14 ივნისს ხელვაჩაურში, ერთ-ერთი ოჯახში გამართული წვეულების შემდეგ ოჯახის წევრები და სტუმრები საავადმყოფოში მოხვდნენ ინტოქსიკაციით, მათ შორის 11 ბავშვია.
აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ხელმძღვანელის, კობა ნაკაიძის თქმით, ამჟამად პაციენტების მდგომარეობა ნორმალურია და მათ სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება.
„რაც შეეხება ინტოქსიკაციის მიზეზებს, კლასიკური სიმპტომატიკა, რაც ახლავს კვებისმიერ ინტოქსიკაციას, არ იყო, თუმცა შეიძლება ეს იყოს რაიმე ატიპიური ფორმა, ამიტომ ჯერჯერობით თავს ვიკავებთ მიზეზებზე საუბრისას, სანამ ზუსტად არ გვეცოდინება.
პროდუქტებზე ანალიზს აკეთებს სურსათის სააგენტო, სისხლის შემცველობაზე ანალიზს აკეთებენ კრიმინალისტები და ამის შემდეგ უკვე გვეცოდინება მიზეზები და გავაკეთებთ განცხადებას დღის განმავლობაში. ყველა პაციენტი გუშინ იყო წვეულებაზე, მხოლოდ ისინი არიან გადმოყვანილი ინტოქსკაციით, სხვა სახლებში მსგავსი რამ არ მომხდარა,“ – ამბობს კობა ნაკაიძე.
მისი თქმით, პაციენტები დღეს დილიდან ნორმალურად გრძნობენ თავს და პანიკის საფუძველი არ არსებობს.
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მიერ დამტკიცებული საოლქო საარჩევნო კომისიების მიერ არჩევნებისთვის საჭირო ფულადი სახსრების განაწილებისა და გამოყენების წესის [ხარჯთაღრიცხვის] მიხედვით:
ბათუმის N79-ე საოლქო საარჩევნო ოლქს 56,257 ლარი გამოეყო, ქედას [N80] – 23 177, ქობულეთს [N81] – 32 467, შუახევს [N82] – 29 557, ხელვაჩაურს [N83] – 33 047, ხოლო ხულოს N84 საოლქო საარჩევნო კომისიას – 33 140 ლარი.
უსაფუძვლო გამდიდრებაში აჭარის გზების დეპარტამენტი ბათუმის საქალაქო სასამართლომ რამდენიმე დღის წინ ამხილა. „შპს „ტექნიკოსს“ არ დაურღვევია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობები და მას არ უნდა დაკისრებოდა პირგასამტეხლო. ეს უნდა ჩაითვალოს უსაფუძვლო გამდიდრებად“, – ამ სიტყვებით დაასრულა მოსამართლე თამარ ბურჯანაძემ შპს „ტექნიკოსის“ სარჩელის განხილვა. გზების დეპარტამენტი არ არის ერთადერთი სახელმწიფო უწყება აჭარაში, რომელიც უსაფუძვლო გამდიდრებაში ამხილა სასამართლომ. არც ერთ შემთხვევაზე რეაგირება აჭარის მთავრობას ჯერ არ მოუხდენია.
15 912 ლარი პირგასამტეხლოს სახით გზების დეპარტამენტმა შპს „ტექნიკოსს“ ბეტონის სხვა მისამართზე მიტანის გამო დააკისრა. „ქობულეთში მოხდა ეს. ხალხი ითხოვდა, გზა აქ უფრო მეტად გაფუჭებულია და იქნებ ჯერ აქ გაგვიკეთოთო. ორივე მისამართზე მაინც ჩვენ უნდა მიგვეტანა ბეტონი“, – გვიყვება ინგა საფარიძე, შპს „ტექნიკოსის“ დირექტორი და ერთ-ერთი დამფუძნებელი: „გზების დეპარტამენტის წარმომადგენელი ქობულეთში ვინც იყო, დაეთანხმა ხალხის მოთხოვნას და მისი მითითების შემდეგ მივიტანეთ ბეტონი სხვა მისამართზე. მან მიღება-ჩაბარების აქტზეც ხელი მოგვიწერა, მაგრამ შემდეგ იმაზე გამოგვედავენ, რომ ხელშეკრულების მიხედვით, ამის შესახებ წერილობით უნდა გვეცნობებინა დეპარტამენტისთვის“.
გზების დეპარტამენტის წარმომადგენლებმა სასამართლოს დაუდასტურეს, რასაც დაჯარიმებული ყვებოდა. თქვეს ისიც, რომ მათ ზიანი ბეტონის სხვა მისამართზე მიტანით არ მიდგომიათ. მოსამართლემ გზების დეპარტამენტს პირგასამტეხლოს უკან დაბრუნებასთან ერთად დააკისრა შპს „ტექნიკოსის“ მიერ გაწეული ხარჯის: იურიდიული მომსახურების – 700 ლარის და სახელმწიფო ბაჟის – 478 ლარის გადახდა.
„ეს არის მმართველობის სფეროში კვალიფიკაციის პრობლემა“, – მიიჩნევს ანა ბერძენიშვილი, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ იურისტი, – „ამასთან, ვუშვებთ რისკს, რომ ამ პროცესში შეიძლება იქნეს გადაწყვეტილება მიღებული შეცდომით და ეს რისკი ნულამდე ვერასდროს დავა. იმ შემთხვევაში, თუკი იკვეთება წინასწარი განზრახვა, უნდა დადგეს პასუხისმგებლობა, რაც შეიძლება გამოხატული იყოს საყვედურით, შენიშვნით, სამსახურიდან გათავისუფლებით. თუკი იკვეთება სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება ან სახელმწიფო ბიუჯეტის ფლანგვა, ეს სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხია“.
იურისტის განმარტებით, შიდა აუდიტის სამსახური ან გენერალური ინპექცია უნდა არკვევდეს, დაიხარჯა თუ არა ბიუჯეტის ფული არამიზნობრივად და მოქმედებდა თუ არა გადაწყვეტილების მიმღები პირი წინასწარი განზრახვით. აუდიტის ობიექტურად მუშაობის ერთგვარი ბერკეტი კი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უნდა იყოს.
რას აპირებს აჭარის გზების დეპარტამენტი მას შემდეგ, რაც ის სასამართლომ უსაფუძვლო გამდიდრებაში ამხილა? – დეპარტამენტის პრესსამსახურის თქმით, გიორგი რომანაძის უწყება სასამართლოს გადაწყვეტილებას გაასაჩივრებს.
არც გაუსაჩივრებია და არც რაიმე ტიპის რეაგირება მოუხდენია აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს. გასული წლის 28 დეკემბერს ეს სამინისტროც უსაფუძვლო გამდიდრებაში ამხილა ხელვაჩაურის სასამართლოს მოსამართლემ, თეიმურაზ ქათამაძემ. სამინისტროს დაქვემდებარებული შპს „გოდერძი რიზორტს“ სასამართლო დავა შპს „მედმშენმა“ მოუგო. „ჩვენ ველოდებით „გოდერძი რიზორტის“ დასკვნას გასულ წელს გაწეულ საქმიანობაზე“, – ამ ფრაზით შემოიფარგლა აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს პასუხი, რომელიც უწყების პრესსამსახურმა გადმოგვცა.
„ამ კომპანიამ ტენდერი 2014 წელს მოიგო დაახლოებით მილიონი ლარის სამუშაოებზე და მოაწყო საკანალიზაციო სისტემა გოდერძის კურორტზე.
პირგასამტხელო 20 ათასი ლარი „მედმშენს“ მას შემდეგ დააკისრეს, როცა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადა დაირღვა. კომპანიამ დაასაბუთა, რომ დარღვევა უგზოობამ განაპირობა: იმ დროს არსებული ერთადერთი ხიდი სხვა კომპანიამ დაანგრია, რომელმაც ასევე ტენდერი მოიგო გზის მოწესრიგებაზე. „გოდერძი რიზორტის“ წარმომადგენელს სასამართლოსთვისაც არ დაუმალავს, რომ მათ ზიანი ამით არ მიდგომიათ, რადგან სეზონის გახსნა 2015 წლის ზამთარში არ იგეგმებოდა“, – გვიყვება ირაკლი ჯაფარიძე, შპს „მედმშენის“ ადვოკატი.
ადვოკატის თქმით, მისმა პატარა იურიდიული მომსახურების ბიურომ ბოლო პერიოდში სამი სარჩელი მოამზადა, სადაც ბიზნესმენები სხვადასხვა საჯარო დაწესებულებას უსაფუძვლო გამდიდრებას ედავებიან.
სასამართლო დავებიდან, სადაც სახელმწიფო უწყებას უსაფუძვლო გამდიდრებას ედავებიან, ადვოკატ ირაკლი ჯაფარიძეს შთაბეჭდილება რჩება, რომ ჩინოვნიკებს რაღაც აშინებთ: „როგორც კი ირღვევა ხელშეკრულების გარკვეული პირობა, მაშინვე იყენებენ პირგასამტეხლოს. არ აანალიზებენ რა ზიანა მიადგათ რეალურად და როგორ შეიძლება სასამართლო დავამ დააზარალოს ორივე მხარე“.
რატომ არ რეაგირებს აჭარის მთავრობა უსაფუძვლო გამდიდრებაში მხილებულ უწყებებზე, რომლებიც მას ექვემდებარება? – „ბათუმელებს“ ამ შეკითხვაზე აჭარის მთავრობიდან არავინ უპასუხა.
220-კილოვოლტიანი საჰაერო ელექტროგადამცემი ხაზის -„ახალციხე-ბათუმის“ მშენებლობის მიზნით, აჭარის ტერიტორიაზე საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი 554 ძირი მცენარე მოიჭრება.
საქართველოს მთავრობის განკარგულებით, სს „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემას“ მიეცა უფლება, ბუნებრივი გარემოდან ამოიღოს:
ჩვეულებრივი წაბლი (Castanea sativa Mill.) – 206 ინდივიდი; კაკლის ხე ( Juglans regia L) – 26 ინდივიდი; კოლხური მუხა (Quercus hartwissiana Stev)- 320 ინდივიდი; უთხოვარი (Taxus baccata L.) – 1 ინდივიდი; მცირენაყოფიანი ბალამწარა (Cerasus microcarpa C. A. Meyer) – 1 ინდივიდი.
„საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა“ ვალდებულია: გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს წინასწარ აცნობოს საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი მცენარეთა სახეობების ბუნებრივი გარემოდან ამოღებისათვის დაგეგმილი ვადების შესახებ; ამასთან, მოჭრილი მერქნული რესურსი, დაუკოტრავი სახით, სახეობების მიხედვით, დაასაწყობოს სსიპ – აჭარის სატყეო სააგენტოს მიერ მითითებულ ტერიტორიაზე და გადასცეს მას მიღება-ჩაბარების აქტით.
„წითელ ნუსხაში“ შეტანილი მცენარეების ბუნებრივი გარემოდან ამოღებაზე კონტროლი საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებამ – გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტმა უნდა განახორციელოს.
200 ბათუმელ სტუდენტს ქალაქის მერია ერთი თვის მანძილზე დაასაქმებს. თითოეული, კანონით გათვალისწინებული გადასახადების ჩათვლით, 400 ლარს მიიღებს. პროგრამაში მოსახვედრად განაცხადების მიღება უკვე დაიწყო და 20 ივნისამდე გაგრძელდება. სად დასაქმდებიან სტუდენტები?
“სტუდენტური საზაფხულო დასაქმების” პროგრამის ბიუჯეტი წელს 85 000 ლარია. ამ პროგრამას ბათუმის მერია უკვე შვიდი წელია ახორციელებს და წლების განმავლობაში იცვლებოდა როგორც ბენეფიციართა კრიტერიუმები, ისე სამუშაოთა სახეობები.
წელს პროგრამის ფარგლებში 200 სტუდენტი დასაქმდება, ამ რიცხვზე მერიაში შარშანდელი სტატისტიკის შედეგად შეჯერდნენ. როგორც მერიის სპორტისა და ახალგაზრდობის განყოფილების ხელმძღვანელი ია შალამბერიძე ამბობს, 2015 წელს კონკურსი არ ჩატარებულა, მათთან სულ 250 განაცხადი შევიდა და ყველა დააკმაყოფილეს. თუმცა, როგორც მონიტორინგის საფუძველზე დადგინდა, დასაქმებულ სტუდენტთაგან რამდენიმემ არ შეასრულა სამუშაო – ანაზღაურებაც მხოლოდ 235-მა სტუდენტმა მიიღო.
სტუდენტები წელსაც მერიის სტრუქტურულ ერთეულებსა და მერიის მიერ დაფუძნებულ კერძო სამართლის იურიდიულ პირებში დასაქმდებიან.
როგორც სპორტისა და ახალგაზრდობის განყოფილებაში გვითხრეს, მათ ბაზრის კვლევა ჩაატარეს და განსაზღვრულია, თუ სად რამდენი რესურსია საჭირო. თუმცა, მუნიციპალურ ორგანიზაციებში ამბობენ, რომ ეს საკითხი ჯერ მათთან არ არის დაზუსტებული.
შპს “ავტოტრანსპორტის” დირექტორი პაატა დუმბაძე ამბობს, რომ მერია თავად ანაწილებს სტუდენტებს აიპიებსა და შპს-ებში, ამიტომ წელს რამდენ სტუდენტს მიიღებენ ზუსტად – ჯერ არ იციან. “როგორც წესი, სტუდენტების თითქმის ნახევარი ჩვენთან მოდის. შარშან 50-ზე მეტი სტუდენტი იყო ჩვენთან, ძირითადად კონტროლის ჯგუფში, ასევე საგზაო მოძრაობის კონტროლის განყოფილებაში. “ბათუმველოში” დავასაქმეთ უცხო ენის მცოდნე სტუდენტები, ექსპლუატაცია-საოპერაციო განყოფილებაშიც, სადაც ავტობუსების გრაფიკების შედგენა-გაშვება ევალებოდათ”.
კითხვაზე, თუ რა რესურსი სჭირდება ამ ეტაპზე მათ ორგანიზაციას, პაატა დუმბაძე პასუხობს: “ჩვენ გვაქვს მერიის მიერ დამტკიცებული საშტატო ერთეული იმისთვის, რომ ნორმალურად ვიფუნქციონიროთ. ეს ერთთვიანი დასაქმება იმ სტუდენტებისთვისაა, რომლებიც იღებენ პრაქტიკას და გამოცდილებას, ვიდრე ჩვენთვის”.
მისივე თქმით, ყველაზე ეფექტურად სტუდენტების რესურსს მარკეტინგის განყოფილებაში იყენებენ, სადაც სპეციალურად შედგენილი კითხვარით, სტუდენტები კვლევებს/გამოკითხვებს ატარებენ. “თუ კვლევა ორ თვეში უნდა გაგვეკეთებინა, სტუდენტების ჭარბი რაოდენობა გვეხმარება იმაში, რომ ეს პროცესი უფრო ადრე დავასრულოთ,” – ამბობს პაატა დუმბაძე.
კიდევ ერთი ორგანიზაცია, სადაც ზაფხულში სტუდენტები დასაქმდებიან, ბათუმის ბოტანიკური ბაღია, რომელიც ასევე ყოველ წელს მონაწილეობს ამ პროგრამაში.
|ჩვენ მზად ვართ, ჩავრთოთ სტუდენტები, მაგრამ, ჯერჯერობით, არ გვაქვს შესაბამისი ინფორმაცია, არც მერიიდან და არც უნივერსიტეტიდან. სტუდენტები, ძირითადად, მცენარეთა მოვლა-პატრონობით სამუშაოებს ასრულებენ ჩვენთან”, – ამბობს ბათუმის ბოტანიკური ბაღის დირექტორის მოადგილე ბიძინა ფერცელიძე.
ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ჯერ არ იციან ასეთი სამუშაოებისთვის რამდენი სტუდენტი სჭირდებათ. “ჩვენთან ახალი ხელმძღვანელობაც არის, ამიტომ შარშანდელი მონაცემებით ვერ გიპასუხებთ ამ საკითხზე,” – ამბობს ბიძინა ფერცელიძე.
“წელს იყო ლაპარაკი, მაგრამ, ჯერჯერობით, არაფერი არ არის გადაწყვეტილი,” – ამბობს ა(ა)იპ ბათუმის კულტურის ცენტრის დირექტორი ჯონი საბაშვილი. აქ სტუდენტები, ძირითადად, საორგანიზაციო საკითხებში ეხმარებიან პერსონალს – სტუმრების დახვედრა, გაცილება, კულისებში საკონცერტო რეკვიზიტების ჩაბარება და ა.შ. წელს ცენტრში სტუდენტების საჭირო რაოდენობა იმ ღონისძიებების რაოდენობაზეა დამოკიდებული, რაც ზაფხულში უნდა ჩატარდეს. თუ ბევრი ღონისძიება გვექნება, 10 სტუდენტის რესურსი არაფერია ჩვენთვის გამოსაყენებლად, – ამბობს ჯონი საბაშვილი.
ბათუმის დელფინარიუმში კი გვითხრეს, რომ წელს ისინი 20 სტუდენტის დასაქმებას გეგმავენ: “მოთხოვნა გვაქვს 20 სტუდენტზე, ივლისში – 10 და აგვისტოში – 10. ძირითადად კაპედილერის პოზიციებზე. ტურისტული ნაკადი დიდია მთელი დღის განმავლობაში, მათ ევალებათ სტუმრებისთვის ადგილების მითითება და ა.შ.” – ამბობს დელფინარიუმის დირექტორი დავით ლეკვეიშვილი.
გარდა ამისა, სტუდენტები ასევე დასაქმდებიან ბათუმის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოში, შპს “წყალკანალში”, “სანდასუფთავებაში”, ასევე მერიის სპორტულ განყოფილებაში და სპორტულ-ახალგაზრდულ ცენტრში (ყინულის სასახლეში).
