რა კეთდება მაღალმთიან აჭარაში მეწყრული პროცესების შესაჩერებლად

 

 

მეწყერი, სოფელი ჭვანა
მეწყერი, სოფელი ჭვანა

ვაშლოვანი, პანტნარი, დიდაჭარა, წაბლანა – ეს იმ სოფლების მცირე ჩამონათვალია ხულოს მუნიციპალიტეტიდან, სადაც მეწყრული პროცესები ყოველწლიურად ვითარდება. წლების განმავლობაში მეწყრულ პროცესებს ხულოში არამარტო საცხოვრებელი სახლები, არამედ ადამიანების სიცოცხლეც შეეწირა. არსებული მდგომარეობის მიუხედავად მუნიციპალიტეტის გამგეობას მეწყრული პროცესების მიმართ არც კონკრეტული მიდგომა გააჩნდა და არც პრევენციული ღონისძიებები გაუტარებია. სტიქიასთან ბრძოლა აქ სტიქიურ პროცესების განვითარების შემდეგ დაზიანებული გზების აღდგენითა თუ დაზარალებული მოსახლეობის დახმარებით იწყება. პრევენციული ღონისძიებები ხულოს გამგეობას, გასული წლების მსგავსად არც მიმდინარე წლისთვის აქვს გაწერილი. 

 

ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის სტიქიისა და ეროზიის შედეგად დაზარალებულთა აღრიცხვა-შესწავლის განყოფილების უფროსი, როლანდ აბულაძე ამბობს, რომ არის ტერიტორიები, სადაც აუცილებელია პრევენციული ღონისძიების გატარება მოსალოდნელი საფრთხის აცილების მიზნით. ის ამბობს, რომ კონკრეტულ სოფლებში პრევენციული ღონისძიების გასატარებლად საკითხის დასმას კომისიის სხდომაზე აპირებს.

 

„იმის წინასწარი განსაზღვრა, თუ სად შეიძლება განვითარდეს მეწყრული პროცესები, შეუძლებელია, თუმცა არის ტერიტორიები, სადაც რისკ-ფაქტორები მაღალია, შესაბამისად, პრევენციული ღონისძიების გატარება აუცილებელია. მაგალითად სხალთაში, მდინარის მიმდებარედ დასახლებულ პუნქტთან გაზაფხულზე, წყალდიდობისას, მდინარე გადმოდის კალაპოტიდან და აზიანებს ნაკვეთებს, სახლებსაც ემუქრება დატბორვის საშიშროება. ანალოგიური მდგომარეობაა სოფელ ვაშლოვანში, სადაც ადიდებული მდინარე კალაპოტიდან გადმოდის და საფრთხეს უქმნის სოფელში მცხოვრებ რამდენიმე ოჯახს. სხალთის შემთხვევაში აუცილებელია ჯებირის მოწყობა. რაც შეეხება ვაშლოვანს, აქ მდინარის კალაპოტი უნდა გაღრმავდეს. პრევენციული ღონისძიების გატარებისთვის საკითხის დაყენებას ვაპირებთ კომისიის სხდომაზე, რამდენად ექნება მუნიციპალიტეტს სახსრები, რომ წინასწარ ღონისძიებები გაატაროს – ეს გვეცოდინება რამდენიმე დღეში, როცა კომისია ამ საკითხზე გადაწყვეტილებას მიიღებს“, – ამბობს როლანდ აბულაძე.

 

მეწყრული პროცესების რისკების შესამცირებლად პროექტებს მაღალმთიანი აჭარის სამივე მუნიციპალიტეტში არასამთავრობო ორგანიზაცია „შავი ზღვის ეკო აკადემია“ ახორციელებს. ორგანიზაცია ხულოს მუნიციპალიტეტის ოთხ სოფელში საწრეტ-სანიაღვრე არხებს ადგილობრივი ბიუჯეტის თანადაფინანსებით აკეთებს. ორგანიზაციის წარმომადგენელი მანანა ქარცივაძე ამბობს, რომ პრევენცია მოწყვლად სოფლებში რისკებს ამცირებს.

 

„კატასტროფების რისკების შესამცირებლად სოფელ ტაბახმელაში, ოქრუაშვილებში, ვაშლოვანსა და ბეღლეთში ღვარცოფის საწინააღმდეგო საწრეტ-სანიაღვრე არხებს ვაკეთებთ. ბეღლეთსა და ოქრუაშვილებში პროექტები დასრულების ეტაპზეა, რაც შეეხება ვაშლოვანსა და ტაბახმელას, სამუშაოები მიმდინარეობს. პროექტებს ადგილობრივი ბიუჯეტის თანადაფინანსებით ვახორციელებთ, ერთ პროექტზე არასამთავრობო ორგანიზაცია 7 000 ევროს ხარჯავს, ხოლო ხულოს გამგეობის თანადაფინანსების წილი ერთ პროექტზე 1000 ლარია.
გარდა ამისა, ჩვენი პროექტის ძირითადი მიზანი კატასტროფების დროს სოფელში მცხოვრები მოსახლეობის წინასწარი მომზადებაა. ამ კუთხით საინიციატივო სოფლებში ტრენინგები და სწავლება ჩავატარეთ, რისკების შემცირებისთვის პრევენცია მანამდე უნდა გატარდეს, ვიდრე სტიქიური პროცესები განვითარდება. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია,“ – ამბობს მანანა ქარცივაძე.

 

„შავი ზღვის ეკო აკადემია“ ანალოგიურ პროექტს ახორციელებს ქედისა და შუახევის მუნიციპალიტეტებშიც. ქედაში, სოფლებში: ვაიოში, გეგელიძეებსა და ტიბეთაში, ხოლო შუახევში – სოფელ გომარდულში კეთდება საწრეტ-სანიაღვრე არხები.

 

ხულოს მსგავსად შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ თანადაფინანსებისთვის 1000 ლარი გამოყო, ხოლო ქედაში ერთ პროექტზე მუნიციპალიტეტის წილი 5 000 ლარია.

 

„სტიქიური პროცესების შესამცირებლად ჩვენი ორგანიზაცია მაღალმთიანეთში 2010 წლიდან მუშაობს, იმ დროიდან მოყოლებული ჩვენი მიმართულება იყო ბუნებრივი კატასტროფების რისკების შემცირება და მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება, მოსახლეობის მზადყოფნა მეწყრული პროცესების ასაცილებლად. მიზნობრივი სოფლებისთვის დავამზადეთ საევაკუაციო რუკები და დავურიგეთ მოსახლეობას. რაც შეეხება სამომავლო გეგმას, პროექტი სექტემბრის ბოლოს სრულდება, იმ შემთხვევაში, თუ პროგრამის მეოთხე ეტაპი გაგრძელდება, სამუშაოებს გაზაფხულზე განვაახლებთ“, – ამბობს მანანა ქარცივაძე.

 

მეწყერი, სოფელი აგარა
მეწყერი, სოფელი აგარა

მეწყრული პროცესების რისკების შესამცირებლად წელს აჭარის მთაში განსახორციელებელი პროექტები და ღონისძიებების გასატარებლად საჭირო თანხა მხოლოდ ქედის გამგეობას აქვს გაწერილი. მეწყერსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გასატარებლად ქედის გამგეობა წელს 200 000 ლარს დახარჯავს. თანხა სოფლებში საყრდენი კედლების, გაბიონების, სანიაღვრე არხების მოწყობასა და ფერდსამაგრი სამუშაოების გატარებას მოხმარდება.

 

ქედის სოფლებში სტიქიური პროცესების რისკების შესამცირებლად ქედის გამგეობამ 43 პროექტი გეოლოგიური სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციის საფუძველზე მოამზადა. სამუშაოების წარმოებისთვის გამგეობამ 11 პროექტზე ტენდერი 26 ივნისს გამოაცხადა.
„პროექტები, რომელთა ფარგლებში ჩასატარებელი სამუშაოები სტიქიური მოვლენების რისკების შესამცირებლად გვაქვს დაგეგმილი, გეოლოგების მიერ გაცემული დასკვნებისა და რეკომენდაციის საფუძველზე მოვამზადეთ“, – ამბობს სულიკო ბოლქვაძე, ქედის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ეკონომიკური განვითარების სამსახურის უფროსი.

 

მეწყერსაწინააღმდეგო ღონისძიებები ქედის თითქმის ყველა სოფელში გატარდება, ამ პროექტებთან ერთად ქედის გამგეობა წელს სოფელ ახოში, ჭაკალაურის უბანში საფრთხის შემცველ ქვის ლოდსაც გაამაგრებს.

 

„ღონისძიებები, რომლის განხორციელებასაც მალე დავიწყებთ, რისკებს რა თქმა უნდა შეამცირებს. მაგალითად, სოფელ მერისში, ჯეჯელურის უბანში, იქ, სადაც მოსახლეობას ვენახი აქვს გაშენებული, კომუნისტების დროს პრიმიტიული არხები იყო გაკეთებული. მას შემდეგ, რაც მოსახლეობამ მიწები დაისაკუთრა და არხები გააუქმა, წყლების უკონტროლოდ ჩადინებამ მეწყრული პროცესები წარმოქმნა. მოსახლეობა დახმარებას ჩვენ გვთხოვდა, არსებული მდგომარეობიდან გამომდინარე იძულებული გავხდით პრევენციული ღონისძიება გავატაროთ და წყალი უსაფრთხო ადგილზე გადავიყვანოთ, რაც მეწყრულ პროცესს შეაჩერებს. ანალოგიური მდგომარეობაა ქედის თითქმის ყველა სოფელში. წყლის უკონტროლოდ გადინება მეწყრული პროცესების ერთ-ერთი გამომწვევი მიზეზი გახდა. რაც შეეხება ქვათა ცვენას, ამ მხრივ ბევრი სამუშაო განვახორციელეთ, წელს კი სოფელ ახოში ლოდს გავამაგრებთ, რომელიც რამდენიმე ოჯახს უქმნის საფრთხეს“, – ამბობს სულიკო ბოლქვაძე.

 

შუახევის მუნიციპალიტეტის ჯანდაცვის სამსახურის უფროსი ზაზა ზოიძე ამბობს, რომ გეოლოგები შუახევში ყველაზე ხშირად ჩამდინარე წყლების უსაფრთხო ადგილზე გადაყვანის რეკომენდაციებს იძლევიან, მოქალაქეები კი გეოლოგების მოთხოვნებს არ ასრულებენ.

 

„როდესაც გეოლოგი მოქალაქეს ეუბნება, რომ არ უნდა დაამუშავოს მითითებული მიწა, რათა შეჩერდეს მეწყრული პროცესი, ის მაინც ამუშავებს, რაც პროცესს აჩქარებს. რისკების შესამცირებლად მოქალაქეების ცნობიერების ამაღლებაა საჭირო.

 

როდესაც გეოლოგიურ დასკვნაში წერია, სახლის ადგილმონაცვლეობა და ჩვენ ადგილმონაცვლეობისთვის ფინანსურ დახმარებას ვუწევთ, მოქალაქე ადგილმონაცვლეობის ნაცვლად არსებულს ამაგრებს, გაცემული თანხა კი პრობლემას ვერ აგვარებს, აქედან გამომდინარე, ჩვენ დავიწყეთ თანხის გაკონტროლება და ფინანსურად ეტაპობრივად ვეხმარებით მოსახლეობას.

 

ამ დროისთვის შუახევში აქტიური ზონაა სოფელი ბუთურაული, მაღალი რისკის ზონაში აქ 11 ოჯახი ცხოვრობს. სახლებს არანაირი პრობლემა არ აქვს, პრობლემას ქმნის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული ღრმა ნაპრალები. ამ სოფელში მცხოვრები ხუთი ოჯახი პირველ ეტაპზე დაკმაყოფილდა საცხოვრებელი სახლით, მათი საცხოვრებლები დაზიანებული იყო“.

15 წლის ბიჭს მაშველები მეორე დღეა ზღვაში ეძებენ

 

15 წლის მოზარდი, ახლობლების თქმით, გუშინ, 11 ივლისს, საღამოს, ზღვაში შევიდა და არ გამოსულა. 

სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით, შემთხვევა ახალი ბულვარის ტერიტორიაზე მოხდა. „რვის წუთებზე შემოვიდა შეტყობინება და რამდენიმე წუთში ადგილზე მობილიზებული იყვნენ მაშველები, სამძებრო-სამაშველო პროცესში მყვინთავებიც იყვნენ ჩართული, თუმცა მოზარდის პოვნა ვერ შეძლეს“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ სამაშველო სამსახურის პრესცენტრში. 

 

შს სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, საქმე 115-ე მუხლითაა აღძრული. 

ბათუმში 15 წლის ბიჭს მაშველები ზღვაში ეძებენ

 

სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით, შემთხვევა ახალი ბულვარის ტერიტორიაზე დღეს, 11 ივლისს, საღამოს საათებში მოხდა. „რვის წუთებზე შემოვიდა შეტყობინება და რამდენიმე წუთში ადგილზე მობილიზებული იყვნენ მაშველები, სამძებრო-სამაშველო პროცესში მყვინთავებიც იყვნენ ჩართული, თუმცა მოზარდის პოვნა ვერ შეძლეს“, – განუცხადეს „ბათუმელებს“ სამაშველო სამსახურის პრესცენტრში. 


შს სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, საქმე 115-ე მუხლითაა აღძრული. 


სპონსორობის კულტურა სპორტში

 

სამშენებლო კომპანია ”ანაგი” 2014 წელს ბათუმის ”დინამოს” სპონსორი გახდა. ფოტოზე ოთარ ფედიჩკინი, მარცხნივ

 

ფედერაციის ხელმძღვანელების თქმით, სპონსორების მოძიება რთულია და არ ჰქონიათ შემთხვევა უშუალოდ კომპანია დაინტერესებულიყოს ამ საკითხით. „არავინ არ მოდის და არავინ არაფერს არ შეგეხვეწება. შეიძლება მიხვიდე, შეეხვეწო და მაინც არაფერი გამოვიდეს“, – ამბობს აჭარის ჭადრაკის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი ქეთევან მუხაშარია.

 

„სპონსორებს ჩვენ ვეძებთ, იშვიათად გვიმართლებს. ვინმე ნაცნობი თუ გაგიკეთებს, თორემ, სად არის სპონსორი. ძალოსნობის ფედერაციას სპორტის დეპარტამენტის ყოფილი თავმჯდომარე ნოდარ ფუტკარაძე გვეხმარება, მეტი არავის გამოუთქვამს სურვილი“, – გვიყვება ძალოსნობის ფედერაციის გენერალური მდივანი აბესალომ ბასილია. კალათბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი გოდერძი კორძაძე კი ამბობს, რომ არაერთხელ სცადა დაფინანსების წყაროს მოძიება, მაგრამ უშედეგოდ: „აჭარის კალათბურთის რეგიონალური ფედერაცია ორი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ჩვენ გვყავს გამორჩეული კალათბურთელები. არც ერთი სპონსორი არ გვყოლია დღემდე. მე ვიყავი ორ-სამ ადგილას. ოფიციალური წერილებითაც მივმართე მათ. მომისმინეს, გვერდში დგომას დამპირდნენ, თუმცა პასუხი არ მიმიღია. მუშაობა არ გვეზარება, მაგრამ, ორ, სამ ადგილზე რომ მიხვალ, დადებითი ემოციებით მობრუნდები უკან და შემდეგ არაფერი ხდება… სიმართლე გითხრათ, გული ამიცრუვდა“.

 

ტანვარჯიშის პრეზიდენტი გურამ ოსანაძე ამბობს, რომ ფედერაციას რეგიონში არა, მაგრამ ეროვნულ დონეზე საქართველოს პირველობების დროს „ვი-თი-ბი“ ბანკი ჰყავს სპონსორი. ქეთევან მუხაშარიას თქმით, დიდ ტურნირებს ასპონსორებენ ჭადრაკშიც.

 

რატომ არ ინტერესდება ბიზნესსექტორი სპორტით? 20-ვე ფედერაციის წარმომადგენელი ერთხმად აღნიშნავს, რომ საქართველოში შესაბამისი კანონი არ არსებობს, რომელიც ამ საკითხს დაარეგულირებს.

 

„რომ იყოს სახელმწიფო კანონი სპონსორობის შესახებ სპორტში, მაშინ შეიძლებოდა ყოფილიყო ბიზნესსექტორის მეტი ინტერესი. არამარტო აჭარაშია ეს პრობლემა. საქართველოს ნაკრების წევრია ჩემი ოთხი სპორტსმენი და არავის არ ჰყავს სპონსორი. ირაკლი თურმანიძე ევროპის ჩემპიონატზე მონაწილეობდა, ვიცე-ჩემპიონი გახდა, არც მას ჰყოლია დამფინანსებელი“, – ამბობს აბესალომ ბასილია.

 

ხათუნა გიორგაძე, აჭარის ფრენბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი: „თუ ვიღაცას ინდივიდუალური სპორტი უყვარს, შეუძლია სიმბოლურად დაგეხმაროს. არის ქვეყნები, სადაც სპონსორები თავისუფალი არიან გადასახადებისგან, ჩვენთან ასეთი კანონი არ არსებობს“.


მშვილდოსნობის ფედერაციის პრეზიდენტი ბადრი ვარშანიძე, რომელიც თვითონ არის ბიზნესსექტორის წარმომადგენელი და აქვს საკუთარი კომპანია, გვეუბნება, რომ მშილდოსნობაში გარკვეული შედეგების მიუხედავად მხოლოდ და მხოლოდ სახელმწიფო აფინანსებს მშვილდოსნობის პროგრამებს. „კანონმდებლობა სპონსორობას არ ახალისებს. თუკი ორგანიზაცია სურვილს გამოთქვამს დაეხმაროს სპორტს, ისე რომ მან შემდეგ შეძლოს ამ თანხის უკან ამოღება, ასეთ შემთხვევაში შეიძლება უფრო გაძლიერდეს კერძო ბიზნესიდან სპონსორობა სპორტში“.

 

ბათუმის „დინამო“ აღმოჩნდა ის კლუბი, რომელსაც სპონსორობას უწევენ სამშენებლო კომპანიები – „ანაგი“ და „ლამინ-ჯი“. კლუბის პრეზიდენტის ოთარ ფედიჩკინის თქმით, ეს კომპანიის კეთილი ნების გამოხატულებაა.

 

„ანაგის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი მარიამ გამცემლიძე ამბობს, რომ „ანაგს“ არა აქვს საცალო გაყიდვა და, შესაბამისად, არ აქვს ინტერესი სპონსორობაში დახარჯოს ფული. „ზოგადად ცალკე სასპონსორო ბიუჯეტი კომპანიას არ აქვს. რეკლამა ჩვენთვის არ არის მთავარი. ჩვენი კეთილი ნებაა შევუწყოთ ხელი სპორტის განვითარებას. მოგებაზე ორიენტირებულები რომ ვიყოთ, მაგალითად, ვიქნებოდით ჯაზფესტივალის სპონსორები, რომელსაც უამრავი ადამიანი ესწრება. ჩვენთვის უფრო პრიორიტეტული სოციალურად დაუცველების დახმარებაა, ვიდრე სპონსორობაში თანხის გადახდა და ჩვენი სახელის სადღაც გაჟღერება. რომ გვქონდეს საცალო ვაჭრობა და ვიყოთ ისეთი კომპანია, როგორიც „კოკა-კოლაა“, მაშინ დაგვჭირდებოდა რეკლამა“.

