ბათუმელები
სოფიო გვეტაძე: „საკმაოდ მალე მოვიგე ეს პარტია, ჩვენ არაერთხელ შევხვედრივართ. ხშირად ვმონაწილეობ ევროპის ჩემპიონატზე. წელს მქონდა მცირე პრობლემები, ამიტომ ვერ ვიტყვი, რომ კარგად მომზადებული ვარ ამ ჩემპიონატისთვის. თუმცა მაქსიმალურად ვეცდები, რომ წარმატებით ვიასპარეზო. ამაღელვებელია, როცა შენს ქვეყანაში თამაშობ, მითუმეტეს ასეთ მზიან და ზღვიან მხარეში, ჯერ მხოლოდ პირველი ტურია, მთელი ბრძოლები – 10 პარტია წინა არის“.
პროგრამის ფარგლებში ათ რეგიონში შეირჩა ათი ახალგაზრდული არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომლებიც ადგილობრივ დონეზე ჩაერთვებიან და გაუწევენ კოორდინაციას მოხალისეებს. აჭარიდან პროგრამაში ორგანიზაცია „ბორჯღალი“ მონაწილეობს.
მოხალისეთა კლუბის შექმნა, გარემოსდაცვით ღონისძიებებში მონაწილეობა, საქველმოქმედო საქმიანობა, ფილმების ჩვენება, ცხოვრების ჯანსაღი წესის პოპულარიზაცია, ღირსშესანიშნავი თარიღების აღნიშვნა, ღირსშესანიშნავი თარიღების აღნიშვნა, შემოქმედებითი საღამოების გამართვა – ეს არასრული ჩამონათვალია იმ საქმიანობისა, რითაც მოხალისეები იქნებიან დაკავებულნი.
პროგრამას „საქართველოს მოხალისე“ საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო ახორციელებს.
„ევროპული გამოცდილება ინტერკულტურულ განათლებაში“
ღონისძიება იმართება სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის ფინანსური მხარდაჭერით.
დასწრება თავისუფალია.
სხდომა, რომელზეც დეპუტატებს დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ორ საკითხზე: ქედის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ სოფელ ზესოფელში (კოლომბრისა) მდებარე 3027 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე დამაგრებული 915,70 კვ.მ შენობა-ნაგებობების აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემასა და ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფრაქცია „ქართული-ოცნება ეროვნული ფორუმის“ რეგისტრაციაში გატარების ცნობად მიღებაზე უნდა ემსჯელა, 11 საათზე დაიწყო.
სხდომას საკრებულოს 24 დეპუტატიდან მხოლოდ 16 ესწრებოდა. მას შემდეგ რაც საკრებულოს თავმჯდომარემ საკრებულოს სხდომა გახსნილად გამოაცხადა, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ დეპუტატმა ვაჟა ბოლქვაძემ განაცხადა, რომ სხდომას მისი პარტია პროტესტის ნიშნად ტოვებდა, რადგან როგორც მან აღნიშნა, საკრებულომ დეპუტატების მიერ მოთხოვნილი საკითხის ინიცირება განსახილველად სხდომაზე არ წარმოადგინა. აქვე დეპუტატი იმასაც აღნიშნავდა, რომ საკრებულოს სხდომა რეგლამენტის დარღვევით ტარდებოდა „თორმეტი კაცი რჩებით და როგორ ჩაატარებთ სხდომას, ვნახავ“ – განაცხადა ვაჟა ბოლქვაძემ, სანამ სხდომათა დარბაზდან გავიდოდა.
საკრებულოს მიმართ პროტესტი დამსწრე 14 წევრიდან კიდევ ორმა დეპუტატმა: უშანგი ბერიძემ და ჯამბულ სურმანიძემ გამოთქვეს და ისინიც გავიდნენ სხდომათა დარბაზიდან.
მას შემდეგ, რაც სხდომათა დარბაზში 12 დეპუტატი დარჩა, საკრებულოს თავმჯდომარემ ამირან ცინცაძემ განაცხადა, რომ სხდომა ერთი საათით გადადო.
„მაქვს უფლება სხდომა გადავდო, ქვორუმი არის, მათი განცხადების გაკეთებამდე გადავდე სხდომა“ – განაცხადა ამირან ცინცაძემ.
მონაწილეთა შორის არიან მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონები გუნდურ პირველობაში: სალომე მელია, ბელა ხოტენაშვილი, ლელა ჯავახიშვილი, მერი არაბიძე და ნინო ბაციაშვილი. ასევე იასპარაზებს მსოფლიოს ორი ექსჩემპიონი პირად პირველობაში – ბულგარელი ანტუანეტა სტეფანოვა და უკრაინელი ანა უშენინა.
კონტინენტის რიგით მე-16 ჩემპიონატი შვეიცარული სისტემით 11 ტურად ჩატარდება და 31 მაისს დასრულდება.
ჩემპიონატის ოფიციალური გახსნის ცერემონიალს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე, აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი გიორგი თავამაიშვილი, ბათუმის მერი გიორგი ერმაკოვი, საჭადრაკო სფეროს წარმომადგენლები, ევროპის ფედერაციის პრეზიდენტი ზურაბ აზმაიფარაშვილი, საქართველოს ფედერაციის პრეზიდენტი გია გიორგაძე, გენერალური მდივანი აკაკი იაშვილი და საქართველოს სპორტის მინისტრი ტარიელ ხეჩიკაშვილი დაესწრნენ.
„ნეტგაზეთი“-ს ინფორმაციით, რომელიც ინფორმაციას საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ცნობით ავრცელებს, ათი დღის განმავლობაში ავტოტრანსპორტის გადაადგილება გვირაბების მისასვლელებთან ასფალტ-ბეტონის საფარის დაგების გამო შეიზღუდება. მათივე გავრცელებული ინფორმაციით, ავტომობილების მოძრაობა შესაძლებელი იქნება მარცხენა გვირაბში ორმხრივი მიმართულებით.
საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, აღნიშნული რეჟიმით მოძრაობა განხორციელდება შსს–ს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტთან 2015 წლის 23 აპრილს შეთანხმებული ავტოტრანსპორტის ნაკადის დროებითი მოძრაობის ორგანიზაციის სქემების შესაბამისად.
აჭარის შემთხვევაში მე ვიცი, რომ ამგვარი დაწესებულებების ხელმძღვანელების ხელფასი მკაცრად კონტროლდება და ეს ალბათ სწორიცაა, მაგრამ ასევე ვიცი, რომ დირექტორები სხვადასხვა მუნიციპალური თუ საერთაშორისო პროგრამებიდან ახერხებენ, რომ საკუთარი ხელფასები ხუთციფრიან ერთეულებში გამოსახონ, მაშინ როდესაც საავადმყოფოები თავზე ენგრევათ.
მიუხედავად ჯანდაცვის სისტემაში არსებული ბევრი სერიოზული მიღწევისა, მაგალითად, უფასო მშობიარობა, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა, რეცეპტურის შემოღება, C ჰეპატიტის ელიმინაციის პროგრამა, არ მომწონს ასე მომრავლებული სახელმწიფო შპს-ები ჯანდაცვის სისტემაში, მითუმეტეს, როდესაც მათ შესაქმნელად ბიუჯეტის თანხა იხარჯება. მაგალითად, შეიძლება მოვიყვანოთ სასწრაფო სამედიცინო დახმარების შპს-ს შექმნა. ერთი მხრივ, თითქოს კარგი საქმე გაკეთდა, შეიცვალა ავტოპარკი მთელი ქვეყნის მაშტაბით, რაშიც უშუალოდ ბიუჯეტიდან დაიხარჯა 13 მილიონი ლარი, თუმცა შეიძლებოდა პარკი განეახლებინათ კერძო ოპერატორებს. ამ შემთხვევაში არა თუ თანხა დაიხარჯებოდა ბიუჯეტიდან, არამედ პირიქით, თანხა შევიდოდა ბიუჯეტში. როგორც ჩემთვის ცნობილია, კერძო ოპერატორების მხრიდან ავტოპარკის განახლების მზაობა იყო.
მიუღებელია ასევე კერძო ოპერატორებიდან სახელმწიფოს მიერ კლინიკების გამოსყიდვა და მათი გადაცემა სახელმწიფო შპს-ს მართვაში. ამ პოლიტიკის შედეგია ქედისა და შუახევის საავადმყოფოების ირგვლივ განვითარებული მოვლენები. ჩემი აზრით, ეს არის ოპერატორი კომპანიის მცდელობა, დააშანტაჟოს სახელმწიფო და მიზანი აქვს ერთი – რაც შეიძლება ძვირად მიყიდოს ეს დაწესებულებები კომპანიამ სახელმწიფოს.
შეიძლება გაჩნდეს ლოგიკური კითხვა: რა უნდა ქნას სახელმწიფომ იმ შემთხვევაში, თუ ესა თუ ის მუნიციპალიტეტი რჩება სამედიცინო სერვისის გარეშე? აქ ძალიან ბევრი ვარიანტი არსებობს, მაგალითად, ერთ-ერთი: ასეთ მუნიციპალიტეტებში საყოველთაო ჯანდაცვიდან გამოსვლა “მივაბათ” მთლიანად რეგიონის მომსახურებიდან გამოსვლას. კერძოდ, “ევექსს” შევთავაზოთ, რომ თუ ის გამოვა შუახევსა და ქედაში საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამიდან, ამ შემთხვევაში სახელმწიფო არ შეისყიდის მის მომსახურებას ბათუმში არსებული მისი კლინიკებიდან.
დამერწმუნეთ, ამ შემთხვევაში, მათი პოზიცია არ იქნება ისეთი რადიკალური, როგორიც დღეს არის.
ასევე მინდა შევეხო, ე. წ. “მუნიციპალური საავადმყოფოების” თემასაც, რომელიც ასე პოპულარულია საზოგადოების გარკვეულ ნაწილში. მიუხედავად იმისა, რომ მე ბევრ ადამიანთან მისაუბრია, მაინც ბოლომდე ვერავინ ხსნის, რას გულისხმობს ეს ტერმინი ან რა მიზანი აქვს მის შექმნას. ძირითადი არგუმენტი რაც მომისმენია არის ის, რომ ამით სახელმწიფო შეძლებს ფასების “დაჭერას” ჯანდაცვის სფეროში და ამით სოციალურად დაუცველ კონტინგენტს შეუმსუბუქდება მდგომარეობა.
ამ საკითხზე ჩემი მოსაზრება არის მარტივი. ჯანდაცვის ბაზარზე ძირითადი მოთამაშე არის სახელმწიფო და, რა თქმა უნდა, ყოველგვარი სახელმწიფო თუ მუნიციპალური საავადმყოფოს გარეშეც შეუძლია დაარეგულიროს ფასები ამ ბაზარზე. ამის კარგი მაგალითია ბოლო ცვლილებები საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში. ამ ცვლილებებით შემოვიდა ზედა ზღვრული ფასები გარკვეული კატეგორიის მომსახურებაზე.
