Batumelebi

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორი, ნათია კაპანაძე ამბობს, რომ უკვე გაეცნო აჭარის მრჩეველთა საბჭოს ორი წევრის განცხადებას, რომლის თანახმადაც საბჭოს წევრები: გიგა ჩხარტიშვილი და ირაკლი დარცმელიძე მისთვის უნდობლობის გამოცხადებას ითხოვენ.

ნათია კაპანაძის თქმით, როდესაც საკითხი უკავშირდება დამოუკიდებელ მედიას, განხილვა ნებისმიერ შემთხვევაში ხდება პოლიტიკის ჭრილში:

„როცა ვსაუბრობთ საზოგადოებრივი მაუწყებლობის სტანდარტზე, შედეგზე, რომელიც დღეისათვის აქვს მაუწყებელს და საფრთხეზე, რაც შეიძლება დადგეს არასწორი პროცესების მეშვეობით, ცხადია ეს საკითხები უკავშირდება პოლიტიკას. მე ვერ გეტყვით, რომელი პოლიტიკური ძალა, ან რომელი პოლიტიკური ფიგურა შეიძლება იყოს ამით დაინტერესებული, მაგრამ ცხადია, რომ ეს არ არის მხოლოდ ერთი კონკრეტული ორგანიზაციის შიდა საქმე, რადგან საქმე შეეხება საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეას და ობიექტურ მუშაობას,“  – განაცხადა ნათია კაპანაძემ „ბათუმელებთან“.

საბჭოს წევრების განცხადების დანართში საუბარია საკითხებზე, რაც, საბჭოს წევრების აზრით, უნდა გახდეს ნათია კაპანაძისთვის უნდობლობის გამოცხადების მიზეზი. მათ შორისაა: სატელევიზიო რეიტინგისა და მაყურებლის ნდობის კლება; პრიორიტეტების შეუსრულებლობა და მენეჯმენტის ზერელე დამოკიდებულება ამ საკითხის მიმართ; ევროპის მაუწყებლთან სასამართლო დავა; სასამართლო დავა სამსახურიდან გათავისუფლებულ თანამშრომლებთან; ორგანიზაციული და ადამიანური რესურსების მართვის კრიზისი; უტენდერო შესყიდვები; საბიუჯეტო სახსრების არამიზნობრივი ხარჯვა და ა.შ.

ნათია კაპანაძე ამბობს, რომ ყველა ამ საკითხთან დაკავშირებით მრჩეველთა საბჭოს წარუდგენს თავის არგუმენტებს.

„ვფიქრობ, პროგრამული მრავალფეროვნებისა და საზოგადოებრივ ინტერესებზე ორიენტირებულობის კუთხით საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიასა და რადიოს ნამდვილად არ აქვს ის ხარვეზები, რაზეც საუბრობენ. თუმცა ცხადია, რომ გადაცემების დამუშავების პროცესი, გადაცემების დამატების პროცესი, ეს არის მუდმივი ნაწილი ჩვენი მუშაობის და ამიტომ ვერ დავეთანხმები იმ მოსაზრებას, რომ საქმე გვქონდეს პროგრამული პრიორიტეტების შეუთავსებლობასთან, ანდა იმასთან, რომ ჩვენ აქცენტს არ ვაკეთებთ საზოგადოებრივ საჭიროებებზე.

ჩვენ ვმუშაობდით და ვმუშაობთ საზოგადოებრივი მაუწყებლის პრინციპების გათვალისწინებით, იმ ჩარჩოში, რაც ევალება და აქვს საზოგადოებრივ მაუწყებელს. პროცესები ან დამოკიდებულება მუშაობის მიმართ, რომელიც უკვე აღიარებულია, როგორც ობიექტური შედეგი პოლარიზებულ მედიაგარემოში, რა თქმა უნდა, გულისხმობს იმას, რომ მეტი სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ ნებისმიერ შეკითხვას, ნებისმიერ პროცესს, რომელიც უკავშირდება საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დამოუკიდებელ მუშაობას,“ – ამბობს ნათია კაპანაძე.

კითხვაზე, რამდენად შეესაბამება რეალობას ის, რომ ტელევიზიის მაყურებლების რაოდენობამ იკლო, ნათია კაპანაძე პასუხობს, რომ აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს სარედაქციო პოლიტიკის მიმართ ნდობის საკითხი განიხილება არა მხოლოდ ციფრებით, არამედ შეფასებებით:

„ესაა საერთაშორისო შეფასებები, შიდა შეფასებები და სანდოობა სწორედ აქედან გამომდინარე იზომება. რაც შეეხება ციფრებს, აჭარის მაუწყებელს ნამდვილად არა აქვს შინაარსთან დაკავშირებით კლება, იმიტომ, რომ გადაცემები დღეს არის ბევრად უფრო მრავალფეროვანი, ვიდრე გასულ პერიოდებში, უფრო ნაკლებ ვაკეთებთ აქცენტს მექანიკურ პროდუქციაზე, რადგანაც ჩვენ უნდა გავაშუქოთ ადგილობრივი და ეროვნული პრობლემები და საკითხები, რომლებიც აქვს ჩვენს საზოგადოებას. ამ ნაწილში არხის რეიტინგს კლება არ აქვს“.

ნათია კაპანაძეს ასევე ვკითხეთ ევროპის მაუწყებელთა კავშირთან სამართლებრივ დავაზე. საბჭოს წევრების განცხადების დანართში აღნიშნულია, რომ ეს არის ტელევიზიის იმიჯის შელახვა.

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დღეს არის თითქმის ყველა საერთაშორისო ორგანიზაციის პარტნიორი, ყველა საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციის პარტნიორი, მათ შორის ჩვენი მხარდამჭერია რამდენიმე საერთაშორისო მედიაორგანიზაცია. რაც შეეხება საკითხს, რომელსაც იშველიებენ განცხადებაში, ეს თემა უკავშირდება ერთ კონკრეტულ ჩართვას, რომლის თაობაზეც ყველა გაურკვევლობა, რაზეც მიუთითებს ბორდის წევრი, ამოწურულია და არანაირი საფუძველი არ არსებობს იმის თქმის, რომ ტელევიზიის იმიჯი შეილახა, რადგან არანაირი პრეტენზია ერთმანეთის მიმართ მხარეებს არ აქვთ,“ – აღნიშნა ნათია კაპანაძემ.

ტელევიზიის დირექტორს ვკითხეთ შრომითი კონტრაქტებისა და დაუსაბუთებელი ხარჯების შესახებაც, რაზეც, ასევე, საუბარია განცხადების დანართში. ნათია კაპანაძემ განაცხადა, რომ ყველა გადაწყვეტილება მიღებულია კანონის შესაბამისად და იმისათვის, რომ აჭარის ტელევიზიას „ჰქონოდა ის შედეგი, რაც აქვს: დამოუკიდიებელი, ობიექტური და შედეგზე ორიენტირებული“.

ნათია კაპანაძეს ტელევიზიის დირექტორის პოსტზე ვადის ამოწურვამდე 6 თვე დარჩა. რატომ გააქტიურდა მისი იმპიჩმენტის საკითხი ახლა?

„ხშირად ისმის კრიტიკა დამოუკიდებელი მედიის მიმართ და ეს არის ჩვენი ქვეყნის მოცემულობა.

…მე ვფიქრობ, რომ ჩვენ ძალიან დიდი სიფრთხილით მოვეკიდებით შედეგს, რომელიც დღეს აქვს აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელს, ეს შედეგი არის თავისუფლება, ეს შედეგი არის სარედაქციო პოლიტიკა, ძალიან მაღალი ინტერესი, რომელიც აქვს საზოგადოებას და ეს მაღალი ინტერესი მოდის სწორედ სურვილით, გვქონდეს გამართული საზოგადოებრივი მაუწყებელი ქვეყანაში,“ – აღნიშნა ნათია კაპანაძემ.

ბათუმის სამშობიარო სახლს ახალი დირექტორი ჰყავს – ნანა შერვაშიძე. მან ჯუმბერ უნგიაძე ჩაანაცვლა. კენჭისყრის პროცესი 10 აპრილს გაიმართა და ხმაურიანი გამოდგა – სამშობიარო სახლში პოლიციაც გამოიძახეს. ახალი დირექტორისთვის სამუშაო კაბინეტის დათმობას ქვემოიჯარე კომპანია არ აპირებს, რომელიც 2017 წლიდან სამშობიაროს მართავს. ახალი დირექტორი კი ამ კომპანიასთან ხელშეკრულების გაუქმებას აპირებს. არც ერთ მხარეს ამ დროისთვის არ აქვს კითხვაზე პასუხი: დარჩება თუ არა საბოლოოდ სამშობიარო სახლი რუსთაველის ქუჩაზე?

