Batumelebi

აჭარის  უმაღლესი  საბჭოს დეპუტატი მერაბ ბლადაძე ბათუმის მერიასთან დღეს გამართულ აქციას ეხმაურება და წერს, რომ “თავებს დაუტეხს” თუ ვინმე მისთვის “სირცხვილის კორიდორის”  მოწყობას გადაწყვეტს.

“დიდება ღმერთს, რომ დღეს სესიას, საპატიო მიზეზის გამო ვერ დავესწარი… დედის საფლავს გეფიცები, “სირცხვილის კორიდორი”, არც გაბედოთ, თორემ თავებს დაგიტეხთ თუნდაც მანდატის დატოვება მომიწიოს. არ ცხოვრობ ისე, რომ ეგ მაკადროთ!!! მომავალ შეხვედრამდე და უნამუსოები ხართ,” –  წერს დეპუტატი თავის ფეისბუქგვერდზე.

დღეს, 6 თებერვალს, არასამთავრობო ორგანიზაცია “ალტერნატივას” და მოძრაობა “გაბედეს” წევრებმა ბათუმის მერიის წინ დეპუტატებს “სირცხვილის კორიდორი” მოუწყვეს. აქციას შეუერთდნენ ენმ-ის წევრებიც.

მერიის შენობაში აჭარის უმაღლესმა საბჭომ სხდომა გამართა. აქციაზე შეკრებილები აცხადებდნენ, რომ დღეიდან საკრებულოსა და უმაღლესი საბჭოს ყველა სხდომის ჩაშლას შეეცდებიან შენობის პიკეტირებით, ვიდრე ხელისუფლება დანაპირებს არ შეასრულებს და პროპორციულ საარჩევნო სისტემას არ დათანხმდება.

მერაბ ბლადაძე აჭარის უმაღლეს საბჭოში “პატრიოტთა ალიანსის” კვოტით მოხვდა. თუმცა გასული წლის ნოემბერში მან პარტია დატოვა და ამჟამად დამოუკიდებელი დეპუტატის სტატუსი აქვს.

დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ინფორმაციით, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გონიოში, მონადირე ძაღლების მიერ გამოდევნილი შველი ადგილობრივმა მოსახლემ გადაარჩინა და გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს დაუკავშირდა.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა და ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შველი მაჭახელას ეროვნულ პარკში გაუშვეს.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ, შპს „ბათუმი რივიერას“ მიმართვის საფუძველზე, მრავალფუნქციური, მაღალსართულიანი შენობის გარდა, ხელოვნური ლაგუნას მოწყობის პროექტიც შეითანხმა.

ხელოვნური ლაგუნას მოწყობა ერთ-ერთი საკითხია მათ შორის, რაც „რივიერა ბათუმის“ პროექტთან მიმართებაში ტექნიკური მომზადების თვალსაზრისით კითხვებს იწვევდა.

პროექტის მიხედვით, ახალი ხელოვნური ლაგუნა არსებულ ბუნებრივ ლაგუნას არხით უნდა დაუკავშირდეს. კომპანია ირწმუნება, რომ ხელოვნური ლაგუნას გავლენა კოშკების საძირკველზე იქნება უმნიშვნელო ან მინიმალური. „ახალ ლაგუნას დამაკავშირებელ არხს არ ექნება არავითარ უარყოფით გავლენა არსებულ ლაგუნას სანაპირო კედლისა და ჯებირის სტაბილურობაზე და იგი არ მოახდენს არავითარ უარყოფით გავლენას ბათუმის კონცხის მორფოდინამიკაზე და კანიონის სტაბილურობაზე“, – წერია დოკუმენტში, რომელიც კომპანიამ ბათუმის საკრებულოს წარუდგინა.

ტერიტორიის  რელიეფის სირთულის გათვალისწინებით, რა გავლენას მოახდენს პროექტი გარემოზე? – ამ კითხვაზე პასუხი გარემოს დაცვის სამინისტროში არ აქვთ. უწყებაში პროექტი არ შეუსწავლიათ იმ მიზეზით, რომ სამინისტროს ამას გარემოსდაცვის კოდექსი არ ავალდებულებს.

„ბათუმელებმა“ ამჯერად ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროდან გამოითხოვა ინფორმაცია, თუ რა კვლევების საფუძველზე გასცა ნებართვა. უწყებამ დოკუმენტაცია არ მოგვაწოდა.

„რივიერას“ ტერიტორიაზე დაგეგმილი პროექტი ხუთი ცათამბჯენის მშენებლობას ითვალისწინებს.  1999 წელს კანიონთან, სადაც 5 კოშკის აშენება და ხელოვნური ლაგუნას მოწყობა იგეგმება, დაახლოებით 200 მ სიგრძის და 50-60 მ სიგანის პლაჟი მოწყდა და ზღვაში ჩავარდა. არც მანამდე და არც მას შემდეგ კანიონთან არსებული ვითარება არავის შეუსწავლია. მოქალაქეები შიშობენ, რომ კონცხზე „ბათუმი რივიერას“ მიერ დაგეგმილი პროექტი კანიონთან რისკებს კიდევ უფრო გაზრდის. პროექტს თანაინვესტირების ფონდი აფინანსებს.