 

2015 წლის იანვარში ბრიტანულმა გამოცემამ – „The Telegraph“-მა გამოაქვეყნა სტატისტიკა იმ ქვეყნების შესახებ, რომლებმაც 2014 წლის სეზონზე ყველაზე მეტი თანხა დახარჯეს მნიშვნელოვანი ფეხბურთელების შესაძენად. სტატისტიკის სათავეში დიდი ბრიტანეთი მოექცა, რომელმაც ერთ მილიარდ დოლარზე მეტი დახარჯა ერთი წლის განმავლობაში ტრანსფერებისთვის. ამავე სტატისტიკის მიხედვით, ამ თანხას თუ მოსახლეობაზე გადავანაწილებთ, გამოვა, რომ ყოველი მეორე ინგლისელი 24 ევროს იხდის ფეხბურთელის ტრანსფერში. აჭარის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი, ბათუმის „დინამოს“ ყოფილი დირექტორი სულხან გოგიბერიძე მიიჩნევს, რომ ევროპის ქვეყნებისგან განსხვავებით სპონსორის ინსტიტუტი საქართველოში არ არსებობს და საზოგადოების ინტერესიც დაბალია სპორტისადმი.

 

„აჭარის სპორტის ფედერაცია კი არა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია ძლივს იზიდავს სპონსორებს. სამწუხაროდ, ჩვენ საბჭოთა კავშირის შთამომავალი ქვეყანა ვართ და მსგავსი ინსტიტუტები ჩვენთვის ახალია. ჩვენთან ბილეთიც კი არ იყიდება. საზოგადოებრივი დაკვეთა არ არის. საქართველოში სპონსორებს ვუწოდებთ, მაგრამ ის ადამიანები არიან მეცენატები, რადგან ისინი ჩუქნიან ფულს და ვერანაირ სარგებელს ვერ ნახულობენ მათი გაღებული თანხიდან. სპონსორობა კი არ არის მეცენატობა. მადლობასაც არ უხდის არავინ. სპონსორს ვიღაცამ, ნებისმიერმა გამვლელმა უნდა უთხრას, რომ შენ ძალიან კარგი ადამიანი ხარ ამას რომ აკეთებ. არ არსებობს ასეთი დამოკიდებულება საზოგადოებაში, ამიტომ ვერც ერთი სპონსორი ვერანაირ დონეზე ვერ ნახულობს ვერანაირ კმაყოფილებას ვერც მატერიალურს და ვერც მორალურს. როცა არსებობს ასეთი პასუხი – ფულის მეტი რა აქვს მაგას, რა პრობლემაა სპონსორობა – ეს მენტალური პრობლემაა. ადამიანების მენტალობის შეცვლა კი ძალიან რთულია“.

 

ბრენდინგის სააგენტო „ლაივის“ დირექტორი და ყოფილი მორაგბე ალექსი ჩიქოვანი რამდენიმე მიზეზს ასახელებს, თუ რატომ არ არსებობს ეს კულტურა სპორტში: „საქართველოში სპორტთან დაკავშირებული ინვესტიციები და სპონსორობა ფაქტობრივად არ არის სპონსორობა, ეს არის ქველმოქმედება. საზღვარგარეთ სპორტი ბიზნესია. ჩვენთან ეს არის დაბალ დონეზე, ორი მიზეზის გამო – საკმაოდ განუვითარებელია ადგილობრივი ჩემპიონატები, სპონსორი სადაც ჩნდება და სადაც, წესით, ხალხი უნდა დაესწროს და მეორე – არც სპორტის წარმომადგენლებმა იციან სპონსორებთან მუშაობა, არ იციან რა შესთავაზონ და როგორ შეფუთონ ეს შეთავაზება“.

 

სულხან გოგიბერიძეს, რომელიც საზოგადოების აქტიურობას მიიჩნევს სპონსორობის კულტურის გასავითარებლად, უცხო ქვეყნის მაგალითები მოჰყავს: „გერმანიის წამყვანი კლუბის – „მიუნხენ ბაიერნის“ ერთ-ერთი სპონსორი ლუდის მწარმოებელი კომპანია „პაულანერია“. ბაიერნის გულშემატკივარი სხვა ლუდს იმიტომ არ სვამს, რომ იცის კომპანია მის საყვარელ გუნდს აფინანსებს. 50 000 კაცი დადის თავიანთ არენაზე და 50 000 ლიტრი იყიდება ყველა შაბათ-კვირას, იქ იყიდება მარტო სპონსორის ლუდი. არსებობს ასეთი იტალიური კომპანია – „პირელი“, რომელიც საბურავებს უშვებს. მისი მფლობელი არის „ინტერ მილანის“ მფლობელი და ერთ-ერთი სპონსორი. 10-15 წლის უკან კლუბმა იყიდა თურქეთის ნაკრების ფეხბურთელი ემრე. თურქული ტრაილერები და თურქული კომპანიები ემსახურებიან მსოფლიოს ქვეყნებს ავტოტრანსპორტის გადაზიდვებში. თურქი მძღოლების თითქმის ასმა პროცენტმა „პირელის“ საბურავები იმიტომ დააბნია მანქანებზე, რომ იცოდნენ მილანში ემრე თამაშობდა. აი, ეს არის სპონსორი და საზოგადოება, ეს მომენტები ჩვენთან არ არსებობს“.

 

რა უნდა მოხდეს, რომ საქართველოში განვითარდეს სპონსორობის კულტურა? – ალექსი ჩიქოვანი მიიჩნევს, რომ საჭიროა ჩემპიონატების დონის გაზრდა, ხალხის ხშირი დასწრება და მედიის მხრიდან სპორტული ღონისძიებების გაშუქება.

 

რამდენად მნიშვნელოვანია სპონსორები სპორტში? – აუცილებელია, ამბობს აჭარის ჩოგბურთის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი ვლადიმერ ასათიანი: „ნიკოლოზ ბასილაშვილი უიმბლდონის ტურნირზე დიდი წარმატებით გამოდის. მას თავის დროზე საკმაოდ დიდი დაფინანსება ჰქონდა, რადგან ჰყავდა სპონსორი და გადაიყვანეს მოსკოვში. გიორგი ცივაძე ჩემი ყოფილი მოსწავლეა, ამჟამად ბათუმში აგრძელებს ვარჯიშს და არაფრით ჩამორჩებოდა ბასილაშვილს. მე პირადი მოწმე ვარ, როცა ბასილაშვილი ზაფხულში ჩემთან ვარჯიშობდა, გიორგი ცივაძე ფაქტობრივად უგებდა კიდეც მას. ნიკოლოზ ბასილაშვილი ახლა ერთი თავით იმიტომ დაწინაურდა, რომ მას ჰქონდა მომზადების მეტი პირობები. პერსპექტიული ბავშვი ახლაც ბევრი გვყავს, თანადგომა თუ იქნება, მათ მიღწევები აუცილებლად ექნებათ“.

 

 

ორასამდე ოჯახი მდინარის პირას, საფრთხის წინაშე

ბენზეს დასახლებაში, იქ, სადაც ყოროლისწყალი ჩამოედინება, ზოგიერთი მოსახლის საცხოვრებელი რეგისტრირებულია და, შესაბამისად, კანონიერია, ზოგიერთის – დაურეგისტრირებელი, ანუ უკანონოა. კანონიერად თუ უკანონოდ აშენებულ სახლებში მცხოვრებთ ერთნაირად ეშინიათ ყოროლისწყლის მოვარდნის. სპეციალისტების მოსაზრებით, ეს არც თუ უსაფუძვლო შიშია – რადგან მდინარე სწორედ ღვარცოფული მოვარდნით გამოირჩევა. 

ყოროლისწყლის ორივე მხარეს ტიპური ორსართულიანი სახლები დგას, მაგრამ უფრო დაბლობზე, ლამის ზედ მდინარეზე პატარა ქოხებია ჩამწკრივებული. ამ უკიდურესად ღარიბულ ქოხებში ჩვეულებრივი ადამიანები ცხოვრობენ. ერთ ქოხში ქამადაძეების 11-სულიანი ოჯახია შესახლებული, ამ ოჯახში მე-12 წევრს სულ რამდენიმე კვირაში ელოდებიან.

კიდევ ერთ ქოხში მარტოხელა პენსიონერი, ნატალია ჩეჩერინა ცხოვრობს. მათი ქოხებიდან მდინარე სულ 3-5 მეტრით თუა დაშორებული. მეზობლად მდგომი კიდევ ერთი ქოხი კი მდინარეს სულაც ერთი მეტრით იქნება მოშორებული. მდინარე ამ მონაკვეთში ჯებირების გარეშე, სრულიად მოშიშვლებულია. სპეციალური ცოდნა ნამდვილად არ არის იმის აღსაქმელად საჭირო, თუ რამხელა ადგილი აქვს მიტაცებული მდინარეს ამ ტერიტორიაზე და რა ცოტაღა აშორებს ქოხებს.

რატომ ცხოვრობენ ადამიანები ნებაყოფლობით სიცოცხლისთვის ასე საშიშ გარემოში?! – ყოველ მათგანს საკუთარი ისტორია აქვს. თინა ქამადაძე მეუღლესთან და შვილებთან ერთად აქ 15 წლის წინ დასახლდა. მდინარემ იმავე წელს შეუქმნა მათ საფრთხე, მაგრამ ნაკლები დანაკარგებით გადარჩნენ. ამბობს, რომ მის ქმარს სამი ძმა ჰყავდა, სოფელში მიწა არ ჰქონდა, ამიტომ წამოვიდნენ ქალაქში საცხოვრებლად. მერე იყო ხანგრძლივი გადაბარგება ქალაქის ერთი უბნიდან მეორეში, სადაც ბინას ქირაობდნენ. გაუსაძლისი გახდა ეს ყოფა და ზედ მდინარეზე დასახლდნენ, რომლისგანაც მაშინ ჯებირები მეტ-ნაკლებად იცავდა.

ქამადაძეების ქოხი უკანონო მშენებლობაა.

ირმა აბულაძემ და მისი ოჯახის კიდევ ხუთმა წევრმა ყოროლისწყლის ნაპირზე ცხოვრება იმის გამო აირჩიეს, რომ ის მიწა გასკდა, სადაც სახლი ედგათ, შესაბამისად, იქ ცხოვრების გაგრძელება შეუძლებელი იყო.

ერთამენთს ჰგავს ხათუნას, დათოს, ილიას ისტორიებიც, ზოგს სოფელში არ უნდა ცხოვრება, ზოგს სოფელში მიწა არ აქვს, ზოგსაც სოფელში მეწყერმა დაუნგრია სახლ-კარი. ისინი ყვებიან თუ როგორ შეხვდნენ ბათუმის ვიცე-მერს ბაგრატ მანველიძეს, რომელიც დაჰპირდა, რომ ნაპირის გამაგრებითი სამუშაოები 20 ივნისიდან დაიწყებოდა, თუმცა არაფერი დაწყებულა.

ყოროლისწყლის მარჯვენა დასახლებაში (როცა ბათუმიდან გადიხარ) კი ადამიანები ათეულობით წლებია ცხოვრობენ. სწორედ მათ შეუვარდათ ადიდებული ყოროლისწყალი სახლში არაერთხელ. აქაურები „ბათუმელებთან“ ყვებიან იმ ინსტიქტების შესახებ, რაც ამ მდინარესთან ურთიერთობით გამოიმუშავეს – როგორც კი ადიდებას იწყებს, სახლებს ტოვებენ. „2-3 მეტრით იწევს სიმაღლეში… კალაპოტი მაინც რომ გაუწმინდონ, ასეთ მძიმე შედეგს არ მოიტანდა, მაგრამ გამგებელ სალუქვაძეს რომ ვეუბნებით იქნება მიიტანოს მერიამდე ამბავი, გვეუბნება – ივანიშვილს პოლიტიკის გატარება ჩვენთვის არ დაუვალებიაო. სულ არ მინდა პოლიტიკაზე ვილაპარაკო, მაგრამ ფაქტია – ყოველ გაწვიმებაზე „ნაციონალები“ აქ, ჩვენთან ერთად იდგნენ ქოლგებით, ამათ ვერაფერი შევასმინეთ“, – ყვება თავის თუ მეზობლების გულისტკივილს იოსებ ბერიძე.

დასახლებაში სულ ზეპირად იციან რომელ წელში რომელ მონაკვეთზე გაანგრია ჯებირი მდინარემ. ყველაზე მძიმედ მაინც 1991 წელი ახსოვთ, როცა დილამდე ხეებზე მოუწიათ ჯდომა ადამიანებს. ყოროლისწყალი ბოლოს გასულ წელს მოვარდა და თან წაიღო როგორც წლების წინ აშენებული, ისე ორი წლის წინ „საუცხოოდ ნაშენი 100 მეტრი სიგრძის ჯებირები“. ახლა ამ ჯებირებისგან ფრაგმენტებიღაა დარჩენილი.

„მტირალას ტაფობი, ორთაბათუმი, აგარა… სულ აქ მოდის. საშინელებაა… როცა უყურებ, რომ მდინარე შემოდის ეზოში, მაშველს რატომღა უნდა დაელოდო“, – ყვება ჯამბულ შავაძე, რომელიც ყოროლისწყალს დიდი ხანია აკვირდება და დასძენს, რომ თუ ნება იქნება, 300-500 მეტრი სიგრძის ჯებირის მშენებლობა არც ისე ძვირი დაჯდება: „ჩვენ ვიმუშავებთ, მარტო ტექნიკა გვინდა. მასალაც აქვეა – კალაპოტიდან ქვებს აკრეფ და ამით დაიყორება. ასე ძალიან დიდი ტერიტორია დამაგრდება“.

რას აპირებს ბათუმის მერია? – „ბათუმელები“ შეეცადა ამ საკითხზე მერიის პასუხისმგებელი პირისგან დეტალური განმარტებები მოესმინა, თუმცა მერიიდან პრესცენტრის მეშვეობით გვაცნობეს, რომ კომენტარს არ გააკეთებენ. მერიის წერილობითი განმარტება კი ასეთია: `მდინარე ყოროლისწყალზე ჯებირის მოწყობის სამუშაოებს განახორციელებს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო. მერიამ გასულ წელს მიაწოდა ფოტომასალა და მონაცემები სამწინისტროს. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს პროექტირების სამუშაოები. აღნიშნულ მონაკვეთზე მცხოვრები მოსახლეობა არაერთხელ იქნა გაფრთხილებული მერიის მხრიდან სიტყვიერად და წერილობით მდინარის ადიდების შემთხვევაში შესაძლო საფრთხის შესახებ“.

რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო კი მართლაც აპირებს ამ უბნის ჯებირებისთვის 329 568 ლარის დახარჯვას. მის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში კომპანია „გაბიონი 2000“-ს გაუმარჯვია. ამ ეტაპზე სამინისტრო კომპანიასთან ხელშეკრულების გაფორმებით არის დაკავებული. ტენდერის მიხედვით „ქ. ბათუმში, მარკოზ აჭარელის მე-4 ჩიხში (მოქალაქე შაქრო ბერიძის სახლთან), მდინარე ყოროლისწყლის კალაპოტის ორ უბანში ნაპირსამაგრი სამუშაოები შესრულდება“.

ბაბილონ თაუერის მშენებელ კომპანიას ისევ აპატიეს

 

ბაბილონ თაუერის პროექტი
ბაბილონ თაუერის პროექტი

აჭარის მთავრობამ „ბაბილონ თაუერის“ მშენებელ კომპანიას ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევა ერთხელ კიდევ აპატია. ეს იმას ნიშნავს, რომ კომპანია „Tam Geo“ ვალდებულებების შეუსრულებლობისთვის გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს გადახდისგან (ჯარიმა) გაათავისუფლეს. 


აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის #248 ბრძანებაში, რომლითაც მინისტრმა დავით ბალაძემ კომპანია ჯარიმისგან გაათავისუფლა, ნათქვამია, რომ კომპანია ჯარიმისგან თავისუფლდება სამინისტროსთან მანამდე ხელშეკრულებით ნაკისრი ყველა ვალდებულების შესრულების პირობით. ამავე ბრძანებით კომპანიასთან შესაბამისი აქტის გაფორმება მინისტრმა სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტის უფროსს გელა ცინცაძეს დაავალა.

აჭარის მთავრობა „Tam Geo“-ს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევას პირველად არ პატიობს. აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ინფორმაციით, აჭარის მთავრობამ საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობის მიზნით „ბაბილონ თაუერის“ მშენებელი ინვესტორი 2012 წლის 31 დეკემბერს ხელშეკრულებაში შეტანილი ცვლილებით 589 914 ლარის ჯარიმისგან, ხოლო 2013 წლის 26 დეკემბრს ხელშეკრულებაში შეტანილი ცვლილებით 91 372 ლარი ჯარიმისაგან გაათავისუფლა.

„კომპანიამ აიღო ვალდებულება, რომ დაწყებულ პროექტს მიიყვანს ბოლომდე და დაასრულებს მშენებლობას“, – ნათქვამია წერილში, რომელიც „ბათუმელებმა“ სამინისტროსგან 2015 წლის 13 თებერვალს მიიღო. მინისტრის ბრძანება კი, რომლის მიხედვითაც „Tam Geo“ პირგასამტეხლოსგან კიდევ ერთხელ გაათავისუფლეს, 2015 წლის 3 ივნისით თარიღდება. შეასრულებს თუ არა კომპანია ამჯერად დაკისრებულ მოვალეობას, ეს მომავალში გამოჩნდება.

 

მინისტრის ბრძანებაში ასევე ნათქვამია, რომ კომპანია პირგასამტეხლოსგან ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის ბრძანების (#150 20/05/2015) საფუძველზე გაათავისუფლა. საგულისხმოა ისიც, რომ კომპანიას, რომელიც სახელმწიფოს წინაშე ვალდებულებებს ვერ ასრულებს, არჩილ ხაბაძემ 2014 წლის სექტემბერში ბათუმის მერთან გიორგი ერმაკოვთან K2 კოეფიციენტის 15,50-მდე, ანუ მიმდინარე სამშენებლო პროექტის სიმაღლის გაზრდაზე უშუამდგომლა. სარეკომენდაციო წერილში არჩილ ხაბაძე წერდა, რომ „კომპანიას განზრახული აქვს შენობის სიმაღლის 171 მეტრამდე გაზრდა“.

 

2015 წლის თებერვალში ბათუმის საკრებულომ კომპანიები, რომლებიც ბათუმში 30 მილიონზე მეტი დოლარის ინვესტიციას განახორციელებენ, ბუნდოვანი არგუმენტებით, ფასიან ზონაში K2 მოსაკრებლის ანუ სიმაღლის გადახდისგან გაათავისუფლა. გასულ წელს ამ მოსაკრებლისგან ბიუჯეტში მილიონზე მეტი ლარი შევიდა.

 

საკრებულოს ზოგიერთმა წევრმა ეს გადაწყვეტილება კონკრეტულ ინვესტორს – „ბაბილონის მშენებელ“ კომპანიას დაუკავშირა. ამ თემაზე „ბათუმელების“ სტატიას ინვესტორი გამოეხმაურა და მან საკრებულოს გადაწყვეტილებამდე პრემიერ ღარიბაშვილთან შეხვედრა უარყო.

ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდი აჭარის მთავრობას სუბალპური ტყეების აღდგენაში თანამშრომლობას სთავაზობს

 

WWF კავკასიის წარმომადგენლობამ პროგრამის – „სატყეო სექტორში კანონიერების დაცვისა და მმართველობის გაუმჯობესება ევროპის სამეზობლო და საპარტნიორო ინსტრუმენტით მოცული აღმოსავლეთის ქვეყნებისთვის“ ფარგლებში, შეიძინა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველოს სსიპ სატყეო სააგენტოს უსასყიდლოდ გადასცა  საჭირო მასალები და ინვენტარი: მინი-ტრაქტორი „ბელარუსი 422“ (ერთი ერთეული), საბურღი აგრეგატი ЬС 500 (ერთი ერთეული), კულტივატორი  КПШ 2,0 (ერთი ერთეული), ფრეზერ-კულტივატორი Tortella TO 165 (ერთი ერთეული).     


ტყეებს უკავიათ მთლიანი ფართობის 65%. აქ შეხვდებით როგორც სუბალპურ, ასევე კოლხურ შერეულ ფოთლოვან ტყეებს, რომლებიც ძირითადად წარმოდგენილია მუხნარებით, წიფლნარებით, წაბლნარებით, სოჭნარებით, ნაძვნარებითა და ფიჭვნარებით.

 

აჭარაში სულ ტყის ფონდი შეადგენს 191 603,7 ჰექტარს. მათ შორის სახელმწიფო ნაკრძალი – 13.693 ჰ, ეროვნული პარკი – 15 807,1 ჰა, მწვანე ზონის ტყეები – 6 668,1ჰა, სასმელი წყლის წყალშემკრები აუზის ზონის ტყეები – 1 990,9 ჰა, დასახლებული პუნქტების მიმდებარე დაცვითი ტყის უბნები – 12 421,9 ჰა, სუბალპური ტყეები – 7 084,1 ჰა, წყლის ობიექტების ნაპირდამცავი ზოლები – 5 869, 0 ჰა, ნიადაგდაცვითი და წყალმარეგულირებელი ტყეები – 128 069,6 ჰა.



აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის უფროსი ტურისტულ სეზონზე

 

 

მამუკა ბერძენიშვილი
მამუკა ბერძენიშვილი

ბატონო მამუკა, რა პროექტები აქვს მიმდინარე სეზონზე დეპარტამენტს დაგეგმილი და რა განხორციელდა აქედან ამ ეტაპზე?


უმრავლესობა პროექტებისა, რომლებიც მიმდინარე წელს იყო დაგეგმილი, განხორციელდა ან განხორციელების პერიოდშია. ძირითადად არის ის სარეკლამო, მარკეტინგული ღონისძიებები, რომლებიც ჩვენ ჩავატარეთ ცხრა სამიზნე ბაზარზე, ახლა ვიწყებთ შიდა ბაზარზე, ანუ საქართველოსთვის. ამას ემატება იმ პროფესიონალების ჩამოყვანა, რომლებიც ჩვენ პრესტურებისა და ტურისტული ოპერატორების საშუალებით ჩამოგვყავს ბათუში, დაახლოებით 100 ადამიანი წლის ამ მონაკვეთისთვის. შესაბამისად იმავე რაოდენობის პროფესიონალი ჩამოვა წლის ბოლომდე. ამას ემატება სხვადასხვა მარკეტინგული ღონისძიება. ახლახან ახალი ვებგვერდი ჩავუშვით, რომლითაც შესაძლებელია ჩვენი ყველა არსებული პროდუქტის მიღება. 

ტურისტულ ცენტრებს დავამატეთ ერთი ცენტრი და რვა ტურისტული ცენტრით ვართ ახლა წარმოდგენილი, სადაც ტურისტებს საშუალება ექნებათ შეიძინონ ჩვენი ახალი პროდუქტი – ფასდაკლების ბარათი. ამ ფასდაკლების ბარათით თითქმის ყველა ტურისტულ ობიექტზე ჩვენს ტურისტებს ექნებათ შესაძლებლობა მიიღონ ფასდაკლება. ჩვენ ჯამში გვაქვს რვა ახალი ტურისტული საინფორმაციო ცენტრი, ორი ბათუმში.

 

რა ეღირება ფასდაკლების ბარათი და როდის შეძლებენ ტურისტები მისით სარგებლობას?


ეს არ იქნება უფასო, ექნება კონკრეტული საფასური, რისი საშუალებითაც ტურისტი მიიღებს რამდენიმე ათეულ ტურისტულ ობიექტზე სხვადასხვა სახის და რაოდენობის ფასდაკლებას. ფასდაკლების ბარათი გაიყიდება ჩვენს ტურისტულ საინფორმაციო ცენტრებში. ფასზე გამოცხადდება ტენდერი და ამ ტენდერის შედეგები უკვე კონკრეტული ფასის დაწესების საშუალებას მოგვცემს. ივლისის შუა რიცხვებიდან იქნება შესაძლებელი ამ პროდუქტის შეძენა ჩვენს საინფორმაციო ცენტრებში.

 

ტურისტული სეზონის ერთი თვე უკვე გავიდა. რატომ ვერ მოხერხდა აქამდე ამ სერვისის მიწოდება?


 ამ სერვისთან იყო სხვადასხვა სახის გამოწვევები, რაც ძირითადად გულისხმობდა იმ მოთამაშეების ჩართვას ამ პროცესში. მოგეხსენებათ ობიექტების დიდი რაოდენობა, რომლებიც სეზონურად იხსნება, არ არის ხელმისაწვდომი სეზონამდე. შესაბამისად ჩვენ არ გვქონდა იმის საშუალება, რომ ამ ადამიანებთან, მფლობელებთან გვქონოდა ურთიერთობა სეზონამდე და შევთანხმებულიყავით კონკრეტულ დეტალებზე. მას შემდეგ, როცა მათი უმეტესობა ჩაერია ბიზნესში და უფრო კონკრეტული გეგმები დასახეს, გაგვიცხადეს თანხმობა. არ გვინდოდა ყოფილიყო მხოლოდ რამდენიმე კონკრეტული სერვისი თუ პროდუქტი წარმოდგენილი ამ ბარათში და ამიტომაც ეს პროცესი მოვიდა დღემდე. მაგრამ მე ამაში პრობლემას ვერ ვხედავ. იქიდან გამომდინარე, რომ მსგავსი პორდუქტი არ ყოფილა აქამდე, წელს პირველი წელია და ჩვენ გვექნება ხარვეზების გამოსწორებისა და ახალი შესაძლებლობების შემოწმების საშუალება, შესაბამისად შემდგომ უკვე უფრო ადრე ჩაეშვება.

 

ტურისტული პროდუქტებისა და სერვისებისთვის მილიონზე მეტი ლარია გათვალისწინებული ბიუჯეტში. კონკრეტულად რა ახალ პროდუქტს შესთავაზებთ ტურისტებს გარდა ამ ახალი ფასდაკლების ბარათებისა?


წელს ჩვენ დავამთავრეთ ხუთი ახალი მარშრუტის სრულყოფა და მარკირება. რაც გულისხმობს მარშრუტების როგორც ფიზიკურ მარკირებას, ასევე მის ელექტრონულ ვერსიას. მალე მარშრუტები, კერძო სექტორის დახმარებით, ექსპლუატაციაში შევა. ანუ ის ადამიანები, რომლებიც ტურიზმის მსგავსი სერვისებით არიან წარმოდგენილნი ბაზარზე, იქნებიან აქტიურად დაკავშირებული ჩვენს მარშრუტებთან და შესაბამისად მოხდება ამ მარშრუტების კომერციალიზაცია. მარშრუტები მოიცავს მთიან აჭარას, შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებს, სადაც, როგორც მოგახსენეთ, განვითარებულია სამი სახეობის მარშრუტი – საფეხმავლო, საველოსიპედო და მაღალი გამავლობის მანქანებისთვის. ასევე ხორციელდება არსებული ტურისტული პროდუქტების გამრავალფეროვნება.

 

 საერთაშორისო ტურისტულ მარკეტინგზე მინდა გკითხოთ, გასული წლის მაგალითზე თუ შეგიძლიათ მითხრათ რამდენად წარმატებული იყო თქვენ მიერ წარმოებული კამპანია და წელს რატომ ვერ მოხერხდა არსებული ცხრა ქვეყნის გარდა სხვა ქვეყნებზე გასვლა?


 ჩვენ მიერ წარმოებულ წარმატებულ კამპანიაზე საუბრის საშუალებას თქვენ მოგცემთ არსებული სტატისტიკა. ბოლო ხუთი თვის მონაცემებით ჩვენ გვაქვს 3 %-იანი მატება. ეს ნიშნავს იმას, რომ არსებული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობით ჩვენ სამიზნე ქვეყნებში, ზოგადად, პოსტსაბჭოთა სივრცეში ჩვენ მიერ წარმოებულმა კამპანიებმა იქონია შედეგი და ჩვენ შარშანდელი ნაკადი შევინარჩუნეთ. უფრო მეტიც, ცოტათი გავაუმჯობესეთ კიდეც. ის მიზანი, რაც გვქონდა დასახული, შევასრულეთ და ეს სხვაობა სახეზეა 2014 და 2015 წლების შედარებით.

 

რაც შეეხება მეორე კითხვას, ვერ მოხერხდა არა, არ მოხერხდა. შეგნებულად გაკეთდა იგივე ცხრა ქვეყანაზე კამპანიების წარმოება, იმიტომ, რომ ეს ცხრა ქვეყანა [თურქეთი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, უკრაინა, ბელორუსია, ისრაელი, ყაზახეთი, პოლონეთი და რუსეთი], რომელიც სამიზნედ მიგვაჩნია, უკვე მესამე წელია სრულად არ აგვითვისებია იმ გეგმიდან გამომდინარე, რომელიც ჩვენ გვაქვს. იგეგმება კიდევ უფრო გაძლიერება მარკეტინგული კამპანიისა მომავალ წელს და ასევე დიდი ალბათობით შეიძლება მათი რაოდენობაც გაიზარდოს მომავალი წლისთვის. რა თქმა უნდა, წელს ეს არ მოხერხდება, რადგანაც კამპანიების დიდი ნაწილი უკვე დასრულებულია. თუმცა ჩვენ ახალი ბიუჯეტის მომზადების პროცესში ვართ და შესაბამისად ერთ-ერთი საკითხი, რომელიც მნიშვნელოვანი იქნება ჩვენი მარკეტინგული კამპანიებისთვის, რა თქმა უნდა ნიშნავს ჩვენი სამიზნე ბაზრების დივერსიფიკაციას და თუ გვექნება რაიმე სიახლე, შეგატყობინებთ.

 

რეგიონის ტურისტული პოტენციალის რეკლამირებისთვის ქვეყნის შიგნით ბიუჯეტში 240 ათასი ლარი გაქვთ გათვალისწინებული. ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში რა ტიპის რეკლამა გააკეთა დეპარტამენტმა, სად განათავსეთ?


შიდა ბაზარზე რეკლამირება ახლა იწყება. მოხდება ზაფხულის სეზონის სტიმულირება და მეორე ტალღა ამ რეკლამებისა იქნება უკვე ზამთრის სეზონის სტიმულირებისთვის. ეს, რა თქმა უნდა, განხორციელდება სხვადასხვა სახის მარკეტინგული საშუალებებით, როგორიც არის ტრადიციული მარკეტინგული ხერხები, ასევე ონლაინმარკეტინგული საშუალებები. ტენდერს გამოვაცხადებთ სამ ივლისს, შემდგომ ტურისტებისათვის კი ეს ყველაფერი ხელმისაწვდომი იქნება უკვე ივლისის შუა რიცხვებიდან.


 გამომდინარე იქიდან, რომ უკვე სეზონის მეორე თვეა, ხომ არ ფიქრობთ, რომ დაგვიანებულია შიდა ბაზარზე სარეკლამო კამპანიის დაწყება?


 რა თქმა უნდა, არა. ჩვენ ეს შეგნებულად მოვახდინეთ ზაფხულის სეზონზე, იქიდან გამომდინარე, რომ ზოგადად ბოლო სამი წლის განმავლობაში შიდა ტურისტების რაოდენობის ზრდის დინამიკა არ არის სახარბიელო. ჩვენ გავაკეთეთ აქცენტი შიდა ტურიზმის რეკლამაზე მაშინ, როცა ყველაზე დიდი საშუალება აქვს სერვისებისა და პროდუქტების ფართო სპექტრის მიწოდებისა ჩვენ რეგიონს. ამიტომაც წლის ამ მონაკვეთზე გაკეთდა აქცენტი. თუმცა მაშინ, როცა ჩვენ პროდუქტებისა და სერვისების რაოდენობა გაგვეზრდება რეგიონის სხვა ნაწილში, მოგეხსენებათ გოდერძის უღელტეხილის პირველი ნაწილი დასრულდება და ექსპლუატაციაში შედის, ჩვენ უკვე მომავალ წელს ამ მიმართულებით ვიქნებით ფოკუსირებული. შემდგომ რა თქმა უნდა, მოხდება მსგავსი ტურისტული სერვისებისა და პროდუქტების რეკლამირება ჩვენს ბაზარზე. იქნება გარე რეკლამები, მუნიციპალურ ტრანსპორტზე განთავსდება, სატელევიზიო რეკლამა იქნება რეგიონულ ტელევიზიებში და რა თქმა უნდა, ინტერნეტრეკლამა.

 

ბათუმის მერიას დაგეგმილი აქვს ფესტივალების ე.წ. „ჰიტ სეზონის“ ჩატარება. რამდენად კოორდინირებულად მუშაობთ მათთან?


ტურიზმის დეპარტამენტი ამ პროცესებში თავიდანვე იყო ჩართული და ერთ-ერთი მთავარი მოვალეობა დეპარტამენტის არის ამ „ჰიტ სეზონის“ შესახებ შიდა და უცხოურ ბაზრებზე ინფორმაციის მიწოდება. ჩვენი შიდა ტურიზმისა და ონლაინმარკეტინგის პროგრამა დიდ წილად მოხმარდება იმას, რომ ეს ივენთკალენდარი იყოს მისაწვდომი და ცნობადი ტურისტებისთვის. სწორედ ამ კუთხით, ამ ჭრილში დავგეგმავთ ყველა არსებულ მარკეტინგულ კამპანიას.

 

 აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის ბიუჯეტში ტურიზმის დარგში მომსახურების საუკეთესო პრაქტიკის დამკვიდრების ხელშეწყობისათვის 30 ათასი ლარია გამოყოფილი. ტურისტები აღნიშნავენ, რომ ხშირად ფასი და სერვისი აჭარაში არ შეესაბამება ერთმანეთს. ამ კუთხით რა უფლებები გაქვთ, რას აკეთებს დეპარტამენტი?


გეთანხმებით. არაადეკვატური შეიძლება ითქვას. მოგეხსენებათ ამ კუთხით საკანონმდებლო დონეზე არავითარი რეგულაცია არ არსებობს. დეპარტამენტს პირდაპირი ბერკეტები არ აქვს, ამ შემთხვევაში მე ვგულისხმობ ეკონომიკურ ინტერვენციას ამ ბაზარზე, მაგრამ სერვისის ამაღლების კუთხით ჩვენი კომპეტენციის ფარგლებში შეგვიძლია წვლილი შევიტანოთ, რაც გამოიხატება ჩვენი ტრენინგების საშუალებით, თუმცა საჭიროა ასევე უფრო კომპლექსური მიდგომა, რაც ზოგადად გულისხმობს განათლების სისტემაში ტურიზმის განვითარებას, პროფესიული სკოლების უფრო ფართო სპექტრის განვითარებას და ა.შ. თუ დღევანდელ სიტუაციას შევადარებთ 2010 წლის სიტუაციას, რა თქმა უნდა, გაცილებით უკეთეს სიტუაციაში ვიმყოფებით, ამიტომ მე ვფიქრობ, განვითარება მიმდინარეობს სწორად, მაგრამ ეს საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ ჩვენმა ტურისტმა განაცხადოს, რომ ფასი და ხარისხი არის შესაბამისი.

 

რამდენ ტურისტს ელოდებით მიმდინარე სეზონზე?


ჩვენ შარშან მივიღეთ დაახლოებით 430 ათასი ტურისტი, ვვარაუდობთ იმ ტენდენციის შენარჩუნებას, რომელიც აქამდე გაგვაჩნდა. მე ვფიქრობ, წლის ბოლოს გვექნება ტურისტების რაოდენობის 5%-იანი ზრდა.

 

ხორუმის და განდაგანას ისტორია

 

ფოტო აჭარის სახელმწიფო ანსამბლის ვებგვერდიდან
ფოტო აჭარის სახელმწიფო ანსამბლის ვებგვერდიდან

„გურულ-აჭარული ხორუმი, ასე იწოდება, მაგრამ უფრო მეტად განვითარდა აჭარაში. გურიაშიც კი ცეკვავენ და კოსტუმირებაც ერთნაირია, მაგრამ უფრო მეტად აჭარაშია განვითარებული. ახლა შეიძლება აჭარულ-გურულიც ვთქვათ. ხორუმი სრულდებოდა აჭარაში პატარ-პატარა ჯგუფებში. მოცეკვავეთა რაოდენობა აუცილებლად კენტი რიცხვი უნდა იყოს – სამი, ხუთი, შვიდი და ცხრა კაცი. კენტი რიცხვის მოცეკვავეები წრეს უფრო ლამაზად კრავენ“, – ამბობს ქორეოგრაფი თემურ ბიბილეიშვილი.

ხორუმი თავისი რითმით, მუსიკალური წყობით სრულიად განსხვავდება საქართველოში გავრცელებული ცეკვებისაგან.

„აჭარული, მთიულური, ლაზური, ორ მეოთხედზე სრულდება, ამას აქვს ხუთი მერვედი მუსიკის ზომა. ეს ცეკვა არც ერთ ცეკვას არ ჰგავს არა მარტო საქართველოში, საერთოდ დედამიწაზე. ასეთი რიტმი არ არსებობს. ეს არის ჩვენი სიმდიდრე. პირველ რიგში, აჭარის სიმდიდრე, რომ ასეთი უნიკალური ნომერი სრულდებოდა აქ“, – ამბობს ქორეოგრაფი.

მისი თქმით, ცეკვა ხორუმი ხუთი ნაწილისგან შედგება. ცეკვაში ბევრი ისეთი ელემენტია, რომელიც საბრძოლო მოქმედებებთან არის დაკავშირებული. სწორედ ამ ელემენტების გამო მიიჩნევენ, რომ ხორუმი საბრძოლო ცეკვაა.

პირველი ნაწილია „ჯარის“ შემოსვლა და დაბანაკება. მას შემდეგ, რაც „ჯარი“, ანუ მოცეკვავეები დაბანაკდებიან, მას მზვერავები გამოეყოფიან და არემარეს დაზვერავენ. ეს დაზვერვა ცეკვაში ხელის მოჩრდილვის დეტალითაა წარმოდგენილი.

„ძალიან ბევრი ვიმუშავე მაგაზე და ბევრი წყარო მოვიძიე, მაგრამ პირველად ვინ მოიჩრდილა ეს ხელი და ვინ შეუქმნა ამ ცეკვას ეს იმიჯი, კაციშვილმა ვერ მითხრა. გამოცდილ ქორეოგრაფებსაც ვეკითხებოდი, მაგრამ არავინ იცოდა. ზუსტად ეს ხელის მოჩრდილვა აძლევს ამ ცეკვას იმ შინაარსს, რომ ეს არის საბრძოლო ცეკვა“, – ამბობს თემურ ბიბილეიშვილი.

