Batumelebi

„ამბობენ, რომ ბორდი აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის ნათია კაპანაძის გავლენის ქვეშაა“ – ეს ბრალდება უმაღლეს საბჭოში დღეს საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის ბორდის წევრების მოსმენისას გარკვეულმა ჯგუფებმა გაახმოვანეს. ამ ჯგუფმა ისაუბრა იმაზეც, რომ ტელევიზიაში ლიბერალური აზრები დომინირებს. ერთ-ერთი პირი იმითაც კი დაინტერესდა, რატომ მუშაობენ ადამიანები საზოგადოებრივ მაუწყებელში კახეთიდან და ჩხოროწყუდან და რატომ არ  დაასაქმა საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ადგილობრივები.

ამ გამონათქვამებს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები არ გაემიჯნენ. სამაგიეროდ, დეპუტატმა ლადო მგალობლიშვილმა იმაზე ისაუბრა, რომ „აჭარის მაუწყებელში თანამშრომლები თავს დაუცველად გრძნობენ“ და მიიჩნევენ, რომ „განსხვავებული აზრის გამო შესაძლოა მათზე რეპრესიები განხორციელდეს“.

აჭარის ტელევიზიის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდის წევრებმა დღეს უმაღლესი საბჭოს წევრების კითხვებს უპასუხეს. რა კითხვები ჰქონდათ დეპუტატებს და რა უპასუხეს მათ ბორდის წევრებმა, ამაზე „ბათუმელებთან“ ბორდის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელმა, ნატა იმედაიშვილმა ისაუბრა.

ნატა, რა საკითხებით დაინტერესდნენ უმაღლესი საბჭოს წევრები, როგორ შეაფასეს ბორდის მუშაობა და როგორი იყო თქვენი მოლოდინები?

ანგარიში წარვადგინეთ 30 მარტს, როგორც ეს კანონით იყო გათვალისწინებული. კანონით არის დაზუსტებული რა საკითხები უნდა იყოს განმარტებული და რა ინფორმაცია უნდა მივაწოდოთ მათ. ეს ყველაფერი გვქონდა დაზუსტებული და გადაცემული, გარე აუდიტის დასკვნა კი მოგვიანებით გავაგზავნეთ უმაღლეს საბჭოს.

რაც შეეხება მოლოდინებს, რა თქმა უნდა, გვქონდა მოლოდინები, რომ იმ საკითხებით დაინტერესდებოდნენ, რა კითხვებიც დასვეს: ეს არის რეიტინგი, საკადრო პოლიტიკა, რა თქმა უნდა,  ეს ეხებოდა გადაცემების დახურვას და ახალი გადაცემების დაწყებას.

შინაარსი ის საკითხია, რაშიც მრჩეველთა საბჭო ვერ ერევა, ისევე როგორც საკადრო პოლიტიკაში. თუმცა მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, 2017 წლის ბოლოდან, როდესაც დოკუმენტური ფილმები დახურა მენეჯმენტმა, მას შემდეგ დღის წესრიგში იყო ეს საკითხი და ეს გასაჯაროვდა, რის შემდეგაც სამუშაო რიტმიდან ამოვარდნას ჰქონდა ადგილი.

რამდენიმე დეპუტატი საუბრობდა იმაზე, რომ ჟურნალისტებს აქვთ დაუცველობის განცდა. თქვენ ხომ არ იცით, რა დაუცველობაზეა საუბარი? 

მათ არ დაასახელეს ადამიანების ვინაობა. აღნიშნეს, რომ როდესაც ჩაინიშნა საკომიტეტო მოსმენები გააქტიურდა ხალხი აჭარის ტელევიზიიდან, რომლებიც არიან რაღაცით უკმაყოფილო, ან შესაძლებელია კმაყოფილი. ისინი ითხოვდნენ პასუხს. კონკრეტულად რომელ ჯგუფზე ლაპარაკობდნენ ვერ გეტყვით, რადგან იდენტიფიცირება მათ არ მოუხდენიათ.

თუმცა მე ვიცი, რომ არსებობდა ტელევიზიაში წერილი ჩვენთვის, ბორდისთვის. ადამიანების ჯგუფი აგზავნიდა წერილს, რომელსაც ხელს აწერდა 70 ადამიანი. ეს, ძირითადად, ეხებოდა საკადრო პოლიტიკას და მოითხოვდნენ რაღაც ცვლილებას. თუმცა, ეს წერილი ჩვენთან არ შემოსულა.

ანუ ტელევიზიის ჟურნალისტები წერდნენ დეპუტატებს დახმარების თხოვნით?  

რომელი ჟურნალისტი წერდა რომელ დეპუტატს პირადში, ეს მე არ ვიცი. თუმცა, ორმა დეპუტატმა თქვა, რომ ისინი ხშირად არიან სწორედ ამ მიმოწერაში. დეპუტატებმა თქვეს, ჩვენ გვწერენ ჟურნალისტები და გვწერენ აჭარის ტელევიზიის თანამშრომლებიო. როგორც ჩანს, ისინი ითხოვენ, რომ უფრო მკაცრი იყოს აჭარის უმაღლესი საბჭო, ვინაიდან ისინი ვერ გრძნობენ თავს დაცულად, რადგან შესაძლებელია რაღაცის მოთხოვნა, რაღაცის გაჟღერება უნდათ.

აქცენტი გაკეთდა კიდევ იმაზე, რომ გარკვეული ადამიანებისთვის ტელევიზია არის დაკეტილი, რამდენად რეალურია ეს პრეტენზია?

ეს  შენიშვნა არ ყოფილა აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრებისგან, სამოქალაქო სექტორის რამდენიმე წევრი „ახალგაზრდული პლატფორმიდან“ ამბობდა, რომ აჭარის ტელევიზიაში ისმის ულტრალიბერალების ხმა და არ ისმის კონსერვატორების ხმა.

უმაღლესმა საბჭომ მხოლოდ ახალგაზრდების ინტერესებზე გაამახვილა ყურადღება და ჩვენც გვიწერია ეს პრიორიტეტებში. კვლევაც ადასტურებს, რომ აჭარის ტელევიზიის მაყურებელი არის 40 წლის ასაკის და ზევით.

ჩანდა, რომ იქ პირად წყენაზეც საუბრობდნენ. მაგალითად, თქვეს, რომ არ იწვევენ ეთერში ან შეამოკლეს მისი კომენტარი.

ძალიან ბევრი კითხვა იყო, რომელიც საქმიან ვითარებას არ გასცდენია. ჩვენ გაკვეული ხაზგასმა გვქონდა იმასთან დაკავშირებით, რომ სარედაქციო პოლიტიკაში და კონტენტის შექმნაში ვერც მრჩეველთა საბჭო და ვერც ერთი ადამიანი ვერ ჩაერევა. მე მგონია, რომ ეს არის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ერთ-ერთი მიღწევა.

დღეს უმაღლეს საბჭოში იმითაც დაინტერესდნენ, რატომ ჩამოჰყავთ ტელევიზიაში თანამშრომლები ჩხოროწყუდან და რატომ არ ასაქმებენ ადგილობრივებს. ეს რას ნიშნავს?

ეს არ ყოფილა უმაღლესი საბჭოს წევრებისგან, არ ყოფილა საუბარი მათგან. საუბარი იყო იმაზეც, რომ ამ ადამიანებს უხდიან ბინის ქირას, რაზეც მე ვუპასუხე, რომ ასე არ არის. სხვა მხრივ მე მათთან პოლემიკაში არ შევსულვარ, რადგან ეს იყო საქმიანი შეხვედრა. უმაღლესი საბჭოს წევრებს არ უთქვამთ, რომ მათ აკლიათ ეთერი. ერთ-ერთი გარეშე პირი ამბობდა, რომ თვითონაც არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლია, მაგრამ არ იწვევენ იგივე სიხშირით რა სიხშირითაც სხვებს.

