატმა სტივენ სესტანოვიჩმა – „საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს“ (CFR) წამყვანმა მკვლევარმა და პოსტსაბჭოთა სივრცეში აშშ-ის ყოფილმა საგანგებო ელჩმა – სრულიად განსხვავებული დიაგნოზი დასვა.
მისი თქმით, ეს ომი არა ძლიერების დემონსტრირება, არამედ პარანოიით გამოწვეული უხეში შეცდომა იყო.
სესტანოვიჩის შეფასებით, პოსტსაბჭოთა რუსეთის მთავარი ტრაგედია ის გახდა, რომ ქვეყნის უშიშროების აპარატი და „ძალოვანი სტრუქტურები“ რეფორმირებას გადაურჩნენ. ხელისუფლებაში მოსვლისას ვლადიმერ პუტინმა კრემლში მხოლოდ პირადი, კგბ-ის ოფიცრის აზროვნება კი არ მიიტანა, არამედ ხელუხლებლად ჩაიბარა მთელი ინსტიტუციური კულტურა.
ეს უწყებები სამყაროს მტრულად უყურებენ და მიაჩნიათ, რომ ნებისმიერი რეგიონული დემოკრატიული პროცესი დასავლეთის ფარული შეთქმულებაა.
დიპლომატმა გაიხსენა, რომ 2004 წელს, უკრაინის „ნარინჯისფერი რევოლუციის“ დროს, მოსკოველმა ოლიგარქებმა მას პირადად დაუდასტურეს კრემლის შიდა შიშები. სპეცსამსახურები პუტინს აჯერებდნენ, თითქოს ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო მაიდანზე მდგარ მომიტინგეებს დღეში 20 დოლარს პირდაპირ ბანკომატებიდან ურიცხავდა.
ზომიერების გრძნობის დაკარგვა
ამერიკელი ექსპერტი არ იზიარებს მოსაზრებას, თითქოს იმპერიული ექსპანსია რუსული საზოგადოების უცვლელი კოდია. მისი თქმით, 2022 წლის გადაწყვეტილება იყო იზოლირებული ლიდერის პირადი შეცდომა, რომელმაც პოლიტიკური ზომიერების განცდა სრულიად დაკარგა. 2014 წელს, ყირიმის ანექსიის შემდეგ რომ გაჩერებულიყო, პუტინი დროსთან ერთად აღადგენდა დიპლომატიურ კავშირებს და დასავლეთში პრაგმატულ მოთამაშედ დარჩებოდა.
ამის ნაცვლად, კრემლის ლიდერი ისტორიულ ილუზიებში გადაეშვა, რაც ყველაზე ნათლად გამოჩნდა მის 2021 წლის ესეში, სადაც მან უკრაინელი ხალხის არსებობა საერთოდ უარყო და მას „რუსული ოჯახის ღალატი“ უწოდა. სესტანოვიჩმა ამ ტექსტს პირდაპირ „სრულიად გიჟური ნაშრომი“ უწოდა, რომელმაც ქვეყანა რეალობას მოწყვიტა.
დანგრეული სტრატეგიული მომავალი
სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებით პუტინმა რუსეთის სტრატეგიული ბრენდი საბოლოოდ გაანადგურა. ქვეყანა ეკონომიკურად დასუსტდა, ევროპას ჩამოშორდა და მთლიანად ჩინეთზე გახდა დამოკიდებული.
სესტანოვიჩი ასკვნის, რომ პუტინის ისტორიული მემკვიდრეობა სტალინის ბედს გაიზიარებს. რუსეთის მომავალი თაობები მას მკაცრად დაგმობენ და განიხილავენ, როგორც ლიდერს, რომელმაც საკუთარი პარანოის გამო რუსეთის მომავალი დაანგრია.
გამოქვეყნდა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის ქონებრივი დეკლარაცია, სადაც აღარ ფიგურირებს მისი მეუღლე, ნატალია მოწონელიძე. დეკლარაცია 2026 წლის 31 მაისშია შევსებული.
დეკლარაციაში მითითებულია ირაკლი კობახიძის შვილები.
2025 წელს შევსებული დეკლარაციის მიხედვით, ნატალია მოწონელიძე „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტოს“ თავმჯდომარედ მუშაობდა და მისი წლიური ხელფასი 9 929 ლარი იყო.
მოწონელიძე 2024 წელს [კობახიძის 2025 წლის დეკლარაციის თანახმად], თსუ-შიც იყო დასაქმებული, საიდანაც 36 830 ლარი აუღია ხელფასის სახით.
ირაკლი კობახიძე მეუღლესთან ერთად საჯარო სივრცეებში თითქმის არასდროს ჩნდებოდა, თუმცა ამჯერად ის ქონებრივი დეკლარაციიდან გაქრა, რაც შესაძლოა იმას ნიშნავს, რომ ირაკლი კობახიძე ნატალია მოწონელიძესთან ერთად აღარ ცხოვრობს.
2026 წლის ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, კობახიძის სახელზე კვლავ ფიქსირდება თბილისში, წყნეთის გზატკეცილზე არსებული 157.8 კვ.მეტრი საცხოვრებელი ბინა და 20კვ.მეტრი ავტოფარეხი, რომელიც კობახიძეს 2016 წელს საჩუქრის სახით მიუღია.
პრემიერ-მინისტრის პოსტზე 2025 წელს კობახიძეს ხელფასის სახით 140 860 ლარი აქვს აღებული.
დეკლარაციის მიხედვით, ირაკლი კობახიძე თავადვე იხდის ორი შვილის სწავლის საფასურსაც. მაგალითად, 2025 წელს მას გადაუხდია 2026-27 სასწავლო წლის საფასური, რაც მთლიანობაში 72 887 ლარია.
2026 წლის დეკლარაციის მიხედვით, კობახიძეს საბანკო ანგარიშებზე „თიბისი“ ბანკში 30 000 დოლარი და 61 261 ლარი აქვს.
რასთან გვაქვს საქმე, როცა ქვეყანაში ადამიანები მასობრივად არიან დაკავშირებული „ქურდულ სამყაროსთან? როცა მხოლოდ ხელვაჩაურში ჩატარებული ერთი სპეცოპერაციით „კანონიერ ქურდ“ ასლან ქობულაძესთან დაკავშირებით 72 პირს აკავებენ?
შსს ხშირად აქვეყნებს სტატისტიკას, როგორ დააკავეს „ქურდულ სამყაროსთან“ დაკავშირებული ათეულობით ადამიანი. ეს სტატისტიკა მზარდია: წელს ექვს თვეში უკვე 333 პირს წარუდგინე ბრალი „ქურდული სამყაროს“ საქმეებზე, გასულ წელს კი – ერთი წლის განმავლობაში – 228 პირს.
„როდის გაიზარდა კრიმინალი? – როცა ბიძინა ივანიშვილმა გადაწყვიტა, რომ საქართველოს ყველა საარჩევნო ოლქში ჩაერთო ეს ადამიანები. შტაბის უფროსს აუცილებლად გვერდით უნდა ჰყოლოდა მოძალადე ელემენტი, რომელიც ქუჩას „დაულაგებდა“. პრაქტიკულად არ არსებობს ქვეყანაში საარჩევნო ოლქი, სადაც „ოცნება“ ამ ე.წ. მოშავო ელემენტებით არ ატარებს არჩევნებს.
არჩევნების დასრულების შემდეგ კი, ამ ადამიანებს ეუბნებიან: ახლა ქვეყანა უნდა დატოვოთ! ამას ეუბნებიან განსაკუთრებით იმ ადამიანებს, რომლებიც ავტორიტეტით გამოირჩევიან ამ სფეროში. ივანიშვილი „ქურდებს“ კონკურენტებად აღიქვამს ამ ნაწილში,“ – ამბობს პოლიტიკოსი გიორგი კირთაძე.
„ბათუმელებმა“ ამ თემაზე პარტია „ახალს“ აღმასრულებელ მდივანთან, გიორგი კირთაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა:
ბატონო გიორგი, შსს-ს ბრიფინგების მიხედვით, 2026 წელს უკვე 333 პირს წარუდგინეს ბრალი „ქურდულ სამყაროსთან“ კავშირის გამო. 2025 წელს კი, შსს-ს მონაცემებით, „ქურდული სამყაროს“ წევრობის, მხარდაჭერისა და „კანონიერი ქურდისთვის“ მიმართვის ბრალდებით სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო 228 პირის მიმართ. რას აჩვენებს თქვენთვის ეს გაზრდილი სტატისტიკა?
პირველი, ალბათ, იმით უნდა დავიწყოთ, რომ როგორც ჩემს ირგვლივ, ალბათ თქვენს ირგვლივ, უფრო და უფრო ხშირად გაიგონებთ ამბავს იმის შესახებ, რომ ადამიანები ფინანსური დავის გადასაწყვეტად სასამართლოში კი არ მიდიან, არამედ „ქურდებთან“, ე.წ. კრიმინალური სამყაროს ჩართულობით აპირებენ საქმეების გარჩევას. ეს რეალობა, პირდაპირ „ქართული ოცნების“ რეჟიმის დამსახურებაა – ნდობა სასამართლოს მიმართ, ზოგადად მართლმსაჯულების მიმართ, ყოველდღიურ რეჟიმში იკლებს.
მივედით იქამდე, როცა, შესაძლოა, ეს ციფრები უახლოვდებოდეს იმას, რაც იყო, მაგალითად, შევარდნაძის დროს, როცა ყველა ადამიანი, ელემენტარული დავის გადასაწყვეტად ე.წ. ქურდებს ეძებდა.
ამიტომაც, არის, ჩემი აზრით, ეს სტატისტიკა გაზრდილი.
ბიძინა ივანიშვილს სურს, რომ საქმეები „ქურდებმა“ გაარჩიონ და არა მისმა სასამართლომ – ასე ნამდვილად არ არის. ივანიშვილს უნდა, ყველაფერში თვითონ იყოს გადაწყვეტილების მიმღები, მათ შორის, იგი „ქურდებს“ კონკურენტებადაც აღიქვამს ამ ნაწილში. ჩვენ ვიცით, როგორ რთავენ „ქურდულ სამყაროსთან“ დაკავშირებულ პირებს არჩევნებში. ამას „ოცნება“ აკეთებს საარჩევნო ხმების მობილიზების ნაწილში. პრაქტიკულად, ყველა არჩევნებში ამას აკეთებდა. არჩევნების დასრულების შემდეგ კი, ამ ადამიანებს ეუბნებიან: ახლა ქვეყანა უნდა დატოვოთ!
ამას ეუბნებიან განსაკუთრებით იმ ადამიანებს, რომლებიც ავტორიტეტით გამოირჩევიან ამ სფეროში.
გიორგი კირთაძე
მაგალითად, 2021 წლის არჩევნებში [ამ არჩევნებში გიორგი კირთაძე ბათუმის მერობის კანდიდატი იყო და „ოცნებას“ მეორე ტური, შესაბამისად, ხმების განსაკუთრებული მობილიზება დასჭირდა], ქვეყნიდან გაშვებული ადამიანები მეორე ტურისთვის სპეციალურად ჩამოიყვანეს. პატარა ქალაქია ბათუმი და იგებ ამ ამბებს.
მეორე ტურში ამუშავეს ეს ხალხი და შემდეგ ისევ უთხრეს, დატოვეთ ახლა ქვეყანაო. სხვათა შორის, რამდენიმემ არ დატოვა ქვეყანა და აღმოჩნდა ციხეში. მერე დასჭირდა „ოცნების“ საარჩევნო შტაბს სირბილი პროკურატურაში თუ სხვაგან, რომ ეს ხალხი ციხიდან გამოეშვათ იმ პირობით, რომ ქვეყანას ისევ დატოვებდნენ. ეს არის აპრობირებული მეთოდი – ასე მუშაობს „ქართული ოცნება“ ე.წ. ქურდულ სამყაროსთან.
ამას გარდა, ბოლო დროს იმდენად გართულებულია კრიმინოგენური ვითარება, ეს ივანიშვილის ისედაც დასუსტებულ რეიტინგს კიდევ უფრო მეტად ურტყამს. ამ დროს ვხედავთ მოჩვენებით დევნას კრიმინალურ სამყაროსა და ნარკოტიკებზე. ამით ცდილობს, ეფექტური მთავრობის როლი მოირგოს. რეალურად ამით არც კრიმინალური გარჩევების რაოდენობა მცირდება, არც ნარკოდანაშაული.
გვახსოვს 2020 წლის არჩევნებზე, თქვენი თანაგუნდელის, ნიკა მელიას საარჩევნო შტაბზე თავდასხმა… საარჩევნო ხმების მობილიზების, ამომრჩევლის დაშინების გარდა, „ქურდული სამყაროს“ ამოცანა არჩევნებში არის ოპოზიციონერებზე თავდასხმა და დევნა?
პრაქტიკულად არ არსებობს ქვეყანაში საარჩევნო ოლქი, სადაც „ოცნება“ ამ ე.წ. მოშავო ელემენტებით არ ატარებს არჩევნებს. ამას ნებისმიერი დილეტანტი ამჩნევს, რა ხდება უბნებზე.