ამ იდეის მომხრეებისთვის ხშირად შემითავაზებია ეფიქრათ სახელმწიფო სუპერმარკეტის გახსნაზე, რადგან სოციალურად დაუცველთათვის უფრო მნიშვნელოვანია სურსათის ფასების “დაჭერა”, ვიდრე სამედიცინო სერვისების ფასების. ეს, რა თქმა უნდა, ხუმრობით, რადგან ეს, უბრალოდ სახელმწიფო საწარმოების იდეის უტრირებაა და ხაზს უსვამს ამ იდეის აბსურდულობას.
მიუღებელია ასევე ბიუჯეტის თანხით საავადმყოფოს მშენებლობა, განსაკუთრებით ბათუმში, რადგან ამით სახელმწიფო უწევს კონკურანციას უკვე განხორციელებულ ინვესტიციებს და ასევე ძლიერად ურტყამს პოტენციური ინვესტორების სურვილს, განახორციელონ დამატებითი ინვესტიცია. როგორც მოგეხსენებათ, ბევრ ინვესტორს აქვს ჩადებული თანხა ქალაქ ბათუმის კლინიკებში, რამდენიმე უახლოეს ხანში გაიხსნება, ასევე ბევრი ინვესტორი ფიქრობს ამ სფეროში ინვესტიციის ჩადებაზე ჩვენს ქალაქში. მერწმუნეთ, ყოველი ჩადებული თეთრი მნიშვნელოვნად განავითარებს სამედიცინო სფეროს ჩვენს რეგიონში და, შესაბამისად, ეს ყველაფერი აისახება აჭარის მოსახლეობაზე, როგორც ჯანდაცვის, ასევე ფინანსური კუთხით.
სწორედ კერძო ინვესტიციით აშენებულ “ევექსის” საავადმყოფოში მოხერხდა ღვიძლის გადანერგვის ოპერაციების ჩატარება, რაც უდავოდ დიდი წარმატებაა მთელი რეგიონისთვის.
მოკლე რეზიუმეს სახით შეიძლება ვთქვათ, რომ სამედიცინო სფერო არის ძალიან განსხვავებული ბაზრის სხვა სეგმენტებისგან, რის გამოც სახელმწიფოს ჩარევა ამ სფეროში უნდა იყოს მნიშვნელოვანი. სახელმწიფომ უნდა დააწესოს თამაშის წესები, მაგრამ არ უნდა იქცეს ამ ბაზრის ერთ-ერთ რიგით მონაწილედ.
ქალბატონო ნინო, რა ეტაპზეა საქმის შესწავლა და ამ დროის ინფრომაციით, იკვეთება თუ არა ბრალეულობის ნიშნები?
ამ ეტაპზე, რაც სააგენტომ ადგილზე შეისწავლა, გამოვლინდა სანებართვო პირობების დარღვევა. კომისიამ დაწესებულების მიმართ შეადგინა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმი და კანონმდებლობის შესაბამისად შუახევის სასამართლომ დაწესებულება 10 000 ლარით დააჯარიმა.
გამოიწვია თუ არა პაციენტის სიკვდილი ექიმის ადგილზე არ ყოფნამ?
მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენა სასამართლო – სამედიცინო ექსპერტიზის კომპეტენციაა. ექსპერტიზა ჩატარებულია, თუმცა ჯერ დასკვნა არ არის მზად. ჩვენ უკვე მივმართეთ სამართალდამცავ ორგანოებს, რომ როგორც კი დაიდება დასკვნა, მოგვაწოდონ. თუმცა შესაძლებელია ამ დასკვნის საფუძველზეც კი ვერ გაირკვეს, გამოიწვია თუ არა პაციენტის სიკვდილი საავადმყოფოში ექიმის არყოფნამ და საჭირო გახდეს კომისიური ექსპერტიზა.
რა შეიძლება მოხდეს, თუ დადგინდება, რომ დროული დახმარების მიღების შემთხვევაში პაციენტი გადარჩებოდა?
ამის შემდეგ რა მოხდება, ეს უკვე სასამართლოს თემაა. რამდენადაც მე ვიცი, სისხლის სამართლის საქმეა აღძრული. დაწესებულებას ჩვენ ყოველდღიურად ვაკონტროლებთ, კანონმდებლობა განმეორებითი დარღვევების შემთხვევაში ისევ დაჯარიმებას ითვალისწინებს. ბრალეულობის დადასტურების შემთხვევაში, ოჯახი კომპენსაციას თუ მოითხოვს, ეს უკვე სასამართლოს თემაა.
დავის საგანს წარმოადგენს „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის #145 დადგენილების 103-ე მუხლის კონსტიტუციურობა საქართველოს კონსტიტუციის მე-14 მუხლთან მიმართებით.
„სოციალური დახმარების შესახებ” საქართველოს მთავრობის დადგენილება არეგულირებს ბავშვის რეინტეგრაციისა და მინდობოთ აღზრდისთვის სოციალური შემწეობის საკითხებს. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სადავო ნორმები დისკრიმინაციულია ბავშვის ბიოლოგიურ მშობლებთან მიმართებით, ვინაიდან გასაჩივრებული რეგულაცია აწესებს უფრო დაბალ სოციალურ შემწეობას, ვიდრე ეს მინდობით ბავშვის აღზდასთან არის გათვალისწინებული.
საქმეს განიხილავს საკონსტიტუციო სასამართლოს მეორე კოლეგია.
გამოფენას ხვალ სასტუმრო “შერატონში” ოფიციალურად გახსნის აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე არჩილ ხაბაძე. “ექსპო ბათუმს” დაესწრებიან აჭარის მთავრობის, უმაღლესი საბჭოს, ბათუმის საკრებულოს წევრები, აჭარაში მყოფი გენერალური კონსულები და გუბერნატორები თურქეთის ქალაქებიდან.
ვიზიტიორებისთვის დასწრება თავისუფალია. გამოფენის დათვალიერება მსურველებს შეუძლიათ სასტუმრო “შერატონში”, 12-დან 18 საათამდე (20-21 მაისი), ხოლო 10-დან 15 საათამდე – 22 მაისს.
“EXPO BATUMI 2015”-ში მონაწილეობენ როგორც ადგილობრივი, ისე უცხოური კომპანიები. სასტუმრო ქსელების, სასტუმრო აღჭურვილობის, დეკორაციების, რესტორნების და ტურიზმის სფეროში დასაქმებული სხვადასხვა კომპანიების წარმომადგენლები.
გამოფენაში მონაწილეობს; საქართველო, თურქეთი, აზერბაიჯანი, ისრაელი, უკრაინა, სომხეთი, ლიტვა, პოლონეთი, ბელორუსია, ყაზახეთი. სულ ოთხმოცამდე კომპანია.
გამოფენის მხარდამჭერები არიან აჭარის თავრობა, ქალაქ ბათუმის მერია, აჭარის სავაჭრო- სამრეწველო პალატა, აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი და ბათუმის ტურისტული სააგენტო.
გამოფენის ფარგლებში ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმის გაფორმდება ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და ტრაპიზონის „ავრასია უნივერსიტეტს“ შორის.
21 მაისს “ექსპო ბათუმზე” აჭარის გიდების ასოციაცია საუკეთესო გიდს დააჯილდოვებს.
გამოფენის პერიოდში გაიმართება სხვადასხვა გასართობის ღონისძიებები.
„ოთარ სურმანიძე ხელფასს იღებს როგორც საკრებულოში, ასევე სოფლის ამბულატორიაშიც, რომელიც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ფინანსდება და ეს არის კანონდარღვევა“- აცხადებს, დავით ბერიძე.
ფრააქციის თავმჯდომარე ოთარ სურმანიძე „ბათუმლებთან“ სატელეფონო საუბარში აცხადებს, რომ ის ამბულატორიაში ნამდვილად მუშაობს და მას ხელფასს, სადაზღვევო კომპანია „ალდაგი“ უხდის.
„რაიონში არ გვყავს ექიმები, დეფიციტია ექიმების და მე სამედიცინო მეთვალყურეობას ვეწევი, დროებით ვარ ხელშეკრულებით აყვანილი. ახლა ორთვიან ხელშეკრულებაზე მაქვს ხელი მოწერილი. ანაზღაურებადია სამუშაო და ხელფასს როგორც ვიცი, „ალდაგი“ იხდის“-გვეუბნება, ფრაქციის თავმჯდომარე.
სოციალური მომსახურების სააგენტოს აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელის მოადგილე, რუსუდან სალუქვაძე ამბობს, რომ ოთარ სურმანიძე ამბულატორიაში დიდი ხანია მუშაობს: „დაბა შუახევის ამბულატორიაში მუშაობს სოფლის ექიმად და პროგრამა ფინანსდება ბიუჯეტიდან“.
მუნიციპალიტეტის ფრაქციის თავმჯდომარე, ნოდარ ქარცივაძე „ბათუმელებთან“ საუბარში აცხადებს, რომ მან ფრაქციის თავმჯდომარე წერილობით გააფრთხილა: „მივწერე წერილი და ვთხოვე რომ გაერკვია ხომ არ არის შეუთავსებლობა ამ ორ სამსახურს შორის მეთქი და წერილზე პასუხი ჯერ არ მიმიღია“.
დავით ბერიძე, „სამოქალაქო მონიტორინგი“.
„ნაციონალური მოძრაობის” წარმომადგენლები არიან სამუზეუმო ექსპონანტები და მათი განცხადება, თითქოს პრემიერს არ ჰქონდა მორალური უფლება გაეხსნა სასტუმრო ”ჰილტონი”, არის მათი ფობიები და სიზმრები.
ისინი ყოველთვის მიიჩნევდნენ ,რომ არამარტო თანამდებობა,არამედ ქვეყანაც მათი საკუთრება იყო და შესაბამისად მათ განაჩენი საზოგადოებისგან 2012 წლის ოქტომბრის არჩევნებში მიიღეს.
რაც შეეხება სასტუმრო “ჰილტონის “გახსნას”, შეგიძლიათ ნახოთ კადრები, რომ აღნიშნული სასტუმროს მშენებლობა ნულოვანი ნიშნულიდან 2012 წლის შემდეგ დაიწყო. 2008 წელში მე პირადად მქონდა გარანტია გაცემული ამ სასტუმროს მშენებლობისთვის,რომელიც დაწყებიდან ერთ წელში გაჩერდა და მას შემდედ შეჩერებული იყო” – აცხადებს დავით ბალაძე.
აღნიშნული გემის კაპიტნის მიმართ ნაოსნობის წესების დარღვევის ფაქტზე დაიწყო საქმისწარმოება საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 114-ე პრიმა-1 მუხლის 1-ლი ნაწილით. გემის კაპიტანს ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა ჯარიმა – 50 000 ლარის ოდენობით. ჯარიმის გადახდის შემდეგ გემს თავისუფალი ნაოსნობის უფლება მიეცა.