დირექტორის წილისყრის პროცესი რუსთაველის ქუჩაზე, სამშობიარო სახლის შენობაში შედგა. შპს „ჩარკვიანის სახელობის სამშობიარო სახლის“ მეწილეები საკონფერენციო ოთახში არ შეუშვეს, თუმცა მათ იქვე, სხვა ოთახში მოახერხეს შეხვედრა და ახალი დირექტორიც აირჩიეს.

„კარი მე მისთვის არ ამიჭედია. უბრალოდ, საკონფერენციო ოთახის კარი ჩავკეტე და ვუთხარი, რომ სამშობიარო სახლი არ არის საარჩევნო უბანი.  მახსოვს, ჯუმბერ უნგიაძე სარიტუალო დარბაზში აირჩიეს, ის რატომ უნდა აერჩიათ აქ?“ – კითხულობს ნუგზარ პაპავა, ის შპს „ბათუმის მრავალპროფილიანი სამშობიარო სახლის“ დირექტორის წარმომადგენელია. ეს კომპანია მართავს სამშობიარო სახლს 2017 წლიდან. ის შპს „ჩარკვიანის სახელობის ბათუმის სამშობიარო სახლის“ ქვემოიჯარეა.

„სამუშაო ოთახიც მექნება და საერთოდ გავაუქმებ მათთან ხელშეკრულებას. მე კი არა, ეკონომიკის სამინისტრო უუქმებს მაგათ ხელშეკრულებას, რადგან ვალდებულებები ვერ შეასრულეს და დავალიანება აქვთ, ინფორმაციასაც მალავენ…“ – ირწმუნება ექიმი ნანა შერვაშიძე. ის ჯერ კიდევ „ევექსის“ ამბულატორიულ კლინიკაში მუშაობს და სამშობიარო სახლში მისვლას მას შემდეგ აპირებს, როცა საჯარო რეესტრში პროცედურული საკითხები გაიწერება.

„პოლიციაც გამოვიძახე, მაგრამ არ გააკეთეს რეაგირება, ხმაური არ არის და ვერ ჩავერევითო… როგორ უნდა აუხსნა პოლიციას, რომ არ შეიძლება 130 ადამიანი შეიკრიბოს სამშობიარო სახლში და იქ სანიტარული ნორმები დაიცვა,“ – ამბობს ნუგზარ პაპავა.

„ამირჩიეს მე, რადგან სამშობიარო სახლიდან ბოლო დროს ბევრი ექიმი წავიდა. ამ ექიმებით მუშაობენ სხვა სამშობიაროები. ყველას უნდა უკან დაბრუნება. პრობლემა იყო ჯუმბერ უნგიაძის მენეჯმენტი… გასაგებიცაა, ის კონკურენტი კლინიკის ხელმძღვანელია,“ – ასე ხსნის ნანა შერვაშიძე მიზეზს, რის გამოც შეკრებილი მეწილეების უმრავლესობამ არჩევანი მასზე გააკეთა და ჯუმბერ უნგიაძე კანდიდატადაც აღარ დაუსახელებიათ.

სამშობიარო სახლში ახალი დირექტორის არჩევის საკითხი მას შემდეგ გააქტიურდა, რაც სამშობიაროში აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის, ჯაბა ფუტკარაძის შეტყობინება შევიდა დაჯარიმების შესახებ – სამშობიაროს დაახლოებით 6 მილიონი ლარით აჯარიმებდნენ იმის გამო, რომ მან სახელმწიფოსთან აღებული ვალდებულების დროულად შესრულება ვერ შეძლო.

შპს „ჩარკვიანის სახელობის ბათუმის სამშობიარო სახლმა“ ქვეიჯარის ხელშეკრულება შპს „მრავალპროფილიან სამშობიარო სახლთან“ 2017 წელს გააფორმა. ამ უკანასკნელს 1 მილიონ 200 ათასი ლარის ინვესტიცია უნდა ჩაედო სამშობიარო სახლში.

„დირექტორად მოიყვანეს ჯუმბერ უნგიაძე,“ – გვიყვება ნუგზარ პაპავა, – „რადგან კონკრეტული ვალდებულებები იყო შესასრულებელი, ქვეიჯარა გაფორმდა ჩვენთან. ჩვენ 600 ათასი ლარის ინვესტიცია უკვე განვახორციელეთ და დაგვრჩა 400 ათასი. უკვე მეოთხე თვეა ამოქმედდა სხვადასხვა მიმართულება, ასევე „ემერჯენსი“, რასაც საკმაოდ დიდი დრო დასჭირდა.“

რატომ აჯარიმებენ სამშობიარო სახლს? – ნუგზარ პაპავა განმარტავს, რომ „საქმე გაუგებრობასთან გვაქვს“, რადგან სამშობიაროს რემონტი, ძირითადად, ექიმების მიერ ჩამოყალიბებულ კომპანიას, ხელშეკრულების გაფორმებიდან 8 თვეში უნდა გაეკეთებინა [2016 წელს]. ეს ვადა დაირღვა, რადგან კომპანია, რომელიც სამშობიაროში ინვესტიციას ჩადებდა, ამ პერიოდში ვერ შეირჩა.

„ჩვენ 2017 წელს შემოვედით და გავაკეთეთ რემონტი… მაშინდელი მინისტრი, რამაზ ბოლქვაძე დაგვპირდა გადავადებას, რაც ფორმალური პროცედურა იყო. ამ დაპირებიდან სამ დღეში ის გაუშვეს თანამდებობიდან. ახლა თორნიკე რიჟვაძეს შევხვდი და ის დაგვპირდა გარკვევას. რეალურად ჩვენ არ დაგვირღვევია ვადები,“ – აღნიშნავს ნუგზარ პაპავა, „ბათუმის მრავალპროფილიანი სამშობიარო სახლის“ დირექტორის წარმომადგენელი.

ნუგზარ პაპავა ამბობს, რომ ახალი დირექტორი მის კომპანიასთან ხელშეკრულებას გააფორმებს. მისთვის გაუგებარია ის პრეტენზიები, რაც შპს „ჩარკვიანის სახელობის სამშობიარო სახლს“ და ამ ორგანიზაციის მიერ შერჩეულ ახალ დირექტორს, ნანა შერვაშიძეს აქვს.

„რეალურად ჩანს, რომ უნდა ვიღაცას დირექტორობა. სხვა შემთხვევაში გაუგებარია, რატომ უნდა თქვა უარი ისეთ ცნობილ ექიმზე, როგორიც ჯუმბერ უნგიაძეა?“ – კითხულობს ნუგზარ პაპავა.

ნუგზარ პაპავას თქმით, სამშობიარო სახლს ამ დროისთვის „ნულოვანი ბიუჯეტი“ აქვს, ანუ შემოსავლები ფარავს ხარჯს, მეწილეები მოგებას ვერ იღებენ.

რატომ ვერ გახდა ფინანსურად წარმატებული კლინიკა ბათუმის სამშობიარო სახლი?

ნანა შერვაშიძე: „მე ვფიქრობ, რომ აქ იყო კონკრეტული პირების ინტერესი, სახელმწიფო აქ არაფერ შუაშია… ეს „მრავალპროფილიანი სამშობიარო სახლი“ არის ძველი „სალვე“. ამ „სალვეს“ რა რეპუტაცია ჰქონდა და რა კლინიკა იყო, ყველამ ვიცით. ინტერესი იყო ალბათ ის, რომ ჩაძირულიყო სამშობიარო სახლი. დირექტორი ჯუმბერ უნგიაძე სახელმწიფოს აწვდიდა ინფორმაციას, რომ ხდება გადინება ექიმების, პაციენტების და ფაქტიურად სახელმწიფოს წინაშე აყენებდა სიტუაციას, რომ საერთოდ არ იყო საჭირო ეს კლინიკა.“

„ბრალდებებზე“ საპასუხოდ ჯუმბერ უნგიაძეს დავუკავშირდით, თუმცა მან ჩვენთან საუბრისთვის დრო ვერ გამონახა.

ნანა შერვაშიძე წლების წინ მუშაობდა „ბათუმის სამშობიარო სახლში“. მან ეს დაწესებულება 2016 წელს დატოვა. ნანა შერვაშიძის მტკიცებით, სამშობიაროს ფინანსური სირთულეები ცუდი მენეჯმენტის გამო შეექმნა.

