ბათუმელები
მომსახურების სააგენტოს აცხადებს, რომ გავრცელებული ინფორმაცია იმის შესახებ, თითქოს ბილეთები გართულებულია, სიმართლეს არ შეესაბამება, რადგან ახალ ბილეთებში დახვეწილია კითხვის როგორც შინაარსი, ასევე, ფორმა და ვიზუალური მხარე: გამოყენებულია სიტუაციის აღმწერი ვიდეორგოლები, რის საშუალებითაც მართვის მოწმობის მსურველს სიტუაციის უკეთესად აღქმისა და გაანალიზების საშუალება ეძლევა.
დისკუსიის მომხსენებელი “ქალთა ინიციატივების მხარდამჭერი ჯგუფის” დირექტორი -ეკატერინე აღდგომელაშვილი იქნება.
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფელში შპს „TCF GEORGIA“-ს არასტანდარტული მანდარინის მიმღები საკონსერვო ქარხანა 2014 წელს ამოქმედდა და სეზონისათვის 13 000 ტონამდე არასტანდარტულ ნაყოფს მიიღებს. მეორე საწარმო, რომელიც არასტანდარტულ ციტრუსს ჩაიბარებს და გადაამუშავებს არის შპს „აქტივების მართვის ქართული ინდუსტრიული ჯგუფი“-ს საკონსერვო ქარხანას, რომელიც მიიღებს 15 000 ტონა არასტანდარტულ ნაყოფს.
დღეის მდგომარეობით შპს TCF GEORGIA-ს მიღებული და გადამუშავებული აქვს 200 ტონა ციტრუსის არასტანდარტული ნაყოფი. ხოლო „აქტივების მართვის ქართული ინდუსტრიული ჯგუფს“ კი 3434 ტონა. მეციტრუსე ფერმერებს ყოველ 1კგ ჩაბარებულ არასტანდარტულ ციტრუსზე 0.10 თეთრს სახელმწიფო უხდის, ხოლო 0.10 თეთრს საკონსერვო.
წელს ციტრუსის მოსალოდნელი მოსავალი 73 000 ტონას შეადგენს. მათ შორის მანდარინი-67 145 ტონა, ფორთოხალი-4678 ტონა და ლიმონი-1177 ტონა.
– გვითხარით იმ კანონპროექტების შესახებ, რაც უმაღლესმა საბჭომ ამ ორი წლის განმავლობაში შეიმუშავა.
– ჩვენი მუშაობის პერიოდში პირველად აჭარის კვოტა გაჩნდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდში. ეგ იყო ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი. პარლამენტის კომისიის მიერ ჩატარებული კონკურსის შედეგად კანდიდატს აჭარიდან, გენო გელაძეს ყველაზე მაღალი შეფასება ჰქონდა. ჩვენ გადავწყვიტეთ მისთვის დაგვეჭირა მხარი. შემდეგ პარლამენტმა დაბლოკა მისი კანდიდატურა, ის ჩვენ მეორედაც წარვადგინეთ [საბოლოო ჯამში, უმაღლესმა საბჭომ გენო გელაძის ნაცვლად მაინც სხვა კანდიდატს დაუჭირა მხარი. ავტ].
მთავარ საკითხად გამოვყოფდი ასევე ტელევიზიის ბორდის შემადგენლობის დაკომპლექტებას. რაც შეეხება „ნაციონალურ მოძრაობას“, მათ ჰქონდათ უფლება ბორდში ჰყოლოდათ ის პიროვნებები, რომლებც მათ უნდოდათ. მე ამას ღიად დავუჭირე მხარი, შემეძლო თავი შემეკავებინა, როგორც, მაგალითად, ვიცე-სპიკერი მოიქცა, მაგრამ ჩვენ, „თავისუფალ დემოკრატებს“, ყოველთვის მიგვანიშნებდნენ, რომ არ ვყოფილიყავით კონტექსტიდან ამოვარდნილები. გამოვყოფდი პროაქტიული გამოქვეყნების შესახებ დადგენილებასაც.
– რამდენად ამომწურავად სრულდება მთავრობის დადგენილება პროაქტიული გამოქვეყნების შესახებ?
– ვიცი, რომ ძალიან ნელა მიდის ეს პროცესი. საზოგადოების დაინტერესება და მოთხოვნა რომ იყოს, რეაგირებაც სხვა იქნებოდა, როგორც ჩანს, ეს მხოლოდ ჟურნალისტებისთვისაა აქტუალური.
– უმაღლესი საბჭო საზოგადოების განსჯის საგანი ბევრჯერ გახდა, თქვენი კოლეგების ქმედებების გამო შეგქმნიათ დისკომფორტი?
– ყველა ფაქტთან მიმართებაში მქონდა ჩემი დამოკიდებულება. რა თქმა უნდა, განვიცდიდით, რადგან პოლიტიკის მიღმა მეგობრები ვართ და სხვაგვარი ურთიერთობა გვაქვს. თავმჯდომარესთან მიმართებაში იყო ბევრი ამბავი. თუნდაც ქალბატონ მედეაზე, თუმცა რაც ჩემი თვალით არ დამინახია, იმაზე პასუხისმგებლობას ვერ ავიღებ.
– მაგრამ მედეა ვასაძის ჟურნალისტთან საუბარი ხომ მოისმინეთ?
– ჰო, რაც შეეხება ჯაბას [ანანიძე] გადაცემას, მე იქ ვამბობდი, რომ ბევრს ვსწავლობ. თუ საზოგადოებისთვის სწავლა სირცხვილია, არ ვიცი. მე ჩემი დიდი შრომით ვახერხებ იმას, რომ იურიდიული კომისია მუშაობს. მე არა ვარ ამ სამსახურზე დამოკიდებული ადამიანი, ჩემთვის ყველაზე დიდი დისკომფორტი პოლიტიკაში ყოფნაა. ამ ქვეყანაში ყველაფერი დალაგებული რომ იყოს, თემურ კახიძე პოლიტიკაში არ იქნებოდა… მაქვს საინტერესო პროფესია – სპორტული კლუბების მენეჯერი ვარ და ვიმედოვნებ, მალე დადგება დრო, როდესაც სიამოვნებით წავალ პოლიტიკიდან.
– დამისახელეთ იურიდიული კომისიის რამდენიმე ინიციატივა, გარდა რეგლამენტის ცვლილებისა.
-ერთ-ერთია კანონი მიწის რეფორმასთან დაკავშირებით, რომელიც იყო ჩვენი ფრაქციის წევრის, ანზორ თხილაიშვილის ინიციატივა.
– თქვენ ხართ ხელვაჩაურის მაჟორიტარი. ვთქვათ, მე ვარ გლეხი ხელვაჩაურის ყველაზე მაღალმთიანი სოფლიდან და თქვენ მოგეცით ხმა, რა გააკეთეთ ჩემთვის?
– გული მწყდება, რომ არ გავდიოდი ამომრჩეველთან ამ ორი წლის განმავლობაში და არ მქონდა ხშირი კონტაქტი. მერჩივნა არ მივსულიყავი მათთან, ვიდრე მივსულიყავი და მეთქვა ტყუილი. გამოდიოდა, რომ უნდა მეკრიტიკებინა ხელისუფლება, რომელშიც ვიყავი. მაგრამ ვპირდები მათ, რომ ახლა ოპოზიციაში ვარ და უფრო გახსნილად ვისაუბრებ ყველა იმ პრობლემაზე, რაც არის. მათ ინტენსიურად შევხვდები.
– ანუ თუ ხალხთან მიხვიდოდით, უნდა გეთქვათ, რომ საქმე ვერ კეთდება?
– დიახ და როგორც კი მივიდოდა ხმა ხელისუფლებამდე, ძალიან ცუდად აისახებოდა ეს ჩვენზე. იტყოდნენ `თავისუფალი დემოკრატები~ ხელისუფლებას აკრიტიკებენო და არ მინდოდა განხეთქილების მიზეზი მე გავმხდარიყავი. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ამომრჩეველთან სტიქიის დროს ან დღესასწაულებზე არ მივდიოდი. იმედი მაქვს, ამომრჩევლის გონიერების და ვფიქრობ, რომ ისინი გამიგებენ.
ხელვაჩაური ძალიან რთული მუნიციპალიტეტია. ახალი ხელისუფლების პირობებში ამ მუნიციპალიტეტში სამი გამგებელი შეიცვალა. აღვნიშნავდი ნოდარ თურმანიძის წვლილს, როდესაც ჰესების დაფარვის ზონაში მოხვედრილ ონტოფოს მოსახლეობას კომპენსაციის მიღებაში დაეხმარა.
ვიბრძვი იმისთვის, რომ ხელვაჩაურს ჰქონდეს ცოტა მეტი დაფინანსება აჭარის ბიუჯეტიდან მიზნობრივი ტრანსფერის სახით. ვაპირებ ასევე ხელვაჩაურში ინფრასტრუქტურული პროექტების მონიტორინგს, რადგან სულ გზები იგება და მაინც არა აქვს პრობლემას დასასრული.
– თქვენ თქვით, რომ არ მიდიოდით ამომრჩეველთან იმის გამო, რომ მათ სიმართლეს ვერ ეტყოდით. გამოდის, რომ ამ ორი წლის განმავლობაში თქვენ მათთან გულწრფელი არ იყავით. არ ფიქრობთ, რომ ხვალ ეს უხერხულობას შეგიქმნით?
– რა თქმა უნდა, ეს უხერხულობას მიქმნის, მაგრამ მაინც ვფიქრობ, რომ ტყუილი უფრო დიდი ცოდვაა, ვიდრე არ თქმა. ამომრჩეველთან არ მისაუბრია, თორემ შიგნით ძალიან ინტენსიური ჭიდაობა მიდიოდა.
ზოგადად, საზოგადოებაში არის განცდა, რომ ყველაფერი სახელმწიფომ უნდა გააკეთოს. დამერწმუნეთ, ბევრ სოციალურად დაუცველს შევთავაზეთ ემუშავა ხუთასლარიან ხელფასზე და მიიღებდა უფრო მეტს, ვიდრე 150-ლარიანი შემწეობაა, ისინი არჩევენ მიიღონ შემწეობა. ძალიან მიმძიმს ასეთი შეფასების გაკეთება, მაგრამ საზოგადოება გაზარმაცებულია.
კარგია, როცა სახელმწიფო ზრუნავს მოქალაქეზე, მაგრამ როდემდე? – როდემდე გაუძლებს ამას ბიუჯეტი? – არ შეიძლება სახელმწიფოს მუდმივად ჰყავდეს მოქალაქე დაზღვეული. კარგია, რომ ჩვენი ბიუჯეტი უფრო სოციალური გახდა, კარგია, მაგრამ როდემდე?
– ალბათ მანამდე, ვიდრე ამ ქვეყანაში არ გაჩნდება სამუშაო ადგილები და ხელფასები არ იქნება ისეთივე მაღალი, როგორიც, მაგალითად, თანამდებობის პირებს აქვთ…
– მე მქონდა ინიციატივა ყოფილი საკოლმეურნეო მიწები, რომლებიც შემდეგ ტყედ იქცა, გადაგვეცა მოსახლეობისთვის. ამ მიწაზე მათ შეუძლიათ თხილის მოყვანა, რომელიც ძვირად ფასობს. მაგრამ როდესაც ადგილზე არ გაქვს მხარდაჭერა, აზრი არ აქვს ამის პარლამენტში გატანას.
– რით განსხვავდება ამ მოწვევის უმაღლესი საბჭო წინასგან?
– ძალიან ბევრი რამით. ასეთი პოლიტიკური პროცესები, რაც ამ უმაღლეს საბჭოში დაიწყო, არც ერთ უმაღლეს საბჭოში არ ყოფილა. მაგალითად, არასდროს დაუწყია უმაღლეს საბჭოს მთავრობის თავმჯდომარის გადაყენების პროცედურა.
– მაგრამ თქვენ მხარს არ უჭერდით ამაში ფრაქცია „ქართულ ოცნებას“…
– არ ვუჭერდით, რადგან მე ვერ დავინახე იმ ბრალდებების საფუძველი, რაც მათ ჰქონდათ. მეც მაქვს მთავრობასთან პრეტენზიები, მაგრამ სხვა მიმართულებით, მაგალითად, ის, რომ რიგ საკითხებში მათ არა აქვთ კომპეტენცია, რაზეც, ალბათ, ბიუჯეტის განხილვისას ვისაუბრებ.
– რამდენია თქვენი, როგორც კომისიის თავმჯდომარის ხელფასი?
– დარიცხვით 3780 ლარი, საკმაოდ მაღალი ხელფასია, მაგრამ დამერწმუნეთ, არ არის ტყუილად გადაყრილი.
– პრემია აგიღიათ?
– არა. ჩემი მოსაზრებით, თუ ჩვენ საჯარო სამსახურებში პრემიებს არ გავცემთ, დავკარგავთ იმ გონიერ მასას, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანია რეგიონის განვითარებისთვის. შეიძლება მინისტრებმა ცოტა მოიკლონ, მაგრამ საჯარო მოხელეები უნდა იღებდნენ პრემიებს.
ჯოან როულინგის ლეგენდარული პოტერიადა მშვენიერი, ხელშესახები მაგალითია იმისა, როგორ ცვლიან წიგნები უკეთესობისკენ – რა ასაკის მკითხველმაც არ უნდა წაიკითხოს ეს წიგნები, შეუძლებელია, არ იგრძნოს, როგორ გახდა ცოტა უფრო კეთილი, ცოტა უფრო თანაგრძნობით სავსე, ცოტა უფრო მეგობრული…
ჰარი პოტერზე უამრავი თქმულა და დაწერილა. ალბათ, კიდევ დიდხანს ილაპარაკებენ, დიდხანს იარსებებენ ადამიანები, რომლებიც მოერიდებიან ამ წიგნის წაკითხვას, მაგიაზე აქცენტის გამო, რელიგიური მოსაზრებებიდან გამომდინარე. მაგრამ თუ ის ადამიანები, რომლებიც შეგნებულად ერიდებიან ჰარი პოტერის წაკითხვას და შვილებს უკრძალავენ ამ წიგნის ხელში აღებას, ოდესმე მას გადაშლიან, ნახავენ, რომ ერთადერთი მაგია, რომელიც აქ მოქმედებს, უზომო სიყვარულია. კიდევ, თავდადებული მეგობრობა, სინათლე და სიკეთე.
პოტერიადა შვიდ წიგნს აერთიანებს, მაგრამ მათ წასაკითხად ერთ კვირაზე მეტი, ალბათ, არ დაგჭირდებათ. და საოცარი შეგრძნებაა, როცა წიგნის გმირები თქვენს თვალწინ გაიზრდებიან ნელ-ნელა, პატარა ბავშვებიდან ჯერ თინეიჯერებად, შემდეგ ზრდასრულ ადამიანებად, ბოლოს კი მშობლებად გარდაიქმნებიან და ეს ყველაფერი ისეთ შეგრძნებას ტოვებს, თითქოს მრავალი წელი გაატარეთ მათთან ერთად.
მთელი შვიდივე წიგნი არის ერთი დიდი ბრძოლის ისტორია. ჰო, ჯადოქრები იბრძვიან, მაგრამ ხომ აქვს უდიდესი მნიშვნელობა იმას, რისთვისაც იბრძვიან? ისინი ყველაფერს სწირავენ იმისთვის, რომ ქვეყნად იყოს მეგობრობა, სიყვარული და მხიარული სიცილი, რომ არსებობდეს ერთგულება და სიმშვიდე, რომ ბავშვებს მუდამ შეეძლოთ იზეიმონ შობა და მშვიდად ითამაშონ, იბრძვიან ყველაფერ მშვენიერისთვის და როგორ შეიძლება, ამ ყველაფრისთვის ბრძოლა შავბნელი იყოს, ან რომელიმე რელიგიის ფუნდამენტურ პრინციპებს ეწინააღმდეგებოდეს?
ძალიან ხშირად იმასაც ამბობენ, ჰარი პოტერი არასერიოზული ლიტერატურააო. მართალია, აქ ვერ შეხვდებით ფილოსოფიურ მოსაზრებებს, რთულ და ჩახლართულ მსჯელობებს საკამათო საკითხებზე, ვერც ბევრ უცხო ტერმინს შეხვდებით (შელოცვების გარდა), მაგრამ, სამაგიეროდ, ბევრჯერ იტირებთ სიხარულით და სევდით, უფრო მეტად დააფასებთ თქვენს მეგობრებს, მეტად გაგიხარდებათ ყოველდღიური წვრილმანები და რაც მთავარია, არასდროს დაგავიწყდებათ ბიჭი, რომელიც გადარჩა…
ჰარი პოტერი ცხოვრებას ამშვენიერებს. ლიტერატურის ფუნქციაც სხვა რაღაა?!