დაზვერვა არის ხორუმის მეორე ნაწილი. მზვერავი შეიძლება იყოს ერთი, ორი, სამი მოცეკვავე. მიდამოს ხელის მოჩრდილვით ზვერავენ, რომ გაიგონ „მტერი“ სადმე ახლომახლოს ხომ არაა. დაზვერვის ელემენტია ასევე სცენაზე გაწოლა და ყურის დადება. ცნობილია, რომ ძველად სწორედ ასე, მიწაზე ყურის დადებით იგებდნენ მზვერავები რამდენად ახლოს იყო მოწინააღმდეგის ჯარი.

ცეკვის მესამე ნაწილია ე.წ. ფრონტზე შესვლა და ჯარის გაშლა. მოცეკვავეები ამ დროს სცენაზე იშლებიან და სხვადასხვა ილეთს აკეთებენ. მეოთხე ნაწილია უშუალოდ ბრძოლა და მეხუთე ნაწილით – გამარჯვებით, ცეკვა სრულდება. ბრძოლის ნაწილში ერთი ელემენტია. მოცეკვავეები მკლავზე იწვენენ ერთ-ერთ მოცეკვავეს და ისე გაჰყავთ სცენიდან. ეს გადატანითი მნიშვნელობით ნიშნავს, რომ მებრძოლი დაიჭრა და მისი თანამებრძოლები ამ ფორმით არიდებენ ხიფათს. თემურ ბიბილეიშვილი კიდევ ერთ მოსაზრებას გვიზიარებს, რომლის მიხედვითაც ხორუმი ერთგვარი შეჯიბრია.

„გურიაში ის ვაჟკაცი იყო ყველაზე დასაფასებელი და ძლიერი, ვინც დვაბზუდან ბუქნებით ჩამოვიდოდა ოზურგეთში. ასეთი ლექსია: „ფარცა, ფარცა, ფარცატილა ყურში სისხლი რამ გადინა? ლაშქარს ვიყავ დავიჭერი, ყურში სისხლი მან მადინა“. სინამდვილეში 5-6 კილომეტრი ბუქნით მოდიოდნენ და იმიტომ ემართებოდათ ასე. შესაძლებელია აქედანაც განვითარებულიყო ხორუმში სხვადასხვა ელემენტი. ხორუმის ცეკვის დროს მოცეკვავეები აკეთებენ ბუქნებს, წამოდგომებს, გასმებს“, – ამბობს თემურ ბიბილეიშვილი.

ხორუმის თავისებური ვერსია აქვთ ლაზებს. ლაზური ხორუმის ერთ სახეობას „მხუჯიში“ ჰქვია. აჭარული ხორუმისგან იმით განსხვავდება, რომ ილეთები ფეხის ნელი გასმით კეთდება. ამის მიზეზი ისაა, რომ თითოეულ მოცეკვავის მხარზე სხვა მოცეკვავე დგას. მოცეკვავეებს ერთმანეთისთვის მხარზე აქვთ ხელი შემოხვეული და ამ გზით ინარჩუნებენ წონასწორობას. ილეთიდან ილეთზე გადასვლა თანის თანაბარი მოძრაობით ხდება. მუსიკა, რომელიც ამ დროს ისმის, ძირითადად, ჭიბონზე და დოლზე სრულდება. მოცეკვავეები ნელი ხმით მღერიან: „შავო ბიჭო, მძივის თვალებიანო“ და ცეკვავენ.

განდაგანა

ფოტო აჭარის სახელმწიფო ანსამბლის ვებგვერდიდან
ფოტო აჭარის სახელმწიფო ანსამბლის ვებგვერდიდან

აჭარულ სატრფიალო ცეკვას „განდაგანასაც“ უწოდებენ. ცეკვაში ქალის პარტია განი-გან სრულდება. სწორედ აქედან წარმოდგება მისი სახელწოდება. აჭარულ ცეკვაში მხარისთვის დამახასიათებელი ყოფა ცხოვრების ელემენტებია გადმოცემული. სხვადასხვა ანსამბლი ცეკვას სხვადასხვაგვარად ასრულებს. ორიგინალ ვერსიაში კი აჭარულის ცეკვას ქალი იწყებს.

„ეს არის ყველაზე ლამაზი საცეკვაო ნიმუში, რომელიც აჭარაში განვითარდა. მართალია, ქალი და კაცი აჭარაში ცალ-ცალკე მუშაობდნენ, მაგრამ ლხინში მაინც ახერხებდა ახალგაზრდობა ერთმანეთთან შეხვედრას. ცალკე ნაწილებად სრულდება ვაჟთა და ქალთა ცეკვები“, – ამბობს ქორეოგრაფი თემურ ბიბილეიშვილი.

მისი თქმით, ცეკვის წარმოშობა ტრადიციულმა ყოფა-ცხოვრებამ განაპირობა. ადრე სოფლებში სხვადასხვა საქმისთვის ნადს იწვევდნენ. ქალები და კაცები იკრიბებოდნენ და მუშაობდნენ. ქალებს დამჯდარი და მოდუნებული მუშაობა დიდხანს არ შეეძლოთ. საჭირო იყო ამდგარიყვნენ და გაემართათ მუხლი. ამიტომ იწყებდნენ მოძრაობას. განდაგანას დასაწყისი სწორედ ამ ნადის განსახიერებაა. ცეკვა იწყება ქალების გამოსვლით. მიზანსცენები სხვადასხვაგვარია – საჩეჩელთან ჯდომა ან ძაფის დართვა.

„ცეკვას თითქოს განსამუხტად იწყებს ქალი. ამას ცოტა მოშორებით მდგომი ბიჭი ხედავს, გამოდის და გოგოსთან გამართავს სატრფიალო ცეკვას. ეცეკვება გოგოს და აწონებს თავს. შემდეგ შემოდიან ბიჭები და გამართავენ მხარულს. ამ მხარული ცეკვის დროს კიდევ გამოჩნდება სხვა წყვილი და ერთმანეთს ეცეკვებიან. სახასიათო მოძრაობებს აკეთებენ. ვაჟები აკეთებენ მკვირცხლ მოძრაობებს, გოგონების მოსაწონად ცეკვავენ“, – ამბობს ქორეოგრაფი.

განდაგანაში არის ერთგვარი შეჯიბრის მომენტი. სოლისტები ერთი-მეორეზე უკეთეს ილეთებს აჩვენებენ, თითქოს ეჯიბრებიან ერთმანეთს. შემდეგ ისევ ქალი შემოდის სცენაზე. ეს ნიშნავს, რომ ვაჟებმა დაიმსახურეს მისი ყურადღება. ქალები ჰაეროვნად ასრულებენ თითოეულ მოძრაობას.

„ზოგიერთი მოძრაობა ფრინველების მოძრაობასაც კი მიაგავს. მაგალითად, ულამაზესი ფრენა აქვს თოლიას. ეს გამოყენებულია ქალების ხელების მოძრაობაში და უფრო საინტერესოს ხდის მას“, – ამბობს თემურ ბიბილეიშვილი.

ფათიკო

ცეკვა ფათიკო ძირითადად აჭარაში ქორწილში სრულდებოდა. ცეკვა ერთგვარად წარმოადგენს პოლიგამიური ოჯახიდან მონოგამიურ ოჯახზე გადასვლის სურვილს. უფრო დეტალურად, მრავალქმრიანობიდან და მრავალცოლიანობიდან ინდივიდუალურ ცოლ-ქმრობაზე გადასვლას. ამიტომაც ჯოხმომარჯვებული საქმრო დასდევს იმ აბეზარ მამაკაცებს, რომლებიც ქალში ეზიარებიან. ქალის როლსაც მამაკაცი ასრულებდა, რადგან ქალებს ცეკვა ეკრძალებოდათ XIX-XX საუკუნის წესებით. ამ ცეკვას ხშირად მაყარი თხოულობდა, უმეტესად ცეკვა ფათიკოს ითხოვდნენ.

ოჯახის დაგეგმვა – ბავშვი სასურველ დროს

 


2010 წელს ქალთა რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შესახებ საქართველოში ჩატარებული კვლევის თანახმად, საქართველოს მოსახლეობის 53%-მდე იყენებს ოჯახის დაგეგმვის რომელიმე მეთოდს, მათგან 1/3 ტრადიციულ მეთოდებს, რომელთაც არაეფექტურობის მაღალი მაჩვენებლები აქვთ, რაც ხშირად არასასურველი ორსულობითა და ხელოვნური აბორტით მთავრდება. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) ინფორმაციით, აბორტის შემდგომ განვითარებული გართულებების სპექტრი საკმაოდ ფართოა – ის მოიცავს როგორც ახლო (მცირე მენჯის ღრუს ორგანოების ანთებითი დაავადებები, სისხლდენა, პერფორაცია), ისე შორეულ გართულებებს, როგორიცაა: უშვილობა, მენსტრუალური ციკლის დარღვევა და საშვილოსნოსგარე ორსულობა.

 

სასურველი ორსულობის სასურველ დროს დასაგეგმად კონტრაცეფციის რამდენიმე თანამედროვე მეთოდი არსებობს, რომელთა შერჩევაც გოგი ცერცვაძის თქმით, წყვილისა თუ ქალის სურვილის გარდა, ქალის ასაკის, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის, სქესობრივი კავშირის სიხშირის, კონტრაცეფტივის მოქმედების ვადის და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით ხდება. „კონტრაცეფციის რამდენიმე თანამედროვე მეთოდი არსებობს და ექიმთან კონსულტაციისას მნიშვნელოვანია, რომ წყვილმა ან თავად ქალმა, ინფორმაცია მიიღოს ყველა მეთოდის შესახებ და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღოს გადაწყვეტილება“ – ამბობს სპეციალისტი.

 

თანამედროვე კონტრაცეფციის მეთოდებია: საშვილოსნოსშიგა საშუალებები – სპირალები; ჰორმონული კონტრაცეპტივები: დაბალდოზიანი აბები (აბები, რომლებიც მხოლოდ ერთ ან ორ ჰორმონს შეიცავს), ჰორმონული რგოლები, რომლებიც საშოში თავსდება და ჰორმონული იმპლანტები, რომლებიც წინა მხრის მიდამოში ინერგება; ბარიერული მეთოდები: კონდომი ანუ პრეზერვატივი; სპერმიციდები – ვაგინალური ანუ საშოს შიდა საშუალებები და ბუნებრივი მეთოდები – ლაქტაციური ამენორეის მეთოდი და აბსისტენცია – თავის შეკავება.

 

მეან-გინეკოლოგი განმარტავს, რომ სპირალი მაღალეფექტურ საშუალებად მიიჩნევა და ბარიერული კონტრაცეპტივების შემდეგ, ისიც ერთ-ერთი შედარებით ხშირად გამოყენებადი მეთოდია საქართველოში. „მისი ორი სახეობა არსებობს – სპილენძის შემცველი და ჰორმონშემცველი. ორივე მათგანი მაღალეფექტურია. მაგალითად, სპილენძის შემცველი სპირალის არაეფექტურობა ანუ წარუმატებლობა დაახლოებით 0.6%-ია, ხოლო ჰორმონშემცველისა კიდევ უფრო დაბალი – 0.3%“ – ამბობს გოგი ცერცვაძე. ჰორმონშემცველი სპირალის გამოყენების მაქსიმალური ვადა 5 წელია, სპილენძის შემცველისა კი – 10-12 წელი, თუმცა სურვილის შემთხვევაში, ქალს შეუძლია სპეციალისტის დახმარებით ის უფრო ადრეც ამოიღოს.

 

გოგი ცერცვაძის თქმით, საქართველოში ხშირად არასწორი წარმოდგენები და ცრურწმენები აქვთ ჰორმონული კონტრაცეპტივების შესახებ, რის გამოც კონტრაცეფციის ეს მეთოდი დღემდე ნაკლებ პოპულარულია საქართველოში. `ჰორმონული კონტრაცეპტივების ეფექტურობა საკმაოდ მაღალია და თუ ქალი სწორად იცავს აბების გამოყენების წესს, ამ მეთოდის წარუმატებლობის მაჩვენებელი მხოლოდ 0.3%-ია“ – ამბობს რეპროდუქტოლოგი. მისივე თქმით, ჰორმონულ კონტრაცეპტივებს უკუჩვენებები გააჩნიათ მძიმე, ქრონიკული დაავადებების დროს: „თუმცა 35-40 წლამდე ქალების უმეტესობა ჯანმრთელია, იშვიათია, რომ მათ ასეთი მძიმე დაავადებები აწუხებდეთ. გარკვეული გვერდითი მოვლენები ყველა მედიკამენტს გააჩნია და ასეთი გამოვლინებების დროს შესაძლოა მოხდეს სხვა მეთოდზე გადასვლა“ – ამბობს ის.

 

საშვილოსნოსშიგა საშუალებების საშუალო ფასი 70-150 ლარია, ჰორმონალური აბების შემთხვევაში კი, ექიმთან კონსულტაციის თანხის გარდა, მედიკამენტების ერთი თვის მარაგი 10-25 ლარი ღირს.

 

გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) მიერ 2013 წელს ჩატარებული კვლევის შედეგად აღმოჩნდა, რომ ოჯახის დაგეგმვის მეთოდების გამოყენებაში ფინანსური ფაქტორი საკმაოდ დიდი ბარიერია. ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, კონტრაცეფცია სახელმწიფო პროგრამებით არ ფინანსდება, არც სოციალურად დაუცველი მოსახლეობისთვის არსებობს ამ მხრივ ფინანსური შეღავათი. 2010 წლის ქალთა რეპროდუქციული ჯანმრთელობის კვლევის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ მიუხედავად ბოლო ათწლეულში მიღწეული მნიშვნელოვანი პროგრესისა, ბიუჯეტიდან ჯანდაცვაზე გამოყოფილი თანხა არ არის საკმარისი ოჯახის დაგეგმვისა და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის გარკვეული სერვისების უზრუნველსაყოფად.

 

გაეროს მოსახლეობის ფონდის საქართველოს ოფისის ხელმძღვანელი ლელა ბაქრაძე ამბობს, რომ ოჯახის დაგეგმვის კონსულტირება და მომსახურება უფრო ახლოს უნდა იყოს მიტანილი მოსახლეობასთან, რაც პირველადი ჯანდაცვის დონეზე ინტეგრირებული სერვისის არსებობით უნდა ხდებოდეს: „ეს არის ყველაზე უფრო ეფექტური სტრატეგია, რაც ათასწლეულის განვითარების მიზნებშიც არის ასახული. ჩვენი ადვოკატირება, მომავალი ხუთი წლის მანძილზე, სწორედ იმაზე იქნება მიმართული“, – ამბობს ის. მისივე განმარტებით, ხშირი მიზეზი იმისა, თუ რატომ არ მიმართავენ წყვილები კონტრაცეფციის თანამედროვე მეთოდების გამოყენებას, არის ის, რომ ოჯახის დაგეგმვის კონსულტირება ძირითადად ხდება მეან-გინეკოლოგებთან: „2013 წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით აღმოჩნდა, რომ ექიმები უპირატესობას ანიჭებენ ოჯახის დაგეგმვის ისეთ მეთოდებს, რომლებიც მანიპულაციასთან არის დაკავშირებული (მაგალითად, საშვილოსნოს შიგა საშუალება). ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ოჯახის დაგეგმვის კონსულტირება ამჟამად კონცენტრირებულია სპეციალიზებულ მომსახურებაზე, როგორიც არის მეან-გინეკოლოგის მომსახურება და სწორედ ეს ქმნის კიდევ ერთ ბარიერს. ოჯახის დაგეგმვის შესახებ კონსულტირებას პაციენტს უნდა აწოდებდეს ოჯახის ექიმიც, რაც მნიშვნელოვნად ხელმისაწვდომს გახდის ამ მომსახურებას.“

 

იმისთვის, რომ ოჯახის დაგეგმვის თანამედროვე მეთოდების საკითხები სამედიცინო განათლების სისტემაში უკეთ იყოს ინტეგრირებული, გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონული ოფისი და მისი პარტნიორი აღმოსავლეთ ევროპის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ინსტიტუტი ოჯახის დაგეგმვის შესახებ ვირტუალური კურსის შექმნაზე მუშაობს.


„მალე უკვე ქართულადაც იქნება ეს კურსი დანერგილი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. ეს ინიციატივა ექიმებს საშუალებას მისცემს ონლაინრეჟიმში გაიარონ საკმაოდ მაღალი ხარისხის სასწავლო კურსი და მიიღონ კრედიტები. ეს კურსი, ასევე, იქნება ინტეგრირებული უწყვეტი სამედიცინო განათლების სისტემაში. მნიშვნელოვანია, რომ ოჯახის დაგეგმვის თანამედროვე მეთოდების შესახებ სწავლება სრულად იყოს ინტეგრირებული როგორც დიპლომამდელ, ისე დიპლომის შემდგომ სამედიცინო განათლების სისტემაში, რომ სპეციალისტებს, მათ შორის ოჯახის ექიმებსაც, სრულად და ხარისხიანად შეეძლოთ ამ სერვისის მიწოდება,“ – ამბობს ლელა ბაქრაძე.

 

მიუხედავად იმისა, რომ 1999 წლიდან დინამიკაში ხელოვნური აბორტის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად შემცირდა, დღეს საქართველოში არასასურველი ორსულობისა და ხელოვნური აბორტის რაოდენობა ისევ მაღალია. რეპროდუქციული ჯანმრთელობის კვლევის მიხედვით, საქართველოში აბორტი ჯერ კიდევ გამოიყენება როგორც ოჯახის დაგეგმვის ერთ-ერთი მეთოდი. მისი შემცირების ყველაზე ეფექტური საშუალება კი ქვეყანაში კონტრაცეფციის თანამედროვე მეთოდებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდაა, რათა ხელოვნური აბორტი ოჯახის დაგეგმვის თანამედროვე მეთოდებით ჩანაცვლდეს, რაც გააუმჯობესებს ქალთა რეპროდუქციული ჯანმრთელობის მდგომარეობას.

იყიდება გარემონტებული ბინა სასწრაფოდ

 

ბათუმში, ყაზბეგის ქუჩაზე იყიდება 56 კვ.მ ფართობი, სამოთახიანი, გარემონტებული ბინა, ავეჟით. ფასი: 46 ათასი აშშ დოლარი. ID 9807


მობ: 577 07 11 85 

         577 07 11 87


ახალი სკამები ბათუმის ბულვარში

ბულვარის ადმინისტრაცია ამორტიზებული სკამების ახლით ჩანაცვლებასაც განაგრძობს. პრესსამსახურის ინფორმაციით ბულვარსი მდებარე სკამები უკვე გარმონტდა, კერძოდ, ხის ძელაკები გამოიცვალა, შეიღება და დაიბაცა მაღალი ხარისხის ლაქით.

ახალი სკამებისთვის ბულვარის ბიუჯეტიდან 54,600 ლარია გამოყოფილი.სარემონტო სამუშაოებისთვის კი  16,749 ლარი დაიხარჯა.

ბათუმის ახალი ბულვარი დღეს

 

აქ მცხოვრების თქმით, „მანქანებით სეირნობა ბულვარზე და სასეირნო ზოლის პარკინგად გამოყენება ჩვეულებრივი ამბავია“.

 

ბულვარში ავტომანქანით შესვლა, ისე როგორც პირუტყვის გაშვება, ისჯება ფულადი ჯარიმით.