მაგრამ უმაღლესი საბჭოს წევრებს არ უთქვამთ, რომ ემიჯნებიან ამ შინაარსის განცხადებებს…

მე მითხრა კომიტეტის თავმჯდომარემ, რომ შემეძლო გამეცა პასუხი. ისინი ჩვენგან ელოდნენ ამაზე პასუხს.

თქვენ მიგითითეს იმაზეც, რომ ტელევიზიის დირექტორის, ნათია კაპანაძის გავლენის ქვეშ ხართ… 

დიახ ითქვა, რომ ჩვენ ვართ დირექტორის გავლენის ქვეშ და ვერ ვდგამთ ქმედით ნაბიჯებს, რომ დავაყენოთ მისი პასუხიმგებლობის საკითხი და აქედან გამომდინარე ჩვენი პასუხიმგებლობის საკითხი უნდა დადგეს.

მე, პირადად, შემიძლია ვთქვა, თუ რამე საკითხი იყო, რომელიც აზრთა სხვადასხვაობას იწვევდა და ნამდვილად იყო ისეთი საკითხები, როცა მე ვფიქრობდი, რომ მე ვიყავი მართალი და მენეჯმენტს ჰქონდა განსხვავებული აზრი… მაგრამ მენეჯმენტს აქვს გადაწყვეტილების მიღების უფლება.

მთავარი ფოტო: აჭარის ტელევიზია

პირველი მაისიდან თამბაქოს მოწევა შენობაში რომ იკრძალება, ეს ბათუმში თითქმის ყველა კაფესა თუ რესტორანში იციან. კაფეები, რომელთა ძირითადი კლიენტი ქართველი მომხმარებელია, ამბობენ, რომ აუცილებლად მოაწყობენ კანონით განსაზღვრულ მოსაწევ ადგილს, „რადგან სხვაგვარად გამორიცხულია“. განსხვავებული ვითარებაა იქ, სადაც კლიენტების უმეტესობა უცხოელია. ამ ტიპის კაფეების მენეჯერები მშვიდად გეტყვიან: „კლიენტებს აქამდე ის უკვირდათ, რომ მოწევა დასაშვები იყო.“

პირველი მაისიდან კანონში „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ შესული ცვლილებები ძალაში შედის. კაფე-ბარებსა თუ რესტორნებში ეს კანონი თამბაქოს მოწევას მხოლოდ იმ შემთხვევაში უშვებს, თუკი „სპეციალური მოსაწევი ადგილი“ იქნება გამოყოფილი.

„სპეციალური მოსაწევი ადგილი განკუთვნილი უნდა იყოს მხოლოდ თამბაქოს მოწევისათვის და გამიჯნული უნდა იყოს ყველა სახის სამუშაო, საკვები ან/და დასასვენებელი ოთახისა და სხვა დანიშნულების ბლოკისაგან, მოწყობილობისა და ნივთიერებისაგან, უნდა იყოს ადვილად გასანიავებელი ან ღია ფანჯრით, რომელიც გადის ღია სივრცეში (დასაშვებია ადგილის მოწყობა მხოლოდ ხელოვნური ვენტილაციით), რათა უზრუნველყოფილ იქნეს წარმოქმნილი თამბაქოს კვამლის სრული გამიჯვნა დაწესებულების სხვა ნაწილებისაგან,“ – წერია კანონში.

პუშკინის ქუჩაზე არსებულ კაფეებში, სადაც მომხმარებელი ძირითადად ხინკლის მისამართმევად დადის, ელოდებიან, როგორ მოიქცევა კლიენტი პირველი მაისის შემდეგ. სახინკლეებში ნაკლებად სჯერათ, რომ ხინკლის შემდეგ სტუმარს სიგარეტის მოწევა არ მოუნდება. თუმცა „კანონზე დამორჩილება ყველას მოუწევს,“ – ამბობენ ისინი. არც ერთ სახინკლეში, სადაც „ბათუმელები“ იმყოფებოდა, სპეციალური მოსაწევი ადგილი გამოყოფილი არ არის და არც რაიმე სამზადისი შეინიშნება. ამ კაფეებში არც კომენტარის გაკეთება ისურვეს.

განსხვავებული პოზიცია აქვთ კაფე „შერეკილებში“. აქ სჯერათ, რომ მომხმარებელი გადაეჩვევა მოწევას და სამშაბათიდან ანუ პირველი მაისიდან ყველა მაგიდიდან აიღებენ საფერფლეს.

„მჯერა, რომ კლიენტი, რომელიც არის ჩვენი მომხმარებელი, ამის გამო არ დაგვივიწყებს. თუ ეს პრობლემა შეიქმნა, მოგვიწევს ცალკე მოსაწევი ადგილის მოწყობაც. ვნახოთ, რა იქნება,“ – გვითხრა კაფე „შერეკილების“ ხელმძღვანელმა, მამუკა გოგიტიძემ.

მამუკა გოგიტიძე ყურადღებას ამახვილებს ხარჯზეც, რაც სპეციალური მოსაწევი ადგილის მოწყობას სჭირდება. ამბობს, რომ ხარჯები ჯერ არ დაუთვლია, მაგრამ „კარგი გამწოვი თავისი ფილტრით 3 ათასი ლარი ღირს. თან რამდენიმე თვეში გამოსაცვლელი იქნება“.

შედარებით მშვიდად არიან იმ სახინკლეებში, რომლებსაც ერთმანეთისგან კედლებით გამიჯნული კუპეები აქვთ და თითოეულ კუპეში ცალკე გამწოვია დამონტაჟებული. მაგალითად, კაფე „მეფაიტონეში“ განმარტავენ, რომ კუპეების გარკვეულ ნაწილში მოწევა ისევ დასაშვები იქნება, ღია სივრცეში კი, სადაც ბანკეტები იმართება, თამბაქოს მოწევის აკრძალვის შესახებ ინფორმაციას რამდენიმე ადგილას გამოაკრავენ.

რესტორანში თამბაქოს მოწევაზე უარის თქმის მოლოდინი აქვთ მელიქიშვილის ქუჩაზე მდებარე „ქიზიყში“. რესტორნის ადმინისტრატორმა, აზა შავლიძემ გვითხრა, რომ ჯერ დააკვირდება, შემცირდება თუ არა კლიენტის რაოდენობა მას შემდეგ, რაც რესტორანში მოწევა აღარ იქნება შესაძლებელი.

„თუ გამოვა, რომ ამის გამო კლიენტი უარს გვეტყვის, ჩვენც მოგვიწევს ასეთი სივრცის მოწყობა. ჩვენ გვაქვს კუპეები, მაგრამ მკვეთრად გამიჯნული არ არის. აქედან კვამლი მაინც გამოვა. ერთ ნაწილს ავიღებთ ალბათ და კანონის შესაბამისად მოვაწყობთ, მაგრამ ჯერ პირველ მაისს ველოდებით,“ – გვითხრა აზა შავლიძემ.

თამბაქოს მოწევა აიკრძალება და არც სპეციალური მოსაწევი ადგილების შექმნას აპირებენ რუსთაველის ქუჩაზე მდებარე რესტორნებში: „გარდენისა“ და „გრილში“.

მარი გვარიშვილი, „გარდენის“ მენეჯერი: „ჩვენ გვაქვს ტერასები და მოწევა იქ იქნება მხოლოდ დაშვებული. როცა აცივდება, ტერასაზე ვაპირებთ გათბობის სისტემის დამონტაჟებას, რომ კომფორტული გარემო არსებობდეს მწეველებისთვის. შენობის შიგნით არ ვაპირებთ არაფერს, რადგან არ იქნება ლამაზი. თუ კონკურენციის კუთხით პრობლემა შეიქმნება, ალბათ ღია სივრცის მოცულობას გავზრდით.“

ბესიკ შავიშვილი, „გრილის“ მენეჯერი: „ყველგან აიკრძალება მოწევა, ტერასის გარდა… არ ვფიქრობ, რომ ამის გამო შეიძლება კლიენტი მოგვაკლდეს. ჩემი ჯოკერი ჩემი მენიუა“.