2015 წლის ბიუჯეტის პროექტში ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმა ვერ მოხვდა. ბიუჯეტში მის გასათვალისწინებლად შენიშვნა ფრაქცია „რესპუბლიკელებმა“ გამოთქვეს.
„ალბათ ჩათვალეს, რომ საყრდენი გეგმა არ არის პირველადი და ბიუჯეტში არ გაითვალისწინეს. ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმა მნიშვნელოვანია ქალაქისთვის, რადგან თუ არ არის საყრდენი გეგმა, არ ჩანს სახელმწიფოს პოლიტიკა კულტურული მემკვიდრეობის მიმართ. როცა ეს გეგმა იქნება, ამის მიხედვით გაიცემა რეკომენდაციები, რისი გაკეთება შეიძლება ქალაქის ისტორიულ ნაწილში და რისი არა“, – განაცხადა „რესპუბლიკელმა“ თემურ ყურაშვილმა.
კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლში განმარტებულია, რომ ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმა არის სპეციალური კომპლექსური სამეცნიერო-კვლევითი დოკუმენტი, რომელიც მოიცავს კულტურული მემკვიდრეობის დამცავი ზონებისა და მათში არსებული ძეგლების, ისტორიულად ჩამოყალიბებული გარემოს ამსახველ ინფორმაციულ და ანალიტიკურ მასალას და შეიცავს რეკომენდაციებს მათი დაცვისთვის აუცილებელი ქალაქთმშენებლობით და გეგმარებითი რეგლამენტაციის შესახებ. 2014 წლიდან, როცა ამოქმედდა ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ კანონი, საყრდენი გეგმა სავალდებულო გახდა თვითმმართველი ერთეულებისთვის.
ბათუმის ყოფილი მთავარი არქიტექტორისა და ბათუმის მერის მრჩევლის გიორგი რამიშვილის თქმით, გეგმის შემუშავება შეუძლია როგორც ბათუმის მერიას, ასევე აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს დაქვემდებარებულ ორგანოს – აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს.
„თვითმმართველობის შესახებ კანონში პირდაპირ არის მითითებული, რომ კულტურული-ისტორიული ძეგლის მოვლა-აღმოჩენა-ფიქსაცია არის თვითმმართველობის ამოცანა. ამიტომ ლეგიტიმურია გეგმის შემუშავება შეუკვეთოს როგორც მერიამ, ასევე სააგენტომაც, ან ორივემ ერთობლივად“.
სააგენტოს ხელმძღვანელის თენგიზ ცინცაძის განმარტებით, საყრდენ გეგმაზე მუშაობა ბათუმის მერიის კომპეტენციაში შედის, თუმცა თუ გეგმის შემუშავება დაიწყება, სააგენტო თავის წვლილს შეიტანს.
აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ხელმძღვანელის მოადგილე, ბიძინა აფხაზავა კი ამბობს, რომ გეგმის შექმნას „უზარმაზარი თანხა უნდა“: „ეს არის ძალიან რთული და შრომატევადი სამუშაო,“ – ამბობს ბიძინა აფხაზავა. იგი პირველ რიგში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების აღწერის აუცლებლობას ხედავს: „პირველ რიგში რაცაა გასაკეთებელი, ესაა შენობების თავიდან აღწერა. 100 000 ლარის ფარგლებში მხოლოდ აღწერას დასჭირდება. შემდეგ პასპორტიზაციაა, რომელიც უფრო დიდი თანხებთანაა დაკავშირებული. მერეა საყრდენი გეგმის შემუშავება. უნდა ჩვენ ჩვენი სპეციალისტები არ გვყავს ამიტომ უნდა მოვიწვიოთ სპეციალისტები და გადავუხადოთ ფული“.
თავის შენიშვნაში საკრებულოს წევრი თემურ ყურაშვილი აღნიშნავს, რომ 2007 წელს იყო მცდელობა შექმნილიყო საყრდენი გეგმა.
„საქართველოს მაშინდელმა კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრომ საყრდენი გეგმის შემუშავება ტენდერის საფუძველზე შპს „გეოგრაფიკს“ დაუკვეთა. გაიმართა პრეზენტაციაც, თუმცა გეგმა არ იქნა მიღებული და გათვალისწინებული. ამის მერე ქალაქიც გაიზარდა და საყრდენ გეგმაზე თავიდან უნდა გამოაცხადოს ტენდერი მერიამ ან „გეოგრაფიკის“ მიერ მომზადებული გეგმა განახლდეს“.
ბათუმს ამ დროისთვის არ გააჩნია საყრდენი გეგმა. არ არის ცნობილი კონკრეტულად თანხის რაოდენობაც, რაც მის შემუშავებას დასჭირდება. მერიაში აცხადებენ, რომ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვის რეგულირება 2009 წელს მიღებული მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის, ქალაქის ურბანული განვითარების ფარგლებში ხორციელდება.
ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურის ხელმძღვანელი ირაკლი ახალაძე ამბობს, რომ საყრდენი გეგმა არის გენერალური გეგმის შემადგენელი ნაწილი და კონტექსტიდან ამოვარდნილად ვერ განიხილება.
„მიწათსარგებლობის ახალი გენერალური გეგმის დამუშავება დაკავშირებულია შრომატევად საქმიანობასთან, კვალიფიციური სპეციალისტების მოწვევასთან. დასაზუსტებელია ბიუჯეტი ამ გეგმაზე მომუშავე ხალხის და ჯგუფების ანაზღაურებასთან დაკავშირებით. თანხის დაზუსტების შემდეგ ჩვენ იმედი გვაქვს, 2015 წლის დასაწყისში შევძლებთ ბიუჯეტში ცვლილების შეტანას“, – ამბობს ირაკლი ახალაძე.
რა პრობლემებს ქმნის ის, რომ დღემდე არ არის საყრდენი გეგმა ისტორიულ-კულტურული ძეგლების დასაცავად და, შესაბამისად, არ არის კონკრეტული რეგულაციები? საზოგადოება „ბათომის“ ხელმძღვანელი ნინო ინაიშვილი მიიჩნევს, რომ საყრდენი გეგმის არარსებობა გაუმჭვირვალე პროცესებს შეუწყობს ხელს.
„ამ დოკუმენტის არარსებობა იდეალურ საფუძველს ქმნის ქაოსისა და კორუფციისთვის, ხელსაყრელია კლანებისა და ჩინოვნიკებისთვის მიიღონ მხოლოდ მათთვის მისაღები, ანუ არადემოკრატიული და გაუმჭვირვალე გადაწყვეტილებები, რომელიც საზიანოა საზოგადოებისათვის“.
გიორგი რამიშვილი კი მიიჩნევს, რომ გეგმის არარსებობით შეიძლება მშენებელი კომპანიები იყვნენ დაინტერესებული.
„კულტურულ-მემკვიდრეობითი ძეგლები თავმოყრილია ქალაქის ცენტრალურ უბანში, რომელიც ჩვენთან პრესტიჟულ საცხოვრებლად მიიჩნევა. ამიტომ მენაშენისთვის უმჯობესია სახლის აშენება ქალაქის ცენტრში, სადაც შეიძლება 1200-1500 დოლარად გაყიდოს ერთი კვადრატული მეტრი. განსხვავებით, ვთქვათ, ბაგრატიონის ქუჩისგან, სადაც მაქსიმუმ 500 დოლარად გაყიდის ერთ კვადრატულ მეტრს. შეგვიძლია ვთქვათ, რომ იმ ინვესტორისთვის, რომელიც არ არის ღრმად ჩახედული, ან მას ნაკლებად აინტერესებს ქალაქის კულტურული მემკვიდრეობა, ქალაქური ფასეულობები, მისთვის იყოს ხელსაყრელი ამ გეგმის არარსებობა. ამიტომ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დასაცავად საყრდენი გეგმა არის პირველი ნაბიჯი“, – ამბობს ქალაქის ყოფილი არქიტექტორი.
გაითვალისწინებს თუ არა თანხას ბიუჯეტში ბათუმის მერია ისტორიულ-კულტურული საყრდენი გეგმის შემუშავებისთვის, მომდევნო კვირაში გაირკვევა.
სიუჟეტში სხვადასხვა პროფესიისა და ასაკის ადამიანები განიხილავენ რა არის ქსენოფობია, რა იწვევს ქსენოფობიას, რამდენად აწუხებს ეს პრობლემა ქართულ საზოგადოებას და როგორ შეიძლება მისი მოგვარება. სიუჟეტის პრეზენტაცია გაიმართა პრესკაფეში დღეს და ასევე, გაიმართა დისკუსია „თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის“ პროექტის ფარგლებში „ახალგაზრდებში დემოკრატიული იდეების პოპულარიზაცია“, რომელიც ხორციელდება „დემოკრატიის მხარდამჭერი ნაციონალური ფონდის“ (NED) მხარდაჭერით.
როგორც „ბათუმელებს“ ადვოკატმა, რამაზ ჯორბენაძემ განუცხადა, დაკავებულს ბრალი 240-ე მუხლით აქვს წაყენებული, რაც სამშენებლო სამუშაოს წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევის გამო ადამიანის სიცოცხლის მოსპობას გულისმხობს და ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ექვსიდან ათ წლამდე.
დაკავებული ერთ-ერთია, ვინც იმ ტერიტორიაზე, სადაც ხანძარი გაჩნდა, შედუღებით სამუშაოებს აწარმოებდა. გავრცელებული ვერსიით, ხანძრის მიზეზი შედუღების სამუშაოების დროს გაჩენილი ნაპერწკალი გახდა.
7 დეკემბერს „ხოფის“ ბაზრობაზე მომხდარი ხანძრის შედეგად სამი ადამიანი გარდაიცვალა, მათგან ორი ბაზრობაზე დაიწვა, ერთი კი საავადმყოფოში გადაყვანის შემდეგ გარდაიცვალა ხანძრის დროს მიღებული დაზიანებების შედეგად.
უნივერსიტეტის პრესსამსახურის ინფორმაციით, კონკურენცია მხოლოდ ერთ, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზეა, სადაც ორი კანდიდატი დარეგისტრირდა. ფაკულტეტის მართვის სურვილი გამოთქვა ქეთი ბერიძემ, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელმა და ასოცირებულმა პროფესორმა ირაკლი მანველიძემ.
რაც შეეხება სოციალურ მეცნიერებათა, ბიზნესისა და სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტს, მისი მართვის სურვილი მხოლოდ ამ ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელმა ადამ მახარაძემ გამოთქვა, ხოლო ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტზე – დეკანის მოვალეობის შემსრულებელმა ვლადიმერ ღლონტმა.
დეკანის სტატუსის მისაღებად კანდიდატს ფაკულტეტის საბჭოს წევრთა ხმების 51% სჭირდება. ფაკულტეტის საბჭოში შედიან ფაკულტეტის აკადემიური პირები და სტუდენტები.
„ერთი კანდიდატიც რომ დარეგისტრირდეს, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ის გახდება დეკანი, მაგრამ თუ ფაკულტეტის საბჭოს სიის შემადგენლობის ნახევარზე მეტმა მხარი არ დაუჭირა, ის ამ სტატუსს ვერ მოიპოვებს“, – ამბობს გიორგი დიასამიძე, ბსუ-ს იურისტი.
ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტზე დეკანის არჩევნები 11 დეკემბერს ჩატარდება, ხოლო იურიდიულ, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტებზე – 12 დეკემბერს.
„ბრაიტონი“ ბათუმში, ერას მოედანთან ახლოს მდებარე 15-ნომრიანი სასტუმროა. გასულ კვირას ამ სასტუმროში ერთი ნომერიც კი არ ყოფილა დაკავებული. რამდენიმე კვირაა თავისუფალია სასტუმროს 25 პირზე გათვლილი საკონფერენციო დარბაზიც. ადმინისტრატორ ზურა ნაგერვაძის თქმით, წელს, ზამთარში „ძირითადად ასეა“ და მომხმარებლის ოდენობის ზრდა უმეტესად იმაზეა დამოკიდებული, „ხდება თუ არა ქალაქში რაიმე საინტერესო“.
„გასულ თვეში, ჭადრაკის ფესტივალის მიმდინარეობისას, თითქმის ყველა ნომერი დაკავებული იყო. ახლა ქალაქში არაფერი ხდება“, – ამბობს ზურა. მისივე ინფორმაციით, „ბრაიტონს“ ზამთრის სეზონთან დაკავშირებით ფასდაკლებები აქვს.
„თუ საკურორტო სეზონზე ჩვეულებრივი სტანდარტული ნომრის ფასი 160 ლარია, შემოდგომაზე 130 ლარამდე, ხოლო ზამთარში 110 ლარამდე მცირდება“.
როგორ უნდა მიიღოს ინფორმაცია მომხმარებელმა ფასდაკლების შესახებ? – კითხვაზე დაზუსტებული პასუხი ზურას არ აქვს. ინფორმაცია ზამთრის სეზონთან დაკავშირებულ ფასდაკლებაზე, არც სასტუმროს ვებგვერდზე იძებნება.
სასტუმროებში – „შერატონი“ და „რედისონ ბლუ ივერია“ არ აკონკრეტებენ, თუ რამდენი ნომერია ამ დროისთვის დაკავებული. ორივე შემთხვევაში მარკეტინგული სამსახურის სპეციალისტების ინფორმაციით, დატვირთვა ისეთი არ არის, როგორიც ზაფხულში, ტურისტულ სეზონზეა.
„ზამთრის პერიოდისთვის სტუმრებს ვთავაზობთ გაილამაზონ ცივი დღეები, ეწვიონ ჩვენს სასტუმროს და გაატარონ არაჩვეულებრივი დრო მყუდრო და კომფორტულ გარემოში. სწორედ ამისათვის შევიმუშავეთ ზამთრის ტარიფები ფასდაკლებებითა და დამატებითი შეღავათებით“, – წერილობით უპასუხა „ბათუმელებს“ „შერატონის“ წარმომადგენელმა მეგი ჟღენტმა.
ინფორმაცია მის მიერ ნახსენებ შეღავათებზე, ქართულ ენაზე, არც „შერატონის“ ვებგვერდზე იძებნება.
სასტუმრო „ინტურისტის“ მარკეტინგის სამსახურის სპეციალისტის თქმით კი, ზამთარში სასტუმროს დატვირთვა ისეთი აღარ არის, როგორიც რამდენიმე წლის წინ, ახალი წლის მოახლოებამდე ერთი თვით ადრე, ან ახალი წლის დღეებში იყო.
„როდესაც ბათუმში საახალწლო ღონისძიებაზე მსოფლიო ვარსკვლავები ჩამოდიოდნენ, სასტუმროში ტევა აღარ იყო. მსგავსი ტიპის ღონისძიებას სასტუმრო დამოუკიდებლად ვერ მოაწყობს, რადგან ფიზიკურად არ დაეტევა 300-400 ადამიანზე მეტი. ამ შემთხვევაში ბილეთის ფასი იმდენად არარეალუარად გაიზრდება, რომ დიდი ვარაუდია, არ გაიყიდოს ბილეთები და სასტუმრო წაგებული დარჩეს“, – ამბობს „ინტურისტის“ პიარმენეჯერი ეკატერინე ყაველაშვილი.
კითხვაზე, რატომ უნდა გაწიოს სახელმწიფომ ხარჯი იმისთვის, რომ სასტუმროს მფლობელმა ფული იშოვოს? – ეკატერინე ყაველაშვილი პასუხობს:
„მესმის, მაგრამ ეს სახელმწიფოსაც აწყობს, რადგან აქ ადამიანები არიან დასაქმებულები. ნებისმიერ ქვეყანაში, სადაც ტურიზმი განვითარებულია, სასტუმროებს საკუთარი წარმომადგენელი ჰყავთ მთავრობაში, რომლებსაც ამბავი მიაქვთ მთავრობამდე, თუ რა უჭირს სასტუმროს და მთავრობა რიგი პროექტების განხორცილებისას მიღებულ ინფორმაციას ითვალისწინებს.“
ზამთრის სეზონზე სასტუმროების დასახმარებლად გარკვეული ძალისხმევის გაწევის აუცილებლობას სახლმწიფოს მხრიდან არც აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტში გამორიცხავენ. თუმცა ბევრი თანხის ხარჯვას ბიუჯეტიდან საახალწლო ღონისძიებების დასაგეგმად იმისათვის, რომ სასტუმროებმა ან სხვა კერძო სექტორმა იხეიროს, არასწორ მიდგომად მიიჩნევს დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე მამუკა ბერძენიშვილი.