 

რატომ ქორწინდებიან მამაკაცები არასრულწლოვან გოგონებზე?!

 

ფოტო: ბათუმელები
ფოტო: ბათუმელები

 

ქალთა ასოციაციის – „ვაკეთოთ ერთად“ ხელმძღვანელი, ლეილა აშორდია გოგონათა ადრეულ ასაკში გათხოვების მანკიერ მხარეებზე საუბრობს. ძალადობრივი ტრადიციის შედეგი მის პირად ცხოვრებაზეც აისახა – მისი ქალიშვილი 15 წლის ასაკში მოიტაცეს. „სამწუხაროდ, მე ვერ შევძელი ჩემი შვილი დამეცვა ამ ყველაფრისგან.

 

„შენ ხომ არ გიყვარს ის, არ იცნობდი“, – ვუთხარი ჩემს შვილს, მაგრამ მან თქვა, რომ „დარჩებოდა“. ასეთ დროს ჩივილს აზრი არ აქვს. მოტაცებით შექმნილი ოჯახების 90 პროცენტი სათავეშივე განწირულია“.

 

15 წლის გოგონამ თითქმის უცნობ ქმართან ცხოვრება მხოლოდ ოთხი წლის განმავლობაში შეძლო, შემდეგ კი დაშორდა.

 

ძალადობის შედეგად შეიქმნა ლეილა აშორდიას ძმისშვილის, 16 წლის გოგოს ოჯახიც. „ისიც მოიტაცეს. თბილისში გამოცდების ჩასაბარებლად ჩასულ გოგონას მიკროავტობუსით დახვდნენ, ცხრა ბიჭი ჰყავდა წაყვანილი და ასე მოიტაცეს. ატირებული გოგო ახლობლის სახლში მიიყვანეს, მაგრამ იმ ოჯახმა არ მიიღო, რადგან დაინახეს, რომ გოგო ძალით ჰყავდათ წაყვანილი. ვიჩივლეთ, რა არ გავაკეთეთ, მაგრამ საბოლოოდ, ჩემი ძმისშვილიც იმ ოჯახში დარჩა. ექვსი წლის შემდეგ კი ისიც დაშორდა ქმარს“.

 

ლეილა აშორდია წუხს, რომ მოტაცების ფაქტებს, კანონის გამკაცრების მიუხედავად, საქართველოში მაინც აქვს ადგილი. „მოტაცება ეს არის ქალზე ძალადობა მასთან ურთიერთობის პირველივე წუთებიდან. როცა ბიჭი იტაცებს გოგოს, კარგად იცის, რომ დანაშაულს სჩადის, მაგრამ რეალურად ამის გამო დასჯილი კაცი მე ძალიან ცოტა მინახავს“.

 

ქალთა უფლებების დამცველი რამდენიმე დღის წინ მომხდარ ფაქტსაც იხსენებს: „ახლახან მითხრეს, რომ წყალტუბოში ბიჭი დახვდა გოგოს, რომელსაც საერთოდ არ იცნობდა. დედამ აჩვენა გზაში – „აი, ის ჭრელკაბიანი გვინდაო“… მოიტაცეს, იძალადეს, მაგრამ მშობლებმა აღარ წამოიყვანეს იმ ე.წ. ქმრის სახლიდან“.

 

რატომ ქმნიან კაცები ძალადობით ოჯახს და რატომ ურჩევნიათ ბიჭების მშობლებს სახლში  რძლად 13-14 წლის გოგონები შეიყვანონ? – ლეილა აშორდია მიიჩნევს, რომ ამ ძალადობას ტრადიციაც ასაზრდოებს და სტერეოტიპებიც: „კაცები ამბობენ, რომ ასე მათ ცოლად უმწიკლო ქალი მოჰყავთ. გარდა ამისა, გოგონას აღიქვამს როგორც მის საკუთრებას, რომელსაც „თავის ჭკუაზე აღზრდის“ და ისე მოექცევა, როგორც უნდა. შარშან, ერთმა ნაცნობმა კაცმა, რომელიც რვა წელი ციხეში იჯდა, გამოსვლისთანავე სოციალური ქსელით გაიცნო 15 წლის კახელი გოგო. ფეისბუქზე ასაკი მოიკლო და 25 წელი დაიწერა. შემდეგ ეს გოგონა ცოლად მოიყვანა. მისი მშობლები ჩემი ბენეფიციარები არიან და როცა გავიგე, ვესტუმრე. სრულიად ბავშვია, დახტოდა კიბეებზე, პატარა ძმა ჰყავდა და დაარბენინებდა ნაყინზე… ქმარს კი თავი მოსწონდა. მითხრა – „ისეთი ცოლი მოვიყვანე, ხელი არ ჰქონდა ბიჭზე ჩამორთმეულწიო“. გახარებული იყო გოგოს დედაც: „ვალი მოვიხადე, პატრონს ჩავაბარეო“. 

 

არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინიციატივა სოციალური ცვლილებებისთვის“ წარმომადგენელი ნინო ქობალია, რომელიც პროექტის ფარგლებში არასრულწლოვანი დედების მდგომარეობას იკვლევდა, გვეუბნება, რომ არგუმენტი – „ჩემს ჭკუაზე გავზრდი“, ხშირად სახელდება კაცების მხრიდან არასრულწლოვანი გოგონების ცოლად მოყვანის მიზეზად. „ნდობა ამ გოგონების მიმართ ოჯახშიც არ არის საკმარისი, ინტერვიუების დროს დედამთილი და ქმარიც გვერდით ეჯდათ და აკონტროლებდნენ. „მაგან რა იცის, პატარაა, მე მკითხე“, – გვეუბნებოდა დედამთილი.

 

ნინო ქობალიას თქმით, ეს ქმრები თუ დედამთილები არასრულწლოვან გოგონებს ოჯახის შესაქმნელად მზად მიიჩნევენ, მაგრამ გადაწყვეტილების მიღების ან აზრის გამოხატვის დროს კი ეუბნებიან – „შენ პატარა ხარ, არ იცი“.

 

„ამ გოგონებს იმის უფლებაც კი არ აქვთ, რომ თავიანთ შვილებს სახელები შეურჩიონ. ქმარი არქმევს თავისი დედისა და მამის სახელებს, დედამთილი წყვეტს, რომელ ბაღში წავიდეს ბავშვი, ექიმთან როდის უნდა მიიყვანონ და ა.შ. ამ შემთხვევაში გოგონა განიხილება როგორც გამრავლების საშუალება და არა როგორც პიროვნება“.

 

ლეილა აშორდია, რომელსაც არასამთავრობო ორგანიზაცია „ქალთა ფონდის“ გრანტიც აქვს მოპოვებული, დასავლეთ საქართველოს რამდენიმე რეგიონში სწავლობდა არასრულწლოვან გოგონათა ქორწინების საკითხებს. მისი აზრით, ამ მხრივ საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაა ეთნიკურად არაქართულ მოსახლეობაშიც. „იმერეთში, სოფელ იანეთში არის არაქართული დასახლება, სადაც გოგონებს აკვანშივე ნიშნავენ და როცა წამოიზრდება, ათხოვებენ დანიშნულზე. სკოლა აქვთ ოთხწლედი და სწავლის გასაგრძელებლად გოგონებს სამტრედიაში აღარ უშვებენ. ისინი ავტომატურად ექვემდებარებიან ტრადიციას“.

 

არაფორმალურმა განათლებამ და ტრენინგებმა, როგორც რესპონდენტი ამბობს, თავისი შედეგი გამოიღო. „ერთმა ბიჭმა, რომელიც ხშირად დადიოდა ჩვენთან ტრენინგებზე, ოზურგეთში გაიცნო გოგონა, შეუყვარდა და მასზე აკვანში დანიშნული გოგო აღარ მოიყვანა ცოლად. მითხრა – მეც მიმაჩნია, რომ ოჯახი სიყვარულით უნდა შეიქმნასო.  თუმცა ის სოფელში ვეღარ ადის, რადგან გოგონასა და ამ ბიჭის ოჯახები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ“, – ამბობს ლეილა აშორდია.

 

სპეციალისტი გურიაში მომხდარ შემთხვევასაც იხსენებს: „ტრენინგზე სიამაყით მითხრა ერთმა კაცმა – მე ცოლიც მოტაცებული მყავს და რძალიცო. ეს ადამიანები იმაზე კი არ ფიქრობენ, უყვართ მათ ცოლებს და ბედნიერები არიან თუ არა. საზოგადოებაც ხშირად ასე უყურებს ამ საკითხს – მიეჩვევიან და შეუყვარდებათ. საშინელებაა ასეთი დამოკიდებულება“.

 

ნინო ქობალია არასრულწლოვანი გოგონების გათხოვების იმ მიზეზებზეც საუბრობს, რაც, მისი თქმით, კვლევის პროცესში გამოიკვეთა: „პირველი, ეს არის სოციალური სიდუხჭირე, როცა ოჯახი მიიჩნევს, რომ გათხოვება გამოსავალია, მეორე – აღზრდის ზედმეტად მკაცრი ან ზედმეტად ლიბერალური სტილი და მესამე, ასაკობრივი სირთულეები“.

 

ნინო ქობალიას პრობლემად მიაჩნია კონკრეტული სიტუაციებისთვის სკოლისა და საზოგადოების მოუმზადებლობაც: „თბილისში იყო შემთხვევა, როცა გოგონა გათხოვდა, მაგრამ მოისურვა სწავლის გაგრძელება. თუმცა მასწავლებლებისა და კლასელების მხრიდან იმდენად არაადეკვატური რეაქციები წამოვიდა, რომ საბოლოოდ გოგონამ უარი თქვა სკოლაში სიარულზე“.

 

ქალთა უფლებების დამცველთა აზრით, გოგონებზე ძალადობის მიმართ საზოგადოება შემწყნარებელია. „რაც ადრე, მით უკეთესი“ ან „ხალხი რას იტყვის“, – ამბობენ, როცა მოტაცებული გოგო არ მოისურვებს მომავალ ქმართან დარჩენას და არავინ ფიქრობს იმაზე, რა შეიძლება მოხდეს, თუ ოჯახი არ შედგება. სამაგიეროდ, განქორწინების შემდეგ არასრულწლოვანი დედები რჩებიან ქონების, განათლებისა და ცხოვრებისეული გამოწვევების წინაშე სრულიად მარტო, დაუცველები.

 

რესპონდენტების აზრით, სტერეოტიპების გავლენის ქვეშ იმყოფებიან სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებიც, რომლებიც გოგოს მოტაცების შემთხვევაში ფაქტს უდგებიან არა კანონით, არამედ ოჯახების მორიგებას ცდილობენ.

 

„რამდენიმე წლის წინ იყო შემთხვევა, გარდაბანში მივდიოდით და დავინახეთ, რომ წივილ-კივილით მიაქროლებდნენ გოგოს. გამოვეკიდეთ, მაგრამ ერთმა მანქანამ გააჩერა და ჩვენს საბურავებს დაუშინა ტყვიები. გამოვიძახეთ პოლიცია. მოგვიანებით როცა მოვიკითხეთ, შედეგი იყო ისეთი, რასაც ხშირად ვხედავთ, – გოგო დატოვეს მოძალადე ქმრის სახლში“, – გვიყვება ლეილა აშორდია. 

 

საქართველოს სახალხო დამცველის 2013 წლის ანგარიშის მიხედვით, მხოლოდ ორ წელიწადში საქართველოს სკოლებში სწავლა 7 367 გოგონამ შეწყვიტა. 

 

სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, 2014 წელს 16- 19 წლის  ასაკის 3 984 გოგონა დაქორწინდა, ამავე ასაკში დაქორწინდა 776 ბიჭიც.  თუმცა უცნობია რამდენი ამ ციფრიდან რამდენია არასწრულწლოვანი, ანუ 16 დან 18 წლის ჩათვლით. მართალია საქართველოში არასრულწოვანთა ქორწინება აკრძალულია, თუმცა ქართული კანონმდებლობის მიხედვით, 16 წელს ზემოთ და 18 წლამდე ქორწინება დასაშვებია მშობლების თანხმობით.

 

სასჯელი – საჯარო სამსახურში მუშაობის აკრძალვა

 

ბრალდებულს, მოსამართლის გადაწყვეტილებით, აეკრძალა 3 წლის განმავლობაში ავტომანქანის მართვა, ექიმის, პედაგოგის, ფსიქოლოგის პოზიციებზე და საჯარო სამსახურში მუშაობა. 

 

პროკურორმა ქეთევან ადამიამ თქვა, რომ მხარეები საპროცესო გარიგებაზე ვერ შეთანხმდნენ.

 

საქმეს მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილი განიხილავდა.

 

მოსამართლემ ბრალდებულს განუმარტა, რომ უფლება აქვს პრეზიდენტს მიმართოს შეწყალების თხოვნით.

მულის ცემაში ბრალდებული

 

ბრალდებული თავს უდანაშაულოდ მიიჩნევს და აცხადებს, რომ მას მული არ უცემია. ის პროკურატურის მიერ მოპოვებულ ყველა მტკიცებულებას სადავოს ხდის.

 

ბრალდებული დაოჯახებულია და ქობულეთში ცხოვრობს.

 

სისხლის სამართლის მუხლი, რომლითაც ბრალდებულს ასამართლებენ, ითვალისწინებს როგორც საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას, ასევე პატიმრობას და ჯარიმას.

 

საქმეს 8 ივლისს განიხილავენ.

როგორ ცხოვრობს ბათუმის ზოოკუთხე

ზოოკუთხესთან ახლოს მცხოვრები ერთ-ერთი მოქალაქე, რომელიც „ბათუმელებს“ ტელეფონით დაუკავშირდა, ამბობს, რომ ცხოველების, განსაკუთრებით ირმებისა და ანტილოპების რაოდენობამ ვოლიერებში იმატა. ამ მოქალაქის აზრით, სწორედ ამის გამო დასახლებულ არეალში მწერებიც მომრავლდა. „ზაფხულში განსაკუთრებით შემაწუხებელია სუნი, რადგან ზოოკუთხე ძალიან ახლოსაა განთავსებული საცხოვრებელ სახლებთან, ფართობი ვეღარ იტევს ნამატს და მომრავლდა მწერებიც“, – ამბობს მოქალაქე. 

ამირან მურვანიძე კი აცხადებს, რომ ზოოკუთხეში არსებული მდგომარეობა დადგენილ სტანდარტებს აკმაყოფილებს და ზემოხსენებული მოქალაქის პრეტენზიები უსაფუძვლოა.

„ამ ეტაპზე ვოლიერებში 250 კვ.მ-ზე სამი ხალებიანი ირემია განთავსებული ნამატიანად. ანუ სულ 11 ცხოველია ვოლიერში. თუ ეს რიცხვი 20-მდე გაიზრდება, მაშინ უკვე ალტერნატიული ფართობის გამონახვა მოგვიწევს.

ალტერნატიული ფართობის გამოყოფის თაობაზე ოფიციალურად ქალაქის ხელმძღვანელობისთვის ჯერჯერობით არ მიგვიმართავს. ან უნდა გამოინახოს ახალი ფართობი ნამატის გადასაყვანად, ან შესაძლებელია თბილისის ზოოპარკს გადავცეთ გარკვეული პოპულაცია, თუკი ამის სურვილი ექნებათ, ბუნებრივია, ზოოპარკის აღდგენის შემდეგ. არის საუბარი იმაზეც, რომ მინიმუმ ერთი ჰექტარი გამოიძებნოს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე. ჩვენს კლიმატურ პირობებში ეს ცხოველები კარგად გრძნობენ თავს, მათ განსაკუთრებული მოვლა იქ არ დასჭირდებათ, რადგან ფართობი დიდი იქნება. ბუნებრივია, უნდა იყოს ისეთი გარემო და მცენარეები, რომელსაც ირმები არ დააზიანებენ. მთავარია, ირმებს დროულად მიაწოდო საკვები, ჰქონდეთ სალოკი მარილი, წყალი და თივა ზამთარში, იყოს იზოლირებულ გარემოში და არ ჰქონდეს ადამიანებთან შეხება, რადგან მამალი ირემი საკმაოდ საშიშია. თუმცა, ეს ყველაფერი მხოლოდ საუბრის დონეზეა და ოფიციალურად არ არის განხილული“, – ამბობს განყოფილების უფროსი.

სტანდარტების მიხედვით, როგორც ამირან მურვანიძე ამბობს, ზოოპარკის არსებობა დასახლებულ პუნქტში მისაღებია: „რაც უფრო მოშორებულია ზოოპარკი ასეთ გარემოს, მით უფრო ძნელად აღსაქმელია ის ქალაქისთვის. ევროპაში სადაც ვიყავი – ჰოლანდიაში, ბელგიაში პატარა კუნჭულიც არ არის დატოვებული რაიმე ფრინველი ან ცხოველი რომ არ იყოს გაშვებული“.

ზოოკუთხის განყოფილების უფროსის განცხადებით, ვოლიერებში დაცულია ჰიგიენური ნორმებიც: „დღეში სამჯერ იწმინდება, ირეცხება, გაგვაქვს ნარჩენები, ასე რომ, გაუსაძლისი პირობები მოსახლეობისთვის ნამდვილად არ არის“.

რამდენიმე წლის წინ ბათუმის ზოოკუთხეთი ევროპის ზოოპარკების ასოციაცია დაინტერესდა, თუმცა გარკვეული მიზეზების გამო, როგორც ამირან მურვანიძე ამბობს, ასოციაციასთან კავშირი შეწყდა:

„ასოციაციაში გაწევრიანებისთვის რამდენიმე ეტაპია გასავლელი. ადრე კერძო საკუთრებაში იყო ზოოკუთხე, ახლა ქალაქის დაქვემდებარებაშია. გარდა ამისა, ჩვენ არ ვართ ცალკე იურიდიული პირი, „6 მაისის პარკის“ შემადგენლობაში ვართ. თბილისის ზოოპარკი არის ამ ასოციაციის წევრობის კანდიდატი და როცა წევრი გახდება, ალბათ ჩვენც მასთან მთლიანობაში განვიხილებით“.

ბათუმის ზოოკუთხეში გასულ წელს ორი პრიმატი და სამი ანტილოპა დაიბადა, წელს კი ირმებს ორი ნუკრი შეემატა.

რას სწავლობენ მომავალი არქიტექტორები ბათუმში

 

 

ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტი
ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტი

მხატვარი ქეთევან ვაჩეიშვილი ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტში ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსია. უნივერსიტეტში მომავალ არქიტექტორთა ზრდაზე სწორედ ის გვესაუბრა. სპეციალობა – არქიტექტურა უნივერსიტეტში უკვე მეოთხე წელია არსებობს. სპეციალობა ორ მიმართულებად იყოფა – შენობა-ნაგებობათა არქიტექტურა და ინტერიერი და დიზაინი. „ორივე მიმართულების სტუდენტები არქიტექტორის ბაკალავრის დიპლომს იღებენ“, – ამბობს ქეთევან ვაჩეიშვილი. 

 

უფრო მეტი მოთხოვნა შენობა-ნაგებობების არქიტექტურის მიმართულებაზეა. მხატვრის აზრით, ამ პროფესიით დაინტერესება საზოგადოების ზრდამ განაპირობა: „მე ვარ მხატვარი, მაგრამ მე ჩემს ბინას არავითარ შემთხვევაში არ დავაპროექტებ. აუცილებლად ავიყვან ინტერიერის დიზაინერს. საზოგადოებაც უკვე მიხვდა, რომ პური მეპურემ უნდა აცხოს, შესაბამისად, გაიზარდა მოთხოვნა როგორც ინტერიერის დიზაინერზე, ასევე პროფესიონალ არქიტექტორებზე.