ნუგზარ პაპავას თქმით კი, სამშობიარო სახლი რეალურად მრავალპროფილური მხოლოდ სამი თვის წინ გახდა და ამ პერიოდში 12 ურთულესი ოპერაცია ჩატარდა. ნუგზარ პაპავა და სამშობიაროში ამჟამად მომუშავე ექიმები ხაზს უსვამენ იმასაც, რომ სამშობიაროს რეიტინგი მნიშვნელოვნად დაზიანდა ისევ ექიმების მიერ გაკეთებული განცხადებებით.

„ადამიანი რომ აქ მუშაობს, გამოვა და იტყვის, ჭკვიანი ექიმი ვინცაა, იმან უკვე დატოვა ბათუმის სამშობიარო სახლიო, რა უნდა იფიქროს სხვამ?“ – გვითხრა სამშობიარო სახლის ექიმმა გელა გორგილაძემ.

„წინ გველის სასამართლო დავა,“ – ამას ახლა ორივე მხარე ამბობს. ნუგზარ პაპავა ამბობს, რომ სამშობიაროდან ის და მისი კომპანია არ გავა, თუკი დახარჯულ თანხას უკან არ ამოიღებს და ზიანს არ აუნაზღაურებენ. ნანა შერვაშიძეს კი მოლოდინი აქვს, რომ სასამართლო „სხვა ბევრ რამეს დაადგენს“, თუმცა ჯერ დავის საგანზე ჩამოყალიბებული არ არის.

_______________

მთავარ ფოტოზე: ნუგზარ პაპავა და ნანა შერვაშიძე

„ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია“ აჭარის ტელევიზიის დირექტორის შესაძლო იმპიჩმენტთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს, რომელსაც 13 არასამთავრობო ორგანიზაცია აწერს ხელს.

„არასამთავრობო ორგანიზაციები მკვეთრად უარყოფითად ვაფასებთ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ორი წევრის ინიციატივას, ტელევიზიის დირექტორის ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის შესახებ.

აჭარის ტელევიზია და რადიო ნათია კაპანაძის დირექტორობის პერიოდში არაერთი საერთაშორისო და ადგილობრივი ავტორიტეტული ორგანიზაციის მხრიდან შეფასდა, როგორც თავისუფალი, მიუკერძოებელი და მზარდი ინსტიტუტი, მკვეთრად პოლარიზებულ და პოლიტიზირებულ მედიაგარემოში.

დირექტორის იმპიჩმენტის საკითხის განხილვისას კარგად უნდა იყოს გათვითცნობიერებული ის ზიანი, რაც მიადგება ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებას და მედიის თავისუფლებას. იმედს გამოვთქვამთ, რომ მრჩეველთა საბჭოს სხვა წევრები გამოიჩენენ კეთილგონიერებას და დაიცავენ არხის სარედაქციო დამოუკიდებლობას.

არასამთავრობო ორგანიზაციები ყურადღებით ვაკვირდებით აჭარის ტელევიზიასა და რადიოში მიმდინარე პროცესებს და იმედს გამოვთქვამთ, რომ განხილვა იქნება საჯარო და საზოგადოებას მიეცემა საშუალება, ჩაერთოს ამ პროცესებში,“- ნათქვამია განცხადებაში, რომელსაც ხელს 13 არასამთავრობო ორგანიზაცია აწერს.

აღნიშნული ორგანიზაციების ჩამონათვალი ასეთია: საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია; მედიაკლუბი; საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია; ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი; ღია საზოგადოების ფონდი; ​რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსი; ლიბერალური აკადემია თბილისი; საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია; სატელევიზიო ქსელი; საქართველოს მცირე და საშუალო სატელეკომუნიკაციო ოპერატორთა ასოციაცია; საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა; საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო; სამართლიანი არჩევნები.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ტელევიზიის დირექტორის იმპიჩმენტის მოთხოვნით ორმა წევრმა: ირაკლი დარცმელიძემ [ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის კვოტით წარდგენილი წევრი] და გიგა ჩხარტიშვილმა [ქართული ოცნება] მიმართა. საბჭომ განცხადება ათი დღის ვადაში უნდა განიხილოს, გაიმართება ფარული კენჭისყრა, რომელშიც საბჭოს ხუთივე წევრი მონაწილეობს.  ხუთწევრიანი ბორდიდან უმრავლესობა, ანუ სამი წევრი თუკი მისცემს ხმას მოქმედი დირექტორის წინააღმდეგ, ნათია კაპანაძე თანამდებობას დატოვებს.

ნათია კაპანაძე აჭარის ტელევიზიის დირექტორად 2016 წლის ოქტომბერში აირჩიეს. მას ამ პოსტზე ვადის ამოწურვამდე 6 თვეზე მეტი დრო დარჩა. სამწლიანი ვადის განმავლობაში, ეს არის პირველი შემთხვევა, როცა ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის საკითხი დადგა დღის წესრიგში.

ამავე თემაზე: 

სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია და რადიო გამოეხმაურა ტელევიზიის დირექტორის, ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის ინიციატივას. მაუწყებლის განცხადებით, საქმე სიტყვის თავისუფლებას და საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დამოუკიდებლობას ეხება.

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიამ და რადიომ ბოლო წლების განმავლობაში დაადასტურა, რომ იგი აუდიტორიას აწვდის ობიექტურ და მიუკერძოებელ ინფორმაციას. ორგანიზაციამ შეძლო შეექმნა პოლიტიკური და კომერციული გავლენისაგან თავისუფალი მაუწყებლობა.

მიმდინარე პროცესები უპირისპირდება საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს სარედაქციო დამოუკიდებლობას. მთლიანად საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეას.

იმედს ვიტოვებთ, რომ მრჩეველთა საბჭო სიფრთხილით მოეკიდება ამ უმნიშვნელოვანეს საკითხს“ – აღნიშნულია განცხადებაში.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ტელევიზიის დირექტორის იმპიჩმენტის მოთხოვნით ორმა წევრმა: ირაკლი დარცმელიძემ [ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის კვოტით წარდგენილი წევრი] და გიგა ჩხარტიშვილმა [ქართული ოცნება] მიმართა. საბჭომ განცხადება ათი დღის ვადაში უნდა განიხილოს, გაიმართება ფარული კენჭისყრა, რომელშიც საბჭოს ხუთივე წევრი მონაწილეობს.  ხუთწევრიანი ბორდიდან უმრავლესობა, ანუ სამი წევრი თუკი მისცემს ხმას მოქმედი დირექტორის წინააღმდეგ, ნათია კაპანაძე თანამდებობას დატოვებს.

ნათია კაპანაძე აჭარის ტელევიზიის დირექტორად 2016 წლის ოქტომბერში აირჩიეს. მას ამ პოსტზე ვადის ამოწურვამდე 6 თვეზე მეტი დრო დარჩა. სამწლიანი ვადის განმავლობაში, ეს არის პირველი შემთხვევა, როცა ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის საკითხი დადგა დღის წესრიგში.

„აჭარის ტელევიზია“ ნათია კაპანაძის დირექტორობის პერიოდში, ტელევიზიის არსებობის განმავლობაში პირველად, არაერთ კვლევაში მოხვდა, როგორც დაბალანსებული მედიაორგანიზაცია. წელს ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის (OSCE/ODIHR) საბოლოო ანგარიშში აჭარის ტელევიზია მოხვდა, როგორც ერთადერთი ქართული ტელესადგური, რომელმაც მაყურებელს არჩევნებში მონაწილეთა ზოგადი შედარება შესთავაზა. 

„აჭარის ტელევიზია“ მოხვდა „Human Rights Watch“-ის მიერ 2018 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშშიც, რომელშიც დადებითად არის ასახული „აჭარის ტელევიზიის“ ეთერში რადიო „თავისუფლების“ იმ გადაცემების განთავსება, რომლებიც საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველმა არხმა დახურა.

აჭარის ტელევიზიის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები არიან ნატა იმედაიშვილი [თავმჯდომარე], ირაკლი დარცმელიძე, გიგა ჩხარტიშვილი, გიორგი ირემაძე და ბეჟან გობაძე. მათგან იმპიჩმენტს ორი წევრი ითხოვს.

