რამდენ ხანს და რისთვის უნდა ვატაროთ ბრეკეტები

ქეთევან ბალაძე

რა არის არასწორი თანკბილვა და რა იწვევს მას? – ექიმი ორთოდონტი ქეთევან ბალაძე ამბობს, რომ ყბა-სახისა და კბილთა სისტემის ანომალიების ეტიოლოგიას, მკურნალობასა და პროფილაქტიკას სტომატოლოგიის დარგი – ორთოდონტია შეისწავლის. ორთოდონტული მკურნალობის ძირითადი ამოცანაა ყბა-კბილთა სისტემის ფორმის გაუმჯობესება, ანუ კბილების ან კბილთა მწკრივის გადანაცვლება, თანკბილვის რეგულირება, ქვედა ყბის სახსრების ფუნქციის მოწესრიგება, საღეჭი კუნთების ფუნქციის მოწესრიგება და სხვა. თანკბილვა კბილების შეკვრის სახეა. ნორმად მიიჩნევა ორთოგნათიული თანკბილვა, რომლის დროსაც ზედა კბილები ოდნავ გადმოკბილავენ ქვედა კბილებს. ყბასთან ან კბილებთან დაკავშირებული პრობლემების მიზეზი შეიძლება იყოს როგორც გენეტიკური, ისე შეძენილი – სხვადასხვა ტრავმის, ბავშვობაში თითის წოვის, ან კბილების დაკარგვის შედეგად.

ბრეკეტ-სისტემის ნაირსახეობები – ექიმი ორთოდონტი ამბობს, რომ თანკბილვის ანომალიების სამკურნალოდ გამოიყენება მოსახსნელი და მოუხსნელი, პირშიგნითა და პირგარეთა, ფუნქციური და მექანიკური მოქმედების ორთოდონტიული აპარატები. პაციენტებისთვის კარგად ნაცნობი ბრეკეტები მოუხსნელი აპარატია. ბრეკეტები დამაგრებულია თითოეული კბილის ზედაპირზე და ერთმანეთთან მავთულითაა დაკავშირებული. იგი შეიძლება იყოს მეტალის, კერამიკისა და საფირის. “თუ პაციენტი გამძლეობის მიხედვით ირჩევს ბრეკეტს – მეტალის სჯობს, ესთეტიურად კი კერამიკა და საფარი აჯობებს, რადგან შორიდან ორივე მათგანი თითქმის შეუმჩნეველია”, – განმარტავს ქეთევან ბალაძე. არსებობს ლინგვალური ბრეკეტებიც, რომლებიც შიგნიდან ეწებება კბილებს და პრაქტიკულად შეუმჩნეველია უცხო თვალისთვის. ორთოდონტის თქმით, ლინგვალურ ბრეკეტებს უფრო მცირე პათოლოგიების დროს იყენებენ. ნაკლებად გამოხატული პათოლოგიების გამოსასწორებლად გამოიყენება გამჭვირვალე, მოსახსნელი კაპებიც.

რა ფუნქცია აქვს ბრეკეტებს – ქეთევან ბალაძე ამბობს, რომ პაციენტებს ბრეკეტების მთავარი ფუნქცია წინა კბილების გასწორება ჰგონიათ, თუმცა რეალურად ორთოდონტიული აპარატების ძირითადი მიზანი, პირველ რიგში, საფეთქელ-ქვედა ყბის ფუნქციის მოწესრიგება, შემდეგ საღეჭი კბილების კონტაქტის აღდგენა და ბოლოს – წინა კბილების გასწორებაა. ბრეკეტებით შესაძლებელია ასევე კბილთა კალების გასწორება ორთოგნათიული ოპერაციის წინ. თუ პაციენტს არ მოსწონს თავისი სახე, უნდა ყბის გაზრდა ან დაპატარავება, პროფილის შეცვლა, აწუხებს საფეთქელ-ქვედა ყბის სახსარი, მაშინ ორთოდონტი და ორთოგნათი ქირურგი გეგმავენ, პაციენტს რომელი კბილის
ამოღება სჭირდება და ბრეკეტებით რომელი მიმართულებით უნდა გადანაცვლდეს კბილები. 1,5-2 წელიწადში პაციენტის ყბები მზადაა ოპერაციისათვის. ოპერაციიდან 6 თვის შემდეგ იხსნება ბრეკეტები.

რა ასაკიდან შეიძლება ორთოდონტული აპარატების ტარება – ქეთევან ბალაძე ამბობს, რომ საამისოდ ასაკი განსაზღვრული არ არის. “ადრე მიიჩნეოდა, რომ ცალკეული კბილების დგომის გასასწორებლად მხოლოდ პატარა ასაკში უნდა გაკეთებულიყო ბრეკეტები, მაგრამ ახლა შეიცვალა მიდგომა და შეიძლება ნებისმიერ ასაკში მოუნდეს კბილის გადანაცვლება ადამიანს. მაგალითად, პაციენტს სჭირდება კბილის ჩასმა, რისთვისაც საჭიროა კბილების გადანაცვლება გარკვეული მიმართულებით”, – ამბობს ის. თუ ბავშვს აღენიშნება რასწორი
თანკბილვა, ორთოდონტი სპეციალური ფირფიტოვანი აპარატით ან კაპებით, ბრეკეტების გარეშე გაუსწორებს მას კბილებს. ბავშვების კბილების გასწორება ბრეკეტ-სისტემის გარეშე შესაძლებელია მხოლოდ 10-11 წლის ასაკამდე, როდესაც კბილები უფრო დამყოლია და მათი ადგილმდებარეობის შეცვლა შესაძლებელია ფირფიტებით.

ორთოდონტის თქმით, გართულებების თავიდან აცილება ადრეული ასაკიდანვე, სპეციალური მასაჟებითაც არის შესაძლებელი, როცა ექიმთან
კონსულტაციის შემდეგ, დედა საჭირო მიმართულებით აწვება ბავშვის კბილს. “როცა ბავშვს არასწორად ამოდის კბილი, მისთვის უკვე შეიძლება მასაჟის გაკეთება და კბილებისთვის სწორი მიმართულების მიცემა. მასაჟები ეფექტურია 7 წლამდე. მაგალითად, ჩემს შვილს მასაჟი ვაკეთებინე ენით, ათი დღის განმავლობაში ვეუბნებოდი, რომ ენით მიწოლოდა ზედა ორ კბილს ერთად და მივიღეთ კარგი გადმოკბილვა”, – ამბობს ქეთევან ბალაძე.

რა დრო სჭირდება მკურნალობას – ეს პათოლოგიის სიმძიმეზეა დამოკიდებული. თუ ბრეკეტ-სისტემა პაციენტს ორივე ყბაზე უკეთდება და
სწორდება თანკბილვა, მკურნალობის დრო წელიწადნახევრიდან ორ წელიწადნახევრამდე გრძელდება. იმ შემთხვევაში, თუ გარკვეული კბილების გადანაცვლება უნდა მოხდეს, შეიძლება ბრეკეტების ტარება სამი ან ექვსი თვე დასჭირდეს პაციენტს.

როგორ მოვუაროთ ბრეკეტებს – ქეთევან ბალაძის თქმით, პაციენტს ბრეკეტებით ეკრძალება საკვების ჩაკბეჩა. “უნდა ჭამოს დანითა და ჩანგლით. არ შეიძლება საღეჭი რეზინი, შოკოლადი, ნუგა, ე.წ. “სუხარიკები” და სხვა მაგარი საკვები. ასევე, ჩიფსი და კოკა-კოლა, რომლებიც ირგვლივ ერტყმის ბრეკეტს და იწვევს ემალს დაზიანებას”. ექიმის თქმით, ჰიგიენა უნდა იყოს იდეალურად დაცული. ყველა ჭამის შემდეგ პაციენტმა, სპეციალური ჯაგრისების საშუალებით კარგად უნდა გაიწმინდოს კბილები, რათა არ დაიშალოს ან არ დაზიანდეს ემალი. საამისოდ აფთიაქებში იყიდება სპეციალური ჯაგრისები და ირიგატორები – ჰიდრომასაჟორი, რომელიც სითხის ძლიერი ჭავლის შეფრქვევით გამორეცხავს კბილებს შორის შუალედებს. მისი ფასი დაახლოებით 100 ლარამდეა.

საქართველოში მეტალის ბრეკეტების ფასი (ერთ ყბაზე) საშუალოდ 600 ლარამდე, კერამიკისა კი – 1000 ლარამდეა. გამჭვირვალე კაპების ფასი კი 50 ლარიდან იწყება.

ფრინველებზე დაკვირვების ტურიზმი

სოფელ სახალვაშოში [ჩაქვი ბათუმთან დამაკავშირებელ გვირაბთან ახლოს] მცხოვრებ რუსლან დილავეროვს საოჯახო ტიპის სასტუმრო უკვე გაქირავებული აქვს. ტურისტები მას ბელგიიდან, საფრანგეთიდან და ჰოლანდიიდან სტუმრობენ. ათკაციანი ჯგუფი ამ სოფელში ფრინველების დასათვალიერებლად უკვე ჩამოვიდა. საოჯახო ტიპის სასტუმრო აქვს ამავე სოფელში რუსუდან მელაძეს, ტურისტებს ის 4 სექტემბრისთვის ინგლისიდან, ჰოლანდიიდან და ბელგიიდან ელოდება. 20 ევრო ერთი ადამიანი, სამჯერადი კვებით – ეს ორსართულიან, კერძო სახლში დასვენების ღირებულებაა.

ტურისტები სოფელ სახალვაშოს აგვისტოს ბოლოდან სექტემბრის ბოლომდე, ძირითადად ამ ერთი თვის განმავლობაში სტუმრობენ.
აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის თავმჯდომარის თანაშემწე სოფო გუჯაბიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ დეპარტამენტი ამჟამად ფრინველთა მეოთხე საერთაშორისო ფესტივალისთვის ემზადება, ფესტივალი სექტემბერში ჩატარდება. ფესტივალის ჩასატარებლად ტენდერი ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტმა უკვე გამოაცხადა. ტენდერში გამარჯვებული უზრუნველყოფს ფესტივალის ორგანიზებას. დეპარტამენტი ფესტივალისთვის 20 ათასი ლარის დახარჯვას გეგმავს.

ფოტო:აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი

აჭარის ტურიზმის დეპარტამენტის ინფორმაციით, 35 სახეობის გადამფრენ მტაცებელთაგან რამდენიმე გამოირჩევა, მაგალითად, კაკაჩას მიგრაცია აგვისტოს ბოლოს იწყება და პიკს აღწევს სექტემბრის პირველ კვირაში. მსოფლიოში კაკაჩების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი რაოდენობა (დაახლოებით 650.000) 2012 წლის შემოდგომაზე სწორედ ბათუმში დაფიქსირდა. ტურიზმის დეპარტამენტის ცნობით, ბათუმში ასევე საინტერესოა არწივების მიგრაციაზე დაკვირვება. სექტემბრის მესამე კვირისა და ოქტომბრის პირველი კვირის განმვლობაში კი, აქ შეიძლება სულ ახლოდან დააკვირდე ჩია არწივს, გველიჭამიას, ველის არწივის, მწირე მყივან არწივის და ბექობის არწივსაც კი.
ბათუმის ე.წ. დერეფანში ასევე წარმოდგენილია წითელფეხება შევარდენი. გვიანი სექტემბრის პერიოდში აქ შესაძლებელია იხილო ჩვეულებრივი კირკიტა, მცირე კირკიტა, წითელფეხება შევარდენი, ალალი, შევარდენი და მარჯანი, ერთსა და იმავე დღეს. ოფიციალური ინფორმაციით, პერიოდულად ასევე ფიქსირდება გავაზი.

აჭარაში 2012 წელს პირველად გაიმართა Bირდწატცჰინგ-ის ფესტივალი, საერთაშორისო ორგანიზაცია  Batumi Raptor Count-ის ორგანიზებით. ფესტივალის მიზანი იყო აჭარაში ფრინველებზე დაკვირვების პოპულარიზაცია. ფესტივალს ესწრებოდნენ, როგორც ქართველი, ასევე უცხოელი დაინტერესებული პირები და ექსპერტები.
ტურიზმის დეპარტამენტის ცნობით, აჭარაში ბერდვოჩინგის (ფრინველებზე დაკვირვება) პოტენციალი ჯერ კიდევ 2012 წლის 3 სექტემბერს დადასტურდა, როცა  Batumi Raptor Count-ის მონაცემებით ერთი დღის განმავლობაში 179.342 გადამფრენი კრაზანაჭამია არწივი დაფიქსირდა. ეს ციფრი მნიშვნელოვნად აღემატება 1982 წელს ისრაელში დაფიქსირებულ ბოლო მსოფლიო რეკორდს – 124.000 კრაზანაჭამია არწივი დღის განმავლობაში. იგივე, Bატუმი ღაპტორ ჩოუნტ-ის მიერ გამოქვეყნებული ცნობით, საშემოდგომო მიგრაციის პერიოდში მილიონზე მეტი გადამფრენი ფრინველი დაფიქსირდა. სპეციალისტების აზრით, ერთი სეზონისთვის ეს მონაცემი რეკორდულია.