რა წერია „რივიერა ბათუმის“ კვლევაში და ვინ ჩაატარა ის – 5 კოშკის მშენებლობა

See more

ქუთაისში ძარცვისთვის ნასამართლევ პირს ისევ ძარცვისა და ქალის გაუპატიურების მცდელობისთვის 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. გადაწყვეტილება ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე თათია გოგოლაურმა მიიღო.

განაჩენის მიხედვით, ს.შ. ქუთაისში, დღის საათებში ერთ-ერთ საცხოვრებელ კორპუში მდებარე ბინაში შეიპარა და 320 ლარის ღირებულების ოქროს და ვერცხლის ბეჭდების, ასევე ვერცხლის ძეწკვის და კულონის მოპარვას აპირებდა. ბრალდებულმა ბინაში მყოფი ქალის გაუპატიურებაც სცადა, თუმცა ეს ვერ მოახერხა წინააღმდეგობის გაწევის გამო. ბრალდებული ბინის დატოვებამდე დააკავეს.

დანაშაულის ჩადენის მომენტისთვის ბრალდებული პირობითი მსჯავრის ქვეშ იმყოფებოდა. 2013 წელს ის ასევე ძარცვისთვის გაასამართლეს და 7 წლით მიუსაჯეს თავისუფლების აღკვეთა, აქედან 2 წელი პირობით ჩაეთვალა. ს.შ.-მ საპატიმრო დაწესებულება 2018 წელს დატოვა.

ბრალდებულმა სრულად აღიარა წარდგენილი ბრალი და უდავოდ მიიჩნია ყველა მტკიცებულება, რაც პროკურატურამ ამ საქმეზე შეაგროვა.

„ოცნების ქალაქის“ მიმდებარე ტერიტორიაზე, სადაც საცხოვრებელი კომპლექსი უნდა აშენდეს, ტენდერში გამარჯვებული კერძო კომპანიის ტრაქტორები უკვე გამოჩნდა. კომპანიასთან აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ხელშეკრულება ჯერ გაფორმებული არ აქვს.

მშენებლობისთვის გამოყოფილ ტერიტორიაზე შპს „დაგის“ კუთვნილი ტექნიკით სამუშაო პროცესის ამსახველი ფოტოები სოციალურ ქსელში მოქალაქეებმა გაავრცელეს. ტერიტორია ჯერ შემოღობილიც არ არის.

„ბათუმელები“ განმარტებისთვის აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს დაუკავშირდა. სამინისტროს ინფორმაციით, „კომპანია „დაგი“ მოწვეულია ხელშეკრულების გასაფორმებლად. შესაბამისად, კომპანიამ დაიწყო ტექნიკის მობილიზება“.

ბათუმში, „ოცნების ქალაქის“ ტერიტორიაზე, საცხოვრებელი კომპლექსის მშენებლობაზე განმეორებით გამოცხადებულ ტენდერში წინადადებების მიღება 2020 წლის 27 იანვარს დასრულდა. სახელმწიფო შესყიდვების პორტალის მიხედვით, შპს „დაგი“ სამინისტროს კომპლექსის მშენებლობას 38 746 000 ლარად სთავაზობს.

ტენდერი ხელშეკრულების მომზადების ეტაპზეა.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სატენდერო კომისიის 2020 წლის 3 თებერვლის ოქმის მიხედვით, კომპანია „დაგი“ გამარჯვებულად გამოვლინდა და დაევალა, მაქსიმუმ 10 სამუშაო დღეში წარმოადგინოს ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველყოფის უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტია 968 650 ლარზე. ამავე ოქმის მიხედვით, კომპანიასთან ხელშეკრულება არანაკლებ 4 და არაუმეტეს 10 სამუშაო დღის ვადაში უნდა გაფორმდეს.

ტენდერის პირობის მიხედვით: „პრეტენდენტი (შემდგომში – მიმწოდებელი) ვალდებული იქნება მოიპოვოს მშენებლობის პროცესში სამშენებლო პროცესის შეუფერხებლად წარმართვისათვის აუცილებელი ყველა სახის სანებართვო ან შეთანხმების დოკუმენტაცია (ქუჩის/გზის სავალ ნაწილზე ტრანშეის მოწყობა, დროებითი ელექტრო და წყალმომარაგება, საჭიროების შემთხვევაში ქუჩის გადაკეტვა, საკანალიზაციო და სანიაღვრე არხების დროებით გამოყენება, სამშენებლო ტერიტორიაზე მასალების მიწოდების/გამოტანის სატრანსპორტო სქემის შეთანხმება საჭიროების შემთხვევაში და ა.შ.).“

„ოცნების ქალაქში“ ამ ტენდერით გათვალისწინებული კორპუსების მშენებლობა ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუგვიანეს 17 თვეში უნდა დასრულდეს.

მთავარი ფოტო: ადგილი, სადაც „ოცნების ქალაქში“ მცხოვრები ოჯახებისთვის საცხოვრებელი კომპლექსი უნდა აშენდეს /მაია ბოლქვაძის ფეისბუქგვერდიდან

ავტორები ნელი შიშმანიანი და ანაჰიტ ჰაირაპეტიანი /4plus/

კონსულტანტი თამარ ნერგაძე /„ბათუმელები”, „ნეტგაზეთი”/ 

სოფელი ვარდენიკი, სომხეთი.