პროგრამით მხოლოდ ბათუმში რეგისტრირებული სტუდენტები ისარგებლებენ. მსგავსი პროგრამები მუნიციპალიტეტში რეგისტრირებული სტუდენტებისთვის არ მუშაობს. „ერთი პერიოდი პროგრამაში ხვდებოდნენ არა მარტო ბათუმში დასახლებული, არამედ ბათუმში ვინც სწავლობდნენ ის პირებიც, ეს ძალიან დიდი კონტინგენტი იყო. ბოლო ორი წელია მხოლოდ ბათუმში რეგისტრირებულ სტუდენტებს ვიღებთ – არ არის მოზღვავებული ტალღა,” – განმარტავს სპორტისა და ახალგაზრდობის განყოფილების უფროსი ია შალამბერიძე.
პროგრამაში შესაძლოა მოხვდნენ ის სტუდენტებიც, რომლებიც ბათუმში არიან რეგისტრირებული, მაგრამ სხვა ქალაქებში სწავლობენ. პრიორიტეტი სოციალურად დაუცველ, მრავალშვილიან ოჯახს მიკუთვნებულ, მზრუნველობამოკლებულ სტუდენტებს მიენიჭებათ, ასევე სტუდენტებს, რომლებიც საქართველოს მთლიანობისთვის ბრძოლაში დაღუპულის ან გარდაცვლილად გამოცხადებულის, ან უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარებული პირის შვილები არიან; სტუდენტებს, რომლებიც აქტიურ მოხალისეებად იყვნენ ჩართული მუნიციპალიტეტის მიერ ინიცირებულ პროგრამებში (ეკოლოგიის, გამწვანების, გაწმენდით და სხვა მოხალისეობრივ აქტივობებში) და ასევე მაღალი აკადემიური მოსწრების სტუდენტებს, რომელთა საშუალო ქულა 81-ს შედგენს.
ამ ეტაპზე პროგრამაში ჩართვის მსურველთა 40 განცხადებაა შესული. ია შალამბერიძე: “ზოგმა ხარვეზით შემოიტანა განაცხადი. თუ პრობლემები ექნებათ დოკუმენტაციასთან დაკავშირებით და კონტინგენტი არ შეივსება, არ გამოვრიცხავთ, რომ ვადა გადაიწიოს”.
14 ივნისს, საღამოს, ხელვაჩაურიდან 20-ზე მეტი ადამიანი ინტოქსიკაციის შედეგად ბათუმის საავადმყოფოებში გადმოიყვანეს. ბათუმის სასწრაფო სამედიცინო სამსახურში “ბათუმელებს” უთხრეს, რომ მათ დაახლოებით 20 ადამიანი გადმოიყვანეს ბავშვთა და რეფერალურ საავადმყოფოებში.
“დაახლოებით საათნახევრის წინ მოხდა, ხელვაჩაურიდან, სატეხიას უბნიდან გადმოვიყვანეთ ადამიანები,” – აღნიშნეს ბათუმის სასწრაფო სამედიცინო სადგურში. ექიმების ინფორმაციით, მოწამლულებს ძირითადად ერთი და იგივე სიმპტომები აღენიშნებათ: ადინამია, თავბრუხვევა, სუნთქვის გაძნელება და მოწამვლის სხვა ნიშნები.
“ბათუმელები” აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრს დაუკავშირდა. ცენტრის დირექტორის მოადგილის, ნინო ნიჟარაძის თქმით, სამ სამედიცინო დაწესებულებას 23-მა პაციენტმა მიმართა, აქედან 11 ბავშვია. ინტოქსიკაციის მიზეზები ჯერჯერობით დაუდგენელია, თუმცა გამოირიცხა საკვებისმიერი მოწამვლვა. ნინო ნიჟარაძის თქმით მოწამლულების მდგომარეობა ამჟამად საშუალო სიმძიმისაა და ინტოქსიკაციის მიზეზებს ეპიდსამსახური და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სპეციალისტები სწავლობენ.
ბათუმის რუსთაველის უნივერსიტეტის პროფესორი და ყოფილი რექტორი ალეკო ბაკურიძე, რომელსაც სამეცნიერო მუშაობისთვის დრო არასდროს ჰყოფნიდა, პოლიტიკაში მიდის. პარტიის „სახელმწიფო ხალხისთვის“ დამფუძნებელ ყრილობაზე პაატა ბურჭულაძემ ის თავის გუნდში მოიხსენია. რას ჰპირდება ალეკო ბაკურიძე ამომრჩეველს, თუ მას ბათუმის მაჟორიტარობას შესთავაზებენ?
ბატონო ალეკო, თქვენ ყოველთვის ამბობდით, რომ დრო არ გყოფნიდათ სამეცნიერო მუშაობისთვის, როცა იყავით ბსუ-ს რექტორი. რატომ გადაწყვიტეთ პოლიტიკაში წასვლა?
ისევ პროფესიული საქმიანობიდან გამომდინარე, მთელი ჩემი ცხოვრება განათლების სფეროში და ჯანდაცვის სისტემაში ვარ.
ანუ ამ საქმიანობას პოლიტიკა დასჭირდა?
თქვენ წარმოიდგინეთ, რომ სწორედ სამეცნიერო საქმიანობას სჭირდება პოლიტიკა, რადგან ამ სფეროს სათანადო ხელშეწყობა არ აქვს. მხოლოდ ჩემზე არ არის აქ საუბარი, ზოგადად, მეცნიერება საქართველოში არ არის უზრუნველყოფილი შესაბამისად. ადამიანური რესურსი, ინტელექტუალური, არის მაღალი დონის. სამწუხაროდ, საქართველოში არც ექსპერიმენტებისათვის არის შესაბამისი, თანამედროვე ბაზა. რაც არის, ისიც ძალიან მწირია. ჩემი იდეების ხორცშესხმას ძირითად შემთხვევაში ვახორციელებ უცხოეთში მუშაობით. საქართველოში ეს, ალბათ, უნდა დამთავრდეს.
ამის დასამთავრებლად თქვენ პოლიტიკოსის რანგიდან რის გაკეთებას გეგმავთ?
საჭიროა სამეცნიერო საქმიანობის კოორდინირება. პრიორიტეტები უნდა იყოს გამოკვეთილი _ ქვეყნის, რეგიონის, გლობალური პრობლემები. მეცნიერება ბაზისურად უნდა ფინანსდებოდეს. დღეს, ძირითადად, დაფინანსების მოპოვება შეიძლება საგრანტო წესით, ეს ძალიან კარგია, მაგრამ ვიდრე განაცხადს წარადგენდე, ამისათვის საბაზო მონაცემები, კვლევები უნდა გქონდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში გრანტზე განაცხადის შეტანას აზრი არ აქვს. ჩვენს ქვეყანას არ აქვს ისეთი ეკონომიკა, რომ ყველა სახის აპარატურა, შესაბამისი აღჭურვილობა შეუსყიდოს უნივერსიტეტს, მაგრამ შესაძლებელია, ქვეყანაში რეგიონების მიხედვით ჩამოყალიბდეს ტექნოპარკები, სადაც დაინტერესებული მეცნიერები კვლევებს ჩაატარებენ.
ამ პრობლემებზე მანამდე რატომ არ საუბრობდით, მოგვარების რესურსს ვერ ხედავდით და ახლა გადაწყვიტეთ, რომ პარტიასთან ერთად ამას თავად შეძლებთ?
არ უარვყოფ, რომ ნამდვილად ბევრი მნიშვნელოვანი და სასიკეთო საქმე გაკეთდა, როგორც განათლების, ასევე ჯანდაცვის მიმართულებით, მაგრამ ეს არ არის საკმარისი. რაც შეეხება პრობლემის გადაჭრას, ეს ჩემს დონეზე გასაკეთებელი საქმე არ იყო. ეს უნდა იყოს ქვეყნის ხედვა მეცნიერების განვითარებასთან დაკავშირებით. კონცეფცია უნდა არსებობდეს. რა თქმა უნდა, იყო ფრაგმენტული ხასიათის ხელშეწყობა, მაგრამ ასეთი ერთჯერადი დახმარებით, ბუნებრივია, საკითხი ვერ მოგვარდება.
თქვენ გაქვთ პირობა, რომ ბურჭულაძის პარტია გააკეთებს ამას თქვენთან ერთად, თუ თქვენ გინდათ პარლამენტარის ტრიბუნიდან ისაუბროთ ამ საჭიროებების მნიშვნელობაზე?
მე ამ ეტაპზე ვარ პარტიის მხარდამჭერი და არა წევრი, წევრობასა და პარლამენტში კენჭისყრაზე შემოთავაზება არ მქონია. ამაზე თავად ბატონი პაატა გამოაცხადებს. მე რაც ამ პარტიაში დავინახე არის ის, რომ აქ არის პროფესიონალების გუნდი, არის საქმის კეთების დიდი სურვილი. ისინი მოდიან პოლიტიკაში არა შურისძიების მიზნით, არა აგრესიით, არამედ ჰუმანური პრინციპებით; მოდიან არა საზოგადოების დაყოფის, არამედ გაერთიანებისთვის. მათ საზოგადოების გაერთიანების დიდი გამოცდილება აქვთ, ვგულისხმობ მათ მიერ განხორციელებულ სოციალურ პროექტებს.
თუმცა ამ პარტიის ირგვლივ შეკრებილი ადამიანები არ მოდიან პოლიტიკიდან, არ აქვთ მათ ამ მიმართულებით გამოცდილება. გჯერათ, რომ ისინი შეძლებენ იმ იდეების განხორციელებას, რაზეც თქვენ საუბრობდით?
გამოცდილებით ვინც მოვიდა, რა მოიტანეს, გასულმა წლებმა აჩვენა. რაც შეეხება პოლიტიკას. პოლიტიკა სამშობლოსა და ხალხის კეთილდღეობაზე ზრუნვა და საქმის კეთებაა. საქმის გამკეთებელი კი არის პროფესიონალი. მე ჩემს სფეროში, სხვა – სხვა სფეროში და ასე შემდეგ. პოლიტიკაში მთავარი ამოსავალი არის ქვეყნის სიყვარული.
უკვე მითხარით, რომ ჯერ არ არის გადაწყვეტილი იქნებით თუ არა სიაში. დათანხმდებით ბათუმის მაჟრიტარობას შემოთავაზების შემთხვევაში?
მე ვერ გეტყვით, ვიქნები თუ არა და თუ ვიქნები, საიდან წარმადგენენ, თუმცაღა აჭარა არის ჩემთვის ყველაზე საყვარელი კუთხე. მოგეხსენებათ, მე აქ დავიბადე და გავიზარდე. აჭარამ მომცა ყველაფერი ის, რაც გამაჩნია. თუმცა მნიშვნელობა ნამდვილად არა აქვს ჩემთვის, საიდან ვიქნები წარდგენილი. ბუნებრივია, მე უარს არ ვიტყვი.
გაქვთ თუ არა პარტიის დაფინანსების წყაროებზე ინფორმაცია. მედიაში წერენ, რომ პარტია „ნაციონალური მოძრაობის“ სატელიტად მოიაზრება – ბურჭულაძეს ამ პარტიის ფინანსური მხარდაჭერა აქვს.
ჩემს ხელთ არსებული ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე შემიძლია გითხრათ, რომ პარტია არავის სატელიტი არ არის, მოდის დამოუკიდებლად. რაც შეეხება თანამშრომლობას, პარტია თანამშრომლობს ყველა იმ ადამიანთან, ვისაც უნდა საქმის კეთება. ადამიანების დაყოფა ჩემთვის და მგონი ყველასთვის, მიუღებელია. ესენი იყვნენ შევარდნაძის მომხრეები, სააკაშვილის მომხრეები, ესენი არიან „ოცნების“ მომხრეები – ჩემთვის ამდაგვარი დაყოფა მიუღებელია, რადგან ყველა საქართველოს მოქალაქეა, ყველას შესტკივა გული თავის სამშობლოზე. ვისაც აქვს საქმის კეთების სურვილი, ყველა უნდა გაერთიანდეს. რაც შეეხება დაფინანსებას, ეს არ არის ჩემი კომპეტენცია, თუმცა მე ვიცი, რომ პარტია ფინანსდება შემოწირულობებით.
პაატა ბურჭულაძე გამოსვლებისას ხშირად ახსენებს პატრიარქს, ხაზს უსვამს მასთან სიახლოვეს. კრიტიკულად განწყობილ ადამიანებს მიაჩნიათ, რომ ყოფილი ტენორი და უკვე პოლიტიკოსი პაატა ბურჭულაძე ამას ამომრჩევლის გულის მოსაგებად აკეთებს. ეს მისი მხრიდან სწორად მიგაჩნიათ?
პატრიარქის ხსენება და საუბარი სარწმუნოებასთან მიმართებაში პარტიასთან კავშირში არ არის. ყველა ჭეშმარიტ მართლმადიდებელ ქრისტიანს ეამაყება პატრიარქი და მას ყველა ახსენებს იქ, სადაც ამის საჭიროება არის. რაც შეეხება პატრიარქის ხსენებას ამომრჩევლის გულის მოსაგებად, ამის საჭიროება, ალბათ, აქვს იმას, ვისაც არ განუხორციელებია სოციალური პროექტები და არ დახმარებია გაჭირვებულ ადამიანებს. ბატონ პაატას ამის საჭიროება ნამდვილად არ აქვს.
ბურჭულაძე ამბობს, რომ პარტიის კურსი პროდასავლურია, ანუ პარტია აღიარებს დასავლურ ფასეულობებს?
დიახ, პარტიის კურსი არის მკვეთრად გამოხატული დასავლური.
ადამიანს, რომელიც ურნიდან საკვებს ან ნივთებს აგროვებს, არც თუ იშვიათად დაინახავთ ქუჩაში. გამვლელები უმეტესად თვალს არიდებენ ამ პროცესს, თუმცა მათი დახმარება ყველას შეგვიძლია, თუნდაც ნაგვის გადაყრამდე ნარჩენების დახარისხებით. „იმისთვის, რომ ამ ადამიანებს დამატებით ქექვა არ მოუწიოთ სარჩოს ძიებაში, მათთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, სხვა მოქალაქეების მიერ გადაყრილი ტანსაცმელი თუ საჭმლად ვარგისი საკვები, არ აირიოს სიბინძურეში და შეძლებისდაგვარად ცალკე, გამოყოფილად დაიდოს“, – ამბობს 25 წლის ბათუმელი ლაშა ქამადაძე, რომელმაც რამდენიმე კვირის წინ თავის მეგობართან, ლევან დევაძესთან ერთად საქველმოქმედო მოძრაობა წამოიწყო და უკვე ორ ოჯახს მოუგროვეს საჭირო ნივთები.
ედო მჟავანაძის ფოტო
ლაშა ამბობს, რომ გამოსაყენებლად ვარგისი ნივთებისა და საკვების გადაყრამდე დახარისხება იმიტომაცაა მნიშვნელოვანი, რომ ადამიანებს, რომლებიც ურნებში ეძებენ სარჩოს, მუდმივი საცხოვრებელი არ გააჩნიათ და მათთან დასახმარებლად დაკონტაქტება არ არის ადვილი.
ლაშასა და ლევანის მიზანი იმ მიუსაფარი ადამიანების დახმარება, რომლებსაც საკვები ესაჭიროებათ.
„ვაგროვებთ უმეტესად სურსათს, თუმცა ყველა ვერ ახერხებს კონკრეტულად საკვების მოგროვებას, ზოგი მეგობარი ფულს გვაძლევს, ზოგი – ტანსაცმელს, ბავშვებისთვის სათამაშოებს… მიგვაქვს ყველაფერი, რასაც გაიღებს ხალხი, უცნობები თუ ნაცნობები,“ – ამბობს ის. მათ, ვისაც ლევანისა და ლაშას წამოწყებისთვის მხარდაჭერა სურთ, უნდა გაითვალისწინონ, რომ საკვები არ უნდა იყოს მზა და მალფუჭებადი. უმჯობესია, მაგალითად: ზეთი, ბრინჯი, წიწიბურა, მაკარონი, კარტოფილი და ა.შ.
კიდევ ერთი სახის დახმარება, რასაც ბიჭები დიდი სიამოვნებით მიიღებენ, მოგროვებული სანოვაგის დანიშნულების ადგილებამდე ტრანსპორტირებაა. „ლევანს ფოლცვაგენის მარკის მანქანა აქვს და ქალაქში სადაც ასფალტია, იმით დავდივართ, მაგრამ, როდესაც სოფელში მოგვიწია ასვლა, იქ სხვა ტიპის მანქანა დაგვჭირდა და ბიძაჩემმა მათხოვა. ასეთი ფორმით დახმარების სურვილიც თუ ექნება ვინმეს, სიამოვნებით მივიღებთ,“ – ამბობს ის.
ლაშასა და ლევანის ინიციატივა მათი მეგობრის, თბილისელი აკა სინჯიკაშვილის საქველმოქმედო კამპანიის გაგრძელებაა, რომლის ფარგლებშიც წლებია საქართველოს მასშტაბით ბევრი ადამიანი დაპურდა.
ბოლო თვეებია აკა სინჯიკაშვილი პერიოდულად, ღამღამობით, საკუთარი ავტომობილით, ტაქსის მძღოლად მუშაობს და შეგროვებული თანხით შეჭირვებული ადამიანებისთვის ყიდულობს საკვებს.
„მარტივად არის ყველაფერი, როცა შევხედე, რომ ადამიანებზე არ ზრუნავს არავინ, ხშირ შემთხვევაში მეზობელი და ნათესავიც კი, გადავწყვიტე შემეხსენებინა მოქალაქეებისთვის, რომ ამ ქვეყანაში მარტო თვითონ არ ცხოვრობენ, რომ არსებობენ სხვა ადამიანებიც, ვისაც სჭირდება დახმარება. არავის უნდა დაეზაროს გარეთ გამოვიდეს და მშიერს რომ დაინახავს, გვერდით კი არ ჩაუაროს, ლარი თუ აქვს ჯიბეში, პური იყიდოს და ის მაინც მისცეს,“ – ამბობს აკა.