ფოტო: აჭარის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი

მოსამართლე ბრალდებულს: “იმედი მაქვს, ეს იქნება კარგი გაკვეთილი თქვენთვის”

 

როგორც პროკურორმა ქეთევან ადამიამ სასამართლო პროცესზე განმარტა, ბრალდებული თურქეთ-საქართველოს საზღვართან დააკავეს. საქმის მასალებში ინახება ბრალდებულის დაკავებისა და ჩხრეკის ოქმები, ასევე საზღვრის კვეთის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
სახელმწიფო ბრალდებულს სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში დებს ბრალს – სსკ 260-ე და 262-ე, რაც საბოლოო ჯამში, სულ ცოტა, რვაწლიან პატიმრობას ითვალისწინებს. სასამართლო პროცესზე პროკურორმა თქვა, რომ მხარეების სურვილია საქმე არსებითი განხილვის გარეშე, საპროცესო შეთანხმებით დასრულდეს.

 

ბრალდებულმა თქვა, რომ ბრალდებას აღიარებს. მოსამართლემ ბრალდებულს ჰკითხა, საპროცესო შეთანხმება შანტაჟით, იძულებით ან ძალადობრივი გზით ხომ არ გაფორმებულა. ბრალდებულმა უპასუხა, რომ -არა.
მოსამართლე დავით მამისეიშვილის გადაწყვეტილებით, ბრალდებულს მიესაჯა ერთწლიანი პატიმრობა და ხუთი წელი პირობითი მსჯავრი. ექვსი წლის განმავლობაში ბრალდებულს აეკრძალა ავტომობილის მართვა, სამედიცინო საქმიანობა, აფთიაქის გახსნა, პედაგოგიური და საადვოკატო საქმიანობა, ასევე იარაღის დამზადება, შენახვა და ტარება.

 

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ბრალდებული 6 წლის განმავლობაში ვერ იმუშავებს თვითმართველობის ორგანოებში და ვერც ერთ საჯარო სამსახურში. “არსებითი განხილვის შემთხვევაში თქვენ სულ ცოტა რვაწლიანი პატიმრობა გელოდებოდათ, კანონი უფრო მსუბუქ სასჯელს არ ითვალისწინებს ამ ბრალდებისთვის, თქვენ საპატიმროს დატოვებდით 2023 წელს, საპროცესო შეთანხმების შემთხვევაში კი თქვენ თავისუფალი იქნებით 2016 წელს. ვფიქრობ, ეს ძალიან კარგი დასასრულია თქვენი საქმის და იმედი მაქვს, ამ შანს გამოიყენებთ, საპატიმროს დატოვების შემდეგ დაუბრუნდებით თქვენს ძველ ცხოვრებას და ეს იქნება თქვენთვის კარგი გაკვეთილი”, – უთხრა მოსამართლემ ბრალდებულს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ.

 

ბრალდებულს ასევე დაეკისრა 7 ათასი ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.
ბრალდებულს უფლება აქვს შეწყალების თხოვნით მიმართოს პრეზიდენტს. იმ შემთხვევაში თუ მას პრეზიდენტი შეიწყალებს, იგი საპატიმროს ერთ წელზე უფრო ადრეც დატოვებს. ბრალდებულის უფლებებს სასამართლოში ადვოკატი ჯემალ კიკნაძე იცავდა.

Black Sea Sound Fest ბათუმში

 

ჯგუფები ფესტივალისთვის სპეციალური აპლიკაციების საფუძველზე შეირჩა.

LineUp: Kid jesusLil BeatBabiloni; Mexicano Muchacho; Family ModeThe Nemo; Rose in Black; Strawberry Field; Ver Movifiqret; Antibiotic; The Call; The Old MuseGroovephonics;

 

 

ფესტივალის ორგანიზატორია  „EREDELI’S ART” და აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი.

 

დასწრება უფასოა.

 

ქვიშის ფეხბურთის პერსპექტივა საქართველოში [ვიდეო]

ბათუმის საპლაჟო ფეხბურთის გუნდი საერთაშორისო ტურნირისთვის ემზადება

ქვიშის ფეხბურთისთვის დამახასიათებელი ილეთი „მაკრატელაა“. „მაკრატელა“ ჰაერში სრულდება. ამ დროს ფეხბურთელი მიწას სწყდება, ჰაერში მოძრავ ბურთისკენ ხტება და სწრაფი და ძლიერი დარტყმით კარისკენ აგზავნის ბურთს. მოთამაშე ტანით ეცემა ქვიშაში. ქვიშა ყველა მიმართულებით ცვივა. თუკი ზუსტად დაარტყა ფეხბურთელმა ბურთს ფეხი, მის ქვიშაზე დაცემამდე ბურთი ბადეშია გახვეული, სკამებზე მსხდარი ხალხი კი სანახობისგან აღფრთოვანებული წამებში ფეხზე დგას.

„ბურთი უნდა გქონდეს სულ მაღლა ჰაერში. ამიტომ დიდი მნიშვნელობა აქვს ტექნიკასა და ფიზიკურ მომზადებას. აქ პლაჟია, სილაა, მუსიკაა, რაც სანახაობრივს ხდის ჩვენს თამაშს. თუმცა კოჭებამდე სილაში ვთამაშობთ და სამმაგი ძალის დახარჯვა გვიწევს, ვიდრე მინდვრის ფეხბურთზე თამაშის დროს. მაქსიმუმ ორი-სამი წუთი ითამაშო, მერე ფეხბურთელის შეცვლაა საჭირო. აქ დიდი მნიშვნელობა აქვს გამძლეობას“, – გვიყვება საპლაჟო ფეხბურთის გუნდის – ბათუმის „დინამოს“ 29 წლის უხუცესი წევრი ლევან ნადარაია, რომელიც საპლაჟო ფეხბურთს ბათუმში დაარსების დღიდან, მეხუთე წელია თამაშობს.

საპლაჟო ფეხბურთის გუნდის ფეხბურთელები ბულვარში, ზღვის პირას მდებარე ქვიშის მოედანზე ყოველ საღამოს, შვიდ საათზე დადიან და 2-7 სექტემბერს ბათუმში გასამართ საერთაშორისო ტურნირისთვის ემზაებიან. მათი მთვარი მწვრთნელი ნიკოლოზ თოდაძე ამბობს, რომ ტურნირი ახლოსაა, ამიტომ მხოლოდ ერთჯერადი, დღეში საათ და 45-წუთიანი ვარჯიშებით შემოიფარგლებიან:

„ქვიშის ფეხბურთის ვარჯიშები განსხვავდება მინდვრის ფეხბურთის ვარჯიშებისგან. მთელი თამაშის მანძილზე ბურთი ჰაერშია, ამიტომ ვარჯიშებიც მორგებულია ამ ტექნიკაზე. ვარჯიშის გეგმას მე თვითონ ვწერ, ვიზიარებ უცხოურ გამოცდილებასაც. სხვა ქვეყნებში როცა მივდივართ, ვაკვირდები იქაურ ვარჯიშებს და მერე ჩემი იმპროვიზაციით ვქმნი. არის სტანდარტული ვარჯიშებიც, რომელიც ერთნაირად სრულდება დიდ ფეხბურთში, მინი-ფეხბურთსა და ქვიშის ფეხბურთშიც“.

22 წლის გოჩა ბერიძე ექვსი თვეა შეუერთდა საპლაჟო ფეხბურთის გუნდს, მანამდე კი ბათუმის „დინამოში“ მინდვრის ფეხბურთს თამაშობდა.

„ორი კვირის წინ დავიწყეთ ამ ტურნირისთვის მზადება. ვიბრძვით მხოლოდ გამარჯვებისთვის – პირველი ადგილისთვის და არავითარი სხვა. ამიტომ ვემზადებით ასე მონდომებით“, – გვეუბნება გოჩა.

გოჩა ბერიძისა და ლევან ნადარაიას გარდა ამ ტურნირისთვის კიდევ 13 ფეხბურთელი ემზადება: მეკარეები – კარენ მინასიანი, რომან ასლანიანი,  გუნდის კაპიტანი ზაურ კეკელიძე, ვაჟა ივანიაძე, კახი თოდაძე, დავით ნუნიძე, ლეო ფარტენაძე, გოჩა მახარაძე, ივერი ბერიძე, მიხეილ (მიშა) დავითაძე, ალეკო ნაკაშიძე, ზურაბ (ზურა) შამილაძე, ნუკრი გოგუაძე.

საპლაჟო ფეხბურთის ეს გუნდი საფეხბურთო კლუბ ბათუმის „დინამოს“ ბაზაზეა შექმნილი, დაფინანსებასაც კლუბისგან იღებს, თუმცა იმ შემთხვევაში თუ აჭარის ნაკრების სახელით ასპარეზობს აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი აფინანსებს მას.

2-7 სექტებმრის ტურნირში 8 გუნდი მიიღებს მონაწილეობას, მათ შორის ორი გუნდი საქართველოდან, დანარჩენი ექვსი კი ირანიდან, აზერბაიჯანიდან, რუსეთიდან, თურქეთიდან, ტუნისიდან და ყაზახეთიდან იქნებიან. ამ საერთაშორისო შეჯიბრების ხარჯი, რომელიც 28 200 ლარია, ბათუმის სპორტულ-ახალგაზრდული ცენტრიდან გამოიყოფა. სპორტულ-ახალგაზრდულმა ცენტრმა ღონისძიების ორგანიზებაზე ტენდერი 18 აგვისტოს გამოაცხადა. ტენდერში კომპანია შპს „საქართველოს სპორტის სააგენტომ“ გაიმარჯვა.

ეს თანხა გადანაწილებულია მსაჯების ანაზღაურებაზე, რომელთა შორის ერთი ფიფას მსაჯიც იქნება, უცხოური გუნდების სასტუმროსა და ტრანსპორტირების მომსახურებაზე, ასევე პრიზების – მედლების, თასებისა და სიგელების დამზადებაზე.

როგორც სპორტულ-ახალგაზრდული ცენტრის დირექტორის მოადგილემ, ზვიად მელიქაძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, ეს ტურნირი ცენტრის ორგანიზებით პირველად ტარდება.

გუნდის დირექტორის კახა მიქელაძის ხედვით, ქვიშის ფეხბურთი არამარტო სანახაობრივი, არამედ მნიშვნელოვანია ტურიზმის განვითარების კუთხითაც: „ფეხბურთი მოიცავს სამ ელემენტს“, – ამბობს ის.  „თვითონ სპორტს, გართობასა და ტურიზმს. დიდი ყურადღება ექცევა სპორტის ამ სახეობის განვითარებას იმ ქვეყნებში, სადაც ტურიზმი არის პრიორიტეტული მიმართულება. ჩვენთან არც ისე განვითარებულია ქვიშის ფეხბურთი – 5 წლის წინ დაიწყეს მუშაობა ბათუმის „დინამოს“ ამჟამინდელმა, ერთ-ერთი ასაკობრივი საფეხბურთო გუნდის მთავარმა მწვრთნელმა, ჯაბა ჭანტურიამ და პლაჟის ფეხბურთის გუნდის მთავარმა მწვრთნელმა ნიკოლოზ (ნიკა) თოდაძემ. უანგაროდ, მხოლოდ ენთუზიაზმით, მათ შექმნეს ის სიტუაცია, რომ ბათუმში დღეს ტარდება არაერთი ტურნირი, მათ შორის საერთაშორისოც. საპლაჟო ფეხბურთი შევიდა ოლიმპიურ სახეობებში, წელს ის წარმოდგენილი იყო ბაქოს ოლიმპიურ თამაშებზე. ამიტომ ერთგვარი მოკლე გზაც არის ჩვენი ქვეყნის რეკლამირებისთვის. დიდ ფეხბურთში ვერ ვაღწევთ ისეთ წარმატებებს, რომ ვიასპარეზოთ ევროპის წამყვან შეჯიბრებებში, ეს გვაძლევს საშუალებას გავიდეთ ევროსარბიელზე და ყველამ დაინახოს, რას წარმოადგენს ჩვენი ქალაქი. ევროპის ჩემპიონთა ლიგის მასპინძლობას თუ მოვიპოვებთ, რომელიც 2016 წლის მაისის ბოლოდან ივნისის შუა რიცხვებამდე იქნება, აქ ჩამოვა 27 გუნდი. გვქონდა საუბარი ფიფას მასობრივი ფეხბურთის კომიტეტის ხელმძღვანელობასთან. გვთავაზობენ რამდენიმე ვარიანტს, რომ ბათუმმა უმასპინძლოს ევროპის სანაკრებო ან საკლუბო ტურნირს, რაც იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი ჩვენი ქალაქისთვის – ფიფას ეგიდით ორგანიზებული ტურნირების დროს ფიფა ღებულობს ვალდებულებას წამყვან სატელევიზიო არხებზე განათავსოს რეკლამა“.