ამავე თემაზე: 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ორმა წევრმა აჭარის ტელევიზიის დირექტორის, ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის საკითხი დააყენა – ინფორმაცია „ბათუმელებს“ საბჭოს თავმჯდომარემ, ნატა იმედიაშვილმა დაუდასტურა. ხუთწევრიანი ბორდიდან უმრავლესობა, ანუ სამი წევრი თუკი მისცემს ხმას მოქმედი დირექტორის წინააღმდეგ, ნათია კაპანაძე თანამდებობას დატოვებს.

საბჭოს ტელევიზიის დირექტორის იმპიჩმენტის მოთხოვნით ორმა წევრმა: ირაკლი დარცმელიძემ და გიგა ჩხარტიშვილმა მიმართა. „ბათუმელები“ მათთან დაკავშირებას შეეცადა, თუმცა ვერ შეძლო, ამიტომ საბჭოს თავმჯდომარეს, ნატა იმედაიშვილს ვთხოვეთ კომენტარი, თუ რა არგუმენტები აქვთ საბჭოს წევრებს.

„რასაც გავეცანი, წერილი ეხება პროგრამულ პრიორიტეტებს, ფონდების მიერ დაფინანსებულ გადაცემებს, რაც მრჩეველთა საბჭოს გვერდის ავლით მოხდა, რამდენიმე გადაცემაზეა საუბარი [მათ შორისაა გადაცემა „ათვლის კუთხე“ და „სათქმელი“]; ხელფასებთან დაკავშირებით, ბოლო დროს იყო ძალიან მნიშვლეოვანი თემა, ასევე ლაპარაკია ირაკლი ბარამიძის სასამართლო პროცესზე“, – გვითხრა ნატა იმედაიშვილმა.

მისივე თქმით, ხვალ საბჭო შეიკრიბება და წარმოდგენილ არგუმენტებზე იმსჯელებს.

ნატა იმედაიშვილის განმარტებით, საბჭომ განცხადება ათი დღის ვადაში უნდა განიხილოს.

„დღეს უკვე ვაცნობეთ ნათია კაპანაძეს ამის შესახებ, მან უნდა წარმოადგინოს თავისი არგუმენტები, განმარტებები, ამ საკითხებთან დაკავშირებით, რა თქმა უნდა, თუ აქვს სურვილი და ჩვენ უნდა ჩავნიშნოთ სხდომა“, – აღნიშნა ნატა იმედაიშვილმა.

მისივე თქმით, კენჭისყრა ფარულია და მასში საბჭოს ხუთივე წევრი მონაწილეობს, საბჭოს წევრებმა საკუთარი მოსაზრება ხმის მიცემით უნდა დააფიქსირონ. ხუთწევრიანი ბორდიდან უმრავლესობა, ანუ სამი წევრი თუკი მისცემს ხმას მოქმედი დირექტორის წინააღმდეგ, ნათია კაპანაძე თანამდებობას დატოვებს.

ნათია კაპანაძე აჭარის ტელევიზიის დირექტორად 2016 წლის ოქტომბერში აირჩიეს. მას ამ პოსტზე ვადის ამოწურვამდე 6 თვეზე მეტი დრო დარჩა. სამწლიანი ვადის განმავლობაში, ეს არის პირველი შემთხვევა, რაც ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტის საკითხი დადგა დღის წესრიგში.

„ეს არის ყველაზე რთული, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხია, ძალიან დიდი პასუხისმგებლობაა საბჭოს ნებისმიერი წევრის“, – ამბობს ნატა იმედაიშვილი. კითხვაზე, მიღებული აქვს თუ არა თავად მას გადაწყვეტილება აღნიშნულ საკითხზე, ნატა იმედაიშვილი პასუხობს: „არა, რა თქმა უნდა, არა.“

„ბათუმელებმა“ ნათია კაპანაძესთან დაკავშირება ვერ მოახერხა.

„აჭარის ტელევიზია“ ნათია კაპანაძის დირექტორობის პერიოდში, ტელევიზიის არსებობის განმავლობაში პირველად, არაერთ კვლევაში მოხვდა, როგორც დაბალანსებული მედიაორგანიზაცია. წელს ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის (OSCE/ODIHR) საბოლოო ანგარიშში აჭარის ტელევიზია მოხვდა, როგორც ერთადერთი ქართული ტელესადგური, რომელმაც მაყურებელს არჩევნებში მონაწილეთა ზოგადი შედარება შესთავაზა. 

„აჭარის ტელევიზია“ მოხვდა „Human Rights Watch“-ის მიერ 2018 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ ანგარიშშიც, რომელშიც დადებითად არის ასახული „აჭარის ტელევიზიის“ ეთერში რადიო „თავისუფლების“ იმ გადაცემების განთავსება, რომლებიც საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველმა არხმა დახურა.

აჭარის ტელევზიის სამეთავლყურეო საბჭოს წევრები არიან ნატა იმედაიშვილი [თავმჯდომარე], ირაკლი დარცმელიძე, გიგა ჩხარტიშვილი, გიორგი ირემაძე და ბეჟან გობაძე. მათგან იმპიჩმენტს ორი წევრი ითხოვს.

არდაგანის ტბა ისევ დაბინძურებულია. ტბის ზედაპირზე განსაკუთრებით მძიმე სიტუაციაა იუსტიციის სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე. ტბასთან მიახლოებისას კი ლპობის სუნი იგრძნობა. ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციაში განგვიმარტეს, რომ ტბის მოვლა და მისი დასუფთავება შპს „ბათუმის წყალს“ გადასცეს და შესაბამისი კითხვებიც ამ ორგანიზაციას უნდა დავუსვათ.

„ბათუმის წყალი“ თავის მხრივ განმარტავს, რომ ტბაზე რეგულარულად აწარმოებს ზედაპირულ  დასუფთავებით სამუშაოებს. გარდა ამისა, ეტაპობრივად ახორციელებს მექანიკურ წმენდას.

„რეგულარული სამუშაოები მოიცავს ზედაპირზე არსებული საყოფაცხოვრებო ნარჩენებისა და სხვა სახის მოტივტივე ნარჩენების ტბიდან ამოღებას. ასევე საჭიროებისას ხდება ზღვაში გამსვლელი არხის გახსნა. რაც შეეხება სუნს, ერთმნიშვნელოვნად ვერ ვიტყვით, რისგან არის გამოწვეული და ეს ალბათ გადასამოწმებელი იქნება ადგილზე. რაც შეეხება მექანიკურ წმენდას, ეს გულისხმობს პერიოდულად წყლის ამოტუმბვას იმისთვის, რომ შესაძლებელი იყოს დაბინძურებული შლამის ამოღება და გადატუმბვა. ეს უზრუნველყოფს მექანიკურად გაწმენდას. გაწმენდის პროცესი ამ დროისთვისაც მიმდინარეობს და წყლის დონე არის დაბალი. გაწმენდითი სამუშაოების დასრულების შემდეგ, სანიაღვრე და მიწისქვეშა წყლების მეშვეობით მოხდება წყლის დონის დაბალანსება“, – გვითხრა ელენე ნოღაიდელმა „ბათუმის წყლის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელმა.

ტბაზე არსებული მდგომარეობის გამო, მოქალაქეები სოციალურ ქსელში უკმაყოფილებას ხშირად გამოხატავენ და წერენ იმასაც, რომ ტბაზე არსებული ვითარება წლები არ იცვლება.

რა მდგომარეობაში დახვდება ტბა წელს დამსვენებელს ამ კითხვაზე პასუხი არ გვაქვს.

„ისე იქცევიან, როგორც 1937 წელს…“ „დავიწყებული გვქონდა, გაგვიცოცხლეს და ხელახლა გვიკლავენ“, „რატომ გვიმალავდნენ აქამდე?“ – ეს ფრაზები ისმოდა დღეს, 11 აპრილს, „ქართველ მუსლიმთა კავშირის“ ოფისში გამართულ შეხვედრაზე, სადაც სტალინური რეპრესიების დროს დახვრეტილი პირების შთამომავლები შეიკრიბნენ. „ჭოროხის პირას დახვრიტეს…“ – ყველა ისტორია ასე იწყებოდა.

„ხასან დიშლიოღლი ჩემი მამამთილი იყო…,“ – გვიყვება ეთერ ბერიძე, – „მუშა კაცი ყოფილა და გონიოში ცხოვრობდა. იქ მაღაზიაში მოუტანიათ კალოშები, მაგრამ ამას არ მოსწევია. ვინც უსაქმური იყო, იმან დაასწროო. ჩემს მამამთილს უთქვამს, რას ვნერვიულობ, გადავალ თურქეთში და იქ ვიყიდიო. ლაზი იყო ისე, ხოფაში დაბადებული.

