„წამყვეს „ოცნების“ რომელიმე პროპაგანდისტი და მაჩვენოს, სადაა უფასოდ ექიმი, ან უფასო კვლევები შშმ ბავშვებისთვის? დაფინანსებულია კი არა, 2 წელია ვერ მიმიყვანია შვილი ექიმთან,“ – ამბობს ეკა მაისურაძე. იგი მარტოხელა დედაა, ორი შვილი ჰყავს, სოციალურად დაუცველია და თბილისში, ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს.
ეკა მაისურაძის უფროსი შვილი – 17 წლის სალომე შშმ პირია. ეკა მაისურაძე პროპაგანდისტულ გზავნილებს აპროტესტებს, რომ თითქოს დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით, ან ზოგადად შშმ ბავშვებს უფინანსებენ სამედიცინო მომსახურებას.
მარტოხელა დედა გვიყვება, რომ შშმ ბავშვს არც მაშინ უფინანსებენ საჭირო კვლევებს, როცა ის სოციალურად დაუცველია.
„წამიყვანონ „იმედის“ წამყვანებმა უფასო კვლევებზე, მაგალითად, მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია სჭირდება ჩემს შვილს, ენდოკრინოლოგიური კვლევები, რაც ჯამში 947 ლარი ჯდება. მოიხსნან ეს ვარდისფერი სათვალე და დაგვინახავენ…
სინამდვილეში ხდება ის, რომ ფინანსდება, მაგალითად, სისხლის საერთო ანალიზი, შარდის ანალიზი, მუცლის ღრუს ექოსკოპია, რაც ყველაზე დაბალფასიანია და ჯამში ღირს 45 ლარი. ამ დროს გვჭირდება ენცეფალოგრამის გადაღება და ეს ჯდება 150 ლარი, D ვიტამინის ანალიზი ჯდება 70 ლარი… კლინიკური კონსულტაციაც კი არ ფინანსდება. ოჯახის ექიმთან მიხვალ და ბავშვს ენდოკრინოლოგი ჩვენ არა გვყავსო.
ჩემი შემოსავალია შემწეობა 380 ლარი და 470 ლარი პენსია. თუ ვინმე მეტყვის, რომ ამით შესაძლებელია ყველა გადასახადის გადახდა, ქირა, არსებობა და სამედიცინო კვლევების დაფინანსება, ხელები ამიწევია.
თანაც, სალომე არის განსაკუთრებულ კვებაზე, მას სჭირდება უგლუტეინო, ულაქტოზო საკვები. ეს სჭირდება მის ჯანმრთელობას,“ – ამბობს ეკა მაისურაძე.
ეკა მაისურაძე შვილებთან ერთად
მარტოხელა დედა კიდევ ერთ პრობლემაზე ამახვილებს ყურადღებას: სხვადასხვა ქალაქში, მათ შორის, თბილისში არსებობს შინმოვლის პროგრამა, რაც გულისხმობს შშმ პირის აქტიურ მხარდაჭერას. ეკა მაისურაძე ამბობს, რომ ამ პროგრამაში ჩასართავად თბილისის მერიას 2023 წელს მიმართა, მაგრამ პროგრამაში ვერ ჩაერთო.
„რიგებიაო. ამ დროს გახდება ბავშვი 18 წლის და მერე ისედაც ვეღარ ჩაერთვება. თითქოს 18 წლის უკვე გამოჯანმრთელდა და აღარაფერი უნდა, ამათი გადასახედიდან.
სალომეს მარტო ვერ ვტოვებ, რომ სადმე გავიდე და ვიმუშაო, მასწავლებელი ვარ. რამდენიმე საათით დალაგებაზე თუ გავალ, ესაა.
გამგეობა მხოლოდ ქირის ფულის გადახდაში მეხმარება – ქირის ნაწილს მიხდიან,“ – ამბობს ეკა მაისურაძე.
ეკა მაისურაძეს განსაკუთრებულად ეამაყება იმ ახალგაზრდების, რომლებმაც დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით დაავადებულ ბავშვებს ფული შეუგროვეს.
„ამ ბავშვების მეამაყება და ესენი არიან ჩემი იმედი. ვიცი, რომ ეს ბავშვები დამიდგებიან გვერდით.
„ოცნების“ პროპაგანდას სჭირდება გადაფარვა რეალური ისტორიებით, ადამიანებით… ისე იტყუებიან და ჰყვებიან, ყველაფერს ვაფინანსებთო, მერე ბევრს სჯერა.
კობახიძე რომ ამბობს, ხალხის ფულია და ხალხმა უნდა გადაწყვიტოსო, მე თანახმა ვარ, როგორც მოქალაქე, ბავშვებს წამალი ჰქონდეთ. არა მგონია, საქართველოში არსებობდეს მოქალაქე, რომელიც ბავშვების დახმარებაზე იტყვის უარს. მე ასეთი მოქალაქე არ მეგულება „ოცნების“ ამომრჩევლებშიც კი,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ეკა მაისურაძემ.
დღეს, პირველ ივნისს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დაცვის დეპარტამენტში ამოქმედდა „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ“ სამმართველო.
სამმართველოს თამთა ქიმბარიშვილი უხელმძღვანელებს, რომელიც აქამდე შსს-ს იურისტი იყო. მის მიმართ გაკეთებული ფეისბუქის კომენტარის გამო ერთი მოქალაქე დააჯარიმეს კიდეც.
თამთა ქიმბარიშვილის განცხადებით, ახალი სამმართველოს ფუნქციაა, „სოციალურ ქსელსა თუ მედიაში, საჯაროდ გავრცელებული, შეურაცხმყოფელი, ადამიანის ღირსების შემლახველი სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა“.
მისი თქმით, „პროაქტიულად გამოვლენილი“ კომენტარების შემდეგ, შედგება სამართალდარღვევის ოქმი, რომელიც გადაიგზავნება სასამართლოებში.
დღეს, პირველ ივნისს, ამ სამმართველოსთან დაკავშირებით განცხადებები გააკეთა მამუკა მდინარაძემაც. მას ბრიფინგზე ჰკითხეს, ფიქრობს თუ არა, რომ ახალი სამმართველოს შექმნა ემსახურება სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვას. მდინარაძის თქმით, ახალი სამმართველო „ბევრ კეთილ საქმეებს“ ემსახურება.
მას გაუხსენეს შემთხვევები, როცა „ქართული ოცნების“ პარლამენტის წევრები თავს ესხმოდნენ ოპოზიციის ქალ დეპუტატებს, სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდნენ და აგინებდნენ კიდეც და ჰკითხეს, იქნება თუ არა ასეთ შემთხვევებზე რეაგირება.
მდინარაძე ამბობს, რომ ამაზე მაშინ უნდა ისაუბროს საზოგადოებამ, თუ მხოლოდ ერთი მხარის დასჯის შემთხვევა იქნება და მეორე მხარის – არა.
გასულ კვირას კვარიათში ზღვამ კიდევ ერთი მკვდარი დელფინი გამორიყა. სანაპიროზე დელფინების გამორიყვაზე სოციალურ ქსელში დღეს, პირველ ივნისსაც წერენ.
ძირითადი შემთხვევების აღრიცხვას იქთიოლოგი, ბიოლოგიის დოქტორი არჩილ გუჩმანიძე აწარმოებს. მისი ინფორმაციით, პირველი მარტიდან პირველ მაისამდე პერიოდში, მხოლოდ სარფი-ანაკლიის მონაკვეთზე, ზღვამ 40-მდე დელფინი გამორიყა და ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ბოლო ათი წლის განმავლობაში.
არჩილ გუჩმანიძე შავი ზღვის სანაპიროზე დელფინების გამორიყვის მონიტორინგს წლებია აწარმოებს და მას ანალიზისთვის 17 წლის მონაცემები აქვს შეგროვებული.
ამ შემთხვევების შემდეგ გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ განაცხადა, რომ შემთხვევების შესწავლა დაიწყო და ინფორმაციას გაგვიზიარებდნენ, როგორც კი მოხერხდებოდა დადგენა, თუ რასთან გვაქვს საქმე.
გასულ კვირას კვარიათში კიდევ ერთი დელფინის გამორიყვის შემდეგ გარემოს ეროვნულ სააგენტოს ვკითხეთ, რა გამოარკვიეს ამ კონკრეტულ შემთხვევაზე და ზოგადად რა დადგინდა დელფინების გამორიყვის სტატისტიკის გაზრდასთან დაკავშირებით.
რამდენიმე დღის შემდეგ გარემოს დაცვის სააგენტოდან მოგვწერეს, რომ შავ ზღვის სანაპიროზე დელფინების გამორიყვის ფაქტთან დაკავშირებით კომპლექსური კვლევა ჩაატარეს და დელფინების დაავადების ფაქტი არ დაფიქსირდა.
„შავი ზღვის წყლის ჰიდრო ბიოლოგიური და ქიმიური სინჯებში განისაზღვრა 27 კომპონენტი. განსაზღვრული კომპონენტების შემცველობა სინჯებში ნორმის ფარგლებში დაფიქსირდა.
ასევე, გარემოს ეროვნული სააგენტო ახორციელებს შავი ზღვის საქართველოს სანაპირო ზოლისა და კონტინენტური შელფის მონიტორინგს, მათ შორის მიკრობიოლოგიურ მონიტორინგს ყოველთვიურად, სარფი–ანაკლიის მონაკვეთის 10 სადგურზე, ხოლო ჰიდრობიოლოგიურ მონიტორინგს სეზონურად, სარფი–ანაკლიის აკვატორიის 20-ზე მეტ სადგურზე.
სააგენტოს მიერ ჩატარებული მიკრობიოლოგიური მონიტორინგის შედეგებით, საქართველოს შავი ზღვის სანაპირო წყლებში ძირითადი მიკრობიოლოგიური პარამეტრები სანიტარიული ნორმების ფარგლებშია.
ამასთანავე, არ დაფიქსირებულა წყალმცენარეების „ყვავილობის“ შემთხვევები. აქვე აღსანიშნავია, რომ სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ განახორციელდა გამორიყული ცხოველების ლაბორატორიული კვლევა. ჩატარებული ლაბორატორიული კვლევებით, დელფინების დაავადების ფაქტი არ დაფიქსირდა“ – მოგვწერეს სააგენტოდან.
ამავე დროს, კვლევასთან დაკავშირებული დოკუმენტები ჩვენთვის არ მოუწოდებიათ და არც საჯარო გაცნობისთვის გამოუქვეყნებიათ. „ბათუმელები“ კვლევის შედეგებს სააგენტოდან ოფიციალურად გამოითხოვს.
სააგენტო ასევე გვწერს, რომ გარემოს ეროვნული სააგენტო უწყვეტ რეჟიმში ახორციელებს შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტორინგს.
„ჰიდრობიოლოგიური და ქიმიური პარამეტრები ყოველთვიურად 14 წერტილში ისაზღვრება, მათ შორის, 13 მძიმე მეტალი, ნავთობის ჯამური ნახშირწყალბადები, 16 პოლიარომატული ნახშირწყალბადისა და სხვა ფიზიკურ-ქიმიური პარამეტრის კონცენტრაცია“ – აცხადებს სააგენტო.
საავტომობილო გზების დეპარტამენტის განცხადებით გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზის 3 კილომეტრიან მონაკვეთზე სამშენებლო სამუშაოები 2026 წელს დასრულდება.
ეს მონაკვეთი ხიდმაღალა-წყალწმინდის ტერიტორიაზე შენდება. მთლიანი მაგისტრალი ხიდმაღალასა და ქობულეთის შემოვლით გზას შორის კი მინიმუმ 2023 წელს მაინც უნდა დასრულებულიყო.
გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზის 4-ზოლიანი მონაკვეთი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის [E60-ის] შემადგენელი ნაწილია. ამ გზის სიგრძე 14.4 კილომეტრია, საიდანაც მხოლოდ 11 კილომეტრია გახსნილი [ჯერ 5-კილომეტრიანიმონაკვეთი გახსნეს, შემდეგ 6 კილომეტრი].
მშენებარე 3-კილომეტრიანი მონაკვეთი კი, რომელიც დეპარტამენტის განცხადებით წელს უნდა დასრულდეს, სუფსის წრიულთან იწყება და წყალწმინდის წრიულის მიმდებარედ მთავრდება.
მშენებარე გზის მონაკვეთი აღნიშნულია წითელი ხაზით
საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მიერ „ბათუმელებისთვის“ 2022 წლის აგვისტოში მოწოდებული ინფორმაციით, გრიგოლეთი-ქობულეთის გზის სამშენებლო სამუშაოები ეტაპობრივად 2022-2023 წლებში უნდა დასრულებულიყო. სახელშეკრულებო ღირებულება 228 721 622 ლარია. პროექტი დაფინანსებულია ევროპის საინვესტიციო ბანკის [EIB] მიერ.
გრიგოლეთი-ქობულეთის გზის მშენებლობასთან დაკავშირებით 2025 წლის ივლისში ინფრასტრუქტურის სამინისტროში განაცხადეს, რომ მშენებელ კომპანიასთან ხელშეკრულება შეწყდა.
გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზა, როცა აღნიშნული 3-კილომეტრიანი მონაკვეთიც დასრულდება, ერთმანეთთან უკვე ქობულეთის შემოვლით და სამტრედია-გრიგოლეთის ჩქაროსნულ მაგისტრალს დააკავშირებს.
სამტრედია-გრიგოლეთის მაგისტრალის ხაჯალია-სუფსის მონაკვეთი კი ამ დროისთვის მთლიანად ჩაკეტილია. საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის განცხადებით, შეზღუდვა 2026 წლის 30 ივნისის ჩათვლით გაგრძელდება.
რაც შეეხება უშუალოდ სამტრედია-გრიგოლეთის მაგისტრალს, ის 4 მონაკვეთად[ლოტად] შენდებოდა და პრობლემები აქაცაა. ეს მაგისტრალიც მაქსიმუმ 2020 წელს მთლიანად უნდა დასრულებულიყო.
ხიდმაღალა / გრიგოლეთი-ქობულეთის შემოვლითი გზის მშენებარე მონაკვეთი [სუფსის წრიულთან], რომლის მშენებლობა გზების დეპარტამენტის განცხადებით 2026 წელს უნდა დასრულდეს / ფოტო: საავტომობილო გზების დეპარტამენტი________________________
მთავარ ფოტოზე: ავტობანის ხიდმაღალა-წყალწმინდის მშენებარე მონაკვეთი [ხიდი მდინარე სუფსაზე]. გზების დეპარტამენტის ფოტო
112-ის ყოფილი უფროსი გიორგი არსოშვილი განათლების სამინისტროში დანიშნეს.
ის დღეს, 1 ივნისს წარადგინეს სამინისტროს ერთ-ერთი სსიპის, „განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემის“ უფროსად.
112-ის ხელმძღვანელად მუშაობის გარდა, გიორგი არსოშვილი მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროში, სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროში.
შეგახსენებთ, რომ „ქართული ოცნების“ განათლების მინისტრი გივი მიქანაძე პოლიციის პოლკოვნიკია, მისი პირველი მოადგილე ლევან ღირსიაშვილი კი სახელმწიფო უსაფრთხოების პოლკოვნიკია.
გიორგი არსოშვილის ქონებრივი დეკლარაციის შესახებ ინფორმაცია „ბათუმელებმა“ 2025 წელს გამოაქვეყნა.
დეკლარაციის მიხედვით, გიორგი არსოშვილის ქონება საკმაოდ შთამბეჭდავად გამოიყურება. დეკლარაციის მიხედვით, იგი ფლობს ძვირადღირებულ სახლს თბილისში, რომელიც 771.4 კვმ-ზე განთავსებული და ასევე, სხვა უძრავ ქონებას.
გიორგი არსოშვილის მეუღლეც საჯარო მოხელეა. ის დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნულ სააგენტოში საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ მუშაობს.
საჯარო სამსახურში მუშაობის პარალელურად, მისი მეუღლე ბიზნესსაც ფლობს, კონკრეტულად „ამერიკულ საბავშვო ბაღს“, რომელიც 2016 წელს დააფუძნა.
„არ მომწონდა კომუნისტები. დამოუკიდებლობა მომწონს. სხვანაირად არ გამიგოთ და არასდროს არ მიყვარდა რუსეთი. 26 მაისი არის საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე,“ – ამბობს 103 წლის ქეთევან ლორია.