ბათუმის „დინამო“ წელს პირველად მონაწილეობდა ევროპის ჩემპიონთა თასზე, რომელიც 2-7 ივნისს ქალაქ კატანიაში გაიმართა. ტურნირი არ მოუგიათ, მაგრამ გუნდში ამბობენ, რომ ეს დიდი გამოცდილება იყო მათთვის. შემდეგ, 8-14 ივლისს ბათუმში საქართველოს ჩემპიონატი გაიმართა, სადაც ბათუმის `დინამომ~ ზედიზედ მეორედ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული. აჭარის ნაკრები, რომელიც ძირითადად ისევ ბათუმის „დინამოს“ ფეხბურთელებით არის დაკომპლექტებული, რამდენიმე დღის შემდეგ ისევ იტალიაში გაემგზავრა ხალხთაშორის მეგობრობის ტურნირზე, ქალაქ სანელპიდიოში. მასში ხვადასხვა ქვეყნის 16 გუნდი მონაწილეობდა. აჭარის ნაკრებმა მეოთხე ადგილზე გასვლა შეძლო. ამ ტურნირში თამაშობდნენ ისეთი ფეხბურთელები – როგორიცაა „რომას“ ყოფილი თავდამსხემლი მარკო დელვეკიო, „იუვენტუსის“ ყოფილი ლეგენდა ანჯელო დი ლივიო და საფეხბურთო სამყაროს სხვა ცნობილი პირები.

„ბათუმის „დინამომ“ წელს ერთი ამოსუნთქვით მოიგო საქართველოს პირველობა“, – ამბობს კახა მიქელაძე და დასძენს, რომ ეს გუნდის აქტიური ვარჯიშისა და ტურნირებში მონაწილების შედეგია. „კატანიაში ერთგვარი სურპრიზიც შესთავაზა ორგანიზატორებს, რადგან დებიუტანტმა ბათუმის „დინამომ“ პირველივე შეხვედრის მოგება მოახერხა ბულგარეთის ჩემპიონ „ოდესოსთან“. ის, რომ ჩვენი გუნდი არ გამოაკლდა ასეთ მნიშვნელოვან ღონისძიებას, ბათუმის მერიისა და საკრებულოს დამსახურებაა“.

ბათუმში საპლაჟო ფეხბურთის დამაარსებლისა და აჭარის საპლაჟო ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტის, ჯაბა ჭანტურიას აზრით, იმისთვის, რომ საპლაჟო ფეხბურთი ეროვნული მასშტაბით განვითარდეს, საჭიროა საპლაჟო ფეხბურთი საქართველოს ეროვნული ფედერაციის პატრონაჟის ქვეშ იყოს, ისევე როგორც მსოფლიო საპლაჟო ფეხბურთია ფიფას შემადგენლობაში და მისი ორგანიზებით ტარდება მსოფლიო ჩემპიონატიც:

„გვაქვს რესურსი განვავითაროთ საპლაჟო ფეხბურთი ანაკლიაში, ფოთში, დიდი სურვილი არის თბილისის ზღვაზეც მოეწყოს ანალოგიური ინფრასტრუქტურა. მთავარია, ფეხბურთის ეროვნული ფედერაცია დაინტერესდეს. „ფიფა“ და საპლაჟო ფეხბურთის საერთაშორისო ორგანიზაცია ჩვენ გვავალდებულებს დავიწყოთ საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის ჩატარება უფრო ფართო მასშტაბით. ჩვენ ვართ რეგიონული ფედერაცია, ფიზიკურად ვერ შევძლებთ ნაკრები გუნდის ჩამოყალიბებას, ამის გაკეთების საშუალებას არც იურიდიუილი სტატუსი გვაძლევს. საქართველოს ნაკრები გუნდის ჩამოყალიბება, დაფინანსება და საქართველოს ჩემპიონატის ჩატარება, ასევე ევროპისა და მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ტურნირებზე მონაწილეობა, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ორგანიზებითა და ხარჯებით უნდა მოხდეს. ფედერაციაში ცოტა არასერიოზულად უყურებდნენ ამ სახეობის განვითარებას, ეს არის ფიფასა და უეფას მიერ აღიარებული სახეობა და მასობრივი ფეხბურთის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი, ფუტსალთან და ქალთა ფეხბურთთან ერთად. ვფიქრობ, ახლო მომავალში ფიფა და უეფა რეკომენდაციით მიმართავს ეროვნულ ფედერაციას დაფინანსების მოსაცემად და ფედერაცია ჩვენსკენ მოტრიალდება“.

ლევანი ნადარაია მიიჩნევს, რომ ქვიშის ფეხბურთი უფრო და უფრო პოპულარული ხდება: „თავიდან რომ დავიწყეთ, ყველას ხუმრობა ეგონა. ახლა ყველა სერიოზულად უყურებს ჩვენს თამაშს. უფრო მეტი ახალგაზრდა ინტერესდება ამ სახეობით. ბათუმმა წამოიწყო ამ სახეობის განვითარება. მგონი თუ ჩაიდება დიდი სახსრები, დიდ შედეგს მოიტანს ტურისტული კუთხითაც“.

გუნდის დირექტორი კახა მიქელაძე ამბობს, რომ საპლაჟო ფეხბურთის განვითარებასთან ერთად, სამომავლოდ, ბათუმში ქვიშის სახეობების ცალკე კლუბის  შექმნაც იგეგმება.

ტანმოვარჯიშეები 8 ქვეყნიდან – ბათუმში საერთაშორისო ტურნირი მიმდინარეობს [ფოტო | ვიდეო]

 


 

ტურნირში რვა ქვეყანა მონაწილეობს რუსეთი, სომხეთი, საქართველო, უკრაინა, ბელორუსია, ლატვია, ლიტვა, აზერბაიჯანი.

ტურნირი 31 აგვისტოს დასრულდება. 

რუსუდან სიხარულიძე

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

24-27 სექტემბერს ბათუმი რეკლამის საერთაშორისო ფესტივალ AD BLACK SEA-ს უმასპინძლებს

 

ფესტივალი საქართველოს საკომუნიკაციო სააგენტოების ასოციაციისა და  უკრაინის სარეკლამო კოალიციის ერთობლივი ძალისხმევით ტარდება. ამ ეტაპზე მისი მთავარი მიზანია დაფუძნდეს ევროპის საფესტივალო რუქაზე, გადაიქცეს ყოველწლიურ ღონისძიებად და დროთა განმავლობაში მოახერხოს რეგიონალური მნიშვნელობის ფორუმად ქცევა, რაც ბუნებრივია უდიდეს გავლენას მოახდენს საქართველოში სარეკლამო სფეროს განვითარებაზე.

 

Ad Black Sea არის ინსპირაციის, საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარების, ახალი იდეების დაბადების ადგილი. 4 დღის განმავლობაში, ფესტივალის პროგრამის ფარგლებში ჩატარდება სემინარები, ვორქშოპები, მასტერკლასები, რაც შესანიშნავი საშუალებაა ადგილობრივი და დარგობრივი სპეციალისტებისათვის, ბიზნესმენებისათვის, მეწარმეებისათვის განავითარონ და გააღრმავონ თავიანთი ცოდნა და გამოცდილება, მიიღონ რჩევები და ინსპირაცია მსოფლიოში აღიარებული სპეციალისტებისაგან.  ფესტივალის მონაწილეებს შეეძლებათ შეხვდენენ, მოისმინონ და გაიცნონ სარეკლამო სფეროს თვალსაჩინო წარმომადგენლები ევროპიდან და ამერიკიდან, გაუზიარონ მათ თავისი ხედვები, ნახონ სხვადასხვა ქვეყნებში შექმნილი ნამუშევრები, მონაწილეობა მიიღონ კონკურსში.

 

ფესტივალი 3 ძირითადი მიმართულებისგან შედგება:

 

  1. საგანმანათლებლო პროგრამა, რომლის ფარგლებში  მონაწილეებს შეეძლებათ შეხვდენ და მოუსმინონ მაიკლ კონრადს (Berlin School of Creative Leadership, Germany), ალექს პაიეტეს (Picnic, Spain), ფარიდ ჩეჰაბს (Leo Burnett MENA, Leanon), ჟოაო-მანუელ ტიხომიროფს (Mixer, Brasil), ევგენი პრიმაჩენკოს (Weiden+Kennedy, Netherlands) და სხვა საინტერესო გამომსვლელებს.

 

  1. კონკურსი, რომელიც 3 კატეგორიისაგან შედგება:

 

–         საუკეთესო ვიდეო კონტენტი და სხვა ბრენდირებული კონტენტი

–         საუკეთესო დიზაინი, პრინტი და პოსტერი

–         საუკეთესო იდეა

კონკურსში მონაწილეობა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია. ნამუშევრები 4 სექტემბრამდე შემდეგ ბმულზე მიიღება: https://adblacksea.com/registration/login

 

* შენიშვნა: ქართული სააგენტოებისთვის ნამუშევრის წარდგენა უფასოა. ნამუშევარი მიღებულად ჩაითვლება მხოლოდ მაშინ, როდესაც გადახდის ინვოისს მოითხოვთ, თუმცა ის თქვენ არ გამოგეგზავნებათ.

 

  1. კულტურული პროგრამა, რომლის ფარგლებში ფესტივალის დელეგატები სხვადასხვა სახის გასართობ ღონისძიებებში მიიღებენ მონაწილეობას.

ფესტივალის შესახებ მეტი ინფორმაციისათვის ეწვიეთ შემდეგ ბმულს: https://adblacksea.com/

 

ყურადღება:

ქართველი მონაწილეებისთვის ფესტივალზე დასწრება უფასოა! ამისათვის საჭიროა გაიაროთ რეგისტრაცია შემდეგ ბმულზე: https://adblacksea.com/registration

 

* შენიშვნა: ყურადღებით შეავსეთ ყველა ბმული, რათა დამზადდეს ბეიჯი თქვენს სახელზე.

* ვალუტის არჩევისას შეგიძლიათ ნებისმიერი მონიშნოთ. ინვოისი არ გამოგეგზავნებათ.

 

 

ხელვაჩაურში საყრდენი კედლების ფერდსამაგრი სამუშაოები მიმდინარეობს

 

ამ დროისთვის ფერდსამაგრი სამუშაოები 76 კერაზე შესრულდა. მათ შორის, სოფელ ერგეში მცხოვრებ თემურ აფაქიძისა და იუსუფ თედორაძის საცხოვრებელ სახლებთან დაზიანებული საყრდენი კედლების მოწყობა, აღნიშნულ ობიექტებზე დაზიანებული საყრდენი კედლის მოსაწყობად ადგილობრივი ბიუჯეტიდან 44 998 ლარი დაიხარჯა, ფერდდამცავი სამუშაოები შ.პ.ს „დაჩიმ“ და შ.პ. ს „გიამ“ შეასრულა.

 

სამუშაოებისთვის ბიუჯეტიდან ჯამში 1074523 ლარი გამოიყო.

 

ამ ეპატზე ასევე მზადდება საპროექტო სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია, გასული წლის ოქტომბერ – ნოემბრის თვეში სტიქიური მოვლენების შედეგად განვითარებული მეწყრული კერების აღმოსაფხვრელად.

 

საკანალიზაციო სისტემების რეაბილიტაცია თამარის დასახლებაში, გონიოსა და ჩაისუბანში

 

ხელშეკრულების თანახმად, რომელიც ბათუმის მერიამ და კომპანია “ფაიფერი და ფაიფერმა“ 27 აგვისტოს გააფორმეს, მახინჯაურში აშენდება წყლის სამარაგო რეზერვუარი, თამარის დასახლებასა და ბარცხანაში – საკანალიზაციო სატუმბი სადგურები, სადაც განხორციელდება წყლისა და საკანალიზაციო სისტემის სრული რეაბილიტაცია. ასევე მოხდება საკანალიზაციო ქსელის რეაბილიტაცია ბარცხანაში, წყლის სისტემის რეაბილიტაცია ანგისაზე და საკანალიზაციო სისტემის ქსელის გაფართოება გონიოში.

 

განხორციელდება საწნევო და თვითდენითი მაგისტრალური ხაზების მშენებლობა და სამომხმარებლო ქსელის მოწყობა.

 

აღნიშნული მონაკვეთების საკანალიზაციო სისტემა შეუერთდება ქალაქის ერთიან ქსელს და გამწმენდი ნაგებობის გავლის შემდეგ მოხდება მისი ზღვის სიღრმეში ჩაღვრა.

 

სამუშაოების ღირებულება – 14 მილიონ 864 ათას ევროს შეადგენს, რაც KfW-ს სესხით, გრანტითა და ადგილობრივი კონტრიბუციით ფინანსდება.

 

 

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს შიშის დაძლევაში

 


ქალბატონო მარიტა, რა არის შიში და საიდან ჩნდება ის?


 შიში არის ადამიანის თანდაყოლილი ინსტინქტი და მას დამცავი ფუნქცია აკისრია. თუ რაღაცის არ მეშინია – ფრთხილად არ ვიქნები, შესაბამისად, არ ვიქნები დაცული, ამიტომ შიში მხოლოდ ნეგატიური კონტექსტით არ უნდა განვიხილოთ. გარდა თანდაყოლილი შიშებისა, ბავშვებს მოგვიანებით უყალიბდებათ შიშები გარემო ფაქტორებიდან გამომდინარე, ანუ როცა უკვე უფროსების დახმარებით სწავლობენ, თუ რა შეიძლება გარემოში იყოს მათთვის საშიში. 

 

ხშირია ბავშვებში სიბნელის შიში, მარტო ყოფნის შიში, ეს ყველაფერი დაკავშირებულია იმასთან, რომ მათ არ აქვთ ზუსტი ინფორმაცია, თუ რა შეიძლება მოჰყვეს ამას. მაგალითად, ბავშვმა არ იცის რას უნდა მოელოდეს სიბნელეში, ამიტომაც ეშინია მისი. რაც უფრო გაურკვეველია სიტუაცია მათთვის, მით უფრო მაღალია შიშის კოეფიციენტი.