ისტორიებს ქალებზე, რომლებიც საკუთარი ნების წინააღმდეგ დააქორწინეს, სომხეთის სოფლებში ხშირად მოისმენთ. მსგავსი ამბები კაცებზე თითქოს უჩვეულოა, თუმცა ხშირად ისინიც საკუთარი ნების წინააღმდეგ ქმნიან ოჯახს.

ვარდენიკიდან სოფელ ვერინამდე მთაგორიანი გზა – რთულად სავალი 7 კილომეტრია, ვერინში დაგხვდებათ აქა-იქ გაბნეული ქვის რამდენიმე სახლი და ბორბლებზე შემდგარი ფურგონები, ნიშნად იმისა, რომ ჯერ კიდევ ცხოვრობენ ვერინში ადამიანები.

მთის ამ სოფელში წელიწადში 4, 5 თვეს ატარებენ. სოფლის მცხოვრებლებს პატარა სამყოფელში მხოლოდ აუცილებელი ნივთები და ავეჯი აქვთ – მაგიდა, სკამი, საწოლი და გაზქურა.

ვაჰანი სოფელ ვარდენიკში დაიბადა 1963 წელს. 20 წლის იყო, როცა ჯარიდან დაბრუნდა და მალევე დაქორწინდა – ოჯახს საცოლე მისთვის უკვე შერჩეული ჰყავდა და უთხრეს, რომ დრო იყო დაქორწინებულიყო.

„დაქორწინება დამაძალეს” – იხსენებს ის. ვაჰანის მშობლები გოგოს მშობლებთან ხელის სათხოვნელად მივიდნენ, რაზეც უარი მიიღეს. ეს ნიშნავდა, რომ ვაჰანს თავმოყვარეობა შეელახა, რის შემდეგაც გოგოს მოტაცება გადაწყვიტა. მეორე დღეს მან მომავალი ცოლი – არეგნასი თხების წველისას, თავლაში ნახა. მანქანა გააჩერა და დაჯექიო – უთხრა.

„ხეებით და ყვავილებით გარშემორტყმულ მთებში ვცხოვრობთ და საქონელს ვუვლით,” – ამბობს არგენასი. ვაჰანი და არგენასი უკვე რამდენიმე ათეული წელია ერთად ცხოვრობენ, ხშირად მღერიან და ძველ ამბებს იხსენებენ. ჰყავთ 4 შვილი და სამი შვილიშვილი. ვაჰანი ამბობს, რომ განსაკუთრებით ბედნიერი მაშინ იყო, როცა შვილიშვილი შეეძინა – გოგო.

ვარდენიკი სომხეთის ყველაზე დიდი სოფელია, სადაც დაახლოებით 1500 ოჯახი ცხოვრობს.

ყოველი გაზაფხულის დასასრულს სოფლის მცხოვრებლები პირუტყვს ვერინ გიუს მთაზე მიერეკებიან, სადაც 4,5 თვის განმავლობაში რჩებიან. ვაჰან და არეგნას ოგანიანები მათსავე სოფელში მცხოვრები მიშა პეტროსიანის პირუტყვსაც მწყემსავენ.

საძოვარზე მიერეკებიან ძროხებს, წველიან და ამუშავებენ რძეს. არგენასი და მიშას ცოლი –  გორახი დღეში 24 ძროხას წველიან დილა-საღამოს, დანარჩენი ძროხებისთვის კი მათი ქმრები საწველ აპარატებს იყენებენ.

სოფელ ვარდენიკიდან დაბრუნებისას 72 წლის იშხან სნდოიანს ვხვდებით.

„ჩვენს ოჯახში თვრამეტნი ვიყავით, მათ შორის 10 ბავშვი. არმიაში 3 წელი ვმსახურობდი, შემდეგ კი შინ დავბრუნდი.  იქამდე შახტშიც ვმუშაობდი და ერთხელაც, როცა სახლში მივედი, დედაჩემმა არაყი გამომიტანა, ბიძაჩემიც დაჯდა სუფრასთან და მითხრა: „დღეს შენი დღეა, ინიშნებიო”. აღმოჩნდა, რომ ბაბუაჩემს დაუნახავს სირანუში და მოსწონებია, მე ის ნანახიც არ მყავდა, არც დედას უთქვამს რამე ნიშნობაზე. ავდექი და გავყევი ჩემებს გოგოს მშობლებთან. ასე დავინიშნეთ. ორ თვეში კი დავქორწინდით”, – იხსენებს იშხანი.

იშხანის ცოლი, სირანუში აგრძელებს მოყოლას: „დავქორწინდით, მაგრამ მამაჩემი და ჩემი მამამთილი ქორწილში არ იყვნენ, არ უყვარდათ თავყრილობები. მამას არაფერი უთქვამს ჩემს დაქორწინებაზე, ყველაფერი მამამთილმა დაალაგა, ჯერ მათ სახლში წამიყვანა და შემდეგ ქორწილი გამართა. ასე იყო. ასეთი დრო იდგა. ახალგაზრდები ჩვენს პირობებზე და სურვილებზე ხმას ვერ ამოვიღებდით. ყველაფერი ჩვენი მშობლების სურვილით მოხდა.