ყველაზე უფრო ნათლად ამ ჩართულობის მასშტაბი [„ქურდულ სამყაროს“ და „ოცნებას“ შორის] გამოჩნდა გლდანის არჩევნებზე, როცა გასროლაც იყო – ნიკა მელიას საარჩევნო შტაბში შევარდნები, დარბევები და ასე შემდეგ. მაშინ ნიკა იყო პროდასავლური ოპოზიციის გამოკვეთილი კანდიდატი და გახსოვთ, რომ მან პირველივე ტურში დაამარცხა „ოცნების“ კანდიდატი. მერე იქ ბიძინაც ჰყავდათ მიყვანილი გლდანის ოლქში.
პრაქტიკულად ყველა არჩევნებზე ვხედავდით ჩვენ ამ ჩართულობას – არ ვამბობ, რომ ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ „ქუჩის მოხოდვის ამბავში“ [„ქურდულ სამყაროს“] თავისი წვლილი აქვს.
როცა „ქურდულ სამყაროსთან“ დაკავშირებით ადამიანებს აპატიმრებენ, აჩვენებს იმას, რომ ბიძინა გადამგდებია. ბიძინა გადამგდებია ყველგან და ყველაფერში, მათ შორის, ამ ხალხთან ურთიერთობაში.
მეორე მხრივ, ივანიშვილი ხედავს, რომ კრიმინოგენური ვითარება საერთოდ ვეღარ გააკონტროლა და ყველა კვლევაში მას ნარკოტიკთან ერთად ეს ამოუვიდა მთავარ პრობლემად. ამიტომაც, ცდილობს, რომ დაჭერებით ხალხს აჩვენოს, რომ ის ამ მიმართულებით მუშაობს. მაგრამ როგორც ბათუმის ყველა ქუჩასა და ეზოში, ისე მთელ ქვეყანაში იგრძნობა, რომ საქმის გარჩევები და უბედურება ხდება.
საზოგადოებისთვის კი მორიგი სპექტაკლია დადგმული: დაიჭერს ერთს და ათი რჩება გარეთ. ივანიშვილი ამ ადამიანებს ჯერ ძალაუფლების შენარჩუნებისთვის იყენებს, მერე კი, ასე მარტივად ვეღარ გააქრობს.
ხელვაჩაურის სპეცოპერაციის დროს დააკავეს 72 პირი, მათ შორის, სამი ქალი იყო. ერთ-ერთმა მათგანმა მოსამართლეს უთხრა, რომ უძრავი ქონების აგენტია, ნასყიდობის შეთანხმებიდან წილი ვერ მიიღო და ამიტომაც მიმართა „ქურდს“… ეს რაზე მიუთითებს, როცა „ქურდულ გარჩევებში“ ქალებიც ერთვებიან?
ივანიშვილის ხელისუფლებაში მოსვლიდან იზრდებოდა კრიმინალური სამყაროს გავლენები ამ ქვეყანაში. იზრდება, მათ შორის, იმ ადამიანების რაოდენობა, ვინც, მაგალითად, ფინანსური დავის გადასაწყვეტად სასამართლოს კი არა, არამედ ამ ხალხს მიმართავს.
როგორ შეიძლება ამაზე ვინმე სხვას ჰქონდეს პასუხისმგებლობა, თუ არა ბიძინა ივანიშვილს და მის რეჟიმს? მათ მიაღწიეს იმას, რომ ნულოვანი ნდობაა სასამართლოსა და მართლმსაჯულების მიმართ ამ ქვეყანაში. ქალი იქნება, თუ კაცი, ნებისმიერი პირი, დავის გადასაწყვეტად სასამართლოში კი არ მიდის და კანონიერ გზებს კი არ მიმართავს, არამედ ამ ხალხს უკავშირდება.
რამდენიმე დღის წინ ცაგერის საკრებულოში დააკავეს დეპუტატი „ქურდული სამყაროს“ მხარდაჭერის ბრალდებით, მანამდე „ჩოხატაურის საკრებულოს თავმჯდომარის, დავით შარაშიძის საქმეში“ პროკურორის თქმით: „ბრალდებულს [დავით შარაშიძეს] თან ახლდა ორი პირი. ამ ორი პირიდან ერთ-ერთი ესაუბრებოდა დაზარალებულს [პოლიციელს] და გამოხატა მხარდაჭერა „ქურდული სამყაროს“ მიმართ… „ოცნების“ დეპუტატი ქეიფობდა რესტორანში „ქურდული სამყაროს“ მხარდამჭერებთან ერთად. ეს რაზე მიუთითებს?
ჩვენ გვყავს თბილისის მერი, რომელიც თავის პოლიტიკურ მოღვაწეობას იწყებდა იმით, რომ თავს იწონებდა „კანონიერ ქურდებთან“ მეგობრობით. ის ამაზე ღიად საუბრობდა. „ოცნების“ წევრებში ბევრია ისეთი, ვინც თავს იწონებს „კანონიერ ქურდებთან“ მეგობრობით, რომ მათთან ნებისმიერ დროს შეუძლიათ დარეკვა და ასე შემდეგ.
ეს მენტალობა დააბრუნა ივანიშვილმა. ჩვენ ხომ უამრავი მაგალითი გვახსოვს – დაწყებული მშენებლობის ნებართვებიდან, დამთავრებული ქვა-ღორღის მოპოვებით, როგორი იყო ჩართული „კრიმინალური სამყარო“ გადაწყვეტილების მიღებაში, როგორ იმართებოდა მათი ჩართულობით ტენდერები, როგორ იგებდნენ შემდეგ შესყიდვებს მათ მიერ ლობირებული ადამიანები.
ბიძინა ივანიშვილის მართვის სტილი კრიმინალურია და ეს ითვალისწინებს კრიმინალებთან ახლო ურთიერთობას. თუ ვინმე ხელს შეუშლის, დაიჭერს, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ამ სამყაროს ივანიშვილი ებრძვის. ივანიშვილის ძალაუფლების შენარჩუნებაში კრიმინალურ სამყაროს არ აქვს გადამწყვეტი, მაგრამ აქვს მნიშვნელოვანი როლი.
ფიქრობთ, რომ პერიოდულად ივანიშვილი კონკურენციას გრძნობს და „ქურდული სამყაროს“ გავლენიანი ფიგურების დასუსტებას, ჩამოცილებას ცდილობს?
თუ ვინმე მისი კონკურენტი იქნება, რა თქმა უნდა, ამ კონკურენტის განეიტრალებას ცდილობს. ასევე, თუ ვიღაცამ იმაზე მეტი მოიპარა, ვიდრე მას აქვს დაშვებული, დაიწყებს ეჭვიანობას იმაზე, რომ ეს ფული შეიძლება სხვა საქმისთვის იქნას გამოყენებული, ანუ მისი ძალაუფლების შესასუსტებლად. ამ ადამიანებს მერე სვამს ციხეში.
წელს არ გვაქვს საარჩევნო წელი და მკვეთრად იზრდება „ქურდული სამყაროს“, ასევე ნარკოდანაშაულისთვის დაპატიმრებულთა რაოდენობა. ეს კრიმინალთან ბრძოლის იმიჯის შექმნას სჭირდება?
„ოცნებას“ ვინც მხარს უჭერს, ათიდან ორი კაცი, ის ხალხიც ამბობს: ყელში ამოსული გვაქვს კრიმინალი და ნარკოტიკიო. მათი მხარდაჭერაც რომ არ დაეკარგოთ, ამისთვისაა ეგ ნაბიჯები გადადგმული, თუმცა ეს არ გადის შედეგზე: ამით არც ნარკოდანაშაული მცირდება და არც კრიმინალი.
სასამართლო საქმეები აჩვენებს, რომ სხვადასხვა დანაშაულის ჩადენაში ბრალდებულ მოზარდებშიც გავრცელებულია „ქურდული სამყაროს“ შეხედულებები… სადამდე შეიძლება მივიდეს ეს პროცესი?
ახალგაზრდების რაღაც ნაწილი შეიძლება იყოს მიდრეკილი ამისკენ, მაგრამ ახალგაზრდების დიდი ნაწილი სწორად აფასებს ვითარებას, ისინი განსაკუთრებით კარგად არჩევენ შავს და თეთრს, კარგად ხვდებიან, რატომ სჯობია კრიმინალს პატიოსანი ცხოვრება. მე შეიძლება ამას ახლა ჩემი შვილების და მათი მეგობრების მაგალითით გიყვებით, მაგრამ მაინც მჯერა, რომ უფრო ასეა.
თუ ხელისუფლება არ თანამშრომლობს კრიმინალთან, თუ ხელისუფლება ხელს არ უწყობს კრიმინალს და არ იყენებს სათავისოდ, კრიმინალი ამ დროს სუსტდება. როდის გაიზარდა კრიმინალი? – როცა ბიძინა ივანიშვილმა გადაწყვიტა, რომ საქართველოს ყველა საარჩევნო ოლქში ჩაერთო ეს ადამიანები. შტაბის უფროსს აუცილებლად გვერდით უნდა ჰყოლოდა მოძალადე ელემენტი, რომელიც ქუჩას „დაულაგებდა“.
ყველა სფეროში ქვეყანაში არის პრობლემები და ყველა მიმართულებაზე არის ერთი და იგივე ხელწერა. სათავე ამ პრობლემისა არის დამპალი რეჟიმი, რომელიც ზრუნავს არა ხალხზე, არამედ ნებისმიერი მისი სიტყვა, საქმე, გადაწყვეტილება მიმართულია მხოლოდ იქითკენ, რომ შეინარჩუნოს ძალაუფლება. ეს ძალაუფლება იმისთვის კი არ სჭირდებათ, რომ რამე იდეა აქვთ და ეს იდეა უნდა განახორციელონ, არამედ მიზანია, რაც შეიძლება მეტი ფული მოიპარონ, რაც შეიძლება დიდხანს იყვნენ ხელისუფლებაში, რომ კიდევ უფრო მეტი მოიპარონ.
ვამბობ 10-დან 2 უჭერს მხარს „ოცნებას“-მეთქი, მაგრამ მივალთ იქამდე, რომ ეს ადამიანებიც აღარ დაუჭერენ მხარს. რეჟიმის დასამარცხებლად საჭიროა პროტესტის სწორად ორგანიზება.
მთავარი ფოტო: „კანონიერ ქურდ“ ასლან ქობულაძესთან დაკავშირებული ბრალდებულების სასამართლო ბათუმში. ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან
არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრმა“ [CCIIR] საქართველოში, საჯარო სკოლის მასწავლებლების ხელფასების შესახებ კვლევა გამოაქვეყნა.
კვლევის მიხედვით, 2025 წლის მდგომარეობით, განათლების სექტორში საშუალო ხელფასი 1 888 ლარია, რაც ეროვნული საშუალო ხელფასის მხოლოდ 55-60%-ია.
რა ხდებოდარეფორმამდე,ანუ 2005 წლამდე
კვლევის მიხედვით, სერტიფიცირების რეფორმამდე მასწავლებელთა ხელფასები საქართველოში უკიდურესად დაბალი იყო და შეადგენდა დაახლოებით 80-150 ლარს თვეში სრული დატვირთვის მასწავლებლისთვის.
„ხელფასები გაიცემოდა სკოლების კონსოლიდირებული ბიუჯეტებიდან, გამჭვირვალობისა და სტანდარტიზაციის ნორმები გათვალისწინების გარეშე. 2005 წლის განათლების კანონმა კი შექმნა საფუძველი სულადობრივი დაფინანსებისა და ახალი სახელფასო ჩარჩოსთვის.
2007 წლის 18 დეკემბრის ბრძანებით, საბაზო ხელფასი განისაზღვრა 165 ლარით. 2008 წელს ეს მაჩვენებელი რამდენიმეჯერ შესწორდა და გაუტოლდა 195 ლარს, ხოლო წლის ბოლოსთვის 220 ლარამდე გაიზარდა.
მასწავლებლის პირველი სასერთიფიკაციო გამოცდები 2010 წლის 13 ივლისს გაიმართა. ამ დროს შემოიღეს სერტიფიცირების დანამატი – 75 ლარი, მასწავლებელთა სასერთიფიკაციო გამოცდის წარმატებით ჩაბარებისთვის.
მასწავლებელს, რომელსაც ასევე ჰქონდა ჩაბარებული ინგლისური ენისა და საბაზო კომპიუტერული უნარების გამოცდა, დანამატის ჯამური ოდენობა 200 ლარამდე ეზრდებოდა (75+125 ლარი).
ამასთან, სერტიფიცირებული მასწავლებლების საუკეთესო 25%-ის ხელფასი, რომელთაც ასევე ჰქონდათ ინგლისურისა და კომპიუტერული უნარების სერტიფიკატი, მთლიანობაში 1000 ლარამდე ივსებოდა“ – ნათქვამია კვლევაში.
სქრინი CCIIR-ის კვლევიდან.
2012 წელს მასწავლებლის საშუალო ხელფასი დაახლოებით 330 ლარს შეადგენდა. ამ პერიოდისთვის მოქმედებდა მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემა, რომელიც სამ კატეგორიად იყო განსაზღვრული: სერტიფიცირებული, პირველი, უმაღლესი.
ეს სიტემა 2015 წლამდე შენარჩუნდა, 2015 წელს კი შეიქმნა სახელფასო დანამატების ახალი სისტემა, რომელიც მასწავლებელთა პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის ამოქმედებულ სქემას ეფუძნებოდა.