მეორე დღეს გონიოს ციხესთან სამხედროებს გაუჩერებიათ, ხასან დიშლიოღლის ვეძებთო. წაუყვანიათ. მეტი არაფერი ვიცით. დედამთილმა გადმოცემით იცის, რომ ის ჭოროხის პირას დახვრიტეს და ბულდოზერით მიაყარეს მიწა. 1904 წელს იყო დაბადებული ჩემი მამამთილი და 33 წლის იყო, როცა დახვრიტეს.

ჩემი ქმარი ახლა მძიმედ ავადაა. ეს ამბავი გაიგო და მითხრა, იქნებ შენ წახვიდე იმ შეხვედრაზეო. გაგვიცოცხლეს ყველაფერი და ასე გვტოვებენ. ან საერთოდ, რატომ გამოაჩინეს, ან რატომ მალავდნენ ორი წელი. ისე იქცევიან, როგორც 1937 წელს,“ – გვითხრა ეთერ ბერიძემ.

„ჩემი ბაბუა, ოსმანი, ჩირუხში დაუკავებიათ, თან თურმე შვილიშვილი ახლდა, ჩემი ძმა. თურმე ბაბუა იძახდა, ბავშვი დაიკარგება ტყეში, მიხედეთო. ის მხოლოდ იმიტომ დასაჯეს, რომ ხოჯა იყო, სასულიერო პირი,“ – ყვება მერაბ აბესლამიძე. ის მამის მონათხრობს იხსენებს.

„მამა გვიყვებოდა, კი გავიგე, რომ ბაბაი დაიჭირეს, მაგრამ მის ალსა და კვალს ვეღარსად ვაგნებდიო… მერე მიუღია ინფორმაცია, რომ ბაბუას დახვრეტდნენ ჭოროხის პირას. მამაჩემი და მისი ძმა თურმე შორიდან უყურებდნენ შენობას, სადაც ადამიანები შეიყვანეს. არაფერი დაგვინახავს, მაგრამ ზუსტად ათჯერ ცალ-ცალკე გავიგონეთ გასროლის ხმა რაღაც შენობიდანო. მერე სატვირთო მანქანას გაუვლია და ესენი შიგნით შესულან… მიწა ამოვიდოდა და ჩავიდოდაო, ანუ ნახევრად ცოცხლები დამარხესო… მამაჩემს მიწის თხრა დაუწყია, მაგრამ ამ დროს ისევ მოუნათებია მანქანას… მამაჩემი და ბიძაჩემი გამოქცეულან და მდინარე ჭოროხში დამალულან. ისინი ძაღლებით გვეძებდნენ, მაგრამ ვერ გვიპოვეს, ჩვენ ღამით თითქმის გავიყინეთ ჭოროხში, მაგრამ გადავრჩითო. მერე მდინარეს ჩამოვუყევით ზღვამდე და სახლში დავბრუნდითო,“ – იხსენებს მერაბ აბესლამიძე.

„მე არაფერი დამრჩა მოსაგონარი. ბიძაჩემი, ომერ კახაძეც დახვრიტეს, მაგრამ 80 წელია აღარ არის, მისი შთამომავლები ახლა ტაშკენტში არიან… რატომ გააცოცხლეს, იქნებ ეს მითხრას ვინმემ? ან თუ გვიცოცხლებენ, ახლა კიდევ 2 ათას ლარს გვთხოვენ?“ – კითხულობს ნოდარ კახაძე. სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მონაცემებით, ერთი დნმ ანალიზი 1600 ლარი ჯდება.

შეკრებილებმა კითხვები დავით ჯიშკარიანსაც დაუსვეს, საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის მკვლევარს. მან შეკითხვებს „სკაიპის“ საშუალებით უპასუხა.

„ეს ნეშტები საფლავის ნაცვლად უნდა გადაიტანონ სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში… რაც დარჩა იმ ადგილას არქეოლოგიური ვანდალიზმისგან, უნდა მივუშვათ პროფესიონალი არქეოლოგები. რაც შეეხება ხარჯებს, შსს-მ უნდა დაიწყოს გამოძიება და გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული დნმ-ის კვლევებში მოსახლეობას არაფრის გადახდა აღარ მოუწევს,“ – აღნიშნა დავით ჯიშკარიანმა.

ისტორიკოსი ასევე მიჩნევს, რომ ადგილზე, სადაც, სავარაუდოდ, სტალინური რეპრესიების მსხვერპლთა ნეშტები აღმოაჩინეს, ფართომასშტაბიანი არქეოლოგიური კვლევა უნდა ჩატარდეს.

ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიამ 5 აპრილს გამოაქვეყნა 2017 წელს აღმოჩენილი სამარხიდან ამოღებული ნეშტების ფოტოები. ეპარქიის განცხადებით, ეს არის სტალინური რეპრესიების მსხვერპლთა საერთო სამარხი. ეპარქიის განცხადებამ, რომ ნეშტების დაკრძალვას აპირებს 21 აპრილს, აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. მოქალაქეები ითხოვენ, ნეშტები სათანადო შესწავლის გარეშე არ დაკრძალონ. ეპარქიამ ვერ დაასახელა ექსპერტები, რომლებიც ჩართული იყვნენ ნეშტების შესწავლაში.

10 აპრილს საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიამ სახელმწიფოს მიმართა, მოთხოვნით – მიეცეთ საშუალება ექსპერტებს, შეისწავლონ ნეშტები. 11 აპრილს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, თორნიკე რიჟვაძემ განაცხადა, რომ შეიქმნება სამთავრობო კომისია, რომელიც სამარხს შეისწავლის და შესაძლოა, ნეშტების დაკრძალვის თარიღი შეიცვალოს. 

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ცნობით, 2-11 აპრილს სარფისა და წითელი ხიდის საბაჟოებზე არადეკლარირებული სიგარეტის კანონდარღვევით შემოტანის მცდელობის ფაქტები აღიკვეთა.

„საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მებაჟე ოფიცრებმა, ეჭვის საფუძველზე, საქართველოსა და აზერბაიჯანის მოქალაქეების ფიზიკური და კუთვნილი ავტომანქანების დათვალიერების შედეგად, ჯამში, 7,080 ღერი არადეკლარირებული სიგარეტი აღმოაჩინეს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-14 ნაწილის შესაბამისად, კანონდამრღვევ მოქალაქეებს ჩამოერთვათ საქონელი და სანქციის სახით, თითოეულს, ფულადი ჯარიმა, ათას-ათასი ლარის ოდენობით შეეფარდათ. ხოლო, კანონდამრღვევ მოქალაქეს, თ.მ-ს ჩამოერთვა საქონელი, სატრანსპორტო საშუალება და სანქციის სახით, ფულადი ჯარიმა, ათას-ათასი ლარის ოდენობით შეეფარდა,“ – ნათქვამია შემოსავლების სამსახურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ხობის რაიონის სოფელ ხეთაში მცხოვრები 29 წლის გიორგი ვარდია ხის ოსტატია. ამზადებს ნებისმიერი ტიპის ავეჯს, საეკლესიო ნივთებს, თუმცა ხეზე მუშაობა არ კმარა ოჯახის სარჩენად და როცა შეკვეთები არ აქვს, გიორგი კაფელსაც აგებს შეკვეთით, ელექტრიკოსობასაც ითავსებს, ცდილობს ყველაფერი გააკეთოს, რაც შეუძლია. ყოფილ პატიმარს მეუღლე, ორი მცირეწლოვანი შვილი და პენსიონერი მამა ჰყავს.

გიორგის პატარა კუთხე სახელოსნოსთვის შინ აქვს მოწყობილი. თუმცა აქამდე ხელსაწყოებისა და დანადგარების ნაკლებობას უჩიოდა. ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტის ფარგლებში მან ხის დასამუშავებელი, გასაპრიალებელი დანადგარები, ბურღი და სხვა სამუშაო იარაღები შეიძინა, რაც საქმეს გაუმარტივებს.

„ხელსაწყოები ძალიან მჭირდებოდა, პატარა დეტალებს ხელით ვაკეთებ და ეს კარგიცაა, ხელნაკეთი მეტად ფასობს, მაგრამ დიდი ზომის ნაკეთობებს მთლიანად ხელით ვერ დაამუშავებ, წარმოუდგენელია. შრომა შემიმსუბუქა დანადგარებმა“, – ამბობს ყოფილი პატიმარი.