დახმარების საჭიროების მქონე ადამიანებს ლაშა და ლევანი მედიისა და მეგობრების საშუალებით ეძებენ, ადგილზე მიდიან, საჭიროებებზე ესაუბრებიან, შემდეგ კი ფეისბუქში წერენ, თუ ვისთვის რას აგროვებენ. ბიჭებთან დაკავშირება შესაძლებელია მათ ფეისბუქგვერდებსა და ტელეფონის ნომრებზე. [მობ: 557 907 855; 599 042 392]
„გვაქვს ასევე საბანკო ანგარიშის ნომერიც… შეგვიძლია პირადად შევხვდეთ ამ ადამიანებს, არანაირი პრობლემა არ არის, მთავარია ინიციატივა იყოს მოქალაქეებისგან,“ – ამბობს ლაშა.
ლაშა და ლევანიორი კვირის განმავლობაში ახალგაზრდებმა ქობულეთში, ჯავახიშვილის ქუჩაზე მცხოვრები ქალბატონ ნაირასთვის და ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ხეყრუში მცხოვრები ხოზრევანიძეების მრავალშვილიანი ოჯახისთვის მოაგროვეს სანოვაგე. ახლა გურიაში, სოფელ სუფსაში მოხუცი ცოლ-ქმრისა და მათი ორი ობოლი შვილიშვილის დასახმარებლად ემზადებიან. „არ გვინდა შემოვიფარგლოთ მხოლოდ ბათუმითა და აჭარის რეგიონით, მაგრამ იქედან გამომდინარე, რომ ამ ეტაპზე ჩვენი ტრანსპორტით უღელტეხილების გადაკვეთას ვერ ვბედავთ, თავიდანვე განვსაზღვრეთ, რომ ადამიანებს დავეხმარებით ქუთაისამდე, ანუ იქამდე, სადამდეც ამ ეტაპზე მიგვიწვდება ხელი და ხმა,“ – ამბობს ლაშა ქამადაძე.
ქველმოქმედებისა და მიუსაფარი ადამიანების დახმარების სურვილი და ინიციატივა ახალგაზრდებისგან ახალი არ არის ბათუმში. ბათუმელი ედო მჟავანაძე რამდენიმე წელია სხვადასხვა აქციის ორგანიზატორია. იგი ამბობს, რომ წლების წინ ქობულეთში მცხოვრები მარტოხელა ქალის დასახმარებლად სხვადასხვა ორგანიზაციისგან გამოხმაურების ლოდინში ქალი გაიყინა და გარდაიცვალა. მას შემდეგ ედო თავისით აწარმოებს ასეთი ადამიანების სიას და ყოველ ზამთარს მათთვის თბილ ტანსაცმელს აგროვებს.
„წელს ძალიან ცუდი ფაქტი მოხდა, რაც აქამდე არასოდეს მქონია… იმდენად ბევრს ციოდა და იმდენი ხალხი მოვიდა თბილი ტანსაცმლისთვის, რომ ვიღაცებისთვის უარის თქმა მომიწია, ამდენი ტანსაცმელი აღარ იყო,“ – ამბობს ედო. მისივე განმარტებით, საჭიროების მქონე ადამიანები ტანსაცმელებში ყველაზე ხშირად ფეხსაცმელს ეძებენ, თუმცა იშვიათად პოულობენ. ასევე მნიშვნელოვანია ზაფხულის ტანსაცმელიც.
„რამდენჯერ შემხვედრია ადამიანები, რომლებიც 33 გრადუს სიცხეში გრძელსახელოიანი სვიტერებით დადიან. ვიღაცამ შეიძლება ჩათვალოს, რომ მისი ერთი და ორი საზაფხულო მაისური არ არის საკმარისი, რეალურად კი ასეთი „პატარა“ ქველმოქმედებით დგება შედეგი,“ – ამბობს ედო.
2016 წლის თებერვალში ფრანგული სენატის მიერ ერთხმად იქნა მიღებული კანონი, რომელიც სუპერმარკეტებს უკრძალავს გაუყიდავი პროდუქციის გადაყრას ან გაფუჭებას. მაღაზიები ვალდებული არიან, არასაჭირო საკვები ქველმოქმედებაში გასცენ ან ჩააბარონ საკვების ბანკში. მაღაზიებში გაფუჭებული და ვადაგასული პროდუქტის პრობლემა საქართველოშიც აქტუალურია, თუმცა ასეთი პრაქტიკა საქართველოში ვერც მოხალისეობის დონეზე დამკვიდრდა.
დაახლოებით ორი თვის წინ საჭიროების მქონე ადამიანების დაპურების მიზნით ბათუმში, ფარნავაზ მეფის #138-ში და სელიმ ხიმშიაშვილის #15/17-ში „სოციალური მაცივრები“ დაიდგა. მიუხედავად იმისა, რომ ინიციატივა მოქალაქეებმა მოიწონეს, მაცივრების თაროებზე საკვებს იშვიათად ნახავთ. ტექნიკური ხარვეზების გამო ხიმშიაშვილის ქუჩაზე განთავსებული მაცივარი დროებით აიღეს. იდეის ინიციატორის – უძრავი ქონების მართვის კომპანიის „ბრავო ჯგუფის“ ინფორმაციით, სოციალურ მაცივარში პროდუქტებს ძირითადად ჩვეულებრივი მოქალაქეები ტოვებდნენ.
„რომ გითხრათ, რომ მაცივარი ყოველ დღე სავსე იყო სანოვაგით, მოგატყუებთ. თუმცა, ისეც არ ყოფილა, რომ საერთოდ არაფერი მოეტანათ. ერთ თაროზე მეტი არ გავსებულა. ვფიქრობ, ნელ-ნელა ჩვენი საზოგადოება ეჩვევა იმას, რომ სხვებისაც გაუნაწილოს საკვები. ყველაზე დიდი ხიბლი სწორედ ის იყო, რომ საკვები სწორედ მოსახლეობას, მოქალაქეებს მოჰქონდათ და არა რესტორნებს, ბიზნესმენებს,“ – ამბობს კომპანიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი რუსუდან ჯიქია. სოციალური მაცივარი სელიმ ხიმშიაშვილის ქუჩაზე, რამდენიმე დღეში კვლავ დაბრუნდება.
მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა დაასრულა ბათუმის თოჯინების და მოზარდმაყურებელთა სახელმწიფო თეატრის დირექტორის, მედეა ჩარკვიანის საქმის განხილვა. მედეა ჩარკვიანს პროკურატურა სახელმწიფო ქონების მითვისებას და სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებას ედავებოდა. დავის საგანი თეატრის სარეაბილიტაციო სამუშაოები გახდა, სადაც გამოძიების მტკიცებით, სახელმწიფოს 86 663 ლარის ზარალი მიადგა.
ბათუმის საქალაქო სასამართლომ მედეა ჩარკვიანი ნაწილობრივ გაამართლა. ის უდანაშაულოდ იქნა ცნობილი თანხის მითვისების ნაწილში. „რაც შეეხება სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებას, ეს მუხლი მოსმართლე დავით მამისეიშვილმა გადააკვალიფიცირა სამსახურებრივი გულგრილობით. ამ ნაწილში მედეა ჩარკვიანის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენი დადგა. მოსამართლემ მიიჩნია, რომ თეატრის მმართველს უნდა გაეფრთხილებია ბანკი და არ უნდა ჩარიცხვოდა თანხა სამუშაოების სრულ დასრულებამდე კომპანიას, ვინც სამუშაობს თეატრში აწარმოებდა. მოსამართლემ ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ მედეა ჩარკვიანს არ უნდა შეეზღუდოს საჯარო სამსახურში მუშაობის უფლება და ის, როგორც ადამიანური რესურსი, მნიშვნელოვანია თეატრისთვის” – უთხრა “ბათუმელებს” ჯემალ კიკნაძემ, მედეა ჩარკვიანის ადვოკატმა.
მედეა ჩარკვიანი სამსახურებრივი გულგრილობისთვის ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 1000 ლარით დააჯარიმა. გაასაჩივრებს თუ არა ამ გადაწყვეტილებას რომელიმე მხარე, ჯერ უცნობია. მედეა ჩარკვიანმა გვითხრა, რომ მას ჯერ ჩამოყალიბებული პოზიცია არ აქვს.
მედეა ჩარკვიანის გარდა, ამავე საქმეზე პროკურატურა ედავებოდა თეატრის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შემსრულებელი კომპანიის “თექ-ევ ინშაათის” დირექტორს, ჰალილ ექშის, ტექნიკურ დირექტორს გიორგი ოდიშვილს და სამუშაოთა ზედამხედველს ილია ზაქარიაძეს. ჰალილ ექშის მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა წელიწადი და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდა. ის დღემდე იძებნება. სასამართლომ სრულად გაამართლა გიორგი ოდიშვილი, ხოლო ტექნიკური ზედამხედველი ილია ზაქარიაძე 1000 ლარით დაჯარიმდა.
გამოძიების მასალების მიხედვით, შპს ,,თექ-ევ ინშაათს“ სსიპ ,,ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდმაყურებელთა სახელმწიფო თეატრისათვის“ უნდა შეესრულებინა თეატრის შენობის 1 163 226,28 ლარის ღირებულების სარეკონსტრუქციო – სარემონტო სამუშაოები. ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებებისა და საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, აღნიშნული კომპანიის მიერ არ იქნა მოწყობილი თეატრის განათების, გახმოვანებისა და კონდიცირების სისტემები. მიუხედავად ამისა, ყალბი სამუშაოთა აქტების ფორმა N2 საფუძველზე სამუშაოები შესრულებულად იქნა მიღებული.
„პროტესტი მათი უფლებაა და თუ სურვილი აქვთ, ბრძანდებოდნენ იქ. მე მათ თავიდან ბოლომდე გავაცანი ის პროცედურა, რასაც კომისია დღეის მდგომარეობით გადის. პრაქტიკულად დასასრულის პირას ვართ მისულები“, – განაცხადა ლევან კინწურაშვილმა, ბათუმის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის თავმჯდომარემ.
ის საკრებულოს შენობასთან მიმდინარე საპროტესტო აქციას გამოეხმაურა, სადაც გონიოელები საკრებულოსგან პასუხს ითხოვენ. საპროტესტო აქციის მონაწილეებს ლევან კინწურაშვილი მიმდინარე წლის 2 მარტს დაჰპირდა კომისიური წესით განცხადებების შესწავლას და იმის დადგენას, სამართლიანად ჩამოართვეს თუ არა მათ მიწის ნაკვეთები 2010 წელს. ლევან კინწურაშვილი, რომელიც ამავდროულად საკრებულოს იურიდიული კომისიის თავმჯდომარეა, განმარტავს, რომ კომისიის წევრები ამ დროისთვის კონკრეტულ ოქმებს ეცნობიან და კომისია მათ მოსაზრებებსა და შეხედულებებს ელოდება.
„ხვალ ჩანიშნული გვაქვს 11 საათზე კომისიის სხდომა და აქ წარმოდგენილი იქნება ეს მოსაზრებები. ვიმსჯელებთ და თუკი გასათვალისწინებელი იქნება, ბუნებრივია, გავითვალისწინებთ და შესაბამისად დავაკორექტირებთ არსებულ ოქმს. ამის შემდეგ კიდევ ერთ კომისიის სხდომას ჩავნიშნავთ და შესაბამისად ამ ოქმსაც მოვაწერთ ხელს. სავარაუდოდ ორი-სამი დღე დასჭირდება ამას. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ეს ადამიანები ამ მიწებს საკუთრებაში მიიღებენ. ეს მისცემს მათ საშუალებას, რომ ინდივიდუალურად განახორციელონ ქონების რეგისტრაცია, ან ჩვენგან უარყოფითი პასუხის შემთხვევაში, მიმართონ სასამართლოს”, – განმარტავს ლევან კინწურაშვილი.
„ბათუმელების“ შეკითხვას, რა პასუხი მიიღო ბათუმის საკრებულომ ქონების მართვის ეროვნული სააგენტოსგან, ვისაც ამჟამად ქონება ეკუთვნის, ლევან კინწურაშვილმა თქვა, რომ აღარ ელოდებიან სააგენტოს პოზიციას.
მიმდინარე წლის 2 მარტს, როცა მორიგი საპროტესტო აქციის შემდეგ ლევან კინწურაშვილი გონიოლებს შეხვდა, თქვა, რომ პრობლემა იყო ქონების მართვის სააგენტოსთან კომუნიკაცია და შესაძლებელი იყო ამ მიწებს სტრატეგიული დანიშნულების სტატუსი მინიჭებოდა. ამ შემთხვევაში, გონიოელები კომპენსაციას მიიღებდნენ, ან ალტერნატიულ მიწის ფართობებს.
ლევან კინწურაშვილს დღესაც მოუსმინეს გონიოელებმა. ისინი საპროტესტო აქციის შეწყვეტას არ აპირებენ. დღეს დილიდან საკრებულოს შენობასთან რამდენიმე გონიოელმა ლეიბი დააგო და განაცხადა, რომ ვიდრე გონიოს მიწებზე საკრებულოს გადაწყვეტილებას არ მიიღებს, არ დაიშლებიან.
Maroon 5-ის კონცერტთან დაკავშირებით, რომელიც ბათუმში 7 ივნისს გაიმართა, ბათუმს განსაკუთრებით ბევრი ტურისტი ესტუმრა. როგორ დახვდა ქალაქი ტურისტებს და რა პრობლემები გამოიკვეთა, ამ და სხვა საკითხებზე „ბათუმელები“ აჭარის მთავრობის მასმედიასა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის უფროსს, სოფიკო გუჯაბიძეს ესაუბრა.
ქალბატონო სოფიკო, რამდენი ტურისტი მიიღო ბათუმმა Maroon 5-ის კონცერტის დღეებში?
ჩვენ შეგვიძლია გაყიდული ბილეთების რაოდენობით ვიმსჯელოთ. ინფორმაციით, რომელიც კონცერტის ორგანიზატორებისგან – კულტურის სამინისტროსგან გვაქვს, დაახლოებით 31 000 ბილეთი გაიყიდა ამ კონცერტზე. ამასთან, მეორე დღეს ქალაქში იყო ისეთი დიდი ღონისძიება, როგორიც იყო გარემოს მინისტერიალი, მე-8 საერთაშორისო კონფერენცია, რომლის ფარგლებშიც 56-მდე ქვეყნის 800-მდე დელეგატი იმყოფებოდა რეგიონში.
რა ღონისძიებები გატარდა ტურისტების ასეთი დიდი ნაკადის დასახვედრად?
ის, რომ წელს ტურისტული სეზონი ბევრად უფრო ადრე დაიწყებოდა და იქნებოდა ბევრად უფრო დიდი ნაკადი, არაერთხელ ითქვა, როგორც აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის ინტერვიუებში, რომელიც მუდმივად რეგიონალურ არხებზე შუქდებოდა, ასევე ტურიზმის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულ არაერთ ღონისძიებაზე. ტურიზმის დეპარტამენტი, რომელიც არის უშუალოდ ამ რგოლზე – ტურიზმის მიმართულებაზე პასუხისმგებელი ორგანო, ატარებს მუდმივ შეხვედრებს კერძო სექტორთან. მათ აქვთ სპეციალური გადამზადების საკონსულტაციო/ტრენინგ ცენტრი, რომელმაც მხოლოდ წელს, იანვრიდან სეზონის დაწყებამდე პერიოდში ორასამდე მომსახურე პერსონალი გადაამზადა. რაც გულისხმობს სხვადასხვა მიმართულებით ტრენინგებს, როგორიც არის მიმტანების, ასევე სასტუმრო სახლების მეპატრონეების, საშუალო რგოლის მენეჯერების და ა.შ. ამას ტურიზმის დეპარტამენტი ყოველწლიურად ახორციელებს.
თუმცა, მიუხედავად ამისა, გვაქვს ხარვეზები და არ გვაქვს იდეალური მდგომარეობა, მაგრამ თუკი შევადარებთ გასულ წლებს ტურიზმის დეპარტამენტის კვლევების მიხედვით – სერვისის ხარისხის დონე რეგიონში შეფასებულია საშუალოდ. ის, რომ ტურისტთა რაოდენობა წელს ზაფხულში გაიზრდებოდა და მითუმეტეს, ამ კონცერტის ფარგლებში ველოდებოდით ამდენ ტურისტს, კერძო სექტორმა კარგად იცოდა. ბათუმში ბევრი კვების ობიექტია, მაგრამ, სამწუხაროდ, არის მოდური ტენდენცია, მაგალითად, ვთქვათ BK-ში მოხვედრის, ან „პრივეტში“ და ა.შ. და შესაძლოა ამ კონკრეტულ, ასე ვთქვათ, მოდურ კაფე-რესტორნებში იყო გადატვირთვა და ეს ბუნებრივიცაა, რადგან ქალაქში ბევრი ტურისტი იყო შემოსული.
იმასაც დავამატებ, რომ ევროპის ნებისმიერ ტურისტულ ქალაქში არის რესტორნები, სადაც თუ წინასწარი ჯავშანი არ გაქვს, ცოცხალ რიგში უნდა იდგე, იქ რომ მოხვდე. ასე რომ, ეს შეიძლება ჩვენთვისაა უცხო, მაგრამ ჩვეულებრივი მოვლენაა. თუნდაც ბევრი კლიენტის გამო სამზარეულოს რომელიღაც კერძი რომ ამოეწუროს, ვფიქრობ, ესეც არ არის უცნაური და იშვიათი შემთხვევა ტურისტული ქალაქებისთვის.
კონცერტის მიმდებარე ტერიტორიაზე თუ იყო განთავსებული სწრაფი კვების ან სხვა ტიპის ჯიხურები?
მე კონცერტის მენეჯმენტში ჩართული არ ვყოფილვარ, თუმცა, როგორც ერთ-ერთი მაყურებელი, რომელიც იმყოფებოდა კონცერტზე, ვიტყვი, რომ იყო სასმელებისა და სწრაფი კვების ჯიხურებიც. რა თქმა უნდა, ეს არ იყო შუაში, სცენის წინ, ეს იყო მიმდებარე ტერიტორიაზე. ყველაზე დიდი პრობლემა რაც იყო, ეს არის ძლიერი წვიმა. მიუხედავად ამისა, ასეთ წვიმაში მაყურებელი ბოლომდე იდგა და ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა ეს კონცერტი. ხალხი ბოლომდე დარჩა.