შსს-ს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის აჭარის მთავარი სამმართველოს თანამშრომლებმა 1983 წელს დაბადებული, თურქეთის მოქალაქე ტოფაკ ო. საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე მიგრანტის უკანონო გადაყვანის ბრალდებით, ხოლო ასევე თურქეთის მოქალაქე, 1979 წელს დაბადებული ქენან დ. საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონო გადაკვეთის ბრალდებით სარფის საბაჟო გამშვებ პუნქტში დააკავეს.
საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებმა სარფის საბაჟო გამშვები პუნქტის ნეიტრალურ ზონაში თურქეთის მოქალაქე ტოფაკ ო-ს კუთვნილი ავტომანქანა „ფორდის“ დათვალიერებისას შენიშნეს, რომ ავტომანქანის სალონში ჩალაგებულ ტანსაცმელს შორის მგზავრი იყო დამალული. სამართალდამცველებმა მძღოლიც და მისი მგზავრიც შეაჩერეს და შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურების ჩატარების შედეგად დააკავეს.
სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება ტოფაკ ო-ს მიმართ საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე მიგრანტის უკანონო გადაყვანის ფაქტზე (საქართველოს სსკ-ს 19-344-ე პრიმა მუხლის 1-ლი ნაწილით), ხოლო მისი მგზავრის მიმართ საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონო გადაკვეთის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 19-344-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით).
ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან მოწვეულმა ფილოსოფოსმა გიორგი მაისურაძემ დღეს ნაციონალურ იდენტობასა და ეთნიკურ კონფლიქტზე წაიკითხა ლექცია.
ქართულ-ოსურ და ქართულ-აფხაზურ კონფლიქტზე წაიკითხა მოხსენება საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნის მოადგილემ ივლიანე ხაინდრავამ.
ლექციათა კურსი „კონფლიქტებისა და განვითარების ყოველწლიური უნივერსიტეტი“, პროგრამის – „უკრაინა კონფლიქტიდან გამოსავლის ძიებაში დიალოგის გზით“ ფარგლებში, „კავკასიური სახლის“ ორგანიზებით ტარდება. მასში რუსეთიდან, უკრაინიდან, მოლდოვადან, პოლონეთიდან, უნგრეთიდან, ლატვიიდან, საქართველოდან მოწვეული მომხსენებლები, 32 მკვლევარი და დოქტორანტი სტუდენტი მონაწილეობს.
პროექტის ოფიცერის ანა ბრაგვაძის თქმით, ეს პროექტი წელს პირველად ტარდება და მასზე დასწრება მხოლოდ მონაწილეებისთვისაა შესაძლებელი, რომლებიც აპლიკაციისა და სამოტივაციო წერილების საფუძველზე შეარჩიეს.
„პროექტის „კონფლიქტებისა და განვითარების ყოველწლიური უნივერსიტეტის“ მიზანია უკრაინა–რუსეთს შორის მიმდინარე კონფლიქტის გააზრება და ამ კონფლიქტის მშვიდობიანი ტრანსფორმაციის ხელშეწყობა“, – წერია „კავკასიის სახლის“ მიერ გავრცელებულ პრესრელიზში.
პროექტი ხორციელდება კიევში დიდი ბრიტანეთის საელჩოს ფინანსური მხარდაჭერით.
ლექციების ციკლი 21 მაისამდე გაგრძელდება და კიდევ 12 ლექცია ჩატარდება.
19 მაისი
მომხსენებელი: დორიანა კუნი (დიდი ბრიტანეთი) – საერთაშორისო ორგანიზაცია „Saferworld“-ის პროექტების კოორდინატორი
თემა: „საერთაშორისო აქტორების როლი კონფლიქტის ტრანსფორმაციაში“
თემა: კვლევა: „ჩრდილოეთ ირლანდია“
მომხსენებელი: ნიკოლოზ სამხარაძე (საქართველო) – თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი
თემა: კვიპროსი
თემა: კოსოვო
20 მაისი
მომხსენებელი: ალექსანდრე ისკანდრიანი (სომხეთი) – კავკასიის ინსტიტუტის დირექტორი
თემა: პოლიტიკური და სოციალურ-ეკონომიკური ტრანსფორმაცია პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებში
თემა: მთიანი ყარაბაღი
მომხსენებელი: კორნელ ჩურია (მოლდოვა) – სოციალური ინსტიტუტის განვითარების ინსტიტუტის პოლიტოლოგი
თემა: ნაციონალიზმი და სახელმწიფოს მშენებლობა მოლდოვაში
თემა: დნეპრისპირეთი
21 მაისი
მომხსენებელი: ვიაჩესლავ მოროზოვი (ესტონეთი) -ტარტურის უნივერსიტეტის პროფესორი
თემა: რუსული ნაციონალობა და იდენტობა
თემა: კვლევა- უკრაინა
მომხენებელი: იგორ სემივოლოსი (უკრაინა) – ახლო აღმოსავლეთის ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი
თემა: უკრაინული ნაციონალიზმი
თემა: რუსულ-უკრაინული კონფლიქტი: ხედვა უკრაინიდან
გამგებლის მოადგილე მოსახლეობას მოუწოდებს მუნიციპალიტეტის თანამშრომლების აქციას შეურთდნენ: “მუნიციპალიტეტის თანამშრომლებმა პარასკევს დავასუფთავეთ სანაპირო და ყოველ პარასკევს ვაპირებთ დასუფთავების აქცია მოვაწყოთ ქობულეთში. მოსახლეობასაც ვთხოვთ შემოგვიერთდნენ დასუფთავების აქციაში” – განაცხადა რატი მეგრელიძემ.
ქობულეთის გამგეობის ცნობით, ფესტივალის ფარგლებში ზღვის სანაპირო ზოლზე 200 ახალგაზრდა მოხალისის მონაწილეობით ლიტვური დროშა გაიშალა, ასევე გაიმართა ღონისძიება, სადაც ქართველმა და ლიტველმა პოეტებმა წაიკითხეს ლექსები ქართულ და ლიტვურ ენაზე“.
ფესტივალი საქართველოში ლიტვის რესპუბლიკის სეიმის თავმჯდომარის ლორეტა გრაუჟინიენის პატრონაჟითა და ლიტვური კულტურისა და ენის ცენტრის ორგანიზებით წელს მეორედ გაიმართა. ღონისძიებას ლიტვის ელჩი საქართველოში იურატე რამოშკიენე, მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობა და ქობულეთის მაჟორიტარი დეპუტატი საქართველოს პარლანტში ფატი ხალვაში ესწრებოდნენ.
ჯარისკაცები ბათუმში 16 მაისს, გვიან ღამით ჩამოვიდნენ. ისინი ამჟამად ჩაქვის სარეაბილიტაციო ცენტრში იმყოფებიან, სადაც მათ რეაბილოტოლოგები და ფსიქოლოგები გაუწევენ კონსულტაციას და საჭირო კურსს დაუნიშნავენ.
უკრაინელი ჯარისკაცები ასევე დაათვალიერენ აჭარას, მათთვის გათვალისწინებულია სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებაც.
უკრაინელი ჯარისკაცები ბათუმში აჭარის უმაღლესი საბჭოსა და აჭარის მთავრობის მოწვევით იმყოფებიან. მათი ჩამოსვლა უკრაინაში საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრის, დავით სერგეენკოს ვიზიტის დროს გადაწყდა.
ბოლო ორი წლის განმავლობაში ჩატარებული სხვადასხვა კვლევის მიხედვით, საქართველოში ყოველი მესამე ლგბტ თემის წარმომადგენელი არაერთხელ გამხდარა ფიზიკური თუ ფსიქოლოგიური ძალადობის მსხვერპლი. თუმცა, ILGA Europe-ის მიმდინარე წლის ანგარიშების მიხედვით, ევროპის საბჭოს წევრ ქვეყნებს შორის ლგბტ ადამიანის უფლებების დაცვის მხრივ, საქართველო გასულ წელთან შედარებით ცხრა ადგილით დაწინაურდა და 22-ე ადგილი დაიკავა. ამასთან, ანგარიშში ნათქვამია, რომ სექსუალური უმცირესობების მიმართ მტრული განწყობა საკმაოდ საგრძნობია.
გასულ წელს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ, რომელიც მოიცავს გენდერულ იდენტობასაც, საკონსტიტუციო სასამართლომ გააუქმა ბრძანება, რომლის მიხედვით გეებსა და ბისექსუალებს სისხლის დონაციის უფლება შეზღუდული ჰქონდათ. გარკვეული წინგადადგმული ნაბიჯების მიუხედავად, ლგბტ თემის წარმომადგენლები მაინც ვერ ბედავენ გამოხატონ თავიანთი უფლება და საჯაროდ თქვან – „არა ჰომოფობიას“.
გაიმარჯვა თუ არა ჰომოფობიამ საქართველოში? – გენდერის საკითხთა ექსპერტის ეკა აღდგომელაშვილის აზრით, ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია არა ჰომოფობიის გამარჯვებაზე აქცენტის გაკეთება, არამედ იმაზე, რომ სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო, ორი შინაარსობრივად დაპირისპირებული აქციების პარალელურად და უსაფრთხოდ ჩატარება.
„ჰომოფობიასთან ბრძოლა არ უნდა აღიქმებოდეს ორ დაპირისპირებულ ჯგუფს შორის ერთდღიან ომად. სამოქალაქო უფლებებისთვის ბრძოლა ევოლუციური პროცესია, ყოველდღიური ცხოვრების, მუშაობის ნაწილი, ამიტომ აქცია – „აქ ჰომოფობიის ადგილი არ არის“, რომელიც ჩვენ სოციალურ ქსელებში წამოვიწყეთ, სწორედ აქეთკენ იყო მიმართული“.
ეკა აღდგომელაშვილის აზრით, 2013 წლის 17 მაისის დაპირისპირებაში რეალურად ბევრი დაინტერესებული მხარე მონაწილეობდა, მათ შორის პოლიტიკურად მოტივირებული ჯგუფებიც:
„ეს აქცია ვიღაცამ გამოიყენა პოლიტიკური ამბიციების დასაკმაყოფილებლად, ვიღაცამ ხელისუფლებას აჩვენა, რომ ის სუსტია და საკუთარი ძალის დემონსტრირება მოახდინა. სექსუალური უმცირესობების თემა ყოველთვის იყო მანიპულირების საგანი წინასაარჩევნო პერიოდებში და ასე იქნება შემდეგ არჩევნებზეც“.
სპეციალისტის თქმით, არარსებული მდგომარეობის საფრთხედ გადაქცევა, ანტიდასავლური განწყობების ჩამოყალიბებისკენ არის მიმართული და ამ პროცესს არა მარტო პოლიტიკოსები უწყობენ ხელს:
„ჩვენთან ქუჩა ათვისებული გვაქვს მაშინ, თუ რომელიმე პოლიტიკურ ძალას ვუჭერთ მხარს, ან ვეწინააღმდეგებით. სხვა, თუნდაც სოციალური საკითხებისთვის, ნაკლებად. არ აქვს მნიშვნელობა რა ნიშნით გამორიცხავ ადამიანებს ან ადამიანთა ჯგუფებს საერთო სივრციდან. ისევ საბჭოთა მენტალობით ვსაზღვრავთ, ვინ უნდა იარსებოს ამ სივრცეში და ვინ – არა. დღეს ეს საბჭოური ცენზორის როლი სიმბოლურად ეკლესიამ გადაიბარა და მობილიზებული სტრატეგიებით ცდილობს ამ საჯარო სივრცეების „ცოდვისგან განწმენდას“.