სქემის საფეხურების შესაბამისად, „უფროსი მასწავლებლის” სტატუსის დანამატი განისაზღვრა 160 ლარით, „წამყვანი მასწავლებლისა” – 250 ლარით, ხოლო „მენტორის” სტატუსის დანამატი კი – 300 ლარით.
2015-2023 წლებში მთავარი აქცენტი კეთდებოდა არა მასწავლებლის საბაზისო ხელფასის ზრდაზე, არამედ მასწავლებელთა პროფესიული სტატუსის შესაბამისი დანამატის გაზრდაზე. 2023 წლისთვის მასწავლებლის ყველა სტატუსის დანამატები თითქმის ხუთჯერ გაიზარდა 2015 წელთან შედარებით.
2024 წლის რეფორმის შედეგები კი სხვადასხვა ჯგუფისთვის განსხვავებული აღმოჩნდა.
„ყველაზე დიდი სარგებელი მიიღეს უფროსმა მასწავლებლებმა, სრული ან მაღალი დატვირთვის მქონე მასწავლებლებმა, დიდი სკოლების პედაგოგებმა, იმ მასწავლებლებმა, რომლებიც კვირაში 18-25 საათს ასწავლიან.
იმ პერიოდში, უფროსი მასწავლებლები წარმოადგენდნენ სისტემის ყველაზე დიდ ნაწილს – დაახლოებით 41 700 პედაგოგს. ამიტომ რიცხობრივად სწორედ ისინი გახდნენ რეფორმის მთავარი ბენეფიციარები“- ნათქვამია კვლევაში.
ამავე წყაროს მიხედვით, 2024 წლის ცვლილებებით ყველაზე მეტად დაზარალდნენ შემდეგი კატერორიის მასწავლებლები: წამყვანი, მენტორი, ნაწილობრივი დატვირთვის მქონე პედაგოგები, დაწყებითი კლასების მასწავლებლები, სოფლისა და მცირე სკოლების მასწავლებლები, მაღალმთიანი და არაქართულენოვანი სკოლების მასწავლებლები.
ამ ცვლილებას მასწავლებლების პროტესტიც მოჰყვა. მათი ნაწილი ღიად გამოხატავდა უკმაყოფილებას იმის გამო, რომ ხელისუფლებამ ისინი მოატყუა და ხელფასების მატების ნაცვლად დააკლდათ.
2023 წლისთვის სტატუსის დანამატები შეადგენდა: უფროსი მასწავლებელი – 795 ლარი; წამყვანი მასწავლებელი – 1 175 ლარი; მენტორი მასწავლებელი – 1 475 ლარი.
2024 წლის რეფორმის შემდეგ უფროსის სტატუსის დანამატი გაუქმდა; წამყვანის დანამატი 150 ლარამდე შემცირდა; მენტორის დანამატი 300 ლარამდე შემცირდა.
„ეს ნიშნავს, რომ ყველაზე მაღალი პროფესიული სტატუსების დანამატები დაახლოებით 80-85%-ით შემცირდა. შესაბამისად, კარიერული წინსვლის ფინანსური სტიმული მნიშვნელოვნად შესუსტდა“ – წერია კვლევაში.
პედაგოგების ნაწილმა სქემაში შეტანილი ბოლო ცვლილება მასწავლებლების დაცინვად შეაფასა.
კვლევის მიხედვით, ბოლო ცვლილებები ნეგატიურად აისახა მაღალმთიანის დანამატის წილზე საბაზო ხელფასთან მიმართებით.
„მაღალმთიანის დანამატი ამჟამად შეადგენს 150 ლარს.
2016 წელს იგი საბაზო ხელფასის დაახლოებით 35%-ს და საშუალო ხელფასის 11%-ს შეადგენდა, ხოლო დღეს საშუალო ხელფასის მხოლოდ დაახლოებით 8%-ს წარმოადგენს“ – ნათქვამია კვლევაში.
CCIIR-ი წერს, რომ საქართველოში მოქმედი მოდელი უფრო მეტად წაახალისებს ჩატარებული გაკვეთილის საათობრივ რაოდენობას, ვიდრე მასწავლებელთა პროფესიულ კომპეტენციას თუ ჩატარებული გაკვეთილების ხარისხს.
საქართველოს სახელფასო ფორმულა მნიშვნელოვნად განსხვავდება, მაგალითად, OECD-ის ქვეყნებში [ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები] არსებული სისტემისგან, სადაც ძირითადი აქცენტი კეთდება სტაბილურ საბაზო ხელფასზე და პროფესიული გამოცდილება და კარიერული წინსვლა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მასწავლებლის ხელფასის ფორმირებაში.
„საქართველოში მოქმედი მოდელი კი ახალისებს საათობრივ დატვირთვაზე ორიენტირებულ პრაქტიკას და ფოკუსირდება უშუალოდ ჩატარებულ გაკვეთილზე, ხოლო უგულებელყოფს სასკოლო პოლიტიკასა და იმ აქტივობებს, რომლებიც სასწავლო პროცესის ხარისხიანად წარმართვისთვის არის აუცილებელი“ – ნათქვამია კვლევაში.
„ქართული ოცნების“ ხელისუფლება, რომელიც მთელი წელი საზოგადოებას არწმუნებდა, რომ სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სწავლა სრულიად უფასო იქნებოდა, ახლა დანაპირებს ცვლის.
„ოცნების“ მთავრობის განათლების მინისტრის პირველი მოადგილის, ზვიად გაბისონიას თქმით, პირველი ორი სემესტრის განმავლობაში სტუდენტის სწავლის საფასურს სრულად დაფარავს სახელმწიფო, თუმცა იმისთვის, რომ სტუდენტმა 100%-იანი დაფინანსება შეინარჩუნოს, უნდა დააგროვოს კრედიტების 80%-ზე მეტი, „ანუ სემესტრში ჩასაბარებელი შეიძლება დარჩეს მხოლოდ ერთი საგანი“ – ამბობს ზვიად გაბისონია.
„ასეთ შემთხვევაში მისი სრული დაფინანსება გაგრძელდება, ხოლო თუ ვერ აითვისა 80%-ზე მეტი, სახელმწიფო მას გადაუხდის სწავლის საფასურის 50%-ს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, თუ სტუდენტი მესამე სემესტრიდან უზრუნველყოფს კრედიტების 80%-ზე მეტის დაგროვებას, სახელმწიფო გააგრძელებს მისი სწავლის საფასურის სრულ დაფინანსებას.
ეს გავრცელებული პრაქტიკაა მსოფლიოში და გახლავთ მსოფლიო ბანკის ექსპერტების რეკომენდაცია.
იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სტუდენტი მესამე სემესტრიდან მხოლოდ ერთ საგანში ვერ მიიღებს კრედიტს, მაგრამ მომდევნო სემესტრში ყველა კრედიტს დააგროვებს, სრული დაფინანსება კვლავ აღუდგება“- ამბობს გაბისონია.
მისი თქმით, აქ საუბარი არ არის სწავლის შედეგებზე, აკადემიურ მიღწევებსა და ქულებზე.
„საუბარია მხოლოდ საკმარისი კრედიტების დაგროვებაზე. საგანში 51-ქულიანი ბარიერის დაძლევის შემთხვევაში იგულისხმება, რომ სტუდენტს კრედიტი უკვე მოპოვებული აქვს.
მნიშვნელოვანია, რომ თუ სტუდენტი, 50%-იანი დაფინანსების მიღების შემდეგ, აღადგენს 100%-იან საკრედიტო შედეგს, სახელმწიფო კვლავ გააგრძელებს მისი სწავლის ღირებულების სრულ დაფინანსებას“, – ამბობს ზვიად გაბისონია.
ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორმა კოტე მჟავიამ, რეჟისორ გიორგი სიხარულიძესთან და მსახიობ გიორგი შანიძესთან ერთად ე.წ. „ეროვნული ფასეულობების დაცვის“ მოტივით, საინიციატივო ჯგუფი დააფუძნა.
ამის შესახებ ახალი საინიციატივო ჯგუფის წევრებმა 30 ივლისს განაცხადეს. მათი თქმით, გამოხატვის თავისუფლება თითოეული ადამიანის უმთავრესი ღირებულებაა, თუმცა, „ეს უფლება არ შეიძლება იქცეს ინსტრუმენტად იმ სიწმინდეების და ფუნდამენტური ფასეულობების შეურაცხყოფისთვის, რომლებიც ქვეყნის ისტორიულ, კულტურულ და სულიერ საფუძველს წარმოადგენს“.
ამავე დროს, ბრიფინგზე მათ გამოიყენეს „ქართული ოცნებისთვის“ დამახასიათებელი ისეთი ფრაზები, როგორიცაა: „გარედან მიღებული დავალება“, „მართული ჯგუფები“ და ასე შემდეგ.
საინიციატივო ჯგუფის წევრების აზრით, უნდა მომზადდეს საკანონმდებლო ინიციატივა და „სიწმინდეების“ შეურაცხყოფა კანონის დონეზე აიკრძალოს.
„ბათუმელებს“ ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორისთვის, კოტე მჟავიასთვის უნდოდა ეკითხა, რატომ ჩათვალა მან, რომ ამ ქვეყანაში ვინმე ებრძვის სიწმინდეებს – ეკლესიას, ისტორიულ გმირებს ან ეროვნულ ფასეულობებს და რაში გამოიხატება ეს; ან რა ფორმით წარმოუდგენია ამ ყველაფრის დაცვა?
კოტე მჟავიასთვის ასევე გვინდოდა გვეკითხა, როგორ წარმოუდგენია თეატრის მუშაობა შეზღუდვების პირობებში, როცა შეიძლება ცენზურა ხელოვნებას შეეხოს და რა ფუნქცია დარჩება თეატრს, კინოს, მწერლობას, თუ დაცენზურდება და აიკრძალება იუმორი, სარკაზმი და სატირა?
„ბათუმელების“ ეს კითხვები ჯერჯერობით უპასუხოდ დარჩა, რადგან ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორმა, კოტე მჟავიამ სატელეფონო ზარებს და ტექსტურ შეტყობინებებს არ უპასუხა [პასუხის მიღების შემთხვევაში მის პოზიციას აქვე შემოგთავაზებთ].
ამავე დროს, ახალი ჯგუფის ინიციატივის დაანონსებას სოციალურ ქსელებში მოჰყვა კოტე მჟავიას მოკლე ვიდეოს გავრცელება, სადაც სანქცირებული „იმედის“ იუმორისტულ გადაცემაში ის ასეთ რამეს ამბობს:
„ზესტაფონში მყავს უამრავი სამეგობრო, ერთ ჩვენს მეგობარს ღვინის ქარხანა ჰქონდა და დაგვპატიჟა. …აწია სადღეგრძელო და მეო, თქვენს ღვინის ქარხანას, დავარქვი ქრისტეს მარანიო, უთხრა.
გაუხარდა ამ კაცს, ჭარმაგი კაცი იყო… 4 თვის თავზე ერთ-ერთ სუფრაზე ჰკითხა, ბიძია, საიდან მოგივიდა, რომ ქრისტეს მარანი დაგერქმია ჩემი მარნისთვისო. საიდან მომივიდა და ერთი ქრისტემ გადააქცია წყალი ღვინოდ, მეორეო თქვენო…“
კოტე მჟავიასთვის ასევე გვინდოდა გვეკითხა, რა მოხდებოდა მისი აზრით, თუ მსგავსი ხუმრობის ავტორი იქნებოდა ადამიანი, რომელიც კრიტიკულად არის განწყობილი ხელისუფლების მიმართ? ეს შეფასდებოდა, როგორც „სიწმინდის შეურაცხყოფა“ თუ იუმორზე ცენზურა მხოლოდ „ოცნების“ პოლიტიკისადმი კრიტიკულად განწყობილ მოქალაქეებს ეხება?
კოტე მჟავია ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორად 2025 წლის ნოემბერში დანიშნეს.
მის სახელთან ამ თეატრში დაკავშირებულია გახმაურებული ამბავი – მან პრემიერამდე ორი დღით ადრე სპექტაკლ DARK WEB-ის რეჟისორ გეგა გაგნიძეს პრემიერა გაუუქმა და დასმა ამის შესახებ თეატრის ფეისბუქის პოსტიდან შეიტყო.
მაშინ კოტე მჟავია ამბობდა, რომ პრემიერის გაუქმების მიზეზი სპექტაკლის რეჟისორის მიერ დაგეგმილი „პოლიტიკური აქტი“ იყო. ეს შემთხვევა საზოგადოებამ და თეატრის კრიტიკოსებმა ხელოვნების ცენზურად შეაფასეს.
The family of Thai traveler Lun Solo, who was found dead in Tbilisi, rules out suicide.
Lun Solo, 27 (officially named Bowornthat Pengsuk), was a Thai traveler and popular social media personality. He was known to have come from a disadvantaged background, having spent years doing physically demanding, low-paid jobs before pursuing his dream of traveling and becoming a globally recognized travel vlogger. His YouTube channel has more than one million subscribers.
He was found dead in a hotel in Tbilisi.
According to his family, they last communicated with Lun Solo on July 13. After that, they were unable to reach him and launched a social media campaign to help locate him.
Georgia’s Ministry of Internal Affairs told Netgazeti that the traveler’s body was discovered on July 14. However, his family was not informed of his death until two weeks later. On July 29, Lun Solo’s brother announced that the family had officially received confirmation of his death.
