Batumelebi

საქართველოს მთავრობამ „ქალაქ ბათუმის ახალი შემოვლითი გზის პროექტის“ დასაფინანსებლად აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკიდან [AIIB] მისაღები სესხის ძირითადი ფინანსური პირობები მოიწონა. სესხის პირობები მთავრობას საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ წარუდგინა.

[checklist]

• სესხის მოცულობა – 114 მილიონი აშშ დოლარი;
• სესხის ვალუტა – აშშ დოლარი;
• სესხის ხანგრძლივობა – 25 წელი (მათ შორის, შეღავათიანი პერიოდი 14 წელი);
• წლიური საპროცენტო განაკვეთი – ცვლადი (6-თვიანი LIBOR + ფიქსირებული მარჟა);
• ადმინისტრირების გადასახდელი – სესხის თანხის 0.25% (ერთჯერადი, გადახდილი იქნება სესხის თანხიდან);
• ვალდებულების გადასახდელი – წლიური 0.25% (ერიცხება სესხის აუთვისებელ ნაწილს).

[/checklist]

ბათუმის შემოვლითი გზის პროექტი, 14 კილომეტრიანი ორზოლიანი ასფალტ-ბეტონის გზის, 19 სახიდე გადასასვლელის, 4 სატრანსპორტო კვანძის, 5 გვირაბისა და 57 წყალგამტარი მილის მშენებლობას ითვალისწინებს. პროექტს, ერთობლივად აზიის განვითარების ბანკი (ADB) და აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკი (AIIB) აფინანსებენ.

ბათუმის შემოვლითი გზის სამშენებლო სამუშაოების ვადა 2017-2020 წლებია.

ბათუმის ახალი შემოვლითი გზა გაივლის: მახინჯაურში, განთიადში, კაპრეშუმში, სალიბაურში, ფერიაში, მახვილაურსა და ხელვაჩაურში.

სამშენებლო სამუშაოებისთვის გამოცხადებულ ტენდერში წინადადებების წარდგენის ვადა გასული წლის დეკემბერში იწურებოდა, თუმცა ეს ვადა 2017 წლის მარტამდე გაგრძელდა. როგორც საავტომობილო გზების დეპარტამენტის აჭარის დირექციაში გვითხრეს, გარკვეული პროცედურები ჯერ კიდევ არ დასრულებულა, ახალი გზის მშენებლობა უახლოეს პერიოდში უნდა დაიწყოს, თუმცა კონკრეტული დრო უცნობია.

6 მაისს ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ბამბუკების გამოფენა იგეგმება. ბოტანიკური ბაღის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, გამოფენაზე ბაღის კოლექციიდან წარმოდგენილი იქნება 15 სახეობის ბამბუკი, ასევე, „გამოიფინება შპს ,,La Bambu”-ს მიერ დამზადებული საყოფაცხოვრებო ნივთები, მათი შეძენა დამთვალიერებელს ადგილზევე შეეძლება. გურმანებს ბაღის თანამშრომლები გაუმასპინძლდებიან ბამბუკისაგან დამზადებული კერძებითა და ტკბილეულით“.

საზოგადოებრივი კოლეჯი  „ახალი ტალღა“ კი გამოფენაზე ბამბუკისგან დამზადებულ სხვადასხვა დესერტსა და კოქტეილს წარმოადგენს.

ადმინისტრაციის ინფორმაციით, გამოფენაზე უახლოესი შესასვლელი სალარო უღელტეხილის მხრიდან იქნება. გამოფენაზე დასწრება უფასოა.

სატელეფონო საუბრის ფარული მიყურადებისა და ჩაწერის უფლების მოსაპოვებლად 2017 წლის პირველ სამ თვეში სასამართლოებს საგამოძიებო ორგანოებმა შუამდგომლობით 136-ჯერ მიმართეს. აქედან 132 შემთხვევა დაკმაყოფილდა. სტატისტიკურ მონაცემებს პროექტის „ღია მმართველობა საქართველოს“ ფარგლებში უზენაესი სასამართლო ავრცელებს.

უზენაესი სასამართლოს მონაცემების მიხედვით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს არც ერთ შემთხვევაში არ უთქვამს უარი ფარულ სატელეფონო მოსმენაზე. ბათუმში საგამოძიებო ორგანოებს 5 ადამიანისთვის მოუსმენიათ ფარულად.

თბილისის შემდეგ [სულ 103 შუამდგომლობა 3 თვეში] ყველაზე ხშირად ქუთაისში ისმენენ სატელეფონო საუბრებს – 13 შემთხვევა. აქედან 11 სრულად, ხოლო 2 ნაწილობრივ დაუკმაყოფილებია ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს. ნაწილობრივი დაკმაყოფილება ფარული მოსმენისთვის განსაზღვრული დროს შემცირებას გულისხმობს.

უზენაესი სასამართლოს მონაცემებით, ყველაზე ხშირად საგამოძიებო ორგანოები უსმენენ:

[checklist]

• სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლით [თაღლითობა] დაწყებული გამოძიების დროს  – 26 შემთხვევა;
• გამოძალვის მუხლი – 18 შუამდგომლობა,
• ქრთამის აღება – 16 შუამდგომლობა,
• მკვლელობა – 10 შუამდგომლობა,
• ყალბი დოკუმენტების დამზადება – 7 შუამდგომლობა და სხვ.

[/checklist]

ფარული მოსმენების სისტემის წინააღმდეგ 300-მდე მოქალაქემ საკონსტიტუციო სასამართლოს სარჩელით 11 აპრილს მიმართა. კამპანია „ეს შენ გეხება“ ანტიკონსტიტუციურად მიიჩნევს პარლამენტის მიერ შეცვლილ კანონს, რომლის მიხედვითაც ფარულ მოსმენებზე კონტროლს ახალი სააგენტო განახორციელებს. ეს სააგენტო სუს-ის დაქვემდებარებაში იქნება.

აჭარის უმაღლეს საბჭოს ამ დრომდე არ განუხილავს დეპუტატების ინტერესთა შეუთავსებლობის საკითხი, მაგალითად, დავით თედორაძის, რომელიც „აჭარის მწერალთა სახლში“ ჟურნალ „ჭოროხის“ რედაქტორის მოადგილის პოზიციას იკავებს. ასევე ილია ვერძაძის შემთხვევა. ის პროფესიული კავშირების აჭარის ორგანიზაციის ხელმძღვანელია.

თებერვალში, როცა „ბათუმელები“ ინტერესთა შესაძლოა შეუთავსებლობის ფაქტებზე წერდა, უმაღლესი საბჭოს იურიდიული კომისიის თავმჯდომარემ გვითხრა, რომ ამ საკითხს უახლოეს დღეებში განიხილავდნენ. თებერვალში დეპუტების ბიზნესინტერესებსა და ინტერესთა შეუთავსებლობაზე კვლევა მოამზადა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველომაც“. უმაღლეს საბჭოს არც ამ კვლევაზე მოუხდენია რეაგირება.

„როგორც ჩანს, უმაღლეს საბჭოს ამ საკითხის განხილვის პოლიტიკური ნება არ აქვს,“ – ასეთია მალხაზ ჭკადუას აზრი უმაღლესი საბჭოს უმოქმედობაზე. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ რეგიონული ოფისების მენეჯერს მოლოდინი ჰქონდა, რომ საკანონმდებლო ორგანო რაღაც ფორმით მაინც გამოეხმაურებოდა ინტერესთა შეუთავსებლობის საკითხს და გადაწყვეტილებას მიიღებდა.

