Batumelebi

„პენსიის დაკარგვის რისკი არ უკავშირდება დანაზოგების საინვესტიციო პორტფელებში გადანაწილებას, მაგალითად, მე ვტოვებ საკუთარ დანაზოგს მაღალრისკიანთა პორტფელში,“ – ამბობს კავკასიის უნივერსიტეტის ეკონომიკის სკოლის დეკანი სოსო ბერიკაშვილი. მას ვესაუბრეთ საპენსიო დანაზოგის დაბანდების 3 ვარიანტზე, რომელთა არჩევაც საპენსიო სქემის მონაწილეებს ვადა 6 სექტემბრის ჩათვლით აქვთ.

საპენსიო სააგენტოს მონაცემებით, საპენსიო სქემაში ამ ეტაპზე საქართველოში 1 მილიონ 426 ათასი ადამიანი მონაწილეობს. სასურველი საინვესტიციო პორტფელის შესარჩევად ადამიანებმა საპენსიო სააგენტოს უნდა მიმართონ, იუსტიციის სახლებს ან პირად ელექტრონულ გვერდს: my.pensions.ge. თუმცა ამ შემთხვევაში აუცილებელი იქნება ელექტრონული ხელმოწერა.

თუ მოქალაქე თავისი ინიციატივით საპენსიო სააგენტოს არ მიმართავს, მისი საპენსიო დანაზოგი ასაკის მიხედვით გადანაწილდება მაღალრისკიან [40 წლამდე ასაკის ადამიანები], საშუალორისკიან [40-დან 50 წლამდე] და დაბალრისკიან [50 წელს ზევით] პორტფელში.

პორტფელის ცვლილება შესაძლებელი იქნება მომავალი წლის სექტემბერშიც.

იმის გათვალისწინებით, რომ ელექტრონული ხელმოწერით საქართველოში ბევრი არ სარგებლობს, ხოლო იუსტიციის სახლებში რიგებია, ხომ არ ჩანს საპენსიო სააგენტოს წინასწარი გათვლა, რომ პორტფელს თავისი სურვილით ნაკლებად აირჩევს ვინმე?

„მართლაც ეს ბარიერია, მაგრამ არ ვფიქრობ, რომ ეს შეიძლება განგებ იყოს გაკეთებული. პორტფელი არის ლოგიკურად დივერსიფიცირებული, ერთი პორტფელიდან მეორეში დიდი გადასვლა-გადმოსვლა არ არის სასურველი და შესაძლოა იმიტომაც არ არის მიმართვის სხვა ფორმა, რომ ბევრი გადანაცვლება არ ყოფილიყო.

საპენსიო სააგენტოს უფრო მართებდა ადამიანების მეტად ინფორმირება, რომ ეს აჟიოტაჟი არ ყოფილიყო. სააგენტოს არ აუხსნია მკაფიოდ, რა იცვლება. ეს არ არის სპონტანური ცვლილება და წლების წინ იყო გაწერილი, რომ მოხდებოდა დივერსიფიცირება. სააგენტოს უნდა აეხსნა, რატომ არ შეიძლება უკავშირდებოდეს დივერსიფიცირება საპენსიო დანაზოგის დაკარგვას.

ახლა ხალხი პანიკაშია, რომ შესაძლოა საპენსიო დანაზოგი დავკარგოთ, მაგრამ ვამბობ, რომ ეს ამ დივერსიფიცირებაზე არ არის დამოკიდებული, პოლიტიკური რისკი რჩება პოლიტიკურ რისკად: მაგალითად, ეს დანაზოგი გამოიყენონ წინასაარჩევნოდ, ან ანაკლიის პორტის ასაშენებლად. ანაკლიის პორტისთვის რომ გამოიყენონ, შესაძლოა, ეს არ იყოს ცუდი, მაგრამ ღარიბაშვილი არ უნდა წყვეტდეს ამას, ამ გადაწყვეტილებას დამოუკიდებლად უნდა იღებდეს საპენსიო სააგენტო, “ – განმარტავს ეკონომისტი სოსო ბერიკაშვილი.

ეკონომიკის ანალიტიკოსს ასევე ვკითხეთ: რის მიხედვით უნდა შეარჩიონ ადამიანებმა მაღალრისკიანი ან დაბალრისკიანი პორტფელი?