ქეთევან ლორია ბათუმში ცხოვრობს. 103 წლის 14 მაისს გახდა.
„მშვიდად ვცხოვრობ ჩემს ძვირფას ოჯახთან ერთადო,“ – გვეუბნება და საკუთარი ცხოვრების ისტორიას გვიყვება.
ქეთევან ლორია 1924 წლის 14 მაისს სამტრედიაში, სოფელ მეორე ნიგორზღვაში დაიბადა. მამა ადრეულ ასაკში გარდაეცვალა. ქეთევანი და მისი და დედამ მარტომ გაზარდა.
სკოლა სოფელ საჯავახოში დაამთავრა, შემდეგ კი სწავლა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში განაგრძო. თუმცა მალევე შეწყვიტა და ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში გადმოიტანა საბუთები.
პროფესიით ფილოლოგია.
„56 წელი ვიმუშავე სოფელ მეჯინისწყლის საჯარო სკოლაში. ქართულს ვასწავლიდი. ძალიან ბევრი ბავშვი მყავს აღზრდილი. თავის ქებაში არ ჩამომართვათ, მაგრამ ძალიან ვუყვარდი ჩემს მოსწავლეებს.
ერთხელ ერთმა ჩემმა მოსწავლემ მითხრა: „ქეთო მასწავლებელო, თქვენი გაკვეთილებისთვის თუ მოვალ სკოლაში, თორემ ისე რა მინდა აქო“.
ყველას ვუყვარდი,“ – იხსენებს 103 წლის მასწავლებელი „ბათუმელებთან“.
ქეთევან ლორიას ერთი შვილი, რძალი და ორი შვილიშვილი ჰყავს. მათთან ერთად ცხოვრობს.
„ჩემი ხანგრძლივი ცხოვრების საიდუმლო რა არის იცით? კაი რძალი მყავს. გადასარევი გოგოა, მივლის. კარგად ვარ, მშვიდად ვცხოვრობ მასთან.
ყოველთვის მშვიდი ცხოვრება მქონდა. ამ ოჯახში „გამიშვი-გაგიშობ“ არ არის. ყველა ტკბილად, თბილად და ერთმანეთის პატივისცემით ვცხოვრობთ. ყველაზე ძვირფასი ჩემთვის ჩემი ოჯახია,“ – ამბობს ქეთევან ლორია.
თავისი ხანგრძლივი ცხოვრების განმავლობაში, მოესწრო ბევრ გარდამტეხ ცვლილებას, რამაც ქვეყნის ბედი შეცვალა.
ამბობს, რომ არ უყვარდა კომუნისტები, განსაკუთრებით უყვარს 26 მაისი, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე.
„არ მომწონდა კომუნისტები. დამოუკიდებლობა მომწონს. გამოვეყავით რუსეთს. 26 მაისი ეს არის საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე. რუსეთს არ ვემორჩილებით, გვაქვს ჩვენი რესურსები და ვცხოვრობთ დამოუკიდებლად.
ჩემს ქვეყანას ვუსურვებ სიკეთეს. ერთმანეთის გატანას.
„კლდემ მხოლოდ ერთხელ სთქვა: გიყვარდეთ კაცნო ერთმანეთი“. ეს არის ჩემი სათქმელი მომავალი თაობისთვის,“ – ამბობს ქეთევან ლორია.
აჭარაში 100 წელს გადაცილებული 25 ადამიანი ცხოვრობს. მათგან ყველაზე უხუცესი 111 წლის ნაქიფე დავითაძეა.
ბათუმის ავტოტრანსპორტის ინფორმაციით, საგზაო ინფრასტრუქტურის სარეაბილიტაციო სამუშაოებთან დაკავშირებით,
1-ლი ივნისის 00:00 საათიდან 5 ივნისამდე, აეროპორტის გზატკეცილის №1-დან ფრიდონ ხალვაშის გამზირამდე მონაკვეთზე [„ვოქსიდან“ ანგისის საავადმყოფომდე] სატრანსპორტო მოძრაობა დროებით შეიზღუდება.
აღნიშნულ პერიოდში მუნიციპალური ავტობუსები იმოძრავებენ შეცვლილი მარშრუტებით, კერძოდ:
№2
ინასარიძის ქ. – კობალაძის ქ. – შ. ხიმშიაშვილის ქ. – კაჩინსკების ქ. – ლორთქიფანიძის ქ. – კოტე აფხაზის ქ. – ადლიის ქ. – შ. ხიმშიაშვილის ქ.
№9
ბაგრატიონის ქ. – დავით აღმაშენებლის ქ. – ხახულის ქ. – ფრიდონ ხალვაშის გამზირი – მაჭავარიანის ქ.
№12
აბუსერიძის ქ. – დავით აღმაშენებლის ქ. – ხახულის ქ. – ფრიდონ ხალვაშის გამზირი.
№16
აბუსერიძის ქ. – კობალაძის ქ. – შ. ხიმშიაშვილის ქ. – კაჩინსკების ქ. – ანწუხელიძის ქ. – აფსაროსის ქ.
დროებით შეიცვლება საქალაქო მიკროავტობუსების მარშრუტიც:
№20 და №33
აბუსერიძის ქ. – კობალაძის ქ. – შ. ხიმშიაშვილის ქ. – კაჩინსკების ქ. – ანწუხელიძის ქ. – აეროპორტის გზატკეცილი – აფსაროსის ქ.
№22, №26 და №26ა
აბუსერიძის ქ. – დავით აღმაშენებლის ქ. – ხახულის ქ. – ფრიდონ ხალვაშის გამზირი.
ბათუმის მერიის ინფორმაციით ქუჩის აღნიშნულ მონაკვეთში მოძრაობა ორმხრივად შეიზღუდება.
„შეზღუდვა დაკავშირებულია აეროპორტის გზატკეცილის სარეაბილიტაციო სამუშაოებთან, რომელიც გულისხმობს №1-დან №93-ის ჩათვლით მონაკვეთის განახლებას. ქუჩის ნაწილზე უკვე დასრულდა მიწისქვეშა კომუნიკაციების რეაბილიტაცია და ასფალტის საფარის დაგების სამუშაოები იწყება.
პროექტის ფარგლებში განხორციელდება საფეხმავლო ბილიკების მოწყობა, ეზოების შესასვლელების მოწესრიგება, გარეგანათების ქსელის განახლება, ავტოსადგომების მოწყობა, საგზაო ნიშნების განთავსება და გამწვანების სამუშაოები. პროექტი მიმდინარე წლის ბოლომდე დასრულდება.“ – წერს ბათუმის მერია.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 1-ელ ივნისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 365 470 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 410. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 966 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 24 659 ერთეული [+2]
საარტილერიო სისტემა – 43 037 ერთეული [+50]
MLRS – 1 820 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 399 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 436 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 322 179 ერთეული [+1 852]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 528 ერთეული [+9]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 101 621 ერთეული [+384]
სპეცტექნიკა – 4 239 ერთეული [+5]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 693 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„კი ამოტუმბავენ, მაგრამ შარშან 130 ლარი დამიჯდა, ახლა უფრო ძვირი დამიჯდება… წამალს ვერ ვყიდულობ, პენსიონერი ვარ, სიმსივნით დაავადებული,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ 73 წლის ნაზი თაფაქიძე. ის აეროპორტის გზატკეცილზე ცხოვრობს. მისი სახლის ეზოში მოწყობილი „შამბოდან“ რამდენიმე დღეა კანალიზაცია ეზოში გადმოდის.
ამ დასახლებაში კანალიზაციის სისტემა წლებია არ არსებობს. „ოცნებას“ მოსახლეობასთან არც ეს დაპირება არ შეუსრულებია – პირიქით, „ოცნება“ ევროპელი ქვეყნების მხარდაჭერის გზებს პრაქტიკულად კეტავს, რომ თუნდაც ეს პრობლემა მოაგვაროს. ბათუმის ნაწილში კანალიზაციის სისტემა გერმანიის აქტიური მხარდაჭერით მოეწყო, „ოცნების“ მიერ მიღებული რუსული კანონებით კი, „უცხოური გავლენის“ პროექტი გამოდის დაფინანსება, რომლითაც კანალიზაციის სისტემა ბათუმის დიდ ნაწილში უნდა გამართულიყო.
ბათუმის ამ დასახლებაში, სადაც ათასობით ოჯახს კანალიზაციის ცენტრალური სისტემა არ აქვს, საცხოვრებელი სახლების, თუ ახალი კორპუსების ეზოებში ე.წ. შამბოებია მოწყობილი. მოქალაქეები პერიოდულად იძახებენ ბათუმის მერიის შესაბამის სამსახურს, რომელიც „შამბოებიდან“ კანალიზაციას ტუმბავს. ეს სერვისი ფასიანია. აეროპორტის გზატკეცილის უბანში გვითხრეს, რომ ბევრმა ბოლო დროს დიდი მოცულობის შამბო მოაწყო, ამიტომაც, წელიწადში ერთხელ გამოძახება საკმარისია.
„შამბოდან“ კანალიზაციის ამოტუმბვის საფასური დაახლოებით 150-200 ლარია.
ნაზი თაფაქიძე საკუთარ ეზოს გვაჩვენებს, სადაც კანალიზაცია დგას, ასევე „შამბოს“, საიდანაც წყალი ბოსტანშიც გადადის. პენსიონერი ქალი ამბობს, რომ წინა წლებში პატარა „შამბო“ ჰქონდა და წვალობდა, გასულ წელს კი, ახალი, დიდი „შამბო“ მოაწყო.
„გასულ წელს 130 ლარი დაჯდა იმ პატარა შამბოს ამოტუმბვა, რომელიც ახლა უკვე მოშლილია. ამის ამოტუმბვა მეტი დაჯდება. ვის გადავახდევინო?“ – კითხულობს პენსიონერი, რომელიც ორსართულიან სახლში შვილთან ერთად ცხოვრობს. ნაზი თაფაქიძის შვილსაც ჯანმრთელობის პრობლემა აქვს.
ნაზი თაფაქიძე
„ჩემი შემოსავალი მხოლოდ პენსიაა. წამლები რომ მეყიდა, საპენსიო სესხის აღება დამჭირდა… აღარც დამთავრდა ეს სესხი. რით ვერ ამოიწურა, ვერ მივედი ბანკში, რომ ეს გამეგო, სიარული მიჭირს, ვერსად ვერ დავდივარ.
მთავრობა რას გააკეთებს? არსად არაა ჩვენს ტერიტორიაზე კანალიზაცია… დაპირება კი იყო, მაგრამ დაპირებას ვინ შეასრულებს? არასდროს დაპირება არ სრულდება. ვისი ბრალია? – ვისი და მთავრობის“, – გვპასუხობს ნაზი თაფაქიძე.
პენსიონერის თქმით, ის საჭირო მედიკამენტებს დღესაც ვერ ყიდულობს:
„ვინ მოგცემს წამალს? წელიწად-ნახევრის წინ გავიკეთე ოპერაცია, სიმსივნე მაქვს, მეორე სტადია. ეს ოპერაცია კი დამიფინანსეს, მაგრამ წამლებს ვერ ვყიდულობ, ვერც ექიმთან მივდივარ.
ახლა უფრო იმას ვდარდობ, მზე რომ გამოვა და აქ კოღო გაჩნდება ამდენ კანალიზაციაში, კოღო შემჭამს,“ – გვითხრა ნაზი თაფაქიძემ.
„რუსული გემის წინააღმდეგ რომ აქცია იყო, 2023 წელს, მაშინ დამაკავეს და დამაჯარიმეს – 2140 ლარით, უკვე 3 წელია ვერ გადავიხადე ეს ჯარიმა, ამის გამო ანგარიშიც დამიყადაღეს,“ – ამბობს ბათუმში მცხოვრები გიორგი უკლება.
გიორგი უკლებას თქმით, ყოველდღიურად მუშაობს შაბათ-კვირის ჩათვლით დღეში 9 საათი იმის მიუხედავად, რომ შშმ პირის სტატუსი აქვს. თუმცა მისი შემოსავალი თვეში დაახლოებით 900 ლარია. გიორგი ბათუმში, ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს მეგობართან ერთად.
„მაინც გამოვდივარ აქციაზე, როცა ვახერხებ. საფრთხე კი არ შემცირებულა, პირიქით – გაიზარდა. ბრძოლის გარეშე არაფერი არ გამოვა,“ – ამბობს გიორგი უკლება.
საკრუიზო ლაინერი ASTORIA GRANDE-ს ბათუმში შემოსვლას 2023 წლის ივლისში საპროტესტო აქცია მოჰყვა. ამ აქციაზე 23 პირი დააკავეს ადმინისტრაციული წესით. აქციაზე დაკავებულები 2-2 ათასი ლარით დააჯარიმა მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ. იგივე საკრუიზო გემის მარშრუტში ბათუმი წელსაც გაჩნდა, თუმცა მალევე მარშრუტის მიმართულებებში საქართველო ამოიღეს.
„ისე მომენტალურად დამაკავეს პოლიციელებმა, ვერც კი მივხვდი. ორი ცალი კვერცხი მეჭირა ხელში, ამ დროს რუსული გემი ბათუმში, სანაპიროზე იდგა, მე რუსების შემოსვლას ვაპროტესტებდი, ამიტომაც მივედი აქციაზე…
შუადღისკენ პოლიციელებმა ჩვენი დაკავება დაიწყეს“, – გვიყვება გიორგი უკლება. იგი იხსენებს, როგორ გახდა პოლიციელებისგან არაადამიანური, სასტიკი მოპყრობის მსხვერპლი, როგორც დაკავების დროს, ისე მის შემდეგ:
„დაკავების დროს ისე დავკარგე ფეხსაცმელი, ვერც მივხვდი, სად წავიდა. ოთხმა პოლიციელმა შემომახია ტანსაცმელი და ჩამსვა მანქანაში. იზოლატორში გადამიყვანეს, იქ მისვლამდე კი, გზაში, თავში მირტყამდნენ მუშტებს, თან მაგინებდნენ: ფული გადაგიხადეს და ამიტომ იდექით აქციაზე? კარგად ჩაიჯიბე 1000 ლარიო?
ვუთხარი, რომ მქონდა ჯანმრთელობის პრობლემები კოვიდის შემდეგ და არ დაერტყათ. იმ პერიოდში არ მქონდა შშმ პირის სტატუსი, შემდეგ მომანიჭეს – 2025 წელს, მაგრამ არავის შეუსწავლია, უკავშირდებოდა თუ არა ჩემი ჯანმრთელობის პრობლემები ამ ცემას.
იზოლატორში როცა შემიყვანეს, სახეზეც მეტყობოდა დაზიანებები, მაგრამ ეს არავინ შეიმჩნია. სახალხო დამცველი მოვითხოვე და რად გინდა სახალხო დამცველი, რატომ ითხოვო?
ორი დღის მერე მიმიყვანეს სასამართლოში. ვიღაც კაცი იყო მოსამართლე, სახელიც არ მახსოვს. მე საიას ადვოკატი მოვითხოვე, მაგრამ სახაზინო ადვოკატია აგერ და ეგ დაგიცავსო. პოლიციელებმა უთხრეს მოსამართლეს, რომ თითქოს ვაგინებდი, წინააღმდეგობას ვუწევდი და შეურაცხყოფას ვაყენებდი. მოსამართლეს ვუთხარი, ქუჩაში ვცხოვრობ, ჯარიმას ვერ გადავიხდი-მეთქი.
იმ პერიოდში მართლაც ქუჩაში ვცხოვრობდი – ჭაჭის კოშკთან მქონდა გაშლილი კარავი და 6 თვე იქ ვიყავი.
მოსამართლემ მაინც დამაჯარიმა, მაგრამ რით უნდა გადამეხადა?
პოლიციელების ძალადობაზე არ დამირეკავს 112-ში, ან სადმე. უკვე დაკარგული მქონდა ყველანაირი იმედი. მობილური ტელეფონი, რომელიც დაკავების დროს ჩამომართვეს, დამიბრუნეს, მაგრამ ისე დამტვრეული იყო ვერც დავურეკავდი ვინმეს.