თუ ავეჯის, დეკორატიული ნივთების, ან სხვა რამის დამზადება გსურთ ხისგან, შეგიძლიათ ყოფილ პატიმარს დაუკავშირდეთ ნომერზე: 571 20 17 83 და სასურველი ნივთი შეუკვეთოთ, ამით საკუთარ წვლილს შეიტანთ ყოფილი პატიმრების რეაბილიტაციის საქმეეში.

გიორგი ამბობს, რომ ნამუშევარი თვიდან თვემდე მისი ოჯახისთვის საკმარისი არ არის. სამომავლოდ გეგმავს ხეზე მუშაობა სხვებსაც შეასწავლოს და ამისთვის სახელოსნო სჭირდება. შინ ასეთი სივრცის მოწყობა არ შეუძლია და ამბობს, რომ სხვა რაიონში ან ქალაქშიც წავიდოდა სამუშაოდ სახელოსნო რომ გამოუყოს ვინმემ.

გიორგი ვარდიამ საპატიმროში ორწელიწად-ნახევარი გაატარა და 2017 წელს გათავისუფლეს. მან ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტის შესახებ „ფონდ თანაზიარისგან შეიტყო“, რომელიც ამ პროექტს „დემოკრატიის ინსტიტუტთან“, „გურიის ახალგაზრდულ რესურსცენტრთან“ და „ფონდ აფხაზინტერკონტთან“ ერთად ახორციელებს ოთხ რეგიონში.

„ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტი“ ევროკავშირის მიერაა დაფინანსებული.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრიგოლეთში სამტრედია-ბათუმის მაგისტრალზე გზის მანიშნებლები ჩამოხსნეს. ადგილობრივების თქმით, მიზეზი იმ მრავალწლოვანი ხის ტრანსპორტირებაა, რომელსაც შეკვეთილში, ბიძინა ივანიშვილის პარკში გადასატანად სოფელ ხიდმაღალაზე [სუფსა] ამზადებენ.

ხე თითქმის მზადაა გადასატანად და მისი ტრანსპორტირება უახლოეს პერიოდში დაიწყება. ტვირთის გადასატანად სპეციალურად კეთდება სოფლის გზაც. როგორც სოფელში ამბობენ, ხის გატანის შემდეგ სოფლის გზის მოასფალტებაა დაგეგმილი. მრავალწლოვანი ხე კერძო მესაკუთრის ტერიტორიაზეა ამოთხრილი.

ხე თავდაპირველად სუფსიდან გრიგოლეთში მიაქვთ, გრიგოლეთიდან შეკვეთილში კი, შესაძლოა ზღვით გადაიტანონ. გრიგოლეთში, ასევე, ფოთთან, მალთაყვის სანაპიროზე, ორი მრავალწლოვანი სხვა ხეა გამზადებული გადასატანად.

საგზაო ნიშნების ჩამოხსნასთან დაკავშირებით ადგილობრივ მოსახლეობას უთხრეს, რომ ეს სამტრედია-გრიგოლეთის ახალი ჩქაროსნული გზის მშენებლობას უკავშირდებოდა.

„როგორც გავიგე, ურეკიდან სამტრედიის მიმართულებით მოძრავი მსუბუქი ავტომანქანები წყალწმინდა-სუფსის [ე.წ. ძველი გზის] მონაკვეთით ისარგებლებენ, სატვირთოები – წყალწმინდა-გრიგოლეთი-ფოთის მიმართულებით. გრიგოლეთი-სუფსის მონაკვეთი კი დროებით ჩაიკეტება, აქ საავტომობილო გადასასვლელი ხიდი უნდა აშენდეს“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ერთ-ერთმა ადგილობრივმა.

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, გრიგოლეთი-სუფსის მონაკვეთის ჩაკეტვა ამ ეტაპზე არ განიხილება. „მოძრაობის ასეთი დროებითი რეჟიმი შესაძლოა დაწესდეს, მაგრამ არა ახლა“, – გვითხრეს დეპარტამენტში. უწყებაში ვერ დაგვიკონკრეტეს, რას უკავშირდება საგზაო ნიშნების [რკინის კონსტრუქციების] ჩამოხსნა.

ბათუმში, ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე აღმოჩენილი ნეშტები შესაძლოა 21 აპრილს აღარ დაკრძალონ.

ამის შესახებ დღეს, 11 აპრილს, აჭარის მთავრობაში გამართულ დახურულ შეხვედრაზე ითქვა, რომელსაც აჭარაში რეპრესირებულ პირთა შთამომავლების ჯგუფი ესწრებოდა. შეხვედრაზე იმყოფებოდა მუფთი, ბეგლარ ქამაშიძეც.

შეხვედრის დასრულების შემდეგ როგორც მუფთმა, ბეგლარ ქამაშიძემ „ბათუმელებთან“ განაცხადა, მთავრობის თავმჯდომარისგან მიიღეს დაპირება, რომ დაკრძალვის თარიღი გადავადდება და აღმოჩენილ ნეშტებს სამხარაულის ბიუროში ექსპერტიზა ჩაუტარდება.

აჭარის მთავრობის პრესსამსახურში დაკრძალვის თარიღის გადადების შესახებ ინფორმაცია ვერ დაგვიდასტურეს. აქ გვითხრეს, რომ თარიღის გადავადების საკითხზე სამთავრობო კომისია იმსჯელებს, რომელიც ახლა ყალიბდება.

ბათუმში, სამარხში აღმოჩენილი ნეშტების შესასწავლად სპეციალური სამთავრობო კომისიის შექმნის შესახებ დღეს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, თორნიკე რიჟვაძემ განაცხადა. მისი თქმით, სამთავრობო კომისიას აჭარის მთავრობა ქმნის და კომისიაში წარმოდგენილნი იქნებიან სამუფთო სამმართველოს და ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიის წარმომადგენლები.

ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიამ 5 აპრილს გამოაქვეყნა 2017 წელს აღმოჩენილი სამარხიდან ამოღებული ნეშტების ფოტოები. ეპარქიის განცხადებით, ეს არის სტალინური რეპრესიების მსხვერპლთა საერთო სამარხი. ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიამ ფოტოების გამოქვეყნებასთან ერთად განაცხადა, რომ ნაპოვნია 150 ნეშტი.

ეპარქიის განცხადებამ, რომ ნეშტების დაკრძალვას აპირებს 21 აპრილს, აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. მოქალაქეები ითხოვენ, ნეშტები სათანადო შესწავლის გარეშე არ დაკრძალონ.

საბჭოთა კვლევის ლაბორატორიამ გუშინ სახელმწიფოს მიმართა, მოთხოვნით – მიეცეთ საშუალება ექსპერტებს, შეისწავლონ ნეშტები.

სახელმწიფო ინსტიტუტები დღემდე აცხადებდნენ, რომ არ აპირებდნენ ამ პროცესში ჩართვას.

______

მთავარ ფოტოზე: აჭარაში აღმოჩენილი ნეშტები. შოთა გუჯაბიძის ფოტო

„მინდა მოგილოცოთ, ნამდვილად მოსალოცი ამბავი არის. ჩვენს რეგიონში ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ იმისათვის, რომ აღარ გვქონდეს ჩაწოლილი პროექტები. 2009 წელს არის დაწყებული ეს პროექტი. კატეგორიულად მიუღებელია ათი წლის მანძილზე ვერ ვახერხებდეთ პროექტების განხორციელებას,“ – ამ სიტყვებით აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ რეგიონის მცხოვრებლებს ახალი ნაგავსაყარის მშენებლობა დღეს მიულოცა.

აჭარაში ახალი, თანამედროვე სტანდარტების ნაგავსაყარის მშენებლობისთვის 7 მილიონი ევრო დაიხარჯება. პროექტის ხელშეკრულებას ხელი დღეს, 11 აპრილს, საზეიმოდ მოეწერა.

ახალ ნაგავსაყარს ქობულეთში, სოფელ ცეცხლაურში საერთაშორისო ტენდერში გამარჯვებული კომპანია “გოგსენ ინსაათი“ ააშენებს.

როგორც „აჭარის ნარჩენების მართვის კომპანიის“ გენერალური დირექტორი, გიორგი ხალვაში „ბათუმელებთან“ ამბობს, უშუალოდ მშენებლობის პროცესი მიმდინარე წლის მაისის ბოლოდან დაიწყება.

„რეალურად მუშაობა უკვე დაწყებული გვაქვს. ხვალ [12 აპრილს] ინჟინრები ჩამოვლენ, ადგილზე გაეცნობიან მდგომარეობას და დაიწყება ე.წ. მობილიზაციის პერიოდი, რომელიც უნდა გაგრძელდეს ორი თვე. მაისის ბოლოს ჩვენ უნდა დავიწყოთ მშენებლობა,“ – ამბობს გიორგი ხალვაში.