The Interior Ministry launched an investigation under Article 115 of Georgia’s Criminal Code, which concerns incitement to suicide.
However, this is a standard legal provision used in Georgia whenever the cause of death is initially unclear and requires a criminal investigation or forensic examination. It does not indicate that investigators have concluded the death was a suicide.
The family is demanding a thorough investigation into the circumstances surrounding Lun Solo’s death. They also question why Georgian police were unable to identify and notify his relatives, given that his passport details would have been recorded when he checked into the hotel.
To clarify why informing the family took so long, Netgazeti has contacted Georgia’s Ministry of Foreign Affairs and is awaiting a response.
Speaking to Thai journalists, Lun Solo’s grandmother said that until the very last moment she had hoped her grandson was alive and would return home safely.
She described him as cheerful, sociable, and loved by everyone, saying he had no enemies and had never been involved in conflicts.
According to her, Lun had been saving money to renovate her home. She said his behavior and future plans gave the family no reason to believe he had taken his own life.
What does the Thai side say?
Thailand’s Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs, Sihasak Phuangketkeow, told reporters on July 30 that Thailand would wait for the Georgian authorities to complete their investigation before beginning procedures to repatriate Lun Solo’s body.
He said it was too early to draw conclusions about the cause of the traveler’s death and urged the public to wait for the official findings of the Georgian investigation rather than rely on speculation surrounding the case.
“At this stage, we cannot reach any conclusions. It is better to wait for the official investigation,” he said, adding that Thailand expects the Georgian authorities to expedite the process.
Thailand does not have an embassy in Tbilisi. Georgia falls under the jurisdiction of the Royal Thai Embassy in Ankara, Turkey.
According to Thai media, the Ministry of Foreign Affairs has dispatched representatives from the embassy in Ankara to Tbilisi to coordinate with the Georgian authorities and monitor the progress of the investigation.
The reports say embassy officials have already met with Georgian law enforcement authorities, while a meeting with Georgia’s Ministry of Foreign Affairs was scheduled for July 30.
As for the repatriation of Lun Solo’s body, Thailand’s foreign minister said the process will begin only after the Georgian investigation has been completed. He added that the timing will also depend on the wishes of the family, as officials will first consult with the relatives before taking further steps.
დღეს, 31 ივლისს, გლდანის ციხე დატოვა სინდისის პატიმარმა, ზურაბ მენთეშაშვილმა, რომელსაც 9-თვიანი პატიმრობა ჰქონდა მისჯილი საპროტესტო აქციის დროს გადაკეტილ გზაზე განმეორებით დგომისთვის, რაც, „ოცნების“ რეპრესიული რეგულაციებით, უკვე სისხლის სამართლის დანაშაულია.
61 წლის ზურაბ მენთეშაშვილი აქციაზე გზის „ხელოვნურად“ გადაკეტვის საბაბით პირველად 24 ოქტომბერს დააკავეს ადმინისტრაციული წესით და 25 ოქტომბერს 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს.
ფოთის იზოლატორის დატოვების შემდეგ, საპროტესტო აქციაზე დაბრუნებული მოქალაქე 31 ოქტომბერს, ღამით უკვე მეორედ დააკავეს, მის მიმართ ამჯერად სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყეს და ჯერ წინასწარი პატიმრობა შეუფარდეს, 29 მაისს კი მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 61 წლის ზურაბ მენთეშაშვილს 9-თვიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
ზურაბ მენთეშაშვილის პატიმრობაში ყოფნისას გარდაიცვალა მისი და.
დღეს, 31 ივლისს, ზურაბ მენთეშაშვილმა საპატიმრო დატოვა. „რუსთაველზე მე ვისაც ჩავეხუტე, აი, ეს არის ჩემი ნამდვილი საქართველო“ – თქვამენთეშაშვილმა დღეს, გლდანის ციხის დატოვების შემდეგ.
„ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ შეფასებით, ზურაბ მენთეშაშვილის საქმე სისხლის სამართლის მექანიზმების ბოროტად გამოყენების მაგალითია.
„როცა რეგიონში ასობით ოჯახს ელემენტარული სოციალური მხარდაჭერა სჭირდება, ხალხი სიღარიბეს ებრძვის, ჩინოვნიკების ფუფუნებაში ცხოვრება არის საზოგადოების აბუჩად აგდება,“ – მიიჩნევს აზა გაბუნია, „თავისუფლების მოედნის“ ერთ-ერთი ლიდერი, აჭარის უმაღლესი საბჭოს მორიგ ტენდერზე:
2026 წლის იანვარში შეძენილი Chery Tiggo 7-ების შემდეგ აჭარის უმაღლესმა საბჭომ ამჯერად ტენდერი 4 ერთეული მაღალი გამავლობის მსუბუქ ავტომანქანაზე გამოაცხადა.
აზა გაბუნიას აზრით, აჭარის უმაღლესი საბჭო არ ზრუნავს არცერთი რეალური პრობლემის მოგვარებაზე, რაც მოსახლეობას აწუხებს.
„აჭარის უმაღლესი საბჭო არის უფუნქციო ორგანო. მოქალაქეების რეალურ გამოწვევებს ესენი არ პასუხობენ. მხოლოდ ფარატინა კანონებს წერენ, რაც ადამიანების პრობლემების მოგვარების ინტერესს არ ემსახურება. ისინი ზრუნავენ მხოლოდ ფუფუნების და კომფორტის შექმნაზე.
ამიტომაც, ეს ხარჯი პირდაპირ არამიზნობრივია. ეს რომ იყოს მერია, რომელიმე ინფრასტრუქტურული სამსახური, შეიძლებოდა ხარჯის რაღაცნაირად გამართლება, მაგრამ ესენი სადმე სოფლებში მოსახლეობას თუ ხვდებიან, შემდეგ რას ცვლიან?!
იმ მაღალმთიან სოფლებშია ზუსტად საჭირო ტრაქტორი და შესაბამისი ტექნიკა, რომ გზები გაიწმინოს, თოვის დროს სოფლები არ ჩაიკეტოს. იმ სოფლებში საბავშვო ბაღები პრობლემაა, სკოლა პრობლემაა, ადამიანებს უუქმებენ სოციალურ შემწეობას… ამ დროს თითო ავტომანქანაში უნდა თურმე უნდა დაიხარჯოს დაახლოებით 92 ათასი ლარი.
ამ დროს იანვარში იგივე უმაღლესმა საბჭომ ამ წლის იანვარში კიდევ იყიდა ოთხი ახალი ძვირადღირებული ავტომანქანა 218 ათას ლარად.
ძვირადღირებულ ავტომანქანებს ყიდულობენ სხვა უწყებებიც, მაგალითად, კულტურის სამინისტრო… ეს არის მხოლოდ ძალაუფლების ატრიბუტი, სიმდიდრის და ფუფუნების გამოსხივება.
ტენდერში ასევე არის პუნქტი, სადაც არის საუბარი, რომ 2026 წელს გამოშვებული მანქანები უნდა შეისყიდონ. კონკრეტულ მომწოდებელზე ხომ არ არის ეს ყველაფერი გათვლილი?!
ამავდროულად, თუ არ ვცდები, 210 დღე არის ვადა მოწოდების. თუ ასეთი ოპერატიული და გადაუდებელი აუცილებლობა არსებობდა მაღალი გამავლობის მანქანის შეძენისა, რატომ არის მაშინ 210 დღე ვადა განსაზღვრული?
ეს ტენდერი უნდა გაუქმდეს და თანხები მიემართოს ადამიანების საჭიროებებს, მოსახლეობას, რომელიც ებრძვის უამრავ პრობლემას, სიღარიბეს, გაძვირებულ ცხოვრებას…,“ – გვითხრა აზა გაბუნიამ.
აგვისტოდან „საგანძურის მარათონი“ ახალ ეტაპზე გადადის. ახალი თვე ნიშნავს ახალ ციკლს, განახლებულ საპრიზო ფონდს და კიდევ უფრო მეტ შესაძლებლობას მათთვის, ვისაც მონეტების დაგროვება, ლიდერბორდზე დაწინაურება და ფულადი პრიზების მოპოვება სურს.
თუ ფიქრობ, რომ საუკეთესო მოთამაშეები უკვე ძალიან წინ არიან, შენთვის კარგი ამბავი გვაქვს – ახალი ციკლი სწორედ იმისთვის იწყება, რომ ყველას ახალი შანსი მიეცეს.
მონეტების დაგროვების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი გზა კი, შესაძლოა, იმაზე ახლოს იყოს, ვიდრე წარმოგიდგენია.
საქართველოში თიბისის მობაილბანკს მილიონობით მომხმარებელი ჰყავს. ეს ნიშნავს, რომ შენს მეგობრებს, ოჯახის წევრებსა თუ კოლეგებს, დიდი ალბათობით, მობაილბანკი უკვე აქვთ, თუმცა შესაძლოა „საგანძურის მარათონში“ ჯერ კიდევ არ იყვნენ ჩართულები.
თუ მათ თამაშში მოიწვევ, 350 მონეტას მიიღებ. ეს ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი გზაა მონეტების დასაგროვებლად, მისიების შესასრულებლად და ლიდერბორდზე უფრო მაღალი პოზიციის დასაკავებლად.
თუმცა, „საგანძურის მარათონში“ მხოლოდ პირადი შედეგი არ წყვეტს ყველაფერს.
თამაშის მთავარი საიდუმლო გუნდურობაშია. თითოეული მონეტა, რომელსაც აგროვებ, არა მხოლოდ შენს, არამედ შენი საგვარეულოს საერთო შედეგსაც ემატება. სწორედ ამიტომ, ძლიერი გუნდი ნიშნავს უფრო დიდ შანსს, რომ ფინალში გახვიდე და 50 000-ლარიანი საპრიზო ფონდისთვის იბრძოლო.
მონეტების დაგროვების კიდევ ერთი შესაძლებლობა შაბათ-კვირის ბონუს აქტივობებია. სახალისო და ინტელექტუალური ქვიზები დამატებითი მონეტების მიღების საშუალებას გაძლევს და ამავე დროს, კვირის ლიდერის ტიტულისა და 2 000-ლარიანი პრიზის მოპოვების შანსსაც ზრდის.
აქვე, არ დაგავიწყდეს მარტივი, თუმცა ოქროს წესი – შედი თამაშში ყოველდღე. ყოველდღიური აქტივობა უწყვეტი სერიისთვის დამატებით მონეტებს გაძლევს და მიზანთან კიდევ უფრო გაახლოებს.
აგვისტო ახალი თავგადასავლის დასაწყისია. ახლა საუკეთესო დროა მოიწვიო მეგობრები, შეასრულო მისიები და დაგროვილი მონეტებით არა მხოლოდ პირადი ლიდერბორდი, არამედ საკუთარი საგვარეულოც გამარჯვებამდე მიიყვანო.
გახსენი თიბისის მობაილბანკი და შეუერთდი „საგანძურის მარათონის“ ახალ ეტაპს – ყველაზე საინტერესო ბრძოლა ახლა იწყება.
31 ივლისის ღამეს დრონები თავს დაესხნენ რუსეთის ქალაქ ვოლგოგრადში მდებარე Wildberries-ის სადისტრიბუციო ცენტრსა და ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას.
ვოლგოგრადის ოლქის გუბერნატორი ანდრეი ბოჩაროვი აცხადებს, რომ დრონით თავდასხმის შედეგად ხანძარი გაჩნდა ვოლგოგრადის სამხრეთით მდებარე საწვავისა და ენერგეტიკის კომპლექსის სამრეწველო ობიექტში, ასევე, ძერჟინსკის რაიონის საწყობებში.
რუსული კომპანია Wildberries-ის პრესსამსახურმა დაადასტურა ლოჯისტიკურ ცენტრზე თავდასხმა, რამაც ხანძარი გამოიწვია.
ასევე გუშინ, 30 ივლისს, უკრაინული დრონები თავს დაესხნენ Wildberries-ის დახარისხების ცენტრს რუსეთში, პენზაში – თავდასხმის შედეგად მასშტაბური ხანძარი გაჩნდა.
ბოლო კვირებია უკრაინული დრონების ერთ-ერთი მთავარი სამიზნე სწორედ „ვაილდბერისის“ საწყობებია.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 31 ივლისის 21 საათიდან პირველი აგვისტოს 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, ზოგან ხანმოკლე წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 8-13 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
„იმ დღეს საავადმყოფოში მორიგე ვიყავი, როცა დაჭრილი მოიყვანეს, სიცოცხლისთვის შეუთავსებელი დაზიანებები ჰქონდა, სახის ძვლების მრავლობითი მოტეხილობა ჭრილობით, ძლიერი სისხლდენა,“ – უთხრა მოსამართლე ნინო სახელაშვილს ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ექიმმა, ლევან კონცელიძემ, რომელმაც 30 ივლისს სასამართლოს მოწმის სახით ჩვენება მისცა.
მკვლელობის მცდელობის ჩადენას განსაკუთრებული სისასტიკით პროკურატურა ტარიელ მ.-ს ედავება. საუბარია 2026 წლის 11 იანვარს, დაბა შუახევში მომხდარ შემთხვევაზე: დაზარალებულად მიჩნეული კაცი მობილური ტელეფონით, მესინჯერით ბათუმში მყოფ შვილს ესაუბრებოდა. ამ დროს მას, პროკურატურის ვერსიით, თავში ნაჯახი ჩაარტყეს.