„კვლევის შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ მწერალთა სახლიდანაც გამოვითხოვეთ დოკუმენტაცია. მოგვწერეს, რომ დავით თედორაძე არ ასრულებს ადმინისტრაციულ საქმიანობას, თუმცა აქაც ჩნდება საფუძვლიანი კითხვები. ჩვენ ამოვდივართ კანონის იმ დათქმიდან, რომლის მიხედვითაც დეპუტატი არ უნდა იღებდეს ანაზღაურებას სხვა საბიუჯეტო ორგანიზაციისგან. „აჭარის მწერალთა სახლი“ კი ბიუჯეტიდან ფინანსდება. ამ საკითხების განხილვა თავად უმაღლესი საბჭოს ინტერესებში უნდა შედიოდეს. პრაქტიკულად ვსაუბრობთ პარლამენტზე ავტონომიურ დონეზე და პირდაპირი წესით არჩეულ 21 დეპუტატზე. ვის უნდა მოვთხოვოთ პასუხი, თუ არა საბჭოს?“, – ამბობს მალხაზ ჭკადუა.

„მაქსიმუმ მაისის ბოლომდე განვიხილავთ ამ საკითხს,“ – გვითხრა ნინო ჩხეტიამ, უმაღლესი საბჭოს იურიდიული კომისიის თავმჯდომარემ. მისი თქმით, უმაღლესი საბჭო ცალკეული დეპუტატის შემთხვევას ვერ განიხილავდა და დეკლარაციების წარდგენას დაელოდა. ნინო ჩხეტიას კითხვები აღარ აქვს ილია ვერძაძესთან. „კანონი „ინტერესთა შეუთავსებლობის შესახებ“ საკამათოს ხდიდა საზოგადოებრივი ორგანიზაციიდან ანაზღაურების მიღებას. ილია ვერძაძე არ იღებს ანაზღაურებას პროფესიულ კავშირებში“, – ამბობს ნინო ჩხეტია.

წარმოადგინა თუ არა ილია ვერძაძემ დოკუმენტი, რაც დაადასტურებდა იმას, რომ ის მართლაც უსასყიდლოდ მუშაობს პროფესიულ კავშირებში? – ნინო ჩხეტიამ გვიპასუხა, რომ მას ეს კითხვა ვერძაძესთან არ გასჩენია და თუ მან ხელფასი მაინც აიღო, ეს მომავალი წლის დეკლარაციაში გამოჩნდება. ილია ვერძაძის ანაზღაურება უმაღლეს საბჭოში თვეში 5170 ლარია.

რაც შეეხება დავით თედორაძეს, იურიდიული კომისიის ხელმძღვანელი მასთან დაკავშირებით „მწერალთა სახლის“ ორგანიზაციულ-სამართლებრივი საკითხის გამორკვევას აპირებს. „ასევე უნდა დადგინდეს, დავით თედორაძის საქმიანობა შემოქმედებითია, თუ ის ადმინისტრაციულ ფუნქციას ასრულებს. ამ კუთხით კითხვები ბუნებრივია არსებობს,“ – განმარტა ნინო ჩხეტიამ.

უმაღლესი საბჭოს წევრობამდე დავით თედორაძე ბათუმის საკრებულოს წევრი იყო „პატრიოტთა ალიანსიდან“. ამჟამად იგი „ქართულ ოცნებას“ წარმოადგენს და მისი, როგორც დეპუტატის ანაზღაურება თვეში 4652 ლარს შეადგენს. დავით თედორაძე დამატებით ანაზღაურებას იღებს „აჭარის მწერალთა სახლიდან“ თვეში – 554 ლარის ოდენობით. თანამდებობის პირთა დეკლარაციის მიხედვით, დავით თედორაძეს გასულ წელს ასევე მიუღია 3887 ლარი, როგორც სს „გამომცემლობა აჭარას“ რედაქტორს. ამ გამომცემლობის მფლობელი მისი მეუღლეა, მადონა ფალავანდიშვილი. დავით თედორაძის სიძე კი, ირაკლი ერისთავი, სუს-ის უფროსია აჭარაში.

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ინფორმაციით, ხვალიდან, 3 მაისიდან,  მოქალაქეებს ნასამართლობის შესახებ ცნობის აღება იუსტიციის სახლის  ფილიალებშიც შეეძლებათ.

„ნასამართლობის ცნობის მისაღებად მომხმარებელმა მხოლოდ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი უნდა წარადგინოს. ცნობა განაცხადის შევსებიდან ხუთ სამუშაო დღეში უფასოდ გაიცემა. ნასამართლობის შესახებ ცნობის  დაჩქარებული წესით, 1 სამუშაო დღეში, აღების საფასური 25 ლარია, ხოლო 3 სამუშაო დღეში – 15 ლარი“, – აღნიშნულია სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

2017 წლის განმავლობაში ეტაპობრივად  შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს კიდევ 14 სერვისი დაინერგება.

მათ შორისაა:

[checklist]

• განმეორებითი მართვის მოწმობის გაცემა,
• დაკარგული ან დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების რეგისტრაციის მოწმობის აღდგენა,
• დაკარგული ან დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების რეგისტრაციის მოწმობის აღდგენა,
• ცნობის გაცემა სატრანსპორტო საშუალების სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ,
• პირის მსჯავრდების შესახებ ცნობის გაცემა,
• იარაღის სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ ცნობის გაცემა,
• საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა-გადმოკვეთის შესახებ ცნობის გაცემა და სხვ.

[/checklist]

სააგენტოს ინფორმაციით, მომხმარებელს სერვისების მიღება კვლავ შეეძლება შსს-ს მომსახურების სააგენტოს 14 ტერიტორიულ ერთეულში, რომელთაც 3 მაისიდან იუსტიციის სახლის 19 ფილიალი  შეუერთდება.

ნიკოლოზ რუხაძის ფოტორეპორტაჟი.

დღეს, პირველ მაისს, ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტში პირველი აჭარელი იურისტი ქალის, ფერიდე ნიჟარაძის შესახებ ისაუბრეს. შეხვედრა საქველმოქმედო ორგანიზაცია „აფალინას“ ორგანიზებით ჩატარდა, რომელსაც ქალაქის მერი გიორგი ერმაკოვი, ქალთა ორგანიზაციის წარმომადგენლები და ფერიდე ნიჟარაძის ოჯახის მეგობრები ესწრებოდნენ.

ქალაქის მერის თქმით, ფერიდე ნიჟარაძე ერთ-ერთი პირველი ქალი იყო, ვინც სარწმუნოებრივი შეზღუდვების თუ იმ დროინდელ საზოგადოებაში არსებული  სტერეოტიპების მიუხედავად, აქტიურ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩაერთო და ქალების ე.წ. კარჩაკეტილობის სტიგმა დაარღვია.