 

როდის შეიძლება შიში იყოს ნორმა და როდის – პათოლოგია?


 6-7 წლამდე ბავშვის აზროვნება უფრო აბსტრაქტულია და მისი ფანტაზია გარკვეულ გარემოებებში, მაგალითად სიბნელეში, ბევრ სხვადასხვა აზრს წარმოშობს, ამიტომ შიში უფრო ძლიერდება სიბნელეში, თუმცა 7 წლის შემდეგ, როცა ბავშვს უყალიბდება ლოგიკური აზროვნება, ამის ხარჯზე იწყებს შიშების დაძლევას. იმ შემთხვევაში, თუ ამ ასაკში შიშში რეალურად დევს მიზეზი – ეს ნორმალურია, მაგრამ თუ მიზეზი არ არის, ანუ შიში არ არის მიმართული უსაფრთხოების შენარჩუნებისკენ – ეს უკვე ფობიაა და ბავშვი დახმარებას საჭიროებს. 

 

 რა შეიძლება იყოს სიბნელის ან სხვა მსგავსი შიშის მიზეზი 6 წლის ზევით ასაკის ბავშვებში?

 

თუ ლოგიკურ აზროვნებას უნდა დაეძლია შიში, მაგრამ ასე არ მოხდა, ეს არარეალური შიშია. ანუ თუ ბავშვს ეშინია, მაგრამ საფრთხე არ არსებობს, ეს უკვე სხვა პრობლემაზე მიგვანიშნებს და ამ პრობლემას შფოთვა ჰქვია. ამ შემთხვევაში გამოდის, რომ შიში გამოწვეულია რაღაც შფოთვისგან, რომელიც ბავშვს (და ხშირ შემთხვევაში უფროსებსაც) გაცნობიერებული არ აქვს და ამას გამოხატავს შიშში. შფოთვის გამომწვევი მიზეზების გამოსავლენად სასურველია ფსიქოკონსულტანტის ჩარევა, რადგან შფოთვის მიზეზი შეიძლება იყოს ბავშვის რთული ურთიერთობები თანატოლებთან ან სულაც ის, რომ ბავშვს არ აქვს სტაბილურობის შეგრძნება ოჯახიდან და ეს გადააქვს გარკვეულ შიშებში, ახდენს ამ შეგრძნებების სახეცვლილებას შიშით.
6-9 წლის ასაკის ბავშვებში ძალიან გავრცელებულია სიკვდილის შიში, რაც ამ პერიოდში ნორმად არის მიჩნეული. ასეთ შიშებს ეგზისტენციალურ შიშებს ეძახიან. ამის მიზეზი შესაძლოა გახდეს ახლობლის გარდაცვალება, ან ბავშვის მიერ საუბრის მოსმენა ამ თემაზე. ისინი იწყებენ ფიქრს, თუ რა იქნება როცა გარდაიცვლებიან, შეიძლება ეშინოდეთ, რომ სჭირთ მომაკვდინებელი დაავადება და ა.შ. თუმცა უკვე მოგვიანებით, ბავშვები თავისით სძლევენ ამ შიშებს.

 

 როგორ უნდა დაეხმარონ უფროსები ბავშვებს შიშის დაძლევაში?


ასეთ დროს აუცილებელია საუბარი ბავშვთან და გარკვეული საკითხების ახსნა. მაგალითად, დაელაპარაკეთ მათ, გაიგეთ რას ელოდება ბავშვი ამ შიშის იქეთ, ჰკითხეთ, როგორ წარმოუდგენია, რა არის სული (ან ის არსებები, რისიც ეშინია), რა შეიძლება მოხდეს, როცა ის გამოჩნდება და ასე შემდეგ. როდესაც ბავშვი გააცნობიერებს, თუ რას ელოდება, ბევრად უფრო დამშვიდდება. ასევე ესაუბრეთ იმაზე, საერთოდ არსებობენ თუ არა რეალურად ეს არსებები, თუ არსებობენ – სად? გაარკვიეთ ისინი იმაში, თუ რისი ეშინიათ და მათგან რა არის რეალობა და რა გამოგონილი.

 

სიბნელის ან მარტო დარჩენის შიშის დროს, შეგიძლიათ გამოიყენოთ ნელ-ნელა შეჩვევის მეთოდი. მაგალითად, თუ ბავშვს ძილის წინ შუქს ჩართულს უტოვებთ, ჯერ დატოვეთ უფრო დაბალი ინტესნივობის განათება, შემდეგ კიდევ უფრო დაბალი და ასე, ნელ-ნელა შეაჩვიეთ სიბნელეს. ზოგჯერ ასეთ მეთოდს უფრო რადიკალური ფორმით იყენებენ მშობლები, რაც არ არის რეკომენდებული. მაგალითად, შეაჯახონ ბავშვის მისსავე შიშს, ანუ მიუახლოვონ ბავშვი იმას, რისიც ეშინია – შეუშვან ბავშვი პირდაპირ ბნელ ოთახში, უეცრად დატოვონ მარტო და ა.შ. ასეთი მეთოდები ფსიქოლოგიაში ნამდვილად არსებობს, მაგრამ მათი განხორციელებისას მთელი რიგი დაკვირვებებია საჭირო, რათა არ მოხდეს ბავშვის უფრო მეტად ტრავმატიზირება.

 

როგორ არ უნდა მოიქცნენ მშობლები?


პირველ რიგში არ შეიძლება ისთი აკრძალვები, როგორიცაა: „ბიჭი ხარ და როგორ არ გრცხვენია“, „უკვე დიდი ხარ და ნუ გეშინია“, – ეს პრობლემას იმიტომ არ აგვარებს, რომ ამ დროს ქრება არა ემოცია, არამედ ემოცია ითრგუნება და სინამდვილეში ბავშვს მაინც რჩება შიში. გარდა ამისა, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მშობლებმა არ ჩაუნერგონ ბავშვებს უსაფუძვლო შიშები. როცა ბავშვს უნერგავენ ისეთ შიშებს, რომლებიც საერთოდ არ არის საჭირო და რეალური, ამით ბევრად უფრო მშიშარას ხდიან ბავშვს, ვიდრე ამას რეალობა ითხოვს (მაგალითად, როცა ბავშვი სასრიალოზე ადის და უყვირიან, რომ არ გადმოვარდეს, ან როცა ჭამის დროს აშინებენ – თუ არ შეჭამ ვიღაც წაგიყვანს და ა.შ.). მშობლებს ვურჩევდი, რომ რეალურად შეხედონ თუ რა არის გარემოში ნამდვილად საშიში და რა – არა, თორემ ბავშვი გახდება მშიშარა და იქნება მუდამ დაძაბული. მათ უნდა გაიზარონ, რომ შიშებთან თამაში არ ღირს.

ხულოში კარტოფილის მცირე მოსავალს ელიან

 

ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ღორჯომში მცხოვრებ ავთანდილ ირემაძეს კარტოფილი წლებია გამოჰყავს და ადგილობრივ ბაზარზე ყიდის. იგი კარტოფილს 5 000 კვ.მ ფართობზე, გაზაფხულზე რგავს და გვიან შემოდგომაზე მოწეული მოსავალი გასაყიდად ბათუმში ჩააქვს. ავთანდილი ამბობს, რომ წელს მინიმუმ 6-7 ტონა კარტოფილის მოსავალი უნდა მიეღო, მაგრამ ვარაუდობს, რომ იმდენსაც ვერ მოიწევს, მომავლისთვის სათესლე მარაგი რომ შეაგროვოს, რადგან, როგორც თვითონ ამბობს, მცენარე ნაადრევად გაფუჭდა.

 

„მაღალმთიან სოფლებში გასაყიდად ისეთი ბოსტნეული უნდა გამოიყვანო, რომ მალე არ გაფუჭდეს. ბათუმამდე მანძილი შორია და გადატანა რთულია, ადგილზე კი არაფერი იყიდება, არც მიმღები პუნქტია და არც გადამამუშავებელი საწარმოები.
არანაირი მოსავალის მიღების იმედი არ მაქვს, იმდენი მაინც იყოს, რომ სათესლედ შევინახო, არ ვიცი რა გვეშველება, რით უნდა ვირჩინოთ თავი. ასეთი მდგომარეობაა არამარტო ჩემთან, არამედ თითქმის ყველა სოფელში. არავინ მოსულა და არ უკითხავს, რა გვიჭირდა. მე სად წავიდე მოხუცი?! თვითონ არ უნდა მოდიოდნენ და გვეკითხებოდნენ რა გვიჭირთო?! – ამბობს ავთანდილი.

 

 

ავთანდილის მეზობლად მცხოვრები ნური ირემაძე კარტოფილის ნაადრევ გაფუჭებას ნისლიანი ამინდებით ხსნის.
„გაზაფხულზე თითქმის ერთი თვე ნისლიანი ამინდები იყო. მართალია, აქ ნისლი ყოველთვის იცის, თუმცა ისეთი ამინდები, როგორც წელს იყო, არ მახსენდება. კარტოფილი სამჯერ შევწამლე, სამივეჯერ ჩამოირეცხა წამალი, აზრი არ ჰქონდა წამლობას და გაფუჭდა კიდეც. გამოსავალი მხოლოდ ის არის, რომ ზარალი აგვინაზღაურონ. ხელისუფლებას ვთხოვთ დახმარებას, მაგრამ არც ამის იმედი მაქვს, არავის შეუსწავლია რა თანხით დავზარალდით. თუ ვინმე მოდის, გადაგვხედავს, „ასე ქენით, ისე ქენითო“, – გვეტყვის და წავა. შრომას ჩვენ ვერავინ გვასწავლის, ფიზიკურად ვშრომობთ, მაგრამ შრომას ფასი აღარ აქვს“, – ამბობს ნური ირემაძე.

 

თაგოში მცხოვრები გიორგი ბოლქვაძე ამბობს, რომ კარტოფილის მოსავალს არც ამ სოფელში ელოდებიან.
„არ ვიცი ამინდის ბრალია თუ შხამქიმიკატების, მთავარი ის არის, რომ ყველაზე ცუდ პირობებში მცხოვრები მოსახლეობა ვზარალდებით“, – ამბობს გიორგი.

 

ხულოს აგროსერვისცენტრის სამსახურის უფროსი, რესან ჩოგაძე ამბობს, რომ კარტოფილის ნაადრევად გაფუჭება გაზაფხულზე ნესტიანმა ამინდებმა გამოიწვია. ის აღნიშნავს, რომ ნესტიან ამინდში კარტოფილს სოკოვანი დაავადება უჩნდება, მცენარის შეწამვლა კი ცუდ ამინდში არაეფექტურია და შესაბამის შედეგს არ იძლევა.

 

„მოსახლეობა წელს კარტოფილის მოსავლის 30% მიიღებს. მოსავლის სიმცირე მცენარის ნაადრევად გაფუჭებამ გამოიწვია. გაზაფხულზე არსებულმა ცუდმა კლიმატურმა პირობებმა, მაღალმა ტენიანობამ კარტოფილს დაავადებები: ფიტოპტოროზი და ალტერნარიოზი გაუჩინა. ვეგეტაციის პერიოდში, დახლოებით ორი თვის განმავლობაში, ნისლიანი ამინდები იყო, კარტოფილს ფიტოპტოროზი და ალტერნარიოზი მაშინ დაემართა, როდესაც მცენარე ყვავილობის პროცესში იყო, ტუბერი (კარტოფილის ნაყოფი) ყალიბდებოდა და მოსავალს ზრდა უნდა დაეწყო. ამ დაავადების მკურნალობა შესაძლებელია, თუმცა წელს ეს შეუძლებელი იყო, რადგან წვიმასა და ნისლში შეწამვლა ნაკლებად ეფექტურია. ეს დაავადება მხოლოდ კარტოფილს უჩნდება და წელს ხულოს მუნიციპალიტეტის ყველა სოფელში გამოვლინდა. დაბალი ზონის სოფლებში მეტ-ნაკლებად მოასწრო მცენარემ ვეგეტაცია და შედარებით უკეთესი მდგომარეობაა, მაღალ სოფლებში კი თითქმის ერთდროულად გაფუჭდა კარტოფილი“, – ამბობს რესან ჩოგაძე.

 

ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიტოპათოლოგიის ინსტიტუტის ბიომრავალფეროვნების, მცენარეთა დაავადებათა მონიტორინგის, დიაგნოსტიკისა და მოლეკულური ბიოლოგიის განყოფილების უფროსი გალინა მეფარიშვილი ამბობს, რომ დაავადების აღმოფხვრა შესაძლებელი იყო, თუ დროულად ჩატარდებოდა შესაბამისი ღონისძიებები და დაცული იქნებოდა მცენარის კრიტიკული ფაზები.

