Batumelebi

შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგებელი და საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის თავმჯდომარე ტარიელ ებრალიძე ამბობს, რომ კონკურსთან დაკავშირებით მხოლოდ ერთი საჩივარი დაიწერა.

„კონკურსის სამივე ეტაპი დასრულდა, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილება თანამშრომლების აყვანასთან დაკავშირებით ცნობილი არ არის. ამ საკითხზე კომისიას ჯერ არ უმსჯელია, სავარაუდოდ ხვალ შევიკრიბებით და ვიმსჯელებთ. რაც შეეხება კონკურსს, ვაკანსია ექვს პოზიციაზე გვქონდა გამოცხადებული, ოთხი – გამგეობაში, ორი კი – თემის რწმუნებულის თანამდებობის დასაკავებლად. ექვსი საკონკურსო პოზიციიდან კვლავ ვაკანტური დარჩა მუნიციპალიტეტის გამგეობაში სოციალური სამსახურის სპეციალისტის თანამდებობა, აღნიშნულ პოზიციაზე კონკურსში მონაწილე აპლიკანტებმა ტესტირებისას 36-ქულიანი ბარიერი ვერ გადალახეს.

მხოლოდ ერთი საჩივარი დაიწერა, საჩივარი საკონკურსო მოთხოვნას ეხებოდა. გამგებლის გენდერულ საკითხებში თანაშემწის ვაკანსიაზე მოთხოვნა გვქონდა სამუშაო გამოცდილება და სწორედ ეს გახდა საჩივრის მიზეზი.

ვერ ვიტყვი, რომ ჩატარებული კონკურსით  ძალიან კმაყოფილი ვარ, უფრო მეტს მოველოდი, უფრო მეტი ინტელექტისა და გამოცდილების ადამიანები მჭირდება გამგეობაში, რადგან საჯარო მოხელეობა რიგითი სამსახური არ არის“ – აცხადებს ტარიელ ებრალიძე და დასძენს, რომ გამგეობის 24-მდე თანამშრომელს უახლოეს დღეებში ატესტაცია ჩაუტარდება.

შუახევის მუნიციპალიტეტში ვაკანტური პოზიციების დასაკავებლად გასაუბრებაზე აპლიკანტების ცოდნა კომისიის რვა წევრმა შეაფასა. კონკურსს შუახევში არასამთავრობო ორგანიზაცია „სამართლიანი არჩევნები“ აკვირდებოდა.

არჩილ ხაბაძემ განაცხადა, რომ თავის მხრივ ესპანური კომპანია იღებს ვალდებულებას, შენობა შეიყვანოს ექსპლუატაციაში, შეაკეთოს ლიფტები და დაასაქმოს ადამიანები. გარდა ამისა, ხაბაძის განცხადებით, სახელმწიფოს აღარ მოუწევს შენობის საექსპლუატაციო ხარჯებზე ზრუნვა, რაც, მისივე თქმით, დაახლოებით 700 ათასი ლარია წელიწადში.

„20 წლის განმავლობაში კომპანიამ აიღო თავის თავზე შენობის მოვლა-პატრონობა, დასაქმების და ობიექტების მოწყობის პასუხისმგებლობა… კოშკში მოეწყობა რესტორანი, პატარა კლუბი, ერთი საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი, როგორც მახსოვს, გალერეა, ასევე იქნება ვერანდა, საიდანაც ტურისტები ქალაქს დაათვალიერებენ… ვფიქრობ, რომ ამ გადაწყვეტილებით რაღაც გამოვნახეთ ისე, რომ სახელმწიფომ არ გაწიოს ზედმეტი დანახარჯები წლიურად, მოვუნახეთ შენობას პატრონი, რომელიც მას მოუძებნის ფუნქციას და მოახდენს ტურისტული დანიშნულებით გამოყენებას“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ. 

აღნიშნულ თემაზე სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს პასუხს “ბათუმელები” უცვლელად გთავაზობთ: 

“N3 დაწესებულება არის მაღალი რისკისა და  მკაცრი რეჟიმის, სადაც შესაბამისი კატეგორიის პატიმრები არიან განთავსებულნი. აქ  ხშირია მსჯვარდებულთა თუ ბრალდებულთა მხრიდან პროტესტის სხვადასხვა ფორმით გამოვლინების ფაქტები, როცა ისინი თავიანთი არალეგიტიმიური მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად რიგ ინსინუაციებს მიმართავენ და შედეგად, მათ მიერ მედიასთან დეკლარირებული განცხადებები რადიკალურად განსხვადება მათი რეალური მოთხოვნებისგან.