რაღაც პერიოდი მეტაქსას ქუჩაზე ვცხოვრობდი თავშესაფარში, მუშაობა დავიწყე, ჩამერიცხა თუ არა თანხა, ჩამომეჭრა მაშინვე და ჯარიმა ჩამოვიდა 1740 ლარზე. ამ დროს უკვე ჩემი ანგარიში დაყადაღებული იყო.
ახლა ქირის ფულს მეგობართან ერთად ვინაწილებ და ჯამში 600 ლარს ვიხდით“, – ამბობს გიორგი უკლება.
გიორგი უკლება ბათუმის პროევროპულ აქციაზე
გიორგი უკლებას, რომელიც რუსული გემის საწინააღმდეგო აქციაზე დააკავეს, 1740 ლარის შეგროვება სჭირდება.
რა არის საჭირო წინააღმდეგობის გასაძლიერებლად? – ვეკითხებით მას საუბრის ბოლოს.
„ერთობა“ – მოკლე პასუხი აქვს შეკითხვაზე გიორგი უკლებას, პაუზის შემდეგ კი, დასძენს: „მე არ მეშინია არაფრის. როდემდე უნდა ვიყოთ ასე, წნეხის ქვეშ?“
________________________________
გიორგი უკლებას დახმარების მსურველებს თანხა შეგიძლიათ ჩარიცხოთ მითითებულ საბანკო ანგარიშზე:
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 31 მაისის 21 საათიდან 1-ელი ივნისის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია: ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უმალექოდ, ცვალებადი მიმართულების ქარი 10- 15მ/წმ, ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო და შიგამთიან რაიონებში ღამით 10-15 გრადუსი, დღისით 20- 25 გრადუსი სითბო, მაღალმთიან ზონაში ღამით 2-7გრ.,დღისით 13-18გრადუსი სითბო
ზღვის წყლის ტემპერატურა + 18 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 2 ივნისს მოსალოდნელია ზოგან ელჭექის ხასიათის წვიმა, მომდევნო 2 დღეს კი, უმეტესად უნალექო ამინდი იქნება.
ბათუმში, სევერიანე აჭარელის ქუჩაზე კაცს ცეცხლსასროლი იარაღიდან რამდენჯერმე ესროლეს. გამოცემა „აჭარა თაიმსს“ შემთხვევზე ადგილზე თვითმხილველებმა უთხრეს, რომ გაიგონეს ცეცხლსასროლი იარაღიდან რამდენიმე გასროლის ხმა.
შუახნის კაცი, რომელიც დაჭრეს, სასწრაფო სამედიცინო სამსახურმა წაიყვანა, თუმცა იგი კლინიკაში მიყვანამდე დაიღუპა.
შემთხვევა დღეს, 31 მაისს მოხდა. ადგილზე მუშაობენ სამართალდამცველები.
შსს-ს პრესცენტრის ინფორმაციით, გამოძიება დაიწყო სსკ-ის 108 [განზრახ მკვლელობა] და 236-ე [ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო ტარება] მუხლებით. ამ დროისთვის უცნობია, დაკავებულია თუ არა ვინმე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 31 მაისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 364 060 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 560. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 962 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 24 657 ერთეული [+14]
საარტილერიო სისტემა – 42 987 ერთეული [+57]
MLRS – 1 819 ერთეული [+6]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 399 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 436 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 320 327 ერთეული [+1 894]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 519 ერთეული [+19]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 101 237 ერთეული [+524]
სპეცტექნიკა – 4 234 ერთეული [+3]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 693 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„ზურაბ მენთეშაშვილი პირველი პოლიტიკური პატიმარია, რომელსაც შეკრების დროს გზის გადაკეტვის კრიმინალიზების გამო მსჯავრი დაედო… მშვიდობიან პროტესტში მონაწილეობისთვის პირის სისხლის სამართლის წესით მსჯავრდება უხეშად არღვევს საქართველოს კონსტიტუციას და წარმოადგენს ადამიანის უფლებების საბაზისო პრინციპების იმგვარ უგულებელყოფას, რომელიც აუცილებლად უნდა გახდეს საქმეში მონაწილე პირების სამომავლო პასუხისმგებლობის საფუძველი,“ – სამართლებრივ შეფასებას „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“ დღეს, 30 მაისს აქვეყნებს.
2026 წლის 29 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 61 წლის ზურა მენთეშაშვილს 9 თვით დააპატიმრა. პროტესტის აქტიურ მონაწილეს ედავებოდნენ საპროტესტო აქციის დროს გადაკეტილ გზაზე განმეორებით დგომას, რაც „ოცნების“ მზარდად რეპრესიული რეგულაციებით, უკვე სისხლის სამართლის დანაშაულია. ზურა მენთეშაშვილი შვიდი თვეა, რაც პატიმრობაშია. ის 31 ოქტომბერს ღამით დააკავეს. შესაბამისად, ციხეს 2 თვეში დატოვებს.
„საქართველოს საკონსტიტუციო და ევროპულ სასამართლოების პოზიციით, მოძრაობის შეფერხების გამო ამგვარი შეზღუდვები შეკრების თავისუფლების არსს ეწინააღმდეგება. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, თუ შეკრება სხვათა გადაადგილების შეზღუდვის გარეშე შეუძლებელია, მაშინ უპირატესობა მას უნდა მიენიჭოს.
სასამართლო ასაბუთებს ამ სტანდარტის ლოგიკასაც. კერძოდ, თუ შეკრების კონკრეტულ დროსა და ადგილის ჩატარების შეუძლებლობამ მას სრულად შეიძლება დააკარგვინოს მნიშვნელობა, გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვა დროებითია, და მათ შორის, გადაუდებელი სერვისების შემთხვევაშიც კი, მათი მიწოდება ალტერნატიული სავალი გზის საშუალებითაც არის შესაძლებელი.[1] ამასთან, საკონსტიტუციო სასამართლო შეკრების თავისუფლებით დაცულ სფეროში აქცევს შეკრების მონაწილეების მცდელობას „მიიპყრონ რაც შეიძლება მეტი ადამიანის ყურადღება“, რისთვისაც ირჩევენ ხალხმრავალ ადგილებს, ქალაქის მთავარ ქუჩებსა თუ მოედნებს, კონკრეტული ორგანოებისა თუ დაწესებულებების ახლომდებარე ტერიტორიებს.
რაც მთავარია, ზომები, როგორიცაა დაკავების ან/და პატიმრობის ზომები, მათი მსუსხავი ეფექტიდან გამომდინარე, არ უნდა იქნეს გამოყენებული არაძალადობრივი ქმედების პასუხად, როგორიცაა გზის გადაკეტვით მოძრაობის შეფერხება იმ შემთხვევაშიც თუ ის შეკრების წესებს არღვევს, ასეთი ზომების გამოყენებისას კი აუცილებელია საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისთვის უფრო სერიოზული რისკების დასაბუთება.
ევროპული სასამართლოს სიტყვებით, „სისხლის სამართლებრივი ღონისძიებების [რაც ევროპული კონვენციის მიზნებისთვის მოიცავს ადმინისტრაციულ სამართლებრივ პასუხისმგებლობას, მათ შორის, ჯარიმებსაც] პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ გამოყენება ყოველთვის განსაკუთრებულ დასაბუთებას საჭიროებს და მშვიდობიანი პროტესტი, პრინციპის დონეზე, არ უნდა იწვევდეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების რისკებს”.
შეკრების თავისუფლებასთან დაკავშირებული ქმედებებისთვის პასუხისმგებლობის დამძიმების რამდენიმე ტალღა მკაცრად გააკრიტიკა ვენეციის კომისიამ და ეუთო-ოდირმა, რომლებმაც ისინი „შეკრების მშვიდობიან მონაწილეებზე“ სისტემური რეპრესიების ჭრილში განიხილა და ადამიანის უფლებების სტანდარტებთან, ისევე, როგორც სამართლის უზენაესობის პრინციპებთან შეუსაბამოდ მიიჩნია.
[4] ეუთო-ოდირის ბოლო დასკვნაში ბუნდოვნად ფორმულირებული სამართალდარღვევებისთვის დამძიმებული სანქციები ბრალის გარეშე პასუხისმგებლობის [strict liability] ფორმად და პრევენციულ შეზღუდვად [prior restraint], უალტერნატივო/ავტომატური თავისუფლების აღკვეთის ზომები კი, განსაკუთრებით სახის ამომცნობ ტექნოლოგიებთან კომბინაციაში რუტინული გამოყენების გამო, სერიოზულ „მსუსხავ ეფექტის“ მატარებლად იქნა შეფასებული.
მეტიც, ეუთო-ოდირმა პირდაპირ მიუთითა სახელმწიფოს მიერ დასახელებული ლეგიტიმური მიზნების არაავთენტურობაზე და რეალური მიზნებისა და აღსრულების პრაქტიკების უფლებრივ სტანდარტებთან შეუსაბამობაზეც.[5]
საკანონმდებლო ცვლილებები, რომელთა საფუძველზეც ზურაბ მენთეშაშვილს 9-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა, საკონსტიტუციო სასამართლოში გაასაჩივრა საქართველოს სახალხო დამცველმაც. კერძოდ, კონსტიტუციური სარჩელით, მათ შორის, სადავოდ არის გამხდარი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დაწესებული სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა, რომელიც ადმინისტრაციულ სახდელდადებული პირის მიერ იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენისათვის შეკრების ან მანიფესტაციის მონაწილის, მათ შორის, არასრულწლოვანისა და ორგანიზატორის მიმართ დაწესებული თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
ამდენად, მშვიდობიან შეკრებაში მონაწილეობის გამო ზურა მენთეშაშვილისთვის სისხსისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება ქვეყანაში არსებული ადამიანის უფლებების უმწვავესი კრიზისის და სამართლის უზენაესობის პრინციპის რღვევის გამოვლინებაა.
სისხლისსამართლებრივი ზომების გამოყენება ისეთი ქმედებაზე პასუხად, რომელიც საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით შეკრების თავისუფლებით დაცულ სფეროში ექცევა, თავისუფლების თვითნებურ აღკვეთად უნდა მივიჩნიოთ,“ – აღნიშნულია სოციალური სამართლიანობის ცენტრის მიერ გავრცელებულ შეფასებაში.
„პუტინმა აამოქმედა ე.წ. ელექტორალური დესანტი. აპირებენ დაახლოებით 50-დან 100 ათასამდე რუსეთში მცხოვრები სომეხი გააგზავნონ სომხეთში არჩევნებისთვის. რუსეთში მცხოვრები სომხეთის მოქალაქეები არ არიან პოლიტიკურად აქტიურები, ახლა კი, დაუფინანსებენ მგზავრობას, ფრენას და ჩავლენ სომხეთში იმისთვის, რომ ხმა მისცენ. პუტინი ცდილობს, რომ დარაზმოს ეს ადამიანები – ელექტორალურ სპეცოპერაციას გეგმავს…“ – გვიყვება კავკასიოლოგი გიორგი მჭედლიშვილი. მას სომხეთის არჩევნებზე ვესაუბრეთ, რომელიც ზუსტად ერთ კვირაში, 7 ივნისს გაიმართება.
კიდევ რა მეთოდებით ცდილობს პუტინის სომხეთში გავლენის შენარჩუნებას და რა შანსი აქვს ამ დროს პროევროპელ ფაშინიანს? – „ბათუმელებმა“ გიორგი მჭედლიშვილთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი ევროპის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია და საერთაშორისო ურთიერთობის სპეციალისტი, მუშაობს სამხრეთ კავკასიის და პოსტსაბჭოთა სივრცის საკითხებზე.
ბატონო გიორგი, ზუსტად 1 კვირაში სომხეთში არჩევნებია. მკაფიოდ ჩანს არჩევანი დასავლეთსა და რუსეთს შორის. რას აჩვენებს აქტიური და დაძაბული წინასაარჩევნო კამპანია?
სომხეთში მართლაც ძალიან მნიშვნელოვანი არჩევნებია. ორივე მხარეს მკვეთრი პოლიტიკური შეხედულებები აქვთ – ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავებული. საერთო წერტილი აქ რთული მოსაძებნია. სხვანაირად ხედავენ სომხეთის მომავალს და სტრატეგიულ გზას დღევანდელი ლიდერი – ფაშინიანი და მისი გუნდი, საზოგადოების ის ნაწილი, რომელიც ფაშინიანს მხარს უჭერს.
ესენი არიან ე.წ. რეალური სომხეთის მომხრეები და არა წარმოსახვითი სომხეთის, ანუ ცხოვრობენ აწმყოში და მომავალით. მიხვდნენ, რომ წარსულზე ორიენტირებული, ტერიტორიულ ექსპანსიასა და რაღაც ძველი სიდიდის დაბრუნების ნარატივი არ მუშაობს 21-ე საუკუნეში. საზოგადოების ეს ნაწილი რეალობამ გამოაფხიზლა 2020 წელს, როდესაც აზერბაიჯანმა დაიბრუნა კონტროლი ყარაბაღზე.
ამას მოჰყვა რუსეთის მიმართ ძალიან დიდი იმედგაცრუება. მანამდე ბევრი თვლიდა, რომ რუსეთია მნიშვნელოვანი და რომ არა რუსეთი, თურქეთი და აზერბაიჯანი გენოციდს მოგვიწყობენ, ჩაგვყლაპავენ. არსებობდა მოლოდინი, რომ რუსეთი მათ დაეხმარებოდა, რადგან სტრატეგიული პარტნიორია, რუსეთის ბაზაა სომხეთში. მაგრამ აღმოჩნდა, რომ რუსეთმა არაფერი გააკეთა. მეტიც, რიტორიკულად შეიძლება აზერბაიჯანსაც კი ემხრობოდა მოლაპარაკებების დროს.
სიმართლე გითხრათ, წმინდა ლეგალურად, ყარაბაღი არ იყო სომხეთის ნაწილი და რუსეთს არც ევალებოდა სომხეთის დახმარება, მაგრამ სომხეთში ეს მოლოდინი არსებობდა რუსეთის მიმართ. ამ იმედგაცრუებამ იმუშავა და ასევე ფაშინიანის მთავრობამ, რომელმაც პრაქტიკულად დაიწყო რეფორმები – შიგნიდან გაწმენდის პროცესი. ეს იყო ზოგჯერ წარმატებული, ზოგჯერ ნაკლებად წარმატებული, როგორც ეს იყო საქართველოში „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ.
გიორგი მჭედლიშვილი
რეალურად პუტინის რუსეთს აწყობს მეზობლები – ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნები – თავისი კონტროლქვეშ. ამ ქვეყნებში უნდა იყოს კორუფცია, როგორც რუსეთშია. თუ რუსეთმა დაინახა, რომ რომელიმე ქვეყანა მართლა ცდილობს განწმენდას, გათავისუფლებას, მოპარვასა და კორუფციაზე არ იქნება დაფუძნებული, ესე იგი, ასეთი სახელმწიფო რუსეთისთვის არამეგობრულია.
მეთოდები, რაც ახლა აამოქმედა რუსეთმა სომხეთის მიმართ: ვაჭრობის გზებს უკეტავს, ჩვენ კარგად ვიცით ეს ყველაფერი და გამოვლილი გვაქვს 2005-2006 წლიდან. რუსეთი ემბარგოს უცხადებს სხვადასხვა პროდუქტს…
თუმცა ეკონომიკური დასუსტებით დაშინების გარდა, პუტინი სომხეთზე საუბრის დროს პირდაპირ ავლებს პარალელს უკრაინასთან: ასე დაიწყო თავის დროზე კრიზისი უკრაინაშიცო.
რუსეთის პროპაგანდისტული არსები განსაკუთრებით აგრესიულები არიან: სოლოვიოვი იქნება ეს, თუ მარგარიტა სიმონიანი, რომელიც ეთნიკურად სომეხი.
პუტინის ეს განცხადება იყო მინიშნება იმაზე, თუ როგორ აგვარებს რუსეთი პრობლემას. მან დაიწყო საუბარი იმით, როგორ გაუჭირდება სომხეთს: ეკონომიკა დაიკლებს, სომხეთის მოქალაქეები ვეღარ ჩავლენ რუსეთში, რადგან ცალკე დასჭირდებათ ნებართვა და ასე შემდეგ. მოკლედ, პუტინი სადამსჯელო ოპერაციასავით ატარებს.