 

„წელს ხულოს მუნიციპალიტეტში კარტოფილზე გამოვლინდა შემდეგი დაავადებები: ფიტოფტოროზი, მაკროსპორიოზი, ალტერნარიოზი (ფოთლების ლაქიანობა), ცერკოსპორიოზი (ფოთლების მკრთალი ლაქიანობა), კარტოფილის ქეცი, ვერცხლისებრი ქეცი, ხოლო იალაღებზე, სამწუხაროდ, კარტოფილის კიბო. რაც შეეხება მოსავლის სიმცირეს, მიზეზი შეიძლება იყოს მცენარის ნორმალური განვითარებისთვის არახელსაყრელი კლიმატური პირობები, კარტოფილზე განვითარებული დაავადებები ან ორივე ერთად. კერძოდ, მცენარის ღერო-ფოჩის ნაადრევი გახმობა და ვეგეტაციის პერიოდში კარტოფილის გორგლების დაავადება იწვევს მოსავლის შემცირებას“.

 

გალინა მეფარიშვილის აზრით, დაავადებების აღმოფხვრა შესაძლებელი იყო, თუ დროულად გატარდებოდა შესაბამისი ღონისძიებები: „ხულოს მოსახლეობასთან საუბრის დროს დადგინდა, რომ მათ უმრავლესობას დაავადებების წინააღმდეგ გამოყენებული ჰქონდა კონტაქტური და კონტაქტურ-სისტემური პრეპარატები, მაგრამ მცენარის ვეგეტაციის პერიოდში, წვიმების სიხშირის გამო, პრეპარატების ეფექტურობა დაბალი აღმოჩნდა. გარდა ამისა, პრეპარატები გამოყენებული უნდა ყოფილიყო პროფილაქტიკური მიზნითაც, არ იყო დაცული ინტერვალები შესხურებებს შორის უამინდობის გამო, ხშირად იყო დარღვეული პრეპარატების გამოყენების რეგლამენტი“ – ამბობს გალინა მეფარიშვილი.

გაყიდული მიწა და გლეხები საძოვრების გარეშე

მემთეურების სოფელი ბახმაროსთან
მემთეურების სოფელი ბახმაროსთან

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ახლა საკასაციო სასამართლოშია გასაჩივრებული. სასამართლოს გასულ წელს მოქალაქე გელა კობალავას წარმომადგენელმა, კახა ჩავლეიშვილმა მიმართა, სადაც განმარტა, რომ მის მარწმუნებელს საკუთრებაში აქვს უძრავი ქონება ს/კ 26.33.13.101. რაც წარმოადგენს ალპურ საძოვრებს, რომლის ფართია 80 0765 კვ.მ.
მოსარჩელის მტკიცებით, მოპასუხე მხარეს უკანონოდ აქვს მისი მარწმუნელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მითვისებული, აშენებული აქვთ ამავე ტერიტორიაზე უკანონო ნაგებობა/კონსტრუქციები და უძრავ ქონებას იყენებენ პირუტყვის საძოვრად, ამასთან მოჰყავთ სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტი.

მისი განმარტებით, მოსარჩელემ რამდენიმეჯერ შესთავაზა მოპასუხეებს გაეფორმებინათ იჯარის ხელშეკრულება, მაგრამ მათ უარი განაცხადეს და მისი მარწმუნებელი ვერ იღებს ვერანაირ შემოსავალს სადაო ქონებიდან.

მოპასუხეების ადვოკატი ნური თებიძე არ ეთანხმება მოსარჩელის განცხადებას და განმარტავს, რომ მისი მარწმუნებლები წლებია სადაო ტერიტორიით სარგებლობენ, 50 წელზე მეტია აშენებული აქვთ სააგარაკე საცხოვრებელი სახლები და ამუშავებენ მიწის ნაკვეთს, მოჰყავთ ერთწლიანი კულტურა, ძირითადად კარტოფილი. მოპასუხე მხარის ადვოკატი მიიჩნევს, რომ მიწის ნაკვეთი გელა კობალავასთვის არ უნდა მიეყიდა ეკონომიკის სამინისტროს, ვინაიდან მოპასუხეები იყვნენ სადაო ქონების მოსარგებლეები და უფლება ჰქონდათ შეეძინათ ეს ნაკვეთი.

გლეხებმა 2013 წელს გაიგეს იმის შესახებ, რომ მიწის ნაკვეთი, რომლითაც ისინი ათეულობით წლებია სარგებლობენ ბაისურას მთაზე, გაიყიდა. მათ დახმარებისთვის მიმართეს სოფლის მეურნეობისა და ეკონომიკის მინისტრებს, პროკურატურას, პოლიციას, პარლამენტს, ადგილობრივი თვითმართველობის ორგანოებს, ასევე წერილი მისწერეს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს. ამონარიდი ირაკლი ღარიბაშვილთან გაგზავნილი წერილიდან:

„ჩვენ ათეული წლებია ვსარგებობთ სადაო ტერიტორიის საძოვრებს. ჩვენთვის ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით შესაძლებელი იყო თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში დაკანონება, მითუმეტეს ამ მიწაზე გაგვაჩნია საცხოვრებელი და საბოსლე შენობა-ნაგებობები. მივმართეთ შესაბამის ორგანოს, რომლის წარმომადგენელმაც სიტყვიერად განგვიმარტა, რომ „სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, „ალპური საძოვრების გასხვისება სახელმწიფოს მიერ აკრძალულია და მხოლოდ საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროსთან შეთანხმებით, ხუთი წლის ვადით, დროებით გადაეცემოდა იმ რაიონს, თემს, დაბასა თუ სოფელს, რომლებიც მოცემულ ტერიტორიებს საძოვრებად იყენებდნენ. ამიტომ ჩვენ უარი გვეთქვა ამ ტერიტორიის დაკანონებაზე/შესყიდვაზე…

ჩვენთვის გაუგებარია 2007 წელს 2000 ლარად დაახლოებით 81 ჰექტარი ალპური საძოვრების შეძენა როგორ მოახერხა მოქალაქე გელა კობალავამ. გთხოვთ გაგვირკვიოთ, რის საფუძველზე გადასცა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამეგრელო-გურია-სვანეთის ტერიტორიულმა ორგანომ გელა კობალავას საკუთრებაში ორი ათას ლარად 81 ჰექტარი ალპური საძოვარი, რომელიც სოფლის მეურნებით არასოდეს ყოფილა დაკავებული და არც რაიმე გაუკეთებია საძოვრების გასაუმჯობესებლად. ჩვენი ინფორმაციით, ეს საძოვარი გელა კობალავაზე გასხვისდა უკანონოდ და ფარულად, რაზეც რომელიმე სახელმწიფო მოხელემ ან ხელი მოითბო ან მოსარჩელე კობალავას ზურგს ამოფარებული არაოფიციალურად ფლობს წილს. ჩვენთვის საინტერესოა, ასევე, რა ვალდებულება დააკისრა სახელმწიფომ კობალავას ამ მიწის შესყიდვის სანაცვლოდ… ჩვენ ამ მიწაზე ლომითა და წერაქვით მივიყვანეთ გზაც და წყალიც…

საძოვრები ბახმაროსთან ახლოს
საძოვრები ბახმაროსთან ახლოს

ბატონო ირაკლი, ჩვენი საქმე შრომაა და არა პოლიტიკა, ჩვენი წილი სახელმწიფო მშენებლობაში გამოიხატება ჩვენი შრომით, ჩვენი ოჯახების გამოკვებით. თუ ეს ასე არ იქნება, ჩვენ შევუერთდებით უმუშევართა სიას.

გთხოვთ, შექმნათ სახელმწიფო კომისია, რომელიც შეისწავლის რამდენად კანონიერად გასხვისდა ჩვენს სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი, გვაინტერესებს რაში გამოიხატება ამ გარიგებაში სახელმწიფოს ინტერესი“.


წერილს ხელს მოქალაქე შოთა ქათამაძე აწერს. პრემიერ-მინისტრის ადმინისტრაციამ წერილი შესასწავლად ეკონომიკის სამინისტროში გააგზავნა. 

შოთა ქათამაძე ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქაქუთში ცხოვრობს. ის „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მიწის გამოსყიდვა გელა კობალავასგან სცადა, თუმცა მისივე თქმით, კობალავამ მას 240 ათასი ლარი მოსთხოვა: `სახლები გვიდგას, ოჯახს ვარჩენთ, ჩვენი მოთხოვნაა მთავრობამ სამართლიანობა აღადგინოს, ჩვენ უნდა შევძლოთ ამ მიწის გამოსყიდვა“.

სასამართლოში ერთ-ერთი მოპასუხე, 70 წლის მურმან ტაკიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ ნახევარი საუკუნეა კურორტ ბახმაროში დადის: „აგროსესხები მაქვს გამოტანილი, გადასახადს ვიხდი, ფერმა შევისყიდე, ხორცის მაღაზიები მაქვს აღებული, ყველს ვაბარებ, ოჯახის წევრები მყავს დასაქმებული. ვცადე კობალავასთან მოლაპარაკება, მაგრამ კვადრატულ მეტრში ხუთასი ლარის გადახდა მომთხოვა. ყველას მივმართეთ წერილობით, პარლამენტიდან დამირეკეს და მითხრეს, დავაზუსტეთ, რომ კობალავას კანონიერად აქვს შეძენილი მიწის ნაკვეთიო. თუ სახელმწიფოს ამ მიწის გაყიდვა ასე იაფად უღირდა, ამ ფასად ჩვენც შევისყიდდით, უპირატესობა სახელმწიფოს ჩვენთვის უნდა მოენიჭებინა. როგორ, რატომ ან რა მიზნით იყიდა კობალავამ ეს მიწის ნაკვეთი – არ ვიცით. როგორ დავანგრიოთ ჩვენი სახლები და გავანადგუროთ საკარმიდამო ნაკვეთები“.

ბაისურას მთაზე მცხოვრები გლეხების უფლებებს სასამართლოში ადვოკატი ნური თებიძე იცავს, რომელიც „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ 2007 წელს გელა კობალავამ მიწის ნაკვეთი საყორიას მთის ძირში ოზურგეთის საკრებულოს გადაწყვეტილებით იჯარით აიღო და მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობები არ შეასრულა, არ გადაიხადა იჯარის საფასური, ხელშეკრულება არ მოშლილა.

საჯარო რეესტრში კობალავამ მიწის ნაკვეთი ბაისურას მთაზე 2013 წელს დაიკანონა, შემდეგ პოლიციის თანხლებით მივიდა გლეხების გამოსასახლებლად, თუმცა ადვოკატი ამბობს, რომ პოლიციამ ძალა არ გამოიყენა გლეხების მიმართ, სწორედ ამის შემდეგ მიმართა კობალავამ სასამართლოს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სარჩელი პირველი და მეორე ინსტანციის სასამართლოებმა დააკმაყოფილეს, გადაწყვეტილება ძალაში არ შესულა, რადგან საქმე მესამე ინსტანციის სასამართლომ მიიღო განსახილველად. სწორედ ამიტომ, გლეხები ბაისურას მთაზე, როგორც იალაღზე, წელსაც წავიდნენ.

გელა კობალავა „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ სადაო მიწის მესაკუთრე კანონიერი გზით გახდა: „ეს რომ ასე არ ყოფილიყო, მე აქამდე დამიჭერდნენ და გამასამართლებდნენ. ეს საკითხი შეისწავლა პარლამენტმა, საგამოძიებო უწყებებმა, საუბარი მქონდა გუბერნატორთანაც“.

გელა კობალავა ამბობს, რომ სადაო მიწის ნაკვეთი სახელმწიფოსგან 2000 წელს იჯარით აიღო: „იქ ვგეგმავდი მეცხოველეობის განვითარებას, მერე, მოულოდნელად თბილისში წავედი. ადამიანებს, რომლებიც ჩემი მიწით სარგებლობდნენ, ვთხოვე მიწის გადასახადის გადახდა. ეს გადასახადიც კი არ გადაიხადეს, ყოველწლიურად სარგებლობენ ჩემი მიწით, მე კი იმის გამო, რომ სახელმწიფოს მიწის გადასახადი ვერ გადავუხადე, მთელი ჩემი ქონება დაყადაღებულია. სახლიც, მანქანაც, ველოდები მესამე ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილებას.“

მოსარჩელე ამბობს, რომ გლეხებთან მოლაპარაკება სცადა, თუმცა უშედეგოდ. მოპასუხეების ბრალდებას, თითქოს მან სადაო მიწის ნაკვეთი კორუფციული გზით, გავლენიანი ახლო ნათესავის დახმარებით შეიძინა, გელა კობალავა კატეგორიულად უარყოფს.

აჭარის მთავრობის უჩინარი მრჩევლები

 

 

დავით ზოიძე

მთავრობის ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციით, არჩილ ხაბაძე რჩევებს არქიტექტორ დავით ზოიძისგან, აჭარის ყოფილი მუფტის – ჯემალ პაქსაძის, ჯემალ გოგიტიძისა და დავით ჩაგანავასგან იღებს.

 

მთავრობის პრესსამსახურმა მრჩევლებთან “ბათუმელების” დაკავშირება ვერ უზრუნველჰყო. მოტივი – “ვერ ხერხდება”. უარის შემდეგ სამ მათგანს ტელეფონით დავუკავშირდით. რის შემდეგაც კომენტარზე უარი მხოლოდ დავით ჩაგანავამ თქვა.