„გვითხრა, რომ პირდაპირ მესინჯერით საუბრის დროს დაინახა, როგორ იყო მამა დალეწილი – ეს მის მიერ ნახსენები ტერმინია,“ – ეს მოსამართლეს ფსიქოლოგმა, თამარ ქამადაძემ უთხრა, მან შუახევში დაჭრილი კაცის შვილის [21 წლამდე პირი] ფსიქოლოგიური მდგომარეობის შესახებ მოამზადა ფსიქოლოგიური დასკვნა.
ფსიქოლოგის თქმით, დაზარალებულად მიჩნეულ გურამ დ.-ს, რომელმაც მამა „დალეწილი“ ნახა, არ დაუნახავს უშუალოდ დარტყმის მომენტი და ის, თუ ვინ ჩაარტყა მამას.
„ეს ტერმინი „დალეწილი“ შეფასდა, როგორც მატრამვირებელი გამოცდილება…,“ – განაგრძო ფსიქოლოგმა,“ – „ის არ განიცდიდა ფსიქოლოგიურ ტანჯვას, მან განიცადა ფსიქოლოგიური ტრავმა…
გვითხრა, რომ ტარიელ მ. [ბრალდებული] ჩემი ოჯახის ახლობელია და ვერ წარმოვიდგენდი, თუ ამას ჩაიდენდაო, მამა იმეორებდა, რომ თუ რამე დამემართება, იცოდე, ამ კაცის [ბრალდებულის] ბრალი იქნებაო.
გურამი [დაჭრილი კაცის შვილი] ამბობდა, რომ მამა გულისხმობდა ფინანსურ პრობლემას… მერე დავინახე, მამას სახე დალეწილი ჰქონდა, მამას ხელიდან ტელეფონი დაუვარდაო,“ – დაახლოებით ამ სიტყვებით აღნიშნა ფსიქოლოგმა ის, რაც დაჭრილი კაცის შვილისგან მოისმინა.
„გულწრფელი იყო, როცა ის ამას გიყვებოდათ?“ – ჩაეკითხა მოწმეს ბრალდებულის ადვოკატი, თეონა ნიკოლაიშვილი.
„ეს თანხვედრაში არ იყო ოქმში მონაყოლთან… რადგან არასრუწლოვანი იყო, თავი შევიკავე დამატებითი კითხვებისგან“, – ადვოკატს უპასუხა ფსიქოლოგმა.
საინტერესო აქ ეს დეტალია – როგორც პროკურომა ოლღა მერებაშვილმა სასამართლო სხდომაზე აღნიშნა, დაჭრილი კაცის შვილმა თავდაპირველად პოლიციაში გამოკითხვის დროს გამომძიებელს უთხრა, რომ მესინჯერის ვიდეოზარით საუბრის დროს მან დაინახა, როგორ ჩაარტყეს მამას თავში ნაჯახი.
ადვოკატები კი, მიუთითებენ იმასაც, რომ დაჭრილი კაცი სასამართლოში უკვე გამოცხადდა და განაცხადა: შვილს კი ვესაუბრებოდი მესინჯერით, მაგრამ ჩამეძინა, როცა თავში ჩამარტყეს და არ ვიცი, ვინ რა ჩამარტყაო.
პროკურატურის ვერსიით, ნაჯახის თავში ჩარტყმამდე ბრალდებულსა და დაზარალებულს შორის სიტყვიერი შელაპარაკება იყო. დღეს ამ დეტალებზე საუბარი დაცვის მხარეს არ სურს, რადგან „ბრალდებული დუმილის უფლებით სარგებლობს“.
„ბრალდებულს ჰქონდა სხეულზე დაზიანებები, ეს დადასტურებულია ექსპერტიზით. მას მრავლობითი დაზიანება აღენიშნებოდა ძირითადად სახის და თავის არეში, ყურის, თვალ-ბუდის არეში. ეს იყო მძიმე, ბლაგვი საგნით მიყენებული დატყმის შედეგი.
ისინი ნაცნობი იყვნენ ერთმანეთისთვის… დაზარალებული იყო არაფხიზელ მდგომარეობაში, ჩვენი ინფორმაციით, გაუგებარია, ის რას ითხოვდა,“ – გვითხრა ადვოკატმა მალხაზ ზოიძემ სასამართლო სხდომის დასრულების შემდეგ.
„5 საათი და რამდენიმე წუთი დასჭირდა ოპერაციას… ჩვენთან შუახევიდან გადმოიყვანეს,“ – როცა ეს ახსენა ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ექიმმა, ლევან კონცელიძემ, პროკურორმა დასძინა, პრაქტიკულად ექიმებმა გადაარჩინეს დაზარალებულიო.
„ეს იყო ბასრი საგნით მიყენებული ჭრილობა,“ – აღნიშნა ექიმმა თავში დაჭრილი კაცის შესახებ, რომელსაც ოპერაცია ჩაუტარა.
„შეიძლება ეს საგანი ყოფილიყო ნაჯახი?“ – იკითხა პროკურომა, თუმცა ეს შეკითხვა ადვოკატმა მალხაზ ზოიძემ გააპროტესტა: ვარაუდს ხომ არ უნდა ეყრდნობოდეს მოწმის ჩვენებაო. მოსამართლემ განრიდება დააკმაყოფილა. პროკურორმა სხვა ფორმულირებით დასვა იგივე შეკითხვა:
„მაშინ ჩამოგვითვალეთ, რომელი საგნებით შეიძლება ყოფილიყო ეს ჭრილობა მიყენებული?“ – მიუბრუნდა მოწმეს პროკურორი.
„ცული ალბათ, დაახლოებით… მე შემიძლია გითხრათ ჭრილობის მასშტაბი,“ – თქვა ექიმმა და სახის დაზიანების დეტალურად აღწერის შემდეგ დაამატა, კაცს მარჯვენა ხელის იდაყვზეც ჰქონდა კანი დაზიანებულიო.
„მინიმუმ რამდენჯერ შეიძლებოდა ყოფილიყო ბასრი საგნით ზემოქმედება დაზარალებულზე?“ – მოწმეს ჰკითხა ისევ პროკურმა ოლღა მერაბიშვილმა.
„ორი მინიმუმ, ერთი – გამორიცხულია,“ – მოკლედ თქვა მოწმემ.
დღესვე მოსამართლემ ამ საქმეზე ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ერთ-ერთი ავტორის ჩვენება მოისმინა, რომლის დასკვნითაც ბრალდებული ფსიქიკურად დაავადებული არ არის. მოწმის, აკაკი ტყემალაძის თქმით, მასთან საუბარში ტარიელ მ.-ს ბრალდება არ უარყვია.
„მაგრამ მან ეს დაუკავშირა თავდაცვით მდგომარეობას,“ – აღნიშნა ექსპერტმა.
შემდეგ სხდომაზე სასამართლოს ჩვენება დაჭრილის კაცის შვილმა უნდა მისცეს. ბრალდებულს კი ჯერ არ გადაუწყვეტია, მისცემს თუ არა ჩვენებას სასამართლოს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 31 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 446 150 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 340. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 231 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 25 056 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 47 045 ერთეული [+42]
MLRS – 1 976 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 525 ერთეული [+3]
თვითმფრინავი – 439 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 354 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 435 665 ერთეული [+1 525]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 2 081 ერთეული [+10]
გემი/ნავი – 34 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 128 034 ერთეული [+413]
სპეცტექნიკა – 4 483 ერთეული [+3]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 5 005 ერთეული [+55]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„შენობებში დარჩით და ფანჯრების გაღებისგან თავი შეიკავეთ“ – მოწოდება რუსეთის ქალაქ რიაზანში მცხოვრებთ, სადაც უკრაინული დრონები Wildberries-ის ცენტრს უტევენ:
„6 წელია მოსამართლის თანაშემწე ასე მპასუხობს: იქნება, მალე იქნება თქვენი პროცესიო, მაგრამ პროცესი არ ტარდება…
გვაწვალებენ. სხვა რა ჰქვია ამას? ალბათ იმედი აქვთ, რომ დავიღლებით, დავნებდებით და შევეშვებით. ვიღაცამ თვალი დაადგა ამ მიწას და ამიტომ გვჩაგრავენ,“ – უყვება „ბათუმელებს“ გონიოში მცხოვრები 62 წლის მალხაზ ბარამიძე. ეს მოსარჩელე არაა გამონაკლისი, ვინც წლებია ელის „ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლამდე გაცემული მთავარი დაპირების შესრულებას – იმას, რომ სამართალმა პური ჭამოს.
მალხაზ ბარამიძის სარჩელი ბათუმის მერიის წინააღმდეგ საქალაქო სასამართლომ წარმოებაში 2021 წელს მიიღო, თუმცა ამ საქმეზე მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძეს ჯერ ერთი სხდომაც არ ჩაუტარებია. სასამართლოებში ათეულობით ასეთი საქმეა – სარჩელი წლების წინ შევიდა, მაგრამ მოსამართლეს თაროდან საქმე ჯერ არ ჩამოუღია.
ეს საქმეები არაერთ მნიშვნელოვან პრობლემას ეხება: ქონებას, შრომით დავას, ბიზნესს, ადამიანები ვეღარ პოულობენ პრობლემიდან გამოსავალს, რჩებიან ყოველგვარი შემოსავლის გარეშე…
წლებია სასამართლო ხელისუფლება საქმეების განხილვის გაჭიანურების პრობლემას არ აგვარებს.
მოქალაქე: „რამდენჯერმე მივედი სასამართლოში, რა იქნა პროცესი ამდენი წელი?“
მოქალაქე მალხაზ ბარამიძე გონიოში ცხოვრობს. მას მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით აქვს დავა. მალხაზ ბარამიძეს 2021 წელს ბათუმის მერიის მუნიციპალური ქონების და სერვისების მართვის სამსახურმა სადავო მიწის ნაკვეთი ჯერ დაუმოწმა და დაუდასტურა, მალევე თავისივე მიღებული ბრძანება გააუქმა.
„უთხრეს, რომ ახლა აღმოვაჩინეთ, ეს მიწის ნაკვეთი სარეფორმო არ ყოფილა, ანუ არ შეიძლებოდა მისი საკუთრებაში გადაცემა, რადგან სანაპირო ზოლიაო, მაგრამ მიმდებარედ არაერთი მიწის ნაკვეთია… ეს ეხება 21 პირს. ყველა შემთხვევაში ანალოგიური მოიქცა მერია,“ – ამბობს ანა ბერძენიშვილი, რომელიც გონიოელებს ინტერესებს იცავს სასამართლოში.
მალხაზ ბარამიძე ზღვასთან ახლოს მდებარე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების დადასტურებას 1994 წელს გამოცემული შესაბამისი სამართლებრივი აქტის საფუძველზე ითხოვს. მოსარჩელის მოთხოვნაა სასამართლოში, მერიის დავალდებულება მალხაზ ბარამიძის მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით 2021 წელს გაუქმებული ბრძანებების აღდგენა.
ვინაიდან მიწის ნაკვეთები ზღვასთან ახლოსაა, მალხაზ ბარამიძე თვლის, რომ მიწას „თვალი დაადგეს“, ხოლო სახელმწიფო „ბიზნესმენის მხარს იჭერს.“ მალხაზ ბარამიძის თქმით, იგი რამდენჯერმე თავად მივიდა სასამართლოში და სცადა გარკვევა: რატომ არ ინიშნება სხდომა, როცა ამდენი წელი გავიდა?
„მოსამართლის თანაშემწეს დამაკავშირეს სასამართლოს პირველი სართულიდან, მოვა თქვენი დროც, დაინიშნებაო, თავაზიანად მიპასუხა. მას მერე ასე მპასუხობენ ერთსა და იმავეს. მერე თანაშემწემ თავისი ტელეფონის ნომერი მომცა და სასამართლოში აღარ მიწევს მისვლა, პირდაპირ ვურეკავ.
ალბათ იმედი აქვთ, რომ დავიღლებით და დავანებებ თავს. ეტყობა, ამ მიწას თვალი დაადგეს და ინტერესია. ამიტომაც, არ იმართება პროცესი,“ – გვითხრა მალხაზ ბარამიძემ.
„თქვენ ფიქრობთ, რომ სასამართლო დამოუკიდებელი არ არის“? – შეკითხვას მოქალაქე ისე პასუხობს, რომ მაინც ჩანს: როგორ ხედავს მოქალაქე პოლიტიკურ გავლენას სასამართლო ხელისუფლებაზე.
„არ ვიცი, ეს სასამართლოს დამოუკიდებლობის პრობლემაა, თუ რა არის, მაგრამ სახელმწიფო ბიზნესმენის მხარეს იჭერს, ჩვენსას – არა,“ – გვითხრა მალხაზ ბარამიძემ.
გონიოს სანაპირო ზოლი
მიწის ნაკვეთი, რაზეც მალხაზ ბარამიძე დავობს ზღვიდან დაახლოებით 70 მეტრშია და თავის დროზე იმისთვის მიუზომეს, რომ კანონით გათვალისწინებული „საკარმიდამო“ ნაკვეთი – 2500 კვადრატული შეევსოთ ოჯახისთვის:
„მამაჩემი მაშინ ცოცხალი იყო და აპროტესტებდა, მაგ მიწაზე სულ ჭაობია, მაინც არაფერი არ ხარობსო. ახლა ისეთი ფასი დაიდო მიწამ, რას ამბობთ?