ითქვა და დაიწერა, რომ ქალაქში ფასები საგრძნობლად გაიზარდა. თუ გაქვთ ამაზე ინფორმაცია?
კერძო სექტორში, მითუმეტეს ფასების დარეგულირებაში სახელმწიფო ვერ ჩაერევა. რა თქმა უნდა, შესაძლებელია ბევრმა გამოიყენა მომენტი და, ვთქვათ, ქუჩაში საწვიმარები უფრო ძვირად გაიყიდა… კაფე-რესტორნებში კი ფასები არ შეცვლილა. ქუჩაში თუ ვინმე რაიმეს დამატებითი ღირებულებით ყიდდა, ამაზე ვერ გაგცემთ პასუხს.
გადატვირთული საგზაო მოძრაობა და საცობები იყო ასევე ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა. იგეგმება თუ არა რაიმე ღონისძიებების გატარება ამ პრობლემის პრევენციისთვის?
რა თქმა უნდა, ქალაქში გვაქვს პარკინგის პრობლემა და ეს ნამდვილად არ იყო ახალი ამბავი. თუმცა დამატებით კიდევ რამდენიმე პარკინგიც რომ არსებობდეს, ასეთი დიდი რაოდენობით ტურისტის შემოსვლის შემთხვევაში მაინც იქნებოდა ეს პრობლემა. ეს გარკვეულწილად სწორედ ტურისტების რაოდენობამ განაპირობა. ჩემი ინფორმაციით, ბათუმის მერია ზაფხულისთვის გეგმავს ამ მიმართულებით გარკვეული პროექტების განხორციელებას.
გარდა წვიმისა, რა პრობლემას გამოყოფდით, რომელიც ამ კონცერტის პერიოდში გამოიკვეთა. რისი გაკეთება იყო უკეთესად შესაძლებელი, ანუ რის გამოსწორებაზე აპირებს რეგიონის ხელისუფლება მოკლე დროში მუშაობას?
ალბათ ვიტყოდი, რომ თუნდაც კვების ობიექტების მიმართულებით [მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება შეუძლებელიც კი არის ტურისტების ამხელა ნაკადის მოგერიება, განსაკუთრებით მაშინ როდესაც მოთხოვნაა განსაკუთრებით ტენდენციურ კაფეებზე და ეს იმის ფონზე, როცა ქალაქში არის სხვა უამრავი კვების ობიექტი, სადაც, ვთქვათ, არ ყოფილა არანაირი რიგი და მიწოდების პრობლემა]. ვფიქრობ, შეიძლებოდა უფრო მომზადებული ვყოფილიყავით იმ კუთხით. თუმცა კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, ასეთი დიდი ნაკადის დროს, თუნდაც მათი [კერძო სექტორის] მხრიდან ყოფილიყო დიდი მონდომება, შესაძლოა იგივე პრობლემა დამდგარიყო.
დათვლილია რა სარგებელი მიიღო რეგიონმა ამ კონცერტით?
ეს ძალიან დიდი ეკონომიკური სარგებელი იყო. ერთ-ერთი ჩემი ნაცნობი ყვებოდა, რომ ისეთ ჯიხურსაც კი, რომელიც, ვთქვათ, ყოველდღიურად რაღაც უმნიშვნელო თანხას ვაჭრობდა, მხოლოდ იმ დღეს, დაახლოებით 9-10 ათასლარიანი ვაჭრობა ჰქონდა. ეს კონკრეტული მაგალითია, რაც მე დამისახელეს. ჩვენ ველოდებით მონაცემებს ეკონომიკური სარგებლის მიმართულებით და ამჟამად კონკრეტულ ციფრებს ვერ დაგისახელებთ, მაგრამ ფაქტია, ასეთი ღონისძიებები ძალიან უწყობს ხელს ტურიზმისა და ეკონომიკის განვითარებას, ამიტომ რაც შეიძლება მეტი ასეთი ღონისძიება უნდა ჩატარდეს ქალაქში და ის ხარვეზები, რომელიც იყო, მომავალში უნდა იქნას გათვალისწინებულ-გამოსწორებული.
ბათუმში, ზღვის სანაპიროდან 50 მეტრში, იყიდება ოროთახიანი გარემონტებული ბინა [ძველი რემონტი], მე-3 სართულზე, სხვენის დაშენების დამტკიცებული პროექტით. კორპუსის წინ არის ევკალიპტების ხეივანი და ბავშვების სათამაშო მოედანი. ფასი შეთანხმებით [მაკლერის გარეშე]. მისამართი: თამარის დასახლება, სახლი N1, ბ.33.
საკრებულოს საგზაო მოძრაობის ორგანიზებასთან დაკავშირებული საკითხების შემსწავლელი მუშა ჯგუფი, რომელსაც საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე, ლაშა სირაბიძე ხელმძღვანელობს, დღეს კიდევ ერთხელ შეიკრიბა. საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე ფიქრობს, რომ გორგილაძის ქუჩა ცალმხრივი უნდა გახდეს.
ლაშა სირაბიძეს გორგილაძის ქუჩაზე ცალმხრივი მოძრაობის შემოსაღებად აქვს საკუთარი არგუმენტები: „ჩვენ არ ვამბობთ, რომ პროფესიონალურ გადაწყვეტილებას ვიღებთ. უბრალოდ, იმას ვამბობთ, რომ ერას ქუჩა [ეს ამ ქუჩის ძველი სახელწოდებაა-ავტ.] დღესდღეობით არის საშინელ მდგომარეობაში. ამ სიტუაციაშიც კი, როდესაც არ არიან ჩამოსული სტუმრები, არ არიან მანქანები…“
ლაშა სირაბიძე
ლაშა სირაბიძის აზრით, ცვლილებები საჭიროა სხვა ქუჩებზეც. მაგალითად ასეთი, გორგასლის ქუჩიდან სამარშრუტო ტაქსებმა რომ იმოძრაოს, ხოლო ფარნავაზ მეფეზე – მხოლოდ ავტობუსებმა. ამ შემთხვევაში საუბარია საზოგადოებრივ ტრასპორტზე.
„ფარნავაზ მეფის ქუჩაზე პარკირება იყოს ცალ მხარეს, ოღონდ მანქანები დადგეს ცერად. ასე შეიძლება პარკირების პრობლემა აღარ შეიქმნას“, – ესეც ლაშა სირაბიძის ხედვაა ქუჩების განტვირთვასთან დაკავშირებით.
ამ საკითხში საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილეს არ ეთანხმება ბათუმის მერიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელი გიგა ჩხეიძე. „ვიღაცა კვალიფიციურმა ადამიანმა რომ მკითხოს, რაზე დაყრდნობით შეცვალეო, რა ვუპასუხო? რა უნდა ვაჩვენო – ჩვენი ჰიპოთეტური მოსაზრებები? თვითმმართველობის კოდექსით ეს გადაწყვეტილება მერიამ უნდა მიიღოს, მაგრამ არამგონია, ეს სწორი იყოს, ეს არაპროფესიონალურია, ჩემი აზრით“, – განაცხადა გიგა ჩხეიძემ.
გიგა ჩხეიძის ამ კითხვებს რიტორიკული კითხვითვე უპასუხა ლაშა სირაბიძემ – „დაუშვათ და გამოვიდა, მერე რას შვრებით?!“.
რაზეც გიგა ჩხეიძემ უპასუხა: „მოსინჯვად ღირს თუ არა, მე არ ვიცი. არ მგონია თვითმმართველობამ ექსპერიმენტი… არ ვიცი. მინიმალური შესწავლა გვჭირდება, არ შეიძლება ასე“.
საგზაო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა, როლანდ ბერიძემ თქვა, რომ თუ ამ ფორმით შეიცვლება მოძრაობის მიმართულება, უკმაყოფილო იქნება როგორც ხალხი, ისე სამარშრუტო ტაქსების მძღოლები: „მარშრუტკის მძღოლები ადგებიან ფეხზე – 700 კაცი მოგადგება აქ. რუსთაველზე საერთოდ ვერ მოძრაობენ, გორკს ცალმხრივს უხდი, ფარნავაზ მეფიდანაც თუ იქეთ გადაისვრი, მარშრუტკა რას იზამს. მძღოლიც უკმაყოფილო იქნება და მოსახლეობაც – დიდი გზა ექნებათ ადამიანებს ფეხით გასავლელი“.
შეხვედრაზე იმყოფებოდა საპატრულო პოლიციის წარმომადგენელი ზურაბ გვარიშვილი, რომელმაც დააფიქსირა, რომ გათვლის გარეშე მსგავსი ცვლილებები დაუშვებელია, „რადგან ძნელია ვიცოდეთ რა შედეგები გვექნება. ასე სპონტანურად ძნელია, მერე შეიძლება იმავე პარკირებასთან დაკავშირებით უფრო რთულ სიტუაციაში აღმოვჩნდეთ, ასევე ნაკადებთან დაკავშირებითაც“.
საპატრულო პოლიციის წარმომადგენლის თქმით, ბოლო ორ-სამ წელიწადში მანქანების რაოდენობამ ბათუმში 2-3-ჯერ მოიმატა.
გიგა ჩხეიძემ საპატრულო პოლიციის თანამშრომელს იქვე სთხოვა 200 ლარით დააჯარიმონ ის მანქანების მძღოლები, რომლებიც პარკინგზე არასწორად აჩერებენ მანქანებს და ამით მოძრაობას აფერხებენ. „ჩვენი 10 ლარის არ ეშინიათ“, – დასძინა მერიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელმა.
საზღვრისპირა სოფლების – მარადიდის, კირნათისა და აჭარისწყლის მოსახლეობამ ის ხიდი გადაკეტა, რომლის საშუალებითაც “აჭარ ენერჯი 2007”-ს სამშენებლო სამუშაოებისთვის საჭირო მასალა გადააქვს.
აქციის ერთ-ერთი მონაწილის თქმით, მარადიდის ჰესის მშენებლობა ამ მომენტისთვის შეჩერებულია. ამ სოფლების 200-ზე მეტი ოჯახი, ჰესის მშენებლობის გამო, მათთვის მიყენებული ზიანის სანაცვლოდ – ფულად კომპენსაციას ითხოვს. აქციის მონაწილეები ხიდის გადაკეტვას 20 დღის ვადით გეგმავენ.
საპროტესტო აქციის ერთ-ერთი მონაწილე, სოფელ კირნათის მაცხოვრები, რევაზ დიასამიძე განმარტავს, რომ მათ ცენტრალური გზა არ გადაუკეტავთ, მათ მშენებლობისთვის მასალის გადატანის გზა გადაკეტეს. აქციის მონაწილეები, მარადიდთან ახლოს არიან, იქ სადაც მეორე ჰესი შენდება – “მეც აქ ვარ, აქ ხიდია ჭოროხზე გაკეთებული, რომ გადავიდნენ და მიიტანონ სამშენებლო მასალები. ცენტრალურ გზაზე დადის ხალხი, ჩვენ არ გვაქვს იმის უფლება, რომ ხალხს გადავუკეტოთ გზა. გადაკეტილი გვაქვს ხიდი, ვერ მუშაობენ, არც გარეთ გამოვუშვებთ – არც შიგნით შევუშვებთ. ამან უნდა გამოიღოს შედეგი.” – ამბობს ის.
საპროტესტო აქციები ამავე მოსახლეობას აქამდეც გაუმართავს, რის გამოც აჭარის მთავრობამ სპეციალური კომისიაც შექმნა, თუმცა როგორც რევაზ დიასამიძე ამბობს – საბოლოოდ მათ მაინც უარი ეთქვათ ფულად კომპენსაციაზე: „აჭარა ენერჯი” და ჩვენი სახელმწიფოც, მაგ სამუშაოს ასრულებს ისე, რომ ხალხმა არაფერი იცის. ვინ რას და როგორ აკეთებს არ ვიცით. ბიძინა ივანიშვილის მოსვლის შემდეგ, გვითხრეს, რომ ჩვენი ძველი მიწების ფულს მივიღებდით და ახლა გამოდის ისე, რომ თურქული მხარე არ იძლევა ამ თანხას. მთავრობის კომისია იყო შექმნილი, მუშაობდა მთელი ერთი თვის განმავლობაში, დაკონკრეტდა ყველაფერი, დალაგდა, შეიქმნა ნახაზები, რომლებიც ფინანასთა სამინისტროს ჩაბარდა, ფულიც გადავიხადეთ და ბოლოს უარი გვითხრეს ყველაფერზე. ვითხოვთ კომპენსაციას” – ამბობს რევაზ დიასამიძე.
აქციის მონაწილეები ამბობენ, რომ მათთან ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის გამგებელიც იყო მისული და მხარდაჭერა შეჰპირდა.
ძველ ბულვარში ახალი ე.წ. ბოძკინტების დამონტაჟება დაიწყო. თუჯისგან დამზადებული კლასიკური სტილის ბარიერები, რომლებსაც დაძველების ეფექტი ექნება, ნინოშვილის ქუჩის გასწვრივ ბულვარის ყველა შესასვლელში მოეწყობა.
ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, 30 ერთეული ბოძკინტი ბულვარის ადმინისტრაციამ ელექტრონული ტენდერით შეიძინა, რისთვისაც ბიუჯეტიდან 18 990 ლარი დაიხარჯა.
10 ივნისს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის თანახმადაც საქართველოს ეკლესიის დელეგაცია მართლმადიდებელ ეკლესიათა მსოფლიო კრებას არ დაესწრება.
„ის, რომ კრეტაზე არ წასვლის გადაწყვეტილება მიიღო რამდენიმე მნიშვნელოვანმა ეკლესიამ და მათ შორის რუსეთმა, არის მართლმადიდებლური სამყაროს შიგნით სქიზმის ანუ გაყოფის საფრთხე. სწორედ ამ საფრთხის და ფაქტობრივი გაყოფის ფონზე, ჩვენ რატომ უნდა აღმოვჩნდეთ რუსეთთან ერთად?! – აი, ეს იწვევს ჩემს შეშფოთებას“ – ამბობს მშვიდობის, დემოკრატიის და განვითარების კავკასიური ინსტიტუტის თავმჯდომარე, გია ნოდია. მან 14 ივნისს „ბათუმელების“ შეკითხვას უპასუხა სინოდის გადაწყვეტილების შესახებ.
„მე ნამდვილად არ ვარ ეკლესიოლოგიის სპეციალისტი, მე ვიცი ის, რომ საუკუნეების შემდეგ არის საეკლესიო კრების მოწვევის და მართლმადიდებლურ სამყაროში დაგროვილი საკითხების გადაწყვეტის მცდელობა. ვიცი, რომ ეს კრება, შეიძლება ფორმალურად არ ჩაიშალა [შეიძლება მაინც ჩატარდეს], მაგრამ რეალურად ჩაიშალა იმ თვალსაზრისით, რომ გამაერთიანებელი გადაწყვეტილება დაგროვილი განსხვავებების ნიველირება თუ გაუქმება/გადაწყვეტა არ შედგება. ეს თავისთავად ნეგატიურია მართლმადიდებლური სამყაროსთვის.
მეორე, რაც შეიძლება საეკლესიო გეო-პოლიტიკად მოვნათლოთ და რასაც ყველაზე მეტად მიექცა ყურადღება, არის ის, რომ საქართველოს ეკლესია აღმოჩნდა, არა უბრალოდ იმ ეკლესიათა შორის, რომლებმაც რაღაც მიზეზით გადაწყვიტეს არ წასულიყვნენ კრეტაზე, არამედ ის აღმოჩნდა რაღაც ჯგუფში, რომლის დეფაქტო ხელმძღვანელიც არის რუსეთის ეკლესია, რაც ჩემი აზრით არ არის არანაირად გამართლებული.
რუსეთის ეკლესიას რომ ჰქონდა კრეტის კრების ჩაშლის მოტივაცია, ეს გასაგებია – მას აქვს მესამე რომად ქცევის პრეტენზია და ამბიცია. ამიტომ რუსეთის ეკლესიას არ მოსწონს, რომ კონსტანტინოპოლის პატრიარქი იწვევს კრებას და ის არის, ასე ვთქცათ, მართლმადიდებლური სამყაროს, თუ ლიდერი არა, ყოველ შემთხვევაში წინამძღოლი. რუსეთს უნდა, რომ ეს ინიციატივა თავის თავზე აიღოს და ის იქცეს მართლმადიდებლური სამყაროს წინამძღოლად. რუსეთის ეს პოზიცია გასაგებია, მაგრამ ჩვენი ეკლესიის მოტივაცია გაუგებარია – რატომ უნდა აღმოჩნდეს ჩვენი ეკლესია იმ ჯგუფში, რომლის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი არის რუსეთის ეკლესია?! სწორედ ეს არის შემაშფოთებელი საქართველოს ეკლესიის მოტივაციის და პოზიციის ახსნისას“ – განაცხადა გია ნოდიამ „ბათუმელებთან.“
თეოლოგებმა, 9 ივნისს, გაავრცელეს ღია წერილი, სადაც მართმადიდებელი ეკლესიის სინოდს მიმართეს, რომ დასწრებოდნენ წმინდა და დიდ კრებას, რომელიც 16-27ივნისსკუნძულ კრეტაზე, საბერძნეთში უნდა გაიმართოს.
მარინე თურმანიძე, ხელვაჩაურის რაიონის სოფელი კაპრეშუმი
ბატონო დიმიტრი,
თავიდანვე მინდა გითხრათ, რომ მე, როგორც ერთ-ერთი მოქალაქე, სრულყოფილად ინფორმირებული ვარ პროექტის შესახებ – „აწარმოე საქართველოსთვის“. გასული წლის აგვისტოში სწორედ ამ პროექტს ვუწევდი პოპულარიზაციას მაღალმთიანი აჭარის მოსახლეობასთან – ფლაერებს ვავრცელებდი. ვიცი ასევე იმის შესახებ, რომ ამ პროექტით დიდად ამაყობთ, მაგრამ მაინც გადავწყვიტე საჯაროდ გითხრათ ჩემი აზრი პროექტის შესახებ, რომელსაც ჰქვია – „აწარმოე საქართველოსთვის“.