ღია სივრცეში იქნება ისევ მოწევა დაშვებული კაფეშიც „პრივეტ იზ ბატუმა“. აქ გვითხრეს, რომ შემოდგომაზე, როცა აცივდება, გათბობის სისტემას გარეთ მოაწყობენ და შიგნით სპეციალური მოსაწევი ადგილის მოწყობას არ გეგმავენ.

პირველი მაისიდან თამბაქოს მოწევა შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები გააკონტროლებენ. კანონის დარღვევის შემთხვევაში 500 ლარით კაფეს ან რესტორნის მესაკუთრე დაჯარიმდება და არა ფიზიკური პირი, ვინც აკრძალულ სივრცეში თამბაქოს მოწევს.

მთავარ ფოტოზე: კაფე მოსაწევი ადგილით ტოსკანაში, იტალია. მანანა ქველიშვილის ფოტო. 

საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის ბრძანებით, პენიტენციურ დაწესებულებაში თამბაქოს მოხმარების წესი დამტკიცდა, რომელიც 2018 წლის პირველი მაისიდან ამოქმედდება.

ახალი წესით, პენიტენციურ დაწესებულებაში თამბაქოს მომხმარებელ ბრალდებულს/მსჯავრდებულს თამბაქოს მოხმარება შეუძლია მისი განთავსების ადგილზე და დაწესებულებაში ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილ ადგილას, ხოლო დაწესებულების მოსამსახურეს და დაწესებულებაში შემსვლელ გარეშე პირებს თამბაქოს მოხმარება შეეძლებათ მხოლოდ ამისთვის სპეციალურად გამოყოფილ მოსაწევ ადგილას.

ამავე წესის მიხედვით, 2018 წლის პირველი მაისიდან „დაწესებულებაში არამწეველი ბრალდებული/მსჯავრდებული, როგორც წესი, განცალკევებით უნდა მოთავსდეს თამბაქოს მომხმარებელი ბრალდებულისგან/მსჯავრდებულისგან. არამწეველი ბრალდებული/მსჯავრდებული კი თამბაქოს მომხმარებელ ბრალდებულთან/მსჯავრდებულთან ერთად შეიძლება მოთავსდეს იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნულის თაობაზე არამწეველი ბრალდებულისაგან/მსჯავრდებულისგან გაცემულია წერილობითი თანხმობა“.

ახალი წესით პირველი მაისიდან:

[checklist]

• დაწესებულებაში უნდა არსებობდეს მოსაწევი ადგილი, რომელიც გამოიყოფა დაწესებულების სპეციალურად იზოლირებულ ტერიტორიაზე როგორც დაწესებულების შენობის შიგნით, ისე მის გარეთ (ეზო).
• დაუშვებელია ბრალდებულთან/მსჯავრდებულთან შეხვედრაზე შემსვლელი პირის მიერ დაწესებულებაში შესვლისას თამბაქოს ნაწარმის შეტანა.
• დაუშვებელია ბრალდებულის/მსჯავრდებულის და მასთან შეხვედრაზე მყოფი პირის მიერ შეხვედრის ადგილზე თამბაქოს მოხმარება, გარდა ხანგრძლივი პაემნის ოთახისა. თუ ხანგრძლივ პაემანზე მყოფი ერთ-ერთი პირი არამწეველია, მეორე პირის მიერ თამბაქოს მოხმარება დასაშვებია მხოლოდ არამწეველი პირის წერილობითი თანხმობის შემთხვევაში.

[/checklist]

ბრალდებულის/მსჯავრდებულის მიერ ახალი წესით დადგენილი მოთხოვნების შეუსრულებლობა გამოიწვევს მის დისციპლინურ პასუხისმგებლობას; ხოლო დაწესებულების მოსამსახურის მიერ მოთხოვნების შეუსრულებლობა შეიძლება გახდეს მის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი.

რაც შეეხება დაწესებულებაში შემსვლელ გარეშე პირებს, თუ ისინი დადგენილ მოთხოვნებს არ შეასრულებენ, შესაძლოა დაწესებულება ვადამდე დაატოვებინონ.

მინისტრის ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ დაწესებულებაში თამბაქოს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მოიხმარენ, პენიტენციური დაწესებულება კი ვალდებულია ხელმისაწვდომ ადგილას გამოაკრას აღნიშნული წესი, როგორც დაწესებულების შიგნით, ასევე სპეციალურ ადგილას, საიდანაც ხდება დაწესებულებაში გარეშე პირების შესვლა. პირველი მაისიდან ასეთი წესის განთავსება ნებისმიერ დაწესებულებაში, კანონის მოთხოვნაა.

2018 წლის პირველი მაისიდან ძალაში შედის 2017 წელს მიღებული კანონი „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“, რომლის თანახმადაც, 2018 წლის პირველი მაისიდან თამბაქოს მოწევა [ასევე, ელექტროსიგარეტის] იკრძალება მთელ რიგ დაწესებულებებში:

https://netgazeti.ge/news/264353/

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით,  28 და 29 აპრილს ჩაქვი-მახინჯაურის გვირაბის ერთი მხარე [ბათუმი-ქობულეთის მიმართულება] ჩაიკეტეაბა. მოძრაობა ორმხრივი იქნება გვირაბის მეორე მხარეს.

დეპარტამენტში აცხადებენ, რომ გვირაბის ერთ მიმართულებაზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობის აკრძალვა პროფილაქტიკურ სამუშაოებსა და გვირაბის დასუფთავებას უკავშირდება.

პედაგოგმა, რომელმაც მშობელს ბავშვის ტირილის შესახებ ტელეფონით აცნობა, ხოლო შემდეგ გამოძიება ბავშვებზე ძალადობის მუხლით დაიწყო, ბათუმის მე-14 საბავშვო ბაღი დატოვა თუ დაატოვებინეს. საუბარია ამ საბავშვო ბაღში რამდენიმე დღის წინ მომხდარ შემთხვევაზე – ერთ-ერთმა მშობელმა, ინგა დავითაძემ „ბათუმელებთან“ ბავშვების პარაზიტებზე ანალიზის პროცესი აღწერა და თქვა: „ბავშვებს ერთმანეთის დასანახად აშიშვლებდნენ“

ამ ფაქტზე შს სამინისტრომ ძალადობის მუხლით გამოძიება დაიწყო. საკითხის შესწავლაში ჩართულია სახალხო დამცველიც.

შემთხვევიდან რამდენიმე დღეში საბავშვო ბაღის პედაგოგმა – ი. ბ.-მ ბათუმის მე-14 საბავშვო ბაღი დატოვა. იგი სამუშაოდ გოროდოკის დასახლებაში მდებარე მე-19 საბავშვო ბაღში გადაიყვანეს. მე-14 საბავშვო ბაღის დირექტორი ამბობს, რომ ეს პედაგოგის სურვილი იყო. ბავშვის მშობელი კი აცხადებს, რომ „პედაგოგი მშობელთან დარეკვის გამო ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანებამ დასაჯა“.

„ჩემი ბავშვი შეჩვეული იყო ამ მასწავლებელს და მას კიდევ ერთი ტკივილი მიაყენეს. ამ ინციდენტის შემდეგ პედაგოგს უსაყვედურეს, რომ მას ჩემთან არ უნდა დაერეკა, როცა ბავშვი ტიროდა და ვერ აჩერებდნენ. უთხრეს, რომ თვითონ უნდა გამკლავებოდა ამას, სუსტი ხარ, ტონს უნდა აუწიო და ბავშვებს შენი უნდა ეშინოდეთო. ეს არ არის ბაღის დირექტორის გადაწყვეტილება. საბავშვო ბაღების გაერთიანებამ აიძულა პედაგოგი გადასულიყო სხვა ბაღში, რომელიც მისგან მოშორებით მდებარეობს,“ – ამბობს ინგა დავითაძე, რომლის შვილიც ისევ ბათუმის მე-14 საბავშვო ბაღში დადის.