18 წლის დავქორწინდი და რახან ოჯახში პირველი რძალი ვიყავი, ტრადიციის მიხედვით ბევრი რამ დამევალა – ოჯახის მთელი ტვირთი დამაწვა მხრებზე. ვაკეთებდი ყველაფერს, რასაც მიმითითებდნენ. ოთხი შვილი მყავს, ორი გოგო, ორიც ბიჭი, გოგოები 17 წლისანი იყვნენ, როცა სკოლის დამთავრებისთანავე დაქორწინდნენ, განათლება ვეღარ მიიღეს. ახლანდელი დრო სჯობს ძველს, ახლა სიყვარულით ქორწინდებიან, მიუხედავად ამისა, განქორწინების შემთხვევები ბევრია, ჩვენს დროს ასე არ იყო, ვინ ანგრევდა ოჯახს.

ელენა ტოროსიანი 21 წლის დაქორწინდა

„ჩემი ქმრის ოჯახი მოვიდა ჩვენთან და მომავალი მეუღლე პირველად მაშინ ვნახე. ორი შვილი მყავს, არსენი მესამე კურსზე სწავლობს, რაფი – მეხუთეზე, ჩემი ბავშვობა უკრაინასა და ვარდენიკში გავატარე”, – ამბობს ელენა. როცა შვილები პატარები ჰყავდა, ვარდენიკში დაბრუნდა და იქ დასახლდა.

ელენას დედამთილი, 69 წლის ასმიკ შაჰინიანი 16 წლის იყო, როცა მასზე 10 წლით უფროს კაცზე დაქორწინდა. ახლა ვარდენიკში შვილთან, რძალთან და ორ შვილიშვილთან ერთად ცხოვრობს. „ქმარი ჩემზე 13 წლით უფროსია, გადაწყვეტილებებს ოჯახში ის იღებს. ვიცხოვრებთ უკრაინაში, თუ ის მოინდომებს, ან სომხეთში დავბრუნდებით, მის ნებაზეა. მე მხოლოდ რამდენიმე საკითხზე შემიძლია საკუთარი აზრის გამოხატვა და რაღაცებში ისიც მეთანხმება, თუმცა ტრადიციული, სომხური შეხედულებები აქვს ყველაფერზე”, – ამბობს ელენე.

სოფელი თაგო, საქართველო

აქ ქალები ამბობენ, რომ ნაადრევი ქორწინება და ძალადობა ოჯახებში წარსულს ჩაბარდა. თუმცა 15, 17 წლის ასაკში დაქორწინება სოფელში გამონაკლისად არ მიიჩნევა. ბათუმიდან ხულომდე თითქმის ორსაათიანი გზაა. ხულოს ცენტრიდან თაგომდე კი საბჭოთა პერიოდისდროინდელი საბაგირო გზით გადახვალთ, რომლის სიგრძეც 1719 მეტრია. სოფელში 64 ოჯახი ცხოვრობს. როგორც თაგოელები ამბობენ, რომ არა ეს საბაგირო გზა, სოფელს ყველა მიატოვებდა – მოუხერხებელი სამანქანო გზის გავლას სოფლამდე 20- 25 წუთი სჭირდება, საბაგიროთი კი ხულოს ცენტრიდან თაგოში 8 წუთში იქნებით.

საბაგირო სოფლისთვის უმნიშვნელოვანესია. თაგოდან ხულოს საბავშვო ბაღში მიმავალი ბავშვებისთვის ერთადერთი ტრანსპორტი სწორედ საბაგიროა. საბაგიროთი გადადიან უფროსებიც ხულოს პროდუქტების მაღაზიაში თითქმის ყოველდღე, ხანდახან კი დღეში რამდენჯერმეც.

16 წლის მარიკა დავლაძეს ეს-ესაა ნათესავები ესტუმრნენ, ეზოში შემწვარ კარტოფილს ერთად შეექცევიან. მარიკა 14 წლის დაინიშნა, 15-ის კი დაქორწინდა. ახლა 16 წლისაა და პირველ შვილს ელოდება. სოფელს ადვილად შეეგუა და პრეტენზიები არ აქვს.

„მინდოდა განათლება მიმეღო, მაგრამ ახლა ეს შეუძლებელია, ბავშვს ველოდები. სამომავლოდ ალბათ კერძების კეთებას ვისწავლი, შეიძლება რამე სხვა საქმეც გამომივიდეს. სამი წელი გვიყვარდა მე და ჩემს ქმარს ერთმანეთი და აი, დავქორწინდით. მას 16 და-ძმა ჰყავს. მათგან 4 ჩვენთან ერთად ცხოვრობს”, – ამბობს მარიკა.

მზისადარ ცეცხლაძე მეზობლებისთვის ყავას ამზადებს, დილის ყავა და საუბრები მეზობლებისთვის ტრადიციაა თაგოში. ასეთი შეკრებების დროს ქალები ძირითადად საკუთარი ოჯახზე, სოფლის ყოველდღიურ ამბებზე ყვებიან.

მზისადარს სამი შვილი ჰყავს – ორი გოგო და ერთი ბიჭი. გოგოები დედას საოჯახო საქმეებში ეხმარებიან.

თამილა ქარცივაძეც ერთ-ერთია იმ ახალგაზრდა ქალებს შორის, ვინც თაგოს დილის ყავის ტრადიციას არასდროს აკლდება. თამილას ქმარი სამუშოდ თურქეთში დადის სეზონურად. თამილა ბავშვებთან ერთად თაგოში რჩება. 17 წლის იყო, როცა დაქორწინდა, ახლა 2 შვილი ჰყავს.

