ბათუმელები
განთიადისას ლაზი მეთევზე უნისლო ზღვაზე ბადეს შლის და სათევზაოდ ემზადება. თუ ბადეს თევზი მოჰყვება, გემრიელი სადილიც იქნება. ჯერ კიდევ უხსოვარ დროს ანდეს ზღვას საკუთარი ბედი ლაზებმა. ზღვა აძლევდათ საკვებს, ლაზები იყვნენ კარგი ნაოსნები და სავაჭრო ურთიერთობებიც კარგად ჰქონდათ განვითარებული.
სოციალურ ქსელში ვრცელდება ვიდეო, რომელზეც ასახულია დეპუტატ პეტრე ზამბახიძესა და ბათუმის მერიის დაქვემდებარეში მყოფი შპს ავტოტრანსპორტის თანამშრომლებს შორის სიტყვიერი და ფიზიკური დაპირისპირება.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, პოლიციამ ბათუმში კვერცხების დაშენის ფაქტზე მოკვლევა დაიწყო.
რამდენიმე წუთის წინ, ბათუმში, დემოკრატიული ჩართულობსი ცენტრში, ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრსა და აჭარის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატს, პეტრე ზამბახიძეს კვერცხები ესროლეს.
აქ მოთხრობილი ამბავი არ არის ისტორიულ წყაროებთან შეჯერებული, მეტიც – წყაროებში შეიძლება სულ სხვა რამეც კი ეწეროს. ეს ერთი კაცის მონათხრობია, რომელიც 25 წლის წინ 80 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ის ჩემი ბაბუა იყო – კაცი, რომელიც არც ერთი წუთით არ ჩერდებოდა, მაგრამ შესვენების დროს ამბებს გვიყვებოდა. ის, ზოგადად, ცოტას ლაპარაკობდა, მაგრამ ძველი ამბების თხრობა უყვარდა. ეს ძველისძველი ამბები თამარ მეფის ეპოქას უკავშირდება. ახლა ვხვდები, ეტყობა ბაბუას ის ეპოქა იზიდავდა.
ბათუმის ქუჩების, შენობების, ეზოების, ძეგლებისა და ბულვარის განათებაზე ყოველწლიურად, დაახლოებით, 3 626 218 ლარი იხარჯება.
2015 წელს ბათუმის ქუჩებისა და შენობების განათებაზე კომპანია „აჭარგანათება“ ზრუნავს. 1 049 926 ლარისა და 90 თეთრის ღირებულების ტენდერი „აჭარგანათებამ“ ჯერ კიდევ 2014 წლის ბოლოს მოიგო, კომპანია ამ ტენდერში ერთადერთი მონაწილე იყო.
იმ შენობებიდან, რომლებიც აჭარის მთავრობამ სრულიად საქართველოს მუსლიმთა სამმართველოსათვის უნდა შეიძინოს, ერთ-ერთის მეპატრონე აცხადებს, რომ ამ ეტაპზე შეთანხმება ქონების გაყიდვასთან დაკავშირებით არავისთან აქვს.
სსიპ – სრულიად საქართველოს მუსლიმთა სამმართველოსთვის სარგებლობაში გადასაცემი ქონების შეძენის მიზნით, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან 4 მილიონი ლარი გამოეყო. მთავრობის შესაბამის განკარგულებას ხელი პრემიერ-მინისტრმა რამდენიმე დღის წინ მოაწერა.
ბეგლარ ქამაშიძე დასავლეთ საქართველოს მუფთი რამდენიმე დღის წინ გახდა. მან ჯემალ პაქსაძე შეცვალა, რომელმაც თანამდებობა საკუთარი სურვილით დატოვა. როგორ მოიპოვა ახალმა მუფთმა მეჯლისის ნდობა და რის შეცვლას გეგმავს მომავალში? “ბათუმელების” კითხვებს ბეგლარ ქამაშიძემ უპასუხა.
„ბერეგზე“ პატარა სასწავლო გემი „კაპიტანი ოთარ ჩახვაძე“ ირწევა. აქ მეზღვაურთა სასწავლო ცენტრის, „ანრის“ კურსანტები გადიან საზღვაო პრაქტიკას. ეკიპაჟს გამოცდილი კაპიტანი ბადრი ბერიძე მეთაურობს. მისი საზღვაო ცხოვრება მდიდარია საინტერესო მოვლენებით. ზოგი მოგონება ისეთია, ფილმის გადაღება მოგინდება კაცს.