როგორც ბევრმა სხვამ, 2015 წელს მეც დავწერე ბიზნეს-გეგმა. გადავწყიტე მომეწყო ფუნთუშების საცხობი და სწრაფი კვების ობიექტი ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ კაპრეშუმში. ტერიტორია მდებარეობს სამი სოფლის დასაწყისში.
ბიზნეს გეგმა დავწერეთ მე, ჩემმა შვილმა და ჩემმა მეგობარმა ქალბატონმა – გამოცდილმა მზარეულმა. იქვე ვაპირებდი სიმინდის წისქვილის ჩადგმასაც, რაც ძალიან მოთხოვნადია სოფლებში. პროექტის მიხედვით, საცხობისთვის ფართობი მე უნდა ამეგო თანადაფინანსების თანხით, ჩემი ძმაც დამეხმარებოდა.
ამ სოფლებში დაახლოებით 1500 ამომრჩეველი ცხოვრობს.
მაშინ ჩემი ბიზნეს-გეგმა მოიწონეს „აწარმოე საქართველოსთვის“ კომისიამ და მეორე ეტაპზეც გადავედი. ჩამიტარეს ტრენინგები, რის შემდეგაც დავწერე უფრო დეტალური ბიზნეს-გეგმა, რასაც ითხოვდა პროექტის ფორმატი. პროექტმა გადალახა მეორე ეტაპიც და „აწარმოე საქართველოსთვის“ წარმომადგენლები მოვიდნენ სოფელში ადგილის დასათვალიერებლად. საღამო იყო. მგონი ამ ადგილს მათზე დიდი შთაბეჭდილება არ მოუხდენია.
რამდენიმე დღის შემდეგ, დაურეკეს ჩემს პარტნიორს, ქალბატონ რუსუდან დუმბაძეს და შესთავაზეს მოეძებნა ფართობი ბათუმის ტერიტორიაზე. მასვე უთხრეს, რომ პროექტის ფარგლებში მხოლოდ მას დააფინანსებდნენ, შესაბამისად, მე – არა.
ამბის უკეთ გაგების მიზნით დავურეკე ამ პროექტის ხელმძღვანელს, ქალბატონ მაია შიშნიაშვილს და ვთხოვე დილით რომ მოსულიყვნენ ტერიტორის ხელახლა დასათვალიერებლად.
მერე ხან ხან ცხელ ხაზზე ვრეკავდი, ხან ქალბატონ მაიასთან. ამ სატელეფონო გარკვევებში რამდენიმე თვე გავიდა. ბოლოს კი ქალბატონმა მაიამ მითხრა, რომ უფრო რეალისტური გეგმა დამეწერა – უარს არ გეუბნებით, გეგმა შეცვალეთ და დაგაფინანსებთო… ასევე მომთხოვეს, რომ საცხობი გამეხსნა არა სოფელში, სადაც 1500 ამომრჩეველი ცხოვრობს და პრაქტიკულად კონკურენტი არ მეყოლებოდა, არამედ ბათუმში.
მიუხედავად იმისა, რომ ბათუმში ყოველ ფეხის ნაბიჯზე გვხვდება მსგავსი დაწესებულებები, მაინც მოვძებნე ფართობი, სადაც გავყიდდი ფუნთუშებს. ეს იყო ბათუმის მე-2 საჯარო სკოლის მიმდებარე ტერიტორია, პირდაპირ სკოლის წინ. ამ შემთხვევაშიც გათვლა გავაკეთე სკოლის მოსწავლეებზე. იდეა ასეთი იყო, – სოფელში იქნებოდა საცხობი, ხოლო ქალაქში – სასადილო-მაღაზია.
ამასობაში წელიც მიიწურა. მე ისევ არ მეუბნებოდნენ უარს, მაგრამ ჩემთვის ნათელი იყო, რომ არ დამაფინანსეს.
გული არ გავიტეხე და მეორე განაცხადი 2016 წლის მარტში გავამზადე. იდეა იგივე იყო, მაგრამ უფრო დახვეწილი თანაც ყველა შენიშვნა, რაც მანამდე მომცეს გავითვალისწინე. მაგრამ მოხდა ისე, რომ ჩემმა პროექტმა ამჯერად პირველი ეტაპიც კი ვერ გადალახა – ცოტა ხნის წინ სმს შეტყობინებით მამცნეს, რომ წელს ჩემმა ბიზნეს იდეამ, რომელიც გასულ წელს დაფინანსების ეტაპზე გავიდა დაიწუნეს.
ისევ დავურეკე ქალბატონ მაია შიშნიაშვილს და ვკითხე, რანაირად მოხდა, რომ წელს პირველი ეტაპიც ვერ გადალახა ჩემმა ბიზნეს იდეამ. იცით რა მიპასუხა – ალბათ გეგმა ვერ შეადგინეთ კარგად, გადავამოწმებ და დაგირეკავთო. ადრე მოწონებულ იდეას ახლა რა მოუვიდა? რატომ არ მომცეს შესაძლებლობა სოფელში გამეხსნა საცხობი, სადაც კონკურენტები არ მეყოლებოდა. რატომ არ მომცეს უფლება საწარმო გამეხსნა ისეთ ტერიტრიაზე, სადაც ფართობი არ მექნებოდა დასაქირავებელ?
დაპირების მიუხედავად ქალბატონ მაია შიშნიაშვილს არც ამჯერად დაურეკია. პროექტის დაწუნების მიზეზების გარკვევას დამპირდნენ ცხელ ხაზზეც, მაგრამ არაც მათ დაურეკიათ…
მე ქმარი 2009 წელს დამეღუპა საპატიმრო დაწესებულებაში. ის სრულიად ჯანმრთელი შევიდა ციხეში და მალევე გარდაიცვალა სასტიკ პირობებში. სამი ბიჭით დავრჩი მარტო, მარტოხელა ქალმა სამ პატარა ბიჭთან ერთად დღემდე მოვაღწიე…
ამას იმისთვის არ გწერთ, რომ ან თქვენ ან ვინმეს სხვას, მით უფრო ქალბატონ მაია შიშნიაშვილს შევაცოდო. მინდა იცოდეთ, რომ მე დაგიჯერეთ, ჩავთვალე, რომ სახელმწიფო ამჯერად მაინც დაგვიდგებოდა გვერდში მე და ჩემს შვილებს და ოდნავ მაინც გავიუმჯობესებდით ცხოვრების პირობებს.
ახლა თქვენ მინდა გთხოვოთ ბატონო მინისტრო, იქნებ გაარკვიოთ და სხვების მსგავსად ჩემი პროექტიც დააფინანსოთ.
საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველი კოლეგიის მოსამართლე ქეთევან ერემაძე იუსტიციის მინისტრის, თეა წულუკიანის განცხადებას გამოეხმაურა. მინისტრმა 11 ივნისს განმარტება ითხოვა – „არის თუ არა საკონსტიტუციო სასამართლო „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკური თამაშის ინსტრუმენტი“. მოსამართლემ თქვა, რომ ეს განცხადება საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართ უპატივცემულობაა და ამ კოლეგიას პოლიტიკურ მიკერძოებულობას წინა ხელისუფლებაც აბრალებდა.
„ბატონი ნიკას პოლიტიკური ოჯახიც, ქალბატონი წულუკიანის მსგავსად, არც თუ ისე იშვიათად მაბრალებდა პოლიტიკურ მიკერძოებულობას მაშინდელი ოპოზიციის და მაშასადამე დღევანდელი ხელისუფლების მიმართ. მიზეზი იყო იგივე – ძალიან პრინციპული გადაწყვეტილებები. ნიკა გვარამია იყო პოლიტიკაში, ის იყო დეპუტატი, იღებდა კანონებს და მე და ჩემმა კოლეგებმა არაერთი კანონი მივიჩნიეთ მაშინ არაკონსტიტუციურად. სტატისტიკის მიხედვით, წინა ხელისუფლების მიერ მიღებული კანონები გაცილებით უფრო მეტჯერ იქნა არაკონსტიტუციურად ცნობილი, ვიდრე დღევანდელი ხელისუფლების პირობებში,“ – აღნიშნა ქეთევან ერემაძემ.
მოსამართლემ თავისი 10-წლიანი მუშაობის პრაქტიკიდან პირველი საქმე გაიხსენა, სადაც მოსარჩელე პარლამენტის ვიცე-სპიკერი მანანა კობახიძე იყო, იმ დროისთვის ოპოზიციის წარმომადგენელი. „სარჩელი შეეხებოდა სასამართლო განხილვებში ზეპირ მოსმენებს. მაშინ ეს სარჩელი დაკმაყოფილდა პარლამენტის წინააღმდეგ და პარლამენტის დეპუტატი ნიკა გვარამია იყო“ – ამბობს მოსამართლე.
იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიამა საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ 11 ივნისს აღნიშნა: „ყურადღებით მოვისმენ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის არგუმენტს იმასთან დაკავშირებით, თუ რა ნიშნით გამოარჩია მოცემული ორი საქმე და დაიწყო მათი სწრაფი განხილვა [საუბარია ტელეკომპანია “რუსთავი 2″-თან დაკავშირებულ დავებზე] მაშინ, როცა სასამართლოს არ გადაუწყვეტია გაცილებით ადრე შესული 15-მდე კონსტიტუციური სარჩელის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხი”.
მოქალაქემ, რომელმაც „ბათუმელებს“ იმის დამადასტურებელი ფოტოები მოაწოდა, რომ ქობულეთში, რუსთაველის ქუჩაზე მხოლოდ რუსულენოვანი ფირნიშებია განთავსებული, ითხოვა, რედაქციამ ამ საკითხს ყურადღება მიაქციოს. მისივე ინფორმაციით, ქობულეთის ერთ-ერთ მთავარ ქუჩაზე – რუსთაველზე ფირნიშები არათუ ინგლისურად, არამედ ქართულადაც კი არ არის. სამაგიეროდ – არის რუსულ ენაზე.
„ბათუმელებმა“ ამ საკითხზე განმარტებისთვის ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობას მიმართა. გამგეობის პრესცენტრის თქმით, “რუსთაველის ქუჩაზე ახალი ფირნიშების განთავსებას მუნიციპალიტეტი გეგმავს მომავალი წლიდან. ხოლო რუსული ფირნიშები რამდენიმე ადგილას შემორჩენილია ძველი პერიოდიდან”.
მოსამართლეთა არჩევის წესი შესაძლოა შეიცვალოს. საკონსტიტუციო სასამართლომ უკვე დაიწყო არსებითი განხილვა კოალიცია “დამოუკიდებელი და გამჭვირვალე მართლმსაჯულების” მომზადებული სარჩელის, რომელიც მოსამართლის არჩევის მოქმედი წესის ანტიკონსტიტუციურად ცნობას მოითხოვს.
“სამი ყოფილი მოსამართლეა ამ სარჩელის კონკრეტული ავტორი. მათ რამდენჯერმე სცადეს გამხდარიყვნენ მოსამართლეები, მაგრამ უარყოფითი პასუხი მიღეს. პრობლემა არის ის, რომ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, ვინც ირჩევს მოსამართლეებს, არ აქვს არანაირი დასაბუთების ვალდებულება” – უთხრა „ბათუმელებს“ “ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის” იურისტმა, გიორგი გოცირიძემ.
მოსამარჩელე მხარე მიიჩნევს, რომ იღვევა “საქართველოს კონსტიტუციის” 29-ე მუხლი, რომელიც ითვალისწინებს სახელმწიფო სამსახურში თანამდებობის დაკავების უფლებას, ასევე 42-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, პირს უნდა შეეძლოს სამართლიანი სასამართლოთი სარგებლობის უფლება. იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსგან დაწუნებულ მოსამართლეობის კანდიდატს არ აქვს არც გასაჩივრების უფლება, რადგან მისთვის გაურკვეველია, რის გამო უთხრეს უარი.
საქმეზე მოპასუხე საქართველოს პარლამენტია. პარლამენტის წარმომადგენელმა მედიასთან კომენტარი არ გააკეთა. საია-ს იურისტი ამბობს, რომ პარლამენტს კანონის “საერთო სასამართლოების შესახებ” შეცვლა მოუწევს, თუკი საკონსტიტუციო სასამართლო მათ სარჩელს დააკმაყოფილებს და მოსამართლის არჩევის წესი ანტიკონსტიტუციურად გამოცხადდება.
გონიოელებმა ბათუმის მუნიციპალიტეტის შენობასთან 24-საათიანი მორიგეობა დაიწყეს. ისინი არ აპირებენ დაშლას, ვიდრე საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისია სხდომას არ გამართავს და გონიოს მიწების საკითხს არ განიხილავს. საკრებულოს წინ გაშლილ ლეიბებზე გაწოლილი რამდენიმე გონიოელი ამბობს, რომ საჭიროების შემთხვევაში შიმშილობასაც დაიწყებენ.
„საკრებულოს წევრებისგან ვერ მივიღეთ პასუხი, გვატყუებენ. ირაკლი ჭეიშვილიც დამპირდა, რომ მაისის ბოლომდე იქნებოდა მიღებული გადაწყვეტილება. პატიოსანი კაცი მეგონა, მაგრამ მის პატიოსნებასაც გაუვიდა ვადა” – მიმართა საკრებულოს მეგაფონიდან ენვერ ირემაძემ, გონიოს მკვიდრმა.
გონიოელები საკრებულოს შესაბამისი კომისიის სხდომის გამართვას 2014 წლის ნოემბრიდან ელოდებიან, მას შემდეგ, რაც აჭარის მთავრობის სპეციალურმა კომისიამ დასკვნა დადო. დასკვნის მიხედვით, 479 ოჯახიდან 307-ისთვის ქონების ჩამორთმევის მართლზომიერების საკითხი ბათუმის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ უნდა შეისწავლოს. ამ კომისიის თავმჯდომარე ლევან კინწურაშვილია. ის ირაკლი მიქელაძესთან ერთად [გონიოს მაჟორიტარი ბათუმის საკრებულოში, ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე] გონიოელებს საჯაროდ მიმდინარე წლის 2 მარტს შეხვდა, მორიგი საპროტესტო აქციის შემდეგ. მაშინ კინწურაშვილმა შეკრებილებს უთხრა, რომ სადავო მიწა ქონების მართვის ეროვნულ სააგენტოს ეკუთვნის და 8 თვის განმავლობაში ამ უწყებასთან კომუნიკაცია ვერ ხერხდებოდა. კომისიის თავმჯდომარე აქციის მონაწილეებს იმ პირობით დაემშვიდობა, რომ უახლოეს დღეებში კომისია შეიკრიბებოდა და გადაწყვეტილებას მიიღებდა.
რატომ ვერ შეასრულა საჯაროდ გაცემული პირობა ბათუმის საკრებულომ და განსაკუთრებით – საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ? – კითხვაზე პასუხი საკრებულოდან ჯერ არავის გაუცია. საკრებულოს პრესსამსახური კომენტარს დღის ბოლომდე დაგვპირდა.
იმავე 2 მარტს, როცა საკრებულოს წევრებმა აქციის მონაწილეები დაპირებით გაისტუმრეს, საკუთრების აღიარების კომისიის თავმჯდომარე ლევან კინწურაშვილმა „ბათუმელებს“ უთხრა: „მთავრობაში განიხილება ამ მიწებისთვის სტრატეგიული დანიშნულების სტატუსის მინიჭება. ამ პროცესში ჩართულია მთავრობის ეკონომიკური საბჭოც. ქონების მართვის სააგენტოსგან ჩვენ სწორედ ამ პოზიციის გაგებას ვცდილობდით: უბრუნებდენ თუ არა საკუთრებას ამ ხალხს? ან მეორე შემთხვევაში – თუკი სტრატეგიული გახდება ეს მიწები, მაშინ სხვა მიწის ნაკვეთს, ან კომპენსაციას მიიღებს თუ არა ის, ვისაც მიწა ნამდვილად უკანონოდ ჩამოართვეს“.
დღევანდელ საპროტესტო აქციაზე ენვერ ირემაძემ ჟურნალისტებს სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა დაცვის სასამართლოს პასუხიც წარუდგინა, რომლის მიხედვითაც სასამართლო დაინტერესებულია საქართველოს მთავრობის პოზიციის გაგებით საქმეზე „ენვერ ირემაძე საქართველოს წინააღმდეგ“. სასამართლო იმედოვნებს, რომ მთავრობა მოქალაქესთან მორიგებას მოახერხებს. მიმართვა მხარეებს მიმდინარე წლის იანვარში ჩაბარდათ. ირემაძე ამბობს, რომ მისთვის მთავრობას არაფერი მიუწერია.
რამდენიმე გონიოელს უკვე აქვს საერო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც საკუთრების საკითხი საკრებულოს შესაბამისმა კომისიამ ხელახლა უნდა განიხილოს. ენვერ ირემაძის ინფორმაციით, ბათუმის საკრებულომ ეს გადაწყვეტილებაც საკასაციო წესით უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა და თავი აარიდა საქმის ხელახლა განხილვას.
საპროტესტო აქციაზე გონიოელებმა საქართველოს დროშასთან ერთად გამოიტანეს ევროკავშირის, აშშ-ს და პარტია “ქართული ოცნების” დროშები. “ეს იმიტომ, რომ ჩვენ არ ვეკუთვნით არც ერთ მხარეს. ვიზალიბერალიზაციასაც ეს ადამიანები უშლიან ხელს, სწორედ იმიტომ, რომ დაუცველია საკუთრების უფლება” – განმარტავს ენვერ ირემაძე.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, ბიზნესმენი ალიკა დავითაძე თავისივე სახლის ეზოში გარდაცვლილი იპოვეს. ვრცელდება ინფორმაცია მისი მკვლელობის შესახებაც. შს სამინისტროში „ბათუმელებს“ განუცხადეს, რომ საქმე აღძრულია სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით [თვითმკვლელობამდე მიყვანა].
“შეტყობინება შს სამინისტროში დაახლოებით 20:00 შევიდა. ოჯახიდან შემოსული შეტყობინების საფუძველზე გამოძიება დაწყებულია 115-ე მუხლით. დანიშნულია ყველა შესაბამისი ექსპერტიზა და ველოდებით მათ პასუხს”, – აცხადებს შს სამინისტროს პრესცენტრი.