„როცა სასტუმროს ხსნი, თავად უნდა ეძიო გზები იმისთვის, რომ შენი სერვისი გაყიდო. სახელმწიფოს არ დაუვალებია სასტუმრო გაეხსნათ, ეს მათ გადაწყვიტეს. სასტუმროს შეუძლია ბევრი რამ მიაბას ზამთარში თავის პროდუქტს იმისთვის, რომ საინტერესო გახადოს შეთავაზება, მაგალითად, ბევრი ტურისტული მარშრუტის გამოყენება შეიძლება ზამთარში. შეიძლება ასევე მუზეუმებთან, საბაგირო გზის მენეჯმენტთან შეთანხმება, ამას ორგანიზება სჭირდება. ჩვენმა ტურისტულმა სექტორმა უმეტესწილად არ იცის, როგორ გაყიდოს პროდუქტი. თუმცა ეს მხოლოდ მათი ბრალი არ არის, ზოგადად, ტურისტული მიმართულებით ახალგაზრდა ქვეყანა ვართ, ბოლო ათი წელია, რაც ამ მიმართულებით ვმუშაობთ.
დავინახეთ ამის საჭიროება და მესამე წელია პერიოდულად ვატარებთ ტრენინგებს სასტუმროებისა და რესტორნების მენეჯმენტისთვის, ვგეგმავთ მათი კვალიფიკაციის ამაღლების კურსებს. ვასწავლით, თუ როგორ უნდა გამოიყენონ ტრადიციული და ონლაინმარკეტინგული ხერხები. ზოგადად, როგორ უნდა მივიდნენ კლიენტამდე, მაგრამ ეს, რა თქმა უნდა, საკმარისი არ არის.“
მოსაზრებას, რომ ზამთრის სეზონზე მომხმარებლის ნაკლებობის პრობლემის გადამწყვეტი მთავრობა ვერ იქნება, გარკვეულწილად საერთაშორისო ბიზნესის განვითარების ცენტრის ხელმძღვანელი ზვიად ელიზიანიც ეთანხმება. თუმცა, ამავდროულად მიიჩნევს, რომ არასაკურორტო სეზონზე გარკვეული ივენთების სუბსიდირება თუ არ განხორციელდა, ტურისტის მოზიდვა რთული იქნება.
„აუცილებელია სახელმწიფოს მხრიდან საერთაშორისო ან რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული ღონისძიებების დაგეგმვა, სახალხო დღესასწაულების კარგ დონეზე ორგანიზება. შეიძლება ეს იყოს საშობაო ბაზრობა – როგორც ევროპაშია და ამის პიარ-მარკეტინგული მხარდაჭერა. საახალწლო ღონისძიებები ბოლო წლებია ქაოსურად, ფორს-მაჟორულ ფორმატში იგეგმება და ხარისხიც შესაბამისად დაბალია, რაც ვერანაირად ვერ შეუწყობს ხელს ტურისტების მოზიდვას. აშკარად დგას კოორდინაციის პრობლემა სამთავრობო ორგანოებს შორის.
კერძო სექტორი კი, გარკვეული გამონაკლისების გარდა, დიდად ვერ აცნობიერებს ჯერ არასეზონურ პერიოდში ფასდაკლებების, პრომოაქციების განხროციელებისა და ამის სათანადო რეკლამირების მნიშვნელობას, ვერ ახერხებს აქტიური პრომოუშენის განხორციელებას. საერთო ჯამში, მათ აკლიათ სწორი მენეჯმენტი და მარკეტინგის გამოცდილება“.
წელს, ზამთრის ტურიზმის სტიმულირებისთვის, საახალწლო დღეებში აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი მომხმარებელს ფასდაკლებების სეზონს შესთავაზებს. „25 დეკემბრიდან, როგორც უცხოელ, ისე ქართველ ტურისტებს ვთავაზობთ ფასდაკლებების სეზონს აჭარაში. ეს იქნება 30-50-პროცენტიანი ფასდაკლება ქალაქის სასტუმროებში. ამ პროექტში დაახლოებით 30 სასტუმროა ჩართული და რამდენიმე ტურისტული ობიექტი, მათ შორის ბათუმის დელფინარიუმი, მუზეუმები“, – უთხრა „ბათუმელებს“ დეპარტამენტის თავმჯდომარის თანაშემწემ, სოფო გუჯაბიძემ.
საღამოძე მონაწილეობას მიიღებენ: ნანა მესხი, დათო არჩვაძე, ლაშა ღლონტი, გიორგი მეფისაშვილი, დათუნა სირბილაძე, ტრიო თბილისური, ირაკლი კვანჭიანის ბენდი, ქართული ხმების კვარტეტი, თეატრალურის კვარტეტი, თბილისური კვარტეტი, კვარტეტი “ჰანგები”, პოეტი ნანა ცინცაძე. ღონისძიებას წაიყვანს თეატრმცოდნე ნიკა წულუკიძე.
ღონისძიება ხორციელდება აჭარის ა.რ. განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მხარდაჭერით. ღონისძიებაზე სპეციალურად იქნებიან მოწვეულები კულტურის მუშაკები, სახელოვნებო სკოლების პედაგოგები, საჯარო სკოლის მასწავლებლები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები და სხვა.
10 დეკემბერს, 16:00 სთ-ზე, ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიაში ხელი მოეწერება ხელშეკრულებას, რომელიც ითვალისწინებს წყლის სამარაგო რეზერვუარებისა და ქსელის რეაბილიტაციას, ასევე კომპაქტური წყლის გამწმენდი ნაგებობების მოწყობას შესაბამის წყალარინების ქსელთან ერთად ჩაქვის, მწვანე კონცხისა და მახინჯაურის ტერიტორიაზე.
სარეაბილიტაციო სამუშაოები გერმანია-საქართველოს ფინანსური თანამშრომლობისა და ევროკავშირის მხარდაჭერით მიმდინარე ქ. ბათუმის მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროექტის მესამე ფაზის ფარგლებში, სატენდერო პაკეტი 2 – ლოტი 1–1–ის შესაბამისად ხორციელდება.
კონტრაქტით გათვალისწინებულ სამუშაოებს, რომელთა ღირებულება 4 080 571 ევროა, კომპანია „ეჯიტაში“ შეასრულებს. პროექტის განხორციელების ვადა 27 თვეა.
ბათუმის მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროექტი 2007 წლიდან მიმდინარეობს. პროექტის ფარგლებში განხორციელდა I და II ეტაპები. სარეაბილიტაციო პროგრამის ფარგლებში განახლდა მუნიციპალური წყლის კომპანია შპს „ბათუმის წყალი“.
ევროკავშირის მეზობლობის საინიციატივო ფონდი (EU NIF) უზრუნველყოფს საგრანტო სახსრებს მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის პროქტის ფარგლებში, რაც ბათუმის თითოეული მაცხოვრებლის ინდივიდუალურ გამრიცხველიანებას გულისხმობს. გრანტის ოდენობა 4.5 მლნ ევროა.
დღეს, 10 დეკემბერს გაირკვევა, იქნება თუ არა კონკურენტული გარემო დეკანის არჩევნებში. კანდიდატთა რეგისტრაცია 10 დეკემბრამდე გრძელდება. როგორც გიორგი დიასამიძე, უნივერსიტეტის იურისტი აცხადებს, ამ დრომდე (5 დეკემბერი) არც ერთ კანდიდატს არ შეუტანია განაცხადი. დეკანის სტატუსი რომ მოიპოვო, საჭიროა ფაკულტეტის საბჭოს წევრთა ხმების 51%-ის მიღება, ფაკულტეტის საბჭოში შედიან ფაკულტეტის აკადემიური პირები და სტუდენტები.
„ერთი კანდიდატიც რომ დარეგისტრირდეს, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ის გახდება დეკანი, მაგრამ თუ ფაკულტეტის საბჭოს სიის შემადგენლობის ნახევარზე მეტმა მხარი არ დაუჭირა, ის ამ სტატუსს ვერ მოიპოვებს. მე არ ვფიქრობ, რომ კითხვითი ნიშნები გაჩნდება კონკურენციასთან დაკავშირებით, მოთხოვნებს ვინც აკმაყოფილებს, ყველა კანდიდატს შეუძლია დარეგისტრირდეს“, – ამბობს გიორგი დიასამიძე.
ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტზე დეკანის არჩევნები 11 დეკემბერს ჩატარდება, ხოლო იურიდიულ, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტებზე – 12 დეკემბერს. „კანდიდატმა სარეგისტრაციოდ უნდა წარმოადგინოს სამოქმედო გეგმა. კანდიდატად დარეგისტრირება შეუძლია მხოლოდ იმავე ფაკულტეტის პროფესორს ან ასოცირებულ პროფესორს, რომელსაც გააჩნია ადმინისტრაციულ ან აკადემიურ თანამდებობაზე არანაკლებ ხუთი წლის გამოცდილება“, – ამბობს გიორგი დიასამიძე, უნივერსიტეტის იურისტი.
ადამ მახარაძე სოციალურ მეცნიერებათა, ბიზნესისა და სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტის დეკანი იყო რამდენიმე წლის განმავლობაში. ამჟამად ის სამართლის ფაკულტეტზე დეკანის მოვალეობის შემსრულებელია. იგი ამბობს, რომ ახლა უფრო უადვილდება მუშაობა, რადგან მართვის სისტემა გაიოლდა. ადამ მახარაძე არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებს. მისი ვარაუდით, კონკურენტები არ უნდა ჰყავდეს:
„ჩემს ფაკულტეტზე 12 პროფესორია, აქედან ექვსი პარალელურ რეჟიმში სხვაგან მუშაობს, დარჩენილ ექვსს არ გამოუთქვამს ამ დრომდე სურვილი. ბევრი დადებითი მხარე აქვს ამ ფაკულტეტის დაშლას, უფრო მეტი რესურსი გვაქვს იმისთვის, რომ კონკრეტული მიმართულების განვითარებაზე ვიფიქროთ. სამართალი რეგულირებადი დარგია, ამ მიმართულებისთვის უკეთესია დამოუკიდებლად ჩამოყალიბდეს“.
ადამ მახარაძე ფიქრობს, რომ ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება, რაზეც მომავალში იმუშავებს, არის საერთაშორისო ინტეგრაცია: `უცხოელ პროფესორ-მასწავლებელთა მოწვევა, მეორე მხრივ – ჩვენი სტუდენტების ინტეგრაცია ევროპულ სასწავლებლებში – ეს მთავარი სამოქმედო გეგმაა. ამ საკითხებზე მოლაპარაკებებს ახლაც ვაწარმოებთ. ადამიანური რესურსი საკმაოდ შეზღუდულია, განსაკუთრებით სამოქალაქო სამართლის მიმართულებით. ვფიქრობ, ამ კუთხით სერიოზული მუშაობაა საჭირო, სამოქალაქო სამართალში სამაგისტრო პროგრამა მზად გვაქვს, აკრედიტაციას გავლასაც ვგეგმავთ. ჩვენი რეგიონის ბაზაზე საერთაშორისო სამართლის პროგრამის შემუშავებაც შეიძლება“.
ფაკულტეტზე უმთავრეს პრობლემად ადამიანური რესურსის ნაკლებობას მიიჩნევს ქეთი ბერიძე, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელი. მან არჩევნებისთვის მზადება დაიწყო და ფიქრობს, რომ კონკურენტები სავარაუდოდ ეყოლება: „გაძლიერება გვჭირდება, ჩვენ ვზრდით კვალიფიციურ კადრებს, რომლებიც სამომავლოდ ამ პრობლემას მოხსნიან. ვფიქრობ, სხვადასხვა პროგრამის დამატებაა საჭიროა, მალე შემოგვემატება ჟურნალისტიკა, სოციოალური მუშაკის და პოლიტოლოგიის პროგრამებზე ვმუშაობთ. ვნახოთ რა გამოვა, ამას რა თქმა უნდა, რამდენიმეთვიანი მუშაობა არ ეყოფა“.
ქეთი ბერიძის თქმით, ფაკულტეტის მთავარი სტრატეგია გაცვლითი პროგრამებია, რომლებშიც სტუდენტებთან ერთად აქტიურად ჩაერთვებიან ლექტორ-მასწავლებლებიც: „გარდა ამისა, გვინდა ფსიქოლოგიის კლინიკის ამოქმედება. ფსიქოსაკონსულტაციო მომსახურება არის უფასო ჩვენი სტუდენტებისა და პროფესორ-მასწავლებლებისთვის. ეს არის იმის პირობა, რომ სამომავლოდ სერიოზული სახე მიეცემა ამ ყველაფერს. მე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებ სტუდენტების პრაქტიკულ გადამზადებას, ორგანიზაციებთან გავააქტიურებთ მუშაობას“.
საარჩევნო აგიტაციას ყველაზე აქტიურად ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელი ვლადიმერ ღლონტი ეწევა. ის ფიქრობს, რომ სახელმწიფომ სტრატეგიულ ამოცანად უნდა დაისახოს განათლების სტიმულირება: „განათლება და კეთილდღეობა არსებითად უნდა დაუკავშირდეს ერთმანეთს. ავტონომიის ხელისუფლების მხრიდან ჩვენი უნივერსიტეტის მხარდაჭერა აუცილებელია, თუნდაც იმიტომ, რომ ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არის სამოქალაქო საზოგადოების ერთ-ერთი საიმედო კერა რეგიონში. ჩვენი ფაკულტეტი დგას მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული პრობლემის წინაშე, რომელიც, მათ შორის, მოიცავს არასათანადო მატერიალურ-ტექნიკურ ბაზასაც. ამ პრობლემების მოგვარებას უნივერსიტეტი საკუთარი სახსრებით ვერ შეძლებს. მე მინდა შევთავაზო მთავრობას ჩვენი ფაკულტეტისთვის შენობის აშენება, რადგან იმ სართულზე, სადაც ჩვენი ფაკულტეტია, კიდევ ორი ფაკულტეტი მუშაობს“.
ვლადიმერ ღლონტი დასძენს, რომ მათი ფაკულტეტი ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანია: „სწორედ ეს რესურსი უნდა მოვახმაროთ ფაკულტეტის განვითარებას. საჭიროა დროის მოთხოვნათა შესაბამისი კადრების მომზადება, დიფერენცირებული სწავლის პრინციპების დაუყონებლივ დანერგვა, ფაკულტეტის სპეციალური, სასწავლო-მეთოდური ლიტერატურით უზრუნველყოფა. აუცილებელია მაღალკვალიფიციური სპეციალისტების მოწვევა უცხოეთის სასწავლო ცენტრებიდან, საქართველოსა და საზღვარგარეთის უნივერსიტეტების ეკონომიკური პროფილის ფაკულტეტებთან ურთიერთობების დამყარების, გამოცდილების გაზიარების მიზნით“.
არჩევნებში კანდიდატისთვის ხმის მიცემის უფლება ფაკულტეტის ყველა აკადემიურ პირს აქვს. ხმის მიცემის უფლება აქვთ ფაკულტეტის საბჭოს წევრ სტუდენტებსაც.
აქციას აზერბაიჯანის საკონსულოდან არავინ გამოხმაურებია, საკონსულომ ასევე არ ჩაიბარა ხელმოწერილი პეტიცია, რომლითაც აქციის წევრები ხადიჯა ისმალოვას გათავისუფლებას ითხოვდნენ.
„თავისუფლება ხადიჯა ისმალოვას”, „მხარს ვუჭერთ აზერბაიჯანელ კოლეგებს“ – ამ მოწოდებებით შეიკრიბნენ ჟურნალისტები და არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლები ბათუმში, აზერბაიჯანის საკონსულოსთან, გამომძიებელი ჟურნალისტის, ხადიჯა ისმაილოვას მხარდამჭერ, სოლიდარობის აქციაზე. ცნობილი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი ხადიჯა ისმაილოვა, რომელმაც არაერთი საგამოძიებო სტატია გამოაქვეყნა, ელიტური კორუფციისა და პრეზიდენტ ალიევის ოჯახის წევრების ბიზნესზე, გასულ კვირას დააკავეს და ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდეს. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში მას სამიდან შვიდ წლამდე პატიმრობა ემუქრება.