სამინისტრო მოქმედებს პატიმართა უსაფთხოების სტანდარტების გათვალისწინებით კანონით განსაზღვრული წესით. საგულისხმოა, რომ აღნიშნულზე ჩვენ არაერთხელ გავაკეთეთ განცხადება. სისტემა, უწყების სპეციფიკის გათვალისწინებით, მაქსიმალურად გახსნილია და ორიენტირებულია ადამიანის უფლებების დაცვაზე, რისი ერთ-ერთი გამოვლინება ისიცაა, რომ მათი წერილები, განცხადებები და სურვილები დაუბრკოლებლივ მიდის ადრესატამდე და მათი კომუნიკაციის უფლება, კანონის გათვალიწინებით, შეუზღუდავად ხორციელდება. სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროში მსჯავრდებულებზე ზრუნა  მაღალ სტადარტებს პასუხობს და ეს არაერთმა საერთაშორისო თუ ადგილობრივმა ორგანიზაციამ აღიარა.

სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო ადასტურებს, რომ   სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში  მსჯავრდებულებმა გ. მ. და კ. მ.  უცხო სხეული გადაყლაპეს, რომლებსაც ისინი საკანში არსებული  ინვენტარიდან და ნივთებისგან ამზადებენ.

აღნიშნული პიროვნებები თანასაკნელები არიან და როგორც წინასწარი საგამოძიებო მასალებიდან იკვეთება, შეთანხმებულად მოქმედებენ. მსჯავრდებულები პროტესტის მიზეზად სამედიცინო სერვისების მიუწოდებლობას ასახელებდნენ.

მოგახსენებთ, რომ პროტესტის ამ ფორმით გამოხატვამდე, თითოეულ მათგანს სხვადასხვა პროფილის ექიმ-სპეციალისტების მიერ გაეწია კონსულტაცია, ჩატარებული ჰქონდათ სხვადასხვა სახის გამოკვლევები, მათ შორის მაღალტექნოლოგიური და დანიშნული ჰქონდათ შესაბამისი მკურნალობა.

უცხო სხეულის გადაყლაპვის შემდეგ მსჯავრდებულებს  შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება გაეწიათ. მოხდა მსჯავრდებულთა გაყვანა სამოქალაქო სექტორის კლინიკაში რენტგენოლოგიური კვლევისა და ქირურგის კონსულტაციის მიზნით. 

ამჟამად მსჯავრდებული გ. მ. გადაყვანილია  სასჯელაღსრულების N19 დაწესებულებაში, ხოლო მსჯავრდებული კ. მ. რჩება  სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში. მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია და  ისინი იმყოფებიან სამედიცინო პერსონალის დინამიური მეთვალყურეობის ქვეშ, და საჭიროებისამებრ, მომავალშიც გაეწევათ ადეკვატური სამედიცინო მომსახურება.

სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო მზადაა, მსჯავრდებულების წერილობითი თანხმობის შემთხვევაში, საზოგადოებას სრული ინფორმაცია მიაწოდოს მათთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების შესახებ. საგულისხმოა, რომ თითოეულ მსჯავრდებულზე გაწეული სამედიცინო სერვისის ოდენობა საკმაოდ დიდია და სახელმწიფომ მათ სამკურნალოდ სოლიდური თანხა გაიღო. “

„კომპანია „აგე ბათუმი“ თავისი საქმიანობის განხორციელების პროცესში, ყოველდღიურად ცდილობს მჭიდრო კონტაქტში იყოს ადგილობრივ მოსახლეობასთან და მაქსიმალურად გაითვლისწინოს მათი მოთხოვნები.

რაც შეეხება ამ კონკრეტულ  შემთხვევას, ჩვენმა წარმომადგენელმა ზედმიწევნით შეისწავლა შუახევის  მუნიციპალიტეტში, სოფელ მახალაკიძეებში მცხოვრები, მოქალაქე გენადი მახარაძის ნაკვეთი, აღნიშნულ ტერიტორიაზე კომპანია „აგე ბაუმის“ მიერ მიყენებული არანაირი სახის დაზიანება არ შეინიშნება.

რაც შეეხება გასული  წლის შემთხვევას, როცა რეალურად მოხდა  მოქალაქე გენადი მახარაძის ტერიტორიის დაზიანება, ჩვენი კომპანიის მხრიდან,  ჩვენ სრული პასუხისმგებლობა ავიღეთ ამ საკითხზე და მის მიერ წამოყენებული ყველა მოთხოვნა შევასრულეთ. მისივე მოთხოვნის საფუძველზე, კომპანიამ შემოდგომაზე უნდა მიაწოდოს სამშენებლო მასალების ნაწილი.

მოქალაქე გენადი მახარაძის ბრალდება კომპანია „აგე ბათუმის“ მიმართ საფუძველს მოკლებულია“ – აღნიშნულია განცხადებაში. 