თუმცა ეკონომიკური დამოკიდებულება რუსეთზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია. თუ რამეში შეიძლება პრეტენზია გამოუცხადო სომხეთის დღევანდელ ხელისუფლებას, არის ის, რომ 8 წლის განმავლობაში არ იმუშავეს სათანადოდ და აქტიურად ამ მიმართულებით. სომხეთი რჩება მოწყვლადი ქვეყანა. ცხადია, რუსეთი ამას იყენებს.
თუმცა რუსეთის ეს სტრატეგია ძალიან კონტრპროდუქტიულია. სამხრეთ კავკასიის კვლევებით ვარ დაკავებული და ხშირად მიწევს მოგზაურობა, ურთიერთობა აზერბაიჯანელ და სომეხ კოლეგებთან. რუსეთიდან ეს გზავნილები სომხეთში იწვევს უკურეაქციას. ის ხალხიც კი, რომლებიც არ არიან ფაშინიანის მომხრეები და არ გადაუწყვეტიათ ჯერ კიდევ, ვის დაუჭირონ მხარი, ხედავენ, როგორ უხეშად, ხულიგნური მეთოდებით, არადიპლომატიურად ცდილობს რუსეთი სომხეთი თავის ნებაზე გადაიყვანოს.
თქვენი დაკვირვებით, რატომ არჩია ასეთი სტრატეგია პუტინმა სომხეთთან?
ისეთი სახელმწიფო შეიქმნა რუსეთში, რომელიც დაფუძნებულია პროპაგანდისტულ აღქმებზე. რუსეთის პროპაგანდის მთავარი ამოცანაა დღეს: თუ ფაშინიანი გაიმარჯვებს, ესე იგი, ჩვენ სუსტი ვართ.
ეს ე.წ. მაჩოს სტილია – საზოგადოებას უნდა დაანახო, რომ ძლიერი ხარ.
დაახლოებით იგივე მოხდა წელიწად-ნახევრის წინ აზერბაიჯანში: რუსეთს რომ ჩვეულებრივად, როგორც ნორმალურ სახელმწიფოს, ბოდიში მოეხადა და კომპენსაცია გადაეხადა აზერბაიჯანელი მოქალაქეებისთვის, როცა აზერბაიჯანის ვერტმფრენი ჩამოვარდა და რუსეთის 25 მოქალაქესთან ერთად დაიღუპა აზერბაიჯანის 35 მოქალაქე – ბოდიში აღიქმებოდა რუსეთში, როგორც სისუსტე: როგორ თუ დიადმა რუსეთმა რაღაც მეორეხარისხოვან სახელმწიფოს ბოდიში მოუხადა!
მით უფრო, რომ 2022 წლის ბოლომდე რუსეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობა მეტ-ნაკლებად ნორმალური იყო.
რუსეთი აქამდე ამგვარი მეთოდებით ახერხებდა გავლენის შენარჩუნებას, მათ შორის, სამხრეთ კავკასიაზე. თქვენი დაკვირვებით დღეს იგივე პროპაგანდისტული მიდგომები აღარ მუშაობს?
აი, რატომ სჯეროდა პუტინს, რომ კიევს და უკრაინას საერთოდ ერთ კვირაში აიღებდა და ერთ კვირაში დაამყარებდა კონტროლს 2022-ში?
პუტინს რეალურად სჯეროდა, რომ როგორც ყირიმშია მოსახლეობა ძირითადად რუსულენოვანი და ეთნიკურად რუსი მოსახლეობა შეხვდა სიხარულით, ასევე იქნებოდა მთელს უკრაინაში. რეალურად პუტინმა დაიჯერა საკუთარი პროპაგანდა, რამაც მის წინააღმდეგ იმუშავა.
გამოდის, ვიღაცას სჯერა ახლა, რომ ასეთი მეთოდები სომხეთში შეაშინებს ხალხს და გამოაფხიზლებს.
ფიქრობთ, რომ პრაქტიკულად არ აქვს შანსი ფაშინიანის მთავარ მოწინააღმდეგეს, მოიგოს ეს არჩევნები და ამით რუსეთმა დაიბრუნოს თავისი გავლენა სომხეთში?
საზოგადოების ნაწილი არის რევანშისტი და, სამწუხაროდ, რუსული პროპაგანდის მსხვერპლი. დარწმუნებით ვერ ვიტყვით, რომ ფაშინიანი გაიმარჯვებს. საზოგადოების ნაწილზე მუშაობს ეს ნარატივი, რომ ყარაბაღი, ჩვენი ძვირფასი კუთხე წაგვართვეს. ვიდრე მოხდებოდა ყარაბაღის მეორე ომი, 2020 წლამდე ფაშინიანიც ამბობდა, რომ ყარაბაღია ჩვენია და მორჩა. საზოგადოების ნაწილისთვის, რა თქმა უნდა, ეს არის მტკივნეული წაგება. ეს არის ე.წ. სუსტი წერტილი, რაზეც რუსული პროპაგანდა აქტიურად მუშაობს.
სამწუხაროდ, სომხეთის აკადემიურ წრეებშიც, ვისთანაც მე მაქვს ურთიერთობა, საკმაოდ ბევრია ისეთი, ვინც თვლის, რომ ფაშინიანის პოლიტიკა სომხეთის ღალატია და განსაკუთრებით ყარაბაღის მოსახლეობის.
IRI-ს ბოლო კვლევებით, კარაპეტიანის რეიტინგი 9%-ია, ფაშინიანის რეიტინგი არ არის მთლად მაღალი, მაგრამ ჯამურად 29%-ია. შეიძლება ეს უპირატესობა გადაწონოს პრორუსმა კანდიდატმა?
ჯერ კიდევ საკმაოდ ბევრია ისეთი ხმა, რომელიც გადაუწყვეტელია. ამ ხმებისგან შეიძლება ველოდეთ რაღაც სიურპრიზებს, მით უმეტეს ვხედავთ, რომ რუსეთი ზრდის სომხეთის მიმართ პროპაგანდისტულ ზეწოლას, ეკონომიკურ ნაბიჯებს.
დიდი ალბათობით ფაშინიანი მოიგებს ნომინალურად ამ არჩევნებს – მეტს აიღებს, ვიდრე კონკურენტი, მაგრამ არ არის გამორიცხული, კარაპეტიანის და ქოჩარიანის პარტიებმა ჯამურად შეძლონ სერიოზულად შეაფერხონ ფაშინიანის ინიციატივები, ისეთი წილი ჰქონდეთ პარლამენტში, რომ სპოილერებად იმუშაონ.
სომხეთში ისევ არის რუსული სამხედრო ბაზა. სამხედრო პროვოკაციის მოწყობა რუსეთის მხრიდან ისევ განიხილება?
მგონია, რომ ამის ალბათობა საკმაოდ მცირეა, თუმცა გამორიცხული არაფერია. მით უმეტეს, როცა ვხედავთ, როგორ ირაციონალურად მოქმედებს რუსეთის ხელმძღვანელობა. საქმე ისაა, რომ გიუმრის ბაზა ნახევრად დაცლილია – რუსეთს დააკლდა ძალები უკრაინაში და ბაზის საკმაოდ დიდი ნაწილი გადაისროლა იქეთ.
საბედნიეროდ, სომხეთს საზღვარი არ აქვს რუსეთთან.
ამიტომაც, პუტინმა აამოქმედა ე.წ. ელექტორალური დესანტი. რუსეთი აპირებს დაახლოებით 50-100 ათასი რუსეთში მცხოვრები სომეხი გააგზავნოს სომხეთში არჩევნებისთვის. ცნობილია, რომ რუსეთში მცხოვრები სომხეთის მოქალაქეები არ არიან პოლიტიკურად აქტიურები, ახლა კი, დაუფინანსებენ მგზავრობას, ფრენას და ჩავლენ სომხეთში იმისთვის, რომ ხმა მისცენ. პუტინი ცდილობს დარაზმოს ეს ადამიანები – ელექტორალურ სპეცოპერაციას გეგმავს.
ტრამპმა დაუჭირა ღიად მხარი ფაშინიანს, ასევე, 26 მაისს ერევანს სტუმრობდა აშშ-ს სახელმწიფო მდივანი. რა ეტაპზე გადადის აშშ-თან და, ზოგადად, დასავლეთთან სომხეთის ურთიერთობები?
ტრამპის მხარდაჭერაზე ცოტა ფრთხილად ვიქნებოდი – ორბანსაც დაუჭირა მხარი. გარდა ამისა, ზოგიერთმა ეს მხარდაჭერა სომხეთში შეიძლება აღიქვას, როგორც ჩარევის მცდელობა.
ის, რომ სომხეთის ეს ურთიერთობა აშშ-თან ასეთ სტრატეგიულ ნიშნულზე ადის, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.
მნიშვნელოვანი ფაქტორია ის, რომ შეერთებულ შტატებს, რომელსაც, გარკვეული სირთულეები აქვს საგარეო პოლიტიკაში, რაღაცები შეიძლება არ მოგვწონდეს, მაგალითად, უკრაინასთან მიმართებაში, ამიტომაც, ამერიკას სჭირდება, წარმატებული ისტორია. მგონია, რომ სამხრეთ კავკასია კარგად ჯდება ამ ნარატივში.
სამწუხაროდ, საქართველო ჯერ კიდევ გარიყულია და იზოლაციაშია მოქცეულია, თუმცა ის ხალხი, რომელიც რუბიოს ახლდა, ჩამოვიდა საქართველოშიც. საქართველო ადრე თუ გვიან უნდა ჩაერთოს რეგიონულ პროცესებში. ეს რეგიონი ევრაზიაში შეიძლება გახდეს საკვანძო იმის გათვალისწინებით, რომ ჩრდილოეთით არის რუსეთი და იგი უფრო და უფრო არასანდო ხდება, სამხრეთით არის ირანი.
იმედია, ეს ომი არ გაგრძელდება დიდხანს, მაგრამ დაძაბულობა იქნება ისევ. ირანი დარჩება, როგორც მკვეთრად ანტიდასავლური სახელმწიფო. ამიტომაც, სამხრეთ კავკასიის რეგიონის როლი ამ მოცემულობაში ძალიან მნიშვნელოვანია.
უშვებთ, რომ თუ დასავლეთი გააქტიურდება სამხრეთ კავკასიაში, საქართველო დარჩეს რუსეთის გავლენის სფერო? დღეს, მაგალითად, საქართველოში სუსმა დააკავა ანტიდასავლური ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი ჯაშუშობის ბრალდებით, რამაც ბევრს გაუჩინა განცდა, რომ ივანიშვილი ისევ შესაძლოა ტრამპთან მისასვლელ გზებს ეძებდეს…
არ არის ეს გამორიცხული, ასე იყოს, რადგან ეს მოხდა რამდენიმე დღის შემდეგ, რაც იყვნენ ჩვენთან აშშ-ს წარმომადგენლები. ძალიან გათამამდნენ საქართველოში ის ძალები, რომლებიც არიან მკვეთრად ანტიდასავლური და პრორუსული. სამწუხაროა, რომ საქართველოს ხელისუფლება მათ ისე არ ექცეოდა, როგორც წესით უნდა მოჰქცეოდა. ვარაუდია, რომ შეიძლება „ოცნებამ“ მიიღო გაფრთხილების მაგვარი, როგორ იმოქმედოს იმისთვის, თუ მას რეალურად სურს ურთიერთობების დალაგება შეერთებულ შტატებთან.
ყოველთვის არსებობს იმის შანსი, რომ საქართველო დარჩეს რუსეთის გავლენის სფერო, მაგრამ ფაქტია, რომ იწყება ტრამპის მშვიდობის გზის მშენებლობა, შუა დერეფნის მნიშვნელობა დიდია, საქართველოში კი არსებობს ინფრასტრუქტურა, რაც წლებია შენდებოდა. არ იქნება სწორი ამის არგამოყენება, მაგრამ რაღაც პირობებით უნდა მოხდეს ეს.
შეიძლება ანაკლიის პორტი გაჩნდეს ისევ დღის წესრიგში და გაჩნდეს სხვა პირობებიც. ეკონომიკურად ძალიან მიზანშეწონილია იმ ინფრასტრუქტურის გამოყენება, რაც უკვე არსებობს.
„ისეთი დაუჯერებელი ამბები ხდება „ბათუმელების“ თავს, რომ ეჭვი შეგეპარება, მთლად ასეც არ იქნება საქმეო. არადა ყველაფერი ზედაპირზეა და ძალიანაც კარგად ჩანს, რომ თავისუფალი მედიის წინააღმდეგ მიმართულ რეპრესიებში ყველაზე მეტი დარტყმა სწორედ „ბათუმელებმა“ მიიღო. მზია ამაღლობელი კი თავისი ღირსებით და გაუტეხლობით წინააღმდეგობის მოძრაობის სიმბოლო გახდა.
„ბათუმელები“ დაარსების დღიდან ამხელდა ყველა ხელისუფლების მანკიერ საქმიანობას, იყო და არის იმედი ადამიანების, რომლებმაც სამართალი ვერ იპოვეს. შესაბამისად, იდევნებოდა ყველა ხელისუფლების მიერ, მაგრამ მსგავსი ინკვიზიცია, რაც ახლა ხდება, აქამდე არცერთ მდაბიო ხელისუფალს მოსვლია აზრად, რომელიც ამ ხნის განმავლობაში მრავლად მოიცვალა.
გამოცდილება მკარნახობს, რომ მომდევნო და უკეთესი ხელისუფლების დროსაც ბევრი იტრაბახებს, „ბათუმელებს“ მაშინ დავეხმარე, როცა ეს საშიში იყოო. გავიხადოთ სატრაბახოდ საქმე და დავეხმაროთ არა მხოლოდ ამ მედიას, არამედ საკუთარ თავს და საკუთარ ქვეყანას.
ახლა ეს ერთი და იგივეა.
„ბათუმელებმა“ იმაზეც იზრუნა, რომ დახმარება დიდად არ დაეტყოს ჩვენს ჯიბეებს, სამაგიეროდ იმ საქმეს გავაკეთებთ, გერბზე რომ გვიწერია“.
გიდები ვალდებული არიან დარეგისტრირდნენ ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ბაზაში. კანონში „ტურიზმის შესახებ“ ცვლილებები შევიდა, რაც პარლამენტმა 28 მაისს მიიღო და პრეზიდენტისგან უკვე ხელმოწერილია.
„ტურისტული საქმიანობის სუბიექტები − ტურისტული გიდი, ტუროპერატორი, ტურისტული სააგენტო [ტურაგენტი] − ვალდებული არიან ტურისტული საქმიანობის შესახებ მონაცემების აღრიცხვის უზრუნველსაყოფად დარეგისტრირდნენ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ტურისტული საქმიანობის სუბიექტების ბაზაში…
ტურისტული საქმიანობის სუბიექტი ვალდებულია შესაბამისი საქმიანობის დაწყების ან შეწყვეტის ან/და ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი მონაცემის ცვლილების შემთხვევაში წერილობით მიაწოდოს საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − საქართველოს ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციას სათანადო ინფორმაცია.“ – აღნიშნულია კანონში.
კანონში „ტურიზმის შესახებ“ ცვლილებები შევიდა ასევე რისკის შემცველ ტურისტულ მომსახურეობებზეც:
„საქართველოს მთავრობა დადგენილებით ადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე რისკის შემცველი ტურისტული მომსახურებების ნუსხას და მათი განხორციელების წესს, აგრეთვე განსაზღვრავს რისკის შემცველ ტურისტულ მომსახურებებს, რომელთა მიმწოდებლებს ევალებათ, ჰქონდეთ პროფესიული პასუხისმგებლობის ან/და სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სადაზღვევო მოწმობა [პოლისი], ასევე ადგენს დაზღვევის პირობებს და მისი განხორციელების წესს.
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება რისკის შემცველი ტურისტული მომსახურებები, რომელთა განმახორციელებელ პირთა [პერსონალის] სერტიფიცირებას უზრუნველყოფს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია. საქართველოს მთავრობის დადგენილებით ასევე განისაზღვრება რისკის შემცველი ტურისტული მომსახურებები, რომელთა მიმწოდებლებს მათი განხორციელების უფლებას მიანიჭებს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია ან საქართველოს მთავრობის დადგენილებით გათვალისწინებული შესაბამისი სუბიექტი.
საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია აწარმოებს რისკის შემცველი ტურისტული მომსახურების მიმწოდებელთა რეესტრს,“- აღნიშნულია კანონში.