ბადრი თევზაძე
„რვაფეხასთვის“ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი ჯერ არ მიუნიჭებიათ. იმ შემთხვევაში, თუ „რვაფეხას“, რომელიც ცნობილი ქართველი არქიტექტორის გიორგი ჩახავას და მხატვარ ზურაბ კაპანაძის ნამუშევარია, სააგენტო ძეგლის სტატუსს მიანიჭებს, მას კანონი დაიცავს. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოში, რომლის კომპეტენციაშიც ძეგლისათვის სტატუსის მინიჭება შედის, აცხადებენ, რომ თბილისში აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს თხოვნით, ბათუმის ბულვარის, როგორც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის საზღვრები უნდა დააზუსტონ და სწორედ ამაზეა დამოკიდებული, მიანიჭებენ თუ არა „რვაფეხას“ ძეგლის სტატუსს.
ნაწლავური ჭიებით დასნებოვნება ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა ბავშვებში. პარაზიტებით უმეტესად ხუთ წლამდე ასაკის პატარები ავადდებიან. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ინფორმაციით, მსოფლიოში დღეისთვის ჭიებზე მკურნალობა 900 მილიონამდე ბავშვს ესაჭიროება. პარაზიტოლოგების თქმით, ჭიები ორგანიზმში გამოყოფენ ტოქსინებს და გარდა ნაწლავების შიგთავსისა, მასპინძლის ორგანიზმში არსებული საკვები ნივთიერებებით, მიკროელემენტებითა და ვიტამინებითაც იკვებებიან, რაც მნიშვნელოვნად აფერხებს ბავშვის ზრდა-განვითარებას.
კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოში არსებულმა საბჭომ ბათუმში მდებარე კაფე „ფანტაზიას“, იგივე „რვაფეხას“ საკითხი უნდა განიხილოს. საბჭომ და სააგენტომ უნდა გაწყვიტოს, მიენიჭება თუ არა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი „რვაფეხას“.
„ვფიქრობ, „რვაფეხა“ არ არის ძეგლი, არც ისტორიული ღირებულება აქვს, უბრალოდ, ქალაქის სიმბოლოა. 70% აღდგენას არ ექვემდებარება, დაზიანებულია – ექსპერტიზის დასკვნაა ამაზე. მე არ ვამბობ, რომ უნდა დაინგრეს. ერთად გამოვნახოთ ადგილი, სადაც დაიდგმება.“ – განაცხადა არჩილ ხაბაძემ გაზეთ „ბათუმელებთან“ ინტერვიუში, კითხვაზე, რას ფიქრობს მთავრობის თავმჯდომარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებთან დაკავშირებით.
ვისაც ბათუმში მდებარე პრესკაფე გიყვართ, შეიარეთ – 15 დეკემბერი პრესკაფეში ბოლო სამუშაო დღეა.
ბეგლარ ქამაშიძე დასავლეთ საქართველოს მუფთი რამდენიმე დღის წინ გახდა. მან ჯემალ პაქსაძე შეცვალა, რომელმაც თანამდებობა საკუთარი სურვილით დატოვა. როგორ მოიპოვა ახალმა მუფთმა მეჯლისის ნდობა და რის შეცვლას გეგმავს მომავალში? “ბათუმელების” კითხვებს ბეგლარ ქამაშიძემ უპასუხა.
შაბათს, 6 დეკემბერს ბათუმელები კაფე „ფანტაზიასთან“, იგივე „რვაფეხასთან“, იგივე „ურჩხულთან“ შეიკრიბებიან და საპროტესტო აქციას გამართავენ მის დასაცავად.
ფეისბუქში კამპანია „დაიცავი რვაფეხა“ უკვე დაიწყო. სამოქალაქო აქტივისტები სოციალურ ქსელში ტვირთავენ რვაფეხასთან დაკავშირებულ მოგონებებს, ფოტოებს და ბათუმელებს „რვაფეხას“ დაცვისაკენ მოუწოდებენ.
დღეს, 27 ნოემბერს გამართულ ხელვაჩაურის საკრებულოს სხდომაზე ხელვაჩაურის საკრებულოს თავმჯდომარე ასლან კახიძე თანამდებობიდან გადააყენეს. ასლან კახიძე ხელვაჩაურის საკრებულოში „თავისუფალი დემოკრატების“ კვოტით იყო შესული.