„ლიფტების პრობლემა იყო ამ ობიექტზე, გამოძიებაც მიმდინარეობს, მერია სასამართლშიც უჩივის იმ კომპანიას, ვინც ბოლომდე არ მიიყვანა მშენებლობა და შესაბამისად ექსპლოატაციაში არ არის ობიექტი შეყვანილი.  1 მილიონ 200 ათასი ევრო სჭირდება ექსპერტიზის დასკვნის შემდეგ ამ ობიექტის ექსპლუატაციაში გაშვებას.  დადებითი მხარე რა არის? –  დასაქმება, საიდანაც მივიღებთ საშემოსავლო სახით გადასახადებს, ასევე ქონების გადასახადს. იცით, რომ მისი [ანბანის კოშკის]  საბალანსო ღირებულება დაახლოებით 60 მილიონი ლარია და წლიური ერთი პროცენტი შემოვა აჭარის ბიუჯეტში. როგორც მახსოვს, რამდენიმე კვირაში უნდა მოახერხოს [კომპანიამ] და პირველ სართულზე, სადაც მოედანია, იქ მოხდება ღია კაფე-ბარის მოწყობა. 6 თვე აიღო დაახლოებით კომპანიამ, რომ უზრუნველყოს ლიფტების რემონტი და ობიექტების მოწყობა“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ.   

ბათუმში მდებარე „ანბანის კოშკის“ მშენებლობისათვის თავის დროზე 64 მილიონი ლარი დაიხარჯა. ესპანელი არქიტექტორის ალბერტო დომინგო კაბოს მიერ დაპროექტებული შენობა ბათუმში 2011 წელს აიგო. კოშკი დღემდე უფუნქციოდ იყო. 

„აჭარის ტურიზმის და კურორტების დეპარტამენტისათვის ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულება არის სოფლად ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა. ბოლო წლებია დეპარტამენტი ტურიზმის ამ სფეროს განვითარებას სხვადასხვა აქტივობებით უწყობს ხელს: ეცნობა სოფლებში არსებული ტურისტული მეურნეობების პოტენციალსა და საქმიანობას; ქმნის სოფლად არსებულ ტურისტული მეურნეობების ბაზას, რომელთაც ტურისტების მიღების მცირე გამოცდილებაც კი აქვთ; ატარებს ტრენინგებს ტურისტული მეურნეობების მეპატრონეებისათვის; განათავსებს აჭარის სოფლებში ტურისტების თავისუფლად გადადგილებისათვის ტურისტულ ნიშნულებს; ყოველწლიურად გამოსცემს სოფლად ტურიზმის სარეკლამო ბროშურას, რომელიც ვრცელდება როგორ საქართველოს შიგნით, ასევე მსოფლიოს სხვადასხვა საერთაშორისო ტურისტულ გამოფენებზე. აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენმა შექმნა ეკო ტურისტული რუქის ონლაინ და ბეჭდური ვერსიები, ასევე შეიმუშავა ის ტურისტული მარშრუტები, რომლებზეც გასვლა აჭარის სოფლებში ჩასულ სტუმრებს შეეძლებათ,“ – ნათქვამია დეპარტამენტის მიერ გავრცელებულ რელიზში.

ევროპის სოფლად ტურიზმის ფედერაციაში ევროპის 27 ქვეყნის 35 პროფესიული ორგანოა გაწევრიანებული. ფედერაცია წარმოადგენს დაახლოებით 500 000 მიკრო საწარმოს, რომლებიც 5-დან 6,5 მილიონამდე საწოლ ადგილს ითვლის.

 ევროპის სოფლად ტურიზმის ფედერაციაში გაწევრიანებით აჭარის ტურისტული მეურნეობები მოხდება სოფლად ტურიზმის საერთაშორისო საინფორმაციო ბაზაში. აჭარის  ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტს საშუალება მიეცემა მიიღოს ევროპული გამოცდილება, დანერგოს ევროპული/საერთაშორისო სტანდარტები და მონაწილეობა მიიღოს ფედერაციის სხვადასხვა აქტივობებში, რაც ხელს შეუწყობს როგორც რეგიონის სოფლად ტურიზმის განვითარებას, ისე აჭარის რეგიონის სოფლად ტურიზმის ცნობადობის გაზრდას ევროპის მასშტაბით.

„ანტიკური სამოსი მინოსური კრეტიდან ბიზანტიამდე“, – ასე ეწოდება პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ხელოვნების უნივერსიტეტის სამოსის დიზაინის სპეციალობის შვიდმა მეორეკურსელმა 36 კოსტიუმი შეკერა. უნივერსიტეტის სახელოსნოში ჯერ კიდევ მუშაობენ დეტალებზე, ტანსაცმელს ახარისხებენ, აუთოებენ და დეტალებს ხვეწენ.

ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტის ხარისხის სამსახურის უზრუნველყოფის უფროსი, სახვითი ხელოვნების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, პროფესორი ქეთევან ვაჩეიშვილი ამბობს, რომ პროექტის განხორციელებისთვის საჭირო თანხა, 20 ათასი ლარი უნივერსიტეტმა აჭარის განათლების სამინისტროს მიერ გამოცხადებული თავისუფალი პროექტების კონკურსში მოიგო.