ალიკა დავითაძე აჭარაში გავლენიან ფიგურად ასლან აბაშიძის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს ითვლებოდა.
ავტორი: იაშა დიასამიძე, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი
სოფელი მარადიდი, ძველი ისტორიული სოფელი, მდებარეობს ჭოროხის ხეობის მარცხენა სანაპიროზე, ქალაქ ბათუმიდან ოცდაექვსი კილომეტრის დაშორებით. ამ სოფლის ნახევარი ზედა მარადიდი მურათლის სახელწოდებით თურქეთის შემადგენლობაშია. ზედა მარადიდს ეკვრის დაბლობი, რომელიც ვარდიჭალის სახელს ატარებს. ქვედა მარადიდი ვარდიჭალის 15 ჰექტარ მიწასთან ერთად საქართველოს შემადგენლობაშია. წინათ ვარდიჭალის დაახლოებით 15 ჰექტარი მიწის ფართობი ჭოროხის კალაპოტს წარმოადგენდა და ითვლებოდა ნეიტრალურ ზონად. ნეიტრალურ ზონაში შესვლა და გადაადგილება საზოგადოდ, აკრძალული იყო. ამ ზონაში მოხვედრა შეიძლებოდა მხოლოდ სპეციალური ნებართვით, ისიც სასაზღვრო დაცვის ჯარისკაცის თანხლებით. მაის-ივნისის თვეში თოვლის დნობით ადიდებული მდინარე ჭოროხი ვარდიჭალის დასახელებულ მიწის ნაკვეთს ხშირად წყლით ფარავდა.
გასული საუკუნის 70-იან წლებში ზედა მარადიდში, ე.ი. თურქეთის ტერიტორიაზე, მდინარე ჭოროხზე დამბების მშენებლობის გამო მდინარემ ძველი კალაპოტი შეიცვალა, გადანაცვლდა უფრო მარჯვენა მხარეს და მისი კალაპოტით შექმნა დაახლოებით 15 ჰექტარი მიწა. მიწის ეს ნაკვეთი იქცა ქვედა მარადიდისა და ზედა მარადიდის შემაერთებელ დაბლობად. მასზე თვითნებურად აღმოცენდა მურყანის ტყე და 25-30 წლის განმავლობაში ბუნებრივად იზრდებოდა. რადგან ეს ტყე ხეების სიმაღლით და ხეების სიმსხოთი ერთი ზომისა იყო, ძალიან ლამაზად გამოიყურებოდა. ამიტომაც მისი ნახვა თვალს, სულსა და გულს ყოველთვის ახარებდა. ქვედა მარადიდის დაბლობში მცხოვრებლები მიწის ამ ნაკვეთს ძროხების საძოვრად იყენებდნენ და ახლაც იყენებენ. ეს ტერიტორია კვლავ ნეიტრალურ ზონად რჩება და ამიტომაც მიწის ამ ნაკვეთზე თავისუფალი მიმოსვლა ახლაც გარკვეულნაირად იზღუდება. ხშირად საქონელი ამ ტყეში საბალახოდ კვირაობითაც რჩება. იყო შემთხვევები, როცა ზედა მარადიდლებს ქვედა მარადიდლები ტელეფონით უკავშირდებოდნენ და თხოვდნენ საქონელის ქვედა მარადიდისაკენ გადმორეკვას. ისინი ქვედა მარადიდლების ამ თხოვნას ყოველთვის ასრულებდნენ. არასოდეს ყოფილა საქონლის დაკარგვის შემთხვევა.
ჰესი, რომელსაც აჭარენერჯი აშენებს. ფოტო: იაშა დიასამიძე
საქართველოსა და თურქეთის მთავრობათა შეთანხმებით მარადიდის ტერიტორიაზე თურქულმა ფირმამ აჭარენერჯიმ დაიწო 50 მეგავატის სიმძლავრის ჰესის მშენებლობა. ბოლო შეთანხმებით გადაწყვეტილია 15 მეტრი სიმაღლის კაშხლის მშენებლობა (ადრე სიმაღლე იყო 11 მეტრი). უნდა შეიქმნას წყალსაცავი რომელიც ტბორავს ქვედა მარადიდის თითქმის მთელ დაბლობს და ვარდიჭალის 15 ჰექტარ მიწის ფართობსაც. მარადიდელთა ძველი სასაფლაოდან გადასატანია 200-მდე საფლავი (აღვნიშნავ, რომ მარტო დიასამიძეთა საგვარეულოს 11 საფლავია გადასატანი). დაბლობში მცხოვრებ ბევრ მარადიდელს უწევს საკუთარი სახლების დატოვება დაბლობის დატბორვის გამო.
გამოდის, რომ ყველაზე დიდი ზიანი ადგება ძველ ისტორიულ სოფელ მარადიდს და მის მაცხოვრებლებს. იწყება სოფლის დაცარიელება, რადგან ბევრმა მისმა მაცხოვრებელმა, მიწების კომპენსაციის თანხებით, უკვე ხელვაჩაურში ან კიდევ ბათუმში შეიძინა მიწები და ბინები. აუტანელი ხდება ისედაც ნესტიან სოფელში ცხოვრება, სინესტის მატების გამო. კერძოდ, როცა ჭოროხის წყალი გადაკეტილია, განსაკუთრებით დილდილაობით ხეობაში ჩამოწოლილია ნისლი და ჭოროხის ხეობასთან ახლომდებარე სახლები ნისლითაა დაფარული. სოფელს ორჯერ გადაუარა ქარბორბალამ და რამდენიმე სახლს სახურავიც გადახადა.
კომპენსაციის მიღების მიზნით, რამდენიმე კირნათელმა, სხვადასხვა გზით, სასწრაფოდ შეძლო საჯარო რეესტრში ვარდიჭალის 13 ჰექტრზე მეტი ახლად წარმოქმნილი მიწის ფართის საკუთარ მფლობელობაში გაფორმება. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ რამდენიმე მარადიდელსაც ხვდა წილად ბედნიერება საჯარო რეესტრში საკუთარ მფლობელობაში დაერეგისტრირებინა 1 ჰექტარზე ცოტა მეტი ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთი.
აჭარენერჯის ხელმძღვანელობის მიერ შეტანილი სასარჩელო მოთხოვნის შემდეგ ვარდიჭალაში მიწის ყველა ახალ მფლობელებს მიწის საკუთრება გაუუქმდათ. ვარდიჭალაში მიწის ახალმა მფლობელებმა, მიწის მათ საკუთრებაში ყოფნის დროს, მოასწრეს მურყნის ტყის მთლიანად გაჩეხვა.
სოფელ მარადიდის მაცხოვრებლები, იმ მცირე გამონაკლისის გარდა, რომელთაც ადრე დარეგისტრირებული ჰქონდათ მიწის ნაკვეთები ვარდიჭალაში, რომელთა ეს საკუთრება ახლა გაუქმებულია, თვლიან: რადგან აღნიშნული მიწა იყო მდინარე ჭოროხის კალაპოტი და ჰესის მშენებლობის გამო ზიანდება მხოლოდ სოფელი მარადიდის მაცხოვრებლები, ამიტომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის კომპენსაცია თანაბრად უნდა გაიცეს მხოლოდ მარადიდის მაცხოვრებლებზე.
ამ სახლების ნაწილი უნდა დაიტბოროს. აქვეა სასაფლაოებიც. ფოტო: იაშა დიასამიძე
ხალხში მუსირებს აზრი, რომ აჭარენერჯის ხელმძღვანელობაც იზიარებს აზრს, მარადიდის მაცხოვრებელებზე კომპენსაციის თანაბრად განაწილების შესახებ. არ მალავენ იმ აზრსაც, რომ მანამდე არ დათანხმდებიან მათი წინაპრების საფლავების გადატანას, სანამ ბოლომდე სამართლიანად არ გადაწყდება კომპენსაციის გაცემაის პრობლემა.
ჩვენ, სოფელ მარადიდის რამდენიმე წარმომადგენელთან ერთად, შევხდით ხელვაჩაურის რაიონის გამგებელს თხოვნით, მხარი არ დაეჭირა კირნათლებზე კომპენსაციის უკანონო გაცემაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ხელვაჩაურის რაიონის გამგებელი, ფლობდა ინფორმაციას ვარდიჭალის ყველა მიწისმფლობელთა საკუთრების გაუქმების შესახებ, რატომღაც, მან ცალსახად დაუჭირა მხარი კომპენსაციის გაცემას ვარდიჭალაში მიწის ფართის უკანონო მფლობელებზე. შეხვედრის დროს პირიქით, ჩვენ დაგვისვა შეკითხვა „რატომ თქვენ არ გინდათ ზოგიერთები გამდიდრდესო?“ ხომ საინტერესო მიდგომაა! არაფერში დაზარალებულებს, ყველფერი, ნამდვილ დაზარალებულებს კი მიზერული. ისმის კითხვა: რითაა მისი ეს ქმედება გამოწვეული? ალბათ მას ამაზე სწორი და სამართლიანი პასუხი აქვს და შეძლებს მის სამართლიან მიდგომაში იმ პირთა დარწმუნებას, რომელთაც მისგან განსხვავებული აზრი გააჩნიათ.
ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილემ მარადიდიდის წარმომაგენლებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ ისინი საკითხს ისე გადაწყვეტენ, როგორც ამას მარადიდის მაცხოვრებლები მოითხოვენ. ისმის კითხვა: ეს შემთვევით საარჩევნო დაპირება ხომ არაა? თუ ეს ასე არ არის! საკითხი სწრაფად უნდა მოგვარდეს, რათა დროულად ბოლო მოეღოს ჰესის მშენებლობის ადგილას ვარდიჭალაში მიწის ძველი მფლობელების მიერ მოწყობილი აქციებს.
და ბოლოს, ისმის კითხვა: რატომ მარადიდის ტერიტორიაზე მშენებარე ჰესს ჰქვია კირნათის ჰესი? მარადიდლებს მიაჩნიათ, რომ მშენებარე ჰესის სახელის ასეთი შერჩევა გაკეთებულია ან დაუფიქრებლად ან მიზანმიმართულად. კერძოდ მარადიდის დაცარიელების შემთხვევაში, ისტორიიდან და რუკიდანაც უნდა გაქრეს ისტორიული სოფელი მარადიდის სახელი. ზედა მარადიდს ხომ ჰქვია მურათლი, იქნებ ქვედა მარადიდსაც ვუწოდოთ მურათლი? მაშინ ხომ არავინ გაიხსენებს, რომ სოფელ მარადიდში 130 წლის წინათ, 1886 წელს გაიხსნა პირველი ქართული სკოლა!
ბევრი მარადიდელი ფიქრობს, რომ იგი არ დათანხმდება მათი საგვარეულო საფლავების გადატანას მანამდე, სანამ მარადიდის ტერიტორიაზე აშენებულ ჰესს არ დაერქმევა ისტორიული სოფელის მარადიდის სახელი. რანაირადაც ძნელი არ უნდა იყოს მშენებარე ჰესისათვის სახელის გადარქმევა, მთავრობამ უნდა იზრუნოს ჰესის სახელის შეცვლაზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში აჭარენერჯის კომპანიას შეიძლება შეექმნას პრობლემები ჰესის მშენებლობის საქმეში.
14 ივნისი შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა უფლებების დაცვის დღეა. აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, ამ დღესთან დაკავშირებით, აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე, ნონა გალოგრე და სოციალური დაცვის დეპარტამენტის უფროსი, ლელა სურმანიძე, შშმ პირთა ცენტრ „თანას“ ეწვევიან, ბენეფიციარებს საჩუქრებს გადასცემენ და ბავშვების მიერ გამართულ კონცერტსაც დაესწრებიან.
სამინისტროს ინფორმაციით: 2016 წელს, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით სამედიცინო-რეაბილიტაციის რამდენიმე პროგრამას ახორციელებენ: „უწყებამ წელს პირველად აამოქმედა ადრეული განვითარების პროგრამა, რომელშიც ჩართულია შშმ სტატუსის მქონე 121 ბავშვი, ცერებრალური დამბლით დაავადებულ ბავშვთა ფსიქოსომატური რეაბილიტაცია/აბილიტაციის პროგრამით დღეისათვის რეაბილიტაციის კურსს გადის 450 ბენეფიციარი, შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის მქონე ბავშვთა ადაპტაციის პროგრამით ისარგებლა მუნიციპალიტეტებში მცხოვრებმა 16-მა ბავშვმა, სავარძელ-ეტლი გადაეცა 114 შშმ პირს. აღნიშნული პროგრამების განსახორციელებლად აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს 2016 წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებულია 758 800 ლარი“.
საქართველოს საპატრიარქომ 6 ივნისს მთავრობის სხდომაზე სახელმწიფო ქონების უსასყიდლოდ გადაცემა კიდევ ერთხელ მოითხოვა. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინფორმაციით, უზურფრუქტით გადასაცემ ქონებათა სიაში სამტრედიაში, რობაქიძის ქუჩაზე არსებული სახლები შედის. სამინისტრო არც ქონების მოცულობას და არც ღირებულებას არ აზუსტებს. საპატრიარქო მთავრობას სოფელ კაცხში, მონასტრის მიმდებარე ტერიტორიების საკუთრებაში გადაცემასაც სთხოვს. თუმცა, ოფიციალურ მფლობელობამდე, სასულიერო პირებმა იმ კლდეებთან მისასვლელი ბილიკები და მიწები შემოღობეს, სადაც ათეულობით მეკლდეური და სამხედრო პირი წლებია წვრთნებს გადის.
საპატრიარქოს ოფიციალურ საკუთრებაში არ აქვს ჭიათურაში, სოფელ კაცხის მონასტრის მიმდებარე ტერიტორია, თუმცა ადგილები უკვე შემოღობა და საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით მთავრობას მიმართა. ჯერ კიდევ დაურეგისტრირებელ მიწებზე სასულიერო პირები კელიებს იშენებენ და „ფართოვდებიან“, როგორც ამას ჭიათურის გამგებელი, სულხან მახათაძე ამბობს.
სასულიერო პირების გაფართოებამ საზოგადოებრივი ინტერესების შევიწროვება გამოიწვია. კაცხის სვეტის მოპირდაპირე კლდეზე, სადაც ათეული წლებია მეკლდეურები და თავდაცვის სამინისტროს სამთო ბატალიონის წევრები წვრთნებს გადიან, ასვლას ვეღარ შეძლებენ, რადგან სასულიერი პირებმა მათ კლდესთან მისასვლელი გზები გადაუკეტეს. უფრო სწორად, მისასვლელი ტერიტორია შემოღობეს, რის შემდეგაც სპორტსმენებსა და სამხედრო პირებს საპატრიარქოს „კერძო საკუთრებაში“ უნებართვოდ გადაადგილების უფლება აღარ აქვთ.
მეკლდეურები ფაქტს აპროტესტებენ, თუმცა ჯერჯერობით, არც ერთ მხარეს, არც სახელმწიფოს და არც საპატრიარქოს, მათთვის პასუხი ოფიციალურად არ გაუცია.
ნუცა ხუციშვილი მეკლდეურია და წლებია კაცხის სვეტის მოპირდაპირე კლდეზე ვარჯიშობს. მეკლდეური „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ პრობლემა დაახლოებით 1-2 წელია გაჩნდა. მას შემდეგ, რაც მონასტერში ახალი ბერები მოვიდნენ და მიმდებარე ტერიტორიებზე მშენებლობები დაიწყეს.
`აქამდე ხელს არავის უშლიდა ჩვენი იქ ყოფნა. კაცხის სვეტი ცალკეა და შეხება არ აქვს მონასტერთან, რადგან კლდე მოპირდაპირე მხარესაა. თუმცა, ორი წელია იქ ახალი მამაოები მოვიდნენ და დაიწყეს მშენებლობები კლდეების მიმდებარე ტერიტორიაზე,“ – გვეუბნება ნუცა.
ნუცას აზრით, ტერიტორიაზე, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაა და ოფიციალურად არ წარმოადგენს საპატრიარქოს ქონებას, მოქალაქეებს გადაადგილება არ უნდა ეზღუდებოდეთ. „აქ მშენებლობების დაწყების უფლება არ ჰქონდათ, ეს არის სახალხო სივრცე და ყველას აქვს უფლება გამოიყენოს, ივარჯოშოს ან თუნდაც წამოწვეს ბალახზე. სულ მოძრაობა იყო, ექსკურსიებით ჩამოდიოდნენ, ჩვენ, სპორტსმენებს საკუთარი ხელით გვაქვს ბილიკები და სხვა ინფრასტრუქტურა ნაკეთები, მონასტრის მცხოვრებლებსაც ვეხმარებოდით ტერიტორიის გაწმენდაში, მაგრამ ახლა გვეუბნებიან, რომ იქ ვარჯიშის უფლება აღარ გვაქვს“.
ოთო მაისურაძეც მეკლდეურია. მისი თქმით, სასულიერო პირებს კაცხის სვეტზე ასასვლელად გზა მათ გაუკვალეს, დღეს კი სპორტსმენებს კლდესთან მისასვლელი გზა აღარ დაუტოვეს.
`ჯერ დაიწყეს პრეტენზიებით, რომ გოგონები ნუ ივარჯიშებენო, შემდეგ კარები ჩასვეს და აღარ გვიშვებენ. არადა, მონასტრის გვერდის ავლით გადავადგილდებოდით, მაგრამ ახლა ის გზა შემოიღობეს“.
ოთო მაისურაძე ამბობს, რომ მათ ვარჯიშის დროს თავისუფლება სჭირდებათ. „ამიტომ დავა აღარ ღირს, ალბათ მაგ ტერიტორიასაც გადაიფორმებენ,“ – ამბობს ის.