ხელშეკრულების მიხედვით, „გოგსენ ინსაათს“ ნაგავსაყარის ასაშენებლად 18 თვე აქვს.

პროექტის მთლიანი საინვესტიციო ღირებულება 7 მილიონი ევროა, საიდანაც 3 მილიონი ევრო ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკი (EBRD) იაფი სესხის ფარგლებში გამოყოფს, ხოლო 4 მილიონ ევროს გრანტის სახით შვედეთის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (SIDA) გამოყოფს.

ნარჩენების მართვის პროექტი ახალი სანიტარული ნაგავსაყრელის პოლიგონისა და მისასვლელი გზის მშენებლობას, ასევე ბათუმისა და ქობულეთის არასტანდარტული მოქმედი ნაგავსაყრელების ეტაპობრივ დახურვას ითვალისწინებს.

მშენებლობის პარალელურად ნარჩენების მართვის ობიექტის ექსპლოატაციისთვის საჭირო თანამედროვე სტანდარტების დანადგარ-მოწყობილობებს შეიძენენ.

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა „აზიური ფაროსანასა და სხვა მავნებლების წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების ეფექტიანობის აუდიტი“ გამოაქვეყნა. ანგარიშის მიხედვით, აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლა სახელმწიფომ დაგვიანებით დაიწყო, გატარებული ღონისძიებები კი არაეფექტური აღმოჩნდა. ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 2017-2018 წლებში დაახლოებით 60 მილიონი ლარით დაფინანსდა. მიმდინარე, 2019 წელს კი, სახელმწიფო ბიუჯეტში ამ კუთხით 45 მილიონი ლარია გამოყოფილი.

„ქვეყანაში მავნებლების შემოჭრის და მასობრივი გავრცელების პრევენციული მექანიზმები ნაკლოვანებებით გამოირჩევა. სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ აზიური ფაროსანა საქართველოს ტერიტორიაზე მისი მასობრივი გავრცელების შემდგომ, 2016 წლის სექტემბერში დააფიქსირა, მაშინ, როდესაც აზიური ფაროსანას მიერ სასოფლო სამეურნეო კულტურები უკვე დაზიანებული იყო. შესაბამისად, მავნებლის წინააღმდეგ განხორციელებულ ღონისძიებებს არა მასობრივი გავრცელების პრევენციული, არამედ შემდგომი რეაგირების ხასიათი ჰქონდა. სააგენტოს ფიტოსანიტარიული კონტროლის მეთოდოლოგია, რომელიც მავნებლების ქვეყნის
ტერიტორიაზე შემოჭრის და მასობრივი გავრცელების შესახებ რისკის დროული იდენტიფიცირების და პრევენციის ერთ­-ერთი უმნიშვნელოვანესი წინაპირობაა, არის ზოგადი ხასიათის და საჭიროებს მნიშვნელოვან დეტალიზაციას“, – წერია აუდიტის ანგარიშში.

აუდიტის დასკვნით, ფაროსანას შემოჭრის და გავრცელების საფრთხის დროული იდენტიფიცირების შემთხვევაში, სახელმწიფოს შესაძლებლობა ექნებოდა უფრო ადრე დაეწყო აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლა, რაც ხელს შეუწყობდა მავნებლების პოპულაციის ლოკალიზებას გავრცელების შედარებით მცირე არეალზე.

2017 წელს აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების განხორციელებისას, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს ძირითად სამოქმედო გეგმას წარმოადგენდა მხოლოდ აშშ­-ის ექსპერტების რეკომენდაციები და მთავრობის განკარგულება. 2018 წელს განკარგულებას დაემატა სამთავრობო კომისიის მიერ დამტკიცებული აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის სამოქმედო გეგმაც, რომელიც, აუდიტის დასკვნით, არ არის საკმარისად დეტალური, იძლევა სხვადასხვაგვარი ინტერპრეტაციის საშუალებას და არ შეიცავს მისაღწევი შედეგების შეფასების ინდიკატორებს.

განსახორციელებელი ღონისძიებები 2017 წელს მოიცავდა მხოლოდ სამ მიმართულებას: მონიტორინგი, კონტროლის ღონისძიებები და ცნობიერების ამაღლება, ხოლო სამეცნიერო-­კვლევითი სამუშაოების მიმართულება, რომელიც მავნებლის წინააღმდეგ გრძელვადიან პერიოდში ბრძოლის ერთ­-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია, დაემატა 2018 წელს.

სურსათის სააგენტოს მონაცემებზე დაყრდნობით ანგარიშში აღნიშნულია, რომ 2017 წელს 230 ათას ოჯახს გადაეცა პესტიციდი, თუმცა კვლევის შედეგების მიხედვით გამოკითხული 734 ბენეფიციარიდან 25%-ს პესტიციდი საერთოდ არ გამოუყენებია.

გარდა ამისა, სახელმწიფომ, საინფორმაციო კამპანიისთვის გამოყოფილი 1,8 მილიონი ლარიდან 2018 წელს 1 მილიონზე მეტი ლარი ვერ აითვისა:

აუდიტის მიხედვით, ფაროსანამ განსაკუთრებით დააზიანა თხილის კულტურა. მოსავალი 2016 წელს − 16%-ით, ხოლო 2017 წელს 27%-ით შემცირდა. მწარმოებლებისა და ექსპორტიორებისთვის მიყენებულმა ზარალმა კი, მარტო 2016 წელს, 69 მილიონამდე აშშ დოლარი შეადგინა.

„2018 წელს ძირითადად შეიწამლა თხილის და სიმინდის ნაკვეთები, ხოლო მოსახლეობის საკარმიდამო ნაკვეთები დამუშავდა მხოლოდ გზისპირების სიახლოვეს, 150 მეტრამდე რადიუსით. ძირითადად გამოყენებული იყო თერმული ნისლის ტექნოლოგია, რომელიც მავნებელზე რესპირატორული გზით მოქმედებს და ნარჩენი მოქმედების ეფექტი არ გააჩნია. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, რჩებოდა დაუმუშავებელი ტერიტორიები, საიდანაც დამუშავებულ ფართობებზე ფაროსანას მიგრაციის რისკი მაღალი იყო“, – აღნიშნულია ანგარიშში.

დოკუმენტში აღნიშნულია სურსათის სააგენტოს შემდეგი განმარტება: „სახელმწიფოს არ აუღია ვალდებულება, რომ მხოლოდ საკუთარი ძალებით, მოსახლეობის აქტიური მონაწილეობის გარეშე შეძლებდა აზიურ ფაროსანასთან დაკავშირებული პრობლემის გადაჭრას, შესაბამისად, ღონისძიებების მიმდინარეობის პროცესში გათვალისწინებული იყო მოსახლეობის მაქსიმალური ჩართულობა, სლოგანით − „ერთად ვებრძოლოთ აზიურ ფაროსანას“. სააგენტოს ხელთ არსებული სპეციალიზებული ტექნიკით, რომელიც გათვალისწინებულია დიდი ფართობების დასამუშავებლად, დაუშვებელია, მოსახლეობის საკარმიდამო ნაკვეთებში, სადაც წარმოდგენილია სხვადასხვა სასოფლო-­სამეურნეო და დეკორატიული კულტურები, ასევე შინაური ცხოველები, ნარჩენი მოქმედების ბიფენტრინის შემცველი პესტიციდების გამოყენებით მასობრივი შეწამვლითი სამუშაოების განხორციელება.“

ფაროსანას წინააღმდეგ ქიმიური ღონისძიებები განხორციელდა ბიფენტრინის და დელტამეტრინის შემცველი ინსექტიციდებით, რომლებიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საერთაშორისო კლასიფიკაციის მიხედვით ტოქსიკურია (WHO).

სააგენტოს განმარტებით, ბიფენტრინის შემცველი ინსექტიციდების გამოყენება დაიწყო მხოლოდ აშშ­-­დან მოწვეული ექსპერტის რეკომენდაციის საფუძველზე, რადგან მიიჩნიეს, რომ მათი მრავალწლიანი გამოცდილება იქნებოდა საუკეთესო არჩევანი არსებული კრიტიკული სიტუაციის გათვალისწინებით. დელტამეტრინის გამოყენების გადაწყვეტილება კი ძირითადად დაეფუძნა ამერიკული თეთრი პეპელას წინააღმდეგ სააგენტოს გასული წლების გამოცდილებას.