ვირტუალურ სივრცეში ჰომოფობიის წინააღმდეგ გამართული სოციალური კამპანიის პარალელურად ჰომოფობიური კამპანიაც წარმოებდა: „ჰომოფობია არ არსებობს, ეს არის გახრწნილების პროპაგანდა“.
ეკა აღდგომელაშვილის აზრით, ადამიანები ხშირად საუბრობენ გენდერულ იდენტობაზე, თუმცა ნაკლებად ესმით მისი მნიშვნელობა: „ჰომოსექსუალობის პროპაგანდა“, რომელიც ასე ხშირად გვესმის, თავისთავად ნონსენსია, რადგან ჰომოსექსუალობა ეს არ არის ქცევა, ეს არის იდენტობის ისეთივე ნაწილი, როგორც კანის ფერი. თუ მე ქალთა უფლებების დასაცავად გავალ ქუჩაში, ეს იმას ნიშნავს, რომ ქალობის პროპაგანდას ვეწევი და ყველა ქალად გადაიქცევა? ამიტომ, ამ საკითხის გაუაზრებლობა ძალიან ბევრ ჯგუფს აძლევს მანიპულირების საშუალებას“.
ექსპერტის აზრით, დღეს ტენდენცია საკითხის პოლარიზაციისკენ მიდის: „ცოტა დარჩა ისეთი ადამიანი, ვისაც ნეიტრალური დამოკიდებულება აქვს. ისეთებიც კი, ვინც ამბობს, რომ ადამიანის უფლება ეს არის კონსტიტუციით დაცული უფლება და ყველას უნდა შეეძლოს ამ უფლებით სარგებლობა, ლგბტ თემის მიმართ მაინც მტრულ დამოკიდებულებას ინარჩუნებს“.
რატომ დაუპირისპირა „ოჯახის სიწმინდის“ დღე საპატრიარქომ ჰომოფობიის წინააღმდეგ ბრძოლის დღეს და გამორიცხავს თუ არა ჰომოფობიასთან ბრძოლა ოჯახის სიწმინდეს? როგორც ეკა აღდგომელაშვილი ამბობს, რა მოიაზრება „ოჯახის სიწმინდეში“ ეს არც ამ დღის დამაარსებლებს განუმარტავთ და არც საზოგადოებას გაუაზრებია ბოლომდე.
„ოჯახი არის ადგილი, სადაც შეიძლება გვქონდეს როგორც რელიგიური და ეთნიკური, ასევე სხვა ტიპის მრავალფეროვნებაც. პრობლემაა ის, ამ ქვეყანაში მრავალფეროვნება აღიქმება არა სიმდიდრედ, არამედ რაღაც საშიშროებად, რომელიც ქვეყნის მონოლითურობას ემუქრება“.
მისი აზრით, ხელოვნურად შექმნილი „ოჯახის სიწმინდის დღე“, გამოყენებულია არა სიძულვილის წინააღმდეგ, არამედ განსხვავებული ჯგუფების დაპირისპირების მიზნით. „ხელისუფლებამ კი საკანონმდებლო ცვლილებების მიუხედავად, განსხვავებული ჯგუფების უფლებების დაცვა ბოლომდე ვერ შეძლო“.
17 მაისი არის დღე, როდესაც ადამიანის უფლებათა დამცველები და სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენლები საზოგადოებას ახსენებენ თუ რამდენად ცუდი შედეგები მოაქვს განსხვავებულისადმი სიძულვილს და რამდენად მნიშვნელოვანია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება ადამიანის უფლებებისა და თანასწორობის საკითხებში. თუმცა ლგბტ პირები და სექსუალური უმცირესობის უფლებების დამცველი არასამთავრობო ორგანიზაციები, „არა ჰომოფობიას!“ გასახმოვანებლად ქუჩაში გასულ წელს აღარ გამოსულან. ორგანიზაცია „იდენტობა“, რომელიც ლგბტ ჯგუფების უფლებების დაცვაზე მუშაობს, ვებ-გვერდზე განთავსებულ განცხადებაში საუბრობდა იმ მიზეზებზე, რის გამოც ისინი საჯარო გამოსვლებზე უარს ამბობენ. ძირითადი მიზეზი უსაფრთხოებაა.
„ლგბტ თემი კვლავ ვერ ახერხებს 17 მაისს საჯაროდ გამოსვლას და საზოგადოების ინფორმირებას საკუთარი პრობლემების და ჩაგვრის შესახებ. სახელმწიფო ვერ უზრუნველყოფს ლგბტ ადამიანების კონსტიტუციურად გარანტირებული შეკრებისა და მანიფესტაციის და გამოხატვის უფლების რეალიზაციას და მათი უსაფრთხოების სათანადოდ დაცვას“, – წერია განცხადებაში.
ორგანიზაციის აზრით, სახელმწიფოს უსუსურობის მიზეზი გავლენიანი ინსტიტუტია, რომელმაც ლგბტ თემს 17 მაისი მოჰპარა. „ეკლესიამ მოიპარა და გადააკეთა“ ოჯახის სიწმინდის დღედ, რითაც ჰომოფობიის წინააღმდეგ მიმართული საერთაშორისო დღე ჰომოფობიის გამოვლენის დღედ გადააქცია“.
17 მაისს, ჰომოფობიის წინააღმდეგ ბრძოლის დღეს, არასამთავრობო ორგანიზაციების ნაწილი ქუჩაში მაინც გამოვიდა. პარალელურ რეჟიმში იმართებოდა მოწინააღმდეგეთა საპროტესტო აქციაც, თუმცა ამჯერად აქციებს ექსცესები არ მოჰყოლია.
________________
ფოტოზე: ეკა აღდგომელაშვილი
„მერიისგან მშენებლობის ნებართვა უკვე მივიღეთ და უახლოეს დღეებში ელექტრონულ ტენდერს გამოვაცხადებთ. მშენებლობა შეთანხმებული იქნება კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოსთან, რადგან ბულვარი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია“ – განაცხადა „ბათუმელებთან“ ბულვარის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელმა გიორგი ზირაქაშვილმა.
„დაახლოებით 300 კაცი ვართ. მანქანებია გაჩერებული. დაბის და ახლომახლო სოფლების მცხოვრებლები ვართ. ერთმანეთს შემოვუძახეთ და გამოვედით. ჩვენ ვითხოვთ საავადმყოფოში იყოს გინეკოლოგი, ქირურგი, ანესთეზიოლოგი“, – ამბობს აქციის ერთ-ერთი მონაწილე მარიამ დავითაძე.
მარიამ დავითაძის ინფორმაციით, საავადმყოფოში კვლავაც არ ჰყავთ ექიმები: „ექიმები ბათუმიდან ამოჰყავთ რეანომობილით. 2 საათი გაჩერდებიან და შემდეგ მიდიან. დღეს, მაგალითად, ნახევარი საათის წინ მოვიდნენ“.
მარიამ დავითაძე ამბობს, რომ აქციის მონაწილეებს საავადმყოფოდან არავინ გამოხმაურებია: „საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე, გოგი ზოიძე იყო შესული და იმან გვითხრა, რომ ხელწერებს აკეთებენ და ათი დღის შუალედი მოგვეცით, რომ საავადმყოფო სახელმწიფოს დაქვემდებარებაში გადმოვიდესო. ჩვენ ისე მიგვყავს საქმე, რომ ეს საავადმყოფო გამოვსტაცოთ ხელებიდანო“, – ამბობს მარიამ დავითაძე.
აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის, ლევან გორგილაძის ინფორმაციით, ამ დროისთვის შუახევის საავადმყოფოს წინ დგას „რეანომობილი“ და ექიმებიც საავადმყოფოში იმყოფებიან.
რაც შეეხება „ევექსისგან“ სახელმწიფოს მიერ კლინიკის გამოსყიდვას, ლევან გორგილაძის ინფორმაციით, „ევექსთან“ ოფიცალური საუბარი ამ საკითხზე არ ყოფილა: „გაჟღერდა, რომ მთის სავადმყოფოები დოტაციაზე აიყვანოს სახელმწიფომ და ასე უზრუნველყოს სერვისის მიწოდება. სამთავრობო დონეზე ამაზე საუბარი არ ყოფილა. ზოგადად კი გვქონდა პრაქტიკაში, როცა მთიან რეგიონებში რამდენიმე ობიექტი სახელმწიფომ შეისყიდა“.
კორპორაცია „ევექსი“ 2011 წელს სახელმწიფოსთან გაფორმებული ხელშეკრულების შესაბამისად ფლობს აჭარის მთებში საავადმყოფოებს. 2015 წლის აპრილის ბოლოს „ევექსის“ მიერ გაცხადებულ სურვილს – გააუქმოს სტაციონარული მომსახურება აჭარის მთებში, მას შემდეგ შეხვდა დიდი წინააღმდეგობა, რაც 3 მაისს შუახევის საავადმყოფოში მიყვანილი დაჭრილი გარდაიცვალა. გარდაცვლილის ნათესავების თქმით, 25 წლის მამაკაცი სისხლისგან იმის გამო დაიცალა, რომ საავადმყოფოში არ იმყოფებოდა ქირურგი. ამ მოსაზრებას „ევექსი“ არ იზიარებს. სადაო საკითხზე ექსპერტიზას ჯერ მუშაობა არ დაუსრულებია.
ამ დროისთვის ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო მაგისტრალზე მოძრაობა აღდგენილია. აქციის მონაწილეები ამბობენ, რომ 10 დღის შემდეგ ისევ შეიკრიბებიან.
ღონისძიება ტარდება „სამოქალაქო კვირეულის“ ფარგლებში. კვირეული 18-28 მაისს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში გაიმართება.
არასამთავრობო ორგანიზაციები მოქალაქეებს გააცნობენ საკუთარ საქმიანობას. გაიმართება საქველმოქმედო, მოხალისეობრივი და ადვოკატირების ღონისძიებები.
ბათუმში სხვადასხვა ღონისძიებების ორგანიზატორები არიან „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და „ბორჯღალი“ .
კვირეული ორგანიზებულია ,,სიდას” და სამოქალაქო საზოგადოების რეგიონული ქსელის (R-CSN) მიერ აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის (EWMI) ACCESS-ის პროექტის ფარგლებში, რომელიც დაფინანსებულია ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) მიერ.
კვირეული თანაორგანიზებულია დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების მიერ. ღონისძიების ჩატარების ადგილი: „ჰემა 2012- სისხლის სადგური“, მის: ქ. ბათუმი, გორგასალის ქ. N159.