კაცხიერთ-ერთმა მთამსვლელმა, თორნიკე ბერიშვილმა, რომელიც აფხაზეთის ომის ვეტერანი და ვახტანგ გორგასლის ორდენოსანია, საქართველოს პატრიარქს ილია მეორეს ფეისბუქზე ღია წერილით უკვე მიმართა. „ამ ტრასების მომზადებას წლები, დიდი შრომა, სახსრები და ახალგაზრდების ენთუზიაზმი დასჭირდა. გარდა ამისა, კაცხის სვეტის მიმდებარე კლდეები ბევრი პარამეტრით უნიკალურია. მდებარეობით, კლდის ქანის სტრუქტურითა და აგებულებით, სიმყარით, არ არის ადვილი ასეთი კომბინაციის ადგილის მოძებნა,“ – წერს მთამსვლელი ღია წერილში პატრიარქს.
მისი აზრით, საპატრიარქო პირიქით, უნდა უწყობდეს ხელს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრებას და არ უნდა უქმნიდეს ხელოვნურ ბარიერებს სპორტსმენებს. „კლდეზე ცოცვა არ არის ხმაურიანი სპორტი, სიწყნარესა და მედიტაციისკენ არის მიმართული, ასე რომ, მონასტრის ცხოვრებას ხელი ეშლებოდა, ეს არგუმენტი არ ვარგა… მრჩება შთაბეჭდილება, გადაწყვეტილება მიღებულია ცალმხრივად, სხვისი ინტერესების გაუთვალისწინებლად და საკუთარი უპირატესობისა და ყოვლიშემძლეობის დასამკვიდრებლად,“ – ნათქვამია ღია წერილში.
ჭიათურის გამგებელი სულხან მახათაძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ კაცხის სვეტის მიმდებარე ტერიტორიებს საპატრიარქო ფაქტობრივად ფლობს და არა იურიდიულად.
„მეუფეს ჰქონდა განაცხადი, რომ ეგ ტერიტორია (12 ჰექტარზეა საუბარი), დარეგისტრირდეს საპატრიარქოს საკუთრებაში, მაგრამ მოხდა ტყის ზოლის გადაფარვა ნახაზში. ჩამოსული იყო ძეგლთა დაცვის სამინისტრო და ტყის ფონდთან ერთად უნდა შეესწავლათ ეს საკითხი“.
ისტორიკოსი გრიგოლ გეგელია მიიჩნევს, რომ პრობლემა ფართოა, განსაკუთრებით პრივატიზების პოლიტიკის საკითხში, რადგან დაუშვებელია კერძო საკუთრებად იქცეს კლდეები, ტბები, მდინარეები თუ ტყეები. „ან ტერიტორია, რომლის გავლა საჭიროა კონკრეტულ პუნქტამდე. ძეგლებთან თუ კლდეებთან მისასვლელი გზა უნდა იყოს საჯარო მოხმარებაში, რადგან ეს არის საქართველოს საკუთრება და მისი გადაკეტვა არ შეიძლება იყოს ხალხის რჩეული ინსტიტუტის ღირსეული ქცევა,“ – გვეუბნება ის.
გრიგოლ გეგელიას აზრით, მაშინ, როცა საპატრიარქო ასეთ ბარიერს ქმნის, მთავრობა ეკლესიაზე მიწების ჩუქების საკითხს აღარ უნდა განიხილავდეს. „გუშინ ისევ გაიტანეს მთავრობის სხდომაზე ეკლესიისთვის ქონების გადაცემის საკითხი, რაც ყოვლად სამარცხვინო და წინასაარჩევნო პოპულიზმის გაგრძელებაა, როცა მთავრობა ცდილობს ძლიერ ინსტიტუტს ელოლიავოს და არა იმას, რომ მისი მოქალაქეების მდგომარეობა გააუმჯობესოს.
სახელმწიფო და კერძო ინსტიტუციებმა დახარჯეს ათასობით ლარი იმისთვის, რომ მოეწყოთ ინფრასტრუქტურა, სადაც ვარჯიშობენ სპორტსმენები და ის ადამიანები, ვინც საკუთარ სიცოცხლეს სწირავს ამ ქვეყნის და მათ შორის სასულიერო პირების სიცოცხლის დასაცავად, საუბარი მაქვს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებზე. შესაბამისად, მათი ამ ადგილიდან დაბლოკვა არის ანტისახელმწფოებრივი ქმედება და ანტისამოქალაქოც. სამწუხაროა, რომ ამას ვამბობ მე და არა საქართველოს პრემიერი, ან თავდაცვის მინისტრი. სწორედ მათგან უნდა მოდიოდეს საკუთარი სახელმწიფოსა და მოქალაქეების დაცვის მცდელობა“.
გრიგოლ გეგელიას აზრით, იდგე სამართლიანობის მხარეს, ეს არ არის ბრძოლა ეკლესიის წინააღმდეგ. „როგორც ამას ზოგიერთი წარმოაჩენს, არამედ ბრძოლა საერთო სივრცისთვის, სადაც ადამიანს აქვს უფლება ივარჯიშოს, კლდეზე იცოცოს და ა.შ. უკვე გაისმა არგუმენტი – „რაღა აქ უნდა იცოცოთ, კლდე დაილია საქართველოში?“ – რაც ძალიან სასაცილოა და გვაგონებს იმ არგუმენტებს, როცა სხვები ადგენენ, თუ სად რა უნდა ვაკეთოთ. იმედია, არ მოვისმენთ იმას, რომ „რაღა კლდეზე გინდათ ცოცვა, სახლში, კედელზე იცოცეთ“, რადგან აქეთკენ მიდის ყველაფერი“.
პოლიტოლოგის აზრით, საჯარო სივრცე ეკუთვნის ყველას, მათ შორის მეკლდეურებსაც და მისი შეზღუდვა ან გადაადგილების უფლების წართმევა, არასახელმწიფოებრივია.
„ბათუმელები“ შეეცადა პრემიერ-მინისტრის ადმინისტრაციაში გაერკვია, რას უპირებენ სპორტსმენებს. თუმცა როგორც პრემიერის პრესსამსახურში გვითხრეს, „პრემიერის აპარატიდან ამ თემაზე სასაუბროდ არავინ არ არის უფლებამოსილი პირი“.
მერიის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელის, ალექსანდრე თევზაძის ინფორმაციით, 6 მაისის პარკში მდებარე ტბის წყალი მომწამვლელია. როგორც ალექსანდრე თევზაძემ განაცხადა, გუშინ, ტბის რეგულარული გაწმენდის დროს, შენიშნეს ტბაში წყალმცენარეების რაოდენობის ინტენსიური მატება, დღის განმავლობაში კი ტბის ზედაპირი სქელი მასით დაიფარა.
მერიის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელი, ალექსანდრე თევზაძე
„ვიზუალური და ჩვენი სამსახურების დაკვირვებით ეს წარმოადგენს წყალმცენარეების ერთ-ერთ ტიპს, რომელსაც ჰქვია ტოქსიკური ციანობაქტერიები [ასევე ლურჯ-მწვანე წყალმცენარე]. ისინი ყველა ტბაში არსებობენ დოზირებით, მაგრამ თუ გამრავლდებიან და დომინირდებიან ტბაზე, მაშინ ხდებიან მომწამვლელნი და საფრთხის შემცველნი. ამ ეტაპზე ტბის მდგომარეობა საკმაოდ სერიოზულია“, – თქვა მერიის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელმა. მისივე თქმით, გუშინვე მოხდა ლაბორატორიული სინჯების აღება და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიიდან ელოდებიან ზუსტ პასუხებს.
„თუ ეს ის წყალმცენარეა, რომელიც დათვალიერებით იქნა იდენტიფიცირებული, ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ წარმოადგენს საშიშროებას და სასურველია და აუცილებელი, რომ ის თევზი, რომლის დაჭერაც დღეს აქ ხდება, არ მიირთვას ადამიანმა. ასევე სახიფათოა ტბის წყალიც და მოსახლეობამ თავი უნდა აარიდოს წყალთან კონტაქტს“.
გაფრთხილების მიუხედავად, მეთევზეები თევზაობას მაინც აგრძელებენ / 6 მაისი პარკი; ტბა / 14.06.2016
მეთევზეები, რომლებიც ტბაზე ამ დრომდე თევზაობენ აღნიშნულის შესახებ გააფრთხილეს, თუმცა ისინი არ წყვეტენ თევზაობას. ზოგიერთი მათგანი ამბობს, რომ სპორტული თევზაობითაა დაკავებული და თევზს ისევ წყალში უშვებს, ზოგი კი აცხადებს, რომ მსგავს წყალში დაჭერილი თევზი უკვე მიირთვა და არ სჯერა რომ მომწამვლელია.
ალექსანდრე თევზაძე ამბობს, რომ ტბის მდგომარეობა ჰაერის მოწამვლას არ გამოიწვევს. აღნიშნული წყალმცენარეები გამოყოფენ დიდი რაოდფენობით გორგირდს.
ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტო არსებულ პრობლემასთან გამკლავებას, დილიდან ცდილობს. როგორც სააგენტოს ხელმძღვანელმა განაცხადა, მოხდა ტბის ზედაპირზე მოფენილი წყალმცენარეების ამოღება. თუმცა ეს არასაკმარისია და აუცილებელია მოხდეს ტბისთვის ჟანგბადის მიწოდება. მისი თქმით, პროექტი, რომლითაც ეს უნდა მოხდეს, უკვე შემუშავებულია და თვენახევარში უკვე დამონტაჟდება ტბაში საირიგაციო შადრევნები, რომლებიც ტბას ჟანგბადით მოამარაგებენ:
„მანამდე კი მექანიკური ჩარევებით უნდა გავწმინდოთ და დაკვირვება ვაწარმოოთ. მსოფლიოში ამ წყალმცენარეებთან ბრძოლის სხვადასხვა მეთოდები და ტექნოლოგიები არსებობს. ამ პრობლემას, მხოლოდ ჩვენი ძალებით ვერ მოვერევით, ამიტომ უნდა დავეკონტაქტოთ მსოფლიოს წამყვან სპეციალისტებს ამ დარგში და შევეცადოთ გამოსავლის პოვნა, რათა ნურიგელის ტბას სიცოცხლისუნარიანობა დაუბრუნდეს, იმავე დოზით რაც მას ჰქონდა“, – თქვა ალექსანდრე თევზაძემ და იქვე აღნიშნა, ასეთი მასშტაბით ტბას მსგავსი პრობლემა აქამდე არ ჰქონია.
6 მაისის პარკი; ტბა / 14.06.20166 მაისის პარკი; ტბა / 14.06.20166 მაისი პარკი; ტბა / 14.06.2016მეთევზეებს აძლევენ გაფრთხილებას, რომ ტბაზე თევზაობა სახიფათოაგაფრთხილების მიუხედავად, მეთევზეები თევზაობას განაგრძობენ
24 ივნისიდან აჭარის რეგიონში ბუნებრივი გაზის მიწოდება სამი დღით შეუწყდება ქობულეთის, ბათუმისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებს. რეგიონში გაზის მიწოდებას “სოკარ ჯორჯიან გაზი” აღადგენს ეტაპობრივად – ეს პროცესი 27 ივნისს დაიწყება და 29 ივნისს დასრულდება, – წერია აჭარის მთავრობის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
წყაროს ინფორმაციით, გაზის მიწოდების შეფერხება კვლავ უკავშირდება „ქობულეთის შემოვლითი ახალი საავტომობილო მაგისტრალის მშენებლობის მეორე ეტაპს, კერძოდ, ცენტრალურ მაგისტრალურ გაზსადენზე გადაერთების სამუშაოების ჩატარებას…
ახალი საავტომობილო მაგისტრალის და ბუნებრივი გაზის ცენტრალური მაგისტრალის რამდენიმე მონაკვეთზე ბუნებრივი აირის ცენტრალური მილების გადატანა ერთდროულად 4 პუნქტზე განხორციელდება“.
მთავრობა მოსახლეობას სიფრთხილისკენ მოუწოდებს: “მივმართავთ მოსახლეობას, განსაკუთრებული ყურადღებით მოეკიდონ უსაფრთხოების ნორმების დაცვას, ჩაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ გაზის დანადგარების ონკანები, რათა ბუნებრივი აირის ჩართვის პროცესში თავიდან ავიცილოთ გაუთვალისწინებელი შედეგები. ამასთან, კომერციული ბუნებრივი აირის მომხმარებლებმა და სტრატეგიული დანიშნულების დაწესებულებებმა ამ პერიოდისათვის საჭიროა უზრუნველყონ ალტერნატიული საწვავის მომარაგება, რომ არ შეფერხდეს მათი ფუნქციონირება”.
მთავრობის ინფორმაციით, ამ საკითხზე დამატებითი ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ,,სოკარ ჯორჯია გაზის“ ცხელ ხაზზე 16 114 ან აჭარის რეგიონალურ ოფისში: მისამართზე: ბათუმი ბაქოს ქ # 46
ბუნებრივი აირის მოწოდება ამ წლის მარტშიც შეუწყვიტეს აჭარას ერთი კვირით. 19 მარტს კი გაზის აფეთქების შედეგად ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლიც ჩამოინგრა ბათუმში.
საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციისა [IFC] და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ორგანიზებით, 14 ივნისს, ბათუმში ორდღიანი კონფერენცია გაიხსნა.
ორგანიზატორთა განცხადებით, ეს ინიციატივა მსოფლიო ბანკის ჯგუფის იმ ღონისძიებების ნაწილია, რომელიც ინვესტიციების მოზიდვას უწყობს ხელს კერძო სექტორის განვითარებისა და სამუშაო ადგილების შესაქმნელად: „განვითარებად ქვეყნებს უდიდესი პოტენციალი აქვთ, მაგრამ ბევრი მათგანი ვერ ახერხებს მის რეალიზაციას ინვესტიციების ნაკლებობის, კონკურენტუნარიანობის დაბალი დონის და მკაცრი რეგულაციების გამო.“
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილის ქეთევან ბოჭორიშვილის თქმით: „მნიშვნელოვანია ისეთი გარემოს შექმნა, რომელიც ხელს შეუწყობს პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს და თავისუფალი იქნება ზედმეტი ბარიერებისგან. ამ კონფერენციის ფარგლებში ვიმუშავებთ მსოფლიოს წამყვან ექსპერტებთან და ჩვენს კოლეგებთან სხვადასხვა ქვეყნიდან, რათა შევიმუშაოთ ყველასთვის სასარგებლო მექანიზმები ამ მიზნის მისაღწევად.“
როგორც საერთაშორისაო საფინანსო კორპორაციაში აცხადებენ, „მონაწილეები ევროპის, ცენტრალური აზიისა და აფრიკის 20-მდე ქვეყნიდან ყურადღებას გაამახვილებენ ინვესტიციების სტიმულირების გზებზე, ხელისშემშლელი ბარიერების აღმოფხვრასა და საერთაშორისო სამართლებრივი ბაზის შექმნაზე. აგრეთვე არსებული ინვესტორების ინტერესების დაცვისა და ინვესტიციების შენარჩუნების სტრატეგიის შემუშავებაზე“.
„უცხოელი და ქართველი ინვესტორების მიერ განხორციელებული ინვესტიციები ხელს უწყობს ეკონომიკურ ზრდას, ინოვაციებს და წარმოების განვითარებას, ასევე იმ უნარების ჩამოყალიბებას, რომლებიც აუცილოებელია მდგრადი ეკონომიკისა და საზოგადოებისთვის. საინვესტიციო პოლიტიკის შემუშავების სფეროში რეგიონული და საერთაშორისო თანამშრომლობა ახალი შესაძლებლობების გამოყენებას უწყობს ხელს და ეს კონფერენცია სწორედ ამ მიზნის მიღწევაში დაგვეხმარება“ – აღნიშნა IFC-ის რეგიონულმა მენეჯერმა სამხრეთ კავკასიაში, იან ვან ბილსენმა.
„პირველ რიგში მინდა მადლობა გადავუხადო ორგანიზატორებს ამ ღონისძიების აჭარაში ჩატარებისთვის. კონფერენციაში მონაწილეობს 20 ქვეყნის წარმომადგენელი და შესაბამისად, ეს ღონისძიება ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი ქვეყნისთვის და რეგიონისთვის. რაც შეეხება თანამშრომლობას საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, რეგიონში რამნდენიმე პროექტი მიმდინარეობს ამ ორგანიზაციების მხარდაჭერით, შესაბამისად, ჩვენ მჭიდრო ურთიერთობა გვაქვს მათთან და ეს ურთიერთობა გაგრძელდება“ – განაცხადა ჟურნალისტებთან აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა დავით ბალაძემ.
IFC მსოფლიო ბანკის ჯგუფის წევრი კორპორაციაა, რომელმაც მსოფლიოს განვითარებად ქვეყნებში გასულ წელს, თითქმის 18 მილიარდი აშშ დოლარის მოცულობის ინვესტიცია ჩადო.
კონფერენცია, რომელიც ბათუმში, სასტუმრო „ჰილტონში“ მიმდინარეობს, 15 ივნისს დასრულდება.
ბათუმში, ევროპის მოედანზე არსებულ შადრევანში, ევროკავშირის დროშის შესაბამისად, ლურჯ ფონზე ვარსკვლავები იყო დახატული. რეკონსტრუქციის შემდეგ, რომელიც ცოტა ხნის წინ განხორციელდა, მხოლოდ ცისფერი ფონი დარჩა, ვარსკვლავები კი აღარ არის.
შადრევანში გამოსახული ვარსკვლავები რეკონსტრუქციის შემდეგ წაიშალა.
ბათუმის მერიაში აცხადებენ, რომ შადრევნის რეკონსტრუქცია კერძო პირმა, ბიზნესმენმა თენგიზ ბაკურიძემ განახორციელა. „შადრევანი ვინც გააკეთა, მანვე აიღო თავზე მისი შეღებვაც. როცა ხელმეორედ შეიღება, ევროკავშირის დროშა იქ აღარ მოიხატა. ვფიქრობ, რომ ეს სიმბოლო შადრევანში უნდა დაბრუნდეს და როგორმე უნდა მოიხატოს თავიდან“ – გვეუბნება მერიის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტოს ხელმძღვანელი ალექსანდრე თევზაძე.