ამავე კანონის მიხედვით, რისკის შემცველის ტურისტული მომსახურების გაწევა შესაბამისი სერთიფიკატის გარეშე დაჯარიმდება 3 ათასი ლარით.
„სინათლე არ უნდა ჩაქრეს“ – მზექალა შანიძის ხელნაწერი, ნინო რამიშვილის ფინჯანი სუხიშვილების საოჯახო კოლექციიდან, ლანა ღოღობერიძის ნახატი, ბიძინა გუჯაბიძის მიერ პამირის მთებში, იბსინას პიკზე დაკრეფილი ედელვაისები, აკაკი შანიძის ხელმოწერა – ეს არასრული ჩამონათვალია იმ ნივთებისა, რომელიც 31 მაისს, საღამოს 18:00 საათზე ქართული ონლაინ მედიის გადასარჩენად გამართულ აუქციონზე გაიყიდება.
აუქციონი იქნება ერთგვარი დაგვირგვინება ორდღიანი ფლიმარკეტისა, რომელიც 30-31 მაისს, თბილისში, სლინკ კაფეში, ილიას ბაღში გაიმართება.
ფლიმარკეტის მიზანია გაყიდული ნივთები ქართული დამოუკიდებელი ონლაინ მედიის გადასარჩენად შექმნილ ფონდში გადაირიცხოს.
ფლიმარკეტი 30 მაისს 12 საათზე გაიხსნება.
მედიის გადასარჩენად მისულ მარკეტზე იქნება ხატვის მასტერკლასი პატარებისათვის, ასევე საბავშვო სივრცეში გაიმართება კითხვის საათი. საღამოს 6 საათზე კი გუნდი იმღერებს სინათლისთვის.
ფლიმარკეტი 31 მაისსაც 12 საათზე გაიხსნება. ისევ იქნება კითხვის საათი ბავშვებისთვის, საღამოს 6 საათზე კი მოეწყობა უნიკალური და გამორჩეული ნივთების აუქციონი, რომელსაც ანა კორძაია-სამადაშვილი გაუძღვება, რომელიც უნიკალური ნივთების განსაკუთრებულ ისტორიებს აუქციონის მონაწილეებს პირადად მოუყვება.
აუქციონზე გამოტანილი იქნება საზოგადოებისთვის საყვარელი ადამიანების პირადი და უნიკალური ნივთები. მათი გაყიდვიდან მიღებული თანხა კი დამოუკიდებელი ონლაინმედიების გაძლიერებას მოხმარდება.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 30 მაისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 362 500 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 430. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 960 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 24 643 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 42 930 ერთეული [+70]
MLRS – 1 813 ერთეული [+5]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 398 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 436 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 318 433 ერთეული [+1 781]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 500 ერთეული [+4]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 100 713 ერთეული [+483]
სპეცტექნიკა – 4 231 ერთეული [+4]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 693 ერთეული [+6]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორს – ი.მ.-ს სტუდენტების ელექტრონულ სისტემაში უკანონოდ შეღწევასა და სხვა ლექტორების დისკრედიტაციაში ადანაშაულებენ.
ამბავი ბსუ-ში 2024 წელს მოხდა: რამდენიმე პროფესორის შეფასების პლატფორმაზე სტუდენტების სახელით დაწერილი ნეგატიური და შეურაცხმყოფელი კომენტარები ერთდროულად გაჩნდა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ კომენტარები სტუდენტებს კი არ დაუწერიათ, არამედ პროფესორმა ი.მ.-მ დაუწერა კოლეგებს და სტუდენტების სახელი გამოიყენა.
ბსუ-ში სტუდენტების ელექტრონულ სისტემაში უკანონო შეღწევის ფაქტზე შსს-მ გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 284-ე მუხლის საფუძველზე. ეს ინფორმაცია დაგვიდასტურეს უნივერსიტეტის ადმინისტრაციაში, თუმცა ამ ეტაპზე პასუხი არავის უგია.
უნივერსიტეტში მომხდარი სავარაუდო დანაშაულის შესახებ ბსუ-ს რექტორის მოვალეობის შემსრულებელს, მერაბ ხალვაშს [ის დღეს აღარ წარმოადგენს ადმინისტრაციას, პროფესორია] ინფორმაცია 2024 წლის თებერვალში ჰქონდა, თუმცა მან პროკურატურას 10-თვიანი პაუზის შემდეგ – 2024 წლის დეკემბერში მიმართა. 2024 წლის ნოემბერში კი, პროფესორ ი. მ.-ს მერაბ ხალვაშისთვის მიუწერია წერილი, რომ მას დევნიან პოლიტიკური შეხედულებების გამო და ის „მოქმედი ხელისუფლების აქტიური მხარდამჭერია“.
ახლა უკვე ბსუ-ს რექტორი ტიტე აროშიძეა – უმაღლესი საბჭოს ყოფილი დეპუტატი „ქართული ოცნებიდან“. უნივერსიტეტის ადმინისტრაციაში „ბათუმელებს“ 2026 წლის 6 მაისს უთხრეს, რომ გამოძიების შედეგს ელოდებიან, რომელიც უკვე 2 წელია გრძელდება. უნივერსიტეტის პრესცენტრში ასევე განმარტეს, რომ წესდების მიხედვით, პროფესორს სამსახურიდან ვერ გაუშვებენ საგამოძიებო ორგანოს შესაბამისი დასკვნის გარეშე.
რა მოხდა?
ეს ამბავი 2024 წლის 19 იანვარს იწყება – ნათლისღების უქმე დღეს, ბსუ-ს პორტალზე პროფესორ ლაშა ბაჟუნაიშვილს, ასოცირებულ პროფესორს – ლაშა ხოზრევანიძეს და, ასევე, მოწვეულ სპეციალისტებს: გელა ირემაძის და ზეინაბ ასანიძეს სტუდენტებმა შეფასებები დაუწერეს. მაგალითად, ლაშა ბაჟუნაიშვილს დაუკომენტარეს: „ეს ლექციები არის თუ პოლიტიკური პროპაგანდა?“
„უკაცრავად და ლექტორმა თუ იცის ეს საგანი საერთოდ?“ [სტილი დაცულია] – ეს ზეინაბ ასანიძეს დაუწერეს. ლაშა ხოზრევანიძეს დაუკომენტარეს: „ასწავლეთ ამ კაცს ჯერ პოლიტიკა და მერე ჩვენ გვასწავლოს. ელემენტარულ ტერმინებში ვერ ერკვევა“, გელა ირემაძეს კი ასეთი შეფასება დაუწერეს: „ვერ გავიგე ვერაფერი“, „ირემაძემ იცის რამე, დემოგრაფიის აზრზე არაა“.
ლექტორებმა იეჭვეს, რომ ეს ორგანიზებული იყო, უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია მიმართეს და დასვეს შეკითხვა: რამდენად არის ეს შეფასებები სტუდენტების მიერ გაკეთებული და ადგილი ხომ არ ჰქონდა ამ შეფასებების გაკეთების მიზნით სტუდენტების პორტალის ავტორიზაციის მონაცემების არამართლზომიერ გამოყენებას?
პროფესორი ლაშა ბაჟუნაიშვილი ამბობს, რომ უშუალოდ მაშინდელი რექტორისგან, მერაბ ხალვაშისგან გაიგეს, რომ შეურაცხმყოფელი კომენტარების ავტორი ამავე უნივერსიტეტის პროფესორი და მათი კოლეგა, ი. მ. იყო. მერაბ ხალვაშმა პროფესორები ი. მ.-ს შეახვედრა, სადაც ი. მ.-ს ბოდიში მოუხდია.
ეს შეხვედრა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 2024 წლის 21 თებერვალს შედგა და „ბათუმელებს“ ამ შეხვედრის ამსახველი ტრანსკრიპტი მიაწოდეს, რომლის თანახმადაც შეხვედრაზე პროფესორებს კონკრეტული მოთხოვნები ჰქონდათ – ი. მ. უნდა გათავისუფლდეს ან სხვა დეპარტამენტში განაგრძოს საქმიანობა.
ტრანსკრიპტის თანახმად, საჯარო მმართველობის დეპარტამენტის პროფესორი ი. მ. შეხვედრის დასაწყისში ამბობს:
„…მე ვითხოვ პატიებას მომხდარი ფაქტის გამო, ძალიან ვწუხვართ. პირველ რიგში თქვენთან, როგორც რექტორთან და თქვენი სახით უნივერსიტეტის წინაშე ვიხდი ბოდიშს და ასევე მინდა განსაკუთრებული ბოდიში მოვუხადო ჩემს კოლეგებს ამ ფაქტის გამო, ძალიან ვწუხვართ, არ უნდა მომხდარიყო ვაღიარებ, ვაცნობიერებ და ჩემი მხრიდან გამოვხატავ მზაობას, რა ვიცი, სამომავლო თანამშრომლობისთვის, კოლეგიალური თანამშრომლობისთვის“.
ამ შეხვედრის ამსახველ ტრანსკრიპტში, სადაც ი. მ.-ს ეს სიტყვებია დაფიქსირებული, არ ჩანს, როგორ დადასტურდა მისი კავშირი ელ. სისტემაში შეღწევასთან; ვინ გამოარკვია, რომ სტუდენტების პლატფორმაზე ლექტორების მისამართით კონკრეტული კომენტარები ი. მ.-მ დაწერა? ასევე, არ ირკვევა, რა იყო მისი მოტივაცია.
ეს შეხვედრა რომ რეალურად შედგა, ამას ადასტურებს პროფესორი ლაშა ბაჟუნაიშვილიც.
ჩვენ ამ შეხვედრის დეტალებზე გვინდოდა პროფესორ ი. მ.-სთვისაც გვეკითხა, თუმცა მან „ბათუმელების“ შეკითხვებს არ უპასუხა.
საქმეში ი.მ. რომ არის მთავარი ფიგურანტი, ამას უნივერსიტეტში დაწყებული დისციპლინური საქმისწარმოების მასალებიც ცხადყოფს – საინტერესოა ისიც, რომ საქმისწარმოება უნივერსიტეტში 2024 წლის ნოემბერში დაიწყო, მაშინ, როცა ი. მ.-მ მომხდარის გამო ბოდიში მოიხადა 2024 წლის თებერვალში.
რა ჩანს დოკუმენტებით?
ამ საქმეშია იურიდიული ფაკულტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსის ბსუ-ს რექტორისთვის მიწერილი წერილი. 2024 წლის თებერვლის შეხვედრის შემდეგ – როცა მაშინდელი რექტორი მერაბ ხალვაში ი. მ.-ს და 4 ლექტორს შეხვდა, ბსუ-ს ხარისხის სამსახურს უცდია იმის გარკვევა, ვინ დაუწერა შეურაცხმყოფელი კომენტარები კონკრეტულ ლექტორებს.
„ასოცირებულ პროფესორ ლაშა ბაჟუნაიშვილის მიერ განხორციელებული სასწავლო კურსის ცივი ომი – ბიპოლარული მსოფლიო შეფასებაში მონაწილეობა მიიღო 44-დან 12 სტუდენტმა… საგულისხმოა, რომ სტუდენტებმა ცალსახად აღნიშნეს პედაგოგის მაღალი აკადემიურობა და მასწავლებლით, ასევე, საგნის შინაარსით კმაყოფილება. რაც შეეხება ასოცირებულ პროფესორს, ლაშა ბაჟუნაიშვილს, მას ზეპირი ფორმით ეცნობა დამატებითი ინტერვიუს შედეგი, რამაც გამოკითხვის სანდოობა [პორტალზე დაწერილი უარყოფითი შეფასებები – რედაქციის განმარტება] მისთვის კიდევ უფრო საეჭვო გახადა,“ – წერდა 2024 წლის მარტში ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი ირაკლი გორგილაძე რექტორს.
საკითხმა სასწავლო პროცესის დეპარტამენტში გადაინაცვლა – აქ გამოკითხვაში მონაწილე სტუდენტების IP მისამართებით დაინტერესდნენ, სადაც შეუსაბამობები იპოვეს. აღმოჩნდა, რომ ერთი და იმავე IP მისამართი ფიქსირდება ოთხივე [გამოკითხვის თარიღისთვის 4 სტუდენტი, ჯამში კი 13 სტუდენტი] სტუდენტის ავტორიზაციის ლოგში, უფრო მეტიც, გამოკითხვაში კომენტარის დაფიქსირების თარიღი და ზემოხსენებული სტუდენტების ავტორიზაციის თარიღი ემთხვევა ერთმანეთს [ცდომილება 1-6 წუთი]…“ – წერს წერილში უნივერსიტეტის სასწავლო პროცესის დეპარტამენტის უფროსი, ამირან შარაძე.
ამავე წერილში ხაზგასმულია, რომ უნდა დადგინდეს, ვის მიერ მოხდა „სხვისი პერსონალური მონაცემების გამოყენებით სტუდენტურ პორტალში არამართლზომიერი შეღწევა“.
მერაბ ხალვაში, ბსუ-ს მაშინდელი რექტორი, პროფესორებს 2024 წლის 25 ივნისის წერილში უდასტურებს, რომ 2024 წლის 10 იანვრიდან 22 იანვრამდე პერიოდში ადგილი ჰქონდა „ბსუ-ს სტუდენტთა – სულ 4 სტუდენტი – პერსონალური მონაცემების უნებართვო და არამართლზომიერ გამოყენებას“.
„უნივერსიტეტმა მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ინციდენტის შედეგად დაირღვა კონფიდენციალურობა [ინციდენტის სახე], რაც ,,პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, გულისხმობს: ა) ელექტრონული ფორმით არსებულ მონაცემებზე უნებართვო წვდომას; ბ) ონლაინ პორტალზე არსებულ მომხმარებლის ანგარიშზე უნებართვო წვდომა/მასში არსებული მონაცემების უკანონო გამჟღავნებას,“ – აღნიშნულია უნივერსიტეტის რექტორის წერილში.
2024 წლის 30 სექტემბერს ბსუ-ს მაშინდელ რექტორს, მერაბ ხალვაშს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის პასუხი მიუღია, IP მისამართის მფლობელის ვინაობის დადგენა სცილდება სამსახურის კომპეტენციასო.
უნივერსიტეტმა დისციპლინური საქმის წარმოება 2024 წლის 28 ნოემბერს დაიწყო, 29 ნოემბერს კი ი.მ.-მ მერაბ ხალვაშს წერილი მისწერა, სადაც აღნიშნულია: „ვარ მოქმედი ხელისუფლების აქტიური მხარდამჭერი“.
რა გაარკვია დისციპლინურმა კომისიამ?
„ცხადია, რომ მნიშვნელოვანია დისციპლინური კომისიისათვის პროფესორ ი. მ.-ს განმარტების, მოსაზრების, დასაბუთების წარმოდგენა, ბსუ-ს პორტალზე 19.01.2024 წ. ინციდენტთან დაკავშირებით, ვინაიდან თქვენი [ბსუ-ს ოთხი დასაქმებულის] განმარტებით – არაეთიკური შეფასებების, სტუდენტთა პერსონალური მონაცემების გამოყენებით, სტუდენტთა სახელით განმახორციელებელ პირად დასახელდა.
ერთობლივი შეხვედრის ყველა მონაწილემ დაადასტურა პროფესორ ი.მ.-ს მიერ თქვენს წინაშე ბოდიშის მოხდის ფაქტი.
…პროფესორ ი. მ.-ს კომისიამ წერილით განუმარტა, რომ მნიშვნელოვანია მისგან განმარტების მიღება [ახსნის საჭიროება] იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ იმავე IP მისამართით, რომლითაც სტუდენტების უარყოფითი შეფასებებია დაფიქსირებული 2024 წლის 19 იანვარს, ფიქსირდება მისი მომხმარებლის [როგორც ბსუ-ს თანამშრომლის] აქტივობა ბსუ-ს პორტალზე.
მივმართეთ რა ამ კითხვაზე განმარტების მიღების თხოვნით, კიდევ ერთხელ შევთავაზეთ გამოცხადდეს მიმდინარე წლის 26 დეკემბერს გასამართ დისციპლინური კომისიის სხდომაზე 15:00 საათზე, ასევე, ვაცნობებთ, რომ 26 დეკემბერს, დისციპლინური კომისია გეგმავს დაასრულოს მუშაობა და დასკვნა წარუდგინოს ბსუ-ს რექტორს,“ – აღნიშნულია დისციპლინური კომისიის წერილში.