„პედაგოგი გადავიდა მე-19 საბავშვო ბაღში თავისი სურვილით. ეს არ უკავშირდება პარაზიტული ჭიების ანალიზის პროცესს. დიდი ხანია განიხილებოდა ეს თემა. საბოლოოდ იქ გამოჩნდა ადგილი და წავიდა“, – გვითხრა მაია ხუხუნაიშვილმა, ბათუმის მე-14 საბავშვო ბაღის დირექტორმა.

რატომ შეიძლებოდა პედაგოგს გასჩენოდა სურვილი გადასულიყო სამუშაოდ იმ საბავშვო ბაღში, რომელიც მისგან ტერიტორიულად შორს არის? – მაია ხუხუნაიშვილმა ამ კითხვაზე გვიპასუხა, რომ „ეს მისი პრობლემაა“. ბაღის დირექტორის თქმით, მან იცის, რა პრობლემა ჰქონდა პედაგოგს, „მაგრამ ამაზე უმჯობესია თავად პედაგოგმა ისაუბროს“.

დირექტორისგან განსხვავებით, ბაღების გაერთიანების ხელმძღვანელს მამუკა შამილიშვილს მიაჩნია, რომ “ეს პედაგოგი იყო გამოუცდელი, რთული ჯგუფი შეხვდა და თავი ვერ გაართვა”. მამუკა შამილიშვილის თქმით, პედაგოგმა პარაზიტებზე ანალიზების დაწყებამდე თავად ითხოვა სხვა ჯგუფში გადაყვანა.

“ბაღის დირექტორისგანაც მქონდა შეტყობინება, ჯგუფს ვერ იმორჩილებს და მშვიდად ვერ ვარო. არ მინდოდა, ერთი ხელის მოსმით სამსახური დაეკარგა… მარტში დამხმარე აღმზრდელი მივამაგრეთ. მოგვარდა სიტუაცია, მაგრამ შემდეგ ის აღმზრდელი სხვა ბაღში დარჩა საჭირო. მე-19 ბაღში დაბალი ასაკის ჯგუფში როგორც კი გამოჩნდა ადგილი, გადავიყვანეთ. თან ვუთხარი, რომ თუ აქაც ვერ გაართმევთ თავს, გამოდის, არაა პედაგოგობა თქვენი მოწოდება-მეთქი. მე-19 ბაღის დირექტორი მეუბნება, რომ ახალ ჯგუფს თავს, ჯერჯერობით, კარგად ართმევს,”- გვითხრა მამუკა შამილიშვილმა.

„ბათუმელები“ მე-14 საბავშვო ბაღის ყოფილ პედაგოგს – ი. ბ.-ს სოციალური ქსელის საშუალებით დაუკავშირდა. მან კატეგორიული უარი განაცხადა ჩვენთან გასაუბრებაზე.

სირიის ამერიკული სამედიცინო საზოგადოება (Sams) სირიელ ბავშვებთან მუშაობს. ისინი უკვე 7 წელია ომში ცხოვრობენ. ჰუმანიტარული ორგანიზაციები Sams-ი და Save The children-ი ომგამოვლილი ბავშვების ნახატებს აგროვებენ. ჰუმანიტარული ორგანიზაციები ბავშვების რეაბილიტაციისას არტთერაპიასაც იყენებენ, რაც უარყოფითი გამოცდილებისგან, ემოციებისგან დაცლას გულისხმობს.

„რომ მოვკვდებით, იქნებ მერე მაინც შევძლოთ თამაში“, – ასე ამბობენ ხშირად ომგამოვლილი ბავშვები, როგორც BBC-თან Sams-ის ექიმი, მოჰამედ ჰალიდ ჰამზა ამბობს.

ქვემოთმოცემული ნახატები 14 წლამდე სირიელი ბავშვების დახატულია, რაზეც კარგად ჩანს, როგორ ხედავენ ბავშვები ომს, სიკვდილსა და სისასტიკეს.

    „ლამაზი სირია” წერია ცრემლებზე

„სასწრაფო დახმარების მანქანა”, „ასადის ავიაცია”, „ბავშვების სისხლი”- წერია ნახატზე

ჯარისკაცის თავზე, რომელიც ტყვიამფრქვევს ისვრის, არმიის ლოზუნგი წერია „ეს ჩვენი წინააღმდეგობის არმიაა, სამშობლო! ღირსება და ერთგულება!”

          „ეს სირიაა” – წერია ნახატზე. სირიის ამერიკული სამედიცინო საზოგადოების (Sams) ექიმი, დოქტორი ჰამზა ამბობს, რომ ბავშვებს, ვისთანაც ის მუშაობს, ყველა იმედი გადაწურული აქვთ.

სირიის მოსახლეობის ნახევარზე მეტმა იძულებით დატოვა ქვეყანა. მიუხედავად დიდი საფრთხისა, ათასობით სირიელმა გადალახა პატარა ნავებით ხმელთაშუა ზღვა და თავშესაფარი ევროპაში ითხოვა

„ჩემი სამშობლო“. 2011 წლიდან დღემდე 118 ათასზე მეტი სირიელი ჩასვეს ციხეში, ზოგიც უგზოუკვლოდ დაკარგულად მიიჩნევა

მაღლა წერია: „დები და ძმები: საფა ზაჰრა ფატიმა ოსამა და ჯუდი დაბლა წერია: „მამაჩემი 2010 წელს“, „მამაჩემი 2011 წელს“, „მამაჩემი 2014 წელს“

„ეს მე და ჩემი და ვართ. დავხატე როგორ ვტიროდით, როცა ორი წლის წინ დაიკარგა მამაჩვენი. არ ვიცით, რა დაემართა. ეს ჩემი ყველაზე სევდიანი მოგონებაა“, – ამბობს 14 წლის მიასარი

საათიანი კოშკის ნახატი სირიის ქალაქ ჰომსას ცენტრში. სირიის სიდიდით მესამე ქალაქი „რევოლუციის დედაქალაქის“ სახელწოდებით იყო ცნობილი. ჰომსას მცხოვრებლები ბაშარ ალ ასადის მოწინააღმდეგეები იყვნენ. სამი წლის განმავლობაში ქალაქი სრულად გაანადგურა სირიის სახელისუფლებო ძალებმა.

წყარო: BBC

როგორ ქვეყანაში ვიცხოვრებთ, საქართველოს პარლამენტმა რომ მიიღოს კანონპროექტი „რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფაზე“? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ ფილოსოფოს ლევან ღამბაშიძეს ესაუბრა.

თქვენი აზრით, რა მოცემულობაში მოგვიწევს ცხოვრება, დავუშვათ და პარლამენტმა მიიღოს კანონი რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფაზე? როგორ შეიძლება ეს აისახოს ხელოვნებაზე, კულტურაზე, რაზე შეიძლება მოგვიხდეს უარის თქმა?

დარწმუნებული ვარ, ეს კანონი არ გავა, მაგრამ რომ გავიდეს და აღსრულება დაიწყოს, ძალიან უცნაურ სამყაროში ვიცხოვრებთ.

ყველა ადამიანს, რომელიც თავს იგრძნობს რელიგიურად შეურაცხყოფილად, ექნება უფლება უჩივლოს ნებისმიერს. ეს ყველაზე მეტად შეიძლება შეეხოს ხელოვნებას, კინოს, მუსიკას, ტექსტების გაფილტრვა მოითხოვონ…  ეს ჩვეულებრივი ცენზურაა. ჩვენ ვიცით, როგორ მოქმედებდა პოლიტიკური ცენზურა საბჭოთა კავშირში, იგივე იქნება, ოღონდ რელიგიური კუთხით.

აბსურდულ სიტუაციაში ვიქნებით, რადგან, მაგალითად, მე შემიძლია ვუჩივლო მანქანის მძღოლებს, რომლებიც ხატებს აკრავენ ტორპედოზე, რადგან მიმაჩნია, რომ ხატის ადგილი არ არის მანქანაში, ასეთია ჩემი რელიგიური აღქმა და ვგრძნობ თავს შეურაცხყოფილად. ვინ აღასრულებს ამას? დაუშვებს თუ არა სასამართლო, რომ ეს არის საკმარისად შეურაცხმყოფელი? არ არსებობს ფორმულა რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფის, რომელსაც დაეყრდნობა სასამართლო და მოუწევს თვითონ განსაზღვროს, რა შეიძლება ჩავთვალოთ შეურაცხმყოფლად და რა – არა. ეს პრობლემურია, რადგან ჩვენ ვსაუბრობთ ადამიანის გრძნობებზე.