„პროექტის განმახორციელებელი კი გახლავთ იენის უნივერსიტეტის პროფესორი, ანნეგრეტ პლონტკე-ლუნინგი, რომელმაც ძალიან დიდი შრომა ჩადო ამ პროექტში. დღე და ღამე სტუდენტებთან ერთად იყო. არ ვიცი, რა თანხა დახარჯა თავისი ჰონორარიდან ამ საქმისთვის. ქალბატონი ანნეგრეტი უზომოდაა შეყვარებული საქართველოზე, ძალიან კარგად იცნობს ჩვენს კულტურას, მსგავსი პროექტი მან რამდენიმე წლის წინ განახორციელა ჯავახიშვილის უნივერსიტეტშიც. ამ თემაზე ბევრი აქვს ნამუშევარი და ხშირად იწვევენ სხვადასხვა ქვეყანაში, ამჟამად ოქსფორდში იმყოფება, თუმცა დეფილეზე ჩამოვა“, – ამბობს ქეთევან ვაჩეიშვილი.

სანამ უშუალოდ სამოსის შეკერვას დაიწყებდნენ, სტუდენტებმა მცირე კვლევებიც ჩაატარეს იმის შესახებ, თუ რა ტიპის სამოსს იცვამდნენ ანტიკურ სამყაროში. „ჩვენ მომავალი დიზაინერები ვართ და უნდა ვიცოდეთ ეს ყველაფერი, ძალიან გამიხარდა პროექტი რომ დაფინანსდა“, – ამბობს ქეთი გეგიძე, სტუდენტი. „ჯერ გავდიოდით თეორიას, ვიცით, როგორ იკერებოდა ეს სამოსი. მე, პირადად, რომაული ჩაცმულობა მომწონს ძალიან. ძალიან დიდი ტოგები იყო, არ არის მოსახერხებელი თანამედროვე ადამიანისთვის, მაგრამ ლამაზია. შევკერეთ თეთრი ტოგა, სულ ხუთი მეტრი ქსოვილი დაიხარჯა, გრძელია, ძალიან დიდი დრაპირებით, მთელს სხეულზეა მოხვეული ქსოვილი“, – ამბობს ქეთი.

რა ფერის ტანსაცმელს იცვამდნენ ანტიკურ ეპოქაში? ნანა ხალვაში ამბობს, რომ ტანსაცმლის ფერი დამოკიდებული იყო იმაზე, თუ ვისთვის იკერებოდა ის. „დიდგვაროვნებისთვის უმეტესად კერავდნენ წითელ, ოქროსფერ, თეთრ, ლურჯი ფერის ტანსაცმელს. უფრო დაბალი სოციალური ფენისთვის კი მომწვანო, მოყავისფრო სამოსს, რაც მოსახერხებელი იყო და ადვილად არ ისვრებოდა. მე ყველაზე მეტად მონადირის მოსასხამი მომწონს“, – კაპიშონიან მოსასხამს ირგებს ნანა.

მადონა ასანიძე ამბობს, რომ ტანსაცმლის შეკერვაზე მუშაობა არ გასჭირვებიათ, ახლა უკვე ბოლო დეტალებზე მუშაობენ და ფიქრობენ, რომ კიდევ ერთ, 37-ე კოსტიუმის შეკერვასაც მოასწრებენ.

„ეს ტანსაცმელი, რა თქმა უნდა, უფრო მიმსგავსებულია, რადგან ჩვენ ისეთი ქსოვილები ვერ გვექნება, რაც მაშინ ჰქონდათ. დროში ჩავეტიეთ, რაც მთავარია“, – ამბობს მადონა.

ნათია ბერიძე ამბობს, რომ სწავლის პროცესში არაერთ საინტერესო მასალას გაეცნენ, მათ შორის იმას, თუ როგორ მზადდებოდა ქსოვილები: „დიდ დაზგაზე ბევრი ადამიანი მუშაობდა ერთი ქსოვილის დასამზადებლად. კუბოკრული ქსოვილიც გამოიყენებოდა. ანნეგრეტმა ვიდეოში გვაჩვენა ეს ქსოვილები, რომლებიც არქეოლოგიური გათხრების შედეგად იქნა მოპოვებული. დაზიანებული იყო, რა თქმა უნდა, მაგრამ დიზაინერებისთვის ძალიან საინტერესოა. ასევე, ძალიან ლამაზი ორნამენტები იყო სამოსზე.“

სტუდენტებს უკვე შერჩეული ჰყავთ მოდელები, რომლებიც 12 ივნისს სამოსს მოირგებენ და თავადაც აპირებენ დეფილეში მონაწილეობას მათივე შეკერილი ტანსაცმლით. მათი ხელმძღვანელი ანნეგრეტი ათენას სამოსს მოირგებს, ხოლო ზევსი უნივერსიტეტის კანცლერი ჯემალ ბერიძე იქნება.

დასწრება თავისუფალია. 

შეხვედრები „საბას“ ლაურეატ მწერლებთან პროექტის, „შეხვედრის საბაბის“ ფარგლებში იმართება. 