„მის შესახებ ბევრი რამ ვიცოდი, მაგრამ ბევრი ახალიც გავიგე. აქამდე არ ვიცოდი, თუ ის პირველი ქალი იყო, რომელმაც უმაღლესი განათლება მიიღო და იბრძოდა სხვა ქალების უფლებრივი მდგომარეობისთვისაც“, -ამბობს გიორგი ერმაკოვი.

საზოგადოება „აფალინა“ ფერიდე ნიჟარაძის შვილმა ეთერ მანელიშვილმა დააარსა. „ორგანიზაცია ახალი დაარსებულია და პირველი აქტივობა დედაჩემს მივუძღვენი. ის ძალიან განათლებული  ადამიანი იყო. პატარა გოგო იყო, მაგრამ ჩადრის ახდის პროცესში აქტიურად მონაწილეობდა. ყველას, ვისაც სწავლა უნდოდა, ეხმარებოდა და ხელს უწყობდა.

იმ პერიოდში ქალები ყველაზე ნაკლებად სწავლობდნენ და ეს დიდ რისკთან იყო დაკავშირებული, რადგან საზოგადოებრივი აზრი, რომ   – „ქალს სწავლა არ სჭირდება“ – მაინც გავლენას ახდენდა.  დედაჩემმა კი თავისი ცხოვრების წესით ეს სტერეოტიპები დაანგრია. ამაში მას ეხმარებოდა მამის ოჯახიც“, – ამბობს ეთერ მანელიშვილი.

ეთერ ნიჟარაძის თქმით, ფერიდე ნიჟარაძე 1912 წელს დაიბადა, მისი მამა, ალი დედეს ძე ნიჟარაძე, აჭარაში გამორჩეული იყო ევროპული განათლებითა და ცხოვრების წესით.

„მის ოჯახში ხშირად იკრიბებოდნენ ცნობილი ადამიანები – პეტრე უმიკაშვილი, ალექსანდრე ყაზბეგი, ზაქარია ჭიჭინაძე, თედო სახოკია, დავით კლდიაშვილი და სხვა ცნობილი ადამიანები, სწორედ ასეთ გარემოში აღიზარდა ფერიდე“.

ფერიდე ნიჟარაძე ქალთა სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ კი – მაშინდელ ბათუმის ინსტიტუტში. იურისტის განათლება კი მოსკოვის ლომონოსოვის უნივერსიტეტში მიიღო. ის იყო პირველი პროკურორი ქალი და იუსტიციის მინისტრის მოადგილე. წლების განმავლობაში ბათუმის მიუსაფარ ბავშვთა სახლის დირექტორიც იყო.

შეხვედრის მონაწილეებმა ფერიდე ნიჟარაძესთან დაკავშირებული სხვა ისტორიებიც გაიხსენეს.

ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიის მიტროპოლიტი, მეუფე  დიმიტრი, ე.წ. „ციანიდის საქმეზე“ დაიკითხა. ეპარქიის პრესსპიკერის იოანე გორელიშვილის ინფორმაციით, მიტროპოლიტი პროკურატურამ რამდენი დღის წინ დაკითხა.

„დღე ზუსტად არ მახსოვს, მაგრამ რამდენიმე დღის წინ იყო ეს. მეუფეს გაუთქმელობაზე აქვს ხელი მოწერილი, რაც იმას ნიშნავს რომ დეტალებში ჩვენ ჩახედული არ ვართ. სანამ არ დამთავრდება გამოძიება, მანამდე დეტალები არ გვეცოდინება,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ იოანე გორელიშვილი.

მისი ინფორმაციით, მიტროპოლიტს ადვოკატი აყვანილი არ ჰყავს და ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიიდან სხვა სასულიერო პირები პროკურატურას არ დაუკითხავს.

დეკანოზ გიორგი მამალაძის დაკავების შემდეგ, ბათუმისა და ლაზეთის მიტროპოლიტი დიმიტრი, ჟურნალისტებს პირველად მიმდინარე წლის 2 მარტს შეხვდა. „არ მაქვს საფუძველი, არ ვენდო გამოძიებას. ისე არ გამიგოთ, თითქოს ხელისუფლების კრიტიკას ვარიდებ თავს…“ – აღნიშნა მაშინ მიტროპოლიტმა.

ამავე თემაზე:

პროკურატურამ გიორგი მამალაძეს ბრალი დაუმძიმა

შოთაძე: დეკანოზის გარდა, სხვისი შესაძლო დანაშაულის მტკიცებულებები საქმეში არ მოიპივება

სახლი, სადაც დავით კვირკველია ცხოვრობს, შეიძლება ნებისმიერ დროს ჩამოინგრეს. შენობის თითქმის ყველა კედელი დაბზარულია, თითქმის ჩამოშლილია სახურავიც… დავით კვირკველია 54 წლისაა, სოციალურად დაუცველი და ის ამ სახლში მარტო ცხოვრობს. გასულ წელს ქობულეთში, სოფელ ქაქუთში მდებარე სახლი გეოლოგებმა შეისწავლეს და დაწერეს, რომ სახლი, გარემო პირობების გარდა, გეოლოგიურმა პროცესებმაც დააზიანა და „შენობა საცხოვრებლად საფრთხეს წარმოადგენს“. საფრთხის არსებობის მიუხედავად, ქობულეთის გამგეობამ გეოლოგების დასკვნას გვერდი აურა და მოქალაქეს მისწერა, რომ „საცხოვრებელი სახლი დაზიანებულია სიძველით“.

აჭარის გარემოს დაცვის სამმართველოს გეოლოგიის სამსახურის უფროსმა, მამუკა ფუტკარაძემ დავით კვირკველიას სახლზე დასკვნა გასული წლის ნოემბერში დადო. დასკვნის მიხედვით, „სახლი აგებულია ძველ მეწყრულ ფერდზე, რომელიც ამჟამად სტაბილიზაციას განიცდის… შენობას გასულ წლებში განვითარებული გეოლოგიური პროცესების და სხვა გარემო ფაქტორების გამო [დიდთოვლობა, ჭარბწყლიანობა, ქარიშხალი და ასე შემდეგ]  ძლიერ დეფორმირებულია, არ გააჩნია სახურავი, ხოლო მეორე სართულის იატაკი ჩამონგრეულია…“

გეოლოგების შემდეგ დავით კვირკველიასთან ქობულეთის გამგეობის სტიქიის შედეგად დაზარალებული ოჯახების მდგომარეობის შემსწავლელი ადგილობრივი კომისიის წარმომადგენლები მივიდნენ. კომისიის საბოლოო პასუხი კვირველიამ მიმდინარე წლის 17 იანვარს მიიღო. წერილი სულ ერთაბზაციანია და წერია, რომ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე [ანუ სახლის შეკეთებაზე, ან ახალი საცხოვრებლის გამოყოფაზე] მოქალაქეს უარი უთხრეს. „სახლი დაზიანებულია სიძველით“, – ვკითხულობთ გამგეობის მიერ მომზადებულ წერილში, სადაც არაფერია ნათქვამი იმის შესახებ, თუ რას დაეყრდნო კომისია, როცა ასეთი დასკვნა გამოიტანა, ან რა ბედი ეწია გეოლოგის დასკვნას.

„ვერაფერი გავიგეთ. პირდაპირ გამგებელთან შევედი, არ ეცალა სულხან ევგნიძეს, გადახედა კომისიის დასკვნას და მითხრა, კომისიამ ასე ჩათვალა და მე რა ვქნაო…“ – გვიყვება ეთერ კაკალაძე, დავით კვირკველიას და.