უფრო მეტიც, ჩემს რელიგიურ გრძნობებს შეიძლება შეურაცხყოფდეს მდიდარი მღვდელი ან სასულიერო პირი, რომელიც ძვირადღირებული მანქანით დადის, რადგან მე ქრისტიანობაში ვისწავლე, რომ ღვთის მსახურმა უნდა გასცეს ყველაფერი და იყოს ღარიბი. შესაბამისად, ეს ჩემს რელიგიურ გრძნობებს შეურაცხყოფს და ვუჩივლებ მღვდლებს.

გარდა ამისა, ასეთი კანონი შეიძლება შეეხოს ლიტერატურას და ნებისმიერ რამეს ჩვენს ყოველდღიურობაში. არარელიგიურ ხალხსაც შეუძლია რელიგიური ხალხის წინააღმდეგ გამოიყენოს ეს კანონი და მივიღებთ კარიკატურას.

მაგალითად, რომელ ნაწარმოებებს, ფილმებს შეიძლება შეეხოს მსგავსი კანონი, თქვენი აზრით?

ფილმი „ლაზარე“, სადაც არის მღვდელი და დიაკვანი, „ლონდრე“… მიხეილ ჯავახიშვილს აქვს წერილები, სადაც აკრიტიკებს სასულიერო პირებს. რომ მივსდიოთ, ბევრ ნაწარმოებს ვნახავთ ლიტერატურაში. გალაქტიონის რომელიმე ლექსი შეიძლება მივიჩნიოთ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფად. ნინო ქათამაძის ტექსტშიც ან სიმღერის მანერაშიც მე შეიძლება რაღაც მინიშნება დავინახო ისეთი, რასაც ჩავთვლი რელიგიური გრძნობის შეურაცხყოფად.

ეს ყველაფერი მაფიქრებინებს, რომ კანონმდებლობა ამ და სხვა, ნებისმიერი ფორმით გამორიცხულია რომ გავიდეს. თუ დავაკვირდებით სასულიერო პირების რეაქციასაც, ჩანს თვითონაც მიხვდნენ, რომ დადგებიან პრობლემის წინაშე. მაგალითად, მეუფე სპირიდონი, რომელიც გამოირჩევა ძალიან აგრესიული ტექსტებით სხვა რელიგიების მიმართ, პირდაპირ ამბობს, რომ როცა მე გავაკრიტიკებ სხვა რელიგიას, ვიღაცამ შეიძლება ეს ჩათვალოს რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფად, ამიტომ მხოლოდ მართლმადიდებლებზე უნდა ვრცელდებოდეს ეს კანონიო, ეს არის აბსურდი, კონსტიტუციის თავდაყირა დაყენებაა და არა მგონია, რომელიმე მთავრობა წავიდეს ამაზე.

თუმცა ბოლო წლებია ეს კანონპროექტი უკვე მესამედ ბრუნდება განსახილველად. ეს რატომ ხდება, თქვენი აზრით?

ამ კანონს აქვს პოლიტიკური დატვირთვა.

ხშირად მოჰყავთ არგუმენტად, რომ ეს კანონი ევროპაშიც არსებობს. ევროპის ქვეყნებში ეს კანონი არსებობს მკვდარი ფორმით, ან უკვე იღებენ კანონმდებლობიდან, რადგან გამოხატვის თავისუფლება არის მთავარი და იმ მიზეზების გამო, რაზეც ვისაუბრეთ.

ერთადერთი, ვინც ბოლო წლებში ამ კანონს იყენებს, არის რუსეთის ფედერაცია. პოსტსაბჭოთა სივრცეს რუსეთი სწორედ ამ იდეოლოგიას სთავაზობს, რომ რუსეთში თუ ვიქნებით, ვიქნებით დაცული რელიგიური სიწმინდეების შეურაცხყოფისგან და გარყვნილებისგან.

რუსეთში რამდენიმე წლის წინ მიიღეს ეს კანონი, დასაჯეს „პუსი რაიოტი“, რომელთაც ეკლესიაში იმღერეს, დაიჭირეს რამდენიმე ბლოგერი. თავისი მოსახლეობის იმ ნაწილს, რომლებიც თავს მართლმადიდებლებად მოიაზრებენ, რუსეთი სთავაზობს ამ მოდელს, რომ ჩვენ დაგიცავთ შეურაცხყოფისაგან.

ჩვენთან ეს ექოა რუსეთიდან.

კანონპროექტი შეიტანა ემზარ კვიციანმა, რომელმაც რამდენიმე დღის წინ განაცხადა, რომ რუსული სპეცსამსახურების დავალებით რაღაცებს ამბობდა საქართველოს სახელმწიფოზე, რაც ორ აზრს აღარ ტოვებს, თუ ვისი იდეაა ამ კანონპროექტის გააქტიურება ახლა.

ეს კანონი არის თითქოს კანონმდებლობის დონეზე გადადგმული რელიგიური ნაბიჯი. თუ დავაკვირდებით, „ქართულ ოცნებას“ ახლა კრიზისი აქვს, ისეთი სერიოზული, რომ ბიძინა ივანიშვილი დაბრუნდა. ამას გარდა, ბოლო განხეთქილება იყო სწორედ რელიგიურ ნიადაგზე, ნინია კაკაბაძე გავიდა [საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდის წევრად] და „ქართული ოცნება“ მონასტერში გაიხიზნა მოსანანიებლად.

ახლა ეს ჟესტი, კანონპროექტზე საუბარი, შეიძლება ქართველი ამომრჩევლის გრძნობებზე თამაშად მოვიაზროთ, რომ სინამდვილეში ჩვენ რელიგიის და მართლმადიდებელი ხალხის გრძნობების სადარაჯოზე ვდგევართ. ამიტომ მე ამ კანონპროექტს არ ვუყურებ როგორც სინამდვილეს, ეს არის მხოლოდ და მხოლოდ პოლიტიკური, რომელსაც ერთი მხრივ, იყენებს რუსეთი და მეორე მხრივ, იყენებენ პოპულისტი ქართველი პოლიტიკოსები, რომლებიც თვლიან, რომ რელიგიურ თემებზე ქულების დაწერა არის გამართლებული და მომგებიანი.

________

მთავარ ფოტოზე: ლევან ღამბაშიძე. ფოტო: განათლების ალტერნატიული ცენტრი საზოგადოებისათვის   

ამავე თემაზე: მალხაზ სონღულაშვილი: ქრისტე რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფის გამო გააკრეს ჯვარზე 

რა შეიძლება ვურჩიოთ მწეველებს, რომლებსაც თაბაქოსთვის თავის დანებება აქვთ გადაწყვეტილი, მაგრამ ფიქრობენ, რომ საამისოდ საკმარისი ნებისყოფა არ აქვთ, შესაძლებელია თუ არა მოწევის შეწყვეტა ნებისმიერ ასაკში, რა რისკებთანაა დაკავშირებული მწეველობა და როგორ უნდა მოვიქცეთ თუ ერთ მშვენიერ დღეს გადავწყვეტთ, რომ თამბაქო დავივიწყოთ? ამ და სხვა კითხვებით საქართველოს რესპირაციული ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარეს, ივანე ჩხაიძეს მივმართეთ, რომელიც საინტერესო რჩევებს სთავაზობს საკითხით დაინტერესებულ მწეველებს.

თამბაქოს კვამლში 50-ზე მეტი კანცეროგენული ნივთიერება შედის, რაც ნიშნავს იმას, რომ ადრე თუ გვიან მწეველს ონკოლოგიური პათოლოგია შეეყრება. მწეველი, რომელიც დღეში, საშუალოდ, ერთ კოლოფ სიგარეტს ეწევა თვეში 100-დან 300 ლარამდე ხარჯავს და თანხას იხდის იმაში, რომ დაემართოს კიბო, ინსულტი თუ ფილტვის დაავადებები.