„არა აქვს მნიშვნელობა ჟურნალისტი დედამიწის რა წერტილში იქნება და სად შეეზღუდება მას მუშაობის უფლება, ამიტომ, სადაც არ უნდა მოხდეს ასეთი ფაქტი, ყველა ჟურნალისტმა უნდა გამოხატოს სოლიდარობა“ – აღნიშნა მერაბ წულუკიძემ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტმა „ბათუმელებთან“.
ჯაბა ანანიძე, ტვ 25-ის, სტუდია „რექ“-ის გამომძიებელი ჟურნალისტი ამბობს, რომ სოლიდარობას ყოველთვის აქვს შედეგი, შესაბამისად, მსგავს აქციაში მონაწილეობა მნიშვნელოვანია: „მიუღებელია, როცა ზეწოლას ახდენენ ჟურნალისტებზე და ხელს უშლიან პროფესიული საქმიანობის შესრულებაში. სოლიდარობას აქვს ძალიან დიდი ძალა და ეს არის მნიშვნელოვანი აქცია.“
„ყველა ჟურნალისტს უნდა ჰქონდეს სამართლებრივი გარანტია, რომ ჩვენი საქმიანობის გამო არ ვიქნებით სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემული. ძალიან მნიშვნელოვანია, არა მარტო ლოკალურად იმ ქვეყანაში, სადაც იცნობენ ამ ჟურნალისტს, არამედ ზოგადად, მსოფლიოში, ჟურნალისტებს ჰქონდეთ სოლიდარობა. კონკრეტულ ჩინოვნიკებს, რომლებსაც არასწორად ან კანონის მიღმა შეუძლიათ რაღაც მოაგვარონ, ეს სოლიდარობა უშლის ხელს და მე მგონი ეს ყველაზე კარგი აქტია, რაშიც შეიძლება მონაწილეობა მივიღოთ“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ჟურნალისტმა სოფო ჟღენტმა.
აქციის მონაწილეებმა განცხადებას მოაწერეს ხელი, რომლითაც აზერბაიჯანის მთავრობას „სინდისის პატიმრების“ გათავისუფლება სთხოვეს.
„დღეს, 10 დეკემბერს, როდესაც მსოფლიო ადამიანის უფლებათა დღეს აღნიშნავს, ჩვენ, ქვემორე ხელმომწერნი, სოლიდარობას ვუცხადებთ ჩვენს აზერბაიჯანელ მეგობრებსა და კოლეგებს და მოვუწოდებთ აზერბაიჯანის მთავრობას, რომ დაუყოვნებლივ და უპირობოდ გაათავისუფლოს ცნობილი ჟურნალისტი ხადიჯა ისმაილოვა, და მასთან ერთად, ლეილა და არიფ იუნუსები, რასულ ჯაფაროვი, ინტიგამ ალიევი, ანარ მამადლი და სხვა სინდისის პატიმრები“ – აღნიშნულია განცხადების ტექსტში, თუმცა აზერბაიჯანის საკონსულომ განცხადება არ ჩაიბარა.
„სამწუხაროდ აზერბაჯანში ხდება ადამიანის უფლებების ხელყოფა. აქ მხოლოდ ერთ ჟურნალისტზე არ არის ლაპარაკი, უამრავი ადამიანია საპყრობილეში და 21-ე საუკუნეში ცდილობენ მიიღონ კანონი, რომლის თანახმად, ორი სასამართლო გადაწყვეტილების შემდეგ, რომელიც გაამტყუნებს მედიასაშუალებას, შესაძლებელია მოჰყვეს მედიასაშუალების დახურვა და ეს იმ ფონზე, როცა სასამართლო მთლიანად აზერბაიჯანის ხელისუფლების დაქვემდებარებაშია. 21-ე საუკუნეში ეს არ უნდა ხდებოდეს. ამას არა მხოლოდ მოქალაქეები, არამედ ის სახელმწიფოებიც უნდა აპროტესტებდნენ, რომლებიც დემოკრატიისკენ მიისწრაფიან“ – განაცხადა ასლან ჭანიძემ, „თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლის“ ხელმძღვანელმა.
სამოქალაქო განათლების ახალი პროგრამა ხორციელდება ამერიკული ორგანიზაცია PH International-ის მიერ ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დაფინანსებით და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მხარდაჭერით.
პროგრამა საქართველოს ყველა რეგიონს მოიცავს და 480 სკოლას გაუწევს დახმარებას სამოქალაქო განათლების სწავლების ხარისხის ამაღლების მიზნით. სკოლები მიიღებენ დამხმარე სახელმძღვანელოებს, იგეგმება პედაგოგთა გადამზადება, მხარდაჭერა სასკოლო სამოქალაქო კლუბების შექმნისათვის, მოსწავლეთა ხელშეწყობა სკოლისა და საზოგადოების სასარგებლოდ სხვადასხვა პროექტების განხორციელებაში და სხვა საქმიანობა სამოქალაქო განათლების გაძლიერების მიზნით.
PH International -ის პროგრამის ,,მომავლის თაობა“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი მანანა ყუბანეიშვილის ინფორმაციით, სკოლის მოსწავლეებს მცირე პროექტებსა და იდეებსაც დაუფინანსებენ, ერთი საჯარო სკოლა ამ შემთხვევაში 450-500 დოლარის ფარგლებში დაფინანსდება. გამარჯვებულს ჟიური შეარჩევს.
ბოლო დღეებში ბათუმის წყლის რამდენიმე მომხმარებელი ჩიოდა წყალში ქლორის სუნისა და თეთრი ნადების გამო, რომელსაც ჭურჭელი წყლის დაყენების შემთხვევაში იდებს. კომპანიაში აცხადებენ, რომ თეთრი ნადები წყლაში რკინის მაღალი შემცველობის გამო ჩნდება. რაც შეეხება ქლორის ნორმას, „ბათუმის წყლის“ დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის განცხადებით, სტანდარტით დადგენილი ნორმა არ დარღვეულა. ალექსანდრე მიქელაძე, ასევე უარყოფს გავრცელებულ ინფორმაციას წყლის ბაქტერიოლოგიური დაბინძურების თაობაზე.
„იმ პერიოდში, როცა ძლიერი ნალექი მოდის, სათავეებში შედარებით მეტ ქლორს ვიყენებთ, მაგრამ ლაბორატორიიდან ქალაქამდე წყალი 24 კილომეტრის შემდეგ ხვდება წყლის რეზერვუარებში. ამის შემდეგ ქლორის მაჩვენებელს ისევ ვსაზღვრავთ და მხოლოდ სინჯის აღების მერე მიეწოდება მომხმარებელს. ტელევიზიით არასწორი ინფორმაცია გააშუქეს, რადგან თქვეს, რომ ქიმიური მაჩვენებელი კარგი იყო, ბაქტერიოლოგიური კი – ცუდი. ასეთი რამ არ ხდება, როცა სტანდარტი დარღვეულია, მაშინ ორივე მაჩვენებელი უარყოფითი უნდა იყოს“.
ბათუმში მომხმარებელი გაზქლორით დამუშავებულ წყალს მოიხმარს, „ბათუმის წყალი“ წყლის გაწმენდის მეთოდის შეცვლას მომავალი წლიდან აპირებს. „გაზქლორის ნაცვლად წყალი ჰიპოქლორიდით ანუ თხევადი ქლორით გაიწმინდება“, – აცხადებს დირექტორი. ორივე შემთხვევაში, წყალი ქლორის მეშვეობით იწმინდება, რომელიც სპეციალისტის განცხადებით, ადამიანის ორგანიზამისთვის ძალიან საშიშია და ის კიბოს გამომწვევ კარცეროგენების წარმოშობას იწვევს.
„ჰიპოქლორიდს (თხევად ქლორს) გაზქლორთან შედარებით მძაფრი სუნი არ ახასიათებს, წყალი არ იცვლის გემოს და მომხმარებელიც ვერ გრძნობს მის არსებობას წყალში, ამიტომ არის შედარებით უკეთესი ამ ტექნოლოგიით წყლის დამუშავება. თუმცა, გაზქლორით დამუშავების ნორმებიც სტანდარტშია“, – აცხადებს ალექსანდრე მიქელაძე. მისი თქმით, გაზქლორის დასაშვები დოზა წყალში 03-იდან 05 პროცენტამდეა. „თუმცა, 01-ის შემთხვევაშიც წყლის ხარისხი დაცულია“.
შპს „ეკოლაინის“ დირექტორის, მალხაზ ქათამაძის განცხადებით კი, წყალში არსებობს მავნე ორგანიზმები, რომელიც 0,1მლ ქლორის გამოყენების შემთხვევაში არ კვდება, ასეთ ჯგუფს მიეკუთვნება ტრიჰალომეთანები, რომელსაც ქლორირება ვერ კლავს:
„მსოფლიო კველევითმა ინსტიტუტებმა ბოლო პერიოდში ჩაატარეს კვლევა ამ ორგანიზმებზე და აღმოჩნდა, რომ თუკი დაახლოებით 50 წლის წინ მათ წინააღმდეგ გამოიყენებოდა ქლორის დაახლოებით 1,5 მლ დოზა, ახლა ეს დოზა 3,4 მლ-მდეა გაზრდილი, რადგან ამ ტიპის ორგანიზმების რეზისტენტულობა არის გაზრდილი. შესაბამისად, ქლორის ოდენობის გაზრდა ამ ორგანიზნების დამუშავების მიზნით, წარმოშობს ისეთ საშიშ ორგანიზმებს, როგორიცაა კიბოს გამომწვევი კარცეროგენები.
ამის თაობაზე არსებობს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2014 წლის 15 იანვრის ბრძანებაც, სადაც სწორედ ამ პრობლემაზეა საუბარი. თუმცა, წყლის გაწმენდის ქლორირების მეთოდი ისევ გამოყენებაშია. განვითარებულ ქვეყნებში ამ მეთოდს დიდი ხანია აღარ იყენებენ. ევროპაში წყალს ოზონის მეშვეობით ამუშავებენ. ძალიან ეფექტური და სრულიად უსაფრთხოა წყლის დამუშავება ულტრაიისფერი დასხივებით და ვერცხლის იონებით, რომელიც გაცილებით იაფი ჯდება, ჰიპოქლორიდით წყლის დამუშავებასთან შედარებით. ეს მეთოდი დიდი ხნის წინ შევთავაზე აჭარის მთავრობას, მაგრამ, როგორც ჩანს, აქ სხვა ინტერესები იკვეთება, რადგან ჩემი წინადადება დღემდე არ არის გაზიარებული. მხოლოდ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი გამომეხმაურა და როგორც გამგებელმა მითხრა, 2015 წლის ბიუჯეტში აპირებენ ჩვენი პროექტის ჩაშვებას და წყლის გაწმენდას ოზონის მეშვეობით“.
რატომ არ იყენებს „ბათუმის წყალი“ გაცილებით უსაფრთხო და იაფ ტექნოლოგიებს წყლის დამუშავებისთვის? ამ კითხვაზე ალექსანდრე მიქელაძის პასუხი ასეთია: „ოზონით, ვერცხლის იონებით თუ სხვა მეთოდებით წყლის დამუშავება ეფექტურია, თუმცა, ასეთი დამუშავება მხოლოდ სათავეებშია ეფექტური, რადგან წყლის ტრანსპორტირების დროს, ქსელში, მომხმარებელთან მისვლამდე შეიძლება წყალი ისევ დაბინძურდეს. მილი დაზიანდეს, ან რაიმე ავარია მოხდეს და ამ გზით მოხვდეს წყალში მავლე ნივთიერებები. ქლორის თვისება კი ის არის, რომ წყალს ბოლომდე მიყვება, მომხმარებლამდე და მილებსაც წმენდს ბაქტერიებისგან“. ალექსანდრე მიქელაძე აღიარებს რომ გაზქლორით წყლის დამუშავებას უკუჩვენებები აქვს, რასაც არ ეთანხმება ჰიპოქლორდთან დაკავშირებით: „გაზქლორს აქვს გარკვეული უკუჩვენებები, მაგრამ ჰიპოქლორიდს ეს უკუჩვენებები არ გააჩნია და გაცილებით სუფთაა. ამ მეთოდს დღემდე იყენებენ ევროკავშირის ქვეყნები და დღესაც აქტიურ წარმოებაშია“.
რაც შეხება „ბათუმის წყლის“ ახალ მეთოდზე გადასვლას, ამის თაობაზე კომპანიამ ტენდერი უკვე მესამედ გამოაცხადა, რადგან პირველი ორი ტენდერი ჩაიშალა.
„სამჯერ გამოვაცხადეთ ტენდერი დანადგარების შესყიდვაზე. ორჯერ დადგა უარყოფითი შედეგი. გამარჯვებული იყო გერმანული კომპანია, რომელიც ხელშეკრულების გასაფორმებლად აღარ გამოცხადდა. ახლა მესამედ გამოვაცხადეთ და ჩინური კომპანიაა გამარჯვებული“, – ამბობს „ბათუმის წყლის“ დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი ალექსანდრე მიქელაძე.
დირექტორისთვის უცნობია მიზეზი, თუ რატომ ამბობენ უარს ხელშეკრულების გაფორმებაზე გამარჯვებული კომპანიები. კომპანიას, რომელმაც უარი თქვა ხელშეკრულების გაფორმებაზე, დირექტორის განცხადებით, საჯარიმო სანქცია დაეკისრა: „კომპანიამ დანადგარების ღირებულების ერთი პროცენტი უნდა გადაიხადოს“.
ტენდერის პირობების მიხედვით, გამარჯვებული კომპანია ვალდებულია მილიონ ოთხასი ათასი ლარის ფარგლებში უზრუნველყოს ახალი დანადგარების მიწოდება 25 აპრილამდე, მონტაჟი და დაახლოებით 14 თანამშრომლის გადამზადება ერთი თვის განმავლობაში.
„დაზარალებული გოგონა ფსიქოლოგისა და სოციალური მუშაკის მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფება“, – ეს ინფორმაცია „ბათუმელებს“ აჭარის სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფროსმა თემურ ქარცივაძემ მოაწოდა. სწორედ ეს უწყებაა ვალდებული ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების რეაბილიტაციაზე იზრუნოს.
ბრალდებულმა ქედის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ სოფელში სექსუალური ძალმომრეობითი ქმედების განსახორციელებლად თავისი მეზობლის კუთვნილ პირუტყვის სადგომში მოტყუებით შეიყვანა მეზობლის ბავშვი. დაკავების ოქმში წერია, რომ ბრალდებულისთვის ცნობილი იყო ის გარემოება, რომ გოგონა „ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ასაკის გამო იმყოფებოდა უმწეო მდგომარეობაში“.
სასამართლოს სხდომის მასალებით ირკვევა, რომ ბრალდებულმა გოგონას „პირზე ააფარა ხელი, ფიზიკური ძალის გამოყენებით შებოჭა ის და იძულებით გახადა ტანსაცმელი. ძალადობითა და მუქარით, დაზარალებულის უმწეო მდგომარეობის გამოყენებით, უკანა ტანში დაამყარა სექსუალური კავშირი“.
გამოძიება მიმდინარეობს სისხლის სამართლის კოდექსის 138-4გ ქვეპუნქტით, რაც 15-დან 20 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს. მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ პირის ბრალეულობას, სასამართლო განჩინების ოქმში ასეა ჩამოთვლილი: განცხადება დანაშაულის არსებობის შესახებ, შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმი და ფოტო. ამოღებული ნივთები, დაზარალებულისა და ბრალდებულის სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნები. ბრალდებულის, დაზარალებულისა და მოწმეების ჩვენებები.
სასამართლო დარბაზში პროკურორმა რამაზ შავაძემ განაცხადა, რომ ბრალდებული შესაძლოა მიემალოს გამოძიებას, არ გამოცხადდეს სასამართლოში, ზეგავლენა მოახდინოს მოწმეებზე, გაანადგუროს მტკიცებულებები ან ჩაიდინოს ახალი დანაშაული, რადგან ის განსაკუთრებით მძიმე დანაშუალის ჩადენაშია ბრალდებული. ამიტომაც აღკვეთი ღონისძიების სახით პროკურორმა მისთვის პატიმრობა მოითხოვა. ადვოკატი რამინ გვარიშვილი და ბრალდებული კი გირაოს – ოცი ათასი ლარის სანაცვლოდ პატიმრობიდან გათავისუფლებას ითხოვდნენ.