„მაღალრისკიანი ნიშნავს იმას, რომ მაღალი სარგებლის მიღების შანსია, თუმცა არის რისკიც, რომ ეს სარგებელი არ იყოს. 40 წლამდე ადამიანები იმიტომაც არიან ლოგიკურად მაღალრისკიანების კატეგორიაში, რომ ახალგაზრდა ხარ, მეტი დრო გაქვს რისკების გასაწევად.

მაღალრისკიანი არ ნიშნავს იმას, რომ ვიღაც კაზინოში ითამაშებს ამ ფულით და სულ დაკარგავ, თუმცა მაღალი რისკი ნიშნავს მაღალ რისკს. ამ დროს ეს დანაზოგი ინვესტირდება მაღალრისკიან აქტივებში.

არალოგიკურია მოსაზრება, რომ დანაზოგის დაკარგვის საფრთხე ამ დროს უფრო მაღალია, როცა მაღალრისკიან პორტფელში დებ დანაზოგს. საქართველოში საპენსიო ფონდი დაკავშირებულია უფრო პოლიტიკურ რისკებთან, რაც არის რისკი ყველასთვის – მაღალრისკიანისთვისაც და დაბალრისკიანისთვისაც,“ – გვიყვება სოსო ბერიკაშვილი.

საპენსიო სააგენტოს ინფორმაციით, საინვესტიციო პორტფელის 2023 წლის ივლისის ანგარიშის მიხედვით, საპენსიო ფონდის წმინდა ამონაგებმა ფონდის გაშვებიდან [2019 წლის 1-ელი იანვარი] 2023 წლის ივლისის ჩათვლით 51.2%, ხოლო რეალურმა ამონაგებმა [ინფლაციის გათვალისწინებით] იმავე პერიოდში 11.7% შეადგინა.

„ამ ეტაპზე ეს ნორმალური მაჩვენებელია. მთავარია, გრძელვადიან პერიოდში ეს იყოს მდგრადი… საპენსიო სააგენტოს ორი ხელმძღვანელი საკუთარი ინიციატივით წავიდა ამ თანამდებობიდან, რაც კითხვებს აჩენს: რატომ არ შეიძლება სურდეს ადამიანს დარჩენა ასეთ სამსახურში ნორმალურ ანაზღაურებაზე? ეს რეპუტაციულად სააგენტოსთვის კარგი არ არის.

სააგენტოს დამოუკიდებლობა კანონით უზრუნველყოფილია, მაგრამ რა შეუშლით ხელს, რომ შეცვალონ კანონი? გამოსავალი არის უკეთესი ხელისუფლება, რომელიც კანონს არ გადაახტება,“ – მიიჩნევს ეკონომისტი სოსო ბერიკაშვილი.

დღეს, 22 აგვისტოს, დაგეგმილია დიდაჭარის კაშხლის წყალსაცავიდან წყლის ტექნიკური გაშვება, რის გამოც მდინარე აჭარისწყალში წყლის დონემ შესაძლოა 15-20 სმ-ით მოიმატოს. ამის შესახებ ინფორმაციას კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიაში“ ადასტურებენ.

იმისათვის, რომ მდინარეში წყლის დონის მატებამ საფრთხე არ შეუქმნას მდინარის კალაპოტთან ახლოს მყოფ პირებს – მოცურავეებს, ტურისტებს, მეთევზეებს ან პირუტყვს, საჭიროა მოსახლეობის ინფორმირება.

„მსგავს ტექნიკურ სამუშაოებს კომპანია წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ აწარმოებს, კაშხლის გეგმიური მოვლა-პატრონობის ფარგლებში. მაგრამ, რადგანაც წყლის გაშვებამ შესაძლოა გამოიწვიოს მდინარეში წყლის დონის მატება, მოსახლეობის უსაფრთხოებიდან გამომდინარე ჩვენ ამის თაობაზე ვაცნობეთ მუნიციპალიტეტებს, რომ გაითვალისწინონ  და აღნიშნული ინფორმაცია მიაწოდონ მოსახლეობას“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიაში“.

კომპანიის ვებგვერდზე აღნიშნული ინფორმაცია ოფიციალურად არ არის განთავსებული. კომპანიაში აცხადებენ, რომ მათ ინფორმაცია პარტნიორ ორგანიზაციებსა და მუნიციპალიტეტებს მიაწოდეს.