ფოსტის ფასადზე დამაგრებულ ხარაჩოებზე უკვე ერთი თვეა დილის 9 საათიდან საღამოს შვიდამდე რესტავრატორ-კონსერვატორები მუშაობენ. სანდრო რუბაშვილი ფოსტის რესტავრატორთა ჯგუფის ხელმძღვანელი და ბათუმის ფოსტის ფასადის რესტავრაციის პროექტის ერთ-ერთი ავტორია. იგი ამბობს, რომ რესტავრატორები აქ დაახლოებით 3-4 თვეს იმუშავებენ. „ჩვენი პროექტის მიზანია ძველი ფასადის შენარჩუნება, კონსერვაცია და რესტავრაცია. ფასადი საკმაოდ დაზიანებულია ნალექის ზემოქმედებით, სამწუხაროდ, ბევრი დეტალი დაკარგულია, ფოსტის უნიკალური გუმბათი საერთოდ გამქრალია, დაკარგულია ლითონისა და თაბაშირის დეტალებიც. ახლა ჩვენი მიზანია შევინარჩუნოთ ფასადი ისე, როგორიც ის იყო წლების წინ“, – ამბობს სანდრო.

სანამ რესტავრატორები ფოსტაზე მუშაობას დაიწყებდნენ, მანამდე ხელოვნების ნიმუშთა კონსერვაციის ცენტრმა კვლევა მოამზადა, სადაც დაწვრილებითაა მოცემული შენობაზე არსებული დაზიანებები, დაზიანების ფაქტორები და ფასადზე ჩასატარებელი სამუშაოები, შენობის ისტორია და ფოტომასალა. პროექტი საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა დაცვის სააგენტოსთან არსებულმა სარეკომენდაციო საბჭომ მოიწონა და შპს „აქთივ ბათუმი“, რომლის მფლობელობაშიცაა ამჟამად შენობა, დაავალდებულა ფოსტის ფასადზე რესტავრატორებს ეზრუნათ.

სანდრო რუბაშვილი ამბობს, რომ რესტავრატორთა ჯგუფს, რომელიც ამჟამად ფოსტის შენობის ფასადზე მუშაობს, კულტურული მემკვიდრეობის არაერთ ძეგლზე უმუშავია. ჯგუფის წევრები პარალელურად მუშაობენ გელათის მონასტერში, ატენის სიონში, მცხეთაში მდებარე სამთავროს დედათა მონასტერსა და თბილისის მეტეხში.

ელენე თორღლაიძე რესტავრატორია. იგი ამბობს, რომ ჯგუფი წინასწარ გაწერილი გრაფიკით მუშაობს. ფასადი უკვე შეიწამლა და მისი დიდი ნაწილი გასუფთავდა. „ფასადი წყლის ჩამოდინებისგან დაზიანებულია, არის ბიოლოგიური დაზიანებები – ხავსი, ობი, რაც უნდა მოშორდეს, ამიტომ შეიწამლა სპეციალური ხსნარით. ამ დროს სუფთავდება ფიგურებიც“, _ განმარტავს ელენე. იგი ამბობს, რომ სამუშაო საკმაოდ რთული და შრომატევადია, რადგან რესტავრაციის დროს სპეციალისტს შეიძლება ბევრი გაუთვალისწინებელი დაზიანება შეხვდეს. „ფოსტაზე ასეთი ბევრი შემთხვევა არ არის, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ რამდენიმე სკულპტურა იმაზე მეტად არის დაზიანებული, ვიდრე მივიჩნევდით. იყო რამდენიმე ადგილი, რომელიც თითქმის მყარად ზის, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ გასამაგრებელია და ეს აუცილებელად უნდა გაკეთდეს. თუმცა საგანგაშო არაფერია, ყველა სამუშაო შესრულდება“, – ამბობს ელენე.

რესტავრატორები ამბობენ, რომ ფოსტის ფასადზე დაზიანებული ორნამენტები და სკულპტურები იმავე მასალით აღდგება, რა მასალითაც იყო გაკეთებული თავის დროზე. „ეს აუცილებელია, რომ ერთიანობის აღქმა არ დაიკარგოს“, – განმარტავს ელენე, – „შენობას სხვანაირი მიდგომა სჭირდება. მხატვრობაში კონსერვაციას ვანიჭებთ უპირატესობას და არასოდეს არ აღვადგენთ არაფერს თავიდან, მაგრამ ამ შემთხვევაში საჭიროა აღდგეს, ნახევრად ჩამოშლილ ფიგურებს ვერ დავტოვებთ. ყველაფერი აღდგება ისე, როგორც იყო. შენობის ფასადი თავის პირვანდელ ფერსაც კი დაიბრუნებს.“

რესტავრატორები ახალი, პატარა აღმოჩენების მომსწრეც არიან. ფოსტის აღმოსავლეთ კედელზე საღებავების ფენის ქვეშ წარწერები გამოჩნდა. ელენე ამბობს, რომ ერთგან სლავური შრიფტით იკითხება „კანტორა“ [შენობას ადრე ფოსტა-ტელეგრაფის კანტორა ეწოდებოდა], მეორე წარწერის ამოკითხვა კი ვერ შეძლეს. რესტავრაციის პროცესში ისიც გამოჩნდა, თუ რა ფერად ღებავდნენ ფოსტის შენობას სხვადასხვა დროს.