პასიური მწეველობა არაფრით ჩამოუვარდება აქტიურ მწეველობას. თუ მამა ან დედა არის თამბაქოს მომხმარებელი მათ შვილებში ლეიკემიისა და ფილტვისა და ტვინის კიბოს რისკი გაცილებით უფრო მაღალია არამწეველებთან შედარებით. ასევე ცოლის ძუძუს კიბოს რისკი ბევრად მაღალია, როცა ქმარია მწეველი. მწეველი პოტენციური მკვლელია ოჯახში. ადამიანი თანხას იხდის იმაში, საკუთარი თავის გარდა მოკლას ოჯახის წევრებიც.

რა უნდა გაითვალისწინოთ თუ უკვე გადაწყვიტეთ მოწევის შეწყვეტა? გაეცანით რჩევებს, გაიგეთ რა უნდა იცოდეთ თუ თამბაქოსთვის თავის დანებებას გეგმავთ.

1. აუცილებლად უნდა დათქვით დრო, მაგალითად, მომდევნო ორი კვირა და აირჩიეთ ისეთი დღეები, როცა ამისთვის იქნებით მზად. თუ, მაგალითად, 30 დეკემბერს გადაწყვეტთ მომდევნო დღეებიდან მოწევისთვის თავის დანებებას ეს არაეფექტური იქნება: წინ დღესასწაულები, სტუმრიანობა და შესაბამისად მოწევის ცდუნება გელით. აარჩიეთ ამისთვის ნეიტრალური დღეები.
2. ეს მარტივი არ არის და ფსიქოლოგიურად კარგად უნდა შეამზადოს მწეველმა საკუთარი თავი. ყველზე ეფექტური და სწორი გზაა, რაც უნდა ითქვას, რომ მარტივი არ არის. ეს თავის თავში კარგად დარწმუნებული ადამიანის გადაწყვეტილებაა, რომელსაც სჯერა, რომ ყველაფერი გამოუვა. რომელსაც კარგად აქვს გაცნობიერებული რა ზიანს აყენებს საკუთარ ჯანმრთელობას
3. შემდეგი გზა ორკვირიანი გეგმაა: თუ თქვენ დღეში 40 ღერ სიგარეტს ეწევით ყოველდღიურად სამ-სამი ღერით უნდა შეამციროთ ღერების რაოდენობა, შედეგად ორი კვირის ბოლოს თქვენ მოწევთ მხოლოდ ერთ ღერ სიგარეტს და ამ შედეგამდე მიხვალთ ნაბიჯ-ნაბიჯ.
4. აცნობებთ მეგობრებს, ოჯახის წევრებსა და თანამშრომლებს. თქვენ აუცილებლად დაგჭირდება მათი მხარდაჭერა და წახალისება. მნიშვნელოვანია, რომ გარშემომყოფებმა თავი შეიკავონ შეძლებისდაგვარად თქვენი თანდასწრებით მოწევისგან, რამდენადაც ეს შესაძლებელი იქნება პირველ დღეებში მაინც.
5. გახადეთ თქვენი სახლი თამბაქოსთან დაკავშირებული ყველა ნივთისგან თავისუფალი, გადაყარეთ საფერფლეები და სანთებელა, ასანთი. ამით კიდევ ერთ ზედმეტ ცდუნებას ასცდებით, გააუქმეთ მანქანაში ელექტროსანთებელა.
6. წინასწარ უნდა იცოდეთ, რომ ორი კვირა გექნებათ დეპრესია, ხასიათის ცვლილება, შესაძლოა თავის ტკივილებიც, ხველა, უძილობა და ა.შ. მაგრამ შეეჩვიეთ, შეაგუეთ თავი ამ ყველაფერს, მოულოდნელმა თანმდევმა მოვლენებმა არ უნდა გაგტეხოთ.
7. აუცილებელია გააცნობიეროთ, რომ სიგარეტის მოწევა გარდა ჯანმრთელობისთვის შეგნებულად მიყენებული ზიანისა და მატერიალური ზარალისა არის დიდი დროის კარგვა – 40 ღერის მოწევისას, თუ გავიანგარიშებთ, რომ თითო ღერის მოწევას 10 წუთი სჭირდება, კარგავთ ექვს საათს.
8. წინასწარ უნდა დაგეგმოთ რისგან შეავსებთ მოწევისგან თავისუფალ დროს. ძალიან ცუდია, თუ ეს დრო მხოლოდ ჭამით შეივსება, რადგან ეს მეორე უკიდურესობაში ჩაგაგდებთ. აირჩიეთ სპეციალური ქმედებები, რითაც თამბაქოს ჩაანაცვლებთ, როცა მოწევა მოგინდებათ დაღეჭეთ კევი, დალიეთ რამდენიმე ყლუპი წყალი, ღრმად ჩაისუნთქეთ და ამოისუნთქეთ, თუ ამის დრო გაქვთ მოწევის ნაცვლად ისეირნეთ ფეხით.
9. არსებობს ნიკოტინის ჩანაცვლებითი თერაპია, ეს არის მედიკამენტი, რომელიც შეიცავს ნიკოტინს და უნებისყოფო მწეველებისთვისაა. მწეველი თამბაქოს მოწევის ნაცვლად იღებს მედიკამენტს, ეს არის 3-თვიანი კურსი, ხალხისთვის, ვინც სხვაგვარად ვერ დაანება თავი მოწევას და საკმაოდ ეფექტურია. ამ დროს ადამიანი არ იმატებს წონაში, არ აქვს „ლომკა“. ნიკოტინის ჩანაცვლებითი თერაპია არ არის რეკომენდებული ორსულების, მეძუძური დედების, ინსულტგადატანილებისა და კორონალური დაავადებების შემთხვევაში.
10. ყველამ უნდა გააცნობიეროს, რომ შედეგი, რასაც მოწევის შეწყვეტით ვიღებთ, დგება ძალიან სწრაფად და მალევე შესამჩნევია. ქრონიკული ხველა და ქოშინი მწეველებს შეუჩერდებათ რამდენიმე კვირაში, მკურნალობის გარეშე. დიდი ძალა აქვს თავდაჯერებულობას, რომ თქვენ ამას შეძლებთ.

ეს ავტომობილი ბათუმის ავტოტრანსპორტმა 2016 წლიდან დღემდე 66-ჯერ დააჯარიმა, თუმცა მძღოლს არც ერთი ჯარიმა არ აქვს გადახდილი.

„მერსედერსის“ მინივენს ბოლო ორი წელია პარკირების საფასურის გარეშე დგომისა და ტროტუარზე გაჩერებისთვის აჯარიმებენ. ბათუმის ავტოტრანსპორტმა მძღოლს 66-დან მხოლოდ ერთ შემთხვევაში გადაუგზავნა საჯარიმო ოქმი, რომელიც მას ასევე არ გადაუხდია.

ბოლოს ამ სანიშნე ნომრის მქონე ავტომობილის მძღოლი ბათუმის ავტოტრანსპორტმა 2018 წლის 11 აპრილს დააჯარიმა.

ბოლო ფოტო კი „ბათუმელებმა“ 23 აპრილს გადაიღო.

ეს ფოტო 26 მაისის ქუჩაზეა გადაღებული – ჯარიმა დგომა-გაჩერების წესის დარღვევისთვის.

ემზარ კვიციანის კანონპროექტზე „რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფასთან“ დაკავშირებით ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტში პოზიციები ვერ შეაჯერეს. 25 აპრილი ბოლო დღე იყო, როცა ამ თემაზე წამყვან კომიტეტებს დასკვნები უნდა დაედოთ. საბოლოო გადაწყვეტილების გამოცხადება პარლამენტარებმა ერთი თვით გადადეს. თუკი კანონპროექტს პარლამენტი მხარს დაუჭერს, “რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფა” დასჯადი გახდება. დამნაშავეს დაეკისრება ფულადი ჯარიმა, ან ერთი წლით ციხეში გამოამწყვდევენ.