დღეს, 22 აგვისტოს, გარემოს ეროვნული სააგენტო შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტორინგის შესახებ ინფორმაციას ავრცელებს. სააგენტოს ცნობით, მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, შავი ზღვის წყლის ხარისხი ნორმის ფარგლებშია.

შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტგორინგი 5 და 9 აგვისტოს ჩატარდა.

„კვლევებისას განისაზღვრა ქიმიური პარამეტრები, მათ შორის, 13 მძიმე მეტალი, ნავთობის ჯამური ნახშირწყალბადები, 16 პოლიარომატული ნახშირწყალბადისა და სხვა ფიზიკურ – ქიმიური პარამეტრის კონცენტრაცია.

გარემოს ეროვნული სააგენტო შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტორინგს 10 დღეში ერთხელ, 9 სადგურზე ახორციელებდა. 10 ივლისიდან სადგურების რაოდენობას დაემატა ანაკლია-განმუხურის ტერიტორიის 3 წერტილი. აღებულ სინჯებში ისაზღვრება 59 პარამეტრის მნიშვნელობები.

სინჯები საანალიზოდ გარემოს ეროვნული სააგენტოს ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის ანალიზის აკრედიტირებულ ლაბორატორიაში იგზავნება, რომელიც აღჭურვილია მაღალი სიზუსტის მქონე ანალიტიკური ხელსაწყოებით და სრულად აკმაყოფილებს თანამედროვე მოთხოვნებსა და სტანდარტებს,“ – აღნიშნულია გარემოს ეროვნული სააგენტოს მიერ დღეს, 22 აგვისტოს გავრცელებულ ინფორმაციაში.

2023 წლის ზაფხულის სეზონზე მონიტორინგის წინა შემთხვევებშიც, გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, შავი ზღვის წყლის ხარისხი ნორმის ფარგლებში იყო.

23 წლის ელენე თაბაგარი ნიუ-იორკის ჯულიარდის სახელობის სკოლაში მუსიკის ავთენტური შესრულების ფაკულტეტზე სწავლობს, სამაგისტრო საფეხურის მეორე კურსზე. ჯულიარდში ამ ფაკულტეტზე სწავლა ყოველწლიურად 60 ათასი დოლარი ღირს. ელენემ მუსიკის ამ უმაღლესი სკოლის სრული დაფინანსება მოიპოვა სტეტსონის უნივერსიტეტის ბაკალავრიატში წარმატებული სტუდენტობის შემდეგ.

ჯულიარდი ლინკოლნის ცენტრში მდებარე საშემსრულებლო ხელოვნების კონსერვატორიაა, სადაც ისეთმა დიდმა მუსიკოსებმა მიიღეს განათლება, როგორებიც არიან მაილს დევისი, ნინა სიმონე, ჩიკ კორეა, არეტა ფრანკლინი და სხვები.

ელენე ჯულიარდში კლავესინს, კლავიშებიან სხვა ისტორიულ ინსტრუმენტებს, ბაროკოს მუსიკას შეისწავლის.

მიუხედავად სასწავლებლის დაფინანსებისა, ქართველი სტუდენტი ამბობს, რომ ვერ უმკლავდება ყოველდღიურ ხარჯებს, რადგან სტუდენტური ვიზითაა ამერიკაში და კვირაში მხოლოდ 20 საათი აქვს მუშაობის უფლება. ამ 20 საათს ის ისევ თავის სასწავლებელში მუშაობს:

ევალება ინსტრუმენტების აწყობა – დღეში 2, 3 კლავესინის და კლავიშებიანი სხვადასხვა ინსტრუმენტის აწყობა უწევს, აკომპანირებას უწევს კლავესინზე სხვა მუსიკოსებს და პროფესორის ასისტენტია. ამ ყველაფრით მისი მინიმალური, სტუდენტური ხელფასი მხოლოდ ტრანსპორტის და საკვების ნაწილის ხარჯს თუ ფარავს.

მუშაობასთან ერთად ელენემ დღის უმეტესი ნაწილი ინსტრუმენტთან უნდა გაატაროს.

„საცხოვრებელი და საკვები ხარჯებისთვის დაფინანსების მოპოვების მიზნით მივმართე საქართველოს ყველა სამინისტროს, ბანკებს, სხვადასხვა ბიზნესს, განათლების ცენტრს, მუსიკოსთა საქველმოქმედო ფონდს, მედიას – სრულიად უშედეგოდ. პასუხიც კი არ მომწერეს.