ხათუნა მამასახლისი, ქობულეთის გამგეობის სოციალური სამსახურის უფროსი ამბობს, რომ მხოლოდ გეოლოგის დასკვნა არაა საკმარისი საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად, თუმცა ქობულეთის მუნიციპალიტეტის კომისიას, რომელიც მსგავსი ოჯახების საკითხებს სწავლობს, ცალკე გეოლოგები არ ჰყავს.  „ჩვენ გვყავს ინჟინრები, რომლებმაც ასევე შეისწავლეს დავით კვირკველიას სახლის მდგომარეობა. ყველა დასკვნა ერთხაზოვანი არ არის. მე გეოლოგის დასკვნა მესმის ისე, რომ სიძველის გამოა დაზიანებული სახლი. ჩვენ გეოლოგების კომპეტენტურობას არ ვაყენებთ ეჭვქვეშ, მაგრამ გეოლოგებს პირდაპირ არ უთქვამთ, რომ გეოლოგიურმა პროცესმა დააზიანა სახლი. ჩვენ, კომისიის წევრებს გვქონდა ყველას ჩვენი შეხედულება და კომისიამ საბოლოო ჯამში ასეთი გადაწყვეტილება მიიღო,“ – გვითხრა ხათუნა მამასახლისმა.

გეოლოგი მამუკა ფუტკარაძე „ბათუმელებთან“ საუბრის დროს აზუსტებს, რომ დავით კვირკველიას სახლი შესაძლოა სიძველის გამოც დაზიანდა, თუმცა გეოლოგებმა იქ პირველ რიგში გეოლოგიური პროცესების გავლენა დააფიქსირეს. „მე ვიცი, რომ ეხმარებიან ამ მოქალაქეს, ასე არ არის?“, – გვკითხა მამუკა ფუტკარაძემ, როცა მას დავით კვირკველიას შესახებ ვკითხეთ და მაშინვე გაიხსენა სახლი, სადაც ცხოვრება საშიშია.

საჯარო სამსახურში დასაქმებული მოხელეები, რომლებსაც მოხელის კლასს მიანიჭებენ, ახალ თანამდებობრივ სარგოს – საკლასო დანამატსაც მიიღებენ. მთავრობის შესაბამისი დადგენილება პირველი ივლისიდან ამოქმედდება. ამ დადგენილების მიხედვით საკლასო დანამატის ოდენობა განისაზღვრება „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნული კანონი ქვეყნის მთავრობას დღემდე არ დაუმტკიცებია.

რას ნიშნავს საკლასო დანამატი, შენარჩუნდება თუ არა დღეს არსებული დანამატები და პრემიების გაცემა საჯარო სამსახურებში პირველი ივლისის შემდეგ? – „ბათუმელების“ კითხვებს აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ადმინისტრაციული დეპარტამენტის უფროსმა, არჩილ სირაბიძემ უპასუხა:

ბატონო არჩილ, რას ნიშნავს საჯარო მოხელის საკლასო დანამატი?

არის 12 კლასი და როცა მოხდება კლასის მინიჭება, ამ კლასის შესაბამისად მოხელეს ექნება თანამდებობრივი სარგო, ანუ საკლასო დანამატი. საკლასო დანამატის ოდენობები ჯერ დადგენილი არ არის და ის  „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ კანონით უნდა განისაზღვროს. ეს კანონი ჯერ მიღებული არ აქვს საქართველოს მთავრობას. ანუ, ჩვენც ველოდებით მის მიღებას.

დღეს არსებული დანამატები და პრემიები შენარჩუნებული იქნება თუ არა ივლისიდან?

არა. იმ კანონებისა და კანონქვემდებარე აქტებიდან გამომდინარე, რაც მიღებულია და რაც მიმდინარე წლის პირველი ივლისიდან ამოქმედდება, შემიძლია გითხრათ, რომ არსებული დანამატი და პრემია არ იქნება შენარჩუნებული. იქნება მხოლოდ ხელფასი და საკლასო დანამატები, მოხელის კლასების შესაბამისად.

ვინ და როდის  მიიღებს საკლასო დანამატს?

საკლასო დანამატს აიღებს მოხელე, რომელსაც მოხელის კლასს მიანიჭებენ. მოხელის კლასის მინიჭება კი მოხელის შეფასების შემდეგ ხდება. თავის მხრივ, მოხელის შეფასება 2018 წლის ბოლომდე ვერ მოხდება არსებული კანონებიდან გამომდინარე. [მოხელის შეფასების შესახებ დადგენილება 2018 წლის იანვრიდან შედის ძალაში – ავტ.]. „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ კანონის და, ზოგადად, ამ რეფორმის მთავარი ამოსავალი, არის სწორედ მოხელის შეფასება. შეფასება აუცილებლად უნდა მოხდეს წელიწადში ერთხელ და დასრულდეს 10 დღით ადრე, ვიდრე მეორე შესაფასებელი პერიოდი დაიწყება.

ანუ, 2017 წლის პირველი ივლისიდან ამოქმედდება კანონი კლასის მინიჭების და საკლასო დანამატის შესახებ, მაგრამ საკლასო დანამატს მოხელე 2018 წლის ბოლომდე ვერ აიღებს?

დიახ. მიმდინარე წლის ივლისიდან, მომავალი წლის ბოლომდე, არსებული კანონმდებლობით, კლასი ვერც ერთ მოხელეს ვერ მიენიჭება. შესაბამისად, ვერ მიიღებენ საკლასო დანამატსაც. შეფასების სისტემა კი ამოქმედდება მომავალი წლის იანვრიდან, მაგრამ კლასების მინიჭება მომავალი წლის ბოლომდე ვერ მოხერხდება. თუმცა, შესაძლოა 6 თვეში ერთხელ მოხდეს მინიჭება. ჩვენ 2018 წლის პირველ ნახევარში შესაძლოა მოხელე შევაფასოთ, მაგრამ ეს იქნება შიდა მოხმარებისთვის და არა კლასის მისანიჭებლად.

გამოდის, რომ არსებული დანამატი აღარ იქნება ივლისიდან და მოხელეებს შემოსავლები შეუმცირდებათ; თუ ხელფასების გაზრდა იგეგმება საკლასო დანამატის გაცემამდე?

ხელფასები როგორ იქნება, რა ფორმით ჯერ არ ვიცით, იმიტომ, რომ არ არის მიღებული ჯერ შესაბამისი დადგენილება თუ კანონი. სიმართლე გითხრათ, არ მაქვს ზუსტი ინფორმაცია კონკრეტულად რა კანონს მიიღებს საქართველოს მთავრობა. შესაძლოა ხელფასი გაიზარდოს კიდეც. როგორც იცით, ცენტრალურ და რეგიონულ უწყებებში ხელფასებს შორის სხვაობა ისედაც არის. იქ არის მაღალი შედარებით და აქ დაბალი.

იმ ინფორმაციით, რაც მე გამაჩნია, შემიძლია ცალსახად გითხრათ, რომ არსებული დანამატი და პრემია არ იქნება. დანამატებთან დაკავშირებითაც ჯერ საქართველოს მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება და შემდეგ აჭარის მთავრობამ.