„ბათუმელები“ დაინტერესდა, რამდენად შეესაბამება რეალობას ის, რაც კანონპროექტის განმარტებით ბარათში წერია ევროპული პრაქტიკის კუთხით. „ევროპული ქვეყნების კანონმდებლობა იგივე სახის დანაშაულზე მკაცრად რეაგირებს და მას სისხლის სამართლის კოდექსი არეგულირებს,“ – წერია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში. „ბათუმელები“ თამარ დეკანოსიძეს ესაუბრა, „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ იურისტს.

ქალბატონო თამარ, უკვე გავრცელდა საიას და კოალიცია „თანასწორობისთვის“ შეფასება. თქვენ კანონპროექტს „რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფაზე“ უარყოფითად აფასებთ. რა არის თქვენი მთავარი არგუმენტი? 

ეს კანონპროექტი არის სერიოზული საფრთხის შემცველი გამოხატვის თავისუფლების კუთხით. ჩვენ არ ვუჭერთ მხარს იმას, რომ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფა ისჯებოდეს სისხლის ან ადმინისტრაციულ სამართლებრივი წესით. ჩვენი ამ დამოკიდებულების მთავარი მიზეზი არის ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოს მყარად ჩამოყალიბებული მიდგომა. ეს გულისხმობს იმას, რომ დაცვის ობიექტი არის არა რელიგიური გრძნობა, არამედ ადამიანი, რომელიც დაცული უნდა იყოს რელიგიური სიძულვილისგან. რელიგიური გრძნობა, როგორც ასეთი, არ იმსახურებს დაცვას ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სტანდარტების თანახმად და საქართველოში არსებული კანონმდებლობაც ეწინააღმდეგება ამას.

ევროპული ქვეყნების კანონმდებლობაში არსებობს რელიგიური გრძნობა, როგორც სამართლებრივი ტერმინი? 

ამ ტერმინს ახსენებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, მაგრამ ამასთან ამბობს, რომ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფა არ უნდა გახდეს გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის საფუძველი. ევროპული სასამართლო ამბობს იმას, რომ ის, ვინც საკუთარ რელიგიას საჯაროდ გამოხატავს, ვალდებულია მიიღოს სხვების მხრივ მისი რელიგიური რწმენის კრიტიკა, ან შეურაცხყოფა. ანუ ადამიანი, რომელიც გამოხატავს საკუთარ რელიგიას, უნდა მოელოდეს იმას, რომ გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში, შესაძლოა, მისი რელიგიური რწმენა გააკრიტიკონ ადამიანებმა, მათ შორის, მტრულად განწყობილმა ადამიანებმა ამ რელიგიის ან იდეოლოგიის მიმართ.

კანონპროექტის ავტორი მიუთითებს ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპულ კონვენციაზე, რომელიც უშვებს შეზღუდვას გამოხატვის თავისუფლებაზე, „როდესაც საქმე ეხება სხვათა უფლებების ან ღირსების დაცვას.“ 

ეს არის აბსოლუტურად მცდარი განმარტება. როგორც აღვნიშნე, ევროპული სასამართლოსთვის დაცვის ობიექტი არის არა რელიგიური გრძნობები, არამედ ადამიანი რელიგიური სიძულვილისგან. არავინ დავობს იმაზე, რომ რელიგიური ნიშნით სიძულვილი და დისკრიმინაცია არ უნდა იყოს დასჯადი, მაგრამ უშუალოდ რელიგიური გრძნობების დაცვა ძალიან აბსტრაქტული ცნებაა. „რელიგიური გრძნობები“ არ წარმოადგენს ევროპული სტანდარტებით დაცვის ობიექტს. ასევე, ევროპული სასამართლო უარყოფითად აფასებს, როცა სახელმწიფო ცდილობს, მაგალითად, სხვადასხვა რელიგიურ ჯგუფს შორის არსებული დაპირისპირება აღმოფხვრას პლურალიზმის ზიანის ხარჯზე. სახელმწიფო სხვა გზებით უნდა ეცადოს დაპირისპირებულ ჯგუფებს შორის შემწყნარებლობის ჩამოყალიბებას.

მნიშვნელოვანია ასევე გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტის მიერ 2011 წელს მიღებული გადაწყვეტილება, სადაც წერია, რომ დაუშვებელია კანონმდებლობა ითვალისწინებდეს რაიმე სახის სასჯელს რელიგიური გრძნობების გამოხატვის და შეურაცხყოფის საფუძველზე.

კანონპროექტის ავტორი რამდენიმე ევროპის ქვეყანას ასახელებს, სადაც, მისი ინფორმაციით, რელიგიური გრძნობის შეურაცხყოფა სისხლის სამართლის წესით ისჯება. არსებობენ ასეთი ქვეყნები? 

მე შემიძლია გითხრათ ევროპის ქვეყნების მიდგომის შესახებ. შესაძლებელია, ზოგიერთ ქვეყანაში რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფა იყოს მიჩნეული სამართალდარღვევად, თუმცა ევროპის საბჭოს მკაფიო პოზიციაა, რომ ამგვარი მიდგომა არ არის დასაშვები. ევროპული სასამართლო ამბობს, რომ გამოხატვის თავისუფლებაში ჯდება იმგვარი გამოხატვაც, რომელიც შეურაცხმყოფელია, ან შოკისმომგვრელია. ვენეციის კომისიაც აღნიშნავს, რომ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფა დასჯადად იყო გამოცხადებული ბევრი ქვეყნის კანონმდებლობაში, მაგრამ ეს არ იყო სწორი მიდგომა, რადგან იგი გამოხატავდა დომინანტი რელიგიური ჯგუფის პოზიციას. ვენეციის კომისიის შეფასებით, როცა სახელმწიფო და ეკლესია ერთმანეთისგან გამიჯნულია, სახელმწიფო არ უნდა იღებდეს სამართლებრივ აქტებს მხოლოდ დომინანტი რელიგიური ჯგუფის დაკვეთით.

კანონპროექტის განმარტებით ბარათში ასევე წერია, რომ რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფის გამო არსებობს დაპირისპირების საფრთხეები. რა უნდა უპასუხოს სახელმწიფომ ამ რისკს?

რისკები, რაც ჩამოთვლილია განმარტებით ბარათში, ჩვენი კანონმდებლობით უკვე ისედაც მიჩნეულია სისხლის სამართლის წესით დასჯად ქმედებად. მაგალითად, სისხლის სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლის პრიმა ითვალისწინებს ძალადობრივი ქმედებისკენ საჯაროდ მოწოდებას, მათ შორის, რელიგიური ნიშნით მოწოდებას. ძალადობრივი ქმედებისკენ მოწოდება არის დასჯადი, მაგრამ ეს უნდა ხდებოდეს ღიად, საჯაროდ, ზეპირი, ან წერილობითი ფორმით, აშკარად უნდა იქმნებოდეს დაპირისპირების საფრთხე. საფრთხე თუ არ არსებობს ძალადობრივი ქმედების, ამგვარი გამოხატვაც ჯდება გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში. ეს მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას, ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას 200-დან 400 საათამდე.

კონკრეტულად რა საფრთხეებს ხედავთ, თუკი ამ კანონპროექტს მხარს დაუჭერს პარლამენტი? 

ეს იქნება ძალიან დიდი უკანგადადგმული ნაბიჯი დემოკრატიულ საზოგადოებაში. არსებობს სერიოზული საფრთხე, რომ ეს კანონი იქნება გამოყენებული შერჩევითად კონკრეტული პირების წინააღმდეგ, რომლებიც დომინანტ რელიგიურ ჯგუფს, სისტემას აკრიტიკებენ. გამოვა, რომ გავლენიანი რელიგიური ჯგუფის კრიტიკა გახდება დასჯადი.