მოსამართლე ვიოლეტა ფორჩხიძე განჩინებაში წერს, რომ არსებობს რისკი ბრალდებული მოსალოდნელი მკაცრი სასჯელის შიშით მიიმალოს და მართლმსაჯულების განხორციელებას ხელი შეუშალოს, ამიტომაც მას აღკვეთის სახით პატიმრობა შეუფარდა.
ბრალდებულს ცოლ-შვილი არ ჰყავს.
პოლიციამ ბრალდებული გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით, სასამართლოს ნებართვის (განჩინების) გარეშე დააპატიმრა. პირველი სასამართლო სხდომა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში 12 იანვარს გაიმართება.
ინციდენტი ქედის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ სოფელში 17 ნოემბერს მოხდა.
აღმოვაჩინე, რომ ბათუმი შესანიშნავი ადგილია იმ ადამიანისთვის, რომელსაც უყვარს ხელოვნება, შეიძლება აქ ვერ ვიპოვო შოპინგცენტრები, ინგლისური ან თურქული კინო, მაგრამ თვითონ ეს ქალაქი ჰგავს მუზეუმს. ჩემი ინტერესის დაკმაყოფილება ადვილად შევძელი, რადგან აქ არის ბევრი კულტურული მიმართულება, ეწყობა ბევრი შეხვედრა. არ შემიძლია ჩემს გეგმებზე ახლა დაწვრილებით საუბარი, ამ დროისთვის მხოლოდ ის გვინდა, რომ ჩვენი სამეგობრო წრე გაიზარდოს. ხელოვნება საერთაშორისო ენაა, შეიძლება საუბარი არ გვესმოდეს ერთმანეთის, მაგრამ ხელოვნებით ვსაუბრობთ ერთმანეთში და კომუნიკაციის ეს ენა საინტერესოა. ერთი გამოფენა ხელოვნების ცენტრში უკვე გვქონდა, კიდევ ვგეგმავთ სხვა აქტივობებს, ჯერ არ ვართ ჩამოყალიბებული ზუსტად. გვინდა მოვიწვიოთ თურქეთიდან ხელოვანები, აქედანაც ვაპირებთ წაყვანას. ზუსტი გეგმები არ მაქვს, მაგრამ მინდა, რომ ორივემ – თურქულმა და ქართულმა მხარემ – კარები უფრო გააღონ.
მე დავიწყე ქართული ენის შესწავლა. ხელოვნების უნივერსიტეტში ვსწავლობ ქართულ ცეკვებს, საუკეთესო მასწავლებელი მყავს – „ქართულით“ დავიწყეთ სწავლა, აქ ჩამოსვლამდე ნანახი მქონდა ცეკვა „განდაგანა“, ძალიან მხიარული ცეკვაა, რომ უყურებ, ადვილი გეჩვენება, მაგრამ ძალიან რთულია ამ მოძრაობების შესრულება. მინდა მუშაობა დავიწყო ბათუმის ხელოვნებისა და მუსიკის ცენტრში, ალბათ შემდგომ პროექტში უკვე ვიქნები ჩართული.
როცა შეხვედრაზე ან ღონისძიებაზე მივდივარ, ვცდილობ თურქული ელემენტები ერთვოდეს ჩემს სამოსს. დრესკოდის დაცვა არ არის ჩემთვის რთული, მე ჩემი გემოვნებით ვიცვამ და არ მაქვს რაიმე შეზღუდვები, აქ პროფესიას არ აქვს მნიშვნელობა. ჩემი ქმარი ექიმი რომ ყოფილიყო, იურისტი ან ბიზნესმენი, მე ისევ ასევე ჩავიცვამდი და შევეცდებოდი კარგად გამოვიყურებოდე, როგორც ამას ნებისმიერი ქალი ცდილობს.
დიპლომატიური მივლინებები საშუალოდ ოთხი წელი გრძელდება, ყოველი ასეთი ვიზიტის შემდეგ თურქეთში ვბრუნდებით ერთი-ორი წლით და მერე ისევ გვიწევს სხვაგან გამგზავრება. რა თქმა უნდა, ეს რთულია, მაგრამ გამიმართლა, რომ ჩემს ქმარს მუშაობა ბათუმისნაირ ლამაზ და საინტერესო ქალაქში უწევს. როგორც ვიცი, ისეთ პრობლემურ ქვეყნებში, სადაც ომია, დიპლომატებს ოჯახებით წასვლის უფლებას არ აძლევენ. ჩემთვის რთულია დამშვიდობება იმ ადამიანებთან, რომლებთანაც ვმეგობრობ დიპლომატიური მივლინების განმავლობაში. მაგრამ ასეთ პირობებში მუდმივად უნდა იყო მზად დამშვიდობებისთვის. ბათუმამდე ვიყავით მალაიზიაში.
შემიძლია ვთქვა, რომ აქ ბედნიერი ვარ. იმ ქალაქებს შორის, სადაც მიმოგზაურია, ბათუმი ერთ-ერთი ყველაზე კომფორტულია ჩემთვის. მართალია, ხალხთან კომუნიკაციას ენის ბარიერის გამო ვერ ვახერხებ, მაგრამ აქ ყველაფერი ხელოვნების ნიმუშია, ასე რომ დრო შეუმჩნევლად გარბის. ერთადერთი პრობლემა რაცაა, ორშაბათობით არ მუშაობს მუზეუმები, მაშინ ვიწყებ ფიქრს რა გავაკეთო? მე თვითონ ჩემ თავს ხელოვანს არ ვუწოდებ, თუმცა თავისუფალ დროს ვცდილობ სხვადასხვა დიზაინის შექმნას, იქნება ეს ტანსაცმელი თუ აქსესუარი. მიყვარს ძველი ნივთების რესტავრირება და, საერთოდ, რასაც თვითონ ვქმნი, იმისთვის სიძველის იერის მიცემა.
თურქეთში ანკარაში ვცხოვრობთ, მოგზაურობა არც ისე მარტივია, ვინაიდან ანკარა არც ისე ახლოსაა, აქედან სტამბულის გავლით შეგიძლია მოხვედრა და თვითმფრინავით თუ მოახერხებ ჩასვლას. აქედან გამომდინარე, ჯერჯერობით, ვერ ვახერხებთ ხშირად ჩასვლას. ანკარა განსხვავებული ქალაქია, რადგან ის სამთავრობო ხასიათისაა. როცა ბათუმში ცხოვრება გადაწყდა, ველოსიპედი ვიყიდე, ვგეგმავდი მესეირნა ხშირად, მევარჯიშა ზღვის პირას, თუმცა გამოგიტყდებით, ბუნებით ცოტა ზარმაცი ვარ, ამიტომ მხოლოდ ორ-სამჯერ მოვახერხე გეგმის სისრულეში მოყვანა და გასეირნება. სამაგიეროდ, ძალიან მომწონს ბოტანიკური ბაღი, იქ ხშირად ვსეირნობ.
მეგობრებისგან ბევრი მქონდა გაგებული ამ ქალაქზე, ისინი მაჩვენებდნენ რუკაზე ადგილს, სადაც იყო მზე და ლამაზი პლაჟი. რომ გავიგე აქ მოვდიოდი, მოვიძიე უფრო მეტი ინფორმაცია, „იუთუბზე“ მხოლოდ ზაფხულში გადაღებული ვიდეოები დევს, იქ ისეთი განსხვავებული რიტმია ასახული, მზიანი ამინდი, ახალგაზრდები, რომლებიც ერთობიან ათასგვარი ხერხით, ყველგან ცეკვავენ. გამოგიტყდებით მოლოდინიც შესაბამისი მქონდა, თუმცა აქ სექტემბერში ჩამოვედი, შესაბამისად, ეს ყველაფერი არ დამხვედრია, წვიმიანი ამინდი და ცარიელი ქუჩებია. ერთი კვირა ძალიან გამიჭირდა, ვინაიდან მოლოდინი არ დაემთხვა, თუმცა ახლა შევეჩიე ამ სიტუაციას, მომწონს ამ ქალაქის სიმშვიდე და რიტმი. ვიპოვე ჩემი გზა, რა შეიძლება ვაკეთო სეზონის ამ პერიოდში.
თურქეთი ყველა მიმართულებით ვითარდება, განათლების, ეკონომიკისა თუ სხვა კუთხით. ის ცდილობს არა მხოლოდ თვითონ განვითარდეს, არამედ დაეხმაროს მეზობელ ქვეყნებს, რომელთაც ეს ესაჭიროებათ, მაგალითად, სირიას, სადაც ძალიან ბევრი პრობლემაა. დღევანდელი გლობალიზაციის პირობებში, სადაც კომუნიკაციის საშუალებები წინწასულია, ქრება ყველანაირი საზღვრები ქვეყნებს შორის, ქვეყნების სახელწოდებები მეორე პლანზე გადადის. არსებობს მხოლოდ ხალხი. კომუნიკაციის საშუალებები გაძლევს იმის შესაძლებლობას, რომ ურთიერთობა გქონდეს ყველგან, სადაც ინტერნეტია, დაუმეგობრდე ყველა ეროვნების ხალხს, ვინაიდან ყველანი ერთნი ვართ საბოლოო ჯამში. მე ამის გამო ბედნიერი ვარ.
არ ვიცოდი ამის შესახებ, თუმცა არ გამოვრიცხავ, რომ ამგვარი შიში შეიძლება არსებობდეს, ვინაიდან, ვფიქრობ, ეგ ნებისმიერ ქვეყანაში შესაძლოა შეგხვდეს. ბევრი ქართველი რომ ჩამოდიოდა თურქეთში, იქაც ჩნდებოდა შიში ერთეულ ადამიანებში. ეს მათი უფლებაა და ბუნებრივი მოვლენაა. თუმცა, ვფიქრობ, მსგავსი სახის შიში უსაფუძვლოა, დიდი ხნის წინ დამთავრდა დამპყრობლური სისტემის ეპოქა. ცივილურ სამყაროში ვცხოვრობთ, სადაც განათლებულ ადამიანს არ ექნება ეს შიში. როგორც ვიცი, ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების მიუხედავად, საქართველოში განათლება საკმაოდ წინწასულია. მეც ვხედავ – აქ კულტურული და განათლებული ხალხი ცხოვრობს, წარსული უკან დარჩა, ჩვენ ახლა აწმყოში ვართ, პანიკის საფუძველი არ არის, ხალხი უნდა იყოს დარწმუნებული საკუთარ შესაძლებლობებში. დღეს არ არის ის დრო, როცა ასე მარტივია სხვა ქვეყანაზე გავლენის მოპოვება.
ფემინისტი არ ვარ, მაგრამ არც მათი წინააღმდეგი ვარ. მიმაჩნია, რომ ყველა ერთი ვართ, თანასწორი… პატივს ვცემ ამ მიმდინარეობას, უბრალოდ, არ მომწონს ზოგიერთი გზა, რასაც ირჩევენ ფემინისტები თავიანთი უფლებების დასაცავად (შიშველი, პიკანტური და სკალდალური გამოსვლები და ასე შემდეგ).
სოციალური პასუხისმგებლობა იმაზე არ უნდა იყოს დამოკიდებული, თუ ვისი ცოლი ხარ, უბრალოდ, როგორც ადამიანი ვალდებული ხარ გააკეთო რამე კარგი. ახლა მაქვს შანსი მხარი დავუჭირო ჩემს მეუღლეს და მივიღო მონაწილეობა სოციალურ პროექტებში. ბათუმი პატარა ქალაქია, აქედან გამომდინარე არ არის ხშირი აქტივობები, ამიტომ ჩვენ როგორც შეგვიძლია, ისე ვცდილობთ ჩავერთოთ ან გავუწიოთ ორგანიზება გამოფენებს თუ რაიმე სახის მოვლენას. საკონსულოს კარი მუდამ ღიაა, ნებისმიერ წინადადებას სიამოვნებით მივიღებთ, განვიხილავთ და შევეცდებით ორგანიზებაში მონაწილეობას.
აღმოჩენილი ოქრი 466,05 გრამია. საქონლის საერთო ღირებულებამ შეადგინა 29313,53 ლარი.
კონსულტაციები და გამოკვლევები ჩატარდება დეკემბრის ყოველ შაბათ-კვირას. გათვალისწინებულია ონკოლოგის, გინეკოლოგის და თერაპევტის კონსულტაციები, საჭიროების შემთხვევაში – კოლკოსკოპია.
მისამართი: პუშინის ქ. #118, აჭარის ონკოლოგიის ცენტრი.
ტელეფონი: 22 60 60
გერგეს არარსებობის გამო ქალაქის განაშენიანება მკაცრად დადგენილი რეგულაციების გარეშე მიმდინარეობს. არც მერიაში და არც საკრებულოში არ აქვთ პასუხი კითხვაზე, რამდენი ლარია ქალაქმშენებლობის განაშენიანების გეგმის შექმნისთვის საჭირო და რატომ ვერ მოიპოვა ეს თანხა თვითმმართველობამ ბიუჯეტში.
ბათუმის საკრებულოს საფინანსო და ეკონომიკური განვითარების კომისიის თავმჯდომარის თენგიზ აფხაზავას განცხადებით, ქალაქის გენერალური გეგმის შექმნამდე რამდენიმე ეტაპია გასავლელი.
„გენგეგმის წინმსწრებად ჩვენ მივიღეთ შესყიდვების გეგმა და ახლა ტენდერს ვაცხადებთ აქტივების ელექტრონული რუკის პროექტის შესაქმნელად. პარალელურად მოლაპარაკებებს ვაწარმოებთ დონორებთან, რომ ძალიან სერიოზულად გავთვალოთ ყველაფერი“, – აცხადებს თენგიზ აფხაზავა.
მისი აზრით, ელექტრონული რუკის პროექტი იყო აუცილებელი პირველი ეპატი, ქალაქმშენებლობის გეგმის შექმნამდე.
„ამ პროექტის შემდეგ, რომელიც 60 ათასი ლარი ჯდება, ჩვენ საბოლოოდ გვეცოდინება, რა მატერიალურ და არამატერიალურ აქტივებს ვფლობთ. მხოლოდ ამის შემდეგაა შესაძლებელი, ზუსტად განვსაზღვროთ, თუ როგორ ვიყენებთ ამ რესურსს. ჩვენ ჯერ არც კი ვიცით, რა რესურსით ვმართოთ ქალაქი, რადგან ქაოტური ინფორმაცია გვაქვს. რამდენი დაჯდება მთლიანობაში ეს გეგმა, რთული სათქმელია“, – ამბობს თენგიზ აფხაზავა. მისი თქმით, ქალაქის ინვენტარიზაცია შემოერთებული ტერიტორიების ჩათვლით, რომელიც წინა ხელისუფლების დროს გაკეთდა, დაახლოებით 450 ათასი ლარი დაჯდა.
„ჩვენ ვფიქრობთ, თუ დონორები დაგვაფინანსებენ, უფრო მაღალი ხარისხის რუკას გავაკეთებთ. შეგვიძლია ვიქირაოთ თვითმფრინავი, რომელიც ზემოდან გადაიღებს ქალაქს და შემდეგ, 3D ვარიანტში შეგიძლია დავთვალოთ თითოეული შენობის, ქუჩის სიგრძე, სიმაღლე, თითოეული ბუჩქი და ყვავილი“.
თენგიზ აფხაზავას განცხადებით, ამ პროექტის მომზადებას დაახლოებით სამი თვე დასჭირდება. „ის, რასაც ახლა ვაკეთებთ ელექტრონული რუკების სახით, ქალაქმშენებლობის გეგმის დაახლოებით 40 პროცენტია. პროექტის განხორციელებაზე ტენდერი გამოცხადებულია და გვინდა, რომ იანვარში უკვე დაიწყოს მასზე მუშაობა. გარდა ამისა, დეკემბრის შუა რიცხვებში ხელს მოვაწერთ გაეროს განვითარების პროგრამაზე და პარალელურად ევროკავშირის ქვეყნებში ვეძებთ დონორებს. თუ მივიღეთ დაფინანსება, ეს იქნება უზარმაზარი საპილოტე პროექტი, რომლის ანალოგი საქართველოში არ იქნება“.