მოხელისთვის კლასის მინიჭება საჯარო სამსახურების რეფორმის ნაწილია?

დიახ. ეს არის რეფორმის ნაწილი და ევროკავშირის დირექტივაცაა. მაღალი დონის მოლაპარაკებებზეც იყო ეს საკითხები განხილული.  ყველაფერი მიმდინარე წლის იანვრიდან უნდა ამოქმედებულიყო, თუმცა რაღაც მიზეზების გამო გადაიდო.

თქვენ, როგორც საჯარო მოხელე, როგორ შეაფასებთ ამ რეფორმას?

საჯარო მოხელის ჩამოყალიბებისთვის, პროფესიული თვალსაზრისით, ეს რეფორმა არის კარგი. აქ ჩადებულია ტრენინგები, გადამზადება… გარე თვალისთვისაც, დამკვირვებლებისთვისაც კარგია. რატომ? – იმიტომ, რომ ძალიან ნათლად და კონკრეტულადაა გაწერილი და გაიწერება ყველაფერი. მიმდინარე პროცესია, დადებითი და ევროკავშირის მოთხოვნებთან მაქსიმალურად დაახლოებული სისტემის ჩამოყალიბებას ემსახურება. შესაძლოა მოხელემ მიიღოს დამაკმაყოფილებელი შეფასება, მაგრამ მისი გათავისუფლება არ ხდება. ადამიანური რესურსების მართვაზე ვინც არის პასუხისმგებელი საჯარო სამსახურებში, ისინი აფასებენ შედეგებს  – რა უნდა გაკეთდეს იმისთვის, რომ ამ მოხელემ დააკმაყოფილოს უწყებისა თუ ხელმძღვანელის მოთხოვნები.

შესაბამის დადგენილებებში აღნიშნულია, რომ მოხელეს შეაფასებს ხელმძღვანელი პირი, მაგრამ ამ ხელმძღვანელ პირებს ვინ შეაფასებს?

შეფასება არ ეხება პოლიტიკური თანამდებობის პირებს [მინისტრი, მინისტრის მოადგილე] და ასევე არ ეხება არჩეულ პირებს. ამიტომ, მაგალითად, მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე შეაფასებს ამა თუ იმ დეპარტამენტის ხელმძღვანელს, ვთქვათ. ეს დეპარტამენტის ხელმძღვანელი კი მის დაქვემდებარებაში მყოფ მოხელეს. შეფასებაში აუცილებლად მონაწილეობს სამი პირი – ვინც უნდა შეფასდეს, მისი უშუალო ხელმძღვანელი და ადამიანის რესურსების მართვის სპეციალისტი.

ანუ, მინისტრი და მოადგილეები შეუფასებლები რჩებიან?

დიახ, იმიტომ, რომ ისინი პოლიტიკური თანამდებობის პირები არიან. შეფასება ეხება ყველა დანარჩენს, ვინც არის საჯარო მოხელე. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონი კი მკაფიოდ განსაზღვრავს, თუ ვინ არის საჯარო მოხელე.

განათლების მინისტრის, ალექსანდრე ჯეჯელავას განცხადებით, სკოლის ბუფეტებში არაჯანსაღი საკვების რეალიზაცია უნდა აიკრძალოს.   არაჯანსაღი საკვების ჩამონათვალი საკმაოდ გრძელია, თუმცა მასში ამ ეტაპზე არ შედის  სხვადასხვა  ცხიმზე დამზადებული ცომეული, რომელიც ჯანმრთელობისთვის არანაკლებ საზიანოა. რას ითვალისწინებს სამინისტროს რეკომენდაციები და რა სანქციები გატარდება მეიჯარის წინააღმდეგ რეკომენდაციების გაუთვალისწინებლობის შემთხვევაში?

საქართველოს განათლების სამინისტროს, პროექტის – „ჯანსაღი ცხოვრების წესის კამპანიის“ მენეჯერის  მაია მუშკუდიანის განმარტებით, უკვე შემუშავებულია იმ კონკრეტული საკვების ჩამონათვალი, რისი რეალიზაციაც სკოლებში უნდა აიკრძალოს.

„ეს არის ჩიფსი, სუხარიკები, ნებისმიერი კანფეტი, შოკოლადი, გაზიანი სასმელები და მაიონეზით შეზავებული პროდუქტი. რაც შეეხება ცომეულს, ამის ამოღება გათვალისწინებული გვაქვს მეორე ეტაპისთვის, რადგან პირველ ეტაპზე, ცომეულის აკრძალვა ძალიან მკაცრი იქნებოდა მეიჯარეებისთვის ფინანსური თვალსაზრისით.

იმას, რომ არ იყოს გამოყენებული მეორადი ცხიმი ცომეულის დამზადების დროს, გააკონტროლებს სურსათის უვნებლობის სამსახური,“ – გვეუბნება ის.

„ბათუმელების“ კითხვაზე, რა მიიჩნევა სამინისტროს რეკომენდაციის მიხედვით ჯანსაღ კვებად? მაია მუშკუდიანი ამბობს: „მენიუში სავალდებულოდ უნდა შევიდეს ხილი და ბოსტნეული, იქნება ეს სალათის სახით ან უმად.

ბოსტნეული შეიძლება იყოს დაჭრილი სახით  და მოსწავლეები თავიანთი გემოვნებით შეაზავებენ სალათს.  საუბარია ხილის სალათებზე და რძის პროდუქტზე, – ხაჭო, იოგურტი.  სასმელს რაც შეეხება, რეკომენდაციაში არის მხოლოდ ბუნებრივი  წვენები, კისელი, ჩაი და კაკაო“.

მაია მუშკუდიანის თქმით, ამის პარალელურად იგეგმება ჯანსაღი კვების კამპანია, რომელშიც მოსწავლეებთან ერთად სტუდენტებიც იქნებიან  ჩართული.

„კამპანიის დროს ის პროდუქტები იქნება აქტიურად წარმოდგენილი, რის მიღებასაც გვინდა რომ შევაჩვიოთ ბავშვები.  იგეგმება კვების ფესტივალი, კულინარიული შეჯიბრებები და სხვადასხვა აქტივობა“.

მაია მუშკუდიანის თქმით,  რეკომენდაციები მეიჯარეებისთვის სავალდებულოა და მისი შესრულება მიმდინარე სასწავლო წლიდან უნდა დაიწყოს.

მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში მეიჯარეს გაუუქმდება ხელშეკრულება.  „ჩვენ მეიჯარეს დავეხმარებით, რომ ჯანსაღი პროდუქტი შეიტანოს კოლაში და მის გაყიდვაშიც დავეხმარებით,“- ამბობს მაია მუშკუდიანი.

ბათუმის მე-10 საჯარო სკოლაში ბუფეტი იჯარით ციალა დიასამიძეს აქვს აღებული.  ის ამბობს, რომ სამინისტროს რეკომენდაციები მას ჯერ არ მიუღია.

„კრეკერები, ჩიფსები და ტკბილეული – ისედაც არ შემომქონდა სკოლაში. ცომეულს – ფენოვანს, იმერულ  ხაჭაპურს და ფუნთუშებს ვყიდით, მაგრამ  ზეთზე და სხვა ცხიმზე დამზადებული, ვფიქრობ, არ უნდა იყიდებოდეს, რადგან  ხშირია შემთხვევები, როცა  მეორადი ზეთი გამოიყენება, რაც საზიანოა ჯანმრთელობისთვის,“- გვეუბნება ის.