პროექტი მომზადებულია 4Plus.org-ისა და batumelebi.netgazeti.ge-ს მიერ MEC Multimedia Education Center მულტიმედია განათლების ცენტრის ფინანსური მხარდაჭერით. მასალის შინაარსი არ გამოხატავს დონორის პოზიციას.       

„ფლანგვის დეტექტორი“ ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტს და პრიორიტეტებს აქვეყნებს.  მათი ინფორმაციით, ბაღდათში 21 700 მოსახლეა, საიდანაც 1 777 ადამიანი (8%) უკიდურეს სიღარიბეში ცხოვრობს, ბიუჯეტი კი საშუალოდ 10 მილიონი ლარია.

„ბაღდათის ბიუჯეტიდან ორჯერ მეტი იხარჯება რელიგიურ, კულტურულ და სპორტულ აქტივობებზე, ვიდრე გაჭირვებულთა სოციალურ უზრუნველყოფაზე. აღნიშნულმა ხარჯებმა 2013-2019 წლებში 7 130 210 ლარი შეადგინა, საიდანაც 243 500 ლარი ეპარქიის დაფინანსება დაჯდა.

აღსანიშნავია ისიც, რომ სუბსიდიები ადგილობრივი ბიუჯეტიდან ეკლესიის მიმართ, არ შედის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ყოველწლიურად საპატრიარქოსთვის გადაცემულ 25 მილიონ ლარში“.

ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი ადგილობრივი მოსახლეობის სოციალური უზრუნველყოფისთვის წლების მიხედვით:

მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა და სოცუზრუნველყოფა:
2013 – 328 400
2014 – 370 400
2015 – 376 200
2016 – 443 400
2017 – 464 600
2018 – 684 400
2019 – 676 400

სპორტი, რელიგია, კულტურა
2013 – 714 700
2014 – 769 110
2015 – 1 037 600
2016 – 1 275 600
2017 – 1 208 600
2018 – 1 200 00
2019 – 924 600

ეპარქიის დაფინანსება:
2013 – 36 500
2014 – 25 000
2015- 32 000
2016 – 39 000
2017 – 31 000
2018 – 30 000
2019 – 50 000

ბაღდათის მუნიციპალიტეტში 3 თებერვალს 2 ქალი და 4 ბავშვი საცხოვრებელ სახლში გაჩენილ ხანძარს  ემსხვერპლა. ოჯახი სოციალურად დაუცველი იყო.

მთავარი ფოტო: „ბათუმელები“ არქივიდან

საქართველოს მთავრობამ „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ კანონის პროექტი დაამტკიცა, სადაც ასახულია გაეროს კონვენციის ძირითადი პრინციპები და ღირებულებები.

კანონპროექტით გათვალისწინებული ვალდებულებების მიხედვით,  შენობა-ნაგებობების ადაპტირება 15-წლიან ვადაში უნდა განხორციელდეს. „ახალი ნაგებობები კი, თავიდანვე უნდა იყოს ხელმისაწვდომი და შესაბამის საჭიროებებზე მისადაგებული“.

კანონპროექტი ასევე ითვალისწინებს პერსონალური ასისტენტის მომსახურების შემოტანას, რომელიც აქამდე არ არსებობდა. „ახალი სერვისი მუნიციპალიტეტების მიერ იქნება გაცემული და ხელს შეუწყობს შშმ პირებს დამოუკიდებლად ცხოვრებაში“, – წერია კანონპროექტში.

ახალი კანონის მნიშვნელოვანი სიახლე იქნება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსის განსაზღვრისას სამედიცინო მიდგომიდან ბიოფსიქოსოციალურ მოდელზე გადასვლა. სწორედ ამ საჭიროებაზე საუბრობდნენ  შშმ პირები სხვადასხვა უწყებასთან საჯარო შეხვედრების დროს და აღნიშნული კანონპროექტიც ითვალისწინებს იმას, რომ შშმ სტატუსის მინიჭების დროს, სამედიცინო ჩვენებასთან ერთად, გათვალისწინებული იყოს პირის რეალური საჭიროებები. „ამავე პრინციპით დადგინდება შესაბამისი სოციალური დაცვის გარანტიების მოცულობაც“.

კანონპროექტი ითვალისწინებს ჟესტური ენის სწავლებას. პროექტის მიხედვით, „ქართული ჟესტური ენა“ უნდა იქნეს აღიარებული და შეიქმნას ყველა აუცილებელი წინაპირობა მისი სათანადოდ გამოყენებისათვის იმ პირთა მიერ, ვისაც ამის საჭიროება გააჩნია“.

საკანონმდებლო ინიციატივა შშმ პირებისათვის სამართალწარმოების ხელმისაწვდომობასაც ითვალისწინებს. შეიქმნება სპეციალური მოსარჩელის ინსტიტუტი, რომლებიც „შშმ პირთა უფლებების დაცვას სასამართლოში ყოველგვარი ბარიერისა და დამატებითი უფლებამოსილების მინიჭების გარეშე შეძლებენ“.

„კანონპროექტი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს სახელმწიფოს მხრიდან საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლების მიზნით გასატარებელ ღონისძიებებს“, – ნათქვამია კანონპროექტში.