მიწას ჩვენ ვიყენებთ ისევ, სიმინდს ვთესავ, მაგრამ სხვა არაფერი. ეს ნაკვეთი ჩემი სახლიდან დაახლოებით 2 კილომეტრის დაშორებითაა, მაგრამ გონიოს ციხიდან 700 მეტრის რადიუსში. იქ დიდი მშენებლობა არა, მაგრამ დროებით კოტეჯების მოწყობა შეიძლება, რამე ტურისტული, მაგრამ ამის საშუალებას არ მაძლევენ,“ – გვითხრა მალხაზ ბარამიძემ.
ბათუმის სასამართლოში თითო მოსამართლეს საშუალოდ 1813 სამოქალაქო საქმე აქვს განსახილველი
სასამართლოებში საქმეების გაჭიანურება წლებია სახელდება ქართული მართლმსაჯულების ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად. მოსამართლეების დეფიციტის შევსებას ხელისუფლება აშკარად არ ცდილობს.
რამდენია საქმეა დღეისთვის, მაგალითად, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში და თითოეულ მოსამართლეს რამდენი საქმე აწერია? – „ბათუმელებს“ ამ საკითხზე საჯარო ინფორმაცია ნაწილობრივ მიაწოდეს. ირკვევა, რომ 2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, 9069 სამოქალაქო საქმეა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს წარმოებაში. სამოქალაქო საქმეებს სულ 5 მოსამართლე განიხილავს. გამოდის, რომ საშუალოდ, თითოეულ მოსამართლეს 1813 საქმე აქვს განსახილველი.
სამოქალაქო საქმე მოსამართლემ 2 თვეში უნდა განიხილოს, თუმცა კანონი უშვებს საქმის სირთულიდან გამომდინარე, ვადის 5 თვემდე გახანგრძლივებას. ადვოკატებს ასე მოკლე დროში დასრულებული საქმე პრაქტიკულად არ ახსენდებათ.
გასათვალისწინებელია, რომ სამოქალაქო საქმეების განმხილველი მოსამართლეები მორიგეობის მიხედვით ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შემთხვევებსაც განიხილავენ.
რაც შეეხება უშუალოდ ადმინისტრაციულ დავებს, როგორიც, მაგალითად, მოქალაქე მალხაზ ბარამიძის საქმეა – ასეთ საქმეებს ბათუმში 3 მოსამართლე განიხილავს. „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებული საჯარო ინფორმაციის მიხედვით, 2912 ადმინისტრაციული საქმეა წარმოებაში – საშუალოდ თითოეულ მოსამართლეს 970 საქმე აქვს.
სისხლის სამართლის 2245 საქმეს კი, 5 მოსამართლე განიხილავს. გამოდის, რომ საშუალოდ თითოეული მოსამართლე სისხლის სამართლის კოლეგიიდან 449 საქმეს განიხილავს, ან უფრო მეტს – ამ ხუთი მოსამართლიდან ერთ-ერთი სასამართლოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი, ეკატერინე კულულაშვილია. იგი სხვა მოსამართლეებთან შედარებით, ბევრად ნაკლებ საქმეს განიხილავს.
სასამართლომ არ მოგვაწოდა დაზუსტებული მონაცემი: კონკრეტულ მოსამართლეს რამდენი საქმე აწერია.
2026 წელს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში 30 ივნისის მდგომარეობით დასრულდა:
398 ადმინისტრაციული საქმე [3 მოსამართლე]
2337 სამოქალაქო საქმე [5 მოსამართლე]
1026 სისხლის სამართლის საქმე [5 მოსამართლე]
ბათუმის საქალაქო სასამართლო
რას ამბობს სახალხო დამცველი მოსამართლეების დეფიციტზე?
სასამართლო საქმეების გაჭიანურების პრობლემა სახალხო დამცველი ბოლო, 2025 წლის საპარლამენტო ანგარიშშიც შეეხო. აი, რას წერს სახალხო დამცველი პრობლემაზე, რაზეც წლებია საუბრობს სხვადასხვა მხარე, იუსტიციის უმაღლესი საბჭო კი, მოსამართლეების არსებულ ვაკანსიებსაც კი არ ავსებს.
„სწრაფი და ეფექტიანი მართლმსაჯულებისთვის აუცილებელი გარემოებაა მოსამართლეთა შესაბამისი რაოდენობა. 2026 წლის 21 იანვრის მონაცემებით, საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემაში სულ 366 მოსამართლეა.
მიუხედავად იმისა, რომ 2025 წლის განმავლობაში სისტემას 8 ახალი მოსამართლე შეემატა, ამავე პერიოდში თანამდებობიდან 6 მოსამართლის განთავისუფლების გამო, მოსამართლეთა კორპუსის საერთო მატებამ მხოლოდ 2 ერთეული შეადგინა.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული ბიუროს 2024 წლის საყოველთაო აღწერის წინასწარი მონაცემების [3,914,000 მოსახლე] და არსებულ მოსამართლეთა რაოდენობის ურთიერთმიმართება აჩვენებს, რომ საქართველოში ყოველ 100,000 მოსახლეზე 9.35 მოსამართლე მოდის. ეს მაჩვენებელი მკვეთრად ჩამორჩება ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მედიანურ მაჩვენებელს, რომელიც 23.92-ს შეადგენს. ამ ფონზე, საგულისხმოა, რომ სასამართლო ხელისუფლებაში არსებული 74 ვაკანტური ადგილის მიუხედავად, 2025 წელს იუსტიციის უმაღლეს სკოლაში მსმენელთა მიღება და სწავლება არ განხორციელებულა, ასევე, 2025 წლის განმავლობაში, არც მოსამართლეობის მსურველთათვის ჩატარებულა საკვალიფიკაციო გამოცდა,“ – ვკითხულობთ სახალხო დამცველის ანგარიშში.
რატომ აწყობს ივანიშვილს მოსამართლეების დეფიციტი? – ინტერვიუ ადვოკატ ირაკლი ჩომახაშვილთან შეგილიათ ნახოთ აქ.
რას ამბობს მოქმედი მოსამართლერეალობაზე, როცა ზოგიერთ მოსამართლეს, მაგალითად, დღეში 12 საქმის განიხილავს?
ადვოკატები აღარ მალავენ, რომ განსაკუთრებით ბიზნესდავების განხილვა იმდენად გაჭიანურებულია, რომ მხარეს ურჩევნია მიმართოს ალტერნატიულ და „უკანონო მეთოდებს“. ეს ჩანს კიდეც თავად პროკურატურის მიერ გამოქვეყნებულ მასალებში: როდესაც „ქურდული სამყაროს“ ბრალდებით აკავებენ ათეულობით მოქალაქეს, ხშირად არის შემთხვევა, როცა ბიზნესმენი დავის გადაწყვეტას ცდილობს არა სასამართლოში, არამედ მიმართავს „ქურდულ სამყაროს.
ერთ-ერთმა ადვოკატმა, არჩილ ჩოფიკაშვილმა გაგვაცნო საქმე, სადაც რამდენიმე ბიზნესკომპანია დავობს კახეთში მიწის ნაკვეთის გასხვისებასთან დაკავშირებით. სიღნაღის რაიონულ სასამართლოში 2021 წელს დარეგისტრირებულ ამ სარჩელზე მოსამზადებელი ეტაპიც არ დასრულებულა. სასამართლოსთვის წლების განმავლობაში რამდენჯერმე მიუმართავს, როგორც მოსარჩელეს, ისე მოპასუხე მხარეს:
„საქმეზე ამ 5 წლის მანძილზე მოსამზადებელი ეტაპი არ არის დასრულებული. შპს-ები ვერ სარგებლობენ თავიანთი საკუთრებაში არსებულ და სადაო მიწის ნაკვეთებით, ვერ თესავენ მარცვლოვან კულტურას, ვერ იღებენ მოსავალს, ვერ ახდენენ მის რეალიზებას, რის გამოც გაკოტრების პირას არიან პრაქტიკულად 2022 წლიდან. საქმეზე არც ერთი სხდომა არ ჩატარებულა, თუმცა არაერთგზის ვითხოვდით წერილობით, თუ ზეპირი ფორმით,“ – წერდა მოსამართლეს მოსარჩელეების ადვოკატი.
„წლების განმავლობაში ჭიანურდება მოპასუხე გიორგი ხ.-ს მიმართ წარმოდგენილი სარჩელის განხილვა,“ – მიუწერია მოსამართლისთვის მოპასუხის ინტერესების დამცველ ადვოკატს, არჩილ ჩოფიკაშვილს.
ადვოკატი ანა ბერძენიშვილი: „სასამართლოს სცალია ზებრაზე დაჯარიმების საქმის განსახილველად…“
„როცა სასამართლო ამბობს, რომ არ აქვს დრო, არ ყოფნის რესურსი, ეს განსაკუთრებით პირველ ინსტანციას ეხება, რა ახსნა შეიძლება მოეძებნოს იმას, რომ სასამართლო ყოველთვის უსწრაფესად ნიშნავს საქმეებს, როცა ეს ეხება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევებს, როგორიც არის, მაგალითად, ზებრაზე გადასვლა,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ადვოკატი ანა ბერძენიშვილი.
„ზებრაზე გადასვლის საქმეზე“ ერთ-ერთი საქმეა პროევროპული წინააღმდეგობიდან საქართველოში – 2025 წლის 31 იანვარს, მას შემდეგ, რაც პოლიციელებმა „არასაკმარის რაოდენობაზე“ მითითებით აქციის მონაწილეებს უთხრეს, რომ ქუჩაში ავტომანქანის მოძრაობა უნდა აღდგენილიყო, დემონსტრანტებმა მოძრაობა ზებრა გადასასვლელზე დაიწყეს. ზებრა გადასასვლელზე გამოხატული პროტესტის გამო ბათუმში 29 ადამიანი დააჯარიმეს. ეს საქმეები განიხილა მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემაც, სადაც ადვოკატი ანა ბერძენიშვილი იყო. ადვოკატი ამბობს, რომ მაშინ ამ საქმის განხილვას მოსამართლემ 8 საათი დაუთმო.
ანა ბერძენიშვილი გვიყვება, რომ ეს ამბავი სხვა ადმინისტრაციულ საქმეზე, ერთ-ერთ სხდომაზე უთხრა მოსამართლე ჯუმბერ ბეჟანიძეს, რომელიც ამბობდა, სასამართლოს რესურსი არ ჰყოფნისო:
„მოსამართლემ თქვა: განვარისხეთ გურული ქალბატონი, თქვენი კრიტიკა სასამართლოს მიმართ არასწორიაო,“ – ამბობს ანა ბერძენიშვილი, ადვოკატი, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ ყოფილი იურისტი.
ანა ბერძენიშვილი
რატომ აწყობს სისტემას მოსამართლეების დეფიციტი და გაჭიანურებული საქმეები? – მრავალწლიანი გამოცდილების მქონე ადვოკატი გვიზიარებს თავის დაკვირვებას: ამ გზით სახელმწიფო მოქალაქეს აგრძნობინებს, რომ მის ხელშია და ჩუმად უნდა იყოსო.
„დააკვირდით იმ მოსარჩელეებს, რომელთა საქმეები წლებია არ განუხილავთ სასამართლოში, მათ არ სურთ საჯაროდ ისაუბრონ ამ პრობლემაზე. როცა ვეუბნები, რომ წერილობითი განცხადებით მივმართავ მოსამართლეს, დროულად ჩაინიშნოს სხდომა-მეთქი, მეუბნებიან, რომ ამით შესაძლოა მოსამართლე გაბრაზდეს.
არ დამავიწყდება ერთი შემთხვევა ბათუმის სამოქალაქო სასამართლოში: საქმე მოვიგეთ და კომპენსაციის დაკისრების თაობაზე 110 განცხადება დავწერე. პირადად ყოველდღე მიმქონდა კანცელარიაში განცხადება, რომ მოსამართლეს გადაწყვეტილება მიეღო. ბოლოს ვიღაც შეწუხდა: კანცელარიაში მეუბნებოდნენ, დილით ხომ მოიტანეთ განცხადებაო. ვპასუხობდი, რომ სასამართლოს რეაგირება არ აქვს. დილით, შუადღისას და საღამოს შემქონდა ერთი და იგივე შინაარსის განცხადება.
პრობლემას ქმნის ის, რომ სასამართლო სისტემა ჩაკეტილია. არ შეიძლება 2500 საქმე ეწეროს ერთ მოსამართლეს. მოსამართლესაც აქვს დასვენების უფლება, მოსამართლეც უნდა განიტვირთოს…
მართლმსაჯულების სისტემის მიმართ ნდობის ხარისხს განაპირობებს არა მხოლოდ სამართლიანი მართლმსაჯულება და მართლმსაჯულების შედეგად მიღებული გადაწყვეტილება, არამედ ის, თუ რამდენად სწრაფია მართლმსაჯულება. სასამართლო სხდომების არჩანიშვნა თუ ვერჩანიშვნა პირდაპირპროპორციულად აისახება სასამართლო სისტემის სანდოობაზე, მის ხარისხზე და, ზოგადად, ადამიანების სოციალურ-ეკონომიკურ ურთიერთობებზე – ადამიანების დამოკიდებულებაზე სახელმწიფოს მიმართ.