 

ჩემი სტუდენტობის დროს პოპულარული იყო სამედიცინო, ასეთივე პოპულარული გახდა დღეს არქიტექტურა და დიზაინი. საბჭოთა პერიოდში მეტი შეზღუდვები არსებობდა, ყველა სახლი ერთნაირი იყო და არქიტექტორს არ ჰქონდა შემოქმედებითი ზრდის შესაძლებლობა. ჩემმა თანაკურსელებმა პარიზში გააგზავნეს სახლის პროექტი და გაიმარჯვეს, მაგრამ საბჭოთა ხელისუფლებამ არ გაუშვა ისინი პარიზში. დღეს ეს ბარიერები აღარ არსებობს, არც მშენებლობაშია შეზღუდვები, ამიტომ ამ სფეროს მიმართ ინტერესი გაიზარდა~.
არქიტექტურის სპეციალობაზე ხელოვნების უნივერსიტეტში გასულ წელს ათმა აბიტურიენტმა ჩააბარა. აქედან მხოლოდ ერთმა თქვა უარი სწავლის გაგრძელებაზე. როგორც ქეთევან ვაჩეიშვილი ამბობს, არქიტექტორი ამ სპეციალობაზე „შემთხვევით მოხვედრილი“ სტუდენტი ვერ გახდება: „შემთხვევით მოხვედრილში ვგულისხმობ იმას, რომ სტუდენტები ზოგჯერ რამდენიმე სპეციალობას უთითებენ. იმ სტუდენტსაც სხვაგან უნდოდა სწავლა და ცოტა გვიან მიხვდა, რომ არქიტექტურა არ იყო მისი საქმე. აქ სწავლა საკმაოდ რთულია, რადგან სტუდენტები სწავლობენ გეოდეზიას, მასალათა გამძლეობას, ბევრ ტექნიკურ საგანს, რომელსაც ყველა ვერ დაძლევს“.

 

ქეთევან ვაჩეიშვილის თქმით, არქიტექტურის სპეციალობაზე გენდერული ბალანსი დაცულია: „ექვსი გოგონაა და ოთხი ბიჭი. ერთი სტუდენტი თბილისიდან გადმოვიდა, ოთხი –  ბათუმის უნივერსიტეტიდან. ესენი შენობა-ნაგებობების არქიტექტურაზე სწავლობენ, ინტერიერის დიზაინზე წელს მიღება არ გამოვაცხადეთ.


დღეს ბევრი საუბრობს იმაზე, რომ ქალაქები არასწორად ვითარდება, იგება ბევრი ულამაზო შენობა. ეს იმის ბრალია, რომ სამწუხაროდ ჩვენი თაობა მონურ ქვეყანაშია გაზრდილი და დღესაც ჯერ კიდევ ის ძველი თაობა აშენებს ქალაქებს და წყვეტს ბევრ რამეს ამ ქვეყანაში. ამიტომაც არიან იძულებული ვიღაცას მოუწერონ ხელი შეუსაბამო პროექტზე, დაუხარონ თავი ხელისუფლებას. ვფიქრობ, თაობა, რომელიც დღეს არქიტექტურას სწავლობს, უკეთეს ქვეყანას ააშენებს“.

 

არქიტექტურას ხელოვნების უნივერსიტეტში არქიტექტორი გია რამიშვილი ასწავლის. „გია რამიშვილი სწორედ ამ შემოქმედებით თავისუფლებას ასწავლის სტუდენტებს და სულ ეუბნება, რომ არ შეიზღუდონ ფანტაზიებში“.

 

გია რამიშვილის გარდა ხელოვნების უნივერსიტეტში არქიტექტურის სპეციალობაზე ასწავლის ქალაქის არქიტექტურის სამსახურის ყოფილი უფროსი ზვიად ბურჭულაძე, ლალი გერსამია, ლია გურგენიძე, გოჩა გარუჩავა და კიდევ რამდენიმე სპეციალისტი.

 

როგორც ქეთევან ვაჩეიშვილი გვეუბნება, ისინი უკვე მუშაობენ სამაგისტრო პროგრამებზე და იმედოვნებენ, რომ მომავალი წლისთვის აკრედიტაციას მიიღებენ:

 

„უცხოელებთანაც გვაქვს ურთიერთობა და მასტერკლასებს ატარებენ. გასულ წელს ჩვენმა სტუდენტებმა შვეიცარიის პროექტის ფარგლებში რამდენიმე ნამუშევარი წარადგინეს ევროპაში კონკურსზე და მე-16, მე-17 ადგილები აიღეს, რაც საკმაოდ წარმატებული ნაბიჯია. წელსაც მონაწილეობდნენ კონკურსში და გაიმარჯვეს. დაჯილდოვება იქნება ჩვენთან, უნივერსიტეტში, 2 ივლისს.“

 

ქეთევან ვაჩეიშვილი ამბობს, რომ უნივერსიტეტი თანამშრომლობს კერძო კომპანიებთან და სტუდენტები უშუალოდ მონაწილეობენ კონკრეტული პროექტების დაგეგმვაში: „ჩვენს სტუდენტებზე უკვე „ნადირობენ“ დეველოპერები და ბევრი მუშაობს კიდეც“.

 

არქიტექტურის სპეციალობაზე აბიტურიენტი ჯერ შემოქმედებით ტურს აბარებს, შემდეგ კი ეროვნულ გამოცდებზე გადის. უნივერსიტეტის დაფინანსება მწირი, წელიწადში 950 ათასი ლარია. თუმცა, როგორც ხელმძღვანელობა ამბობს, ისინი მაინც ახერხებენ ნიჭიერი სტუდენტების სწავლის დაფინანსებს. „81 ქულაზე მეტს თუ მიიღებს სტუდენტი, სწავლობს უფასოდ. ასეთი საკმაოდ ბევრია ჩვენთან. გრანტის მოპოვების შემთხვევაში კი სწავლობს უფასოდ და იღებს სტიპენდიასაც“.

 

ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში არქიტექტურის მიმართულებას გიზო ფარცხალაძე ხელმძღვანელობს. არქიტექტურის საგანმანათლებლო პროგრამამ აკრედიტაცია 2011 წლის ბოლოს გაიარა. მანამდე, როგორც გიზო ფარცხალაძე ამბობს, არსებობდა არქიტექტურის საგანმანათლებლო პროგრამა, ოღონდ ეს იყო დამატებითი და არა ცალკე სპეციალობა.

 

გიზო ფარცხალაძეც მიიჩნევს, რომ არქიტექტურის სპეციალობის მიმართ დაინტერესება დიდია, – „ნელ-ნელა შემობრუნდა პროცესი.“

 

რუსთაველის უნივერსიტეტში ამჟამად არქიტექტურას 20-მდე სტუდენტი ეუფლება. 240 კრედიტის ათვისების შემთხვევაში ისინი ბაკალავრის ხარისხს მიიღებენ, სამაგისტრო პროგრამების აკრედიტაცია უნივერსიტეტს ჯერ გავლილი არ აქვს.

 

რუსთაველის უნივერსიტეტში არქიტექტურის სპეციალობაზე სამი გოგონა სწავლობს.

 

„უცხოელები Desk Job -ს ეძახიან არქიტექტურას, შემოქმედებითი სამუშაოა და ქალებისთვის საინტერესო“, – ამბობს გიზო ფარცხალაძე. მისი აზრით, ამ მიმართულებაზე დღეს კონკურენცია მაღალია. – „სახვით ხელოვნებას მაია ჭყონია ასწავლის, ქანდაკებას – დავით ბოლქვაძე; საქართველოს ტექნიკური და ილიას უნივერსიტეტიდან ცნობილი მეცნიერი გურამ ყიფიანი ჩამოგვყავს ხოლმე, რომელიც არქიტექტურის ისტორიას კითხულობს, თანდათან ფორმირდება პროგრამებიც.

 

მშენებლობის მიმართულებით სწავლა უფასოა, რაც შეეხება არქიტექტურას, ამ მიმართულებით არ გვაქვს სადოქტორო პროგრამა, როცა გავაკეთებთ, არქიტექტურაც უფასო გახდება.

 

ბსუ-ში ქალაქდაგეგმარებით კურსს სტუდენტები მომავალ წელს გაივლიან. შესაბამისად, როგორ ვითარდება ქალაქი და რა ხარვეზები არსებობს არქიტექტურაში, მომავლის სადებატო თემა იქნება“, –  ამბობს ფარცხალაძე. მისი თქმით, ეს კურსი შესაძლებელია ზვიად ბურჭულაძემ წაიყვანოს: „მან გააკეთა აჭარის მოცულობითი გეგმარება და მეტი გამოცდილება აქვს ამ მიმართულებით“.

 

რაც შეეხება უცხოურ გამოცდილებას, გიზო ფარცხალაძე ამბობს, რომ „არქიტექტურის ფაკულტეტს ამ მიმართულებითაც აქვს საკმაო მაჩვენებელი. რამდენიმე კვირის წინ გოჩა ჩავლეიშვილი იმყოფებოდა ბილბაოს პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში, ის ასწავლის მხაზველობით გეომეტრიას და კომპიუტერულ გრაფიკას, მე არქიტექტურულ კონსტრუქციას ვასწავლი. ვალენსიის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში წარდგენილი მქონდა პროგრამა და გავიმარჯვე. გასულ წელს ვიყავით შვეციაში, სტოკჰოლმის სამეფო უნივერსიტეტში.
სამშენებლო ნორმების საკითხი საკანონმდებლო დონეზეა გადასაწყვეტი. ჩვენი ფაკულტეტი აქტიურად იყო ჩართული სამშენებლო ნორმების შემუშავების პროცესში. ეკონომიკის სამინისტროში იყო საუბარი სამშენებლო ნორმების დადგენაზე, ითარგმნა კიდეც შენობა-ნაგებობების ილუსტრირებული კოდექსები, ეს არის ამერიკული ნორმები, თუმცა შემდეგ ამ ნორმების დაკანონებაზე საუბარი შეწყდა“.

 

გიზო ფარცხალაძის თქმით, არქიტექტურის სპეცილობაზე სტუდენტები საქართველოში დღეს მოქმედ სტანდარტებს სწავლობენ.

კვლევა – არჩეული საჯარო მოხელეები იმუნიტეტს ითხოვენ

 

გიორგი ხიმშიაშვილი, ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალის თავმჯდომარე: „2014 წელს თვითმმართველობის მიმართულებით განხორციელებულმა ცვილებებმა ძირეულად შეცვალა ადგილობრივი თვითმმართველობის მართვის ვექტორი. არჩევითი გახდა მერის/გამგებლის თანამადებობები, მოქალაქეებს მიეცათ მეტი შესაძლებლობა ჩაერთონ და მონაწილეობა მიიღონ ადგილობრივ მმართველობაში. პოზიტიურ ცვლილებებთან ერთად  წამოიჭრა მთელი რიგი საკითხები, რაზეც მანამდე კანონმდებელს არ უფიქრია და სამართლებრივ დონეზე ამაზე მზა პასუხი არ არსებობს. ერთ-ერთ ასეთ წარმოადგენს  თვითმმართველი ერთეულების არჩევითი თანამდებობის პირებზე იმუნიტეტის გავრცელების მიზანშეწონილობის საკითხი. რა ფარგლებში შეიძლება იყოს დასაშვები (ან საერთოდ დასაშვებია თუ არა) აღნიშნული პირებისათვის განსხვავებული სამართლებრივი პროცედურების დაწესება, რაც გარკვეულ პრივილეგიებს მიანიჭებდა მათ რიგით მოქალაქეებთან შედარებით? ხომ არ მოითხოვს მათი სტატუსი (მათი არჩევითობა) კანონმდებლის მხრიდან დაცვის უფრო მაღალი სტანდარტის გათვალისწინებას? აღნიშნული კვლევა მიზანად ისახავს მოვამზადოთ ანგარიში, სადაც გაანალიზებული იქნება საერთაშორისო ორგანზიაციების დასკვნები, უცხოური სახელმწიფოების გამოცდილება და  ეროვნული საკანონმდებლო ბაზის მოცემულობა.


კვლევის მიზანია სახელმწიფოს დავეხმაროთ ადგილობრივი თვითმმართველობის მაღალი ლეგიტიმაციის მქონე თანამდებობის პირთა მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნის სტანდარტების დახვეწა  და შემუშავებაში.

 

მომზადებულ რეკომენდაციას კანონპროექტის სახეს მისცემთ?


ჩვენ  მოვამზადებთ რეკომენდაციას, რომელსაც მივაწვდით საკანონმდებლო ორგანოს და შემდგომ საკანონმდებლო ორგანომ, რეკომენდაციების გათვალიწინებით, უნდა უზრუნველყოს საკანონმდებლო პაკეტის მომზადება.  სრულ იმუნიტეტზე არ არის საუბარი. ეს შეეხება მხოლოდ სისხლის სამართლებრივი სტანდარტების გაუმჯობესებას თვითმართველობის მოხელეთა მიმართებაში.  გასული წლების პრაქტიკით იყო შემთხვევები, როცა საჯარო მოხელეთა მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნა  არ ჯდებოდა სტანდარტებში, როგორც ეს იყო გათვალისწინებული კონსტიტუციისა და ევროპული კონვენციებით.  საკონსტიტუციო სასამართლომ  მაგალითად  თბილისის ყოფილი მერის, გიგი უგულავას საქმეზე თქვა, რომ ეს არ იყო სტანდარტებთან მიახლოებული სისხლის სამართლებრივი დევნა.  ამიტომ ეს სტანდარტები უნდა გაიწეროს 


კვლევა სად ჩატარდა და რამდენი ადამიანი გამოიკითხა?


გამოკითხვა ჩატარდა საქართველოს რვა თვითმართველ ქალაქში. გამოკითხული იქნა სულ 269 ადამიანი, აქედან  180 ადგილობრივი თვითმართველობის მოხელე, ხოლო დანარჩენები იყვნენ არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლები. ამ კვლევის მიზანია შეგვემოწმებინა, ჰქონდათ თუ არა საჯარო მოხელეებს სურვილი, რომ ჰქონდეთ იმუნიტეტი. არასამთავრობო სექტორი ფიქრობს, რომ იმუნიტეტის არსებობა არ არის აუცილებელი. არჩეული საჯარო მოხელეები კი იმუნიტეტს ითხოვენ. 

 

 

 

 

პრემიერ-მინისტრი ხაბაძეს და ბალაძეს შეხვდა

 

კადრი პრემიერ-მინისტრის ადმინისტრაციის მიერ გავრცელებული ვიდეოდან

“შეხვედრაზე აჭარის რეგიონში მიმდინარე პროექტები განიხილეს და ბოლო ორი კვარტლის ეკონომიკური შედეგები შეაჯამეს. საუბარი შეეხო ტურისტული სეზონის საკითხებს და მასთან დაკავშირებულ სიახლეებს. აჭარის მთავრობის წარმომადგენლებმა პრემიერ–მინისტრს საინვესტიცო პროექტებზე ინფორმაცია მიაწოდეს”-წერია უწყების მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

 

შეხვედრას მთავრობის ადმინისტრაციის რეგიონებსა და ადგილობრივ თვითმმართველ ორგანოებთან ურთიერთობის დეპარტამენტის უფროსი გიორგი ამაშუკელი დაესწრო.

ცემაში ბრალდებული დედამთილის განაჩენი

 

 

პროკურორმა ქეთევან ადამიამ სასამართლო პროცესზე განმარტა, რომ ბრალდებისა და დაცვის მხარე მტკიცებულებებს სადავოდ არ ხდის, სწორედ ამიტომ მოსამართლემ სასამართლო პროცესზე მტკიცებულებები არ გამოაქვეყნა. საქმეში ინახება ბრალდებულის, დაზარალებულისა და თვითმხილველების ჩვენებები, ასევე ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაზარალებულს ჩაუტარდა.

როგორც პროკურორმა თქვა, ბათუმში, საცხოვრებელი სახლის ეზოში დაზარალებულსა და ბრალდებულს შორის სიტყვიერი დაპირისპირება ფიზიკურ შეურაცხყოფაში გადაიზარდა: “შელაპარაკების დროს ბრალდებული ხელებით თმებში წვდა დაზარალებულს და თავისა და სახის არეში გაარტყა, რასაც მოჰყვა ფიზიკური ტკივილი, თუმცა არ გამოუწვევია ჯანმრთელობის მოშლა”.

 

აღნიშნული ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 125-ე მუხლის პირველი ნაწილით ისჯება და ითვალისწინებს როგორც პატიმრობას, ასევე ჯარიმას ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას. ეს ბრალდებულს მოსამართლემაც განუმარტა.
ბრალდებულმა სასამართლო პროცესზე თქვა, რომ თავს დამნაშავედ გრძნობს: “არც მას დაუკლია ცემა, მაგრამ მე პოლიციაში წასვლა არც მიფიქრია, მაგას არ ვიკადრებდი, მან კი, როცა სისხლი წამოუვიდა, მოისვა მთელ სახეზე. ყელიდან ჯვარი ჩამომგლიჯა, ცქერას ხომ არ დავუწყებდი?”.

 

საბოლოო სიტყვისთვის მოსამართლემ ბრალდებულს განუსაზღვრელი დრო მისცა, თუმცა ეს დრო ბრალდებულმა არ გამოიყენა: “არაფერი მაქვს სათქმელი”.
ადგილზე თათბირით მოსამართლემ ბრალდებული დამნაშავედ ცნო და 500-ლარიანი ჯარიმის გადახდა დააკისრა სახელმწიფოს სასარგებლოდ.

 

“მე ვერ გადავიხდი ამხელა ჯარიმას, კი ვმუშაობ, მაგრამ ახლა ბიულეტენზე ვიმყოფები. იქნებ მომისაჯოთ საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა, ვიმუშავებ და ასე გამოვისყიდი“, – ითხოვა განაჩენის გამოქვეყნების შემდეგ ბრალდებულმა. მოსამართლემ მას განუმარტა, რომ ეს მისთვის დროულად, საბოლოო სიტყვის დროს უნდა ეთქვა. `ეს მინიმალური ჯარიმაა, რასაც კანონი ითვალისწინებს”, – უთხრა მოსამართლემ ბრალდებულს.
ბრალდებული ადრე ნასამართლევი არ არის. მუშაობს სანდასუფთავების სამსახურში. სასამართლო პროცესზე მას ადვოკატი არ ჰყოლია.

ბათუმის დელფინარიუმის განცხადება

 

„დელფინებთან ინტერაქტივი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის არის სრულიად განსხვავებული, ინდივიდუალური პროგრამა, რომელიც მოიცავს ინდივიდუალურად განსაზღვრულ დროს, ინდივიდუალურ მწვრთნელ-ინსტრუქტორს, რომელიც სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მიერ სპეციალურად შემუშავებული პროგრამის საფუძველზე მუშაობს თითო შშმ პირთან ინდივიდუალურად. (ჩვეულებისამებრ დელფინებთან ინტერაქტივი არის (4 ადამიანისგან შემდგარი) ჯგუფური მიღება-მომსახურების სერვისი და რადიკალურად განსხვავდება შშმ პირთა ინტერაქტივის პროგრამისგან). ის ასევე მოიცავს ადაპტირებულ საშხაპეებს, სხეულის სტერილიზაციას, სპეციალურ ჰიდროკოსტიუმს (მოთხოვნის შესაბამისად).