 

არქიტექტორ დავით ზოიძეს საჯარო სამსახურში მუშაობის გამოცდილება აქვს – 2010-2011 წლებში ის ბათუმის მთავარი არქიტექტორი იყო, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის მრჩევლის თანამდებობაზე კი ყოფილმა თავმჯდომარემ ლევან ვარშალომიძემ დანიშნა. მისი რჩევები ქალაქის არქიტექტურას და ახალ სამშენებლო პროექტებს უკავშირდება. დავით ზოიძის თქმით, შესაძლოა არჩილ ხაბაძეს მრჩევლები ყოველ დღე არ დასჭირდეს, მაგრამ ისინი სამსახურში მაინც ცხადდებიან:

 

“დილიდან ექვსამდე სამსახურში ვართ. დეტალურად ვსწავლობ ახალ სამშენებლო პროექტებს. განვიხილავთ, თუ როგორ ჩაჯდება ის საერთო სივრცეში. გარდა ამისა, ჩვენთან შემოდის განაცხადები K2-ის გაზრდასთან დაკავშირებით, რაც შენობის მოცულობის გაზრდას გულისხმობს”.

 

ბათუმის ახალი არქიტექტურა კრიტიკის საგანი არაერთხელ გამხდარა. კითხვაზე აკმაყოფილებს თუ არა ის თქვენი, როგორც არქიტექტორის გემოვნებას? – აჭარის მთავრობის პირველი პირის მრჩეველი არქიტექტურის საკითხებში პასუხობს, რომ არსებობს პროექტები, რომლებზეც უარს მთავრობა ვერ იტყვის: “რადგან სოციალური კუთხით თუ შევხედავთ, მათი განხორციელება მნიშვნელოვანია. ამიტომ მხოლოდ არქიტექტურული მიმართულებით პროექტს ვერ განვიხილავთ.”

 

ჯემალ პაქსაძე

ჯემალ პაქსაძემ 2015 წლის მარტში მთავარი მუფტის თანამდებობა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების მიზეზით დატოვა. ის მალევე მთავრობის თავმჯდომარის მრჩევლად დაინიშნა. მისივე თქმით, ჯემალ პაქსაძე მხოლოდ რელიგიის საკითხებში მრჩეველი არ არის და საჭიროების შემთხვევაში ნებისმიერ საკითხზე შეუძლია თავმჯდომარეს რჩევა მისცეს: `ახალ დანიშნული ვარ და ჯერ ისეთი მნიშვნელოვანი რჩევები არ მიმიცია, რომ რომელიმე გამოვყო. თავმჯდომარე თავად ძალიან გამოცდილი და ერუდირებული კაცია, მაგრამ როცა ჩემი რჩევა დასჭირდება, მე ყოველდღიურად სამსახურში ვარ. საჯარო სამსახური ამას ითვალისწინებს.”

 

მთავრობის თავმჯდომარესთან მრჩევლად მუშაობს დავით ჩაგანავაც, მან “ბათუმელებს” კომენტარზე უარი უთხრა. დაკავშირება ვერც ჯემალ გოგიტიძესთან მოვახერხეთ.

 

არჩილ ხაბაძის უწყებაში მრჩევლის ხელფასი 1250 ლარია, ამას ემატება სახელფასო დანამატი 937 ლარი, რაც საერთო ჯამში დარიცხვის გარეშე 2187 ლარია. ამ მონაცემების მიხედვით, არჩილ ხაბაძის ოთხი მრჩევლის შრომითი სარგოსთვის ბიუჯეტიდან წელიწადში 100 000 ლარზე მეტი იხარჯება.

 

მრჩევლებს უმეტეს შემთხვევაში ჟურნალისტებთან საუბარი არ სურთ. “ბათმელებთან“ კომენტარს არც ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მრჩეველი ირაკლი ხარაბაძე და არც ჯანდაცვის მინისტრის მრჩეველი დათანხმდა.

 

ჯანდაცვის სამინისტროდან მიღებული წერილობითი ინფორმაციის თანახმად კი, მინისტრის მრჩევლის ხელფასი 970 ლარია, ამას ემატება 727 ლარი სახელფასო დანამატის სახით, რაც მთლიანობაში 1697 ლარია.

2015 წლის მონაცემებით, ჯანდაცვის მინისტრის მრჩეველს იანვრიდან 1 აგვისტომდე ხელფასის სახით 6790 ლარი მიუღია, დანამატის სახით კი 5093 ლარი. მისი გადაადგილებისთვის საწვევის შესაძენად იანვრიდან პირველ აგვისტომდე სამინისტროს ბიუჯეტიდან 1946 ლარი დაიხარჯა, ხოლო მანქანის რემონტისთვის – 120 ლარი.

 

განათლების მინისტრს მრჩეველი არ ჰყავს, სოფლის მეურნეობის მინისტრს კი რჩევებს ზურაბ მანველიძე აძლევს, რომელიც სტატიის მომზადების პერიოდში შვებულებაში იმყოფებოდა და მასთან დაკავშირება ვერ შევძელით.

 

მრჩეველი არ ჰყავს ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარეს, მერს კი გადაწყვეტილების მიღებაში ოთხი მრჩეველი ეხმარება. მათ შორის ორი მრჩეველი – გენდერისა და შშმ პირების საკითხებში, შორენა მამულაძე და ნატალია სესიაშვილი ასოცირების ხელშეკრულების მოთხოვნების შესაბამისად აიყვანეს. გიორგი ერმაკოვს ჰყავს ასევე მრჩეველი ინფრასტრუქტურისა და ტურიზმის საკითხებში, ჯაბა ტუღუში. მერიაში მრჩევლის ხელფასი დანამატის გარეშე 930 ლარია.

 

პრემიერის წარმომადგენელი საკრებულოს დეპუტატებს შეხვდა

 

ნატალია ჯალიაშილის თქმით, მსგავსი ტიპის საინფორმაციო კამპანიის წარმოება წარმოადგენს საქართველო-ევროკავშირის ვიზა-ლიბერალიზაციის სამოქმედო გეგმის შემფასებელი მისიის რეკომენდაციას, რომელიც მისიამ   თებერვლის თვეში გასცა ადამიანის უფლებათა დაცვის სამდივნოს მისამართით.

   

საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს კოორდინატორმა  ბათუმში მალხაზ ჭკადუამ ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით  ყველაზე დიდ პრობლემად აჭარაში ტრეფიკინგი, რელიგიური შეუწყნარებლობა, საჯარო სამსახურებიდან პოლიტიკური ნიშნით გათავისუფლება, საკუთრების უფლების დაცვა და ქალთა მიმართ ძალადობა  დაასახელა.


ევროკომისიის ანგარიშით, რის გამოც საქართველო ევროკავშირთან უვიზო რეჟიმს არ იმსახურებს, რვა მიზეზს შორის ერთ-ერთი ადამიანთა ტრეფიკინგია.

 

მომხმარებლის უფლებების დაცვა, სოციალურად დაუცველ მოსახლეობისთვსი სტატუსის მინიჭება, მონოპოლია ბაზარზე- ეს დეპუტატების  მიერ დასახალებული პრობლემების ჩამონათვალია.


საბჭო, სადაც პრემიერის წარმომადგენელი ნატალია ჯალიაშვილი მუშაობს, სიდიდით ყველაზე დიდია საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციაში.  

 

 

ექსპერიმენტული პროექტი ”და სხვა…”

 

 

პროექტი შეიქმნა ღია რეპეტიციებით (მაყურებლის თანდასწრებით) მიღებული ემოციების, ერთმანეთთან ურთიერთობის შესასწავლად – იმის მიხედვით, თუ როგორ იცვლება მუსიკოსის ქცევა, მისი შესრულებული მუსიკა ხალხის თანდასწრებით და განმარტოებით დაკვრისას. 

 

პროექტის ავტორები არიან ბათუმელი მუსიკოსები: პაატა ძიძიგური -გიტარა, ვოკალი, სინთეზატორი,კომპოზიტორი, ჯგუფ “The Nemo”-ს წევრი და გიორგი შენგელია – გიტარისტი, ბას-გიტარისტი, კომპოზიტორი, ჯგუფ “Postotto”-ს წევრი.

პროექტში ასევე მონაწილეობენ სხვადასხვა მუსიკალური გამოცდილების მქონე მუსიკოსები.


მუსიკალური პროგრამა ბათუმის ბულვარში, კლუბ „სექტორი 31“-ში 21:00 საათზე დაიწყება.

„კაცი აკორდეონით“ – რეზო კეზელის ფოტოგამოფენა ბათუმში

 

თიბისი ჯგუფის ინფორმაციით, „გამოფენაზე დამთვალიერებელი ნახავს ფოტოგრაფის შემთხვევით გადარჩენილ ფოტოებს, რომლებიც 90-იანი წლების დასაწყისში, ფიზიკის ინსტიტუტის საწყობში იპოვეს“.

 

საწყობში ნაპოვნია იმ დროისთვის უცნობი ფოტოგრაფის – რეზო კეზელის 4 ათასამდე ნეგატივი, რომელიც წყალდიდობას გადაურჩა.

გამოფენის ინიციატორების ინფორმაციით, „რეზო კეზელი, რომელიც გასული საუკუნის 50-70-იან წლებში მოღვაწეობდა,  საკუთარ ნამუშევრებში ეპოქას ეხმაურება, თუმცა რეალურად ეს არც საბჭოთა დროის პორტრეტია და არც საბჭოთა ადამიანის. ფოტოგრაფმა შეძლო, უარი ეთქვა არსებული კლიშეების გამოყენებაზე და საკუთარი  ორიგინალური ფოტოგრაფიული ესთეტიკა შექმნა“. 

რეზო კეზელის ნამუშევრები თბილისში გასული წლის ოქტომბერში, თბილისის ფოტო ფესტივალის ფარგლებში ნახა დამთვალიერებელმა.

 

გამოფენა – „კაცი აკორდეონით“„ოდესა-ბათუმის ფოტო დღეების“ დასკვნით ეტაპზე იმართება. რეზო კეზელის ნამუშევრების ნახვის მსურველებს თიბისი გალერეა 19:00 საათიდან მიიღებს შემდეგ მისამართზე – ბათუმი, ზუბალაშვილის 37, თიბისი გალერეა.

გინება, ფურთხება და ჩაშლილი თათბირი პოლიციის განყოფილებაში

 

პოლიციის მე-2 განყოფილება

პირველ სასამართლო პროცესზე მოსამართლემ გადაწყვეტილება ვერ მიიღო. საქმეში საკმარისი მტკიცებულებების არარსებობის გამო, მან სასამართლო პროცესი გადადო და მხარეებს, ამ შემთხვევაში ბრალდებულსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელს, დაავალა შემდეგ სასამართლო პროცესზე წარმოედგინათ მოწმეები და ბრალდებული სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლა.

 

შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა მოსამართლეს უთხრა, რომ დაახლოებით დილის 10 საათზე, ბრალდებული მივარდა პოლიციის შენობაში, არ დაემორჩილა მორიგის კანონიერ მოთხოვნას და გინებით შევარდა იმ ოთახში, სადაც პოლიციელებს თათბირი ჰქონდათ.

 

სხვა ვერსია აქვს ბრალდებულს. მისი თქმით, ის მეგობართან ერთად დროებით ცხოვრობს ბათუმში, გორგილაძის ქუჩაზე. გამთენიისას ისინი პოლიციამ შეაჩერა ქუჩაში და გადამოწმების მიზნით წაიყვანეს ნარკოლოგიურში. მას შემდეგ, რაც მას ნარკოტიკული თრობა არ დაუდგინდა, პოლიციელებმა ის #2 განყოფლებაში წაიყვანეს, შეიყვანეს ოთახში და ხელებზე ბორკილები დაადეს. “დამცინოდნენ, რატომ ტირიო, ხელებს მირტყამდნენ თავში, რამაც ჩემი გაღიზიანება გამოიწვია. არ მომცეს უფლება დამერეკა მშობლებთან. პოლიციელები ძალიან ცუდად მექცეოდნენ, ფიზიკურად იძალადეს ჩემზე, პოლიციის განყოფილებაში მე არ შევჭრილვარ, პოლიციელებმა შემიყვანეს, არც წყალი არ დამალევინეს”, – განაცხადა ბრალდებულმა.

“მე არც ერთი მხარის წარმომადგენელი არ ვარ, ამიტომ ვზივარ შუაში, მინდა ორივე მხარემ მტკიცებულებები წარმომიდგინოთ”, – განაცხადა მოსამართლემ.

 

მეორე სასამართლო პროცესზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა მოწმის სახით ორი პოლიციელი წარმოადგინა: ჯემალ ბერიძე და გიორგი ლორთქიფანიძე, პოლიციის მეორე განყოფილების თანამშრომლები; ბრალდებულმა კი მისი მეგობარი მოიყვანა, რომელიც პოლიციამ მასთან ერთად ნარკოლოგიურში შეამოწმა.