ამერიკული უნივერსიტეტი საქართველოში – ეს რეალობაა: სანდიეგოს უნივერსიტეტი და სამი ქართული უნივერსიტეტი აბიტურიენტების მიღებას ახალი სასწავლო წლიდან დაიწყებენ. მანამდე, პროექტის ფარგლებში 100 აბიტურიენტს დაეხმარებიან ინგლისური ენის ცოდნის გაუმჯობესებაში. ენის სწავლება უფასო იქნება. უნივერსიტეტი გასცემს ამერიკულ დიპლომს. პირველ წელს უნივერსიტეტი მაქსიმუმ 500 სტუდენტს მიიღებს. პროექტის შესახებ „ბათუმელებთან“ პროექტის პარტნიორი ორგანიზაციის – ათასწლეულის გამოწვევის ფონდის აღმასრულებელი დირექტორმა მაგდა მაღრაძე საუბრობს:
პროფესიით გინეკოლოგ-რეპროდუქტოლოგი არსენ გვენეტაძე 25 წელია სამედიცინო საქმიანობას ეწევა. 51 წლის ექიმი სპორტის ექსტრემალური სახეობებითა და მოგზაურობით არის გატაცებული და გარდა უცხო ქვეყნების, ზღვებისა თუ მყინვარწვერების დალაშქვრისა, იგი სამომავლოდ კოსმოსში გასვლასაც გეგმავს. საამისოდ მან საგანგებო წვრთნა უკვე გაიარა ფილადელფიის საწვრთნელ ცენტრში და 31 ოქტომბერს, „NASTAR“ ცენტრის ასტრონავტის ოფიციალური სერტიფიკატიც აიღო.
მერი თევთიძე 80 წელს მიღწეული, ენერგიული ქალია. „სწავლაზე ვგიჟდებოდი, მაგრამ სტალინმა ჯერ ყმაწვილქალობა გამატარებინა მძიმე შრომასა და ტანჯვაში, შემდეგ კი – მთელი ცხოვრება“, – გვეუბნება ის. მასწავლებლის მიერ ნაჩუქარი მათემატიკა ტაშკენტამდე გულში ჩაკრული ატარა, „ერთხელ არ გამიშვია ხელიდან“. რეპრესიებმა დააშორა მის საყვარელ ცხოველებს – „ვარსკვლავას“, „სანთელას“ და „გუზელს“, რომლებსაც მხოლოდ თვითონ მწყემსავდა. ექვსი წლის გოგონა მხოლოდ ცხარე ცრემლების შემდეგ შეელია გრძელ ნაწნავებს, რომელსაც რუდუნებით უვლიდა სამშობლოში, გადასახლებაში კი უწყლობის გამო შეკრიჭეს“.
გულის დაავადებებში ყველაზე ხშირი და სახიფათო დაავადების – მიოკარდიუმის ინფარქტის შემთხვევათა 10% პაციენტის გარდაცვალებით სრულდება, ამიტომ ინფარქტის ადრეული ნიშნების ცნობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს დაავადების ამოცნობასა და დროულ მკურნალობაში.
აჭარის მთავარი მუფთის ჯემალ პაქსაძის ინფორმაციით აჭარაში მეჩეთის მშენებლობის საკითხი გადაწყვეტილია. მას შემდეგ რაც პრემიერმინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა მუსლიმებს „ყურბან ბაირამი“ ( მსხვერპლშეწირვის დღესასწაული) მიულოცა, მას ჯემალ პაქსაძესთან პირისპირ შეხვედრა ჰქონდა.
ვახტანგ მაკარაძე სოფელ ფერიაში გეოგრაფიის მასწავლებლად მუშაობს. ის ახლა 90 წლისაა. ვახტანგ მაკარაძე ერთ-ერთი მათგანია, ვისაც გადასასახლებლად გამზადებულ ოჯახებში საბჭოთა მთავრობის ავისმომასწავებელი ცნობა მიჰქონდა.
რა უნდა ვიცოდეთ მზის დაკვრის შემთხვევაში როგორ ავირიდოთ მზის დაკვრა, რა გართულებები ახასიათებს ჰიპერთერმიას და რა უნდა გავაკეთოთ მზის დამწვრობის მიღების დროს პირველ რიგში, ამის შესახებ გვესაუბრა თამარ ლომთაძე, ოჯახის ექიმი.
უკვე რვა წელია “ჯარიმა” მის სახელთან ასოცირდება. საპატრულო პოლიციის თანამშრომელ ნინო დუმბაძეს ბათუმში ბევრი მძღოლი იცნობს. დაუჯარიმებია გარემოს დაცვის მინისტრი, უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, ქალაქის მერი და შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამდებობის პირებიც. “როცა პატრულის ფორმას ვიცვამ, ავტომატურად სულ სხვა ადამიანად გარდავიქმნები ხოლმე, ჩემს ყველა ნაბიჯს ათასობით ადამიანი აკვირდება, ამიტომ უფრო მეტი პასუხისმგებლობა მაკისრია” – ამბობს ნინო.
რამდენად საშიშია, როცა ზედა – სისტოლური და ქვედა – დიასტოლური წნევის მაჩვენებლები ერთმანეთს უახლოვდება, რა შეიძლება იყოს ამის მიზეზი და როგორ ვუმკურნალოთ მას? ამ თემაზე „ბათუმელებს“ მედიცინის დოქტორი თინა აბესაძე ესაუბრა.