„ერთიანი შემაჯამებელი დოკუმენტი, სადაც გამოჩნდებოდა საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებაში რა გავლენა იქონია თითოეულმა იმ ფაქტორმა, რომელიც გათვალისწინებული უნდა იყოს ოპტიმალური ინსექტიციდების შერჩევისთვის, შედგენილი არ არის“, – აცხადებს აუდიტი.

აუდიტი ასევე აღნიშნავს, რომ „სააგენტოს მიერ პესტიციდების ნარჩენი რაოდენობების განსაზღვრის მიზნით აღებულ ნიმუშებში ბიფენტრინის და დელტამეტრინის ნარჩენი რაოდენობები არ აღემატება სტანდარტით დაშვებულ ნორმებს. თუმცა, მომავალში ქიმიური ნივთიერებების ინტენსიურად გამოყენების შემთხვევაში, შესაძლოა, ზემოაღნიშნული კომპონენტების დაბინძურება გახდეს პრობლემური საკითხი. ამისათვის საჭიროა სააგენტომ გააგრძელოს დაბინძურების ხარისხის მუდმივი მონიტორინგი“.

აუდიტი აღნიშნავს, რომ ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დასავლეთ საქართველოში ფაროსანას მასობრივი გავრცელების მიზეზი იყოს საბაჟო-­გამშვები პუნქტიდან იმპორტირებული პროდუქტები. თუმცა, ფაროსანას შემოჭრის გზები ოფიციალურ წყაროებში იდენტიფიცირებული არ არის.

აუდიტის ანგარიშის მიხედვით, სააგენტო კონტროლის ყოველწლიურ პროგრამას შეიმუშავებს მავნებლების ნუსხის საფუძველზე, რომელიც ბოლოს განახლდა 2014 წელს. ნუსხაში არარეგისტრირებული 104 და შეზღუდულად გავრცელებული 13 მავნებელია, რომელთა შორის აზიური ფაროსანა არ გვხვდება. სააგენტოს განმარტებით, საკარანტინო მავნე ორგანიზმების ნუსხის განახლება ხორციელდება ევროპის და ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების მცენარეთა დაცვის ორგანიზაციის (EPPO) სიების გათვალისწინებით.

„EPPO-ს მონაცემებით, აზიური ფაროსანა სოჭში პირველად 2014 წელს დაფიქსირდა და 2015 წელს მასობრივად გავრცელდა აფხაზეთში, თუმცა ორგანიზაციის მიერ აღნიშნული ინფორმაცია ოფიციალურად გამოქვეყნდა 2016 წლის აგვისტოში, რაც დაგვიანებული აღმოჩნდა სააგენტოსთვის აზიური ფაროსანას მასობრივი გავრცელების პრევენციისთვის დროული ზომების მისაღებად.

სააგენტოს განმარტებით, აზიურმა ფაროსანამ აფხაზეთიდან სამეგრელოს ტერიტორიაზე შემოსვლა, სავარაუდოდ, 2016 წლის გაზაფხულიდან დაიწყო, მაშინ, როდესაც ზამთრობის პერიოდი დაასრულა და გააქტიურდა. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, ფაროსანა 2016 წელს კონტროლის ყოველწლიურ პროგრამაში არ შესულა, რადგან ვერც ნუსხიდან მოხვდა გეგმაში და ვერც მონიტორინგის მექანიზმებმა გამოავლინა დროულად მავნებლის მასობრივად გამრავლების საფრთხის არსებობა“, – აღნიშნავს აუდიტი.

2018 წელს აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის ერთ­-ერთ მიმართულებად საქართველოს მთავრობამ განსაზღვრა სამეცნიერო-­კვლევითი სამუშაოები, რომლებიც მიზნად ისახავს აზიური ფაროსანას ბიოლოგიური მტრების (ბიოაგენტები) გამოვლენას, მათი გამოყენების შესაძლებლობის და მიზანშეწონილობის განსაზღვრას და ბიოლოგიური საშუალებების ეფექტიანობის შესწავლას.

„აღნიშნული მიზნებისთვის, სსიპ − შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდისთვის გრანტების გასაცემად ბიუჯეტიდან გამოიყო 500 000 ლარი 2018 წლის მაისში, ხოლო კონკურსის გამარჯვებულები გამოვლინდნენ 30 ოქტომბერს. შესაბამისად, ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი შედეგები ჯერ არ დამდგარა“, – აცხადებს აუდიტი.

აზიური ფაროსანას შესახებ უფრო ვრცლად იხილეთ ბმულზე.

ნოდარ შავაძე ხულოს მუნიციპალიტეტში, დიდაჭარაში ცხოვრობს. მისი ბაბუა, იუნუს შავაძე და ბაბუას ძმა 1937 წელს დაიჭირეს და, სავარაუდოდ, დახვრიტეს. ნოდარ შავაძე იმედოვნებს, რომ ბათუმში აღმოჩენილ მასობრივ სამარხში, შესაძლოა მისი ბაბუის ნეშტიც აღმოჩნდეს. მისი თქმით, ბაბუა ბათუმში დააპატიმრეს.

ნოდარ შავაძე ამბობს, რომ ის ბათუმის ღვთისმშობლის ტაძარშიც იყო მისული, მართლმადიდებელ სასულიერო პირებს რომ დალაპარაკებოდა და ენახა რა პირობებშია შენახული სამარხიდან ამოღებული ნეშტები. მას ამის შესაძლებლობა არ მისცეს.

„ერთ-ერთმა სასულიერო პირმა მითხრა, იცით რა ღირს დნმ-ის გაკეთებაო, ორი ათასი ლარიო. მე ვუთხარი, რომ მზად ვარ გადავიხადო ეს თანხა, ოღონდ დადგინდეს ნამდვილად არის თუ არა ბაბუაჩემის ნეშტი სამარხში. მან მითხრა, თუ ასამდე მსურველი აგროვდებით, მაშინ შეიძლება დნმ-ის გაკეთებაო“, – გვიყვება ნოდარ შავაძე.

მისი თქმით, ოჯახისთვის დახვრეტილი ადამიანების იდენტიფიკაცია ძალიან მნიშვნელოვანია: „მამიდაჩემი 45 წელი ეძებდა ბაბუას. ადამიანი რაღაც ძვირფას ნივთს რომ კარგავ, ზოგჯერ მთელი ცხოვრება განიცდი. ჩვენ ადამიანები დავკარგეთ და ჩვენთვის ძალიან მტკივნეულია“.

ნოდარ შავაძე თითქმის 70 პროცენტითაა დარწმუნებული, რომ აღმოჩენილ სამარხში მისი ბაბუის ნეშტიც იქნება.

„ბაბუა სასულიერო პირი, იმამი იყო და ამ ნიშნით დაიჭირეს. ბაბუას ძმამ, რაღაც კავშირების წყალობით, ერთხელ მოახერხა მისი ნახვა დაჭერის შემდეგ. ბაბუა, სავარაუდოდ, დაკავებიდან 25 დღეში დახვრიტეს, რადგან ამის შემდეგ მის შესახებ ვეღარაფერი გავიგეთ.

იმავე საღამოს, როცა ბაბუაჩემი მისმა ძმამ მოინახულა, ძმასაც მიაკითხეს სახლში და წაიყვანეს. უთხრეს დაგელაპარაკებიან და გამოგიშვებენო, მაგრამ აღარც ის დაბრუნებულა. ეჭვი გვაქვს, რომ ის ხულოში დახვრიტეს, ბაბუა კი – ბათუმში. თუმცა არის ვარაუდი, რომ შესაძლოა ორივე ერთად დაეხვრიტათ“.

ნოდარ შავაძე ამბობს, რომ თუკი არ ჩაატარებს სახელმწიფო ნეშტების დნმ-ის ანალიზს, შესაძლოა პროცესები ცუდად წარიმართოს.

„ჩემს სახლთან გზის პირზე ნაეკლესიარია და იმ ადგილს სულ ვასუფთავებ – სასულიერო პირები რომ ჩამოივლიან, მოწესრიგებული იყოს-მეთქი. ასე ვცემ მათ პატივს. თუ ამ საქმეს ისე არ გადაწყვეტენ, როგორც გვინდა, არა მგონია იმ გზაზე მათ ისევ ამოიარონ“, – გვეუბნება ნოდარ შავაძე.

მისი თქმით, სახელმწიფომ კეთილი უნდა ინებოს და საზოგადოების მოთხოვნაზე სათანადო რეაგირება მოახდინოს.