ციალა დიასამიძის თქმით,  ბავშვები და მოზარდები ჯანსაღ კვებას რომ მიეჩვიონ, მარტო სკოლის ბუფეტების კონტროლი არ არის საკმარისი, რადგან სკოლის ირგვლივ უამრავი მაღაზიაა, სადაც  არაჯანსაღი საკვები იყიდება.

„ვფიქრობ, ჯანსაღი კვების კულტურა მაინც უნდა ჩამოყალიბდეს და კარგი იქნება, თუ სალათებს და ხილს შევთავაზებთ მოსწავლეებს. ეს არ აისახება ფასებზეც და ვფიქრობ, ხელმისაწვდომი იქნება მოსწავლეებისთვისაც“.

ციალა დიასამიძის თქმით, შეიძლება პრობლემა გაჩნდეს გაზიან სასმელებთან დაკავშირებით, რადგან მასზე მოთხოვნაა. მისი თქმით, ჯანსაღი ცხოვრების წესის კამპანიაში მნიშვნელოვანია მშობლების ჩართულობაც, რადგან  არაჯანსაღ პროდუქტებს მშობლებიც  ყიდულობენ.

ამავე თემაზე:

სადილობა ტკბილეულით

აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, სტიქიით დაზარალებულთა საქმეების დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტის ვაკანტურ თანამდებობაზე გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვებულად გამოვლინდა მამუკა თურმანიძე, ხოლო პროგრამების მართვისა და სამედიცინო მომსახურების  განყოფილების მთავარი სპეციალისტის ვაკანტურ თანამდებობაზე გამარჯვებულად გამოვლინდა ლიკა თევზაძე.

„აღნიშნულთან დაკავშირებით, დაინტერესებულ პირს შეუძლია 2017 წლის 02 მაისის ჩათვლით მიმართოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონკურსის პროცედურებსა და შედეგებთან დაკავშირებული პრეტენზიების განმხილველ საპრეტენზიო კომისიას,“ – აღნიშნულია სამინისტროს განცხადებაში.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ ამ ორ ვაკანტურ თანამდებობაზე გამოცხადებულ კონკურსში განაცხადების მიღების ბოლო ვადა 2017 წლის 13 აპრილი იყო.

პროფესიული საჯარო მოხელის შეფასების წესი და პირობები საქართველოს მთავრობამ ორი დღის წინ მიიღო და იგი ძალაში შევა 2018 წლის პირველი იანვრიდან. საჯარო სამსახურში დასაქმებული პირი – საჯარო მოხელე, შეფასებას წელიწადში ერთხელ მაინც [შესაფასებელი პერიოდი] დაექვემდებარება.

მოხელის შეფასებას შესაძლებელია მოჰყვეს შემდეგი სამართლებრივი შედეგები:

[checklist]

• მოხელისათვის კლასის მინიჭება;
• წახალისება;
• პროფესიული განვითარების, მისი სწავლების საჭიროების განსაზღვრა;
• მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლება.

[/checklist]

გამოსაცდელი ვადით მიღებული მოხელის შეფასება  კი განხორციელდება კვარტალში ერთხელ. აღნიშნულ შემთხვევაში, ორჯერ უარყოფითი შეფასების საფუძველზე გამოსაცდელი ვადით მიღებული მოხელე გათავისუფლდება თანამდებობიდან.

[რაც შეეხება პროფესიული საჯარო მოხელისთვის მოხელის კლასების მინიჭების წესსა და პირობებს, ის 2017 წლის პირველი ივლისიდან ამოქმედდება, რომლის მიხედვითაც მოხელე, მოხელის კლასის მინიჭების პარალელურად, საკლასო დანამატსაც მიიღებს.

პირველი ივლისიდან ამოქმედდება ასევე მთავრობის დადგენილება „საჯარო დაწესებულებაში ეთიკისა და ქცევის ზოგადი წესების განსაზღვრის შესახებ“.]

დამტკიცებული წესის მიხედვით, „შეფასების პროცესში მონაწილეობენ მოხელე, მისი უშუალო ხელმძღვანელი და ადამიანური რესურსების მართვაზე პასუხისმგებელი ერთეული/პირი. მოხელის შეფასება ხდება მოხელის ფუნქციების, კომპეტენციების, უნარ-ჩვევების, ქცევის წესების ან/და მის მიერ განხორციელებელი მიზნებისა და ამოცანების  (კომპონენტების) შეფასების შედეგების შესაბამისად.  შეფასება ხდება დოკუმენტური მასალის შეფასებითა და მოხელესთან გასაუბრებით“.

• ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად განახორციელოს დაკისრებული მოვალეობები და შეფასების შეუფერხებლად წარმართვისთვის წარადგინოს მასალები დროულად;
• ხელი შეუწყოს შეფასების პროცესის ობიექტურად განხორციელებას;
• ხელმძღვანელის მოთხოვნის შემთხვევაში, წარუდგინოს მას ნებისმიერი   ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, რაც დაკავშირებულია შეფასების პროცესთან;
• თავი შეიკავოს ნებისმიერი ქმედებისაგან, რომელიც პირდაპირ თუ არაპირდაპირ ხელს შეუშლის შეფასების პროცესის სამართლიანად განხორციელებას;
• შეასრულოს ხელმძღვანელის მითითებები, შეფასების შედეგების შემდგომი გაუმჯობესების მიზნით.

შესაფასებელი მოხელის მიერ შეფასებაზე უარის თქმა განიხილება როგორც მძიმე დისციპლინური გადაცდომა.

• კანონიერად, ობიექტურად, შესაფასებელი მოხელის უფლებების შეულახავად განახორციელოს შეფასება;
• დადგენილი წესით მიაწოდოს ინფორმაცია შესაფასებელ მოხელეს გასაუბრების შესახებ;
• წარუდგინოს შესაფასებელ მოხელეს შეფასების შედეგი;
• დროულად და სისტემატურად აწარმოოს დაკვირვება მის მიერ შესაფასებელი მოხელის საქმიანობაზე.

მთავრობის დადგენილებაში აღნიშნულია, რომ „შეფასების მეთოდი არის ფორმალიზებული, სტრუქტურირებული სისტემა,  რომელიც ზომავს შეფასების საგანს, განსაზღვრავს შეფასების პროცესში ჩართულ პირებს და პერიოდულობას. ამასთან, გადაწყვეტილებას, შეფასების მეთოდის შესახებ, იღებს საჯარო დაწესებულების ხელმძღვანელი, საჯარო დაწესებულების ადამიანური რესურსების მართვაზე პასუხისმგებელ ერთეულსა/პირსა და შესაფასებელი სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელთან განხილვის საფუძველზე“.

საჯარო დაწესებულება უფლებამოსილია, თავად შეარჩიოს შეფასების მეთოდი ყოველი წლის დასაწყისში და აცნობოს სსიპ – საჯარო სამსახურის ბიუროს ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული სისტემის მეშვეობით. დაუშვებელია საჯარო დაწესებულების მიერ თითოეული მოხელის მიმართ შერჩეული შეფასების მეთოდის ცვლილება შესაფასებელ პერიოდში.