თენგიზ აფხაზავას განცხადებით, ქალაქის განაშენიანების რეგულაციების გეგმის თაობაზე შეხვედრა გაიმართა გაეროს განვითარების ფინანსურ მენეჯერთანაც: „ისინი ქალაქის ეკონომიკური განვითარების გეგმას გვთავაზობენ, რომელიც ძალიან ახლოს დგას ჩვენს გეგმებთან. თუ კარგად ვიმუშავებთ, დაახლოებით წელიწად-ნახევარში ძალიან სერიოზული მასალა გვექნება“.
თამთა კვარაცხელია, მე-16 საჯარო სკოლის დირექტორი, მომხსენებელი: ვინ არის აქტიური? ვინც აზროვნებს, ვინც ფიქრობს, ვისაც კრიტიკული აზროვნება შეუძლია, ვისაც ინფორმაცია აქვს… ანუ, ვისაც განათლება აქვს. მხოლოდ განათლება არ კმარა. რა უშლის ხელს ჩვენში სამოქალაქო აქტიურობის გამოვლენას?
1. ტრადიციები: უფროსს არ უნდა შეეკამათო; მაგას რა უქნია ჯერ, რომ გააკრიტიკოს ვინმე (წინაპარი, მამათა თაობა); “შვილიშვილი ბაბუას ასწავლიდაო“, – ამბობს ქართული ანდაზა და ხშირად უგულებელყოფილია ახალგაზრდის, ახალი თაობის აზრი, მოსაზრება, არ ვეკითხებით (ან ძალიან ნაკლებად) ოჯახში აზრს ახალ თაობას; ქართველი ძალიან გვიან ხდება დამოუკიდებელი; დედიკოს შვილია 40 წელს მიტანებული ქალი და კაცი.
2. მენტალური პრობლემა: ქართველმა განსაკუთრებით იცის შენჩემობა: ანუ საკუთარს უფრთხილდება და სხვისას- არა; სხვისად მიაჩნია ის, რაც მისი კარის ზღურბლს იქით არის, ანუ საკუთარ ჯამს არის ჩაჩერებული (ოთარაანთ გიორგისა და ქვრივის მაგალითი, თანასოფლელებს არ ესმით მათი ქცევის მოტივაციისა – ჩემი რა მიდისო)
3. საზოგადო საქმეზე არ ვზრუნავთ, ჩვეულებრივ, საკუთარი კეთილდღეობით ვართ დაკავებული. არ გვგონია, რომ ის ჭირი (სხვასთან რომ არის) ჩვენთანაც დადგება. სხვის საქმეში ჩარევად და `არამკითხე მოამბეობად“ აღიქმება თავგამოდება საზოგადო საქმისთვის.
რითი შეიძლება გამოსწორდეს სიტუაცია? აღზრდაში მეტი დემოკრატიულობის გამოვლენით; ეს ამბობს, რომ სწავლა-სწავლების ცენტრში არის მოსწავლე, მაგრამ, პრაქტიკულად, ეს ასე არ არის, დღესაც გაცილებით მეტი გავლენა აქვს სკოლაში მასწავლებელს, ვიდრე _ მოსწავლეს. სტუდენტი ნაკლებად აქტიურია იმიტომ, რომ ნაკლებად აქტიურია მოსწავლე სკოლაში. მოსწავლეთა თვითმმართველობა სუსტია, მოსწავლეთა ინიციატივები არ არის წახალისებული. მოსწავლეს, სტუდენტს არ უსმენენ შინ, სკოლაში, უნივერსიტეტებში, ქუჩაში, მთავრობაში… ეს იწვევს მათ ინდიფერენტიზმს, ამიტომ გვყავს სტუდენტები სუსტად გამოხატული სამოქალაქო აქტიურობით. სამოქალაქო აქტიურობა ნიშნავს პასუხისმგებლობის აღებას. პასუხისმგებლობა ნიშნავს ნებისყოფის წრთობას, მოქმედებას. უპასუხისმგებლოდ, მდინარის დინების მიმართულებით ცურვა კი საკმაოდ კომფორტულია, რადგან არ ითხოვს განსაკუთრებულ ძალისხმევას, მაგრამ შედეგი სავალალოა: `როცა ნაცისტები კომუნისტებს მიადგნენ, ხმა არ ამომიღია, რადგან კომუნისტი არ ვყოფილვარ. ებრაელებს მიადგნენ და ხმა არ ამომიღია, რადგან ებრაელი არ ვყოფილვარ. პროფკავშირებს მიადგნენ და ხმა არ ამომიღია, რადგან არ ვიყავი პროფკავშირელი. კათოლიკებზე გადავიდნენ და ხმა არ ამომიღია, რადგან კათოლიკე არ ვყოფილვარ. შემდეგ მე მომადგნენ… და აღარავინ იყო დარჩენილი, რომ ხმა ამოეღო“…
ლევან კუტუბიძე, ბსუ-ს სტუდენტი, მომხსენებელი: სამოქალაქო პროცესებში ყველა მოქალაქე უნდა იყოს ჩართული, იმდენად, რამდენადაც ეს უკანასკნელი სწორედ რომ მათზე ვრცელდება. სტუდენტთა ჩართულობა უფრო ინტენსიურ ხასიათს უნდა ატარებდეს, რადგანაც ისინი წარმოადგენენ ახალგაზრდა თაობის ყველაზე ჩამოყალიბებულ ნაწილს. საბედნიეროდ, სახელმწიფო დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს მათ პოზიციას, აზრს, შეხედულებებსა და დამოკიდებულებას. საქართველოს რეალობაში ბევრჯერ დავინახეთ, რომ სტუდენტობა დიდ ძალას წარმოადგენს.
რა არის სამოქალაქო პასუხისმგებლობა? ჩემი განმარტებით ეს არის პირთა გაერთიანება იმ რეალობის გამოწვევების წინაშე, სადაც ისინი ცხოვრობენ, სადაც მათ კვებავენ პირდაპირი თუ ირიბი გაგებით, სადაც ისინი წევრებად ითვლებიან. ამიტომ სტუდენტებმა უნდა შეძლონ გადადგან მკაფიო ნაბიჯები, აიღონ პასუხისმგებლობა. პასუხისმგებლობის აღება უთუოდ გააზრებული არჩევანი უნდა იყოს, ღირებულებათა აწონ-დაწონისა და გადაფასების შედეგი. მნიშვნელოვანი საკითხია, თუ როგორ შეიძლება სტუდენტური ძალის გამოყენება. სამწუხაროდ, ორივე მხრივ.
როცა ვსაუბრობთ სამოქალაქო პროცესებზე, აუცილებლად უნდა შევეხოთ პოლიტიკური პროცესების ცნებასაც. ხშირად რთულია მათი ერთმანეთისგან გარჩევა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პოლიტიკური პროცესები შენიღბული, სამოქალაქო აქტივობის სახით გვევლინება. შეუძლებელია მათი განსხვავება, თუკი არ გაქვს შესაბამისი განათლება, სიტუაციის შეფასების უნარი. ამიტომ, სანამ სტუდენტები მივიღებთ გადაწყვეტილებას პასუხისმგებლობის აღებისა და სამოქალაქო პროცესში ჩართვის შესახებ, უნდა დავფიქრდეთ, თუ რასთან გვაქვს საქმე, რათა მხოლოდ საზოგადოების სასარგებლოდ გამოვიყენოთ ჩვენი ძალები.
თამარ ბაუჟაძე, ბსუ-ს სტუდენტი, დისკუსიის მონაწილე: დღეს მთელ საქართველოში რკინიგზელებს ჰქონდათ გაფიცვა. ისინი ითხოვდნენ ხელფასის მომატებას, შრომითი უფლებების დაცვას, უსაფრთხო გარემოში მუშაობას. ჩვენ ვამბობთ, რომ სამოქალაქოდ აქტიური პიროვნებები ვართ, სად ვიყავით ჩვენ? რაში გამოიხატება ჩვენი აქტივიზმი? სამოქალაქო აქტივიზმი არ არის მარტო შეკრება და საუბარი.
თამთა კვარაცხელია: ყოველ შემთხვევაში რკინიგზელებს არ ვლანძღავთ, როგორიც იყო ავტობუსების მძღოლების პროტესტის შემთხვევაში. მოქალაქეები მათ ლანძღავდნენ. არიან ჯგუფები, რომლებიც მხარს უჭერენ მჩაგვრელ ძალას. თუ ჩვენ არ ვილაპარაკეთ, სხვებს არ ვუთხარით, მაშინ ქმედება კიდევ დიდხანს არ იქნება.
გიორგი ბოლქვაძე, ბსუ-ს სტუდენტი: როცა არის საპროტესტო აქციები, მედიის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია საზოგადოების კითხვებს ვერ პასუხობს.
ლევან კუტუბიძე: ნუ გავაიგივებთ სტუდენტების აქტიურობას ქუჩაში გამოსვლასთან. ერთი წლის განმავლობაში ვიყავი საკრებულოში – იქ არც ერთი სტუდენტი არ დამინახავს მთელი ამ ხნის განმავლობაში, რომ დაინტერესებულიყო თუ რა გადაწყვეტილებას იღებდა საკრებულო ან მერია… სხდომები არის ღია, მაგარამ იქ სტუდენტები არ დადიან.
ზურაბ მესხიძე, ბსუ-ს სტუდენტი: რამდენიმე დღის წინ სტიქია დაატყდა ბათუმს, ზღვა გადმოვიდა და დიდი ზიანი მიაყენა, მაგრამ ერთი ახალგაზრდაც არ გამოსულა ქალაქის დასასუფთავებლად. სტუდენტების გაერთიანებას აქვს ძალიან დიდი ძალა – ერთ მაგალითს მოვიყვან, როცა აგრარულ უნივერსიტეტს შეუჩერეს აკრედიტაცია, მთელი ქვეყნის სტუდენტების პროტესტმა განათლების სამინისტროს გადაწყვეტილება შეაცვლევინა და აკრედიტაცია დაუბრუნეს.
თამარ ხუბულავა: ქველმოქმედება, პირველ რიგში, ეს არის ადამიანის მადლიერების გამოხატულება სამყაროს, ადამიანებისა და ღმერთის მიმართ იმის გამო, რაც მას მიეცა. მადლიერი ადამიანი ყოველთვის ცდილობს მიღებული სიკეთის ნაწილი სხვას გაუზიაროს და მისცეს შესაძლებლობა, მიაღწიოს თავის ოცნებებს ან ფიზიკურად გადარჩეს.
ბევრი მილიარდერი ამბობს, რომ ქველმოქმედების არსს სხვა ადამიანების ცხოვრების ცვლილებაში ხედავს. რამდენად გულწრფელი შეიძლება იყოს ასეთი სურვილები და რატომ ვერ ვხვდებით ასეთი იდეების ადამიანებს საქართველოში?
იგივე ბრენსონი, რომელიც ამბობს, რომ სურს შეცვალოს სხვა ადამიანების ცხოვრება, კოსმოპოლიტი ადამიანია და მის სურვილებს მხოლოდ დასავლურ მენტალიტეტს ვერ მივაწერთ. ასეთი ადამიანები მსოფლიოში იშვიათია. თუმცა, მეორე საკითხია ეთნო-კულტურული თავისებურებაც, რაც ქველმოქმედებაშიც ვლინდება.
„160 ლარი კი არ უნდა მეყოს, მე უნდა ვეყო 160 ლარს“, – თქვა საპარლამენტო უმრავლესობის წევრმა ზურაბ ტყემალაძემ იმ ადამიანების მისამართით, რომლებმაც პენსიის მხოლოდ ათი ლარით გაზრდა გააპროტესტეს. ტყემალაძე საკმაოდ მდიდარი ადამიანია. როგორ ფიქრობთ, ასეთი მიდგომა ეთნო–კულტურული თავისებურების ბრალია, თუ უბრალოდ ადამიანის გულგრილობის?
ერთიც შეიძლება იყოს და მეორეც. თუმცა, ყველა დროში იყვნენ მდიდრები, რომლებიც ტყემალაძის მსგავსად ფიქრობდნენ. სამწუხაროდ, საქართველოში არის ტენდენცია, რომ ადამიანების ფინანსური ზრდის პარალელურად, მათი თვითშეგნება არ მაღლდება. ქველმოქმედება ყოველთვის ფულის გაცემას არ ნიშნავს, ისიც ქველმოქმედებაა, როცა ადამიანს შეშის დაჩეხვაში ეხმარები, როცა ეს მას არ შეუძლია. ადამიანის დახმარება არ არის მხოლოდ ის, რომ დღეში რამდენიმე თევზი დაუჭირო და აჩუქო, არამედ ის, რომ მას ამ თევზის დაჭერა ასწავლო. სწორედ ამ მიმართულებით ვითარდება დასავლეთში ქველმოქმედება. სწორია, როცა ბევრი თანხა იდება განათლების, ჯანდაცვისა თუ მეცნიერების მიმართულებით, რომელიც მომავალში თავისთავად შეცვლის იმ ადამიანების ცხოვრებას, რომელსაც დღეს ვეხმარებით. ძალიან მნიშვნელოვანია, როგორი შეგნებით, რა მიზნით ვაკეთებთ ამას. ხშირად ადამიანებს სწორად არ ესმით ქველმოქმედება და ის პოპულიზმის სახეს იღებს.
საქართველოში ადამიანებს ურჩევნიათ თანხა გაიღონ ეკლესიების მშენებლობისთვის, ვიდრე კონკრეტულ ადამიანს დაეხმარონ. თქვენი აზრით, ამის მიზეზი რა არის?
თავისი არსით ესეც შეიძლება იყოს ქველმოქმედება, მაგრამ რეალურად ქველმოქმედება სხვისი ცხოვრების, სხვისი არსებობის გაუმჯობესებისკენ გადადგმული ნაბიჯია, რომელსაც მხოლოდ ჰუმანური სარგებელი შეიძლება მოჰქონდეს ქველმოქმედისთვის. ვგულისხმობ იმას, რომ ქველმოქმედების რეალური შედეგი ზოგადსაკაცობრიოა. რაც მეტია გაცემული სიკეთე, მით ნაკლებია გაჭირვებული, ნაკლებად რეალიზებული ადამიანი. ნაკლებია კრიმინალი, ძალადობა და ა.შ. და შენი სარგებელი არის უკეთესობისკენ შეცვლილი სამყარო. ქველმოქმედება „გადამდებია“ და მას მაგალითის ძალა აქვს.
შუა საუკუნეების ევროპისთვის იყო დამახასიათებელი ინდულიგენცია და ამგვარი „ქველმოქმედებით“ ადამიანები ცოდვების მიტევებას იღებდნენ. ადამიანები, რომლებიც ეკლესიას სწირავენ ფულს, ფიქრობენ, რომ ეკლესიის აშენებით ისინი სულიერ სარგებელს მიიღებენ. თუ ადამიანი მხოლოდ ეკლესიის „დამხმარეა“ და ცოცხალი ადამიანების დახმარება არ აინტერესებს, შესაძლებელია ვიფიქროთ, რომ პრაგმატული გათვლაა და მას ნაკლები შეხება აქვს ქველმოქმედების არსთან.
შეიძლება ვიღაც ფიქრობდეს, რომ ეკლესიის აშენებით ადამიანებსაც ეხმარება, მაგრამ აქ სწორედ საკუთარ სულზე ზრუნვის მაგალითია. თუმცა ბრანსის მსგავსი ფილანტროფებიც არსებობენ, რომლებიც განსხვავებულად უყურებენ საკითხს. ისინი სხვა ადამიანების ცხოვრების უკეთესობისკენ შეცვლაზე არიან ორიენტირებული.
ხშირად მსმენია, რომ საქართველოში არის გულგრილობის პრობლემა…
გეთანხმებით, არის გულგრილობის პრობლემა და არა მხოლოდ ეს. არის ფასეულობების, განათლების პრობლემა და ა.შ. რასაც მრავალი სოციალური ექსპერიმენტი მოწმობს. მაგალითად, როგორ რეაგირებენ ადამიანები ძალადობაზე, ან შეუძლიათ თუ არა თანაგრძნობის გამოვლენა უძლური ადამიანების მიმართ: ათი ადამიანიდან ორს ჰქონდა მხოლოდ რეაგირება სხვის ჩაგვრაზე.
უცხოელი ქველმოქმედების მიმართ უნდობლობას რა განაპირობებს?