2024 წლის 27 დეკემბერს ბსუ-ს რექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა, მერაბ ხალვაშმა, პროფესორ ი. მ.-ს საყვედური გამოუცხადა. ამავე ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ შესაძლოა უფრო მკაცრი დისციპლინური სახდელი დაუწესდეს პროფესორს, თუ მის ბრალეულობას პროკურატურა დაადასტურებს.
პროფესორ ი. მ.-ს საყვედური სასამართლოში გაუსაჩივრებია, თუმცა არც სასამართლო დავა დასრულებულა ამ ადმინისტრაციულ საქმეზე.
კანონის თანახმად, კომპიუტერულ სისტემაში უკანონო შეღწევა [სსკ-ის 284-ე მუხლი] ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით იმავე ვადით.
ბათუმის მერიამ ქალაქის ტერიტორიებზე, საზოგადოებრივ სივრცეებში ფესტივალების ფარგლებში გამოფენა-გაყიდვის მოსაწყობად კონკრეტული ტერიტორიების გადაცემის ფასი განსაზღვრა, საკრებულომ კი დღეს, 29 მაისს სხდომაზე დაამტკიცა.
გარდა ამისა, საკრებულომ მერს თანხმობა მისცა, პირდაპირი წესით, „სასყიდლიანი სარგებლობის უფლებით“ განკარგოს კონკრეტული ადგილები ფესტივალების, მოქმედი გარე ვაჭრობის, ბაზრებისა და ბაზრობების დასარეგულირებლად.
მერიის განმარტებით, ფასების განსაზღვრა დღის წესრიგში დადგა იმის გამო, რომ „ფესტივალების ფარგლებში ჩასატარებელი ღონისძიებების გამართვის მოთხოვნის რაოდენობა ყოველწლიურად მატულობს.“
სად, რა ფასი დაადგინა საკრებულომ იხილეთ ამონარიდი უკვე დამტკიცებული განკარგულების დანართიდან:
მერიის განმარტებით, კონკრეტული ადგილების ფასი, რაც ცხრილშია მოცემული, სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურომ შეაფასა:
„სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ შეფასებული იქნა რამდენიმე ლოკაცია, რომლის მიხედვითაც უნდა დადგინდეს გამოფენა-გაყიდვებისა და ფესტივალებისთვის საზოგადოებრივი სივრცის სარგებლობის უფლებით გაცემის საფასური“, – ვკითხულობთ განმარტებით ბარათში.
პირობის მიხედვით, სამუშაოები უნდა განხორციელდეს იმ საპროექტო დოკუმენტაციის შესაბამისად, რომელიც თან ახლავს ტენდერს და რომელშიც მუნიციპალურ ინსპექციას 16 ათას 250 ლარი აქვს ცალკე გადახდილი.
სამუშაოს შესრულების ვადაა ხელშეკრულების დადებიდან 2026 წლის 15 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდი.
კორპუსი ბათუმში, სადაც პირველ სართულზე მერიის მუნიციპალური ინსპექცია ოფისს მოიწყობს / ხედი ლერმონტოვის ქუჩის მხრიდან
ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 14 ივნისს დაიწყება და ხუთ დღეში, 19 ივნისს დასრულდება.
კორპუსი, სადაც მერიის მუნიციპალური ინსპექცია ოფისს იწყობს, ბათუმში სელიმ ხიმშიაშვილის ქუჩა N94/96-ში მდებარეობს.
სელიმ ხიმშიაშვილის N94 – 96-ში ავარიული სახლების დემონტაჟისა და ახალი 8-სართულიანი კორპუსის მშენებლობისთვის ბათუმის მერიას ქალაქის ბიუჯეტიდან 21 მილიონ 550 ათას 123 ლარი ჰქონდა გათვალისწინებული. კორპუსის მშენებლობა დღესაც გრძელდება, შესაბამისად ოჯახები, რომლებიც აქ ავარიულ სახლებში ცხოვრობდნენ, ჯერ არ შეუსახლებიათ.
ბათუმის მუნიციპალური ინსპექციის მომავალი ოფისი – არსებული სიტუაცია [მარცხნივ] და რენდერები / ფოტოები პროექტიდანოფისის მოსაწყობად საპროექტო დოკუმენტაციის შედგენაზე მუნიციპალურ ინსპექციას ტენდერი 25 ათასი ლარით ჰქონდა გამოცხადებული. 16 250 ლარი კი ტენდერში გამარჯვებულ შპს „აკეთი 2017“-ს გადაუხადეს.
მუნიციპალური ინსპექცია ახალი, მე-III კლასის მსუბუქი ჰიბრიდული ავტომობილების შეძენასაც გეგმავს. ეს ტენდერი კი ინსპექციას 223 ათას 200 ლარით აქვს გამოცხადებული.
ბათუმის ცენტრალური პარკის ტერიტორია მერიამ სამართავად ა(ა)იპ „ბათუმის ბოტანიკურ ბაღს“ გადასცა. შესაბამისად, პარკში კომერციულ და სხვა საქმიანობებთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებს ეს ა(ა)იპი მიიღებს.
შეათანხმა თუ არა მერიამ გადაწყვეტილება საკრებულოს არ ვიცით, საკითხი საჯარო სხდომაზე არ განუხილავთ.
ბათუმის საკრებულოს წევრმა „ლელოდან“, ვაჟა დარჩიამ გვითხრა, რომ ამ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით ინფორმაცია არ აქვს: „პირველად მესმის, ჩვენთან მსგავსი საკითხი არ შემოსულა.“
საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, მერიამ ააიპ „ ბოტანიკურ ბაღს“ ბათუმის ცენტრალური პარკი უზუფრუქტის ხელშეკრულებით გადასცა. შესაბამისი დოკუმენტებით რეესტრს ა(ა)იპის დირექტორმა თენგიზ ტარიელაძემ 2026 წლის იანვარში მიმართა. უზუფრუქტის წესით გადაცემული ქონება შეიძლება უზუფრუქტუარმა განკარგოს ქონების მფლობელთან შეთანხმებით, მას არ აქვს უფლება გაყიდოს ის ან იპოთეკით დატვირთოს.
ბათუმის მერიის ინფორმაციით, „ცენტრალური პარკის ბათუმის ბოტანიკური ბაღის მართვაში გადაცემა სივრცის უფრო ეფექტიან მართვას ემსახურება“.
„ცენტრალური პარკი აღნიშნულ ცვლილებამდე კონკრეტულად არც ერთი ორგანიზაციის მართვის ქვეშ არ იყო. ბოტანიკურ ბაღს აქვს შესაბამისი გამოცდილება, კვალიფიციური სპეციალისტები და რესურსები, რაც უზრუნველყოფს პარკის უკეთეს მოვლას, განვითარებასა და ერთიანი სტანდარტების დანერგვას. შესაბამისად, ხელს ვუწყობთ, როგორც ხარჯების ოპტიმიზაციას, ისე ქალაქის მწვანე ინფრასტრუქტურის გრძელვადიან და მდგრად განვითარებას“, – მოგწერეს მერიიდან.
უზუფრუქტის ხელშეკრულება საჯარო არ არის, ამიტომ უცნობია, რა ვადით გადასცეს ბათუმის ცენტრალური პარკი სამართავად „ბოტანიკურ ბაღს“.
ააიპ „ბათუმის ბოტანიკური ბაღი“ ბათუმის მერიის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპია, მის ხელმძღვანელს ნიშნავს და ათავისუფლებს ბათუმის მერი. შესაბამისად, ამ ა(ა)იპის მუშაობასა და გადაწყვეტილებებზე მერია პასუხისმგებელია, როგორც ზემდგომი და საკრებულო – როგორც მაკონტროლებელი.
„თბილისში დაბადებულ სომეხს საქართველოში აღარ მაბრუნებენ. 47 წლის ვარ და 47 წელია საქართველოში ვცხოვრობ. ესაა სამართალი? უკვე 8 თვე გავიდა, რაც სომხეთიდან საქართველოში არ მიშვებენ… ქობულეთში მელოდება მოხუცი დედა, ძმა, რომელიც კლინიკაშია და მე უნდა ჩამოვიდე, რომ კლინიკიდან გავიყვანო, 4 მცირეწლოვანი შვილი, მეუღლე,“ – ამბობს ერნესტ ავაქიმიანი.
ერნესტ ავაქიმიანს საქართველოს მოქალაქეობა წლების წინ შეუწყვიტეს – მას შემდეგ, როცა მან სომხეთის მოქალაქეობა მიიღო.
„სომხეთის მოქალაქეობა ავიღე აგვისტოს ომის შემდეგ, იმ წლებში, როცა გართულდა საქართველოს მოქალაქეებისთვის რუსეთში შესვლა. მინდოდა, პერიოდულად რუსეთშიც მემუშავა, ჩემი და რუსეთში ცხოვრობს, მაშინ ავიღე სომხეთის მოქალაქეობავ, ვიფიქრე, რომ შემდეგ ორმაგს მომცემდნენ, როგორც ეს ხდება სხვა შემთხვევებში,“ – გვიყვება ერნესტ ავაქიმიანი, რომელსაც სოციალურ ქსელში ვესაუბრეთ. მისი თქმით, იგი ახლაც სომხეთ-საქართველოს საზღვართან ახლოს ცხოვრობს და ელოდება საქართველოდან პასუხს: როდის მისცემენ საქართველოში დაბრუნების უფლებას.
„შემდეგ საქართველოს მოქალაქეობა შემიწყვიტეს და 3 წლის წინ დამაჯარიმეს საზღვარზე 400 ლარით, თუმცა მაშინ შემომიშვეს საქართველოში. მერე მივედი იუსტიციაში და მოქალაქეობა ვითხოვე… იუსტიციაში ისიც ვუთხარი, რომ სულ აღარ მჭირდება სომხეთის მოქალაქეობა, უარს ვიტყვი სომხეთის მოქალაქეობაზე, მთავარია, საქართველოს მოქალაქეობა აღმიდგინონ-მეთქი. იუსტიციაში ასე მითხრეს, რომ უკვე დარღვეული მაქვს საქართველოში ყოფნის ვადები, ამიტომაც, ისევ უნდა წავსულიყავი სომხეთში და რომ დავბრუნდებოდი უკან, მერე შემეძლო შემეტანა განაცხადი მოქალაქეობის აღდგენაზე.
იუსტიციაში მიღებული ამ პასუხის გამო წავედი სომხეთში 2025 წლის სექტემბერში, მაგრამ უკან აღარ მიშვებენ. სომხეთში ნათესავი არავინ მყავს. მე-9 თაობა საქართველოში ვარ და 300-წლიანი საფლავები გვაქვს უკვე საქართველოში. თბილისში დავიბადე და გავიზარდე. ბოლო 9 წელია ქობულეთში ვცხოვრობთ ნაქირავებში.
მუსიკოსი ვარ, სხვადასხვა ადგილას ვმღერი და ამით ვირჩენდი თავს. ახლა იმ მდგომარეობაში ჩამაგდეს, გავყიდე ყველაფერი: მუსიკალური ინსტრუმენტები და ავტომანქანაც, უფულოდ ვარ დარჩენილი სომხეთ-საქართველოს საზღვართან,“ – გვითხრა ერნესტ ავაქიმიანმა.
„ძალიან გვიჭირს, სოციალურ შემწეობაზე ვართ დამოკიდებული, ნაქირავებში ვცხოვრობთ… ერნესტია ჩვენი ოჯახის ერთადერთი მარჩენალი. მე ბავშვებთან ვარ, დედამთილი ავადაა, ჩემი მაზლიც ავადაა და კლინიკაშია, ვერ გამოგვყავს, ვის მივმართო საშველად?“ – ამბობს ანა სნიკოვა. იგი ერნესტ ავაქიმიანის ცოლია.
„უარი საზღვრის კვეთაზე არის უკანონო. როგორც სასამართლომ, ისე საპატრულო პოლიციამ დაარღვია ოჯახის ერთიანობის პრინციპი. ეროვნული კანონმდებლობა და საერთაშორისო კონვენციები ითვალისწინებენ ოჯახის ერთიანობის პრინციპის დაცვას,“ – ამბობს ადვოკატი დავით საფარიძე. იგი სასამართლოში ერნესტ ავაქიმიანის ინტერესებს იცავს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე ივანე აღნიაშვილს 2026 წლის 21 მაისს უარი უთქვამს ერნესტ ავაქიმიანის ოჯახის საჩივრის დაკმაყოფილებაზე. საჩივრით მოთხოვნილი იყო საპატრულო პოლიციის გადაწყვეტილების გაბათილება. საუბარია იმ გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც ერნესტ ავაქიმიანს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს.
დავით საფარიძე, ადვოკატი: „მოქალაქე ერნესტ ავაქიმიანს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს 2025 წლის 24 და 27 სექტემბერს. ერნესტის ცოლმა საპატრულოს ეს უარი ჯერ შსს-ში, შემდეგ კი, სასამართლოში გაასაჩივრა.
არ იყო დასაბუთებული შსს-ს უარი. საზღვრის კვეთის უარის შესახებ გადაწყვეტილებაში მითითებული იყო მხოლოდ კანონით გათვალისწინებული „სხვა მიზეზით“. რეალურად, რის გამო უთხრეს ერნესტ ავაქიმიანს საქართველოში შემოსვლაზე უარი, გაუგებარია.
არც სასამართლოში არ წარმოუდგენია არგუმენტები შსს-ს. სასამართლოს გადაწყვეტილება ჯერ არ ჩაგვარებია, მაგრამ იგი არ არის დასაბუთებული.
ერნესტის ჰყავს 4 მცირეწლოვანი შვილი 7-დან 16 წლამდე, ასევე ჰყავს მძიმე ავადმყოფი დედა, ძმა, ცოლი. ისინი არიან რეგისტრირებული სოციალურად დაუცველთა ბაზაში. მნიშვნელოვანია, რომ მისი ოჯახის წევრები არიან საქართველოს მოქალაქეები, თავად ერნესტი საქართველოს ყოფილი მოქალაქეა და მას უნდა მიეცეს საშუალება, საქართველოში შემოვიდეს, შემდეგ განიხილება უკვე მოქალაქეობის მინიჭების საკითხი,“ – გვითხრა ადვოკატმა დავით საფარიძემ.
რა ეტაპზეა მოქალაქეობის აღდგენის პროცედურა? – ადვოკატი ამბობს, რომ იგი ამ ნაწილში არაა ჩართული და, პირველ რიგში, ასაჩივრებდა საზღვრის კვეთაზე უარს.
საქართველოს კანონმდებლობით ორმაგი მოქალაქეობის მინიჭების უფლება საქართველოს პრეზიდენტს აქვს, თუმცა როგორც ირკვევა ე.წ. ორმაგი მოქალაქეობის მოთხოვნა ერნესტ ავაქიმიანს არ დაუფიქსირებია.
რაც შეეხება მოქალაქეობის აღდგენას იმ შემთხვევაში, როცა ადამიანი დაბადებით საქართველოს მოქალაქეა, იურისტები განმარტავენ, რომ მოქალაქეობის მინიჭების 4 წესიდან, უმჯობესია, ერნესტ ავაქიმიანმ ე.წ. საგამონაკლისო წესით ისარგებლოს, თუმცა ეს წესი 2027 წლის პირველ იანვრამდე მოქმედებს.
ამ სფეროში მომუშავე უფლებადამცველების განმარტებით, არც ამ შემთხვევაშია გამორიცხული, სახელმწიფომ არ დააკონკრეტოს და დაბადებით საქართველოს მოქალაქესაც კი, უარი უთხრას მოქალაქეობის მინიჭებაზე იგივე „უსაფრთხოების საფუძვლით“. ამ საფუძვლით უცხო ქვეყნის არაერთ მოქალაქეს ეუბნებიან საქართველოში უარს ბინადრობაზეც კი.
ბათუმის რუსთაველის სახელწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორის, ნანი გვარიშვილის მხრიდან აქტივისტებთან დაპირისპირების ფაქტზე ბსუ-ს ეთიკის საბჭო იმსჯელებს.
„ველოდებით სამართალდამცავების გადაწყვეტილებას და მოვიწვევთ უახლოეს დღეებში ეთიკის კომისიას“, – აცხადებენ ბსუ-ს ადმინისტრაციაში.