შშმ პირების უფლებების დაცვის ვალდებულებას კანონპროექტი  სახელმწიფო და ადმინისტრაციულ ორგანოებს აკისრებს. განისაზღვრება სხვადასხვა უწყების ვალდებულებები, მოამზადონ დროში გაწერილი სამოქმედო გეგმები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, ეფექტური აღსრულებისათვის ჯანდაცვის, განათლების, სამოქალაქო ინტეგრაციის, დასაქმების, სოციალური, პოლიტიკური და ეკონომიკური მიმართულებებით, აგრეთვე, საზოგადოებაში ამ პირთა ინტეგრაციისა და მათთვის ყველა სახის მომსახურების ხელმისაწვდომობის კუთხით.

პროკურატურის ცნობით, თბილისის საქალაქო სასამართლომ არასრულწლოვანი შვილების მიმართ განხორციელებული ფიზიკური, ფსიქოლოგიური და სექსუალური ძალადობის ფაქტზე ბრალდებული ერაყის რესპუბლიკის მოქალაქე მ.ა. დამნაშავედ ცნო.

პროკურატურის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, სასამართლოში წარდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ მ.ა., რომელიც 2013 წლიდან არასრულწლოვან ქალიშვილებთან ნ.ა-სთან და ბ.ა-სთან ერთად საქართველოში ცხოვრობს, 2018 წლიდან მათ სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა, აგინებდა და ლანძღავდა, აიძულებდა ემუშავათ და აღებული ხელფასი სრულად გადაეცათ მისთვის.

„სკოლის მოსწავლე ბ.ა. მამის მხრიდან ფსიქოლოგიური ძალადობის, უძილობისა და დაღლილობის გამო მძიმე ფსიქოლოგიურ ტანჯვას განიცდიდა, რის გამოც 2018 წლის ზამთარში, სამსახურში ყოფნის დროს, ხელზე სისხლძარღვები გადაიჭრა.

2018 წლის ზაფხულში ბ.ა-მ მამას უთხრა, რომ რესტორანში მუშაობა აღარ შეეძლო გადატვირთული გრაფიკის გამო და სურდა თავი დაენებებინა სამსახურისთვის. პასუხად, მ.ა-მ შვილს მაჯაზე წვერის საპარსი გაუსვა.

2018 წლის სექტემბერში მ.ა-მ თავის ქალიშვილს, ნ.ა-ს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა. გოგონა მკურნალობის მიზნით საავადმყოფოში იქნა გადაყვანილი,“ – აღნიშნულია პროკურატურის განცხადებაში.

სასამართლო პროცესზე წარდგენილი მტკიცებულებებით ასევე დადგინდა, რომ 2018 წლის მაისიდან მ.ა. აიძულებდა არასრულწლოვან შვილებს, დამორჩილებოდნენ მას და მათზე სექსუალური ხასიათის ქმედებებს ახორციელებდა, უარის თქმის შემთხვევაში კი, ფიზიკურ შეურაცხყოფას აყენებდა.

სამართალდამცველებმა მ.ა. 2019 წლის 1-ელ მაისს თბილისში დააკავეს. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით (ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობა, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი, ჩადენილი წინასწარი შეცნობით არასრულწლოვნის მიმართ, არასრულწლოვნის თანდასწრებით მისივე ოჯახის წევრის მიმართ (ორი ეპიზოდი)), 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებით (ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ სისტემატური შეურაცხყოფა და დამცირება, რამაც გამოიწვია ტანჯვა, ჩადენილი წინასწარი შეცნობით ორი არასრულწლოვნის მიმართ) და 111,139-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით (ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ სექსუალური ხასიათის სხვაგვარი ქმედების იძულება დაზარალებულის სხვაგვარი დამოკიდებულების გამოყენებით, დამნაშავისათვის წინასწარი შეცნობით არასრულწლოვნის მიმართ) წარედგინა და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სასამართლომ მ.ა. დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად, დანაშაულთა ერთობლიობით, 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა.

პირველი მარტიდან საქართველოს მოქალაქეებს გერმანიაში ლეგალურად დასაქმება შეეძლებათ. გერმანიის საელჩო თბილისში ინფორმაციას ავრცელებს, რომლის მიხედვითაც კვალიფიციურ პერსონალს პროცედურის დაწყება უკვე შეუძლია.

გერმანიის საელჩოს მონაცემებით, გერმანიაში მუშაობის დასაწყებად ვიზა დაგჭირდებათ, რისთვისაც თბილისში გერმანიის საელჩოს ან გენერალურ საკონსულოს უნდა მიმართოთ. დროებითი ბინადრობის მისაღებად [6 თვე] გერმანიის შრომის ფედერალური სააგენტოს თანხმობაა საჭირო. ამ თანხმობის მისაღებად რამდენიმე პირობა არსებობს, მაგალითად, ხელშეკრულება, რომელიც გერმანელ დამსაქმებელთან უკვე გააფორმეთ, ასევე უმაღლესი განათლების ან ორწლიანი პროფესიული განათლების დამადასტურებელი მოწმობა…

გერმანიის კანონმდებლობის მიხედვით, პროფესიული განათლების ხანგრძლივობა მინიმუმ ორი წელი უნდა იყოს.

ორწლიანი პროფესიული განათლების პროგრამები საქართველოში მოქმედ პროფესიულ სასწავლებლებში არსებობს, თუმცა ბათუმის პროფესიული კოლეჯის „ბლექსის“ ხელმძღვანელმა, მაია თოიძემ გვითხრა, რომ ამ ხანგრძლივობის პროგრამებს ნაკლებად ირჩევენ. ორწლიანი პროგრამები მხოლოდ დუალურია, ანუ როცა ადამიანი მუშაობის პარალელურად სწავლობს. მაია თოიძის თქმით, ბათუმში ძირითადად დუალურ პროგრამებს ტურიზმის მიმართულებით ირჩევენ.