 

ამონაწერი ჯემალ ბერიძის ჩვენებიდან: “ვარ უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელი, დილით ვიყავით თათბირზე, ეს ახალგაზრდა მამაკაცი შემოიჭრა განყოფილებაში, გამოვიყვანეთ გარეთ, ის ისევ შევარდა შენობაში. ფაქტობრივად, ერთი საათი განყოფილება პარალიზებული იყო. მე დამრჩა ისეთი აზრი, მან აგვიგდო აბუჩად, ან იყო შეურაცხადი. იგი ითხოვდა პასპორტს. ჩვენთან თათბირი ყოველ დღე, დილის ათ საათზე ტარდება და დაახლოებით 20 წუთი გრძელდება. აი, ამ პერიოდში შემოიჭრა იგი შენობაში, აფურთხებდა ფანჯრებსა და სკამებზე, თავი მიარტყა რამდენჯერმე მინას, მის ცემასა და ფიზიკურ შეურაცხყოფას ადგილი არ ჰქონია. შეგვეშინდა, თავი არ დაეზიანებია და იძულებული გავხდით დაგვედო ხელბორკილები”.
მოწმე გიორგი ლორთქიფანიძე: “ათისთვის მივედი სამსახურში, თათბირის შემდეგ ბრალდებული შემოვარდა პოლციის შენობაში, დაიწყო ყვირილი, ითხოვდა პასპორტს, ტრუპებს გნახავთო -გვემუქრებოდა, იფურთხებოდა. ჩემმა თანამშრომლებმა ის დააკავეს”.

 

ბრალდებულის მეგობრის ჩვენებიდან: “წაგვიყვანეს ნარკოლოგიურში პოლიციელებმა, ჯერ შეამოწმეს ჩემი მეგობარი, მერე შემოწმებაზე მე შემიყვანეს. როცა ნარკოლოგიურიდან გამოვედი, დავინახე პოლიციელების პიკაპში ჯდებოდა ჩემი მეგობარი. მითხრა მე სახლში მივდივარო. მერე არ ვიცი რა მოხდა, მე სახლში ტაქსით წავედი”.

 

მოწმის ამ ჩვენებაზე სასამართლო პროცესზე შს სამინისტროს თანამშრომელმა გოჩა დეკანაძემ განაცხადა, რომ ეს ტყუილია: “ჩვენ, პოლიციელებს, ნარკოლოგიური შემოწმების შემდეგ მოქალაქეები შინ არ მიგვყავს. შესაძლოა დავტოვოთ ისევ იმ ადგილას, სადაც ავიყვანეთ, მაგრამ ამ შემთხვევაში ყველა დაკავებული გადაგვყავს და არა მხოლოდ ერთი”.
მოსამართლემ ბრალდებულს ჰკითხა, როცა ის ნარკოლოგიურიდან პოლიციის შენობაში გადაჰყავდათ, გზაში რაზე საუბრობდნენ. ბრალდებულმა თქვა, რომ არ ლაპარაკობდნენ, იყო ნასვამი და ყველა დეტალი კარგად არ ახსოვს. საქმეში მტკიცებულების სახით არ არსებობს ვიდეო ან აუდიო ჩანაწერი. 

 

მოსამართლემ გადაწყვეტილება უკვე მესამე სასამართლო პროცესზე, მეორე დღეს გამოაცხადა და დაკავებული სტუდენტი სამართალდამრღვევად სცნო.

რუსუდან სიხარულიძის სახელობის ტურნირი სპორტულ ტანვარჯიშში

 

შეჯიბრებაზე საქართველოდან ექვსი ბიჭი და ექვსი გოგო გამოვა.

აჭარის ტანვარჯიშის ფედერაციის პრეზიდენტის გურამ ოსანაძის ინფორმაციით, ტურნირში არ იქნებიან სპორტსმენები ბათუმიდან, რადგან ამ ასაკის კატეგორიის ტანმოვარჯიშეები ბათუმში ჯერ არ არიან.

 

ტურნირი 28 აგვისტოს ბიჭების გამოსვლით 11 საათზე დაიწყება და გოგოებს შორის პირადი ასპარეზობით გაგრძელდება. ფინალები 29-30 აგვისტოს გაიმართება.

 

გამარჯვებული და საპრიზო ადგილზე გასული სპორტსმენები სპეციალური თასით, მედლებით დიპლომებითა და პრიზებით დაჯილდოვდებიან.

 

ტურნირის ორგანიზატორები არიან აჭარის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი და აჭარის ტანვარჯიშის ფედერაცია.

 

რუსუდან სიხარულიძე გუნდურ პირველობაში მსოფლიოს ჩემპიონი და მესამე პრიზიორია თავისუფალ ვარჯიშში (1974).  ის ორგზის  სსრკ ჩემპიონი გახდა 1973 წელს – მრავალჭიდში, ხოლო 1974 წელს – თავისუფალ ვარჯიშში. არის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი და საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი.  მისი სახელობის ტურნირი ბათუმში წელს მეორედ იმართება. 

 

რუსუდან სიხარულიძე | თბილისი 2015-ის ოლიმპიური ჩირაღდნით ხელში | 26 მაისი2015 ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტი

 

აჭარის ფინანსთა მინისტრი ალი და ნინოს დაზიანებაზე: კომპანია იღებს პასუხისმგებლობას შეცდომაზე

 

დავით ბალაძე
დავით ბალაძე

“სანაპიროზე თავის დროზე  ძალიან ბევრი ობიექტი არის აშენებული ნაპირდაცვითი კანონმმდებლობის გარეშე, შესაბამისად, ბულვარის ადმინისტრაციამ მიიღო გადაწყვეტილება, ალი და ნინოს გადატანასთან დაკავშირებით. გამოცხადებული იყო ტენდერი. დღევანდელ ფაქტთან დაკავშირებით კომპანია იღებს პასუხისმგებლობას შეცდომაზე და აუცილებლად მოხდება მისი გამოსწორება. კომპანიას დაევალა, რომ მოხდეს აღნიშნული ძეგლის იმ მდგომარეობაში დაბრუნება, რა მდგომარეობაშიც იყო მანამდე. ალი და ნინოს მონუმენტის ადგილმონაცვლეობა მოხდება რამდენიმე მეტრის დაშორებით, რათა მას აღარ შეუქმნას საფრთხე ზღვამ” – განაცხადა დავით ბალაძემ. 

ბულვარის მიმართვა და თამარ კვესიტაძის თანხმობის წერილი ალი და ნინოს გადატანაზე

 

 „გაცნობებთ, რომ ბათუმის ბულვარის ტერიტორიაზე განთავსებული თქვენი შემოქმედების „ალი და ნინოს“ ქანდაკების კვარცხლბეგს ძლიერი შტორმების შედეგად ზღვის ტალღებმა გამოურეცხა საძირკველი და არსებობს ქანდაკების დაზიანების საშიშროებაც. 

 

ჩვენ მოვიწვიეთ სპეციალისტები, რომლებმაც ჩაატარეს საინჟინრო ტექნიკური კვლევა ბათუმის კონცხის მიმდებარედ „ალი და ნინოს“ ქანდაკების კვარცხლბეგის მიზანშეწონილობაზე. სპეციალისტების კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ შემდეგი: ამჟამად ჩამოყალიბებული ნაპირის მორფოლოგიის გათვალისიწინებით, მდგომარეობის გამოსწორება შესაძლებელია ნაგებობის უსაფრთხო ადგილზე გადატანით. 

 

თქვენი ნამუშევარი „ალი და ნინო“ რეგისტრირებულია „საქპატენტში“ 2010 წელს, როგორც დიზაინი. გთხოვთ, საქართველოს კანონის „დიზაინის შესახებ“ 26-ე მუხლის „დ” მუხლის შესაბამისად მოგვცეთ სკულპტურა „ალი და ნინოს“ შესაბამის ადგილზე გადატანის ნებართვა“ – ვკითხულობთ განცხადებაში, რომელსაც ხელს ბულვარის ადმნისტრაციის ხელმძღვანელი გიორგი ზირაქიშვილი აწერს. 

სამინისტრომ „ბათუმელებს“ მიაწოდა თამარ კვესიტაძის წერილის ასლიც, რომლის მიხედვითაც ქანდაკების ავტორი წერს: 

 

„თქვენი 2015 წლის 27 მარტის წერილის პასუხად გაცნობებთ, რომ საქართველოს კანონის „დიზაინის“ შესახებ 26-ე მუხლის შესაბამისად თანახმა ვარ ქანდაკება „ალი და ნინო“ გადაიტანოთ თქვენს მიერ შერჩეულ უსაფრთხო ადგილზე“ – წერილს ხელს თამარ კვესიტაძე აწერს. 

 

„ალი და ნინოს“ ავტორმა, თამარ კვესიტაძემ დღეს „რუსთავი 2“ -თან განაცხადა, რომ დღეს ბათუმში მონუმენტის გადატანის შესახებ ინფორმირებული არ ყოფილა. „რუსთავი 2“-თან თამარ კვესიტაძემ აღნიშნა, რომ ახალი ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ მასთან ამ თემაზე ერთხელ სატელეფონო საუბარი შედგა, თუმცა კონკრეტულად არ ახსოვს თუ ვის ესაუბრა. თამარ კვესიტაძე ამბობს, რომ სატელეფონო საუბრის დროს შეთავაზებული ადგილი მისთვის მიუღებელი იყო. 

 

 

„ჩემი პოზიცია იყო ასეთი – თუ კი ის ადგილი საშიშია და შესაძლოა ქანდაკება წყალმა წაიღოს უკეთესია რომ გადაიტანონ. ოღონდ არა ეშმაკის ბორბალთან,“ – განაცხადა თამარ კვესიტაძემ „კურიერთან“. „ალი და ნინოს“ ავტორის თქმით 5 ივლისს გამოცხადებული ტენდერის შესახებ მან არაფერი იცოდა.

 

ალი და ნინოს ქანდაკება დემონტაჟის დროს დაზიანდა

„ბულვარის ადმინისტრაციის” ხელმძღვანელი გიორგი ზირაქიშვილი აცხადებს, რომ ძეგლს 2-3 ფრთა აქვს დაზიანებული და იგი ერთ კვირაში აღდგება. მამუკა ჟღენტის თქმით, ძეგლის ახალ ადგილზე მონტაჟი 5 სექტემბერს დასრულდება და იგი დღევანდელი ადგილსამყოფელიდან 50 მეტრში გადაინაცვლებს. 

 ქანდაკების ადგილმონაცვლეობის აუცილებლობა, როგორც ბულვარის ადმინისტრაციაში აცხადებენ,  ქანდაკების ტექნიკური ნორმების დარღვევით დადგმამ გამოიწვია: “მძიმე ქანდაკების ზღვასთან ახლოს განთავსებამ საფრთხე შეუქმნა „ალის და ნინოს“, რადგან ტალღების მიმოქცევის შედეგად, ქანდაკებას საძირკველი დაუზიანდა”.

ძეგლის ადგილმონაცვლეობისთვის ბიუჯეტიდან გამოიყო 234 975 ლარი. სატენდერო პირობების მიხედვით, დემონტაჟისა და მონტაჟის დროს ქანდაკების დაზიანების შემთხვევაში, სრული მატერიალური პასუხისმგებლობა ეკისრება მიმწოდებელს. 

 

 

 

რას ხედავენ ფოტოგრაფები ისტორიაში – ოდესა/ბათუმი ფოტოდღეები

ფესტივალი სხვადასხვა თემაზე შექმნილ შვიდ ფოტოპროექტს მოიცავს და მასზე წარმოდგენილია უკრაინელი, თურქი, ბელორუსი, ქართველი ფოტოგრაფების ნამუშევრები. ყველა ფოტოგამოფენას თავისი კურატორი ჰყავს.

ფესტივალი გუშინ, 25 აგვისტოს, ბათუმის არქეოლოგიურ მუზეუმში, პროექტ „ნდობის ზონით“ გაიხსნა. მისი კურატორი უკრაინელი ფოტოგრაფი ეკატერინა რადჩენკოა. ამ პროექტის ფარგლებში ბათუმის არქეოლოგიურ მუზეუმში ოთხი უკრაინელი ფოტოგრაფის ნამუშევრები გამოფინეს, რომლის ნახვა მსურველებს 4 სექტემბრამდე შეუძლიათ. ფესტივალის საერთო თემას წარმოადგენს „ისტორია და მანიპულაცია“.

„აქ ოთხი საკითხია ნაჩვენები: პოლიტიკა, ადგილი, სადაც ჩვენ ვცხოვრობთ,ისტორია და რელიგია. ჩვენი აღქმები რაღაც სახის ნდობას ქმნის ამ საკითხების მიმართ. შევეცადე მეჩვენებინა ის მთავარი მომენტები, რომელშიც ჩვენ ვიმყოფებით და წარმომეჩინა ამ ოთხი პუნქტის კრიტიკა და ობიექტური ანალიზი. თემა წარმოიქმნა უკრაინაში არსებული მოვლენებიდან გამომდინარე. ჩვენ ყველას გვწამს რაღაცის. ხშირად ჩვენ საზოგადოებას, ისე როგორც ადგილია ცხოვრება, მსუბუქად, უბრალოდ სწამს ყველაფრის და არ აანალიზებს. ამის გამო ხშირად ჩნდება პრობლემები, გაუგებრობები ადამიანებსა და ხელისუფლებებს შორის. ამ მომენტში ჩვენ გვჭირდება სიტუაციის ანალიზი. ჩვენი ცხოვრება ათასობით ინფორმაციით ივსება. ინფორმაცია კარგავს შეტყობინების ფუნქციას და იძენს მანიპულაციის დამახასიათებელ ნიშნებს. ყოველდღე ჩვენ ვართ ამ ტალღის გავლენის ქვეშ“ – ამბობს კატერინა რადჩენკო.