აქტივისტების თქმით, ნანი გვარიშვილმა 28 მაისს, უნივერსიტეტის შესასვლელთან აქტივისტებს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა და ერთ მათგანს ხელითაც შეეხო. დაპირისპირების ამსახველი ვიდეოკადრები გუშინ, 28 მაისს გავრცელდა.
აქტივისტები ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ხელმოწერას აგროვებდნენ პეტიციაზე – „მიეცი წამალი ბავშვებს“, დიუშენის დაავადების მქონე ბავშვების მხარდასაჭერად. ნანი გვარიშვილი ამ ფაქტმა გააღიზიანა.
დღეს, 29 მაისს, შს სამინისტროში დაგვიდასტურეს, რომ ფაქტზე დაიწყო გამოძიება. შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება მიმდინარეობს სსკ-ის 126-ე მუხლით, რაც ძალადობას გულისხმობს.
რუსეთის სამთავრობო წრეებში განიხილეს რუსეთის ფედერაციაში მცხოვრები 100 000-მდე სომხის ტრანსპორტირების შესაძლებლობა სომხეთის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად. მათი მობილიზაციის მიზანია მოქმედი პრემიერ-მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანის წინააღმდეგ ხმის მიცემა.
ამის შესახებ სომხური მედია ინფორმაციასReuters-ზედაყრდნობით ავრცელებს. თვის მხრივ ეს ინფორმაცია ეფუძნება ხუთ დასავლელ დაზვერვის ოფიცერთან ინტერვიუებსა და დოკუმენტებს.
ხუთი წყაროს ცნობით, რუსი ოფიციალური პირები ბოლო თვეების განმავლობაში განიხილავდნენ რუსეთში მცხოვრები სომხების ფაშინიანის ოპონენტისთვის ხმის მისაცემად გაგზავნას სომხეთში.
სამი დასავლელი ჩინოვნიკის თქმით, მოსკოვის ფავორიტი კანდიდატია სამველ კარაპეტიანი – მილიარდერი, რომლის წინააღმდეგაც მიმდინარეობს გამოძიება. კარაპეტიანს ბრალად ედება მთავრობის დამხობისკენ მოწოდება.
სომხეთში არჩევნების წინა პერიოდში რუსეთის მოცულია პრორუსი კანდიდატების სასარგებლოდ დეზინფორმაციულ კამპანიებით. პარალელურად დამუშავდა რუსეთში მცხოვრები ათიათასობით სომხის ტრანსპორტირების სქემას არჩევნებზე გავლენის მოხდენის მიზნით.
დაზვერვის ოფიცრების თანახმად, კრემლმა ჯერ კიდევ ოქტომბერში შექმნა დანაყოფი სახელწოდებით – „სტრატეგიული თანამშრომლობისა და პარტნიორობის დეპარტამენტი“. ოთხი წყაროს ცნობით, სწორედ ეს დეპარტამენტი უწევს ზედამხედველობას სომხეთში გავლენის ოპერაციას.
სომხეთში საპარლამენტო არჩევნები 7 ივნისს იმართება. რუსეთი ღიად ესხმის თავს სომხეთი პრემიერის, ნიკოლ ფაშინიანის გუნდის პროევროპულ მისწრაფებებს. ემუქრება, როგორც რუსეთის ბაზრის წვდომის შეზღუდვით, ისე შეფარული სამხედრო აგრესიით.
არასრულწლოვანი შშმ გოგონას დედა, ნინო კალანდია ამბობს, რომ შვილის საპენსიო ანგარიში დაუყადაღა.
ნინო კალანდიას, „ლიბერთი ბანკში“ დაყადაღებული აქვს მისი პირადი ანგარიშებიც, რადგან გასულ წელს ე.წ „გზის გადაკეტვის“ გამო 5000 ლარით არის დაჯარიმებული.
„დღეს დააყადაღეს ჩემი შშმ შვილის საპენსიო ანგარიში, რომელიც ჩემ სახელზეა, რადგან ჩემი შვილი არის არასრულწლოვანი. მათ არ აქვთ იმის უფლება, რომ შშმ ადამიანის საპენსიო ანგარიში დააყადაღონ, მაგრამ მაინც დააყადაღეს.
ბანკში მივედი ცნობა, რომ ამეღო დაყადაღებული ანგარიშის შესახებ, მითხრეს, რომ 20 ლარი ღირს ამ ცნობის გაცემა. ანუ, შშმ პირებს ცნობაში სთხოვს ბანკი 20 ლარს“- ამბობს ნინო კალანდია ვიდეოში, რომელიც დღეს, 29 მაისს გაავრცელა ფეისბუქზე.
ნინო კალანდია „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ აპირებს გაასაჩივროს ბავშვის საპენსიო ანგარიშის დაყადაღება.
„ბავშვებს, რომელთა სიცოცხლე საფრთხეშია წამალს არ აძლევენ და არც ის მიკვირს, რომ ჩემი შშმ შვილის ანგარიში დააყადაღეთ, მაგრამ როგორ ბედავთ და ამბობთ, რომ ამ ქვეყანაში ყველაფერი კარგად არის, რომ თქვენ ამ ქვეყნის მოქალაქეებზე ზრუნავთ და ეკონომიკური მაჩვენებლით ევროპაში პირველ ადგილზე ვართ? ამის თქმას როგორც ბედავთ საერთოდ“- მიმართავს ის „ოცნების“ ხელისუფლებას.
_____________
მთავარ ფოტოზე: ნინო კალანდია შვილთან ერთად/facebook
ქედაში, მახუნცეთის ჩანჩქერის ტერიტორიაზე მაშველებმა კაცის ცხედარი იპოვეს. შემთხვევა დღეს, 29 მაისს მოხდა.
„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დაღუპული რუსეთის მოქალაქეა და იგი საბანაოდ დღეს დილით შევიდა ჩანჩქერში. კაცის გაუჩინარების შემდეგ სამძებრო სამუშაოები დაიწყო.
შემთხვევის ადგილზე მუშაობენ სამართალდამცველები.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესცენტრის ინფორმაციით, გამოძიება დაიწყო სსკ-ის 116-ს მუხლის შესაბამისად, რაც გულისხმობას სიცოცხლის მოსპობას გაუფრთხილებლობით.
ბათუმის მერია უსახლკარო ოჯახების განცხადებების შესწავლას იწყებს. შესაბამისმა კომისიამ, რომელსაც მერის მოადგილე ნუკრი დეკანაძე ხელმძღვანელობს, პირველი სამუშაო სხდომა გამართა.
კომისიაში შედიან მერიის სამსახურების უფროსები და საკრებულოს საფინანსო კომისიის თავმჯდომარე. ამ კომისიის წევრია მერაბ ბლადაძეც, რომელიც კომისიაში უსახლკაროებს წარმოადგენს.
ბათუმის მერიის ინფორმაციით, უსახლკარო პირად ან ოჯახად რეგისტრაციის მიზნით განცხადებების მიღება ბათუმის მერიაში მიმდინარე წლის 30 აპრილს დასრულდა და პროგრამა მნიშვნელოვან ეტაპზე გადადის.
რამდენი განაცხადი დარეგისტრირდა უსახლკაროს სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით, ამ ინფორმაციას მერია ასაიდუმლოებს – „ბათუმელებს“ ამ კითხვაზე არ გვიპასუხეს.
მერიაში განმარტავენ, რომ კომისიამ დაიწყო განცხადებების ერთიან რეესტრში გადატანის პროცესი და დოკუმენტაციის ეტაპობრივი შესწავლა, ამ პროცესის დასრულების შემდეგ კი, იმ პირებსა და ოჯახებს, რომლებიც დადგენილ კრიტერიუმებს დააკმაყოფილებენ, უსახლკაროს სტატუსი მიენიჭებათ:
„უკვე მიმდინარეობს თითოეული განაცხადის დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შემოწმება სხვადასხვა უწყებასთან კოორდინაციით. ეს უსახლკარო პირებისა და ოჯახებისთვის სტატუსის მინიჭების პროცესში კონკრეტულ და პრაქტიკულ ქმედებებს მოიცავს“ – აცხადებს მერია.
საუბარია მოქალაქეებზე, რომლებიც აცხადებენ რომ უსახლკაროები არიან და რამდენიმე წელია მართავენ აქციებს ბათუმის მერიასა და აჭარის მთავრობასთან: ისინი სოციალური სახლებით დაკმაყოფილებას ითხოვენ.
მოქალაქეები აცხადებენ, რომ სოციალურად დაუცველები, მარტოხელა დედები, შშმ პირები და ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ქალები არიან, თუმცა, წლებია მათი საცხოვრებელი პირობები, შემოსავლები ან მოთხოვნის რეალურობა „ოცნების“ მთავრობას არ შეუსწავლია.
_____________
ფოტოზე: აქცია ბათუმის მერიასთან. ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო 2026 წლის 31 მაისს, პოლიციელის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიების ჩატარებას გეგმავს, რისთვისაც ერთ მილიონამდე ლარს ტენდერის გარეშე ხარჯავს.
სამინისტრო შესყიდვების სააგენტოს წერს, რომ ხელშეკრულება უკვე დადებულია და ატვირთულია შესყიდვების პორტალზე, თუმცა ხელშეკრულება ამ პორტალზე არ იძებნება. შესაბამისად უცნობია ვის უხდის სამინისტრო ფულს.
„გადაუდებელი აუცილებლობით შესყიდვის შემდგომ“ 987 ათას 715 ლარის ხარჯვის შესათანხმებლად შსს-მ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს 2026 წლის 28 მაისს მიმართა.
„ღონისძიების მასშტაბურობის გათვალისწინებით, რიგ შემთხვევაში საჭირო საქონლის დამზადებასა და მოწოდებას ესაჭიროება გარკვეული დრო, ხოლო ღონისძიების ჩატარებამდე დარჩენილი ვადა არ არის საკმარისი შესყიდვის ელექტრონული პროცედურების ჩატარებისათვის.
ზემოხსენებულის შესაბამისად, მიზანშეწონილია, ღონისძიების შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით საჭირო მომსახურებისა და საქონლის შესყიდვა, განხორციელდეს გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით, დროის შეზღუდულ ვადებში“ – წერს შსს, თუმცა, იქვე უთითებს, რომ ამ ღონისძიებისთვის [რომელსაც ყოველწლიურად აღნიშნავენ] სამზადისი 2026 წლის 11 მარტს დაიწყეს, როცა პირველად გამოაცხადეს ბაზრის კვლევა.
ამასთან, სამინისტროს ინფორმაციით, საბოლოო კონცეფციაზე და დეტალებზე ჩამოყალიბება დასრულდა 2026 წლის 27 მაისს. პოლიციელის დღის აღნიშვნასთან დაკავშირებით, სამინისტროს სისტემის დანაყოფების მიერ განსახორციელებელ ღონისძიებათა სამოქმედო გეგმა კი მინისტრმა 2026 წლის 15 მაისს დაამტკიცა.
შსს შესყიდვების სააგენტოს ატყობინებს, რომ ტენდერის გამოცხადების შემთხვევაში ვერ მოხდებოდა „2026 წლის 31 მაისს, პოლიციელის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიების სათანადო დონეზე ჩატარება, რაც დააზიანებს შს სამინისტროს იმიჯს“.
„ღონისძიებაში მონაწილეობას მიიღებენ შინაგან საქმეთა სამინისტროს სხვადასხვა სტრუქტურული დანაყოფები, მოწვეული სტუმრები – საქართველოს პრეზიდენტი, აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების, დიპლომატიური კორპუსისა და პარტნიორი უწყებების წარმომადგენლები“ – წერს შსს.
ზოგიერთი მომსახურება, რომელიც ამ ღონისძიებისთვისაა საჭირო:
„შსს-ს შენობასთან არსებული აუზის შეფუთვა რბილი მეორადი იატაკით ზედაპირის დაზიანების დაცვისთვის. სცენის, პოდიუმისა და მათთან მისასვლელი ბილიკების მოწყობა. სტუმრების ტრიბუნებისა და მისი მოაჯირების მოწყობა… ღონისძიების აუდიო და ვიზუალური გაფორმება, სატელევიზიო და ინტროს შოუს მხატვრული განათების აპარატურით მომსახურება – 2 დღე, ვიდეო კონტენტის დამზადება“ და სხვა.
გაიცემა შემდეგი ჰონორარებიც:
„პოლიციელის დღის“ ღონისძიების ზოგიერთი ხარჯი / წყარო: შესყიდვების პორტალი
ვისთან გააფორმა ხელშეკრულება შსს-მ, ამის შესახებ ინფორმაცია შესყიდვების პორტალზე არ იძებნება.
შსს სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს წერს, რომ „ხელშეკრულება ატვირთულია სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს CMR მოდულში – CMR260063095“, თუმცა, ამ მოდულში 2019 წლიდან დღემდე შს სამინისტროს არცერთი ხელშეკრულება არ იძებნება.
2024 წელს „ბათუმელებმა“ აღნიშნულთან დაკავშირებით სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსაც მიმართა.
შესყიდვების სააგენტომ 2024 წლის 28 მაისს, წერილობით მხოლოდ ზოგადი ინფორმაცია მოგვაწოდა, რომ „ხელშეკრულებების მოდულში [CMR] გარკვეული ტექნიკური შეფერხების გამო, ამ ეტაპზე ხარვეზებით მუშაობს ზოგიერთი შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ დადებულ ცალკეულ ხელშეკრულებებზე წვდომის ფუნქციონალი, რის თაობაზეც, შესაბამის უწყებებთან კოორდინაციით, ხარვეზების იდენტიფიცირების დროიდან ხორციელდება საჭირო ტექნიკური სამუშაოები, რაც მოითხოვს ხანგრძლივი დროის პერიოდს“.
როგორც ჩანს ეს „ხანგრძლივი დროის პერიოდი“, მეშვიდე წელია, ანუ 2026 წელშიც გრძელდება.
_____________
ფოტოზე: საპროტესტო აქცია თბილისში, 2024 წლის 3 დეკემბერი. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო EPA-EFE/DAVID MDZINARISHVILI
შსს-ს ინფორმაციით, დააკავეს პირი, რომელმაც სწრაფი ჩარიცხვის აპარატებით 7 000 ლარის ყალბი კუპიურა ჩარიცხა.
„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა, სხვადასხვა დროს, რუსთავში, დიდი ოდენობით მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, სწრაფი ჩარიცხვის აპარატებში, ფულადი თანხის ნაცვლად ყალბი კუპიურები მოათავსა, რის შედეგადაც კომპანიას 7 000 ლარზე მეტი ქონებრივი ზარალი მიადგა.
სამართალდამცველებმა ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების, მათ შორის ბრალდებულის პირადი ჩხრეკის შედეგად, ყალბი კუპიურები ნივთმტკიცებად ამოიღეს“.
ამავე წყაროს ცნობით, გამოძიება სისხლის სამართლის 180-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, ცნობილია ქუთაისში მდებარე კვების საწარმოდან აღებული საკვების ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის შედეგები, რომელიც ადასტურებს, რომ საკვები არ შეესაბამება დადგენილ მოთხოვნებს.
სააგენტოს ცნობით, უწყებამ 36 ადამიანის საკვებისმიერი ინტოქსიკაციის შესახებ შესახებ მიიღო ინფორმაცია და სწორედ ამის საფუძველზე განხორციელდა არაგეგმური კონტროლი შპს „ფუდ გალერი საქართველოში“, რომელიც ქუთაისში მდებარეობს.
სააგენტოს ცნობით, მოქალაქეებმა მიწოდების სერვისით შეიძინეს ე. წ. დიეტური კვების მენიუ, კერძოდ, შპს „ფუდ გალერის“ მიერ მომზადებული: ბრინჯი ქათმით, ომლეტი, ბოსტნეულის კოქტეილი ქათმით და ტირამისუ.
„დადგინდა, რომ უზბეკური ფლოვი, ომლეტი სოკოთი, ბოსტნეულის კოქტეილი, ტირამისუ და ქათმის ფილე (ნედლი) არ შეესაბამება დადგენილ მოთხოვნებს, კერძოდ, აერობული მიკროორგანიზმების გადაჭარბებული ოდენობა აღმოჩნდა უზბეკური ფლოვის, ომლეტის (სოკოთი), ბოსტნეულის კოქტეილისა და ტირამისუს ნიმუშებში; გარდა ამისა, გამოვლინდა ოქროსფერი სტაფილოკოკი და კოლიფორმული ბაქტერიები“ – იუწყება სურსათის ეროვნული სააგენტო დღეს, 29 მაისს.