მთავარ ფოტოზე: ია ფრანგიშვილის ილუსტრაცია 

მარიამ კ. (სახელი შეცვლილია) 34 წლის მარტოხელა დედაა და ორი წლის პატარას მარტო ზრდის. მის მეუღლეს 3 წელი აქვს მისჯილი და მარიამს ყველაფერთან მარტო უწევს გამკლავება. უვლის ქმრის ასაკოვან ბებიას და ბავშვს. მუშაობას ვერსად იწყებს, რადგან ბავშვი ბაღში დაჰყავს, სადაც მას დილის ცხრიდან საღამოს ხუთ საათამდე იტოვებენ. დედაც ამ გრაფიკზეა დამოკიდებული და ბევრი მცდელობის მიუხედავად ვერ იპოვა სამსახური, სადაც მისთვის მისაღებ გრაფიკს შესთავაზებდნენ.

ქმრის დაპატიმრებამდე 3 წელი საკანცელარიო მაღაზიაში მუშაობდა, სამიც „ბიბლუსის“ მაღაზიაში. პროფესიით პედაგოგია, მაგრამ მასწავლებლად არასდროს უმუშავია.

თვითონ გურიის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტიდანაა, ახლა ქუთაისში, მეუღლის სახლში ცხოვრობს. ქალაქს კარგად არ იცნობს, სამსახურის პოვნას მისთვის ესეც ართულებს.

მარიამი, მისი მცირეწლოვანი შვილი და მოხუცი ბებია სოციალურად დაუცველები არიან. ეს იმას ნიშნავს, რომ ოჯახს თვიდან თვემდე უნდა ეყოს 190 ლარი ყველაფრისთვის. კომუნალური გადასახადებისა და პროდუქტებისთვის, წამლებისა და სამოსისთვის, კვებისა თუ მგზავრობისთვის.

„ძალიან ბევრ რამეს ვაკლებ შვილს, უბრალოდ ვარსებობთ. ძალიან მინდა ვიმუშაო, მაგრამ სად? ვინ მიმიღებს სამსახურში 5 საათამდე. სხვაგვარად მე არ შემიძლია, შვილი ბაღიდან ამ დროს გამომყავს, მეტხანს არსად იტოვებენ“.

სახელმწიფოს არ აქვს მექანიზმი, რითაც ასეთ შემთხვევაში პატიმრის ოჯახის წევრსა და მცირეწლოვნის დედას დაეხმარებიან, რომელიმე სამსახურში გამონაკლისის სახით უშუამდგომლებენ მორგებული სამუშაო გრაფიკის შესათავაზებლად. ასევე არ აქვთ პასუხისმგებლობა, არც კეთილი ნება კერძო კომპანიებს, ინდივიდუალური გრაფიკით დაასაქმონ პატიმართა სოციალურად დაუცველი ოჯახის წევრები, მცირეწლოვანთა დედები.

ზამთარი მარიამმა ეზოში ხეების მოჭრით გაიტანა. ქუთაისში კერძო სახლი აქვთ და შეშის ღუმლით თბებიან. 190-ლარიან სოციალურ დახმარებას ზოგავენ, როგორც შეუძლიათ. გაზის გამათბობელი, გემრიელი საკვები, სეზონური ხილი, ტკბილეული და ახალი ტანსაცმელი ოჯახისთვის ფუფუნებაა, რასაც ვერ სწვდებიან.

მარიამი ამბობს, რომ მარტო ძალიან უჭირს ყველა პასუხისმგებლობასთან გამკლავება და ერთადერთ გამოსავლად მეუღლის გათავისუფლება მიაჩნია.

ცოტა ხნის წინ დახმარების თხოვნით „დემოკრატიის ინსტიტუტს“ მიმართა, მეუღლის შეწყალების მოსათხოვნი ოფიციალური დოკუმენტების მომზადებაში დაეხმარნენ, იურიდიული კონსულტაციები გაუწიეს და დააკვალიანეს. მარიამი დიდ იმედებს ამყარებს „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების გაძლიერების პროგრამაზე“. ფიქრობს, რომ თუკი მეუღლის შეწყალების მოთხოვნას დააკმაყოფილებენ, მერე წყვილი მოიფიქრებს, რა საქმე წამოიწყონ ერთად, რისთვისაც შესაძლოა სამომავლოდ პროექტის ფარგლებში დააფინანსონ.

პროექტი ყოფილი პატიმრებისა და მათი ოჯახის წევრების რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციასაც გულისხმობს. მარიამი და მისი მცირეწლოვანი შვილი დღის ცენტრის გასართობ ღონისძიებაში ჩაერთნენ. პატიმრის მეუღლე ფიქრობს, რომ ასეთ წამახალისებელ დღეებს შეუძლია მნიშვნელოვნად შეცვალოს ადამიანის განწყობა და მომავლის იმედი მისცეს.

ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტს „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ პარტნიორ ორგანიზაციებთან: თანაზიართან, აფხაზინტერკონტთან და გურიის ახალგაზრდულ რესურსცენტრთან ერთად ახორციელებს.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს

ბათუმიდან გოდერძის უღელტეხილამდე მაგისტრალი აჭარის ტერიტორიაზე, ფაქტობრივად, მთლიანად ამორტიზებულია. გზის კაპიტალური შეკეთება დაგეგმილია ხულოდან გოდერძიმდე, ხელვაჩაურიდან ხულომდე კი, ძირითადად, ორმული და მოასფალტების სამუშაოები შესრულდება. გზების დეპარტამენტის აჭარის სამსახურში ამბობენ, რომ ცდილობენ დაზიანებული ადგილების შეკეთება ივნისამდე მოასწრონ.

„კონტრაქტორი კომპანია უკვე მუშაობს გზის სხვადასხვა მონაკვეთზე და ზაფხულამდე, ბათუმიდან-ხულომდე მაგისტრალის შეკეთება მოვლა-შენახვის პროგრამის ფარგლებში, ვფიქრობთ, დასრულდება.

ხულო-ზარზმის პროექტი კი ხელშეკრულების მომზადების პროცესშია, რომლის დასრულების შემდეგ გადაწყდება სამუშაოები ზარზმიდან [ახალციხე] აქეთ, თუ  ხულოდან ზარზმის მიმართულებით დაიწყება. ეს პროექტი გზის სრულ, კაპიტალურ რეაბილიტაციას ითვალისწინებს.

ამ ეტაპზე სოფელ ერგეში [ხელვაჩაური] მიმდინარეობს სამუშაოები. კარიერზე მომუშავე მანქანებმა აქ გზა საერთოდ გამოიყვანა მწყობრიდან. შესაკეთებლად გვიწევს 1,5 მეტრ სიღრმეზე ჩასვლა, გრუნტის მოჭრა, რათა გზას საფუძველი გავუმაგროთ, რომ ასფალტი დაიჭიროს. თუმცა მაგისტრალის გასწვრივ მიმდინარეობს გაზიფიკაციის სამუშაოებიც, მილების ჩაწყობა და ესეც ერთ-ერთი ხელშემშლელი ფაქტორია,“ – გვითხრა ირაკლი მაჩალაძემ საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის აჭარის საავტომობილო გზების სამსახურის უფროსმა.

საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, ხულო-ზარზმის პროექტის ფარგლებში ხელშეკრულების გაფორმებასა და სამუშაოების გეგმა-გრაფიკის დამტკიცებას სულ ცოტა ერთი თვე მაინც დასჭირდება.

„გეგმა-გრაფიკის დამტკიცების შემდეგ გვექნება ინფორმაცია, სამუშაოები რომელი მიმართულებიდან დაიწყება. პროექტი ორ ლოტადაა, თუმცა შესაძლოა რამდენიმე კონტრაქტორი იყოს და ერთდროულად დაიწყოს სამუშაოები,“ – განაცხადეს დეპარტამენტში.

ბათუმი-ახალციხის ცენტრალური საავტომობილო მაგისტრალის ხულოს მონაკვეთზე, სოფელ დიოკნისთან, სადაც მეწყერმა მაგისტრალი დააზიანა, საავტომობილო გზების დეპარტამენტს აღდგენითი სამუშაოებისთვის 3 მილიონ 125 ათასი ლარი აქვს გამოყოფილი.