„თუ თქვენ გაქვთ უმაღლესი განათლების დიპლომი და არ გსურთ რეგლამენტირებულ პროფესიაში მუშაობა, მაშინ შესაძლებელია საკმარისი იყოს, რომ თქვენი უმაღლესი განათლების დიპლომი მოცემული იყოს Anabin-ის მონაცემთა ბაზაში,“ – აღნიშნულია გერმანიის საელჩოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. 

ვიზის მიღება ასევე შესაძლებელია, თუკი გერმანიაში გამგზავრება სასკოლო ან პროფესიული განათლების მისაღებად გსურთ. შესაძლებელია პროფესიული განათლებისთვის მოსამზადებელი ენის კურსების გავლაც. პროფესიული განათლების კურსებზე მონაწილეობისთვის საჭიროა მინიმუმ B1-დონეზე გერმანული ენის ცოდნის დადასტურება, თუმცა ეს არ არის საჭირო, თუ ენის ცოდნის მიღება დაგეგმილია მოსამზადებელ კურსებზე, ან ეს ცოდნა დადასტურებულია საგანმანათლებლო დაწესებულების მიერ. სწავლის პარალელურად ნებადართულია მუშაობა კვირაში მაქსიმუმ 10 საათი.

კვირაში 10 საათით მუშაობის უფლება გექნებათ მაშინაც, თუკი გერმანიის საელჩოს ეტყვით, რომ გერმანიაში სამუშაო ჯერ არ გიპოვიათ და გამგზავრება სამსახურის მოსაძებნად გსურთ. ამ პერიოდში თქვენ გამოსაცდელი ვადით მუშაობის უფლება გექნებათ.

„გამორიცხულია საქმიანობა დამხმარედ ან შეგირდად,“ – აღნიშნულია გერმანიის საელჩოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

თუკი სამუშაო ადგილი გერმანიაში უკვე იპოვეთ და თქვენი კვალიფიკაციაც დადასტურებულია, საელჩოს ან საკონსულოს პირველი მარტიდან დაჩქარებული ვიზის მოთხოვნით შეგიძლიათ მიმართოთ. ეს გულისხმობს იმას, რომ ვიზა სამ კვირაში უნდა მიიღოთ. ვიზის საფასური 75 ევროა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ აქციის – „გააღვიძე ოლიგარქი“ მონაწილეების, ბონდო თედორაძის, ანზორ გუბაევისა და ხათუნა ბერიძის სახელით საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართა.

მოსარჩელეები არიან ქალაქ ქობულეთსა და ბათუმში მცხოვრები პირები, რომელთა მიმართაც ოზურგეთის მერიის სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და ზედამხედველობის სამსახურმა 2019 წლის 14 აგვისტოს, აქციის „გააღვიძე ოლიგარქის“ მიმდინარეობის დროს შეადგინა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები. ოქმების შედგენის საფუძველი გახდა მოსარჩელეთა მიერ შპს „რეზიდენსის“ ტერიტორიასთან შეკრების მიმდინარეობისას ხმაურის ნორმების გადამეტება. ხმაურის ნორმების გადამეტება დასჯადია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 77-ე პრიმა მუხლით. თუმცა, ამავე მუხლის შენიშვნის მიხედვით, სამართალდარღვევას არ წარმოადგენს აკუსტიკური ხმაურის დასაშვები ნორმის გადამეტება შეკრებისა და მანიფესტაციასთან დაკავშირებულ ღონისძიებებზე.

შედგენილი ოქმების კანონიერებაზე თავდაპირველად ოზურგეთის რაიონულმა სასამართლომ, შემდგომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა. არც ერთმა სასამართლომ მოსარჩელეების საჩივარი არ დააკმაყოფილა და აღნიშნეს, რომ მათ მიმართ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრება მოხდა სწორად, რადგან შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ საქართველოს კანონით განსაზღვრული შეკრების დეფინიცია არ მოიცავდა იმ მიზნით შეკრების ჩატარებას, რა მიზანიც მოსარჩელეების მიერ გამართულ შეკრებას ჰქონდა.

ოზურგეთის რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ „ადამიანის უფლებების დაცვის მიზნით სოლიდარობის გამოხატვა, რა თქმა უნდა, შეფასდება შეკრებად, თუმცა პროტესტის საგანი ვერ გახდება ამა თუ იმ ადამიანის მიერ იმ უფლებებით სარგებლობა, რომლებიც ადამიანის არსებობის საფუძველს წარმოადგენს.“ აღნიშნული პოზიცია გაიზიარა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომაც და დამატებით განმარტა, რომ „ეს შეკრება ემსახურებოდა კონკრეტული პირის შეგნებულად შეწუხებას და მისთვის დისკომფორტის შექმნას, აღნიშნული კი თავისი შინაარსით სცდება გამოხატვის უფლებას და არღვევს თანაზომიერების პრინციპს გამოხატვის თავისუფლებასა და კერძო საკუთრებაში აკუსტიკური ხმაურის დასაშვების ნორმების გადამეტების დაცვის ლეგიტიმურ ინტერესს შორის.“