სამტრედის ღია კარის წინ საუზმის მოლოდინში ჩამომსხდარ მტრედებს სიმშვიდეს პოინტერის ჯიშის ლეკვი ურღვევს, ხან შავკუდა მტრედს ეცემა, ხან ხან წითურ მტრედს ააწიოკებს. „სარა, გაჩერდი, სარა, გამოდი აქეთ!“ – 64 წლის რომან მატკავა ლეკვსა და მტრედებს შორის ზავის ჩამოგდებას ცდილობს. ლეკვს კუთვნილ ადგილს უჩენს, მტრედებს კი, პურის მარცვალს უყრის. 40 წელზე მეტია მისი დილა ასე იწყება, მტრედებისა და ძაღლების დაპურებით.
ჩიყვის ანუ ფარისებრი ჯირკვლის გადიდების ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი ორგანიზმში იოდის ნაკლებობაა. ენდოკრინოლოგ ლია კოხრეიძის თქმით, აჭარაში იოდის ნაკლებობის გამო ყველაზე გავრცელებული დიფუზური ჩიყვია – იმის გამო, რომ ჩვენ ენდემურ ზონაში ვართ, ორგანიზმი იოდის ნაკლებობას განიცდის, ფარისებრი ჯირკვალი დიდდება, რომ კომპენსაციის მიზნით მეტი ჰორმონი წარმოქმნას, მაგრამ ამას მაინც ვერ ახერხებს და რჩება, უბრალოდ, ზომაში გაზრდილი, რაც შემდეგ სხვა გართულებებს იწვევს.
რატომ ჩნდება სხეულზე ცხიმგროვები, რამდენად საშიშია ისინი და როგორ ვუმკურნალოთ მათ, ამ თემაზე ონკოქირურგი თემურ გოგიტიძე გვესაუბრა. მისი თქმით, კანის ასამდე სახეობის კეთილთვისებიანი წარმონაქმნი არსებობს, თუმცა ყველაზე ხშირად ლიპომა და ათერომაა გავრცელებული.
„ჰილტონ ბათუმის“ მშენებელი კომპანია „ტურინვესტი“, რომელიც ბათუმის ზღვისპირა პარკში 5000 კვ/მეტრ მიწის ნაკვეთს ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოწყობის მიზნით ითხოვს, რუსეთის მოქალაქის მიერ ოფშორშია დარეგისტრირებული.
კოლხეთის ეროვნულ პარკში 40 ჰექტარი ბზის კორომია დაზიანებული, მტირალას ეროვნულ პარკში – 22 ჰექტარი, კინტრიშის დაცულ ტერიტორიებზე – 4 ჰექტარი, ხოლო იმერეთის მღვიმეთა დაცულ ტერიტორიაზე – 60 ჰექტარი. აღნიშნული მონაცემები „ბათუმელებს“ გარემოს ეროვნული სააგენტოდან მოაწოდეს. კოლხური ბზა წითელ ნუსხაშია შეტანილი, როგორც საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობა, რომელიც ამ ეტაპზე ნადგურდება.
სოფელ ღურტაში მცხოვრებლები ღია წერილს ავრცელებენ, ისინი თვითმართველობის არჩევნებს ბოიკოტს უცხადებენ და არასამთავრობო ორგანიზაციებს დახმარებას სთხოვენ.
ყოველწლიურად, 14 აპრილს საქართველოში ქართული ენის დღე აღინიშნება. რა პრობლემები აქვს დღეს ქართულ ენას – ამის შესახებ „ბათუმელები“ ფილოლოგ ანა ჭაბაშვილს ესაუბრა.
პროსტატიტს, მამაკაცის წინამდებარე ჯირკვლის ანთებას, ბევრი უკავშირებს სექსუალური ცხოვრების სხვადასხვა პრობლემებს. სტატისტიკის თანახმად, პროსტატიტი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა 25-დან 50 წლამდე ასაკის მამაკაცებს შორის, 30 წლის შემდეგ პროსტატიტით მამაკაცების 30% ავადდება. ეს მაჩვენებელი ასაკი მატებასთან ერთად იზრდება.
ზოგიერთი ბავშვისთვის სკოლა ტანჯვისა და სტრესის მიზეზია. ამის მიზეზი ხშირად ხდება დაცინვისა და აბუჩად აგდების შემთხვევები, რაც პირდაპირ ან ირიბ ტერორში გამოიხატება: თანატოლთა ან უფროსკლასელთა მხრიდან მუდმივი ძალადობა – ცემა, მუქარა, დამცირება, ჭორების გავრცელება.