ალექსანდრე თევზაძის თქმით, ჩაიხატებოდა თუ არა შადრევანში ევროკავშირის დროშა, ეს თენგიზ ბაკურიძის სურვილზე იყო დამოკიდებული. „დავალებით იმ ადამიანს ვერ დავავალებთ აღდგენას, თუმცა, ჩვენ ხელს არ გვიშლის არაფერი, რომ შადრევანი რაღაც პერიოდით გამოვრთოთ და დავაბრუნოთ დროშა“ – გვეუბნება ის.
შადერევანი ევროპის მოედანზე რეკონსტრუქციის შემდეგ. 13.06.2016 / ფოტო: თორნიკე თავაძე
50 ათასი დოლარი გადაიხადა ავტომანქანაში, რომელიც ახლა აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ეზოში დგას და ლპება – თაღლითების მსხვერპლი ბათუმელი ბიზნესმენი ელგუჯა თურმანიძეა. თუმცა ის ერთადერთი ნამდვილად არ არის, ვინც თაღლითებმა დააზარალეს. საქართველო ხდება უსაფრთხო ადგილად თაღლითური ჯგუფებისთვის, რომლებიც მოპარული ან სხვაგვარად მითვისებული ძვირადღირებული მანქანებით ვაჭრობენ.
მოპარული მანქანების საქმეს ბათუმში, ძირითადად, ქალაქის პოლიციის მე-4 განყოფილება სწავლობს. თავად განყოფილება ხუთსართულიანი სახლის პირველ სართულზეა განთავსებული ჯავახიშვილის ქუჩაზე. პოლიციის განყოფილების ეზოში, რომელიც საერთოა სამი ხუთსართულიანი კორპუსისთვის, 10 ავტომანქანა დგას – ერთ-ერთი პოლიციამ 3 თვის წინ მიიყვანა და გააჩერა, ზოგიც დაახლოებით 3-5 წლის წინ. მათგან 2 სატვირთო მანქანაა, ერთი მიკროავტობუსი, დანარჩენი კი მსუბუქი მანქანებია. ვიზუალური დათვალიერებით ისე ჩანს, რომ მანქანების უმრავლესობა ერთი დანიშნულებით თუ გამოდგება – ჯართში ჩასაბარებლად.
ჩამორთმეული ავტომანქანები ჯავახიშვილის ქუჩაზე, ერთ ერთი საცხოვრებელი სახლის ეზოში ყავთ გაჩერებუული.
ეზოში ამბობენ, რომ მიკროავტობუსი, რომელიც პოლიციამ დაახლოებით სამი თვის წინ მოიყვანა და ჩაკეტა, ბავშვების სათამაშო ადგილად იქცა. მანქანას ლუქი მომძვრალი აქვს და კარებიც ნამდვილად ღიაა [მანქანის სალონიდან ბავშვები მას შემდეგ გაიქცნენ, რაც ჟურნალისტები დაინახეს – ავტ.] ეზოში მცხოვრებლებს ეს ნაკლებად აწუხებს, მათი წუხილის საგანი ის არის, რომ როდესაც პოლიციელები თავიანთ მანქანებსაც აჩერებენ განყოფილების წინ, სივიწროვის გამო აქ მცხოვრებლები ეზოში მანქანებით შესვლა-გამოსვლას ვეღარ ახერხებენ.
თუმცა ბავშვებისთვის მარტივად ხელმისაწვდომი არ არის ავტომანქანა, რომელშიც ბიზნესმენმა ელგუჯა თურმანიძემ – „ელთ კომპანის“ დამფუძნებელმა 50 ათასი დოლარი გადაიხადა. ის პოლიციის დეპარტამენტის ეზოში დგას. ამ ეზოში შესვლა-გამოსვლას კი ჯარისკაცები აკონტროლებენ.
ელგუჯა თურმანიძე ამბობს, რომ მანქანის გაძარცვა გამორიცხულია, მაგრამ ეს არ არის შეღავათი, რადგან „ის მზის გულზე უკვე მეექვსე თვეა ლპება“.
ელგუჯა თურმანიძემ ავტომანქანა 2015 წლის დასაწყისში შეიძინა, საუბარია 2014 წელს გამოშვებულ მერსედეს G-ზე.
„იმპორტიორი იყო გია ბითარიშვილი, რომელიც ლიტვაში ცხოვრობს. თუ არ ვცდები, საქართველოს მოქალაქეა. მან ეს მანქანა ბათუმელ ნოდარ ჯაფარიძის სახელზე განაბაჟა, რომლისგანაც გასხვისდა ჩემზე. საპატრულოში გადმომიფორმეს“, – ყვება ბიზნესმენი, რომელიც თაღლითური სქემის მსხვერპლი გახდა.
2015 წლის ბოლოს ელგუჯა თურმანიძემ თავისი მანქანის გაყიდვა გადაწყვიტა. საპატრულო პოლიციაში სწორედ ამ მიზნით მისულს უთხრეს, რომ მისი ძვირადღირებული მანქანა ინტერპოლით იძებნებოდა და იქვე ჩამოართვეს.
ელგუჯა თურმანიძის აზრით, თაღლითები აქტიურად იყენებენ ინტერნეტრესურსებს: „პიროვნება, რომელმაც მე მომყიდა ავტომანქანა, მას კანონიერად ფლობდა ლიტვაში და იქვე აპირებდა რეალიზაციას, შესაბამისად, დადო იქაურ საიტზე. მყიდველმა, რომელიც ქალია, ინვოისის საფუძველზე მოახდინა უნაღდო ანგარიშსწორება ავტომობილის შესაძენად, მაგრამ ბითარიშვილმა მანქანა აღარ მიაწოდა ფულის გადამხდელს და წამოიყვანა საქართველოში“.
ჩამორთმეული ავტომანქანები, რომლებიც არც სახელმწიფოს გადაეცა, არც კერძო პირს. ეს მანქანები ახლა გამოუსადეგარია
თაღლითებს საუკეთესო სქემა აქვთ საიმისოდ, თუ როგორ გაყიდონ მანქანა ისე, რომ პოლიციას გვერდი აუარონ. ელგუჯა თურმანიძის შემთხვევაში ეს ასე გამოიყურება:
„გერმანიიდან, ამერიკიდან მანქანის მოწოდებას 2-3 თვე მაინც სჭირდება. ამ პერიოდში პირველ პოტენციურ მყიდველს აჩერებდა – ატყუებდა გზაშია მანქანაო. ლიტვის მოქალაქემაც პოლიციას რამდენიმე კვირის ლოდინის შემდეგ მიმართა თანხის დასაბრუნებლად, თანხა რომ ვერ მიიღო, მერე მოითხოვა მანქანა… ინტერპოლი სანამ ძებნას გამოაცხადებდა, გავიდა 3-4 თვე. თაღლითმა ეს დრო გამოიყენა იმისთვის, რომ მეორედ გადაეყიდა მანქანა, ანუ ჩამოიყვანა საქართველოში და მე მომყიდა, თანაც ძებნის გამოცხადებამდე. ცხადია, VIN-კოდის შეცვლა არც კი დასჭირვებია. სქემა ასეთია – ორჯერ გაყიდა ერთი მანქანა, მაგრამ რეგისტრაცია მოხდა ჩემთან“.
ელგუჯა თურმანიძის თქმით, მას მერსედესში 50 ათასი ამერიკული დოლარი აქვს გადახდილი, ხოლო ლიტვის მოქალაქეს – 49 ათასი ევრო. ამის მიუხედავად ბიზნსმენი გამორიცხავს, რომ ეს მანქანა მისგან წაიყვანონ.
„მანქანის დაბრუნება სხვაზე გამორიცხულია, ამისი იურიდიული საფუძველი არ არსებობს. ჩემგან მანქანას ვერ წაიყვანენ“, – აცხადებს ელგუჯა თურმანიძე, რომელმაც პროკურატურას სთხოვა, მისთვის, როგორც კეთილსინდისიერი მყიდველისთვის მიეცათ მანქანით სარგებლობის უფლება. მით უფრო, რომ ამის საშუალებას ქართული კანონმდებლობა იძლევა:
„არის სამართლებრივად იმის საშუალება, ჩემთვის რომ მოეცათ სარგებლობაში, თუნდაც იმიტომ, რომ მანქანა დაზღვეულია და რამე რომ მოსვლოდა, თანხით ანაზღაურდებოდა. მეორე ის, რომ საგამოძიებო მოქმედებები კარგა ხანია ჩატარდა და იმის იქ დგომას აზრი არ აქვს. მესამეც – რამე შემზღუდველი სამართლებრივი ღონისძიება ჩვენს შსს-ს არ აქვს გატარებული, მაგალითად, ყადაღა არ აქვს დადებული… შევხვდი ქალაქის პროკურორს. მართალი ხარ, მაგრამ შევისწავლით საქმეს და მანქანას ისე დაგიბრუნებთო. ვალი მოიხადა – კი ბატონო, ჰო ბატონო, მაგრამ… მე თუ მკითხავთ „დურდომია“ ქვეყანაში“.
ჩამორთმეული ავტომანქანები, რომლებიც არც სახელმწიფოს გადაეცა, არც კერძო პირს. ეს მანქანები ახლა გამოუსადეგარია
მიუხედავად იმისა, რომ ერთ მანქანაში ორ მოქალაქეს აქვს სოლიდური თანხა გადახდილი, ამ ნივთით ვერც ერთი მათგანი ვერ სარგებლობს – მანქანა უკვე ნახევარი წელია საპატრულო პოლიციის ეზოშია გაჩერებული, სხვა მსგავსი ხარვეზის მქონე არაერთ მანქანასთან ერთად. ამის მიუხედავად ელგუჯა თურმანიძე ფიქრობს, რომ მანქანას, რომელშიც 50 ათასი დოლარი გადაიხადა, შემდეგ ერთ თვეში დაიბრუნებს. რა რიგ საკვირველიც არ უნდა იყოს, მას ამის მოლოდინიც იმ ადამიანმა გაუჩინა, ვინც მანქანა თაღლითური გზით მიყიდა 15 თვის წინ:
„ვინც მომყიდა ის ბრძანდებოდა ლიტვაში თავის იურისტთან ერთად. მისი თქმით, სავარაუდოდ, ის ქალბატონი დააკმაყოფილა თანხით და იმანაც უკვე გამოიტანა საჩივარი შსს-დან. მანვე ექვსგვერდიანი წერილი გამომიგზავნა, რომელიც შედგენილია ლიტვურ ენაზე. თითქოს ეს ის წერილი უნდა იყოს, რომელიც ლიტვის პროკურატურამ ჩვენს პროკურატურას გამოუგზავნა – ამა და ამ ადამიანზე აღარ არის სისხლის სამართლებრივი დევნა და, შესაბამისად, არც მანქანა იძებნებაო. თუ ეს სიმართლეა და არ მატყუებს, წერილის ოფიციალურად ჩამოსვლას სჭირდება დრო – ლიტვურ ენაზე შედგენილი წერილი ორი ქვეყნის ინტერპოლის გავლით უნდა მივიდეს აჭარის პოლიციაში. ეს ერთთვიანი პროცესია, მე წერილი დაახლოებით 10 დღის წინ გამომიგზავნა. ცხადია, საეჭვოა, რომ ეს სიმართლე იყოს. შეიძლება, უბრალოდ, კიდევ ერთი თვით გვაჩერებს, რომ გამიშვი-დამაკავე არ გვქონდეს“.
ელგუჯა თურმანიძე მიიჩნევს, რომ საქართველოში თაღლითებისგან თავის დაცვის ერთადერთი გზა არსებობს: „არ უნდა იყიდო მეორადი მანქანა. თუ ფული არ გყოფნის, იყიდე თუნდაც ჟიგული, მაგრამ არამც და არამც – მეორადი მანქანა“.
ეს დაზარალებული ბიზნესმენის რეკომენდაციაა.
კიდევ ერთი დაზარალებულია ბათუმელი ნანა [სახელი შეცვლილია, რადგან მას არ სურს საკუთარი თავის იდენტიფიცირება], რომელიც ასევე ბიზნესს უკვე წლებია უძღვება. ნანამ გასული წლის ბოლოს იყიდა 2014 წელს გამოშვებული „აუდის“ ტიპის ჯიპი. მანქანის VIN კოდი არც ამ შემთხვევაში ყოფილა დაზიანებული. ნანამ მანქანაში 25 ათასი დოლარი გადაიხადა.
„მერსედესი მყავდა, მაგრამ აჩემებული მქონდა – ჯიპი თუ გამოჩნდა, ვიყიდი-მეთქი. მეგობრებმა დამირეკეს გუდაურიდან, სულ ახალი ჯიპია ჩამოსული, კაზინოში წაუგიათ და სასწრაფოდ იყიდებაო. მაგ მანქანის რეალური ფასი ბაზარზე 45 ათასი დოლარი მაინც იყო. მანქანა რომ ვნახე, ძალიან მომეწონა, სასწრაფოდ გავყიდე ჩემი მერსედესი, დანარჩენი თანხა ავტოლომბარდიდან ავიღე… ჩვეულებრივად განვაბაჟე“.
ნანამ თითქოს იზრუნა იმაზეც, რომ არ მოტყუებულიყო, მაგრამ მაინც ვერ მოახერხა თავის დაცვა. „რადგან რუსეთიდან იყო [მანქანა ჩრდილო ოსეთის ნომრებით შემოიყვანა მოსკოვში მცხოვრებმა ოსმა] და მსმენოდა რაღაცები, ძალიან ვთხოვე საპატრულო პოლიციის მომსახურების სააგენტოში, რომ ყურადღებით შეემოწმებინათ – მანქანას ყველაფერი სუფთა ჰქონდა“, – ყვება დაზარალებული.
ერთ წელში, ანუ 2016 წლის თებერვალში, ნანამ მანქანის გაყიდვა გადაწყვიტა: „ვიფიქრე, ცოტა მეტს ავიღებ-მეთქი. მივედი მომსახურების სააგენტოში დოკუმენტებით და გამოჩნდა, რომ მანქანას ინტერპოლით რუსეთი ეძებდა. ამ ერთი წლის განმავლობაში დაჯარიმებული ვყავდი პატრულს, მაგრამ, როგორც ჩანს, პატრულს არ აქვს წვდომა მსგავს ინფორმაციაზე, არც მებაჟეებს. ასე გამოდის – ეს მანქანა მთელი ცხოვრება რომ არ გამესხვისებინა, ვერ იპოვიდნენ“.
ეს სატვირთო ახლახანს ამოიღო პოლიციამ, მაგრამ ლუქი ყველას მომძვრალი აქვს. მიკრო ავტობუსი ბავშვებისთვის სათამაშო ადგილად იქცა.
ნანას ავტომანქანა ბათუმის პოლიციის მე-4 განყოფილებამ ჩამოართვა. „დაპლომბეს და დაიწყეს გამოძიება. როგორც ვიცი, მხოლოდ ჩემი საქმის გამოძიება არ მიდის, რაღაც საქმეებია გაერთიანებული. თუ არ ვცდები, საქმეს პროკურორი ზურაბ კონცელიძე იძიებს“, – ყვება ნანა, რომელმაც უკვე გაიცნო ის ადამიანი, ვისაც მანქანა მოპარეს: – „ერთი თვის უკან გამოჩნდა ჩემი „აუდის“ მეპატრონე – მოსკოვიდან ჩამოფრინდა და მეც მნახა. ვუთხარი, რომ კეთილსინდისიერი მყიდველი ვარ, ფული გადავიხადე. მან თქვა, რომ 31 იანვარს მოპარეს მანქანა. იმ კაცმა, მართალია, მიმართა პოლიციას, მაგრამ სანამ განყოფილებამ აღძრა საქმე, მერე სანამ ინტერპოლს გადაეცა, დრო დასჭირდათ. ესენი კი საქართველოში სადღაც 3 დღეში შემოსულან. მე მანქანა 2015 წლის 1-ელ თებერვალს ვიყიდე“.
მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოველ მეპატრონეს მანქანის საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტები თან ჰქონდა, ისიც მანქანის გარეშე გაუშვეს უკან.
ქართველი დაზარალებულის თქმით, „აუდთან“ დაკავშირებული ქურდობა-თაღლითობის სქემა ასე გამოიყურება: „მანქანის მოპარვის შემდეგ მოსკოვიდან წამოსულან ოსეთში, სადაც გამოუცვლიათ ნომრები, გაუყალბებიათ ტექნიკური პასპორტი და საქართველოში მანქანა ჩამოუყვანიათ როგორც გამყიდველებს. უნდა მივმხდარიყავი, რომ 25 ათას დოლარად ამ მანქანას არავინ გაყიდდა, მაგრამ იმის გამო შევცდი, რომ მითხრეს კაზინოში აქვს წაგებულიო. ახლა უკვე ვიცი, რომ ძალიან ბევრი მანქანა დგას პოლიციის სამმართველოს ეზოში, ძალიან ბევრ ადამიანს აქვს ასეთი პრობლემა. საჭიროა კანონმდებლობის შემუშავება, რადგან თაღლითურ სქემებს უკვე ბევრი მსხვერპლი ჰყავს“.
ელგუჯა თურმანიძისგან განსხვავებით ნანას არ სჯერა, რომ მას ვინმე დაუბრუნებს მანქანას, რომელშიც 25 ათასი დოლარი გადაიხადა: „ძალიან დიდი ზარალი განვიცადე. ყველა მეუბნება, რომ მანქანა ან უკან წავა, ან წლებით გააჩერებენ პოლიციის ეზოში და დალპება, ანუ მე მაგ მანქანას ვერ მივიღებ“.
წითელი ცირკულარით ძებნილი მანქანები ყველაზე ხშირად რუსეთიდან შემოდის.
აჭარის უმაღლესი საბჭოს 2016 წლის არჩევნების წინასაარჩევნო პერიოდი 8 ივნისს დაიწყო. უმაღლესი საარჩევნო კომისიის [უსკო] დღეს არსებული სრული შემადგენლობა ასეთია:
არჩილმიქელაძე – თავმჯდომარე, გუგულიდუაძე – თავმჯდომარის მოადგილე, თამარ ხოზრევანიძე– კომისიის მდივანი, რამაზგოლომანიძე – წევრი, ზურაბგოლიაძე – წევრი, თორნიკემჟავანაძე – წევრი,