ბათუმის არქეოლოგიურ მუზეუმში ჩატარდება მუზეუმთან მოქმედი კერამიკული სტუდია-სახელოსნოს პროდუქციის პრეზენტაცია და გივი ნახუცრიშვილის ფოტო-გამოფენა. მუზეუმში შესვლა და ღონისძიებებზე დასწრება თავისუფალია.
დაბა ურეკში 55, კურორტ ბორჯომში 25, ხოლო კურორტ ახტალაში 15 შშმ პირი [თითოეული თითო თანმხლებთან ერთად] გაემგზავრება. მათ ტრანსპორტირებასა და კვებას ტენდერში გამარჯვებული უზრუნველყოფს. მერიის მიერ გამოცხადებულ შესაბამის ტენდერში წინადადებების მიღება უკვე დასრულებულია. რაც შეეხება პრეტენდენტებს, ტენდერში მხოლოდ ერთი შპს „თოლია“ მონაწილეობდა, რომლის შეთავაზება აღნიშნული მომსახურებისთვის 106 ათას 287 ლარია. სწორედ ამ თანხაზე ჰქონდა გამოცხადებული ტენდერი ბათუმის მერიასაც.
ტენდერში გამარჯვებულმა მომსახურება უნდა განახორციელოს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2015 წლის ივნისიდან 20 სექტემბრამდე პერიოდში, შემსყიდველთან შეთანხმებით, ეტაპობრივად.
გამარჯვებულმა ასევე უნდა უზრუნველყოს: შშმ პირთა საკურორტო-სამკურნალო სარეაბილიტაციო მომსახურება ზღვის კურორტზე, დაბა ურეკში, მაგნიტური ქვიშის სანაპიროზე სასტუმროში ან სანატორიუმში 15 დღის განმავლობაში 2 ნაკადად, (პირველი ნაკადი 28 შშმ პირი და 28 თანმხლები პირი, მე-2 ნაკადი 27 შშმ პირი და 27 თანმხლები პირი);
საცხოვრებელი ნომრები, ორადგილიანი;
ბენეფიციარებისა და მათი თანმხლები პირების პირველადი სამედიცინო დახმარე- ბა; სამკურნალო მასაჟებისა და სამკურნალო ფიზკულტურის 15 სეანსი (უფასოდ) მხოლოდ ბენეფიციარებისათვის;
ბენეფიციარების და მათი თანმხლები პირების სამჯერადი სრულფასოვანი კვება წარმოდგენილი მენიუს შესაბამისად (ტენდერში გამარჯვებულ პრეტენდენტს შე- უძლია წარმოადგინოს უკეთესი მენიუ და შეათანხმოს შემსყიდველ ორგანიზაცი- ასთან);
ბენეფიციარების და მათი თანმხლები პირების ტრანსპორტირება ქ. ბათუმიდან და- ბა ურეკში და დაბა ურეკიდან ქ. ბათუმში.
ფაქტობრივად ანალოგიური პირობებით უნდა იქნას უზრუნველყოფილი შშმ პირები ბორჯომსა და ახტალაში. განსხვავება ის იქნება, რომ ბორჯომში არ იქნება სამკურნალო სეანსი, ხოლო ახტალაში იქნება ტალახის აბაზანები.
„განსაკუთრებული არაფერი მომხდარა. მდინარე, რომელც თხილვანაში ჩამოედინება, ყოველ გაწვიმებაზე იცვლის კალაპოტს. ახლა მუშაობს ერთი ტრაქტორი და გზა აღდგება. დამატებით საგზაო დეპარტამენტი ჩართავს ტექნიკას, თუ ეს საჭირო იქნება. 100-მეტრიან მონაკვეთზეა გზა აღსადგენი. ახალი არაფერია, გუშინ დიდი ნიაღვარი იყო“, – უხრა „ბათუმელებს“ სატელეფონო საუბარში ლაშა ბოლქვაძემ.
გამგებლის მოადგილის თქმით, გამგეობაში არ აქვთ ინფორმაცია, მდინარის მიერ საყანე ნაკვეთების მიტაცების შესახებ. „გამგებლის წარმომადგენლები გვყავს სოფლებში. თუ ასეთი რამ მართლა მოხდა, აუცილებლად გაგვაგებინებენ. თუ ვინმეს ყანა წაიღო მდინარემ, განცხადება უნდა დაწერონ, რის შემდეგაც სპეციალური კომისია შეიქმნება და საკითხს შეისწავლის“, – ამბობს ლაშა ბოლქვაძე.
დღეს, 18 მაისს, „ბათუმელებს“ სოფელ თხილვანადან აცნობეს მოქალაქეებმა, რომ ადიდებულმა მდინარემ ოთხი სოფლის ხიდი (ქვედა და ზედა თხილვანა, ბაკო და მთისუბანი), ასევე რამდენიმე ოჯახის საყანე ნაკვეთები წაიღო. აქ მცხოვრები რესპონდენტის თქმით, მდინარე გარკვეულ საფრთხეს საცხოვრებელ სახლებსაც უქმნის, ადგილზე კი ერთადერთი ტრაქტორი მუშაობს.
საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის ინფორმაციით, მონაწილეებს შორის 87 მოჭადრაკე საერთაშორისო წოდების მქონეა, 10მონაწილე კი _ ვაჟთა შორის უმაღლესი საერთაშორისო დიდოსტატის ტიტულის მფლობელი. მონაწილეთა შორის არიან მსოფლიოს ორი ექსჩემპიონი პირად პირველობაში – ბულგარელი ანტუანეტა სტეფანოვა და უკრაინელიანა უშენინა. საქართველოდან მონაწილეობენ გუნდური მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებულები: ბელა ხოტენაშვილი, ლელა ჯავახიშვილი, სალომე მელია, მერი არაბიძე და ნინო ბაციაშვილი. ჩემპიონატი სასტუმრო “ოაზისში” (Oazis Palace Chakvi) ჩატარდება. პირველი რაუნდი 19 მაისს, 15 საათზე გაიმართება. ჩემპიონატი 31 მაისს დასრულდება.
15 წლის მანძილზე ქართველი ქალი მოჭადრაკეების საუკეთესო შედეგები ევროპის ჩემპიონატებზე:
2000 წელი, ბათუმი – მაია ჩიბურდანიძე, III ადგილი;
2001 წელი, ვ არშავა _ ქეთევან არახამია, III ადგილი;
2013 წელი, ბელგრადი _ სალომე მელია, II ადგილი;
2014 წელი, პლავდოვი _ სალომე მელია, III ადგილი.
აქციის მონაწილეებს კვლავაც აკავებს პოლიცია, ისინი ბევრად მეტნი არიან, ვიდრე აქციის მონაწილეები. თუმცა, დროს არც ენმ-ის წევრები კარგავენ უქმად, მათ შეკრებილ პოლიციელებს ჯერ პოლიციის ჰიმნი მოასმენინეს, ახლა კი რუპორში ისმის სიმღერა „მიშა მაგარია“.
სოფელ თხილვანას მაცხოვრებელი ნინა გუნდაძე „ბათუმელებთან“ საუბარში აცხადებს, რომ ადიდებული მდინარე საფრთხეს საცხოვრებელ სახლებსაც უქმნის.
„ამ დროისთვის სოფელში მხოლოდ ერთი ტრაქტორი მუშაობს, თუმცა ვერ უმკლავდება ნიაღვარს. მდინარე გუშინ ადიდდა და გადმოვიდა კალაპოტიდან. დააზიანა ყანები და ნათესები. წყალმა ჩემი ყანის ნახევარიც წაიღო. დაწყებულია მეწყერული პროცესები“, – ამბობს ის.
რესპონდენტის თქმით, ამ დრომდე ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები სოფელში არ გამოჩენილან.
„ჰილტონი“ ბათუმში ამოქმედების დღიდან 600 ადამიანს დაასაქმებს. სასტუმროს მენეჯმენტმა თანამშრომლები უკვე შეარჩია. 23-სართულიანი სასტუმროს სულ 247 ნომერი აქვს.
სასტუმროში იფუნქციონირებს 2 საკონფერენციო დარბაზი, 2 – რესტორანი, 2 – აუზი. სასტუმროში იმუშავებს კაზინო „ავსტრია“.
ნოდარ დუმბაძის ინფორმაციით, ენმ-ის ახალგაზრდულ ორგანიზაციას პოლიცია არ აძლევს შესაძლებლობას 150 მეტრის რადიუსში მიუახლოვდნენ სასტუმრო „ჰილტონს“, სადაც ცერემონიალია დაგეგმილი. ნოდარ დუმბაძის ინფორმაციით, მისი რამდენიმე თანაპარტიელი პოლიციამ დააკავა და მთავარი სამმართველოს შენობაში ჰყავთ გადაყვანილი. შს სამინისტროს ინფორმაციით, აქციის მონაწილეები 173-ე მუხლის საფუძველზე (პალიციის კანონიერი მოთხოვნილებისადმი დაუმორჩილებლობა) არიან დაკავებულები.
„ბათუმელების“ კორესპონდენტის ცნობით, აქციის მონაწილეები სასტუმრო „ჰილტონის“ წინ, მოპირდაპირე მხარეს დგანან ტრანსფარანტებით.
სასტუმროში იფუნქციონირებს 2 საკონფერენციო დარბაზი, 2 – რესტორანი, 2 – აუზი. სასტუმროში იმუშავებს კაზინო „ავსტრია“.
დღეს, სასტუმრო „ჰილტონის“ გახსნის ცერემონიალს ესწრება ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი. ის ჯერჯერობით სასტუმროში არ მისულა. „ჰილტონის“ მშენებლობა წინა ხელისუფლების პირობებში დაიწყო.
ეთერ და ნათელა მანელიშვილები ვაჟა-ფშაველას ქუჩის #14 ა-ში ცხოვრობენ, გასული საუკუნის 50-იან წლებში აგებულ ბათუმურ ბელეტაჟში. ბოლო ოთხი წელია საპატრულო პოლიციას აქ ხშირად იძახებენ. მას შემდეგ, რაც მათი სახლის გვერდით კორპუსის მშენებლობა დაიწყო, დები ამბობენ, რომ მათი პრობლემები არ სრულდება.
„როცა მოვიდნენ და მითხრეს, სახლს ვაშენებთო, ვუთხარი, დაიცავით კანონი და სასაზღვრო კედელი დატოვეთ-მეთქი. ადგილი, რაც ჰქონდათ სახლის ასაშენებლად, 17 მეტრი იყო დაახლოებით და პროექტი იყო 19 მეტრსა და 20 სანტიმეტრზე. ადგნენ და ჩემ ხარჯზე გააკეთეს პროექტი, მიიტაცეს ჩვენი მიწის ნაკვეთი. გარდა ამისა, მშენებლობის პროცესში იმდენი მატერიალური, მორალური ზიანი მოგვაყენეს, თავს რომ ვეღარ ვიცავდით, საპატრულო პოლიციაში ვრეკავდით. აღარ მახსოვს უკვე ამ ხნის მანძილზე რამდენჯერ გამოვიძახეთ პატრული“, – ამბობს ეთერ მანელიშვილი.