საზოგადოებას აქვს შეკითხვები: რად მინდა ისეთი სასამართლო, თუ შედეგს ვერ მოვესწარი, კომპენსაცია ვერ ავიღე, ალიმენტი ვერ გამოვიყენე? რაღა აზრი აქვს სასამართლოსთვის მიმართვას? მქონია შემთხვევა, როცა მხარე გარდაიცვალა. ხუთი შემთხვევა მქონდა ასეთი,“ – გვითხრა ანა ბერძენიშვილმა.
იურისტი მიიჩნევს, რომ საქმის გაჭიანურების გამო ოზურგეთის მოსამართლეს მოუწოდა: დატოვეთ მაშინ მოსამართლეობა, თუ 7 წელი საქმეზე ერთ სხდომასაც ვერ ატარებთო.
ოზურგეთის სასამართლოში დღეისთვის სისხლის, სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებსაც მხოლოდ ერთი მოსამართლე განიხილავს. ანა ბერძენიშვილი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ამ რთული სიტუაციის მიუხედავად, ოზურგეთის სასამართლოშიც ნახულობენ დროს, მაგალითად, ფეისბუქკომენტარის საქმეებისთვის.
ადვოკატი ხაზს უსვამს ასევე იმას, რომ ვერც მედიაციის ინსტიტუტი გაძლიერდა, რომელიც ოჯახურ, სამეზობლო, შრომით დავებს უნდა განიხილავდეს. აქაც მიზეზი სასამართლოში საქმის გაჭიანურებაა: მედიაციის გზით მიღწეულ შეთანხმებას სასამართლო ამტკიცებს. ანა ბერძენიშვილი ამბობს, რომ მედიაციაში წარმატებით დასრულებული ერთ-ერთი საქმე ბათუმში თითქმის ერთი წელია არ დაამტკიცა სასამართლომ.
„თუკი სასამართლო დავა მედიაციის გარეშე გაგრძელდება მაინც იმდენი ხანი, რამდენი ხანიც უნდა ყოფილიყო სასამართლო დავა, მაშინ რაღა აზრი აქვს მედიაციის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას?“ – კითხულობს ადვოკატი ანა ბერძენიშვილი.
მთავარი ფოტო: ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მოსამართლეები. ეს 5 მოსამართლე 9069 სამოქალაქო საქმეს განიხილავს.
ქობულეთის მერიამ, პირველ ოქტომბრამდე ვადით, ორი მიწის ნაკვეთი გაასხვისა თამარ მეფის სანაპიროზე, პლაჟთან ახლოს. ერთ ნაკვეთზე უკანონოდ აშენებული კაფეა, მეორეზე უკანონოდ დაწყებული და დაუსრულებელი მშენებლობა.
ერთ შემთხვევაში აუქციონი მოიგო იმან, ვინც უკანონოდ დაიწყო სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მშენებლობა 2023 წელს, მეორე შემთხვევაში კი იმან, ვისაც სანაპიროზე უკანონოდ აშენებული კაფე აქვს უკვე მეოთხე წელია.
კაფე თამარ მეფის #52- ის გასწვრივ 2026 წლის 22 ივლისს ქობულეთის მერიამ აუქციონზე გაიტანა ორი მცირე ზომის მიწის ნაკვეთი თამარ მეფის სანაპიროზე, პლაჟთან ახლოს. აუქციონის პირობა ორივე შემთხვევაში კაფეს მოწყობა იყო. ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან.
ერთ შემთხვევაში აუქციონზე გაიტანეს 210 კვ.მეტრი ფართობი თამარ მეფის სანაპიროზე, #52-ის მოპირდაპირედ – საწყისი ფასით 8400 ლარი. ქონება ერთი ბიჯით 8 820 ლარად გასხვისდა.
ამ მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მერიამ აუქციონით იგივე პირობით 7140 ლარად გაასხვისა ასევე 170 კვ.მეტრი ფართობი.
ორივე აუქციონი თავიდანვე დიდი ტყუილი და საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მცდელობა იყო რამდენიმე მიზეზით.
მაგალითად, არცერთ შემთხვევაში მერიას არ მიუთითებია, რომ გასასხვისებელ მიწის ნაკვეთებზე შენობებიც დგას, ერთი უკანონოდ არის აშენებული და აქ კაფე-ბარი 2022 წლიდან წარმატებით მუშაობს, განსაკუთრებით ზაფხულის სეზონზე არ უჩივის მომხმარებელს: ზოგჯერ შეიძლება აქ ადგილიც ვერ იპოვოთ ყავის დასალევად.
თამარ მეფის სანაპიროს ქუჩა #52
ამ უკანონო კაფესთან დაკავშირებით „ბათუმელები“ 2023 წელსაც წერდა, მაშინ მერიაში გვითხრეს, რომ უკანონო კაფე ქობულეთის სანაპიროზე ალბერტ ხინიკაძეს ეკუთვნოდა.
მიუხედავად იმისა, რომ თამარ მეფის #52 – ადგილი, სადაც კაფე ფუნქციონირებს, ქობულეთის მერიიდან 10 წუთის სავალზეა, მერიის ზედამხედველობის სამსახურმა უკანონო მშენებლობა ვერ აღკვეთა. გარდა ამისა, კაფესთვის რკინა- ბეტონის კონსტრუქცია პლაჟზე მოაწყვეს, რაც კანონით დაუშვებელია.
2023 წელს ქობულეთის მერიაში უკანონო შენობასთან დაკავშირებით, სადაც კაფე „პაპალო ქობულეთი“ ფუნქციონირებდა, განგვიმარტეს, რომ მერიის ზედამხედველობის სამსახურმა გამოსცა დადგენილება დემონტაჟის თაობაზე. თუმცა მშენებელმა ზედამხედველობის დადგენილება მერთან ადმინისტრაციული წესით გაასაჩივრა: „მერს ჯერ გადაწყვეტილება არ მიუღიაო.“
როგორც ჩანს, მაშინდელმა მერმა, ლევან ზოიძემ არ იჩქარა, შემდეგ კი მერიამ რამდენიმე დადგენილება გამოსცა და საერთოდ დაივიწყა ეს ამბავი.
შემდეგ მერის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მოადგილე, ირაკლი ცეცხლაძე. [ ახლა უკვე მოქმედი მერი] მაგრამ, არც მან იჩქარა, კაფე ზაფხულის სეზონზე აქტიურად მუშაობდა 2024 და 2025 წლებშიც.
2026 წლის ივლისში კი, ეს ადგილი მერიამ გამოიტანა აუქციონზე, სწორედ კაფეს მოწყობის მიზნით, მაშინ, როდესაც აქ კაფე უკვე ფუნქციონირებდა. იჯარის ხელშეკრულება აუქციონში გამარჯვებულს, ამ კაფეს მფლობელ ალბერტ ხინიკაძეს გაუფორმეს, მან აუქციონი ერთი ბიჯით კონკურენციის გარეშე მოიგო.
რაც შეეხება დაწყებულ და დაუსრულებენ მშენებლობას თამარ მეფის სანაპიროს 54-ის გასწვრივ, აქ ბეტონის შენობას აშენებენ, რაც პლაჟისთვის შეუსაბამოა. აუქციონის პირობების მიხედვით, მერია მსუბუქი კონსტრუქციის განთავსებას ითხოვს. თუმცა აქ გაცილებით მყარი ნაგებობის საძირკველია მომზადებული.
თამარ მეფის სანაპიროს ქუჩა #54-ის გასწვრივთამარ მეფის სანაპიროს ქუჩა #54-ის გასწვრივ, მის უკან მოჩანს ასევე უკანონოდ აშენებული კაფე #52-ის გასწვრივ
ამ უკანონო შენობის მშენებლობა ილია მეგრელიძეს ჰქონდა დაწყებული, ახლა კი ის იმავე ადგილის მოიჯარე გახდა, აუქციონი მანაც ერთი ბიჯით მოიგო.
ორივე შემთხვევაში ქობულეთის მერიიდან მოგვწერეს:
„აღნიშნულ მიწის ნაკვეთის, რომლის მესაკუთრეა ქობულეთის მუნიციპალიტეტი, განკარგვის მიზნით გამოცხადდა ელექტრონული აუქციონი, კაფე-ბარის ფუნქციონირების მიზნით. აუქციონის შედეგების მიხედვით, გამარჯვებულად გამოცხადდა ალბერტ ხინიკაძე.“
მეორე შემთხვევაში კი გამარჯვებული ილია მეგრელიძეა.
კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი, აუქციონის პირობებში მერიას არსად დაუწერია მოიჯარემ მსუბუქი კონსტრუქციის ესკიზი შემათანხმოსო, სამაგიეროდ დაწერა:
„მოიჯარეს, საჭიროების შემთხვევაში, შეუძლია ხელშეკრულების მოქმედების ვადაში განახორციელოს სარგებლობის უფლებით გადაცემულ ქონებაზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოები, მათ შორის სამღებრო სამუშაოები, ქობულეთის მუნიციპალიტეტთან შეთანხმებით“.
„კონფლიქტი ირანს და აშშ-ს შორის ყველა მიმართულებით ფართოვდება,“ – ამბობს ირანისტი ვასილ ღლონტი, რომელიც არც იმას გამორიცხავს, კონფლიქტი შავ ზღვასაც შეეხოს.
„ირანს აქვს იმის იმედი, რომ ამერიკა ვერ გაბედავს სახმელეთო ოპერაციის დაწყება ირანში.
რეალურად ირანს რა ოდენობით აქვს გამდიდრებული ურანი და სად ინახავს, არავინ იცის. მთათა სისტემაშია ჩამალული – სიღრმეებში. მე ირანში ვსწავლობდი და ბევრჯერ მაქვს ნანახი ეს უცნაური მთათა სისტემა, უცნაური ბუნება. ამ ინფორმაციას ძნელად თუ გაიგებს ვინმე, თუ „გუშაგთა კორპუსში“ სერიოზული აგენტურა არ ჰყავთ ამერიკელებს,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ვასილ ღლონტი.
„ბათუმელებმა“ ვასილ ღლონტთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი ირანისტია, აღმოსავლეთმცოდნე, საერთაშორისო უსაფრთხოების ექსპერტი.
ბატონო ვასილ, აშშ-ს ცენტრალური სარდლობის თქმით, მათი ახალი სამიზნე წუხელ გახდა „გუშაგთა კორპუსის“ ათობით ობიექტი. მანამდე ირანი თავს დაესხა იორდანიაში ამერიკულ ბაზას, ასევე სამ ტანკერს ჰორმუზის სრუტეში. კიდევ უფრო ფართოვდება კონფლიქტი ირანს და აშშ-ს შორის?
ეს კონფლიქტი არ არის ხანმოკლე და დიდ ხანს გაგრძელდება. როგორც ცნობილია, 24 ივლისს ტრამპმა შეაჩერა დაბომბვები და ამით ირანელებს მისცა შანსი, რაღაც კომპრომისზე წასულიყვნენ. ამით აშშ-მ დააფიქსირა კეთილი ნება, რომ არ სურს ომის გაგრძელება, თუმცა საპასუხოდ ირანმა იორდანიაში დაბომბა ამერიკული ბაზები, რაც იშვიათი შემთხვევაა: მანამდე ირანელები უფრო საპასუხო დარტყმების მიყენების პროცესში იყვნენ. ახლა უკვე შეტევაზე გადადიან.
სხვათა შორის, წინა კვირას ირანელი სამხედროების ზედა ფენამ განაცხადა: თუ ამერიკა არ მოვა ჭკუაზე და ცოტა რეალურ პოლიტიკას ჩვენთან მიმართებით არ გაატარებს, აქედან დავიწყებთ მაგათ დაბომბვებსო. როგორც ჩანს, მათ მართლა გადაწყვიტეს ასეთი პოლიტიკის გატარება, რომ ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში არსებული ამერიკული ბაზები უკვე საპასუხოდ კი არა, თავისივე ინიციატივით დაებომბათ.
ირანს იოლად შეუძლია თავისი სარაკეტო დეფიციტის აღმოფხვრა – იქვე არიან, თავიანთ ქვეყანაში, ამერიკელები კი, იძულებულები არიან, რაკეტები სხვა ბაზებიდან გადაიტანონ. ამაზე დრო მიდის, ხარჯები მეტია.
როდესაც ტრამპის ადმინისტრაციამ, ამერიკელმა სამხედროებმა დაინახეს, რომ ირანმა ასეთი რთული აქცია განახორციელა, უკვე დაიწყეს საპირისპიროდ ირანის დაბომბვა.
რა მასშტაბს იძენს ეს კონფლიქტი? ეგვიპტის მთავრობა აცხადებს, რომ მის ორ ტანკერს დაარტყეს ხმელთაშუა ზღვაში სავარაუდოდ ირანული დრონებით. ისევ არსებობს საფრთხე, რომ ჰორმუზის სრუტის გარდა წითელ ზღვაზეც მოიპოვოს კონტროლი ირანმა?
„ანსარულაჰი“ და „ჰუსიტები“ როცა გააქტიურდნენ, ვამბობდი, რომ არსებობს გეგმა – წითელი ზღვის მიმართულებითაც გადაკეტოს ირანმა ტერიტორიები. ეს არის შანტაჟი და რეკეტი ირანის მხრიდან. ირანი ისევ შანტაჟის პოლიტიკას ატარებს და წითელი ზღვაც ამოიღო სამიზნეში.