„ძირითადად ბაცი და თბილი ფერები, თეთრი დომინირებს, მოვარდისფრო, სპილოსძვლისფერი, ღია ყვითელი, ღია მწვანე… სინჯების მიხედვით დავადგინეთ თავდაპირველი ფერები და შევეცდებით იგივე ფერები გამოვიყენოთ სამუშაოს დასრულებისას“, რესტავრაციის დროს ძალიან ბევრ დეტალზე გიწევს მუშაობა. ყველაფერი, რასაც ვაკეთებთ, იწერება ანგარიშში და თან ერთვის ფოტომასალაც“ – ამბობს ელენე.

ფოსტის ფასადის რესტავრაციას თვალყურს ადევნებენ საქართველოს და აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოები.

სარესტავრაციო სამუშაოები ბათუმის ფოსტის ფასადზე წლის ბოლომდე დასრულდება. 2016 წლის დასაწყისში კი იმ ადგილას, სადაც ბათუმის ფოსტა ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნის დასაწყისში იდგა, გამოჩნდება ახალი აბრა – სასტუმრო და კაზინო „პრინცესა“. ახალი აბრა ბათუმის ფოსტის განახლებულ და მაინც ძველ ფასადზე.

ტრენინგები შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტების ათი სოფლის მცხოვრებლებს ჩაუტარდებათ: დიდაჭარა, დაიკონიძეები, ღურტა, იაკობაძეები, ვაშლოვანი, წაბლანა, წაბლიანი, ახალდაბა, ჩანჩხალო, მახალაკიძეები.

ტრენინგების დასრულებისთანავე ამავე სოფლებში მცხოვრები ოჯახებისთვის საგრანტო კონკურსი გამოცხადდება. პირველ ეტაპზე კონკურსის გზით არჩეული 20-მდე პროექტი დაფინანსდება (საშუალოდ ერთ სოფელში 2 პროექტი).

ერთი პროექტის (გრანტის) ღირებულება 1000-დან – 22.000 ლარამდე იქნება. დაფინანსე-ბის ოდენობა დამოკიდებულია პროექტში ჩართული ოჯახების რაოდენობაზე, პროექტის მასშტაბზე და დაგეგმილ შედეგებზე.

საოჯახო ბიზნეს-პროექტებს განიხილავს და დაფინანსების შესახებ გადაწყვეტილებას მიიღებს მმართველი საბჭო, რომლის შემადგენლობაშიც შედიან ’’დემოკრატიის ინსტიტუტისა’’ და შპს ’’აჭარისწყალი ჯორჯია’’-ს წარმომადგენლები.

ტრენინგები შუახევსა და ხულოს მუნიციპალიტეტებში, 9 ივნისს დაიწყება და 23 ივნისამდე გაგრძელდება.

პროექტი ხორციელდება შპს ’’აჭარისწყალი ჯორჯია’’-ს მხარდაჭერით.

არტისტები მუშაობის კრეატიულ პროცესს წარმოუდგენენ საზოგადოებას და მისცემენ დისკუსიაში ჩართვის საშუალებას.

იოხენ შტეხმანი – თანამედროვე ცეკვის ქორეოგრაფი და მათემატიკოსია ბერლინიდან, ნადია წულიკიძე კი თბილისსა და ამსტერდამში მოღვაწე არტისტია, რომელიც თავის შემოქმედებაში იყენებს მუსიკას, ცეკვასა და ვიზუალურ ხელოვნებას.

ამ ორი არტისტის თანამშრომლობა დაიწყო ამსტერდამში, DasArts თეატრლური სამაგისტრო პროგრამის პერიოდში. არტისტების პოსტ–დრამატული ნამუშევრები ექსპერიმენტულია, თუმცა აღსაქმელად ხელმისაწვდომი.

მათი ნამუშევრის ნახვა მსურველს 19 ივნისს, 19 საათზე, ბათუმში, „თანამედროვე ხელოვნების სივრცეში“ შეეძლება.  

“სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში არასათანადო საცხოვრებელი პირობებისა და სამედიცინო მომსახურების შესახებ გამოთქმული მოსაზრებების საპასუხოდ მოგახსენებთ, რომ განახლებული და ევროპულ სტანდარტებს მაქსიმალურად მიახლოებული N3 დაწესებულება 2013 წლის 30 აპრილს გაიხსნა, სრულად გარემონტებულ დაწესებულებაში განთავსებულია ახალი გათბობის სისტემა, ხანგრძლივი პაემნისთვის განკუთვნილი ოთახი, ბიბლიოთეკა, სასეირნო და სავარჯიშო სივრცე 230 პატიმარზე.

ზაფხულის სეზონთან დაკავშირებით მოცემულ მომენტში მიმდინარეობს ინდივიდუალური კონდიცირების ახალი სისტემის მონტაჟი.

დაწესებულებაში არსებობდა წყლალმომარაგების პრობლემა, რაც განპირობებული იყო იმით, რომ ბათუმის იმ რაიონის მაცხოვრებელებს, სადაც აღნიშნული დაწესებულებაა განთავსებული, წყალი გრაფიკით მიეწოდებათ. იგივე პირობები ვრცელდება N 3 დაწესებულებაზეც, თუმცა ჩვენ გადავჭერით მოცემული საკითხი და წყლის მიწოდების გასაუმჯობესებლად ციხეში დავამონტაჟეთ შესაბამისი ტევადობის ავზი.