სამშენებლო სამუშაოებს მანელიშვილების სახლის გვერდით კომპანია „დიეს ჯგუფი“ ასრულებს. მანელიშვილები ამბობენ, რომ გასულ კვირას კომპანიამ მშენებარე სახლის კედელზე, რომელიც მათ ეზოშია, ხარაჩოების მიმაგრება გადაწყვიტა, მათი თანხმობის გარეშე.
„ხარაჩოები ააშენეს გამყოფ კედელზე. დაცვის პოლიცია მოგვიგზავნეს, ეზოს კარი გაგვიღეთო, იძახდნენ. მათი იურისტი ეუბნებოდა მუშებს, კარი გაგვიღეთ, მე ვარ „ატვიჩაიო“. როგორ შემოვლენ მუშები ჩემს ეზოში? გამოვიძახე პატრული და მათ შეაჩერეს. უთხრეს, ეს კერძო საკუთრებაა და სასამართლოს ნებართვის გარეშე კენჭის ჩაგდების უფლება არ გაქვთო“, – ყვება ნათელა მანელიშვილი.
ამირან ცეცხლაძე, კომპანია „დიეს ჯგუფის“ იურიდიული სამსახურის უფროსი ამბობს, რომ თუ შეთანხმება ვერ შედგება, კომპანია იძულებული ხდება სასამართლოს მიმართოს: „ყველა გზა ვცადეთ, მოლაპარაკება, კომპენსაცია შევთავაზეთ, ვთხოვეთ, შევეშვით ეზოში რამდენიმე საათით, რომ განვათავსოთ ხარაჩო კედლის შესაღებად, მაგრამ კატეგორიული წინააღმდეგი არიან. წავალთ სასამართლოში, სხვა გზა ჩვენ არ გვექნება. ბინები გაყიდული გვაქვს, ვალდებულება გვაქვს აღებული, რომ სახლი ექსპლუატაციაში შევიყვანოთ. ფასადი უნდა მოპირკეთდეს, სხვაგვარად სახლს მერიაში ვერ წარვადგენთ“. იგი უარყოფს, რომ კომპანიამ მანელიშვილების მიწის ნაკვეთი მიითვისა.
მანელიშვილები ამბობენ, რომ მიწის თაობაზე, რომელიც მათი თქმით, სამშენებლო კომპანიამ მიისაკუთრა, სასამართლოსთვის არ მიუმართავთ, რადგან საქმის მსვლელობისთვის საქმის ღირებულების სამი პროცენტი წინასწარ უნდა დაიფაროს, მათ კი ამის საშუალება არ აქვთ. მანელიშვილები ამბობენ, რომ კომპანიისგან არც კომპენსაცია არ მიუღიათ.
„ღამის ოთხ საათზე მიდიოდა მუშაობა, ბულდოზერებით. გამინადგურეს ხეები ეზოში, მიწა საერთოდ გამოაცალეს ეზოს, პატრულის დახმარებით ვაიძულეთ, რომ დაეყარათ მიწა. ბათუმის საკრებულოს დადგენილებაც არსებობს, რომელიც ადასტურებს, რომ წაგვართვეს მიწის ნაკვეთი და შევიწროვებული ვართ. ვიბრძვით რაც შეგვიძლია. რატომ არ შეიძლება ჩემს სახლში მშვიდად ვიცხოვრო? მათ ტერიტორიაზე რაც უნდათ ის გააკეთონ, მაგრამ მე ნუ მეხებიან“, – ამბობს ეთერ მანელიშვილი.
დები იმ სტერეოტიპებზეც ყვებიან, რასაც მუდმივად აწყდებიან, განსაკუთრებით საკუთრების უფლებებისათვის ბრძოლაში. „კაცი არ გყავთ?! – ეს შეკითხვა მესმის ხშირად. რას ნიშნავს ეს, მე დამოუკიდებელი, ჩამოყალიბებული ადამიანი ვარ, მაქვს იმდენი განათლება და საკუთარი თავის, შესაძლებლობების რწმენა, რომ თავი დავიცვა. თუ დაინახეს, რომ ქალები არიან, თვლიან, რომ ადვილად შეიძლება მოტყუება. მე არავის დაცვა არ მჭირდება, მთავარია კანონმა დამიცვას, ამისთვის არ არის აუცილებელი კაცი იყო“, – ამბობს ნათელა მანელიშვილი.
ბელეტაჟი, სადაც მანელიშვილები ცხოვრობენ, ეთერისა და ნათელას მშობლების აგებულია. მაშინ, როცა ქალაქის ცენტრში კერძო სახლების მეპატრონეები სიხარულით ხვდებიან და ხშირად მენაშენეს თავადაც კი ეძებენ, მანელიშვილები ამბობენ, რომ სახლის გაყიდვაზე არასოდეს უფიქრიათ. „1953 წელს დაასრულა მამაჩემმა, შაქრო მანელიშვილმა ამ სახლის მშენებლობა. „სახლის ასაშენებლად ქვას რომ ვდებდი, ვამბობდი – ეს ქვა ნათელას, ეს – ეთერისო“, – ასე მიყვებოდა მამა. ოთახები მისი ხელითაა შელესილი, უსწორმასწოროა. რემონტი რომ გავაკეთე, მითხრეს, ჩამოვფხიკავთო და არ ჩამოვაფხეკინე, ასე მირჩევნია, ძვირფასია ჩემთვის. ჩვეულებრივად, ბათუმის შესაფერისად ვცხოვრობთ, რატომ უნდა ვიფიქროთ გაყიდვაზე“, – ამბობს ეთერ მანელიშვილი.
ვაჟა-ფშაველას ქუჩაზე ბელეტაჟის პატარა ეზოს ახლა მაღალსართულიანი სახლის ყრუ კედელი ჩრდილავს. მანელიშვილები ამბობენ, რომ სამშენებლო სამუშაოების გამო ხეხილი განადგურდა, ეზოში აღარ დგას არც ნეკერჩხალი, არც იპონური ჯიშის ვაშლის ხე და არც ვარდები ყვავიან. თუმცა გადარჩა კაკლის ხე, რომელიც ეზოში თავისით ამოსულა, მაღალსართულიანი სახლის კედელთან კი, დებმა ყვავილები და ატმის ხეები დარგეს.
ასმათ სამხარაძე 20 წელია ბათუმში, ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობდა. „როცა ოჯახი შევქმენი, ჩემს მეუღლესთან ერთად ათას დოლარად ბინა დავიგირავე და იქ გადავედით. რვა წლის განმავლობაში შვილი არ შემეძინა. შემდეგ გამიჩნდა მარიამი, რომელიც, როგორც ექიმებმა მითხრეს, სრულიად ჯანმრთელი იყო. თუმცა, მოგვიანებით აღმოჩნდა, რომ ბავშვს შიდა ქალის წნევა ჰქონია და მესამე აცრის შემდეგ ბავშვს დამბლა განუვითარდა“.
ასმათ სამხარაძე ამბობს, რომ ბავშვს არაბუნებრივი მოძრაობები აცრის შემდეგ შეამჩნია და ექიმს გამოკვლევა სთხოვა: „ექიმს ვუთხარი, რომ შიდა ქალის წნევა შეემოწმებინა, რაზეც ექიმმა მიპასუხა – შენ თვითონ გაქვს წნევა, ბავშვი თავისებურად თამაშობსო. ბავშვს ნერვიული სისტემა დაუზიანდა და ფეხზე ვეღარ დგება“.
ასმათი ამბობს, რომ შვილის მდგომარეობა ძალიან განიცადა მისმა მეუღლემ. „გულს უჩიოდა, შვილის გამოც ინერვიულა და აპრილში გარდაიცვალა. გარკვეული თანხა მქონდა შვილის სამკურნალოდ შეგროვებული, მაგრამ ამ თანხით მეუღლე დავკრძალე“.
„ჩემს დარდს ახალი პრობლემა დაემატა. ქმარი დაკრძალული არ მყავდა, გარაჟის მეპატრონემ გამომიცხადა, ადგილი უნდა დამიცალო, გაქირავება მინდაო. ეს გარაჟი ჩემი შვილის ნათლიას ჰქონდა გირაოში აღებული, მაგრამ არ სარგებლობდა. მე და ჩემს მეუღლეს ბინის ქირის გადახდა რომ აღარ შეგვეძლო, დაგვითმო და აი, ამ ბნელ და ნესტიან ავტოფარეხში გვიწევდა ცხოვრება. ახლა კი ამას დავტოვებ და არ ვიცი, სად წავალ. ჩემი მწირი შემოსავალით როგორ ვირჩინო თავი“.
ასმათ სამხარაძემ სოციალური დახმარების თხოვნით სახელმწიფოს მიმართა: „წინა წელს დამინიშნეს, მაგრამ მალევე შემიჩერეს, რატომ არ ვიცი. მერე ისევ მივმართე და აღმიდგინეს, მაგრამ ახლა მეუღლე რომ გარდაიცვალა, კორექტირება სანამ არ შევა მონაცემებში, მანამდე ვერ მიიღებთო. ამ კორექტირებას კი სამი თვე სჭირდება. ჯანდაცვის სამინისტროს ვთხოვე, იქნებ მარჩენალდაკარგულის პენსია მაინც დაუნიშნოთ ჩემს შვილს-მეთქი, მაგრამ მითხრეს, რომ ჩემი შვილი პენსიას ისედაც იღებს. შშმ პირის დახმარებას იღებს – 100 ლარს. ეს საკმარისია?
ზამთარში ძალიან გამიჭირდა და მერიას შეშა ვთხოვე, იმაზეც უარი მივიღე, ქალაქში არ ხარ ჩაწერილიო. აი, ასე ვწვალობ ყოველ დღე. ისე გამიჭირდა, შუბლის ძარღვი გავიწყვიტე და ჩაქვამდე რამდენჯერმე უბილეთოდაც ვიმგზავრე“, – გვეუბნება ის.
ასმათს ბავშვით ხელში თითქმის ყოველ დღე უწევს ჩაქვის სარეაბილიტაციო ცენტრში სიარული, იქ მარიამი მასაჟებზე დაჰყავს. სახელმწიფო მკურნალობის მხოლოდ ნაწილს აფინანსებს, რაც მშობლის თქმით, არასაკმარისია.
„ცერებრალური დამბლის მქონე ბავშვებს სისტემატური მკურნალობა სჭირდებათ, შედეგი რომ დადგეს. სახელმწიფო მხოლოდ ათდღიან კურსს აფინანსებს, რომელიც სამ თვეში ერთხელ უტარდებათ ბავშვებს. ეს საკმარისი არ არის. დანარჩენი მკურნალობის თანხა კი, მშობლებმა უნდა ვიშოვოთ“.
ასმათის თქმით, მარიამი აქტიური ბავშვია. ამოძრავებს ფეხებს და დედა დარწმუნებულია, რომ კარგი მკურნალობის შემთხვევაში, ის ფეხზე დადგომას შეძლებს.