 

აქვე ერთი განმარტება: ინტერაქტივი არის სრულიად სხვა პროგრამა და დელფინთერაპია (რომელიც ბათუმის დელფინარიუმი არ ტარდება), სულ სხვა.

ამასთან შშმ პირთათვის დელფინარიუმში დელფინებთან ინტერაქტივის მომსახურების ღირებულება მოქმედებს სერვისის ამოქმედების დღიდან (უკვე 5 წელია) და ეს ტარიფი არასოდეს შეცვლილა.

 

ეტლით მოსარგებლეთათვის შშმ პირთათვის დელფინარიუმის შოუზე დასწება (დღიდან მისი დაარსებისა) უფასოა. ინფრასტრუქტურაში შედის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მომსახურება პანდუსითა და ლიფტებით.

 

დელფინარიუმი და ”6 მაისის პარკი” მუდამ მზად არის ემსახუროს შშმ პირებს. ის ერთ-ერთი ინიციატორია რეგიონში, რომელმაც ხელი შეუწყო და ყოველთვის შეუწყობს შშმ პირთა ადაპტაციას, დასაქმებას და სოციალიზაციას.

 

კონკრეტული მაგალითების დასახელებისგან თავს შეგნებულად ვიკავებთ, ვინაიდან სწორედაც, ამ ფაქტით სპეკულირება იქნება მათი დისკრიმინაცია“  – აღნიშნულია განცხადებაში. 



NIMD ბათუმის დემოკრატიის სკოლა მსმენელების ახალი ჯგუფის მიღებას იწყებს

 

დემოკრატიის სკოლები წარმოადგენს ინტენსიურ საგანმანათლებლო პროგრამას, რომელიც განკუთვნილია ადგილობრივი თვიმმართველობის, არასამთავრობო სექტორის, მედიის, პოლიტიკური პარტიების, აკადემიური წრეების წარმომადგენლების, წარმატებული სტუდენტებისა და თანამედროვე დემოკრატიის საკითხებით დაინტერესებული  სრულწლოვანი აქტიური მოქალაქეებისთვის.

 

გარდა სატრენინგო პროგრამისა, კურსდამთავრებულები ასევე მონაწილეობას მიიღებენ ნიმდის მცირე გრანტების კონკურსში, ერთობლივ კონფერენციებში, დემოკრატიის ბანაკში და სხვა ღონისძიებებში. ბათუმის დემოკრატიის სკოლა მსმენელების მიღებას წელს უკვე მეოთხედ აცხადებს. აპლიკაციების მიღების ბოლო ვადა 28 ივლისია. აპლიკაციის ბმული.  

 

მეტი ინფორმაციისთვის NIMD-ის და/ან დემოკრატიის სკოლების შესახებ ეწვიეთ ვებგვერდებს: www.nimd.ge და www.school.nimd.ge

ანონსი- შერეული სამთავრობო კომისიის სხდომა

 

სხდომაზე კომისიის წევრები განიხილავენ დღის წესრიგით გათვალისწინებულ შემდეგ საკითხებს: 1. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციას: 1. მიწისძვრის შედეგად დაზარალებული 9 ოჯახისათვის ბინის ქირის გაგრძელების თაობაზე;

 

2. სტიქიის შედეგად დაზარალებული 1 ოჯახისათვის ფინანსური დახმარების თაობაზე. მომხსენებელი: ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი ნადიმ ვარშანიძე

3. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციას: 1. მიწისძვრის შედეგად დაზარალებული 17 ოჯახისათვის ბინის ქირის გაგრძელების თაობაზე;

2. სტიქიისა და ხანძრის შედეგად დაზარალებული 8 ოჯახის დახმარების თაობაზე. მომხსენებელი: ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგებელი სულხან ევგენიძე

3. ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგებლის მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციას: 3.1. სტიქიის შედეგად დაზარალებული 1 ოჯახისათვის ფინანსური დახმარების თაობაზე. მომხსენებელი: ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგებელი  ბესიკ ბაუჩაძე

ქალები მეწარმედ ჩამოყალიბების გზაზე

 

თამარა ბოლქვაძე რეგიონში თაფლის ერთ-ერთ მსხვილ მწარმოებლად მიიჩნევა. ის ამბობს, რომ არ იცის, რა არის საჭირო ქართული თაფლის ევროპის ბაზარზე გასატანად. ის ამ საკითხზე გამართულ არც ერთ დისკუსიაზე არ დაუპატიჟებიათ, არც ხელისუფლებას და არც არასამთავრობო სექტორს. 


შეკითხვაზე, რისი გაგება გჭირდებათ ყველაზე უფრო? – თამარს პასუხი არ აქვს. „გზებს ჯერ ვერ ვხედავ, მაგრამ მინდა, რომ დავინახო~, – ამბობს ის. – „ასე ზუსტად ვერ გეტყვით. პირველი, რაც ყველაზე უფრო მაინტერესებს, ეს არის ფასი. მეორე – 80%-ით დარწმუნებული უნდა ვიყო, რომ თუ წავიღებ ჩემს თაფლს სადმე გასაყიდად, გარანტირებული უნდა იყოს ბაზრის მოძიება“.

 

თამარ ბოლქვაძე ამბობს, რომ ახლა თაფლს სახლიდან გაუსვლელად ყიდის. „თურქები მოდიან და 20 ლარად მიაქვთ“, – ამბობს ის.
ევროკავშირში თაფლის გატანის პერსპექტივაზე საუბრის დროს თამარს წარმოუდგენია, რომ „ამ შემთხვევაშიც ვიღაც მოვა და წაიღებს“. თუმცა, მას ამის დიდად არ სჯერა.

 

თამარ ბოლქვაძე ფიქრობს, რომ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლისათვის აუცილებელია ხარისხიანი თაფლის წარმოების გაზრდა, რადგან „შერეული თაფლი არავის უნდა. ჩვენთან კიდევ ერთი შედგენილობის თაფლს – წაბლის იქნება თუ ყვავილის, ნაკლებად ვაწარმოებთ. ამიტომ თუ არ გაიზარდა წარმოება, ძნელია ვინმე მსხვილი ბიზნესმენი დაინტერესდეს ქართული თაფლის გატანით“.

 

ბულბული მახარაძე ქედაში, სოფელ ზენდიდში ლურჯ მოცვს უვლის. გასულ წელს მას ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი პროექტის ფარგლებში 650 ძირი ლურჯი მოცვის ნერგი მისცეს უფასოდ. უთხრეს, რომ ნაყოფს მოცვის ბუჩქი სამ წელიწადში მოისხამდა, მაგრამ ბულბული ამბობს, რომ მისი მოცვის ბუჩქები უკვე მსხმოიარეა. „თითქმის 100 კილო მოცვი უკვე გავყიდე. აქვე სამეზობლოში“, – ამბობს ბულბული.

 

ბულბულის პლანტაცია ჯერ მოხლოდ 1500 კვადრატულ მეტრ ნაკვეთზე აქვს გაშენებული. ლურჯი მოცვი სოფელში მხოლოდ მის მიწაზეა დარგული, როგორც მას უთხრეს, მიწის მჟავიანობა შეამოწმეს და ამის მიხედვით აირჩიეს მისი ნაკვეთი. „მითხრეს, რომ თუ მოცვი ივარგებს, მერე საამქროსაც დამიმონტაჟებენ, სადაც შესაძლებელი იქნება მოცვის როგორც დაფასოება, ისე გაშრობა. აქ მოცვი აშკარად კარგად იმუშავებს. ვფიქრობ, რომ კიდევ უნდა დავამატო ნერგები. რაც ახლა მაქვს, ამ ყველაფერში არც ერთი თეთრი არ გადამიხდია“.

 

ნერგების დარგვის დროს ბულბულის უთხრეს, რომ ერთი ნერგი ორი მეტრი სიმაღლის იზრდება და 7-8 კილოგრამ ნაყოფს იძლევა. ბულბულიმ ისიც გაარკვია, რომ ერთი კილოგრამი ნედლი მოცვი ევროპის ბაზარზე საშუალოდ 3-4 ევრო ღირს, გამომშრალი კიდევ უფრო ძვირი. „ყოველ 20 დღეში ბალახისგან ვასუფთავებ. წვეთოვანი დამიმონტაჟეს დიდი ავზით და ამით ვრწყავ. მითხრეს, რომ ბაზრის მოძიებაშიც დამეხმარებიან და სხვა აუცილებელი საკითხების მოგვარებაშიც. მომავალში ჯამში 4 ათას კილოზე მეტ მოცვს ველოდები. ასევე ვაპირებ ნერგების დამატებასაც. არ ვიცი, შეიძლება მთავრობამაც დამიმატოს, როცა პირველად მოიტანეს ნერგები, მთავრობის ხალხიც იყო და უცხოელებიც“.

 

იქნება თუ არა ბულბული მახარაძისთვის ლურჯი მოცვის მოვლა ბიზნესი? – მისი აზრით, პირველ ეტაზე ეს არ იქნება ბიზნესი, მაგრამ ჰგონია, რომ მომავალში აუცილებლად გახდება ბიზნესი.

 

„ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის“ (ENPAღD) პროექტის ფარგლებში, ლურჯი მოცვის ნერგები აჭარის სამივე მაღალმთიან მუნიციპალიტეტში შეიტანეს. კვლევებით დადგინდა, რომ ამერიკული ლურჯი მოცვი კარგად ხარობს აჭარისა და გურიის მთაში. საქართველოდან ევროკავშირის ქვეყნებში ლურჯი მოცვის შეტანაზე პოლონური კომპანია იზრუნებს.
ლურჯი მოცვის პირველი ნაყოფი ქედაში ივნისის დასაწყისში მოკრიფეს.

ბათუმი შავი ზღვის ჯაზფესტივალის მოლოდინში

წელს შავი ზღვის ჯაზფესტივალის პირველ დღეს ფესტივალის სტუმრებისთვის ფანქ, სოულ და როკმუსიკალური კოლექტივი Parliament Funkadelic-ი და ცნობილი ამერიკელი ფანკმუსიკოსი ჯორჯ ქლინტონი დაუკრავს, რომელსაც თანამედროვე ურბანული მუსიკის ნათლიმამად მოიხსენიებენ.

24 ივლისს ფესტივალის სტუმრებისთვის ამერიკელი R&B   შემსრულებელი და კომპოზიტორი, ლივ ვორფილდი იმღერებს, რომელიც მსმენელის წინაშე, ცნობილი ამერიკელი მომღერლისა და კომპოზიტორის Prince-ს მიერ 1990 წელს დაფუძნებული ჯგუფის The NPG-ს სასულე ანსამბლ NPG HORNZ-თან ერთად წარსდგება. Prince ვორფილდის 2014 წელს გამოშვებული ალბომის აღმასრულებელი პროდიუსერიც იყო. ლივ ვორფილდი და NPG HORNZ-ი შავი ზღვის ჯაზფესტივალის გასული წლის პროგრამაშიც ოყო ჩასმული, თუმცა მათ ნაცვლად ფესტივალზე ნინო ქათამაძე და ჯგუფი Insight-ი გამოვიდა. როგორც მაშინ ფესტივალის ორგანიზატორებმა განმარტეს, ამის მიზეზი გადადებული ავიარეისები გახდა.

ფესტივალის მესამე დღეს ბათუმის სცენაზე ინგლისელი R&B-ი, შოულ-ი და პოპმომღერალი ლიზა სტენსფილდი გამოვა. ლიზა სტენსფილდი განსაკუთრებულად პოპულარული 80-იანი წლების მიწურულსა და 90-იანების დასაწყისში იყო. 1992 წელს არაერთი საერთაშორისო ჯილდო აიღო სიმღერამ – „These Are The Days Of Our Lives“,, რომელიც სტენსფილდმა ჯორჯ მაიკლთან და Queen-თან ერთად იმღერა. თუმცა სხვა ჟანრის მსმენელებისთვის სტენსფილდი 1992 წელს ბარი უაითთან შესრულებული დუეტით “All around the world”- ითა და 1997 წელს ჩაწერილი სინგლით –  “Never, Never Gonna Give You Up”-ით არის ცნობილი, რომელიც დღემდე უამრავი ფილმის, ყველაზე რომანტიკული სცენების ფონის მუსიკად გამოიყენება.

ფესტივალის ბოლო დღეს, 26 ივლისს, მსმენელის წინაშე სა¬ქართველოშიც ყველასთვის ცნობილი ჰიპ-ჰოპ, ფანკ,R&B  და რეგის შემსრულებელი, ამერიკელი მუსიკალური არტისტი “სნუპ დოგი” წარსდგება. 1993 წლიდან მას 12 ალბომი აქვს გამოცემული და თანამშრომლობს ყველა მუსიკალური ჟანრის არტისტთან. ყველაზე წარმატებულად მის კარიერაში სადებიუტო ალბომი – Doggystyle მიიჩნევა, რომლის მილიონამდე ასლი გამოშვებიდან პირველივე კვირაში გაიყიდა.
23-26 ივლისს, ფესტივალის ფარგლებში, კლუბ “თეიქ ფაივში”, ბენდთან NYC Groove Aliens-სთან ერთად კონცერტებს გამართავს ნიუ-იორკში მოღვაწე ქართველი ჯაზპიანისტი და კომპოზიტორი გიორგი მიქაძე. ბენდის შემადგენლობაში შედიან: DJ-ი, ჰიპ-ჰოპერი, ბერკლის კოლეჯის პროფესორი ბრაიან ელისი.

შავი ზღვის ჯაზფესტივალზე დასასწრები ბილეთების შეძენა შესაძლებელია როგორც თბილისის დიდი საკონცერტო დარბაზის სალაროში, ისე შემდეგი ვებგვერდებიდან: – Tbilisijazz.com da Biletebi.ge ონლაინრეჟიმში. ბილეთების ფასებია:  George Clinton & Parliament Funkadelic-i  – 70 ლარი; Liv Warrfield & NPG HORNZ-ი 50 ლარი; Lisa Stansfield-i -120 ლარი და Snoop Dogg-i – 140 ლარი.

იყიდება მინი საკონდიტრო თავისი ინვენტარით

 

იყიდება უცხოური წარმოების მინი საკონდიტრო ღუმელი, თავისი სრული ინვენტარით, მაცივრებით და მოწყობილობებით, რაც საჭიროა მისი ფუნქციონირებისთვის. ფასი : 15000 აშშ დოლარი


მობ : 593 79 77 00


„პუტინის დედა“ ბათუმში

 

 რეჟისორი- ლევან ბიბილეიშვილი, მსახიობი- სოფო ლეთოდიანი, დრამატურგი – ლაშა ბუღაძე.

 

ფესტივალის ორგანიზატორები არიან: ახალგაზრდული ორგანიზაცია “არტ ვეი” და ქალაქ ბათუმის მერია.

სპექტაკლი იმართება ფესტივალ „მონოპიესების“ ფარგლებში. ფესტივალის მიზანია ახალგაზრდა დრამატურგების, მსახიობებისა და რეჟისორების პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა და მოტივაციის ამაღლება;

 

შემოქმედ ახალგაზრდებს შორის თეატრის მეშვეობით კომუნიკაციის დამყარება, მონოსპექტაკლების მიმართ საზოგადოების ინტერესის ზრდის ხელშეწყობა. 

სასწრაფოდ იყიდება ბინა ზღვასთან (შავი კარკასი)

 

ბათუმში, ანგისის 15 ნომერში, [„ვოქსის“ გვერდით], ახალ აშენებული სახლის მე-9 სართულზე იყიდება 109 კვ/მ ფართობი ბინის შავი კარკასი.  კვადრატული მეტრის ფასი – 350 აშშ დოლარი.


მობ: 555 45 23 64 ან 577 30 28 36 [მაკლერის გარეშე]

დასაქმების სააგენტოს უფროსად თემურ კახიძე დაინიშნა

 

 

პროფესიით ეკონომისტი თემურ კახიძე მუშაობდა ბათუმის მერიის ორგანიზაციის „ბათუმის სანდასუფთავების“ დირექტორად,  აგრეთვე იყო ჩეხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განვითარების ფონდის – „ბათუმის ახალგაზრდების განვითარების ხელშეწყობა“ პროექტის დირექტორი.

 

2014 წლის აგვისტომდე ბათუმის მერიის ადმინისტრაციას ხელმძღვანელობდა. დღემდე თემურ კახიძე განვითარებისა და თანამშრომლობის ხელშეწყობის კავშირ ,,პროგრესის’’ მუნიციპალური პროგრამების დირექტორი იყო.

 

 

 

32 კილოგრამ ტროტილზე დაკავებული სასამართლომ გაათავისუფლა

ადგილი, საიდანაც შს სამინისტროს ცნობით ტროტილი ამოიღეს

ქობულეთში, სოფელ კვირიკეში მცხოვრები თ.ჯ-ს წინააღმდეგ გამოძიება საბრძოლო მასალის, ფეთქებადი ნივთიერებისა და ასაფეთქებელი მოწყობილობის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ის 236-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით). პროკურორმა ადილარ წირღვავამ მოსამართლეს სთხოვა დაკავებული პირისთვის პატიმრობა შეეფარდებინა, მაგრამ მოსამართლემ პირიქით – ბრალდებული სამი ათასი ლარის გადახდის სანაცვლოდ გაათავისუფლა. მოსამართლის ბრძანებით, თ.ჯ-მ. საპატიმრო დაკავებიდან მესამე დღეს, მას შემდეგ დატოვა, რაც მისი ოჯახის წევრებმა ბიუჯეტში 1500 ლარი შეიტანეს. მოსამართლემ თანხის სრულად დაფარვისთვის ბრალდებულის ოჯახს 40 დღე მისცა.

თ.ჯ-ს. ნათესავი, რომელიც სპეცოპერაციის თვითმხილველია, ამბობს, რომ პოლიცია ბრალდებულის საცხოვრებელ სახლში დაახლოებით ღამის 4 საათზე, მაშინ მივიდა, როცა ყველას ეძინა. სპეცოპერაცია ათეულობით სამართალდამცავმა ჩაატარა, `რამდენიმე ჯიპით იყვნენ”. თვითმხილველების თქმით, 32 კილოგრამი ტროტილი, ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე, სახლის პირველ სართულზე, ზუსტად იმ ოთახის ქვემოთ იპოვეს, სადაც ბრალდებულს, მისი 6 თვის შვილსა და ცოლს იმ საღამოს ეძინათ.

ბრალდებულმა „ბათუმელებთან“ კომენტარი არ გააკეთა.
როგორც ბრალდებულის ნათესავი ამბობს (ვინაობას არ ვასახელებთ), თ.ჯ. მუშაა კარიერის მომპოვებელ ერთ-ერთ იმ კომპანიის, რომელიც სოფელ კვირიკეში ძირითადად ასაფეთქებელი მასალებით მუშაობს. ამ კომპანიამ ცოტა ხნის წინ კარიერზე მოპოვებითი სამუშაოები შეაჩერა, რის შემდეგაც ამავე სოფელში მცხოვრებ თანამშრომელს [ანუ ბრალდებულს] სამუშაო ყუთების სახლში შენახვა სთხოვა. ბრალდებულის ნათესავი ამბობს, რომ ყუთები სახლის პირველ სართულზე ელაგა, ოჯახის წევრებმა ტელევიზიით შეიტყვეს, რომ შიგნით ტროტილი ინახებოდა. ბრალდებულის ნათესავი ამბობს, რომ დაკავებულის ოჯახის წევრებმა ეს ვერსია პოლიციასაც მოუთხრეს.