რაც შეეხება სამედიცინო მიმართულებას. დაწესებულების სამედიცინო პერსონალი 24 საათიან რეჟიმში მუშაობს და აკეთებს მაქსიმუმს. შესაბამისად, პატიმრები საჭირო სამედიცინო მომსახურებას დაუბრკოლებლად იღებენ. ჭHO რეკომენდაციების თანახმად, შეიქმნა და დამტკიცდა პენიტენციური ჯანდაცვის მედიკამენტების სტანდარტი და გაუმჯობესდა მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა. მედიკამენტებზე დანახარჯი 2013 წლიდან 2014 წლამდე 3-ჯერ გაიზარდა.სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში მიმდინარეობს სუიციდის პრევენციის საპილოტე პროგრამა. ამავე დაწესებეულებაში მინისტრის მიერ დამტკიცებული პენიტენციური ჯანდაცვის სტანდრატის ფარგლებში, ისევე ,როგორც წინამორბედ 4 დაწესებულებაში, 20 ივნისს მრავალპროფილური პრევენციურლი სამედიცინო გამოკვლევები ჩატარდება და ეს პროცესი ყველა დაწესებულებას მოიცავს.

სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულების აფთიაქში 400-ზე მეტი მედიკამენტია. ბოლოს მარაგი, საჭიროებისამებრ, 43 მედიკამენტით 2015 წლის 5 ივნისს განახლდა.

“სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში მსჯავრდებულთათვის უკვე დაინერგა არტთერაპიის პროგრამა, რომელშიც ფსიქოლოგი და სოციალური მუშაკები არიან ჩართულები. უახლოეს მომავალში იგეგმება მსჯავრდებულთა რეაბილიტაციის მიზნით რამდენიმე პროგრამის განხორციელება (კოგნიტური და სოციალური უნარ-ჩვევების განვითარების პროგრამა, ძალადობის მსხვერპლთა და მოძალადეების სარეაბილიტაციო პროგრამა, აზროვნების უნარ-ჩვევების პროგრამა).

მოგეხსენებათ, რომ დაწესებულება გახლავთ მაღალი რისკის და უსაფრთხოების სტანდარტებიდან გამომდინარე, მასშტაბური კულტურულ-სპორტული ღონისძიებების გამართვა შეუძლებელია, თუმცა ეწყობა ტურნირები ჭადრაკსა და შაშში. დაწესებულების ბიბლიოთეკა საკმაოდ მრავალფეროვან არჩევანს სთავაზობს პატიმრებს და პერიოდულად ახლდება.

ხაზგასმით გვსურს აღვნიშნოთ, რომ მსჯავრდებულთა თითოეულ განცხადებას სამინისტროს შესაბამისი უწყებები გულდასმით, დეტალურად სწავლობენ და მოქმედებენ კანონით დადგენილი წესით. შედეგად, ნებისმიერი დარღვევის არსებობის შემთხვევაში, რეაგირება არის მყისიერი და ადეკვატური.

N3 დაწესებულება არის მაღალი რისკისა და მკაცრი რეჟიმის, სადაც შესაბამისი კატეგორიის პატიმრები არიან განთავსებულნი. აქ ხშირია მსჯვარდებულთა თუ ბრალდებულთა მხრიდან პროტესტის სხვადასხვა ფორმით გამოვლინების ფაქტები, როცა ისინი თავიანთი არალეგიტიმიური მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად რიგ ინსინუაციებს მიმართავენ და შედეგად, მათ მიერ მედიასთან, თუ პრვენეციის ეროვნული მექნიზმის წარმომადგენლებთან დეკლარირებული განცხადებები რადიკალურად განსხვადება მათი რეალური მოთხოვნებისგან. საყურადღებოა, რომ სამინისტრო მოქმედებს პატიმართა უსაფთხოების სტანდარტების გათვალისწინებით კანონით განსაზღვრული წესით.

ამდენად, მიდგომა ექვემდებარება კანონის უზენაესობას და შესაბამისად და ადამიანის უფლებების დაცვაზეა ორიენტირებული.”

უწყების ცნობით, დაწესებულებაში მწვავედ დგას არასათანადო მოპყრობის პრევენციის საკითხი. ვიზიტისას აშკარა იყო თანამშრომლების მხრიდან პატიმრების მიმართ აგრესიული დამოკიდებულება, რაც პატიმრების არასათანადო მოპყრობის რეალურ საფრთხეს წარმოადგენს; სამედიცინო პერსონალი კვლავაც ხარვეზებით აწარმოებს დაწესებულებაში მიღებული დაზიანებების დოკუმენტირებას.