„თურქეთში მინდა წავიყვანო გამოკვლევაზე, მაგრამ ორი ათასი დოლარი ჯდება. თუ ამაში ჯანდაცვის სამინისტრო დამეხმარება, კარგი იქნება. საქართველოში ცერებრალური დამბლის მქონე ბავშვებს გულგრილად უყურებენ. რა აზრი აქვს, რომ ვუმკურნალოთო, – ერთ მშობელს ასე უთხრა ექიმმა, მაგრამ იმ ბავშვმა გაიარა. ვიცი, რომ მარიამიც შეძლებს“.
მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოების მოთხოვნაც იყო და პირველადი განხილვის შემდეგ ბათუმის ბიუჯეტში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვის ნაწილში თანხის გაუთვალისწინებლობა საკრებულოს რამდენიმე წევრის შენიშვნებს შორისაც მოხვდა, 2015 წლის ბიუჯეტის დაგეგმვისას ამ მიმართულების დასაფინანსებლად ერთი თეთრიც არ ჩაუწერიათ. ქალაქის მთავარი საფინანსო დოკუმენტის დამტკიცებიდან ოთხი თვის შემდეგ კი, სიტუაციის მოულოდნელმა ცვლილებამ შიში და ეჭვები გააჩინა.
„ერთი მხრივ, მნიშვნელოვანია გვქონდეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების შესახებ დაზუსტებული ინფორმაცია, მაგრამ იმ ფონზე, რა ფორმითაც ეპყრობა ესა თუ ის დაინტერესებული ჯგუფი კულტურულ მემკვიდრეობას, არსებობს იმის საფრთხეც, რომ ამ პროცესს ძეგლების ნაწილი შეეწიროს. შეიძლება დაიდოს ისეთი დოკუმენტები, რაც ძეგლზე სტატუსის მოხსნის საფუძველი გახდება. კანონი ამბობს როდის ენიჭება ან ეხსნება ძეგლს სტატუსი, მაგრამ მე არ ვიცი რამდენად დაიცავენ ამ წესებს. საქართველოში იყო შემთხვევები, როცა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სტატუსი არ ყოფილა მოხსნილი და ისე აუფეთქებიათ… მე მინახავს სპეციალისტების მიერ შედგენილი დოკუმენტი ერთსა და იმავე ძეგლზე, სადაც ერთი დოკუმენტი ამბობდა, რომ შენობა იმსახურებს ძეგლის სტატუსს, მეორე კი ამბობდა – არ იმსახურებს. აქედან გამომდინარე მე სკეპტიკურად ვარ განწყობილი“, – ამბობს იურისტი სულხან სალაძე.
ძეგლების აღწერის აუცილებლობას ეჭვქვეშ არ აყენებს, თუმცა გარკვეულ საფრთხეებზე საუბრობს საზოგადოება `ბათომის~ დამფუძნებელი შოთა გუჯაბიძეც. მისი თქმით, ძეგლების მიმართ ამ დრომდე არსებული დამოკიდებულება მას არ აძლევს მშვიდად ყოფნის საფუძველს. `ხელისუფლების ძალიან ბევრი ქმედება ძეგლებთან მიმართებაში აჩვენებს, რომ ყველაფერი კეთდება იმისთვის, რომ კულტურული მემკვიდრეობა არ იყოს დაცული. თუ 2015 წლის ბათუმის ბიუჯეტში დღემდე ძეგლების დაცვა-რესტავრაციისთვის ნული თეთრი იყო, ახლა საიდან გაჩნდა ეს 100 000 ლარი?“ – სვამს კითხვას შოთა გუჯაბიძე. მისივე თქმით, აუცილებელია არსებულ ნუსხას პასპორტიზაციის შემდეგ არაფერი მოაკლდეს.
კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ხელმძღვანელის მირანდა ჩარკვიანის თქმით, ძეგლების რესტავრაციის დასაფინანსებლად მან საკრებულოს თავმჯდომარეს მიმართა: „ვერ ვიტყვი, რომ დიდი ძალისხმევა დამჭირდა, სულ რაღაც ოცწუთიანი საუბრის შემდეგ გადავწყვიტეთ, რომ ეს იყო ძალიან მნიშვნელოვანი. რადგან სააგენტოს არ აქვს ამხელა ბიუჯეტი, მერიის ბიუჯეტში გამოინახა თანხა“.
100 000 ლარი, რომელიც ბიუჯეტში კულტურული მემკვიდრეობის პასპორტიზაციისთვის საკრებულოს თავმჯდომარესთან შეთანხმების შემდეგ გამოიყო, ტენდერების შედეგად გამოთავისუფლებული ეკონომიიდან გაითვალისწინეს.
აჭარაში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ძეგლის ნიშნის მატარებელი შენობების აღრიცხვა-პასპორტიზაციის სამუშაოების შესყიდვაზე ელექტრონული ტენდერის გამოცხადებას ბათუმის მერია რამდენიმე დღეში გეგმავს. ამ დროისთვის ბათუმის მერიის განვითარების ფონდი კომპანიის შესარჩევი კრიტერიუმების გაწერაზე აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთან ერთად მუშაობს. ხელმძღვანელების ინფორმაციით, ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ, როგორც სტატუსმინიჭებული ძეგლების შესწავლა-აღრიცხვა-მოძიება, ასევე ძეგლის ნიშნის მატარებელი შენობების აღრიცხვაც უნდა უზრუნველყოს.
„ამის შემდეგ პროგრამულად უნდა გვქონდეს ინფორმაცია, სად არის ძეგლი, რა მდგომარეობაშია, ვინ ცხოვრობს შენობაში, ვის მფლობელობაშია და ასე შემდეგ…“ – განმარტა ბათუმის განვითარების ფონდის ხელმძღვანელმა ავთანდილ დარჩიამ.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დავალება, რაც შერჩეულმა კომპანიამ შემსყიდველ ორგანიზაციას უნდა მოუმზადოს, ძეგლებთან მიმართებაში ქალაქმშენებლობის განვითარების კონცეპტუალური გეგმაა. კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ხელმძღვანელის განმარტებით, უნდა დაიწეროს, თუ როგორ შეიძლება ქალაქმშენებლობითი პროცესების განვითარება ისე, რომ ძეგლების აღქმადობა არ დაირღვეს და ძეგლის ინტერესები არ დაზარალდეს: „გარდა ამისა, ჩვენ გვეძლევა შესაძლებლობა, რომ ბაზის კლასიფიკაცია მოვახდინოთ. კონსტრუქციული ნაწილი დეტალურად შეფასდება. თუ რა მდგომარეობაშია ძეგლი ფიზიკურად – საძირკველი, კედლები, ამას კონსტრუქტორი ცალკე ბარათით შეაფასებს. ბაზის დადების შემდეგ გვექნება შესაძლებლობა, ძეგლები კატეგორიებად დავყოთ. ურისკო ძეგლები, რომელსაც ფიზიკური განადგურების საფრთხე არ ემუქრება, როგორიცაა, მაგალითად, თიბისი ბანკის შენობა და ძეგლები, რომლებიც განადგურების პირასაა. შემდეგ უკვე მივყვებით იმის მიხედვით, თუ რამდენად მაღალია ძეგლის ფიზიკური რისკები. პირველ რიგში ყველაზე მძიმე კატეგორიას გამოვყოფთ. ერთიან მიდგომაზე ძალიან გაგვიჭირდება საუბარი, საჭიროა ინდივიდუალური გეგმების შემუშავება. შემდეგ უკვე განვიხილავთ, რამდენს დაძლევს ბიუჯეტი და სად შეიძლება დავაინტერესოთ კერძო სექტორი ძეგლის გადარჩენით“.
მირანდა ჩარკვიანის თქმით, ამ დროისთვის ბათუმში 270-მდე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. სააგენტოს ხელმძღვანელი ზუსტ ციფრს ვერ ასახელებს, რადგან 2006 წლის შემდეგ ძეგლების ნუსხაში ახალსტატუსმინიჭებული ძეგლების შესახებ ინფორმაცია აღარ დაუმატებიათ.
შესაძლებელია თუ არა ინვენტარიზაციის შემდეგ ძეგლების არსებულ ნუსხას გამოაკლდეს ან დაემატოს შენობები? – ამ კითხვას სააგენტოს ხელმძღვანელი პასუხობს: „შემცირდება თუ არა უკვე არსებული ნუსხა, წინასწარ ამის თქმა გამიჭირდება“.
არსებული კანონმდებლობით „კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ან არქეოლოგიური სამუშაოების წარმოების კანონმდებლობით დადგენილი წესების, შესაბამისი პროექტის ან სხვა სანებართვო პირობების დარღვევა, ასევე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული გაფრთხილების პირობების შეუსრულებლობა ან არასათანადოდ შესრულება, რაც დაკავშირებულია „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის მოვლა-პატრონობის ვალდებულების შეუსრულებლობასთან, ფიზიკური პირი ჯარიმდება 5000, იურიდიული პირი 10 000 ლარის ოდენობით. 2013-2014 წლებში საჯარიმო სანქცია ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან მიმართებაში შემთხვევაში გამოიყენეს. 2015 წელს ძეგლზე ხელყოფა არ დაფიქსირებულა. მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ბრძანებით ბოლოს ძეგლის სტატუსი (2014 წლის 21 ნოემბერს) ბათუმში ასათიანის ქ. 28-ში მდებარე ორსართულიან შენობას მიენიჭა.
საგანმანათლებლო რესურსების გაქართულება ძირითადად მოხალისეობრივ საწყისებზე ხდება. ნატალია საგინაშვილი პროფესიით მარკეტინგის სპეციალისტია. თავისი სამუშაოს პარალელურად ოთხ წელზე მეტია საიტზე – www.ted.com სხვადასხვა გამოსვლას თარგმნის.
„2010 წელს აღმოვაჩინე ეს საიტი. პირველი ვიდეო, რომელსაც ვუყურე, იყო საიმონ საინეკის „როგორ შთააგონებენ ნამდვილი ლიდერები მოქმედებისკენ“. იმდენად დიდი მოტივაცია და შთაგონება გამიჩინა ამ ვიდეომ, რომ გამიჩნდა სურვილი მეთარგმნა. იმ ვიდეოებს შორის, რომლებიც ვთარგმნე, გამოვყოფდი ინტერვიუს რიჩარდ ბრენსონთან „ცხოვრება 30 000 ფუტის სიმაღლეზე“. 30 წუთის ხანგრძლივობისაა და საკმაოდ დიდი შრომა ჩავდე. ვთარგმნიდი ენთუზიაზმზე. ჩემი სარგებელი ის იყო, რომ ვიყავი ძალიან მაგარი საზოგადოების წევრი და ყოველი ვიდეოს თარგმნის შემდეგ მქონდა განცდა, რომ უფრო კარგი ტიპი ვიყავი საკუთარი თავისთვის“, – ამბობს ნატალია საგინაშვილი.