„უფასო ყველი მხოლოდ სათაგურშია“, – ჩვენში ეს დამოკიდებულება და, ზოგადად, უნდობლობა ყველაფრის მიმართ მყარია. შეიძლება იმ მოტივს უფრო ვეძებდეთ სხვის ქმედებაში, რაც ჩვენ გვამოძრავებს. ამას პროექცია ჰქვია, როდესაც ადამიანი, თავის თვისებას სხვებს მიაწერს. ზოგჯერ ქველმოქმედებას და ინვესტიციებს ურევენ ადამიანები ერთმანეთში და ესეც არის გარკვეული უნდობლობის მიზეზი. საერთოდ, ეჭვებს, შიშს იწვევს ბუნდოვანება. თუ ადამიანი გარკვეულია ქმედების არსში, მაშინ მას ეჭვის საფუძველი არ გააჩნია. რაც უფრო განათლებული და გარე სამყაროსადმი ღიაა ადამიანი, მით მეტად არის მზად, დაინახოს სხვის მიერ გაღებული სიკეთე.
ეს იმის ბრალი ხომ არ არის, რომ პოსტსაბჭოთა საქართველოში კეთილსინდისიერი გზით იშვიათად მდიდრდებიან?
კი, გვაქვს ეს მანკიერი პრაქტიკაც და ქველმოქმედების მიმართ ადამიანების პასიურობა ამასაც უკავშირდება. ადამიანი, რომელიც თავისი შრომით იღებს სიკეთეს, აუცილებლად ცდილობს ეს სიკეთე სხვასაც გაუზიაროს. სწორედ ეს არის მადლიერება ღმერთისა და ადამიანების მიმართ.
პროგრამაშია: რ. შუმანი, საფორტეპიანო კონცერტი ლა მინორი, თხზ. 54; ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, სიმფონია 1 დო მაჟორი, თხზ. 21
მონაწილეობს: ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალური ცენტრის სიმფონიური ორკეტრი, დირიჟორი: დავით მუქერია.
10 დეკემბერს, ოთხშაბათს, 17:00 საათზე კი ხელოვნების ცენტრის მესამე სართულის ფოიეში ელისო ვირსალაძის სოლო კონცერტის პრესკონფერენცია გაიმართება. პრესკონფერენციის მონაწილეები იქნებიან აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი გიორგი თავამაიშვილი, პიანისტი ელისო ვირსალაძე, დირიჟორი დავით მუქერია, თელავის მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალის დირექტორი თამარ ლორთქიფანიძე, ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალური ცენტრის დირექტორი გიორგი მიქელაძე და ბათუმის ხელოვნების ცენტრის პრეს-სპიკერი სალომე ცეცხლაძე.
ბათუმის ხელოვნების ცენტრი, ოდისეი დიმიტრიადის ქ. №1 [თამარის დასახლება]
ტელ: 27-62-40
ჩემი ჩათვლით, სულ 16 ადამიანი მონაწილეობდა არჩევნებში და აქედან 15-მა მე დამიჭირა მხარი. მე არავის არაფერს არ ვთავაზობ. დაახლოებით 24 წელია წინამძღვარი ვარ. 11 წელი ხელვაჩაურის მუფთი ვიყავი, აქედან გამომდინარე ავტორიტეტი მქონდა ხალხში, ჩემს საბჭოშიც. ვემსახურები ღმერთს და არ გავაკეთებ იმას, რაც არ ეკადრება მორწმუნე ადამიანს. ეს არის ჩემი ავტორიტეტი.
ჩვენ ყველა საქმეზე ვმუშაობთ, ყველა პრობლემა გადაწყდება და რა თქმა უნდა, განსხვავებულსაც გავაკეთებთ, მაგრამ, ჯერჯერობით, ვზივართ და ვმუშაობთ.
ამას შემდეგში გაიგებთ. ეს გამომჟღავნდება ყველგან და ყველა გაიგებს. წინასწარ საუბარი არ არის საჭირო.
ამ ყველა საკითხზე ვმუშაობთ და უცებ ყველაფერი არ კეთდება. ვთათბირობთ ხელისუფლებასთან, საბჭოსთან და ყველაფერი იქნება ისე, როგორც სჭირდება ჩვენს ქვეყანას, სახელმწიფოს, რელიგიას და ა.შ
წინა მუფთის ამბავში არ ჩავერევი, მაგრამ სამუფთო რეზიდენციის მშენებლობის საკითხი ძალაში რჩება. ვნახავთ, მუსლიმები რომელ საკითხებს მიანიჭებენ უპირატესობას. ვფიქრობ, ამ პრობლემებს მომავალში წერტილი დაესმება და აღარ იქნება ქრისტიან და მუსლიმ მოსახლეობას შორის შუღლი. ერთმანეთის სიყვარულით უნდა ავაშენოთ ძლიერი სახელმწიფო.
ჩვენ ყველაფერს დავეთანხმებით, როგორც სახელწიფო გადაწყვეტს. თუ სჭირდება მუსლიმ თემს მეჩეთი, უნდა აიგოს მეჩეთი, თუ სჭირდება რეზიდენცია და ვფიქრობ, რომ გვჭირდება, უნდა გაკეთდეს რეზიდენცია. სტუმარს ვერ ვიღებთ წესიერად. ყველაფერი იქნება გარკვეული და ყველაფერზე გექნებათ ინფორმაცია, როცა მოვა ამის დრო.
კითხვის ნიშნები რომ არსებობდა, ჩვენც იმიტომ მოვედით, ეს კითხვის ნიშნები აღარ იყოს და ყველაფერი მოვაგვაროთ. ეს არის ღვთის ნება, თუ ის იტყვის, გაკეთდება.
აღარ არიან ეგ ადამიანები. ერთი იყო ფაქტობრივად, ბეგიაშვილი და ჩვენ ჩავანაცვლეთ რეზო მიქელაძეთი, რომელმაც ქართულად თარგმნა ყურანი და არის განათლებული ადამიანი. ყველაფერი მოგვარებულია, არც სამმართველოსთან გვაქვს პრობლემები და არც სახელმწიფოსთან. ჩვენ ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო ვიქნებით, თუ ვიქნებით ერთად.
მე ვარ რელიგიური პირი, ღმერთის მორჩილი ადამიანი და ამის გარკვევა ჩემი საქმე არ არის. ვეცდები ის კონფლიქტები, რაც აქამდე იყო მუსლიმ და ქრისტიან მოსახლეობას შორის, მოგვარდეს.
დაბის საბავშვო ბაღი ორსართულიანი შენობის მეორე სართულზეა განთავსებული. ოთახში სკამებსა და მაგიდებს შორის ბავშვები თამაშობენ, ბაღის აღმზრდელი იქვე, ღუმელთან დგას და ბავშვებს ყარაულობს, რომ შეშის ღუმელს არ მიუახლოვდნენ – ღუმელი შემოსაზღვრული არ არის და ბავშვის დაზიანების რისკიც შესაბამისად მაღალია.
საბავშვო ბაღის ამ ჯგუფში 2-დან 4 წლამდე ასაკის 56 ბავშვი ჰყავთ, თუმცა დღეს (24 ნოემბერი), როგორც აღმზრდელი მიხსნის, დილით ცუდი ამინდი იყო და ამიტომ ბავშვებიც ნაკლები არიან.
ააიპ შუახევის ბაგა-ბაღების გაერთიანების დირექტორის ნათელა გოგიტიძის თქმით, მოქმედი წესდებით, ბაღის ჯგუფში ბავშვთა ოდენობა 37-ს არ უნდა აღემატებოდეს, შესაბამისად, ბავშვთა ოდენობა ამ ბაღში დასაშვებ ნორმას ბევრად აჭარბებს.
„მოქმედი წესდებით, ბაღის ჯგუფში 37 ბავშვის მიღების უფლება გვაქვს, ბაგის ჯგუფში კი – 17 ბავშვის. მომავალი წლიდან წესდება იცვლება, ცვლილება შეეხება მხოლოდ ბაგის ჯგუფს. დღემდე ბაგის ჯგუფში ბავშვებს ერთი წლიდან ვიღებთ, ახალი წესდებით წლინახევრიდან მივიღებთ – 25 ბავშვის მიღების უფლება გვაქვს“, – ამბობს ნათელა გოგიტიძე.
ბაღების გაერთიანების დირექტორის თქმით, ბაღზე განსაკუთრებული მოთხოვნა მხოლოდ დაბაშია. ის დასძენს, რომ მუნიციპალიტეტში მოქმედ ხუთივე ბაღში დამაკმაყოფილებელი ვითარებაა.
„ხუთი საბავშვო ბაღი გვაქვს – დაბა შუახევის, ჭვანის, უჩამბის, მახალაკიძეებისა და ნიგაზეულის, ბაგის ჯგუფი მხოლოდ დაბაში გავხსენით, რადგან მოთხოვნა მხოლოდ აქ იყო. განსაკუთრებული მოთხოვნა დაბის ბაღზე მოდის, დანარჩენ ბაღებში ბავშვთა რაოდენობა დასაშვებ ნორმაზე ნაკლებია: მაგალითად, 48 ბავშვზე გახსნილ ნიგაზეულის ბაღში 30 ბავშვი გვყავს, ანალოგიური მდგომარეობაა მახალაკიძეებში, 38 ბავშვზე გახსნილ ბაღში 23 ბავშვია, უჩამბაში 22 ბავშვი გვყავს, მაშინ როცა ბაღი 25 ბავშვზეა გახსნილი. ყველა ბაღში კარგი ვითარებაა, საჭირო ოდენობის ინვენტარი და საშტატო ერთეულია“, – ამბობს ნათელა გოგიტიძე.
დაბა შუახევის ბაღის ფილიალის ხელმძღვანელი საბავშვო ბაღში კონტიგენტის ზრდას სახელმწიფო დაფინანსებით ხსნის და დასძენს, რომ დეკემბერიდან ბაღში სკოლამდელი ჯგუფი გაიხსნება და ვითარება დასტაბილურდება.
„2007 წლიდან ვმუშაობ ბაგა-ბაღში, ასეთი მოთხოვნა არასოდეს ყოფილა. ბაგა-ბაღში სამი ჯგუფი გვაქვს – ბაგის, სადაც ორ წლამდე ასაკის 16 ბავშვი ირიცხება, ბაღის უმცროს ჯგუფში – 35 ბავშვი და შერეულ ჯგუფში – 56 ბავშვი. მართალია, ამ დროისთვის 107 ბავშვი გვყავს, თუმცა 12 ბავშვი სამი თვე არ გამოცხადებულა და უნდა ამოვიღოთ სიიდან. სკოლამდელ ჯგუფში ბავშვები გადანაწილდებიან შერეული ჯგუფიდან, რაც საშუალებას მოგვცემს, სასკოლოდ ბავშვები უკეთესად მოვამზადოთ“, – ამბობს ფილიალის მენეჯერი ციური აბაშიძე.
დაბის ბაღში დასაქმებული აღმზრდელები და აღმზრდელის თანაშემწეები სამსახურის დაკარგვის შიშით ვერ საუბრობენ იმაზე, რომ უჭირთ ამდენ ბავშვთან გამკლავება და ეს ძალიან დამღლელია. პირად საუბარში ამბობენ, რომ კანონით მინიჭებული შესვენების უფლებითაც კი ვერ სარგებლობენ.
აღმზრდელები დაბის ბაღში დილის ცხრა საათიდან საღამოს ექვს საათამდე, შესვენების გარეშე მუშაობენ. მათი ანაზღაურება 300 ლარია.
ციური აბაშიძის თქმით, აიპის ჩამოყალიბებამდე ამ ბაღში დილისა და შუადღის ცვლა ჰქონდათ. „მას შემდეგ, რაც აიპი დაფუძნდა, ორივე აღმზრდელი დილის ცხრა საათიდან საღამოს ექვს საათამდე მუშაობს. იყო პრეტენზიები ამის თაობაზე. მუნიციპალიტეტის გამგებელი ტარიელ ებრალიძე დაგვპირდა დახმარებას და ჩვენც მისი იმედი გვაქვს“, – ამბობს ციური აბაშიძე.
ბაღების გაერთიანების დირექტორი ცვლის არარსებობაში პრობლემას ვერ ხედავს. ამბობს, რომ ასეა ქედისა და ხულოს ბაღებშიც. ნათელა გოგიტიძე: „ბაღებში აღმზრდელებს რვასაათიანი სამუშაო გრაფიკი აქვთ და ერთი საათი შესვენება. ისარგებლებენ თუ არა კუთვნილი შესვენებით, ეს მათი გადასაწყვეტია, ორი აღმზრდელი და ძიძა გვყავს ჯგუფში, შეუძლია ერთი გავიდეს და მეორე დარჩეს. ბაღებში არსებული საშტატო ერთეული აკმაყოფილებს მოთხოვნას. ბაღები გაიხსნა 2009 წელს, არ იყო დამლაგებლის შტატი. ერთი თვის წინ მახალაკიძეებსა და უჩამბის ბაღებში დავამატეთ ძიძის შტატი, დამატებით სამი შტატი დაგვიმტკიცეს დაბის ბაღშიც – ძიძის, აღმზრდელისა და ფსიქოლოგის, თანამშრომლები კონკურსის წესით დაინიშნებიან“.
კითხვაზე, ირღვევა თუ არა ბავშვებისა და ბაღში დასაქმებულთა უფლებები, როცა ჯგუფში 54 ბავშვი ირიცხება? – ყველა ამბობს, რომ უფლებები დაცულია.
„არავის უფლებები არ ირღვევა, ბაგა-ბაღების საქმიანობა განსაკუთრებულ კონტროლზე გვყავს აყვანილი. ჩვენ როცა მოვედით, პრობლემები დაგხვდა, ყველაფერს დაფინანსება უნდა“, – ამბობს შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე ავთანდილ დიასამიძე.
„ბავშვის უფლებები იმიტომ არ ირღვევა, რომ მშობელი გვთხოვს, ბავშვი ბაღში მივიღოთ, უარი როგორ ვუთხრათ? მაშინ, როცა ბავშვების უმეტესობა სწავლას გიმნაზიაში იწყებს და იქ ბაღში გავლილ ბავშვებზე კეთდება აქცენტი. მასწავლებლები დატვირთული არიან, მაგრამ ბავშვის მდგომარეობაშიც ხომ უნდა შევიდეთ. კიდევ ერთხელ აღვნიშნავ, დეკემბრიდან ჯგუფის გახსნით კარგი ვითარება გვექნება“, – აცხადებს ციური აბაშიძე.
შუახევის მუნიციპალიტეტის გამგებელი ტარიელ ებრალიძე ამბობს, რომ პრობლემები მემკვიდრეობით ერგო. ის დასძენს, რომ საშტატო ნუსხას საჭიროებისამებრ დაამატებს: „შემთხვევითი არ არის, რომ რეორგანიზაცია დავიწყე. ბაღების გაერთიანების უფროსს ვთხოვე წარმოედგინა თავისი ხედვა და კონცეფცია ბაღებთან დაკავშირებით. ვეთანხმები იმას, რომ ბაღებში აუცილებლად უნდა იყოს ცვლები, საშტატო ნუსხა გადაიხედება და საჭიროებისამებრ დაემატება შტატები. გარდა ამისა, სამომავლოდ ოთხი ბაგა-ბაღის გახსნა მაქვს დაგეგმილი, ეს იქნება სტანდარტების შესაბამისი საბავშვო ბაღები“.
გასულ კვირას “ბათუმელებს” ნუგზარ თაბაგარი ტელეფონით დაუკავშირდა და ციხიდან წერილიც გამოგზავნა. ამბობს, რომ მას შემდეგ, რაც “ბათუმელებში” მის შესახებ სტატია გამოქვეყნდა, საკანში ლოგინი შეუტანეს, საქართველოს პრეზიდენტის, გიორგი მარგველაშვილის ადმინისტრაციის უფროსისგან კი წერილი მიიღო. მისი თქმით, პრეზიდენტის ადმინისტრაციიდან წერენ, რომ პროკურატურას მიმართეს დაუყონებლივ გამოიძიონ თაბაგარის მიმართ სავარაუდო არაადამიანური მოპყრობის ფაქტები.