შეფასებისათვის გამოიყენება ოთხდონიანი სისტემა:

•  საუკეთესო შეფასება –  მოვალეობა ან/და მოსალოდნელზე მეტი სამუშაო საუკეთესოდ შესრულდა, მოხელე მკვეთრად გამოირჩევა შედეგებით ან/და პროფესიული უნარ-ჩვევებით;
• კარგი შეფასება – მოვალეობა კარგად შესრულდა, მოხელის შედეგები ან/და პროფესიული უნარ-ჩვევები სტაბილურად შეესაბამება დადგენილ მოთხოვნებს;
• დამაკმაყოფილებელი შეფასება – მოვალეობა ნაწილობრივ კარგად შესრულდა და გაუმჯობესებას საჭიროებს, მოხელე არსებითად არ გამოირჩევა პროფესიული უნარ-ჩვევებით;
• არადამაკმაყოფილებელი შეფასება – მოვალეობა არ შესრულდა, მოხელის შედეგები ან/და პროფესიული უნარ-ჩვევები არ შეესაბამება დადგენილ მოთხოვნებს.

მოხელე უფლებამოსილია, საბოლოო შეფასების შედეგების გაცნობის დღიდან 3 სამუშაო დღის განმავლობაში, თუ იგი არ ეთანხმება საბოლოო შეფასების შედეგს, წერილობით მიმართოს საჯარო დაწესებულების ხელმძღვანელს ან საამისოდ უფლებამოსილ პირს და მოითხოვოს   დოკუმენტური მასალის შეფასებისა  და გასაუბრების ხელმეორედ ჩატარება.

განმეორებითი გასაუბრების შემდგომ გადაწყვეტილებას, შეფასების საბოლოო შედეგის შესახებ, იღებს საჯარო დაწესებულების ხელმძღვანელი ან საამისოდ უფლებამოსილი პირი.

მოხელე უფლებამოსილია, შეფასების შედეგები [ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი] გაასაჩივროს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით.

დადგენილებაში ხაზგასმულია, რომ მოხელის შეფასების შედეგები კონფიდენციალურია. „შეფასების შედეგებზე წვდომა გააჩნიათ საჯარო დაწესებულების ხემლძღვანელს, კურატორ მოადგილეს, ადამიანური რესურსების მართვის ერთეულს, უშუალო ხელმძღვანელს, შესაფასებელ/შეფასებულ მოხელესა და ბიუროს“.

ორი დღეა ბათუმში ისტორიის პედაგოგებისთვის ბათუმის მასწავლებელთა სახლის მიერ ორგანიზებული მასტერკლასი ტარდება. პედაგოგებთან ისტორიკოსი, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის ექსპერტ-კონსულტანტი ლევან ახვლედიანი მუშაობს. „ბათუმელებმა“ მასთან ბლიც-ინტერვიუ ჩაწერა.

ბატონო ლევან, რა ინტენსივობით ახერხებთ მასტერკლასების ჩატარებას ბათუმელი მასწავლებლებისთვის და რამდენად აინტერესებთ მსგავსი აქტივობა მათ?

ინტენსივობა ბათუმში არ არის დიდი, რადგან ჩვენ თბილისის მასწავლებელთა სახლის წარმომადგენლები ვართ, მაგრამ წელიწადში ერთხელ გვაქვს საშუალება, ჩამოვიდეთ და კოლეგებს გავუზიაროთ სწავლების ახალი სტრატეგიები.

მინდა გითხრათ, რომ მასწავლებელთა მხრიდან დაინტერესება ძალიან დიდია. მოგეხსენებათ, მასტერკლასში არ შეიძლება  ბევრი ადამიანის მონაწილეობა, 25 მონაწილით არის განსაზღვრულ. ჩემს მასტერკლასს დღეს ესწრებოდა სრული შემადგენლობა და დიდი მოწონებაც დაიმსახურა.

შეიძლება გვითხრათ, რა ახალ სტრატეგიებზე ისაუბრეთ  ბათუმელ კოლეგებთან?

ის მეთოდოლოგია, რომელსაც ჩვენი მასწავლებლები, ჯერჯერობით, არ იყენებენ და რომელიც აუმჯობესებს სწავლა სწავლების პროცესს.

მაგალითად, არის ასეთი სტრატეგი – ანბანური გონებრივი იერიში, რომელიც შედარებით ახალია.  გონებრივი იერიში, ზოგადად, ცნობილია, მაგრამ ანბანური გონებრივი იერიში მაინც ახალია და ის იდეების გენერირებას უწყობს ხელს. ასევე არის მსჯელობა, კრიტიკული აზროვნების განვითარება მოსწავლეებში. აი, ამ ტიპის სტრატეგიები შეისწავლება.

მასწავლებლებს რა ნიშნის მიხედვით არჩევენ?

მე არ ვიცი, ამას ბათუმის მასწავლებელთა სახლი აკეთებს.

სხვა რეგიონებში რა ინტენსივობით ახერხებთ გასვლას?

რეგიონებში ტრენერები მუშაობენ – ჩვენ, ძირითადად, გვიწვევენ როგორც კონსულტანტებს. მე ადრე ვიყავი ტრენერი, მაგრამ ახლა ნაკლებად გვევალება ტრენინგების ჩატარება. ჩვენ უფრო სატრენინგო მასალებს ვამზადებთ. ბათუმში და მთელ აჭარაშიც, ბათუმის მასწავლებელთა სახლს ჰყავს თავისი ტრენერები, მათ შერჩევაში ჩვენც ვიღებდით მონაწილეობას, რამდენიმე წლის წინ.

მომავალი ორი წლის განმავლობაში ახალი სახელმძღვანელოები უნდა შევიდეს სკოლებში, გრიფირებას ვგულისხმობ. თუ გაქვთ შენიშვნები ისტორიის სახელმძღვანელოებთან მიმართებაში. ამ სახელმძღვანელოებში ხშირად გვხვდება ისლამოფობიური განწყობები. ასევე შოვინისტური შეფასებები, ძირითადად, მონღოლების, თურქების მიმართ. თქვენი რეკომენდაცია თუ იქნება, რომ მსგავსი ტერმინები არ იყოს გამოყენებული ახალ სახელმძღვანელოებში?

ეს ჩვენს მუშაობას არ ეხება, მაგრამ, ზოგადად, შემიძლია ვთქვა, რომ რაც უფრო კორექტული იქნება სახელმძღვანელო, ნაკლებად იქნება რაღაცა ეპითეტების გამოყენება, რომელიც სხვა ეროვნების წარმომადგენლებს ეხება, ცუდად ახასიათებს, ნამდვილად კარგია.

სხვათა შორის, მე ვერ გეტყვით, რომ ძალიან ბევრია ასეთი ტერმინოლოგია ქართულ სახელმძღვანელოებში. მეზობელი ქვეყნების სახელმძღვანელოებში უფრო მძიმე მდგომარეობა ამ თვალსაზრისით. ქართულ სახელმძღვანელოებში კატასტროფული მდგომარეობა ნამდვილად არ არის.

მეზობელი ქვეყნების სახელმძღვანელოებში რას შეხვედრიხართ შოვინისტურს?