საბოლოოდ, ჩემ ოჯახს მოუწია საცხოვრებელი სახლის გაყიდვა, რათა ნიუ-იორკში საცხოვრებელი ხარჯები ჯულიარდში სასწავლებლად ერთი წლით მაინც დამეფარა.

ამჟამად წარმატებით ვსწავლობ, როგორც მეოთხე ქართველი სტუდენტი ჯულიარდის ისტორიაში. თუმცა, ძალიან მიჭირს ნიუ იორკში სრულიად მარტო ცხოვრება და სწავლა პარალელურად, რამდენჯერმე დამჭირდა გადაუდებელი დახმარება საკვების ნაკლებობისგან გამოწვეული პრობლემების გამო. არ მაქვს საშუალება საცხოვრებელი ადგილი აგვისტოდან შევინარჩუნო. საქართველოს მხარეს აქტიურად ვეკონტაქტები, წლებია ვაგზავნი ჩემს მონაცემებს სასტიპენდიო კონკურსებზე, სრულიად უშედეგოდ.

პარალელურად წარმატებით ვსწავლობ, ვმუშაობ, ვუკრავ კონცერტებზე ლინკოლნის ცენტრში, მქონდა დებიუტი კარნეგი ჰოლში და სხვა მრავალი წარმატება სწავლის დაწყებიდან მხოლოდ ერთი სემესტრის განმავლობაში. ამჟამად არ ვარ დარწმუნებული, რომ ჯულიარდში სწავლის გაგრძელებას/დასრულებას შევძლებ ასეთ რთულ ფინანსურ მდგომარეობაში, რადგან პასუხად ვიღებ მხოლოდ უარის წერილებს.

მაქვს საუკეთესო აკადემიური მოსწრება, საქართველოს სახელით ნიუ იორკის საუკეთესო სცენებზე გამოვდივარ და ამავდროულად გადარჩენისთვის ვიბრძვი. არის დღეები, როცა მეტროთიც კი ვერ ვმგზავრობ, რათა მივიდე ჯულიარდში. ახლა ზაფხულია და ვიზის შეზღუდვებით კამპუსის გარეთ ვერც კი ვმუშაობ, რადგან სწავლა შეჩერებულია და ჯულიარდში ვარ დასაქმებული სავიზო წესების გათვალისწინებით.

წერილი დავწერე თეა წულუკიანის სახელზე, შვებულებაშია. ვმონაწილეობდი სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ საგრანტო კონკურსზე, რომელიც ჩემნაირი სტუდენტებისთვის ჰქონდათ. დააფინანსეს ბევრი დამწყები სტუდენტი, ვინც ახლა იწყებს სწავლას, თუმცა ყურადღება არ მომაქციეს  სტუდენტს, ვინც უკვე იქ ვსწავლობ წარმატებით და მიდგას რეალური პრობლემა, რომლის გადაუჭრელობის შემთხვევაშიც შეიძლება სწავლის შეწყვეტა მომიწიოს.

მრჩება განცდა, რომ ჩემი პოლიტიკური შეხედულებების, ხელისუფლების მიმართ კრიტიკული დამოკიდებულებების და ლგბტქი თემის წევრობის გამო ვიღებ უარებს დაფინანსებაზე ჩემი ქვეყნისგან“, – ამბობს ელენე.

მისი გათვლით, ნიუ იორკში ბინის ქირის, ტრანსპორტის და კვების ხარჯისთვის ერთ ადამიანს დაახლოებით 2500 დოლარამდე სჭირდება.

ელენე ამბობს, რომ შეუძლია პარალელურად იმუშაოს მიმტანად რესტორანში, ან სასტუმროში, ღამის ცვლის სამსახურებში, მაგრამ, მისი თქმით, ჯულიარდის სასწავლებელი მკაცრად აკვირდება საკუთარი სტუდენტების საქმიანობას:

„მეტროში რომ დავდო ქუდი ხურდებისთვის და დავუკრა ან ცენტრალურ პარკში, ამის უფლებაც არ მაქვს. შემნიშნავენ და გამომადეპორტებენ. ამერიკის მოქალაქეებს ან მწვანე ბარათის მქონეებს აქვთ ჩვეულებრივად მუშაობის უფლება.