ბრალდებულის დაკავების ოქმში დაკავების დროდ 07:10 საათია მითითებული.
დიდი ოდენობით ტროტილის ამოღების შესახებ ინფორმაცია შს სამინისტრომ ოპერაციის ჩატარებიდან რამდენიმე დღეში გაავრცელა. იმ დროსთვის თ.ჯ. წინასწარი პატიმრობიდან უკვე გათავისუფლებული იყო. სასამართლოში პროკურორი ადილარ წირღვავა მის დაპატიმრებას ითხოვდა. პროკურორის აზრით, დანაშაული ჩადენილი იყო განზრახ და არა უნებლიეთ: `ბრალდებული არ თანამშრომლობს გამოძიებასთან, არ ასახელებს თუ ვისგან და რა ვითარებაში შეიძინა საბრძოლო მასალა და რა დანიშნულებით უნდა გამოეყენებინა ის”. მაგრამ დავით მამისეიშვილმა ბრალდებული საზოგადოებისთვს სახიფათოდ არ მიიჩნია და ევროპული სასამართლოს სტანდარტების მოშველიებით პროკურორის მოთხოვნა ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. მოსამართლის შეფასებით, “დასაბუთებული ვარაუდით, მას [თ.ჯ-ს] ბრალი დაედო ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაულის ჩადენაში“.

დავით მამისეიშვილის განმარტებით, საგამოძიებო მოქმედებების დროს მოპოვებული მტკიცებულებები და ფაქტობრივი გარემოებები ბრალდებულისთვის გირაოს შეფარდების რელევანტურია.

საქმის განხილვის დროს მოსამართლემ ყურადღება გაამახვილა ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტის რეკომენდაციაზე, რომლის მიხედვითაც დაპატიმრება გამოყენებული უნდა იყოს მხოლოდ გამონაკლისი შემთხვევების დროს. `იმისთვის, რომ წარმოდგენილი რეკომენდაცია პრაქტიკაში მოქმედებდეს, აუცილებელია პროპორციულობის დაცვა, რაც ეროვნული კანონმდებლობით აკისრია როგორც პროკურატურას, ასევე სასამართლოს“, – წერს მოსამართლე გადაწყვეტილებაში და ასევე იშველიებს დასაბუთების დროს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებას, რომ დანაშაულისთვის გათვალისწინებული სასჯელის სიმძიმე თავისთავად არ ამართლებს პირის ხანგრძლივ პატიმრობას, ხოლო მხოლოდ მოსალოდნელი სასჯელის სიმკაცრეზე მითითება არ წარმოადგენს მიმალვის საფრთხის გამართლებას.

სასამართლოს გადაწყვეტილებაში წერია, რომ ბრალდებული აღიარებს ჩადენილ დანაშაულს, გააჩნია მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი და მისთვის პატიმრობა ზედმეტად მკაცრი სასჯელია.
გირაოს თანხის განსაზღვრის დროს მოსამართლემ ყურადღება გაამახვილა ბრალდებულის ქონებრივ მდგომარეობაზე და ამ შემთხვევაშიც ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებები მოიშველია.

ბრალდებულის ადვოკატის ტურფა ნიკურაძის ინფორმაციით, სამართალდამცავების მიერ ამოღებულ ყუთებში შენახული ასაფეთქებელი ნივთიერება ექსპერტზის დასკვნის თანახმად ვადაგასული, დანესტილი და გამოუსადეგარი იყო.

ბრალდებული: წყალში, რომელიც პოლიციაში დამალევინეს, ნარკოტიკი იყო

 

ბრალდებულის ნათესავები პოლიციის თანამშრომლებს აგინებდნენ.  ადგილი ჰქონდა ასევე ფიზიკურ  შეხლა-შემოხლას. სასამართლო პროცესის დაწყებამდე სასამართლოს დარბაზში ოცამდე პოლიციელი შევიდა, მათ შორის იყვნენ სამოქალაქო ფორმაში ჩაცმული სამართალდამცველები და ასევე, ის პირები, რომლებსაც ეცვათ მაისური წარწერით – პოლიცია.

 

ბრალდებულის ნათესავებითა და ახლობლებით სასამართლო სხდომის დარბაზი მალევე გაივსო. მათი თქმით, სხდომაზე შესვლას ვერ ახერხებდნენ ბრალდებულის დეიდაშვილი და ცოლის ძმა, ამიტომაც ბრალდებულის ოჯახის წევრებმა პოლიციელებს მოსთხოვეს დაეტოვებინათ პოლიციის დარბაზი: „ჩვენ აქ არ ვაპირებთ დანაშაულის ჩადენას, თქვენ დატოვეთ სხდომათა დარბაზი ან დადექით კედელთან, ფეხზე, ჩვენს ნათესავებს კი მიეცით შესაძლებლობა შემოვიდნენ სხდომის დარბაზში და დასხდნენ“. პოლიციელებმა ბრალდებულის ნათესავების მოთხოვნა უპასუხოდ დატოვეს. 

 

 ერთ-ერთმა პოლიციელმა ბრალდებულის ნათესავის პრეტენზიაზე, რომ სასამართლო მცირე დარბაზში ატარებდა სხდომას, განმარტა, რომ ეს დარბაზი ყველაზე დიდია ბათუმის საქალაქო სასამართლოში. სხდომა მართლაც, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს დიდ დარბაზში ჩატარდა. მოგვიანებით, სასამართლო დარბაზში უკვე მეორეჯერ შემოსულმა მოსამართლემ განაცხადა, რომ თუ ხმაური ისევ იქნებოდა, სხდომას დახურავდა. 

 

სასამართლოს დაწყებამდე ინციდენტი მოხდა ბრალდებულის ადვოკატსა და პოლიციის თანამშრომელს შორის. ურთიერთშელაპარაკების დროს მხარეებს შორის მანდატურები  ჩადგნენ.


სასამართლო პროცესზე პროკურორმა რამაზ შავაძემ განაცხადა, რომ დაკავებულს ბრალი ედება ნარკოტიკების დიდი ოდენობით შეძენა- შენახვასა და გამოყენებაში. ასევე პოლიციელებისთვის წინააღმდეგობის გაწევაში, საბოლოო ჯამში ეს დანაშაული 14 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.

 

პროკურორის ინფორმაციით, ბრალდებული დააკავეს თამარის გზატკეცილზე, ბენზინგასამართ სადგურთან ახლოს, 6 ივნისს, ნარკოტიკული ნივთიერება კი მას პირადი ჩრეკისას აღმოაჩნდა.


გამოძიების მტკიცებით, ბრალდებულმა პოლიციელებს: გია ბახტაძესა და  მალხაზ დიასამიძეს გაუწია წინააღმდეგობა და კიდევ ერთ პოლიციელს, მინდია მალაყმაძეს შემოახია პერანგი.

 

მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილმა ბრალდებულს მისი უფლებები განუმარტა და ჰკითხა, ხომ არ ჰქონდა მას პრეტენზიები ან დაკავების დროს ხომ არ დარღვეულა მისი უფლებები.


ბრალდებულმა, რომელიც 30 წლისაა, თქვა, რომ მას შემჩნეული ჰქონდა,  თუ როგორ უთვალთვალებდა მას პოლიცია ბათუმში ყოფნისას [ავტომანქანით გადაადგილების დროს]. ბრალდებული ამბობს, რომ ჩხრეკის დროს პოლიციელებმა მას ნარკოტიკული ნივთიერება შარვლის ჯიბეში ჩაუდეს.

 

მისივე მონაყოლით, როცა ის გადაიყვანეს პოლიციის სამმართველოს შენობაში, პოლიციელებმა მას შესთავაზეს წყლის დალევა: „გამოვართვი წყლით სავსე ბოთლი პოლიციელს, დავლიე, ერთ საათში დამეწყო თავბრუსხვევა. მოვითხოვე საპირფარეშოში წასვლა, მითხრეს, ცოტა მოითმინე, ასე დამავალა უფროსმაო, მერე წამიყვანეს ექსპერტიზის ბიუროში და შემამოწმეს. სხვა დეტალები არ მახსოვს“.


ბრალდებულმა ასევე თქვა, რომ როცა ექსპერტიზაზე გადაჰყავდათ, პირღებინების შეგრძნება ჰქონდა: „ერთ-ერთმა პოლიციელმა თქვა, რომ მანქანა არ დაგვისვაროსო, გააჩერეს მანქანა და გადმოვედი მანქანიდან, მას შემდეგ მაქვს თავბრუსხვევა, ვარ ძალიან სუსტად.“

 

მოსამართლემ ბრალდებულს ურჩია, რომ ამის შესახებ მოეყოლა პროკურატურისთვის: “სასამართლო არაა დევნის დამწყები ორგანო“.

 

საქმის მასალებით დგინდება რომ ბრალდებულმა 2008 წელს მოიხმარა მარიხუანა და 2010 წელს არის ნასამართლევი, სისხლის სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლით. მას ნასამართლეობა გაქარწყლებული აქვს.


ადვოკატმა ბოდიში მოუხადა მოსამართლეს, სასამართლო დარბაზში შექმნილი აურზაურის გამო: „ჩვენ ვადანაშაულებთ  მიხეილ ბარნოვს, უბნის ინსპექტორის სამმართველოს უფროსს და მირიან თოფურიას, მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილეს იმაში, რომ ჩვენი დაცვის ქვეშ მყოფს დაალევინეს წყალი, რომელშიც იყო გარეული ნარკოტიკული ნივთიერება. ჩვენს ინტერესებში შედის ამ საქმის ობიექტურად გამოძიება. 40 ათასი ლარის სანაცვლოდ ვითხოვთ აღკვეთი ღონისძიების სახით გირაოს გამოყენებას, ვიაზრებთ, რომ ეს ძალიან დიდი თანხაა, თუმცა ეს უზრუნველყოფს გირაოს მიზანს“.


 მირიან თოფურია ის პოლიციელია, რომლის მიერ მოპოვებული ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორი თენგიზ გუნავა 2012 წლის ნოემბერში დააკავეს ნარკოტიკის მოხმარებისა და იარაღის უკანონოდ ტარების ბრალდებით. 

 

ადვოკატმა ასევე წარადგინა ცნობის სახით დახასიათება, რომელიც კრივის კლუბის ფედერაციის მიერ გაცემული, სადაც მისი თქმით, ბრალდებულს ახასიათებენ დადებითად. მისივე თქმით, ბრალდებული სპორტსმენია, არ ეწევა სიგარეტს და არ სვამს ალკოჰოლს. 


შემამსუბუქებელ გარემოებად ასევე დაცვის მხარემ დაასახელა ის, რომ ბრალდებული მუშაობს, აქვს საკუთარი ბიზნესი, არჩენს ოჯახს და ჰყავს 3 თვის ფეხმძიმე ცოლი. 

 

მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილმა, ადგილზე თათბირით გადაწყვიტა, რომ ბრალდებულს შეეფარდოს გირაო 40 ათასი ლარის ოდენობით. დაცვის მხარის მოთხოვნის თანახმად, თანხის გადახდის ვადად 20 დღე განისაზღვრა. 


სასამართლო დარბაზში გადაწყვეტილების გამოცხადების დროს მოსამართლეს ტაში დაუკრეს და მადლობა გადაუხადეს, მოსამართლემ თქვა, რომ მადლობა საჭირო არ არის.

 

მოსამართლემ სასამართლო პროცესის დროს დარბაზში უნებართვოდ შემოსული ბრალდებულის დედა გააფრთხილა, მეორედ კი დარბაზში ბრალდებულის ნათესავის ტელეფონის ხმაურზე გასცა შენიშნვა. [დედა გარეთ ექიმებმა გაიყვანეს, სასამართლო პროცესზე შეუძლოდ გახდა და სასწრაფო დახმარების ბრიგადაც გამოიძახეს].  რამდენჯერმე გაცემული გაფრთხილების მიუხედავად, სასამართლო პროცესზე მოსამართლეს არავინ არ დაუჯარიმებია და არც დარბაზიდან გაუძევებია ვინმე.


„ბათუმელების“ ინფორმაციით, ბრალდებული ე.წ. კანონიერი ქურდის, “ლავასოღლი ბათუმსკის” მეგობარია, რომელიც მილიციამ უკრაინის ტერიტორიაზე ოთხჯერ დააკავა. 


“ბათუმელების” კითხვაზე, პოლიციელებისთვის შეურაცხყოფის ფაქტზე ხომ არ დაუწყია უწყებას ძიება ან მოკვლევა, შინაგან საქმეთა სამინისტროში განაცხადეს, რომ ამ სასამართლო პროცესზე პოლიციელის შეურაცხყოფა არ მომხდარა.


სასამართლო პროცესს სამოქალაქო ფორმაში ჩაცმული რამდენიმე ადამიანი იღებდა, რასაც ასევე ბრალდებულის ნათესავების გაღიზიანება მოჰყვა. სასამართლოს დარბაზში ასევე არის ორი ვიდეოთვალი, ერთი, რომელიც სასამართლო პროცესს იწერს და მხარეებისთვის ხელმისწვდომია და მეორე, რომელიც უსაფრთხოებისთვისაა განთავსებული და მხოლოდ გამოძიებას მიუწვდება ხელი, ოღონდ მოსამართლის ნებართვით.

 

აქცია ბათუმში თურქეთის საკონსულოსთან

„საკონსულოს ვიცე-კონსულმა მითხრა, რომ შეგახვედრებ ართვინის გუბერნატორს სარფშიო, მერე მითხრეს, მერე დაგიკავშირდებითო, მაგრამ არ შემხმიანებიან. წერილობით მივმართეთ საკონსულოს, მაგრამ ჯერ-ჯერობით არავითარი რეაქცია არ არის“ – ამბობს თემურ აბაშიძე.  მისი თქმით, მას არც ის ვიდეომასალა უნახავს, რომელიც მის ოჯახსა და თურქეთის საბაჟოს თანამშრომლებს შორის კონფლიქტს ასახავს. აბაშიძეების ოჯახი შიშობს, რომ შესაძლოა ვიდეო დაამონტაჟონ და ისე აჩვენონ, თითქმოს ოჯახის წევრების მხრიდან იყო კონფლიქტი. 

 


„ძალიან უხეშად ექცევიან თურქეთის საბაჟოს თანამშრომლები, უბიძგებენ ადამიანებს, პანუჩრებს ურტყამენ, ამას ხშირად შევსწრებივარ“ – ამბობს თამაზ შაინიძე, რომელიც, მისივე თქმით საქართველო-თურქეთის საზღვარზე ხშირად გადადის.  

საკონსულოსთან აქციის მონაწილეებმა ტრანსპარანტებიც გაშალეს. 

თურქი მებაჟეების მხრიდან საქართველოს მოქალაქეების შეურაცხყოფის ფაქტებზე ხშირად იწერება სოციალურ ქსელებში, თუმცა ქვეყნის საგარეო უწყება არც ბოლო და არც მანამდე მომხდარ ფაქტებს არ გამოხმაურებია. სამინისტროში „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ ეს საკითხი ანუ მებაჟეებსა და მოქალაქეებს შორის ურთიერთობა, ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური საუბრის თემას სცდება და „ის უფრო ლოკალური პრობლემაა“. იმ მიზეზით, რომ კონსული ადგილზე არ იმყოფება, ფაქტის შეფასებაზე უარი განაცხადეს ბათუმში, თურქეთის საკონსულოში. არსებული მდგომარეობის შესაფასებლად „ბათუმელები“ გასული კვირის ბოლოს საქართველოს პარლამენტის წევრს, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეს, ანი მიროტაძეს ესაუბრა. [გახსენით ლინკი]

“თუ ჩვენი შვილები მჩაგვრელებად არ გაიზრდებიან, გენდერული თანასწორობაც იქნება”

 

 ტრენინგი, რომელსაც მუნიციპალიტეტის ყველა სოფლიდან მოწვეული ქალი ესწრებოდა, დისკუსიის რეჟიმში წარიმართა.

 

ტრენინგის ორგანიზატორმა, გამგებლის თანაშემწემ გენდერულ საკითხებში, თეა შარაშიძემ საზოგადოებას გენდერული თანასწორობის პრინციპებზე ესაუბრა და ამ თემაზე მომზადებული ვიდეორგოლი წარადგინა.

 

ტრენინგში აქტიურად ჩაერთნენ სოფლებიდან მოსული მოწვეული მონაწილეები და იმსჯელეს როგორც გენდერულ საკითხებზე, ასევე დისკრიმინაციაზე, მენტალობასა და სტერეოტიპებზე.

 

„გენდერის პრობლემას მე ვერ ვხედავ, თუმცა მიდგომები, რომლებზეც დღეს მიდის საუბარი, რომ გავითავისოთ, ამას წლები სჭირდება. თუ ბავშვი გაიზრდება ისეთ გარემოში, სადაც მას მოუვლის როგორც დედა, ასევე მამა, ისიც ანალოგიურად მოიქცევა.  

 

 ჩვენ ისეთ პერიოდში გავიზარდეთ, რომ სულ სხვა მიდგომა იყო, არსებულს კი უცებ ვერ გარდაქმნი, უცებ გარდაქმნილი არანაირ შედეგს არ მოიტანს, ამას წლები დასჭირდება. თუ ცივილურად გაიზრდებიან ჩვენი შვილები და არა მჩაგვრელებად, გენდერული თანასწორობაც იქნება და ოჯახური ჰარმონიაც“ – ამბობს ნანი დუმბაძე, ტრენინგის მონაწილე.

 

 „ვერ ვხედავ პირდაპირ ხდებოდეს ქალისა და მამაკაცის უფლებების შეზღუდვა. შეიძლება ამის ერთეული შემთხვევები იყოს, მაგრამ მასშტაბურად არ გამოკვეთილა. რაც შეეხება მენტალობას, სტერეოტიპსა და დისკრიმინაციას, არ ფიქრობ, რომ ამ კუთხით ზღუდავდეს ქალს ვინმე დასაქმებისას ან თვითრეალიზაციისას. შესაძლოა ქალბატონებს არ აქვთ სურვილი თვითრეალიზაცია მოახდინონ საზოგადოებაში. რაც შეეხება გამოსავალს, ასეთ შემთხვევაში გამოსავალი ცნობიერების ამაღლებაა“ – ამბობს ზვიად გოგიტიძე, ოქტომბრის ადმინისტრაციული თემის ხელმძღვანელი.

 

თეა შარაშიძის განცხადებით, მსგავსი ტრენინგები სამომავლოდ მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ თემებშიც გაიმართება.

 

„ტრენინგის მიზანი გენდერულ თანასწორობაზე მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება, ქალების გააქტიურება და გაძლიერებაა. ტრენინგს ყველა სოფლიდან მოწვეული ქალი დაესწრო თემის ადმინისტრაციული ერთეულის ხელმძღვანელთან ერთად. ეს ქალები იქნებიან თავიან სოფლებში ფასილიტატორები, რომლებთან ერთად მუშაობით სოფლებში სხვადასხვა აქტივობას დავგეგმავთ. მინდა აღვნიშნო, რომ შეხვედრა ძალიან ნაყოფიერი და მნიშვნელოვანი იყო“ – თქვა თეა შარაშიძემ. 

Exit mobile version