ნუ, იქ არის… მოგეხსენებათ სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტი. მე არ დავასახელებდი..

ძალიან ხშირად ქართულ მედიაში ხდება იმის ტირაჟირება, რომ თურქეთის ისტორიის სახელმძღვანელოებში თითქოს აჭარა განიხილება, როგორც  თურქეთის შემადგენელი. თქვენ ამას შეხვედრიხართ?

სამწუხაროდ, მე თურქულ სახელმძღვანელოებს არ ვიცნობ და რაც არ ვიცი, იმას ვერ გეტყვით.

ასევე მინდა გკითხოთ ისტორიის სახელმძღვანელოებში რუსეთთან მიმართებით პოზიტიურ პათოსზზე, უფრო პრორუსულ განწყობებზე – მიუხედავად იმისა, რომ საქართველომ, როგორც სახელმწიფომ, ორ საუკუნეზე მეტი ხნით დაკარგა დამოუკიდებლობა  რუსეთის დამპყრობლური პოლიტიკის შედეგად და ასევე მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ავტოკეფალია. თქვენი აზრით, თუ შეინიშნება ისტორიის სახელმძღვანელოებში მსგავსი პათოსი?

მართალი გითხრათ პირიქით, მე ნეგატიური პათოსი უფრო შემიმჩნევია, ვიდრე პოზიტიური. მე თვითონ პედაგოგი ვარ, სკოლაშიც ვასწავლი და ინტენსიურად მაქვს კავშირი სახელმძღვანელოებთან. პოზიტიური პრაქტიკულად არ მახსენდება.

რა თქმა უნდა, საბოლოო ჯამში, რუსეთის არსებობა საქართველოსთვის ნეგატიური მომენტი იყო, მაგრამ ასევე იყო რეალობა, რომელიც უნდა ვაღიაროთ: საქართველო იყო დაქუცმაცებული ქვეყანა მე-18 საუკუნეში. არ ვიცით დამოუკიდებელი რომ ყოფილიყო, ეს სამეფოები გაერთიანდებოდა თუ არა. მაგრამ ფაქტია, რომ რუსეთის ფარგლებში მოხდა გაერთიანება. ეს არ არის პოზიტივი, ეს რეალობაა. ამას ვერ გავექცევით. ტაში არ უნდა ვუკრათ, მაგრამ რეალობა უნდა ავსახოთ.

ისტორია მეცნიერებაა და ჩვენ ის პროპაგანდისტულად არ უნდა გამოვიყენოთ. არ შეიძლება სახელმძღვანელოში ლანძღვა. სახელმძღვანელოში არც პოზიტიური უნდა ვთქვათ და არც ნეგატიური.  ისტორიაში ასე არ საზღვრავენ – ეს სიკეთეა და ეს ბოროტება. ისტორია ცუდს და კარგს არ უნდა არკვევდეს. მართალია, ჩვენ სახელმძღვანელოში არის სიკეთესა და ბოროტებაზე საუბარი, მაგრამ იშვიათად. წესით, ჩვენს სახელმძღვანელოებში ეს პრობლემა აღმოფხვრილია.

თქვენ თქვით, რომ პროპაგანდისგან დაცლილი უნდა იყოს ისტორიის სახელმძღვანელოები. თქვენი დაკვირვებით,  ისტორიის მასწავლებლები თუ ახერხებენ პროპაგანდისგან დაცლას, როცა კლასში შედიან?

რაც შეეხება მასწავლებლებს – ისინიც ახერხებენ მეტ-ნაკლებად ბავშვებისთვის ფაქტების ობიექტურად მიწოდებას.

მასტერკალსს და ტრენინგებს რომ დავუბრუნდეთ, მასწავლებლებს ბოლო წლებში ბევრი აკრიტიკებს, თუნდაც გამოცდების შედეგები რომ გავიხსენოთ. ისტორიის მასწავლებლები რამდენად ახერხებენ იმის გამოყენებას, რასაც თქვენ სთავაზობთ?

გამოცდების  შემთხვევში მასწავლებელს მხოლოდ ტრენინგი ვერ უშველის. თუ მასწავლებელს არ აქვს განათლება ისტორიული, რაც არ უნდა ტრენინგი ჩაუტარო, გამოცდას ვერ ჩააბარებს. მას უნდა ჰქონდეს ეს უნივერსიტეტში ნასწავლი. როცა რაღაც ისტორიულ ფაქტზეა ლაპარაკი, იმას როგორ ისწავლის ტრენინგზე. ტრენინგზე უნდა ასწავლო ზოგადი მიდგომები, როგორ ასწავლოს, მაგრამ ცოდნა მისცე ტრენინგზე – ეს არ გამოვა.

საქართველოს მთავრობამ პროფესიული საჯარო მოხელისთვის მოხელის კლასების მინიჭების წესი და პირობები დაამტკიცა, რომელიც მიმდინარე წლის პირველი ივლისიდან ამოქმედდება. საჯარო სამსახურში დასაქმებულები მოხელის კლასის მინიჭების პარალელურად საკლასო დანამატსაც მიიღებენ.

• მოხელეს, რომელსაც მიენიჭა მოხელის კლასი, ეძლევა თანამდებობრივი სარგოს დანამატი – საკლასო დანამატი.
• მოხელეს საკლასო დანამატი ეძლევა საჯარო სამსახურში მოხელის თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში.

მოხელეს საკლასო დანამატი ეძლევა, ასევე:

• სხვა საჯარო დაწესებულებაში ან/და იმავე საჯარო დაწესებულებაში სხვა თანამდებობაზე გადასვლისას;
• საჯარო დაწესებულების რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის ან/და მისი სხვა საჯარო დაწესებულებასთან შერწყმის ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო უფრო დაბალი იერარქიული რანგის თანამდებობაზე გადაყვანისას.

მოხელეთა რეზერვში ჩარიცხვის შემთხვევაში, მოხელეს საკლასო დანამატი არ ეძლევა.

მოხელის საკლასო დანამატის ოდენობა განისაზღვრება „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. ეს კანონი კი დღემდე მიღებული არ არის.

2017 წლის პირველ ივლისამდე მინიჭებული საჯარო მოხელის საკლასო ჩინები, მთავრობის დადგენილების მიხედვით, გაუთანაბრდება მოხელის კლასებს შემდეგი შესაბამისობით:

• ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი – მე-12 კლასი;
• პირველი კლასის სახელმწიფო მრჩეველი – მე-11 კლასი;
• სახელმწიფო მრჩეველი –   მე-10 კლასი;
• პირველი კლასის მრჩეველი –  მე-9 კლასი;
• მეორე კლასის მრჩეველი – მე-8 კლასი;
• მესამე კლასის მრჩეველი – მე-7 კლასი;
• საჯარო სამსახურის პირველი კლასის მრჩეველი – მე-6 კლასი;
• საჯარო სამსახურის მეორე კლასის მრჩეველი – მე-5 კლასი;
• საჯარო სამსახურის მესამე კლასის მრჩეველი – მე-4 კლასი;
• საჯარო სამსახურის პირველი კლასის რეფერენტი – მე-3 კლასი;
• საჯარო სამსახურის მეორე კლასის რეფერენტი – მე-2 კლასი;
• საჯარო სამსახურის  მესამე კლასის რეფერენტი – პირველი კლასი.