ჩემი გეგმაა აქ თავშესაფარი მოვითხოვო და ასე მოვიპოვო მუშაობის უფლება. სხვა გზა არ მრჩება. თუმცა ეს ნიშნავს, რომ წლობით ვერ ჩამოვალ საქართველოში და ვერ ვნახავ დედას, გავწყვეტ კავშირს საქართველოსთან და ჩემს მუსიკალურ კარიერასაც ვერ დავუკავშირებ საქართველოს“. – ამბობს ელენე.

სტეტსონის უნივერსიტეტში ბაკალავრიატის საფეხურზე სწავლისას ელენე 8 სხვადასხვა პოზიციაზე მუშაობდა კამპუსზე, რითაც ცხოვრებისა და კვების ხარჯებს იხდიდა, ფინანსურად ეხმარებოდა ოჯახს.

ბაკალავრიატში სწავლისას ორჯე გახდა ფორტეპიანოს მიმართულების  წლის საუკეთესო სტუდენტი, სხვადასხვა კონკურსის გამარჯვებული ფლორიდის შტატში, მიიღო საუკეთესო სოლო-კონცერტის ჯილდო მესამე კურსზე, ოთხივე წლის განმავლობაში უკრავდა ორკესტრში კლავესინზე, ფორტეპიანოსა და ორღანზე, უდირიჟორა სტეტსონის უნივერსიტეტის სიმფონიურ ორკესტრს.

___

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ცნობით, ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიში შოკოლადის ნაწარმის რეალიზაციაში ორი პირია მხილებული.

ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიში პროდუქციის რეალიზაციისა და ჯგუფურად, საბაჟო დეკლარაციაში ყალბი მონაცემების შეტანის გზით, საქართველოს საბაჟო საზღვარზე განსაკუთრებით დიდი ოდენობით არადეკლარირებული მოძრავი ნივთის გადმოტანის ფაქტზე პასუხისგებაში მიეცა ორი პირი.

საგამოძიებო სამსახურის ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულები სხვადასხვა დასახელების უცხოური წარმოების ვადაგასულ შოკოლადს აკრავდნენ ახალი ვადის აღმნიშვნელ სტიკერებს, რის შემდეგაც ახდენდნენ მის რეალიზაციას თბილისის სავაჭრო ქსელში.

სავაჭრო ობიექტებიდან ამოღებულ იქნა ბრალდებულების მიერ რეალიზებული დიდი ოდენობით ვადაგასული შოკოლადი, რომელიც შეიცავდა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიშ მიკროორგანიზმებს.

ასევე, დადგენილ იქნა, რომ ბრალდებულებმა, საბაჟო დეკლარაციაში ყალბი მონაცემების შეტანის გზით, საბაჟო-გამშვები პუნქტის გავლით, საქართველოს ტერიტორიაზე სატვირთო ავტომანქანით გადმოიტანეს დაახლოებით 85 000 ლარის საბაჟო ღირებულების არადეკლარირებული, სხვადასხვა დასახელების საკვები პროდუქტი, რომელიც ასევე ამოღებულ იქნა საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად.

აღნიშნული ქმედება, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 198-ე და 214-ე მუხლების მიხედვით,  ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 8-დან 11 წლამდე ვადით – იუწყება საგამოძიებო სამსახური.

დღეს, 21 აგვისტოს, ბათუმში, კობალაძის ქუჩაზე, მუნიციპალური ავტობუსის მძღოლსა და მგზავრს შორის ინცინდენტი მოხდა.

ფაქტს ადასტურებს შს სამინისტროც.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, მგზავრი ნასვამი იყო და მძღოლს ემუქრებოდა. მას თან ჰქონდა სასიგნალო პისტოლეტი.

შსს-ს ინფორმაციით, მგზავრი პოლიციის განყოფილებაში გადაიყვანეს. გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 151-ე, მუქარის მუხლით.

____________

ფოტოზე: კადრი ლია მგელაძის ვოდეოდან

დღეს, 21 აგვისტოს, 14:00 საათიდან, ბათუმში გაზმომარაგება შეუწყდება მეტექსას და სელიმ ხიმშიაშვილი ქუჩების აბონენტებს.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო-საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

კომპანიის ცნობით, აბონენტებს ბუნებრივი გაზის მიწოდება 18:00 საათიდან აღუდგებათ.