ახლა ირანი, ფაქტობრივად, ორ უმნიშვნელოვანეს მსოფლიოს სატრანსპორტო მაგისტრალს ატერორებს. პირველი ეს არის ჰორმუზის გასასვლელი, რითაც ძალიან დიდ პრობლემებს უქმნის ენერგომატარებლების ტრანსპორტირებას და მეორე ეს არის ბაბელმანდების გასასვლელი, ანუ სუეცის არხის მიმართულება. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი და სერიოზული გამოწვევაა მსოფლიო გლობალური ბიზნესისათვის.
ვასილ ღლონტი
ჰორმუზის გასასვლელი გახდა ბერმუდის სამკუთხედი – ირანელებმა ნებისმიერი გემი შეიძლება ჩაძირონ. მერე მიდი და ელაპარაკე: ვინ ჩაძირა, როგორ ჩაძირა. ირანს წითელი ზღვის მიმართულებითაც იმავეს გაკეთება უნდა. ამისთვის „ანსარულაჰი“ კარგად ჰყავს შეიარაღებული.
„ჰუსიტებმა“ ერთი პერიოდი შეუტიეს საუდის არაბეთის ნავთობპუნქტებს და ამ დღეებში გაჟღერდა, რომ საუდის არაბეთმა ამერიკელებთან ერთად საპასუხო დარტყმა მიაყენა „ჰუსიტებს“. საუდის არაბეთის მიმართულებითაც გაფართოვდა ეს ომი.
დღეს ასევე გაჟღერდა, რომ ქუვეითის ტერიტორიაზე მოქმედი ჩინური კომპანიის ფილიალი დაბომბა ირანმა. არ ვიცი, შემთხვევით მოხდა ეს თუ მიზანმიმართულად, მაგრამ ჩინეთის საკითხიც ამოტივტივდა.
თავისუფლად შეიძლება ეგვიპტეც ამ პროცესში ჩაერთოს: ჯერ ერთი, ეგვიპტეს ამერიკასთან ძალიან კარგი ურთიერთობები აკავშირებს და თუ დადასტურდა 100%-ით, რომ ეს ირანული დრონები იყო და ირანმა დაბომბა, რა თქმა უნდა, ეს მკვეთრად გააუარესებს ეგვიპტე-ირანის ურთიერთობებს – სავარაუდოდ ეგვიპტეც შეუერთდება საუდის არაბეთს ირანის წინააღმდეგ.
ევროპის ქვეყნების ამ ომში აქტიურად ჩართვის მოლოდინიც არსებობს, როცა უსაფრთხოების გარდა, საუბარია გლობალური სავაჭრო გზების ბლოკირებაზე?
ევროპა რატომღაც ამ კონფლიქტში აქტიური ჩაბმისგან თავს იკავებს. ფაქტია, რომ ამერიკა იბრძვის ძირითადად და ისრაელი. გერმანიამ ორი სამხედრო გემი გააგზავნა, მაგრამ დაძაბულობის გამო უკან გაიყვანა. ტრამპმა აშკარად გამოხატა უკმაყოფილება ევროკავშირის ქვეყნების მიმართ, რომლებმაც ახლო აღმისავლეთში მიმდინარე პროცესებში დახმარება არ გაუწიეს.
მე არ გამოვრიცხავ, რომ ტრამპის მოწოდებით და ზეწოლით ევროკავშირის ქვეყნები გააქტიურდნენ, თუ ირანის შანტაჟმა იმოქმედა ევროკავშირის ქვეყნებზე. ირანისთვის ძალიან რთული იქნება, ამჯერად ევროპაც გადაიკიდოს. ირანი ისეთი გამწარებულია ბოლო დროს, ხშირად არალოგიკურ ნაბიჯებს დგამს.
ირანის ამოცანა რა არის ამ ეტაპზე და რის მიღწევას ცდილობს აშშ საჰაერო თავდასხმის გააქტიურებით? ბირთვული პროგრამის რეალურად დახურვა ამ გზით შეიძლება იყოს მიღწევადი?
ირანის ხელისუფლებას, პირველ რიგში, უნდა ქვეყნის შიგნით შეინარჩუნოს ძალაუფლება, რომელიც სერიოზულადაა შერყეული. იმდენი მასშტაბური გამოსვლა იყო, ლამის სამოქალაქო ომამდე მივიდა საქმე. მხოლოდ მკაცრი რეპრესიების შედეგად ჩააქრეს ეს მუხტი.
ბოლო ხანებში ბევრი ოპოზიციონერი ჩამოახრჩვეს, აქციების მონაწილეები სიკვდილით დასაჯეს, ბევრი ციხეში ჰყავთ და ისე ხოცავენ… როგორც მე მაქვს ინფორმაცია და როგორც ირანული წყაროები წერენ, ოპოზიციის წინააღმდეგ ძალიან მკაცრი, რეპრესიული აპარატი ამუშავდა.
საერთოდ, ყველა რეჟიმის პირველი მიზანია ძალაუფლების შენარჩუნება, აქედან გამომდინარე, ირანის პირველი მიზანიც ეგ არის. ქვეყნის გარეთ კი ირანის დღევანდელი რეჟიმი ცდილობს, რომ როგორღაც დრო გააჭიანუროს და ამ ომში არ დამარცხდეს. აქ გამარჯვებაზე ლაპარაკიც არ არის, მაგრამ ირანს უნდა როგორღაც თავისი შეიარაღებული ძალები, რეპრესიული აპარატი და თავი გადაირჩინოს.
ირანელები ყველაფერს შეჰპირდნენ ამერიკელებს, მაგრამ საქმე საქმეზე რომ მიდგება, ნაკლებად მგონია, რომ ირანი რეალურ დათმობებზე წავიდეს.
მაგრამ შესაძლოა მიიღოს ირანმა უფრო ძლიერი დარტყმა აშშ-გან, ეს აწყობთ?
ირანს აქვს იმედი, რომ ამერიკა ვერ გაბედავს სახმელეთო ოპერაციის დაწყება ირანში. ირანში ფიქრობენ: ამერიკამ რომ სახმელეთო ოპერაცია დაიწყოს, ისე გაიჭედება, როგორც ვიეტნამში. მართლაც გასათვალისწინებელია, რომ ირანი დიდი ქვეყანაა ძალიან დიდი სამხედრო პოტენციალით. ფაქტია, რომ ეს არ იქნება ამერიკის შესვლა ერაყში, რომელიც პატარა ქვეყანაა.
თუ ირანმა ბირთვული პროგრამა გააგრძელა და ატომური იარაღი შექმნა, რა თქმა უნდა, ეს ირანის რეგიონულ წონას ძალიან გაზრდის.
ბოლო დღეებში ამერიკულ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სპეცოპერაციისთვის ემზადება ამერიკა. მზად გვყავს „ზღვის ლომები“ – სპეციალური დანიშნულების რაზმი, რეინჯერები და სერიოზული სამხედრო სპეცნაწილები, რომლებიც ირანში ჩაატარებენ სპეცოპერაციას და გამდიდრებული ურანის მარაგს ირანიდან გამოიტანენო. მე მაქვს სპეცსამსახურში მუშაობის გამოცდილება, მაგრამ არ ვარ სამხედრო. რა ინფორმაციაც მაქვს, ვიცი, რომ ეს იქნება ტექნიკურად ძალიან რთულად განსახორციელებელი.
რეალურად ირანს რა ოდენობით აქვს გამდიდრებული ურანი და სად ინახავს, არავინ იცის. მთათა სისტემაშია ჩამალული – სიღრმეებში. მე ირანში ვსწავლობდი და ბევრჯერ მაქვს ნანახი ეს უცნაური მთათა სისტემა, უცნაური ბუნება. ამ ინფორმაციას ძნელად თუ გაიგებს ვინმე, თუ „გუშაგთა კორპუსში“ სერიოზული აგენტურა არ ჰყავთ ამერიკელებს.
ეს თუ შეძლეს ამერიკელებმა, ამას მოჰყვება რეჟიმის ცვლილება ირანში?
ვერ ვიტყოდი მაგას. დავუშვათ, გააკეთა ამერიკამ ასეთი სპეცოპერაცია და ურანი გაიტანა, ეს ურთულესი საქმეა. ტრამპი ამბობს, პრობლემა არ მაქვს აიათოლებთან და „გუშაგთა კორპუსთან“, მთავარია, ბირთვული პროგრამა არ იყოს და სარაკეტო წარმოება შეჩერდესო. თუ ტრამპმა შეძლო ურანის გატანა, იტყვის, რომ ირანი, ფაქტობრივად, კასტრირებულია, განადგურებული.
ჰორმუზის გასასვლელში რომ იბომბება ირანული სამხედრო ბაზები და სამხედრო ნაწილები, გამოვიდა ამერიკის სამხედრო ხელმძღვანელობა და ასეთი განცხადება გააკეთა, რომ ამან ეფექტურობა დაკარგა. ახალი რამ უნდა მოვიფიქროთ, ან ორკვირიანი განუწყვეტელი შეტევა უნდა გვქონდეს, რომ ერთიანად გავუნადგუროთ ყველაფერიო.
ამიტომაც, ამ ეტაპზე მე, მაგალითად, საომარი მოქმედებების საბოლოო შეჩერებას არ ველი. ვფიქრობ, ეს ომი გაგრძელდება. შესაძლოა, რამდენიმე დღე შესვენება იყოს, მაგრამ ვიდრე ამ ორი, დაპირისპირებული მხარის პოზიციები არ დაახლოვდება და „შეხების წერტილები“ არ გამოჩნდება, ეს კონფლიქტი გაგრძელდება.
საუდის არაბეთმა ამ დღეებში ამერიკელებთან ერთად დაბომბა ერაყში პროირანული დაჯგუფებების პოზიციები და ბაზები, რაც იშვიათია, რადგან არ ერეოდა აქამდე საუდის არაბეთი.
ამითაც ჩანს, რომ კონფლიქტი ყველა მიმართულებით ფართოვდება.
ამ რეალობაში რამდენად გაგრძელდება აშშ-ს ძლიერი მხარდაჭერა უკრაინის მიმართ?
როგორც იცით, უკრაინის სამხედრო საჰაერო ძალებმა დაბომბეს ირანის ხომალდი, რომელსაც გადაჰქონდა დაუდგენელი წარმოშობის, ანუ დაუდგენელი ტვირთი ირან-რუსეთს შორის. ამ დროს დაიღუპა ერთი ირანელი მეზღვაური. ამ ფაქტმა გამოიწვია ირანში დიდი ვნებათაღელვა: უკრაინამ ასეთი ნაბიჯი გადადგაო და ამ დროს იმას არ უყურებენ, პირველი თვითონ რომ ჩაება ირანი რუსეთის მხარეს თავის დროზე.
ირანის პარლამენტის ყოფილმა წევრმა, აქტიურმა პოლიტიკოსმა, ნეზამედდინ მუსავიმ განაცხადა, შავ ზღვაზე გავცემთ პასუხს უკრაინასო. თუ გავითვალისწინებთ, რომ ირანის პარლამენტი „გუშაგთა კორპუსის“ გავლენის ქვეშ იმყოფება: სპიკერიც გენერალია. ბოლო წლებია სპიკერები, მოადგილეები, კომიტეტების თავმჯდომარეები ან არიან „გუშაგთა კორპუსის“ გენერლები და პოლკოვნიკები, ან მაგათთან დაკავშირებული პირები. აი, შეიძლება ადამიანი არ იყოს „გუშაგთა კორპუსის“ წევრი ოფიციალურად, მაგრამ სინამდვილეში იყოს მაგათი კაცი.
ეგ ნიშნავს იმას, რომ „გუშაგთა კორპუსში“ მომწიფდა აზრი უკრაინაზე.
აშშ-მ როცა ეს სამხედრო მოქმედებები დაიწყო ირანში, თქვენ პირველ ინტერვიუში ვამბობდი, რომ ეს ორი ომი – აშშ-ირანის და რუსეთ-უკრაინის – დაკავშირებულია ერთმანეთთან: ფაქტობრივად, ერთი და იგივე ომის ორი შტოა. არავინ არ ამბობს, მაგრამ ეს ახალი მსოფლიო ომია.
შავი ზღვის თემაც თუ გააქტიურდა, რა თქმა უნდა, ეს საქართველოს არც პოლიტიკურად წაადგება, არც ეკონომიკურად და არც უსაფრთხოების კუთხით.
ამერიკა, რა თქმა უნდა, არის მსოფლიოს ნომერ პირველი ძალა. ნომერ პირველი ეკონომიკა, ნომერ პირველი სამხედრო პოტენციალი და ასე შემდეგ, მაგრამ არის მომენტები, როცა პროცესები ისე ვითარდება, რომ ბოლომდე ამერიკასაც კი უჭირს კონკრეტული პრობლემების მოგვარება. მით უმეტეს, ამერიკის მოსახლეობა გამოხატავს უკმაყოფილებას იგივე საწვავის გაძვირების გამო.
ასე რომ, ტრამპიც გაჭედილია. არ ვიცი, აშშ რა გადაწყვეტილებას მიიღებს. ძალიან რთულია ეს განსაზღვრო.