სააგენტოს ცნობით, საწარმოში გამოვლინდა კრიტიკული შეუსაბამობები, რის გამოც ბიზნესოპერატორს შეუჩერდა საწარმოო პროცესი და დაჯარიმდა კანონმდებლობის შესაბამისად. ამავე დროს, საწარმოს დაევალა სამუშაო ზედაპირების, მოწყობილობების, აღჭურვილობების რეცხვა-დეზინფექცია და ნიმუშების აღება; პერსონალის ჯანმრთელობის მდგომარეობის კონტროლი და ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება.
„S.aureus (ოქროსფერი სტაფილოკოკი) პირობით-პათოგენური მიკროორგანიზმია, რომლის მატარებელია ჯანმრთელი ადამიანების 20-25%, ასევე გვხვდება ცხოველთა კანსა და ლორწოვანზე. ჩვეულებრივ პირობებში მიკრობი არ იწვევს დაავადებას, მაგრამ დაბინძურებული სურსათის ოთახის ტემპერატურაზე დაყოვნებისას მიკრობი მრავლდება, გამოიმუშავებს ტოქსინს (ენტეროტოქსინი) და იწვევს სურსათისმიერ დაავადებას (გასტროენტერიტი ან ნაწლავის ლორწოვანის ანთება).
მიკრობის გამრავლებასა და ტოქსინის გამომუშავებაზე ზეგავლენას ახდენს:
სურსათის არასათანადო თერმული დამუშავება; ჯვარედინი დაბინძურება (სურსათის დამუშავების პროცესებს შორის არასათანადო რეცხვა/დეზინფექციის ჩატარება, მაგ: ახალი ხორცის დამუშავების შემდგომ იგივე დასაჭრელი დაფის გამოყენება სხვა სახის სურსათის დასამუშავებლად); სურსათის არაერთგვაროვნების პრინციპის დარღვევა (მაგ: კვერცხის და სალათის ერთ სივრცეში განთავსება); პერსონალის არასათანადო ჰიგიენის პრაქტიკა“ – წერს სააგენტო.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 29 მაისის 21 საათიდან 30 მაისის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ღრუბლიანი ამინდი, წვიმა – ღამით დროგამოშვებით ძლიერი.
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 12-17 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 29 მაისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 361 070 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +960. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 958 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 24 636 ერთეული [+11]
საარტილერიო სისტემა – 42 860 ერთეული [+28]
MLRS – 1 808 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 397 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 436 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 316 652 ერთეული [+1 750]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 496 ერთეული [+4]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 100 230 ერთეული [+324]
სპეცტექნიკა – 4 227 ერთეული [+0]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 687 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
საკურორტო სეზონის დაწყებამდე სულ უფრო ცოტა დრო რჩება. მცირე მეწარმეები, რომლებიც გონიო-კვარიათის პლაჟებზე მუშაობენ, წუხან, რომ „გვიანდება“ და თუ აუქციონები დროულად არ გამოაცხადეს, შესაძლოა შესაბამისი ობიექტების გამართვა-მომზადება ვეღარ მოასწრონ. „ბათუმელები“ მათ ტელეფონით ესაუბრა.
ბათუმის მერიის ინფორმაციით, გონიო-კვარიათის პლაჟებზე სარგებლობის უფლებით განსაკარგ ქონებას ელექტრონულ აუქციონზე უახლოეს მომავალში გაიტანს. მას შემდეგ, რაც საკრებულო შესაბამის განკარგულებას ხვალ, 29 მაისის სხდომაზე დაამტკიცებს.
მერიამ 1-კვ.მეტრის საფასურის განსაზღვრის მიზნით მიმართა საკრებულოს განკარგულების პროექტით – ფასი უნდა განისაზღვროს, როგორც პლაჟზე, ასევე სანაპიროზე.
შესაბამისი გამოთვლის მიხედვით გონიო-კვარიათის პლაჟზე 1 კვ.მეტრს მერია აუქციონზე 46 ლარად გაიტანს. 45 ლარი იქნება პლაჟზე 1 კვ.მეტრის საფასური თამარის დასახლებაში შპს „მზიური დეველოპმენტის“ მშენებარე კომპლექსის წინ და მის გაგრძელებაზე.
1 კვ.მეტრის საფასური მახინჯაურისა და მწვანე კონცხის პლაჟზე კი 55 ლარით განსაზღვრეს – ეს საწყისი ფასი იქნება და აუქციონზე კონკურენციის პირობებში შესაძლოა კიდევ გაიზარდოს.
პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, პლაჟზე მიწის ნაკვეთების საპრივატიზებო საფასური სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნებით განსაზღვრეს.
დაადგინეს კონკრეტულ საკადასტრო კოდზე არსებული ქონების, 1 კვ.მეტრის ღირებულების საბაზრო ფასი, ხოლო სარგებლობის საფასური 1 კვ.მეტრის საბაზრო ღირებულების 5 პროცენტით განსაზღვრეს.
შესაბამის განკარგულების პროექტს საკრებულო ხვალ, 29 მაისს დაამტკიცებს, ხვალ უნდა დასრულდეს ასევე ელექტრონული აუქციონები, რომლებიც ბულვარის ადმინისტრაციამ ბათუმის ცენტრალურ ნაწილში პლაჟების საიჯარო წესით გასასხვისებლად გამოაცხადა.
ისევე როგორც ძველი ბულვარი, გონიო-კვარიათის სანაპირო ბათუმის მერიამ უნებართვო ობიექტებისგან გაწმინდა. ამ დრომდე არსებული პრაქტიკით შენობებს საკურორტო სეზონის გასვლის შემდეგ ადგილებზე ტოვებდნენ. მართლა ცდილობს მერია გონიო-კვარიათში მსუბუქი საპლაჟო ინფრასტრუქტურის შექმნას, როგორც ამას კანონი ითხოვს, თუ ფულიანი ბიზნესმენები ისევ მიაღწევენ თავის მიზანს – პლაჟზე ჩადგან შეუსაბამო მასშტაბის შენობები, ეს უახლოეს მომავალში გამოჩნდება.
21 მაისს ბათუმის მუნიციპალური ინსპექცია წერდა, რომ გონიო-კვარიათში 40-მდე ობიექტი დაანგრიეს. მათ შორის კაფე-ბარები, ბუნგალოები და სავაჭრო ჯიხურები.
„ეროვნული მოძრაობიდან მოვდივარ. რა აღარ გამოვიარე და ასეთი საშიშროება ჯერ არ მიგრძნია, რასაც დღეს ვგრძნობ,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ვაჟა ზოიძე. ის ხულოში, სოფელ დეკანაშვილებში ცხოვრობს.
1989 წელს, საბჭოთა კავშირის წლებში, ვაჟა ზოიძემ ხულოს ცენტრში ღამის საათებში ლენინის ძეგლი ჩამოაგდო – ამაყობს, ბათუმს დავასწარით ხულომო. დღეს ვაჟა ზოიძე სამოქალაქო წინააღმდეგობის წევრია და 26 მაისის დემონსტრაციაზეც ჩავიდა თბილისში.
„დამოუკიდებლობაზე უფრო ძვირფასი რა უნდა იყოს? თავისუფლებას ისევ ემუქრება საშიშროება. ისევ თუ შევტრიალდებოდით რუსეთისკენ ჭავჭავაძის სამშობლოში და ასეთი დემონები თუ მოვიდოდნენ, რა მეგონა?“ – გვიყვება ვაჟა ზოიძე. – „გუშინ დავაკვირდი „ოცნების“ გამოსვლას და საერთოდ არ უხსენებიათ ჩვენი გმირები, საოკუპაციო ხაზთანაც ვერ ჩადიან სირცხვილით…
ევროპას საერთოდ ზურგი ვაქციეთ. ჩართავ ტელევიზორს და მხოლოდ ევროპის ლანძღვა-გინება ისმის ამ „ოცნებისგან“. ეს არის პირდაპირი გაგებით რუსული მთავრობა. რატომ? – ვერ ხედავთ, კანონს კანონზე იღებენ, რომ როგორმე დაგვაჯარიმონ, დაგვაპატიმრონ. ხალხის საკეთილდღეოდ მიღებული კანონი არ მინახავს მე ამათ ხელში.
„ოცნებას“ ოჯახით გვერდით ვედექი, ლომის წვლილი მაქვს ხულოში ამათ გაძლიერებაში, რა გგონიათ? 2016 წლიდან მივხდი, რომ უკუსვლაა ყველაფერში. ომი რომ დაიწყო უკრაინაში, მერე უკვე პირდაპირ გამოჩნდა ყველაფერი – გამოავლინეს რეალური სახე.
ახლაც რომ ვინმეს არ დავუფინანსებივარ, არც ტრანსპორტი და არაფერი – ჩემი პენსიის დანაზოგი ავიღე და წავედი თბილისში.
ისე გამიხარდა, იმდენი ხალხი რომ დამხვდა რუსთაველზე. დრო იყო, არ ვაკლდებოდი არცერთ აქციას თბილისში. ეს იყო მერაბ კოსტავას და ზვიად გამსახურდიას დროს…
გუშინ თბილისის აქციაზე რომ ვიყავი, რაღაც სხივი გამოჩნდა, ეს ბრძოლა უნდა გაგრძელდეს,“ – გვითხრა ვაჟა ზოიძემ.
ვაჟა ზოიძე
რა უნდა გააკეთოს ოპოზიციამ, რომ ივანიშვილს უკანდახევა მოუწიოს? – ვეკითხებით მოქალაქეს.
„ოპოზიცამ, პირველ რიგში, ხალხთან უნდა იმუშაოს. უნდა დაარწმუნოს იმაში, რომ აი, ჩვენ თქვენს გვერდით ვდგავართ.
ხალხი ყველაფერს ხედავს. არ გეგონოთ, რომ ხალხი რამეს ვერ ხედავდეს, მაგრამ უმეტესობა ვერ ლაპარაკობს. ერთმანეთის პირისპირ რომ დავჯდებით, ყველა მხარს გვიჭერს – ჩვენ რა, საქართველოს თავისუფლებას უჭერს მხარს.
ბევრი ვერ ამბობს ღიად თავის სათქმელს – პოლიციური რეჟიმია.
მომისმენია: რა აზრი აქვს ოპოზიციის ხალხში სიარულს, დაშინებულია ხალხიო. მე კი ამას ვიტყოდი: მერაბ კოსტავამ და ზვიად გამსახურდიამ ნულიდან დაიწყეს ხალხთან მუშაობა, საბჭოთა კავშირის დროს, მაშინ ჰქონდა აზრი და ახლა არ აქვს?“ – ოპოზიციის მიმართ უკმაყოფილებასაც არ მალავს მოქალაქე.
როგორ ჩამოაგდეს ლენინის ძეგლი ხულოში?
„იყო ხულოში რამდენიმე აქტიური ბიჭი, მათ შორის, ბადრი მელაძე, ვახტანგ აბულაძე… არ მოგვწონდა საბჭოთა კავშირი და თბილისში წავედით, იქ მერაბ კოსტავას შევხვდით.
შემდეგ მერაბ კოსტავა და ზვიად გამსახურდია ხულოში გვესტუმრნენ. ჩემს მეგობართან მერაბ კოსტავას ღამეც აქვს გათეული… მერაბი იყო მართლაც გამორჩეული პიროვნება, რომ მოგესმინათ, როგორ საუბრობდა რუსეთზე – სასტიკი იყო. მერაბი განსაკუთრებით მიყვარდა. ეს იყო ალალი კაცის განსახიერება.
თანდათან აგორდა ეს საპროტესტო ტალღა. ხულოში გამოდიოდა გაზეთი „საჩინო“ 1988 წელს. პოპულარული გახდა „სახალხო ფრონტი“. 9 აპრილიდან მე-40 დღეს კულტურის სახლის შენობაზე აღვმართეთ ეროვნული დროშა, მერე მივხედეთ ლენინის ძეგლს,“ – გვიყვება ვაჟა ზოიძე და დროშის აღმართვის ფოტოსაც გვაჩვენებს, სამწუხაროდ, ძეგლის ჩამოგდების ფოტო არ მაქვსო.
„ხულოში ლენინის ძეგლი 1989 წლის ოქტომბრის შუა რიცხვებში ჩამოვაგდეთ, დეტალებში გაინტერესებთ მართლა?“ – ვაჟა ზოიძე სიხარულს არ მალავს, როცა ამ ამბის გახსენებას ვთხოვთ:
„იმ დღეს ბადრი მელაძემ ჩაატარა ხულოს ცენტრში მიტინგი, რომელსაც მე ვერ დავესწარი, რაღაც საქმე მქონდა. საღამოს ჩავედი რაიონში და მითხრეს, დღეს ლენინის ძეგლის ჩამოგდებას აპირებდნენ, მაგრამ ხალხმა შეუშალა ხელი, წინ გადაუდგაო. კაგებემ შეუშალა ხელი სინამდვილეში – როგორც დღეს ხდება, ისე.
გავბრაზდი: თუ ითქვა ძეგლის ჩამოგდება, ბოლომდე რატომ არ მივიყვანეთ საქმე, რას იტყვის ახლა ხალხი-მეთქი და იმავე ღამეს შევკრიბე რამდენიმე ბიჭი. წავიღეთ კიბე, ტროსი და სატვირთო მანქანა „ზილი“.
მივედით ლენინის ძეგლთან და მოვიდა ხულოს პოლიციის უფროსის მოადგილე: ჩემი სმენაა და ამაღამ ნუ იზამთო. ვუთხარი, აჯობებს კიბე დაგვიჭირო-მეთქი.
ეს ლენინის ძეგლი გამოცვალეს თურმე და ბოლოს იმ სიმაღლე ძეგლი დაუდგამთ, ვერ ასწვდა კიბე. ავედი და ფეხებზე გამოვაბი თოკი. დავქაჩეთ სატვირთოთი და ტროსი გაწყდა – თურმე, მთელი არმატურებითაა გამაგრებული ძეგლი ფეხების მხარეს. ბიჭები მეუბნებიან, მოდი, საღებავი გადავასხათ და წავიდეთო. ვუთხარი, რომ არსად არ წავალთ.
ამასობაში, ის პოლიციელი წავიდა და მარტო დავრჩით. ჩემი იდეა იყო, ბეჭებზე დაედგათ კიბე, ანუ ასე კიბის სიმაღლე გაიზრდებოდა. მართლაც ასე მოვიქეცით – ლენინის ძეგლს ყელზე გამოვაბი ამჯერად ტროსი. კიდევ ერთი დაქაჩვა და ძირს ეგდო ლენინის ძეგლი,“ – 1989 წლის ამბის თხრობა დაასრულა ვაჟა ზოიძემ.
რა არის საჭირო დღეს?
„უბრწყინვალესი ახალგაზრდები გვყავს, ხომ ნახეთ, რა შეძლეს ახლაც, ბავშვებისთვის წამლის ფული რომ შეაგროვეს? დიდებული საქმე გააკეთეს. ვფიქრობ, ამ ახალგაზრდებთან უნდა გაერთიანდეს ყველა, მათ შორის, პოლიტიკური ძალები. პირველი რიგის ამოცანა უნდა იყოს ახალგაზრდების ირგვლივ გაერთიანება და, რა თქმა უნდა, პოლიტიკური პატიმრების დაუყოვნებლივ გათავისუფლება.
ბრძოლას ყოველთვის აქვს აზრი, მით უმეტეს, თავისუფლებისთვის. ივანიშვილს მოკავშირედ მხოლოდ ერთი – პუტინი დარჩა და ისიც წყალწაღებული ხავსს ეჭიდებაო, ისეთ დღეშია. ხალხმა უნდა დაინახოს, რომ ამათი საქმე წასულია.
ბოროტს უნდა ვძლიოთ, რომ ვიყოთ თავისუფალი, რომ ჩვენი ხასიათი გამოვლინდეს. ჩვენ მონობაში ვერ გავძლებთ. ეს გამორიცხულია,“ – გვითხრა ვაჟა ზოიძემ.