„სოკარი” აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ მახუნცეთში მანქანა ამოყირავდა.

ფურგონის ტიპის მსუბუქი ავტომანქანა სოფლის ცენტრში, მახუნცეთის ჩანჩქერის ასასვლელთან ამოყირავდა.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა.

______________________

ფოტო: „ბათუმელები“/გურამ მურვანიძე

„ორ ლარზე დავიდა 1 კგ თხილის ფასი გურიაში. თავიდან, როცა მიღება დაიწყეს კარგი თხილი 2,80 ლარი ღირდა [მეგრული ჯიშის თხილი რომაა], შერეული კი 2,60 ლარი. ახლა, ფერისცვალების დღესასწაულის წინ დავარდა ფასი,“ –  ოზურგეთელი ირმა გორდელაძე გურიაში თხილის დაბალ ფასზე საუბრობს.

საქართველოს თხილის მწარმოებელთა ასოციაციის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, წელს 1 კგ პრემიუმ ხარისხის თხილი 6-7 ლარი უნდა ღირდეს, კარგი ხარისხის თხილი კი 4-5 ლარი.

თუმცა გურიაში ამბობენ, დაანონსებული ფასები მათზე არ ვრცელდება. ამის გამო კი მოსახლეობას პროტესტი აქვს.

„აქვე, აჭარაში, სოფელ გვარაში 4 ლარი ღირს თხილი. სამეგრელოს დავუკავშირდი, იქ ტეხენ თხილს და ერთ ჯანსაღ გულში იხდიან 45 თეთრს. ყველაზე სავალალო მდგომარეობა არის ოზურგეთში. მე ამას წლებია ვაბრალებ „თხილის მაფიას“, რომელიც არის ოზურგეთში. უზარმაზარი თხილის სატეხებია გახსნილი. ამ თხილს იღებენ, ტეხენ და გულს ძვირად ყიდიან – 14, 15, 16 დოლარად. ამ დროს მოსახლეობას ერთ დოლარსაც კი არ აძლევენ. ეჭვი გვაქვს, რომ სპეციალურად აგდებენ ფასს,“ – ამბობს ირმა გორდელაძე.

„საქართველოს თხილის მწარმოებელთა ასოციაციის“ აღმასრულებელი დირექტორის გიორგი თოდუა გურულებს მოუწოდებს ცოტახანს თავი შეიკავონ თხილის გაყიდვისგან.

„ნუ გაყიდიან, ჩვენი თხოვნაა არ გაყიდონ ახლა. გააშრონ და მერე გაყიდონ. ჯერ არ არის გაყიდვის სეზონი, ტენიანობაც მაღალი აქვს ახლა თხილს, შეიძლება გაუფუჭდეთ. ან ვინც იყიდის იმას გაუფუჭდეს. რისკებია მაღალია. სჯობს გააშრონ.

ასოციაციის ძალისხმევით მოეწყო საშრობი, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ აკეთში. ქობულეთიდან და ხელვაჩაურიდანაც არაა შორი. გურია-აჭარაში არ იყო აქამდე საშრობი, არც ტრადიცია იყო შრობის. დღეს არის და უნდა გამოვიყენოთ ეს აუცილებლად.

მოსავალს რომ ავიღებთ, ამას ჭირდება აუცილებლად შრობა. არასწორი შრობის შედეგად გურიასა და აჭარაში ფუჭდებოდა თხილის ხარისხი. ჩვენი ასოციაცია მზადაა უფასოდ მოემსახუროს  იმ ფერმერებს, ვინც ისარგებლა სუბსიდიით, ვინც კარგად მოუარა თხილს. შრობის და დასაწყობების თანხას არ გადავახდევინებთ წელს. ეს შესაძლებლობა აუცილებლად უნდა გამოვიყენოთ,“ – გვეუბნება გიორგი თოდუა.

შეუძლია თუ არა გურიაში მცხოვრებ გლეხს შეინახოს თხილი და მოგვიანებით, როცა ფასი აიწევს, მერე გაყიდოს, ვკითხეთ ირმა გორდელაძეს.

მისი თქმით, იმის გამო რომ გურიაში აგვისტოს ბოლოს გლეხების უმეტესობა თხილზე და მისგან მიღებულ შემოსავალზეა დამოკიდებული, თხილის შენახვის ფუფუნება არ აქვთ.