არაპროპორციულად და დაუსაბუთებლად ხდება უსაფრთხოების ღონისძიებების გატარება. დაწესებულების ადმინისტრაცია ძირითადად ეყრდნობა ე.წ. „სტატიკური უსაფრთხოების“ ელემენტებს (განცალკევება, ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა), რაც ვერ უზრუნველყოფს ადამიანის უფლებების დაცვის პირობებში, უსაფრთხოებისა და წესრიგის დაცვას. შედეგად, დაწესებულებაში რჩება დაძაბული და კონფლიქტური სიტუაცია, თვითდაზიანების, ძალადობისა და აგრესიის გამოვლენის მაღალი რისკი.

სახალხო დამცველის მონიტორიონგის ჯგუფის ინფორმაციით,  “გაზრდილია დისციპლინური სახდელების გამოყენების მაჩვენებელი.  ისევ აქვს ადგილი ფსიქიკური პრობლემების მქონე პატიმართა სამარტოო საკანში მოთავსებას; სრულად არ არის ხელმისაწვდომი სათანადო სამედიცინო მომსახურება; არ ხდება დაწესებულების საკმარისი მედიკამენტებით მომარაგება. დაწესებულებაში არ არის მენიუ დიაბეტით დაავადებული პატიმრებისთვის. საკვების მომზადებისას არ არის გათვალისწინებული  სხვადასხვა ეროვნებისა და რელიგიური კონფესიების წარმომადგენელთა საჭიროებები.

კვლავაც პრობლემად რჩება დაწესებულების ფიზიკური გარემო და სანიტარულ-ჰიგიენური მდგომარეობა. მიუხედავად სახალხო დამცველის არაერთი რეკომენდაციისა, მოუგვარებელია ხელოვნური ვენტილაციის, ბუნებრივი განათებისა და წყალმომარაგების საკითხები.

დაწესებულებაში პრაქტიკულად არ ხორციელდება ფსიქო-სოციალური სარეაბილიტაციო აქტივობები. ამგვარ აქტივობათა განსახორციელებლად დაწესებულებაში არ არსებობს საკმარისი რესურსი.

დაწესებულებაში განთავსებისას პატიმართა ოჯახის წევრების საცხოვრებელი ადგილის გაუთვალისწინებლობა აფერხებს პაემნის უფლებით სარგებლობას. ხანმოკლე პაემანი ხორციელდება მინით გადატიხრულ ოთახებში, რის გამოც პატიმარი თავის ოჯახის წევრებთან ფიზიკურ კონტაქტს ვერ ამყარებს. სატელეფონო ზარი საკმარისი რაოდენობითა და კონფიდენციალურობის დაცვით ვერ ხორციელდება. არ ხდება დაწესებულების მაღაზიის პროდუქციით სათანადო მომარაგება.”

სასჯელაღსრულების N3 დაწესებულებაში განხორციელებული მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, პრევენციის ეროვნულმა მექანიზმმა სპეციალური ანგარიში მოამზადა. 

ოჯახის წევრების თქმით, ექიმმა საკეისრო კვეთა დაგვიანებით დანიშნა, რაც ნაყოფის დაღუპვის მიზეზი გახდა.  სამშობიარო სახლის დირექტორი, ნუკრი ბეჟანიძე „ბათუმელებთან“ საუბარში ექიმის ბრალეულობას გამორიცხავს:

„ექიმი არაფერ შუაშია, ნაყოფს ოთხჯერ ჰქონდა ყელზე ჭიპლარი შემოხვეული და ამან გამოიწვია ნაყოფის სიკვდილი“ – ამბობს ის.

ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, პაციენტი ექიმთან დღეს იმყოფებოდა: „მანამდე არ ყოფილა კონსულტაციაზე. დღეს ვნახეთ ბავშვის მდგომარეობა. ქალი მკვდარი ნაყოფით შემოვიდა“. 

ქალი, რომელსაც ცხრა თვის ნაყოფი დაეღუპა 30 წლისაა და ნუკრი ბეჟანიძის თქმით, ეს მისთვის პირველი მშობიარობა იყო. პაციენტი ქედის მუნიციპალიტეტიდანაა.   

 ბათუმის სამშობიარო სახლი

კონკურსის ფარგლებში, სკოლის მოსწავლეებსა და სტუდენტებს შესაძლებლობა ჰქონდათ გამოეკვლიათ საკუთარი საცხოვრებელი ადგილის ისტორია. მოეძიათ თავიანთ სოფლებში შემორჩენილი თქმულებები, აეღოთ ინტერვიუები უხუცესი ადამიანებისაგან და მცირე ესეების სახით დაეწერათ ლეგენდები.

„გააცოცხლე წარსული მომავლისათვის“ პროექტ „ლეგენდების გზამკვლევის“ ფარგლებში ჩატარდა.  პროექტის ორგანიზატორთა თქმით, მისი მიზანი აჭარის რეგიონში შემორჩენილი ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშების, როგორც ქართული კულტურული მემკვიდრეობის უმნიშვნელოვანესი ნაწილის ფიქსირება-სისტემატიზირება და ხალხური შემოქმდებისადმი ახალგაზრდების ცნობიერების დონის ამაღლება იყო.

პროექტის ფინანსური მხარდამჭერი აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი იყო.

კონკურსში გამარჯვებული მოსწავლეები