“2014 წლის 14 სექტემბერს, როცა საავადმყოფოს ეზოში ბადრაგის თანამშრომლებმა მცემეს, თვითხმილველები იყვნენ ჩემი ოჯახის წევრები – ძმა, მშობლები და ჩემი მეუღლე. ამ ფაქტის გამოძიების დაწყების მოთხოვნით ჩემმა მეუღლემ პროკურატურას წერილობით მიმართა, ეს 14 სექტემბერს მოხდა. ის მოწმის სახით მხოლოდ რამდენიმე დღის წინ დაკითხეს”, – ამბობს ნუგზარ თაბაგარი “ბათუმელებთან”.
ნუგზარ თაბაგარის მეუღლე მანანა ამბობს, რომ პროკურორმა ის 27 ნოემბერს დაკითხა: “როცა მეექსვე დაწესებულებაში იყო ჩემი ქმარი, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გართულდა, ამიტომაც ღუდუშაურის კლინიკაში გადაიყვანეს. საავადმყოფოს ეზოში ჩემს თვალწინ სცემა ის ბადრაგმა. მე დამნაშავის დასჯას ვითხოვ, წერილობით პროკურატურას 15 სექტემბერს მივმართე, მაგრამ 27 ნოემბერს მომაყოლეს სად რა დავინახე”.
პროკურატურამ მოწმის სტატუსით უკვე დაკითხა ნუგზარ თაბაგარიც, თუმცა თაბაგარი დაზარალებულად ცნობას მოითხოვს. რა მუხლითაა ძიება დაწყებული და არიან თუ საქმეში ბრალდებულები? – “ბათუმელების” ამ კითხვას პროკურატურაში არ პასუხობენ.
ნუგზარ თაბაგარის მთავარი მოთხოვნაა სტანდარტულ საკანში გადაყვანა და მკურნალობა. “ბათუმელებს” მან გამოუგზავნა ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაცია №3 დაწესებულების მთავარი ექიმის ზურაბ ორაგველიძის ხელმოწერით. მისი თხოვნით, რედაქციამ გადაწყვიტა პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობა საჯარო გახადოს.
“დისკოპათია, ქრონიკული იშიო-რადიკულიტი, ჩატარებული ხერხემლის სვეტის და ზურგის ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიით დისკის რგოლი დარღვეულია, თიაქარი, წელის მალების ოსტეოქონდროზი… თორმეტგოჯა ნაწლავის ბოლქვის წყლულოვანი დაავადება, გასტრიტი, ქრონიკული პროსტატი, ქრონიკული ბალანოპოსტიტი, კუდუსუნის მიდამოს კისტა, ჰემოროიდული დაავადება, გამწვავების შემთხვევაში საჭიროებს ოპერაციას… ფილტვის ტუბერკულოზის გადატანის შემდგომი მდგომარეობა, ქრონიკული ც ჰეპატიტი, ქრონიკული ქოლეცისტიტი. 2013 წელს დიაგნოსტირებული აქვს ფილტვების ტუბერკულოზი, ჩართული იყო ანტიტუბერკულოზურ მკურნალობაში… ემოციურად არასტაბილური აშლილობა…
2014 წლის 15 ოქტომბერს წელისა და მარცხენა ქვემო კიდურის გაუსაძლისი ტკივილის გამო ჩაუტარდა ნევროლოგის კონსულტაცია, დაესვა დიაგნოზი: ფესობრივ-ალგიური სინდრომი, რაც საჭიროებს ადეკვატურ გაუტკივარებას”, _ ეს ამონარიდია დოკუმენტიდან, რომელიც ციხიდან 33 წლის ნუგზარ თაბაგარმა გამოუგზავნა “ბათუმელებს”.
სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის მოადგილე, არჩილ თალაკვაძე კი “ბათუმელებთან” განმარტავს: “თაბაგარს სამედიცინო თვალსაზრისით ჩაუტარდა ყველაფერი, რაც საქართველოს მოქალაქეს ეკუთვნის და მისი ინტერესების ყველაზე ეფექტურად დაცვა მხოლოდ ჩვენმა ხელისუფლებამ მოახერხა, რადგან ის პატიმრობიდან გაათავისუფლა მკურნალობის შემდეგ (თაბაგარი ნასამართლევია – 28 წელი ჰქონდა პატიმრობაში ყოფნის დარჩენილი, თუმცა პრეზიდენტმა შეიწყალა-ავტ.) მისი ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის დაცვა არის ჩვენი ინტერესი და იმედია, ის, როგორც პატიმარი და პაციენტი ითანამშრომლებს ამ მიზნის მიღწევაში ექიმებთან”.
რატომ არის ანტივანდალურ საკანში მოთავსებული თაბაგარი, ყველაზე უფრო მას ეს აინტერესებს: “თუ ისინი ფიქრობენ, რომ მე თვითდაზიანებისკენ ვარ მიდრეკილი, მინდა გითხრათ, რომ თავის დაზიანების საშუალება ამ საკანშიც არის. პირად საქმეში რეჟიმის დარღვევის არც ერთი ფაქტი არ მაქვს დაფიქსირებული. არ მაქცევენ ყურადღებას სამედიცინო დეპარტამენტის თანამშრომლები. ცხრა თვეა ციხის საჭმელს არ ვიღებ. დღევანდელი ხელისუფლება არ ასრულებს სტრასბურგის გადაწყვეტილებას – ევროპულმა სასამართლომ საქართველოს მთავრობას დაავალა ჩემს ჯანმრთელობაზე ზრუნვა. მაინტერესებს, რომელ კანონში წერია, რომ პატიმარს ლეიბი, საწოლი, სკამი და მაგიდა არ უნდა ჰქონდეს, საპირფარეშოა საკანში, რომელსაც ვიდეოთვალი უყურებს. ეს ჩემთვის დამამცირებელი და არაადამიანური მოპყრობაა. ციხის საჭმელს პროტესტის ნიშნად არ ვჭამ, მაღაზიაში კი პური არ იყიდება… დირექტორის მოადგილეს მოჰქონდა ჩემთან პური, ხვიჩა ერქვა. ის კაცი მოხსნეს, ამ მოადგილესაც ხანდახან მოაქვს პური, მას შემდეგ, რაც ჩემ შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა მედიაში”.
შინიშვნა: სტატია სათაურით 229-ე საკანში შესახლებულ პატიმარს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია გამოეხმაურა გამოქვეყნდა გაზეთ “ბათუმელების” 45-ე ნომერში.
სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის მოადგილემ (ჯანდაცვის პოლიტიკის მიმართულებით) არჩილ თალაკვაძემ მესამე დაწესებულებაში განთავსებული პატიმრის, ნუგზარ თაბაგარის შესახებ „ბათუმელების“ კითხვებს უპასუხა:
ბატონო არჩილ, ნუგზარ თაბაგარი 72 დღეა იმყოფება ანტივადალურ საკანში, როგორც ის ამბობს, პირად საქმეში რეჟიმის დარღვევის გამო საყვედურიც კი არ აქვს მიღებული. რატომ იმყოფება საკანში, რომლის პერიმეტრს 24 საათის განმავლობაში ვიდეოთვალი აკონტროლებს, მათ შორის საპირაფრეშოსაც?
დე-ესკალაციის საკნები განკუთვნილი არის იმ შემთხვევებისთვის, როდესაც არსებობს რისკი პატიმარმა საფრთხე შეუქმნას საკუთარ ჯანმრთელობასა და საკუთარ სიცოცხლეს, ან სხვის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს. როგორც თავად პატიმარი გატყობინებთ საკუთარი სამედიცინო დასკვნით, მას აღენიშნება ქცევითი პრობლემები და რისკი სახეზეა. რაც შეეხება მისი აღნიშნულ დაწესებულებაში განთავსების პროცედურას – აღნიშნული ცდება სამედიცინო სამსახურის კომპეტენციას.
ნუგზარ თაბაგარი არის მძიმე ავადმყოფი – ამის თქმის საფუძველს მაძლევს ის ფაქტი, რომ მან საპატიმროდან გამოაგზავნა ჯანმრთელობის შესახებ ცნობა, რომელსაც მესამე დაწესებულების ექიმი აწერს ხელს, ამის მიუხედავად მას 70 დღეზე ემტი ეძინა ბეტონზე, არ ჰქონდა საწოლი. რატომ?
ჯანმრთელობის ცნობაში, რომელიც მან გამოგიგზავნათ ჩამოთვლილია დაავადებები, რომელზეც მას დიაგნოსტიკა და მკურნალობა წარსულში ჩაუტარდა. ასევე ქრონიკული დაავადებები, რომელიც აქვს და მართვადია. არსად (!) დასკვნაში არ წერია, რომ ის მძიმე პაციენტია. მას აქვს უფლება ჩაიტაროს სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზა, რომელიც დაადგენს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობას. ჩვენი შეფასებით ის ამჟამად მძიმე პაციენტი არ არის. დე-ესკალაციის საკანში ინვენტარის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს დაწესებულების ადმინისტრაცია და არა ექიმი.
გარდა ამისა, პატიმარი ჩივის იმაზეც, რომ ციხის მაღაზიაში არ იყიდება პური, კვერცხი, მისი მოთოვნაა მკურნალობა. ამბობს, რომ ტკივილები აწუხებს, და ჩვეულებრივ სტანდარტულ საკანში გადაყვანა რატომ არ ხერხდება? – ეს აინტერესებს პატიმარს...
წარსულში არაერთხელ მოხდა მისი მხრიდან სამედიცინო პერსონალზე ზეწოლის ფაქტების დოკუმენტირება, ფსიქოაქტიური ნივთიერებების და ტკივილგამაყუჩებელი მედიკამენტების ზედოზირებული მოთხოვნა. მედიკამენტების უკონტროლო მიწოდებამ იგი მიიყვანა მძიმე დამოკიდებულებამდე და მხოლოდ 2013 წლიდან, პენიტენციური ჯანდაცვის რეფორმის შემდეგ გახდა შესაძლებელი მის მოთხოვნებზე თანმიმდევრული და არგუმენტირებული რეაგირება. ხელახლა, სამედიცინო სამსახური არ დაუშვებს მისი მხრიდან ამგვარი ზეწოლით რაიმე მედიკამენტების გამოწერას. იგი იღებს მკურნალობას, რომელიც დანიშნული აქვს, თუმცა ექიმებთან განკურნებისა და გამოჯანმრთელების მიზნებში სათანადოდ არ თანამშრომლობს.
მაღაზიაში არსებული პროდუქტების სია სცდება სამედიცინო სამსახურის და სახელმწიფოს ვალდებულებებს, რადგან სახელმწიფო პატიმრებს უზრუნველყოფს სათანადო კვების სტანდარტით.
როგორც ამბობს პატიმარი, ის სცემა ბადრაგმა. მაშინ, როცა ის თბილისიდან გადმოჰყავდათ ბათუმის დაწესებულებაში…
თუ მას აქვს პრეტენზია არასათანადო მოპყრობასთან დაკავშირებით, მიმართოს პროკურატურას.
აჭარაში, საკრუიზო კომპანია Paradise Cruise & Ferry-ს ექსკლუზიური წარმომადგენელი ტურისტული კომპანია „ჯემინია“. „ჯემინის“ დირექტორის ლიანა რომანაძის თქმით, სამგზავრო ბილეთის ფასი 216 დოლარიდან ზევით ეღირება.
საახალწლო საკრუიზო მოგზაურობასთან დაკავშირებით ბათუმის პორტში ხვალ 11 საათზე პრესკონფერენცია გაიმართება.
თბილისის საერთაშორისო უნივერსიტეტ “გორგასალთან” არსებული ბიზნესის სასწავლო ცენტრი აცხადებს საბუთების მიღებას შემდეგ სასწავლო პროგრამებზე:
– ბუღალტერია (კურსის ფარგლებში შეისწავლება ორის ბუღალტერია, იბერ-ინფო, სუპერ ფინი, ბანკი კლიენტი);
– ტურიზმისა და სასტუმრო საქმის მენეჯმენტი (შეისწავლება: ინგლისური, რუსული, თურქული ენები, სასტუმროს დაჯავშნის პროგრამა OPERA (PMS). წარმატებული მსმენელები სტაჟირებას გაივლიან საზღვარგარეთ 5 ვარსკვლავიან სასტუმროებში;
– ტურიზმისა და სასტუმრო საქმის მენეჯმენტი (შეისწავლება: ინგლისური, რუსული, თურქული, სასტუმროს დაჯავშნის პროგრამა OPERA(PMS). წარმატებული მსმენელები სტაჟირებას გაივლიან საზღვარგარეთ 5 ვარსკვლავიან სასტუმროებში;
– ფარმაცევტთა გადამზადება;
– ექთნის გადამზადება;
– AutoCad კომპიუტერულისაინჟინრო გრაფიკის პროგრამა;
– Lira კომპიუტერული საინჟინრო გრაფიკის პროგრამა;
– კორესპონდენტი (კურსის ფარგლებში შეისწავლება ფოტო-ჟურნალისტიკა, ვიდეო გადაღება და მონტაჟი);
– საბაჟო დეკლარაციების სპეციალისტი;
თითოეულ სასწავლო პროგრამაზე მსმენელები გაივლიან სასწავლო და საწარმოო პრაქტიკას შესაბამის დაწესებულებებში. სასწავლებელში ჩაირიცხებიან ნებისმიერი პროფესიის მქონე პირები მათ შორის საშუალო და ცხრაკლას დამთავრებულებიც.
საბუთები მიიღება 13:00-დან 18:00-მდე.
მისამართი: ბათუმი, ჰ. აბაშიძის (ყოფილი ტურგენევის) 14,
+995 568 401 095; +995 593 794 681;
სოლიდარობის აქცია, ბაქოში დაპატიმრებული ჟურნალისტის ხადიჯა ისმაილოვას მხარდასაჭერად გაიმართება.
ცნობილი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი ხადიჯა ისმაილოვა, რომელმაც არაერთი საგამოძიებო სტატია გამოაქვეყნა ელიტური კორუფციისა და პრეზიდენტ ალიევის ოჯახის წევრების ბიზნესზე, დააკავეს და ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდეს.
„ბიუჯეტში შენარჩუნებულია ეკომიგრანტებისთვის სახლების შეძენის კომპონენტი, გაზრდილია ბიუჯეტი სოფლის მეურნეობის მიმართულებით, სადაც ინოვაციური პროექტების განხორციელება იგეგმება. კერძოდ, ეს იქნება სასათბურე მეურნეობის და მესასაქონლე მეურნეობების განვითარების მიმართულებით განსახორციელებელი პროექტები. ასევე, ბიუჯეტში გათვალისწინებულია თანხები ახალი სტადიონის და ახალი რესპუბლიკური საავადმყოფოს მშენებლობისთვის“ – აცხადებს მინისტრი.
2015 წლის ბიუჯეტში მუნიციპალიტეტებისთვის დამატებითი ტრანსფერის გამოყოფაცაა გათვალისწინებული. ბიუჯეტის პროექტთან დაკავშირებული შენიშვნებიდან, აჭარის მთავრობამ არ გაითვალისწინა შენიშვნა ბათუმის საზღვაო აკადემიის დაფინანსებასთან დაკავშირებით, რადგან ის ცენტრალური ბიუჯეტიდან ფინანსდება, ასევე, გზების დეპარტამენტისთვის სპეცტექნიკის შესაძენი თანხები არ იქნა 2015 წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებული.
„საგზაო დეპარტამენტთან შევთანხმდით, რომ ამ ტექნიკის შეძენა მოხდება ეკონომიების ხარჯზე“- აცხადებს აჭარის ფინანსთა მინისტრი.
ბიუჯეტის პროექტში არ არის გათვალისწინებული თანხები, აჭარის უმაღლესი საბჭოს ახალი შენობის მშენებლობისთვის, რადგან დავით ბალაძის თქმით, მშენებლობის პროექტი ჯერ წარმოდგენილი არ არის. „როცა იქნება პროექტი, მშენებლობისთვის საჭირო ფინანსური რესურსი გამოიძებნება უმაღლესი საბჭოს შიდა ბიუჯეტში. თუმცა, გადასაწყვეტია მიწის საკითხი, თუ სად შეიძლება აშენდეს შენობა“.
დღევანდელ მთავრობის სხდომაზე სამინისტროებმა, შესრულებული საქმიანობის ანგარიშიც წარმოადგინეს.
შეგახსენებთ, რომ გუშინ, ე.წ. „ხოფის“ ბაზრობაზე მომხდარი ხანძრის შედეგად სამი ადამიანი გარდაიცვალა, დაიწვა 600 კვმ მეტრზე განთავსებული მაღაზიები და საწყობები.