ყველა ვიდეო, რომელიც www.ted.com-ზე ქართულადაა, მოხალისეების მიერაა ნათარგმნი.
ted-ი შთაგონების წყაროა. ვიდეოები მეხმარება, სხვა კუთხიდან შევხედო მოვლენებს, გავაღწიო ჩარჩოდან, განვავითარო საკუთარი თავი და შევიძინო ახალი ღირებულებები. ვიდეოებში, რომლებიც საიტზე იდება, არის ისეთი ღირებული ინფორმაცია, რომელმაც შეიძლება ადამიანის ცხოვრებაც კი შეცვალოს, მასში რაღაც ახალი გააღვიძოს. ამიტომ ვფიქრობ, რომ უფრო მეტ ადამიანს უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა მოისმინოს და გაიზიაროს იმ ადამიანთა იდეები და გამოცდილება, რომლებმაც მნიშვნელოვანი რაღაცები შექმნეს,“ – ამბობს ნატალია.
ნატალია მოხალისეობრივ თარგმანზე ამახვილებს ყურადღებას და ხსნის, თუ რატომ უნდა თარგმნო ენთუზიაზმზე, ყოველგვარი ანაზღაურების გარეშე.
„ყველა ადამიანს უნდა ჰქონდეს გათავისებული, რომ რაღაცა სარგებელი შექმნას საზოგადოებისთვის. ტედის ყოველი ვიდეოს თარგმნა საზოგადოებისთვის სარგებელია. შეიძლება ადამიანის ცხოვრებაც კი შეცვალოს ერთმა ვიდეომ“.
საგანმანათლებლო ფონდი „Educare Georgia“ თავისი საქმიანობით ცდილობს მსოფლიო დონის განათლება საქართველოში მცხოვრები ნებისმიერი ადამიანისათვის გახადოს ხელმისაწვდომი. საგანმანათლებლო პლატფორმა მსოფლიოში აღიარებული ხანის აკადემიის ვიდეოებს თარგმნის. ხანის აკადემია (khanacademy.org) მსოფლიოში ყველაზე ცნობილი ონლაინსკოლაა, რომელსაც დაახლოებით 12 მილიონი მოსწავლე იყენებს. ონლაინპლატფორმა ამერიკის შეერთებულ შტატებში მცხოვრებმა სალმან ხანმა შექმნა, სალმანი ბოსტონში ცხოვრობდა, საიდანაც ახალ ორლეანში მცხოვრებ ბიძაშვილებს დისტანციურად ასწავლიდა. მან ვიდეოგაკვეთილები ჩაწერა და იუთუბზე ატვირთა. დღეისათვის ხანის აკადემიის იუთუბ არხზე 4 ათასზე მეტი ვიდეოა ატვირთული სხვადასხვა თემატიკაზე, იქნება ეს მათემატიკა, ეკონომიკა და ფინანსები, ხელოვნება თუ სოციალური მეცნიერება. ცალკეა ვებგვერდი: khanacademy.org-ი, რომელიც მულტიფუნქციურია და სასკოლო ასაკის ბავშვებისთვისაა განკუთვნილი.
„ხანის აკადემია პირველ პროექტად იმიტომ ავირჩიეთ, რომ სასკოლო ასაკის ბავშვებისთვის არის განკუთვნილი. მოსწავლეებს შეეძლებათ რეგიონში, სადაც ცხოვრობენ, მიიღონ ევროპული ტიპის განათლება. მოუსმინონ წამყვან მასწავლებლებს. ხანის აკადემიის შექმნა დაიწყო ვიდეოებით, მაგრამ ამჟამად აქვს ძლიერი ონლაინპლატფორმა, სადაც 100 ათასამდე მაგალითია განთავსებული. მოსწავლეს დროის ნებისმიერ მონაკვეთში შეუძლია ლექციაც მოისმინოს და მაგალითიც გააკეთოს. თუ რაღაც არ იცის, მაშინ ალგორითმი აძლევს მას უფრო მარტივ მაგალითს. ამ ვებგვერდზე თითოეულ მოსწავლეს შეუძლია თავისი ცოდნის, გამოცდილებისა და უნარის მიხედვით მიიღოს განათლება. მაგალითის გაკეთების შემდეგ, მოსწავლე ეგრევე იღებს პასუხს სწორია თუ არა მის მიერ შესრულებული დავალება. მერე შეუძლია ნახოს თითოეულ მიმართულებაში, სად არის ძლიერი, სად აქვს სუსტი მხარეები, რა უნდა გამოასწოროს. პლატფორმაც ისეთ მაგალითებს აძლევს ავტომატურად, რომ სადაც სუსტია, სწორედ ის ნაწილი გააძლიეროს,“ – ამბობს საგანმანათლებლო ფონდ „Educare Georgia ერთ-ერთი დამფუძნებელი გიორგი ჯიბლაძე.
ფონდმა ხანის აკადემიის ვიდეოების თარგმნა მოხალისეებთან ერთად დაიწყო. სამომავლოდ დაგეგმილი აქვთ მთლიანად პლატფორმის თარგმნაც.
„თარგმნა დავიწყეთ მოხალისეობრივი პრინციპით, მინიმალური სამოტივაციო პაკეტი შევქმენით მთარგმნელებისთვის. მაგალითად, ონლაინკურსების დაფინანსება, ულიმიტო ინტერნეტი ტელეფონში ან აუდიოწიგნები. ამან დიდი ინტერესი გამოიწვია სტუდენტებში და ჩაერთნენ. ასევე მუშაობს გუნდი, რომელიც ამოწმებს ნათარგმნი ვიდეოების ხარისხს. ხანი რომ იყოს ქართულად, რაღაც მინიმუმი უნდა დავაკმაყოფილოთ. ეს მინიმუმი არის დაახლოებით 7 ათასი წუთი ვიდეომასალა სათარგმნი და მილიონ სამასი ათასი სიტყვა გადასათარგმნი ქართულად. ამიტომ მოხალისეობრივი პრინციპით ბოლომდე ვერ შევძლებდით ამის გაკეთებას. ვეძებთ დონორებს, რომლებიც ხანის აკადემიის ქართული ვერსიის მხარდამჭერები გახდებიან,“ – ამბობს გიორგი ჯიბლაძე.
კითხვაზე – თუ რატომ არის მნიშვნელოვანი ხანის აკადემიის თარგმნა, გიორგი ჯიბლაძე პასუხობს: „დაახლოებით ნახევარი მილიონი მოსწავლეა საქართველოში. მათგან 200 ათასს აქვს წვდომა ინტერნეტთან. პირველ რიგში, იმიტომ არის მნიშვნელოვანი, რომ ხანის აკადემიია განკუთვნილია ყველასათვის, არ არის ვიწრო პროფილის. ძალიან დიდი მასშტაბი აქვს ქვეყნისთვის და, ვფიქრობთ, ნებისმიერ ბავშვს გამოადგება. ჩვენ ვარჩიეთ დიდი ენერგია დაგვეხარჯა, მაგრამ შედეგის მომტანი ყოფილიყო ნახევარი მილიონი ადამიანისთვის,“ – ამბობს გიორგი ჯიბლაძე.
„Educare Georgia ერთ-ერთი დამფუძნებელი მოხალისეობრივი თარგმნის აუცილებლობაზეც საუბრობს. თუმცა, აღნიშნავს, რომ აუცილებელია ბავშვებმა უცხო ენა თუნდაც იმიტომ ისწავლონ, რომ ყველაფრის თარგმნა შეუძლებელია. პროექტი, რომლის განხორციელებაცა დაგეგმილი, სწორედ უცხო ენის ონლაინშესწავლას ეხება.
შსს ”აკადემიამ” ბათუმის ”ბათუმი” – 76:74 დაამარცხა და ფინალში გადავიდა
შეხვედრის პირველი ნახევარი დიდი უპირატესობით „ბათუმელები“ იგებდნენ მაგრამ, 10 წუთიანი შესვენების შემდეგ შსს აკადემიამ ანგარიში თავის სასარგებლოდ შეცვალა, შეხვედრა 2 ქულით მოუგო, და სუპერლიგის ფინალისტობა გაინაღდა.
ბათუმის „ბათუმი“ მესამე ადგილისთვის გააგრძელებს ბრძოლას.
შეხვედრის შემდეგ გუნდის მწვრთნელებმა კომენტარი გააკეთეს:
დავით უსტიაშვილი, ბათუმის „ბათუმის“ მწვრთნელი: „ თამაშ კარგად დავიწყეთ, მაგრამ ბოლოს დაღლა დაგვეტყო, იყო მომენტი ბოლო წამზე ვისროლეთ სამქულიანი ჩაგდების შემთხვევაში ვიგებდით, სამწუხაროდ ვერ ჩავაგდეთ. კალათბურთია ხდება ყველაფერი. ბიჭებს მადლობა ბრძოლისთვის. ორ დღეში გავიგებთ ვის ვეთამაშებით და ვიბრძოლებთ მესამე ადგილისთვის“.
კონსტანტინე (კოტე) ტუღუში, შსს აკადემიის მწვრთნელი: „როგორც მოსალოდნელი იყო „ბათუმმა“ დიდი შემართებით დაიწყო ბრძოლა. დასაწყისში ყველაფერი გამოსდიოდა, იბრძოდნენ ბოლომდე. თამაშის განმავლობაში 23 ქულასაც კი ვაგებდით, მაგრამ მეორე ნახევარში ჩემმა გუნდმა მაქსიმალური მობილიზება მოახდინა, გამოვასწორეთ ყველა შეცდომა. მადლობას ვეტყვი ჩემს ბიჭებს ამ თავდადებული ბრძოლისთვი, ასევე მადლობა მინდა ვუთხრა ბათუმელ გულშემატკივარს, რომელმაც ორივე გუნდს სასწაული ატმოსფერო შეგვიქმნა, უმაღლესი დონის კალათბურთი რომ გვეთამაშა“.
საკალათბურთო კლუბი შსს-ს ”აკადემი”
საკალათბურთო კლუბი ბათუმის ”ბათუმი”
#7 ირაკლი მიქელაძე – ბათუმის ”ბათუმის” კალათბურთელი
#13 ბექა წივწივაძე – შსს-ს ”აკადემიის” კალათბურთელი
დავით უსტიაშვილი – საკალათბურთო კლუბ ბათუმის ”ბათუმის” მწვრთნელი
კოტე ტუღუში – საკალათბურთო კლუბ შსს ”აკადემიის” მწვრთნელი
კალათბურთის სუპერლიგის ნახევარფინალში ბათუმის ”ბათუმისა” და შსს ”აკადემიის” შეხვედრას პოლიციელებიც ესწრებოდნენ
პირველი ტაიმი – ”ბათუმი” 54:36 შსს აკადემია
მაკა კუპატაძე – მსაჯი
#10 გიორგი შარაბიძე – შსს აკადემიის კალათბურთელი
შსს ”აკადემიის” კალათბურთელი #13 ბექა წივწივაძე და მსაჯი მაკა კუპატაძე
#1 ბობ ჯინ იანგი
ბათუმის ”ბათუმი” 74:76 შსს აკადემია | საქართველოს კალათბურთის სუპერლიგა – ნახევარფინალი | 16 მაისი 2015