„წლებია ვაკვირდები, თხილზე ფასი ყველა დღესასწაულის ან მნიშვნელოვანი ამბის წინ ეცემა. ეს ხდება ფერისცვალებას, მარიამობას და სწავლის დაწყების წინ. ამ დროს მოსახლეობა, რომელსაც ეკონომიკურად უჭირს, იძულებულია გაყიდოს თხილი და იმ თანხით ოჯახში რამე იყიდოს,“ – გვისხნის ირმა გორდელაძე.

მისი თქმით უსამართლობაა თხილზე დაბალი ფასი მხოლოდ ერთ რეგიონში.

ამასთან მოსახლეობას არ აქვს საშუალება თხილი ჩასაბარებლად სხვა რეგიონში წაიღოს, რადგან ამას ტრანსპორტირება და ფინანსები ჭირდება. ამის გამო იძულებულები ხდებიან მთელი წლის ნამუშევარი დაბალ ფასში გაყიდონ.

„ამჟამად მიმდინარეობს მოსავლის აღება. დაბინავებულია მოსავლის 25-30 %, რაღაცა ნაწილი კი იყიდება, მაგრამ ჯერ მშრალი არაა თხილი. ახლა 4 ლარამდე მერყეობს ფასი, მაგრამ თვის ბოლოსკენ მოლოდინი გვაქვს, რომ ხარისხიანი თხილის ფასი მოიმატებს და შესაძლოა 6-7 ლარი ღირდეს, ოღონდ ხარისხიანი,“- ამბობს „საქართველოს თხილის მწარმოებელთა ასოციაციის“ აღმასრულებელი დირექტორის გიორგი თოდუა.

მის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად წელს 1 კილოგრამი თხილის ფასი ასე განისაზღვრა.

• მოუვლელი და შეუწამლავი 1 კგ თხილი 3,50 ლარიდან დან 4 ლარამდე ღირს;
• კარგი ხარისხის 1 კგ თხილის ფასი 4 ლარიდან 5 ლარამდე მერყეობს;
• პრემიუმ ხარისხის 1 კგ თხილის ფასი კი 6-7 ლარია.

„ასეთი ფასები ფიქსირდება დღეს. ყველა რეგიონში დაახლოებით ასეა. თუმცა პირველი დღეებია და თვის ბოლომდე ფასში რაღაც ცვლილებას ველოდებით,“ – გვითხრა გიორგი თოდუამ.

ის რეკომენდაციას აძლევს ფერმერებს, რომ რაც შეიძლება მალე მოკრიფონ თხილი და გააშრონ. ან სპეციალურ საშრობებში ან სახლში, ჩრდილში.

გიორგი თოდუა საუბრობს ქუჩაში გახსნილ მიმღებ პუნქტებზე, რომლებიც თხილს დაბალ ფასად იბარებენ და მოსახლეობას ურჩევს თხილი ქარხნებს ან საშრობებს ჩააბარონ.

„ახლა თხილი არის ტენიანი. ქუჩაში ვინც იღებს თხილს, ისინი დაბალ ფასში იბარებენ, რადგან არ იციან შრობის შემდეგ რა იქნება და თავს იზღვევენ. თავიდან რომ ჩანს რომ კარგია, შრობის მერე შეიძლება ცუდი აღმოჩნდეს.

ქუჩაში თხილის ჩაბარება არაა რეკომენდირებული. მიმართონ საშრობებს და მიმართონ პირდაპირ ქარხნებს, ქუჩაში კაცი რომ დგას, მზეზე მთელი დღე ის ბუნებრივია მაქსიმალურ მოგებაზეა ორიენტირებული. უამრავი საწარმოა, საშრობებია, მიმართონ, გააშრონ და გაყიდონ,“ – ამბობს გიორგი თოდუა.

მისი თქმით, ბოლო წლების სტატისტიკის თანახმად, რომელსაც  საქართველოს თხილის მწარმოებელთა ასოციაცია აწარმოებს, ფერმერები, რომლებიც სარგებლობენ სუბსიდიით და 5-6-ჯერ მაინც ჩაატარეს წამლობა თხილის ბაღებში, კარგ მოსავალს იღებენ. მათი თხილი პრემიუმ ხარისხისაა და მაღალ ფასად იყიდება.