საიას აზრით, შეკრებისა და მანიფესტაციის უფლებიდან სადავო ნორმატიული შინაარსის გამორიცხვა არაკონსტიტუციურია საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველ პუნქტთან მიმართებით, რომელიც შეკრებისა და მანიფესტაციის უფლებას განამტკიცებს. საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს უფლება საჯარო-პოლიტიკური პირების მიმართ მსგავსი შეკრების ფორმით გამოხატოს საკუთარი უკმაყოფილება მათი საქმიანობის მიმართ და ამგვარად საჯარო ინტერესის სფეროში არსებულ საკითხზე კონკრეტულ საჯარო-პოლიტიკურ პირს შეაცვლევინოს პოზიცია/ქმედება. მოსამართლეებისაგან განსხვავებით საჯარო-პოლიტიკურ პირებს აქვთ შესაძლებლობა, ჩაერთონ მათ წინააღმდეგ მიმართულ საჯარო დისკუსიაში და თავიანთი აზრის დაფიქსირებით შეძლონ საპროტესტო ტალღის შენელება. სწორედ აღნიშნული გარემოება განაპირობებს შეზღუდვის პროპორციულობაზე მსჯელობისას გონივრული ბალანსის შეზღუდული უფლებისკენ გადახრას.

იმ შემთხვევაში, თუკი საჯარო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის საცხოვრებელ სახლთან ან კერძო საკუთრებასთან ხდება შეკრება, და შეკრება თავისი ფორმითა და შინაარსით არის მშვიდობიანი, საიას აზრით, მსგავსი შეკრების უფლებიდან გამორიცხვა არაპროპორციული ხასიათისაა და არ არსებობს გონივრული ბალანსი დაცულ სიკეთესა და შეზღუდულ უფლებას შორის. ამდენად, წარდგენილ საჩივარში მოთხოვნილია ,,შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის იმ ნორმატიული შინაარსის არაკონსტიტუციურად ცნობა, რომელიც აღნიშნული კანონის მიზნებისთვის შეკრებად არ მიიჩნევს შეკრებას, როცა ეს მოქმედება ხდება საჯარო პირის საცხოვრებელ სახლთან/კერძო საკუთრებასთან, რომლის მიზანიცაა მასზე ზეგავლენის მოხდენა და რომელიც იწვევს მისთვის დისკომფორტის შექმნასა და შეწუხებას.

_________

ფოტოზე: აქცია „გააღვიძე ოლიგარქი“. ფოტო არქივიდან.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა, გაეროს ბავშვთა ფონდმა საქართველოში და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა 2018-2019 წლებში ჩატარებული მრავალინდიკატორული კლასტერული კვლევის (MICS) შედეგები გამოაქვეყნეს. მასში 14 000-ზე მეტმა ოჯახმა მიიღო მონაწილეობა.

კვლევის ერთ-ერთი ინდიკატორია ბავშვის აღზრდის მეთოდები, რომელთა მიხედვითაც საქართველოში გამოკითხულ ოჯახებში ბავშვების 69%-ის მიმართ გამოუყენებიათ აღზრდის რომელიმე ძალადობრივი მეთოდი.

• ბავშვების 31%-ს გამოუცდია ფიზიკური დასჯა (მკაცრი და სხვა ტიპის). ბავშვების 5%-ს კი  – მკაცრი ფიზიკური დასჯა, როგორიცაა ხელის დარტყმა სახეზე, თავზე ან ყურებზე დარტყმა და ცემა მთელი ძალით, გამუდმებით.

• ბავშვთა 66%-მა განიცადა ფსიქოლოგიური აგრესია.

• ფუნქციური სირთულეების მქონე ბავშვთა მიმართ გამოყენებული მკაცრი ფიზიკური დასჯის მეთოდები 9 პროცენტული პუნქტით მაღალია, ვიდრე ფუნქციური სირთულეების მქონე ბავშვთა მიმართ.

• დედების/მეურვეების პროცენტულმა წილმა, რომელთაც მიაჩნიათ, რომ ფიზიკური დასჯა საჭიროა ბავშვის სწორად აღსაზრდელად, 8% შეადგინა.

ძირითადი განსხვავება შეინიშნება მეურვის სქესის მიხედვით. ქალების 8% მიიჩნევს, რომ ფიზიკური დასჯა საჭიროა, რაც 5-ჯერ აღემატება კაცის ანალოგიურ მაჩვენებელს. ეს შეხედულება ასევე დაკავშირებულია დედის/მეურვის განათლების დონესთან, რადგან ბავშვის ფიზიკური დასჯის მომხრეთა რაოდენობა მცირდება რესპონდენტების განათლების დონის ზრდასთან ერთად.

 

 

 

MICS-ი გაეროს ბავშვთა ფონდის მიერ შემუშავებული და მისი მხარდაჭერით ჩატარებული შინამეურნეობების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საერთაშორისო კვლევაა მსოფლიოში. კვლევა ფარავს ძირითად ინდიკატორებს, რომლებიც გამოიყენება შინამეურნეობების, განსაკუთრებით კი, ბავშვებისა და ქალების მდგომარეობის შესაფასებლად. MICS-ის ჩატარება 1990-იან წლებში დაიწყო და დღემდე 300-ზე მეტი კვლევა ჩატარდა 100-ზე მეტ ქვეყანაში.