ფესტივალის ფარგლებში კიდევ ექვსი გამოფენა გაიმართება: „მშვიდობით სამშობლო“, „ჯადოსნური გამოგონებები“, „სამკურნალო ტალახი“, „ტრეტიაკოვკა“, Eastreet – „ქუჩის ფოტები აღმოსავლეთ ევროპიდან“, თბილისის ფოტო ფესტივალი, „კაცი აკორდეონით“.

ასევე, 29 აგვისტომდე, ბათუმში, სხადასხვა ადგილას ყოველ საღამოს თბილისის ფოტოფესტივალის რჩეული ფოტოების გამოფენა მოეწყობა.

ფესტივალის „ოდესა // ბათუმი ფოტო დღეები“ პირველი ეტაპი 2015 წლის 3-10 აპრილს ოდესაში ჩატარდა. ამჯერად კი ბათუმში მეორე ეტაპი იმართება, რომელიც აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მხარდაჭერით ხორციელდება.

ფოტო ფესტივალი ”ოდესა // ბათუმი ფოტო დღეები” ბათუმის არქეოლოგიურ მუზეუმიდან დაიწყო

 

”ნდობის ზონა”

კატერინა რადჩენკო, ფოტოგრაფი ”ნდობის ზონის კურატორი”

 

 

იხილეთ გამოფენების განრიგი:

26 აგვისტო

19:00 საათზე

„სამკურნალო ტალახი“, „ტრეტიაკოვკა“

უკრაინელი ფოტოგრაფების ჯგუფი „შილო“ (ვლადისლავ კრასნოშჩეკი, სერგი ლებედინსკი, ვადიმ ტრიკოზი)

ადგილმდებარეობა: „ხელოვნების თავისუფალი სივრცე“, ზვიად გამსახურდიას ქუჩა #1/5

გამოფენა გაგრძელდეა 6 სექტემბრამდე

21:00 საათზე

თბილისი ფოტო ღამეების პერზენტაცია

ორგანიზატორები: თბილისის ფოტო ფესტივალი, ნესტან ნიჟარაძე გურამ წიბახაშვილი

„ხელოვნების თავისუფალი სივრცე“, ზვიად გამსახურდიას ქუჩა #1/5

21:30 საათზე

ღამის ჩვენება

ორგანიზატორი – თბილისის ფოტო ფესტივალი

თბილისი ფოტოღამეების საუკეთესო სლაიდშოუების

ადგილმდებარეობა: საოცრებათა პარკი, ანბანის კოშკის მიმდებარე ტერიტორია

27 აგვისტო

19:00 საათზე

„ჯადოსნური გამოგონებები“

კურატორი – ბერალ მადრა (თურქეთი, სტამბული)

ადგილმდებარეობა: „ხელოვნების თავისუფალი სივრცე“, ზვიად გამსახურდიას ქუჩა #1/5

გამოფენა გაგრძელდეა 20 სექტემბრამდე, ნახვის საათებია ორშაბათის გამოკლებით 11:00-18:00

21:30 საათზე

ღამის ჩვენება

ორგანიზატორი – თბილისის ფოტო ფესტივალი

თბილისი ფოტოღამეების საუკეთესო სლაიდშოუების ჩვენება

ადგილმდებარეობა: საოცრებათა პარკი, ანბანის კოშკის მიმდებარე ტერიტორია

28 აგვისტო

19:00 საათზე

Eastreet – „ქუჩის ფოტები აღმოსავლეთ ევროპიდან“ (ლუბლინი პოლონეთი)

კურატორები: ალექსანდრე ბოჩენეკი და გრეგორ ოსტრეგა

გამოფენა გაგრძელდება 6 სექტემბრამდე

ადგილმდებარეობა: „ხელოვნების თავისუფალი სივრცე“, ზვიად გამსახურდიას ქუჩა #1/5

21:30 საათზე

ღამის ჩვენება

ორგანიზატორი – თბილისის ფოტო ფესტივალი

თბილისი ფოტოღამეების საუკეთესო სლაიდშოუების ჩვენება

ადგილმდებარეობა: კაფე-ბარი „Sector 31“

29 აგვისტო

19:00 საათზე

„მშვიდობით სამშობლო“

ავტორი: ანდრეი ლიანკევიჩი (მინსკი, ბელორუსია)

გამოფენა გაგრძელდება 4 სექტემბრამდე, ნახვის საათებია ორშაბათის გარდა 12:00-18:00

ადგილმდებარეობა: ბათუმის ხელოვნების მუზეუმი, ზურაბ გორგილაძის ქუჩა #8

21:30 საათზე

ღამის ჩვენება

ორგანიზატორი – თბილისის ფოტო ფესტივალი

თბილისი ფოტოღამეების საუკეთესო სლაიდშოუების ჩვენება

ადგილმდებარეობა: კაფე-ბარი „Sector 31“

30 აგვისტო

18:00 საათზე

თბილისის ფოტო ფესტივალის პრეზენტაცია

საჯარო ლექცია / სლაიდ შოუ თემაზე: თბილისი ფოტო ფესტივალი, როგორც რეგიონული კულტურის ცვლილების პლატფორმა 2010 წლიდან დღემდე“

ორგანიზატორები: ნესტან ნიჟარაძე და გურამ წიბახაშვილი

ადგილმდებარეობა: „ხელოვნების თავისუფალი სივრცე“, ზვიად გამსახურდიას ქუჩა #1/5

19:00 საათზე

ფოტოგამოფენა: „კაცი აკორდეონით“ (საქართველო)

გამოფენა გაგრძელდება 4 სექტემბრამდე, სახვის საათებია შაბათ-კვირის გარდა 12:00-18:00

ადგილმდებარეობა: TBC Gallery, ზუბალაშვილის ქუჩა #37

21:00 საათზე

ფესტივალის „ოდესა // ბათუმი ფოტო დღეების“ დახურვა

ადგილმდებარეობა: კაფე-ბარი „Sector 31“

ანგისის დასახლება წვიმის შემდეგ

გუშინდელი წვიმის შემდეგ ანგისის დასახლებაში სახლები დაიტბორა, მოსახლეობას ავეჯი და საყოფაცხოვრებო ტექნიკა დაუზიანდა. ადგილობრივების თქმით მათ სახლებში წყალი ყოველი ძლიერი წვიმის დროს შედის და ამის თაობაზე ბათუმის მერიას დახმარების თხოვნით არაერთხელ მიმართეს, თუმცა უშედეგოდ. მოსახლეობა მერიის წარმომადგენლის ადგილზე მისვლას და ზარალის აღწერას ითხოვს.  

 

 

 

 

 

 

“ლარი როგორც მსხვერპლი “ , ანუ რატომ გაუფასურდა ტურისტულ სეზონზე ეროვნული ვალუტა


ქეთი კრიალაშვილი
ქეთი კრიალაშვილი

ქალბატონო ქეთი, ლარის კურსთან დაკავშირებით მთავრობა ტურისტულ სეზონზე აკეთებდა გათვლას, სეზონის ბოლოს ლარი ისევ გაუფასურდა. მთავრობის მოლოდინი არ გამართლდა. რატომ?

ვალუტის კურსზე არამარტო ტურიზმი, არამედ  გარკვეული ეკონომიკური პროცესები ახდენს ზეგავლენას – ექსპორტი, იმპორტი და ასე შემდეგ. თუმცა, ჩვენ ამ ეკონომიკური პროცესების კვალდაკვალ ვერ მივიღეთ ის შედეგი, რაც უნდა დაფიქსირებულიყო ლარის კურსთან მიმართებაში. შედეგად ჩნდება ეჭვი, რომ აქ იკვეთება გარკვეული ჯგუფების ინტერესები, რაზეც ჩვენთვის ცნობილი არ არის.

 

შესაძლებელია სწორედ გავლენიანი ვიწრო ჯგუფის ინტერესებიდან გამომდინარე უფასურდება ლარის კურსი და მასთან მიმართებაში ეკონომიკური პროცესები თითქმის აღარაფერ შუაში არ არის. ის, რასაც შეიძლებოდა გაემყარებინა ლარი, ანუ მოლოდინი ტურიზმთან მიმართებაში, ვერ სრულდება. თუ რა დაემართება ლარის კურსს ხვალ და ზეგ, ამის თქმა ჩვენ სწორედ იმიტომ არ შეგვიძლია, რომ გათვლები აბსოლუტურად სხვა შეიძლება ყოფილიყო და შედეგები არ გვაქვს შესაბამისი.

 

 

 მაინც ვის მიმართ ჩნდება ეჭვი, შეგიძლიათ დააკონრეტოთ?

 ჩვენ ვნახეთ ინფორმაცია რამდენიმე კერძო ბანკის მოგებაზე, რომლებსაც გაცემული ჰქონდათ სესხები დოლარში. ეროვნულ ბანკს ჰქონდა უფლება და ვალდებულიც იყო გაემკაცრებინა პოლიტიკა, კერძო ბანკები შეეზღუდა ლარებში სესხების გაცემისგან. მაგრამ ეროვნულმა ბანკმა ეს არ გააკეთა. დაახლოებით ერთი თვის წინ, როდესაც ლარი მყარდებოდა, ეროვნულმა ბანკმა ისევ გააფუჭა კურსი. ამასთან დაკავშირებით ეკონომისტებმა გამოთქვეს საყვედური ეროვნული ბანკის მიმართ. გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი  ეროვნული ბანკი არ იქცევა ისე, რომ შედეგად ლარის კურსი დასტაბილურდეს. ის ჩაერია უხეშად და ლარის კურსი გააუფასურა.

ერთადერთი, რაც შეიძლება მთავრობამ გააკეთოს, ეს არის შეწყვიტოს ლარის მიწოდება ბაზარზე. იგივე დამოკიდებულება იყო `ქამრების შემოჭერის პოლიტიკის~ დროს _ ხარჯების შემცირება, ლარის მასის ბაზრზე შეზღუდვა. ამ შემთხვევაში ეს იქნება მთავრობის მხრიდან ყველაზე გამართლებული. ფულის მასის შემცირების შემთხვევაში ლარს მეტნაკლებად დავასტაბილურებთ. ზოგადად, ჩვენ არ გვაქვს მცურავი ვალუტა, ჩვენ გვაქვს მართვადი მცურავი ვალუტა. ეს მართვადი მცურავი ვალუტა, სამწუხაროდ, მთავრობასა და ეროვნულ ბანკს შორის არაკოორდინირებული მუშაობის მსხვერპლი აღმოჩნდა.

 

 

 ეროვნული ბანკის კრიტიკას დისკრედიტაციის მცდელობად აფასებენ  და ამბობენ, რომ ეს ინფლაციის მოლოდინს ზრდის მოსახლეობაში ეს რამდენად რეალურია?

 ეროვნული ბანკი დუმდა, როდესაც ლარის გაუფასურება დაიწყო. ეროვნულ ბანკს არ გაუვრცელებია საკმარისი ინფორმაცია, თუ რას და როგორ აპირებდა, რომ მოსახლეობას ან ექსპერტებს ჰქონოდათ გარკვეული დასკვნების გაკეთების საშუალება. დღემდე ხდება ისე, რომ მისი მომავალი გეგმები _ თუ რას აპირებს და როგორ, არ არის ცნობილი. საზოგადოების, ექსპერტების და მთავრობის დამოკიდებულება ეროვნული ბანკის მიმართ არის სამართლიანი, რადგან მათი ქმედებები და მომავალი გეგმები არ არის საჯარო. სწორედ ეროვნულ ბანკს ევალება ვალუტაზე მოახდინოს ზეგავლენა და ის, სამწუხაროდ, პირიქით აკეთებს. ბოლო პერიოდი სწორედ ამაზე მიუთითებს. პოლიტიკური დაპირისპირებაც მატულობს, რასაც ვერ დავაბრალებთ ლარის გაუფასურებას.

 

 

 ეროვნულმა ბანკმა რეფინანსირების განაკვეთი გაზარდა, პარალელურად მოსახლეობას ლარში სესხებიც გაუძვირდა, უნდა ველოდოთ სოციალური ფონის უფრო დამძიმებას?

 გაუძვირებდა, რადგან დოლარში სესხების მოცულობა საკმაოდ დიდი იყო ჩვენს მოსახლეობაში. შესაბამისად, ამით კერძო ბანკებმა დიდი მოგება მიიღეს, მოსახლეობას გაეზარდა სესხები. ჩვენ არ ვიცით ხვალ და ზეგ რა დაემართება ლარს, სავარაუდოდ სესხები ისევ გაძვირდება. შეიძლება მოსახლეობა შეკრთეს და აიღოს სესხი ისევ უცხოურ ვალუტაში, რაც კიდევ უფრო დიდი საფრთხის მატარებელია. მე მაინც ვურჩევდი მოსახლეობას, რომ სესხი აიღოს იმ ვალუტაში, რა ვალუტაშიც აქვს შემოსავალი, თუნდაც პროცენტი იყოს უფრო მეტი.

ამავდროულად, დოლარის გამყარების ტენდენცია საერთაშორისო მასშტაბითაც ფიქსირდება. პარალელურად იყო საბერძნეთის კრიზისი, რომელმაც გარკვეული ზეგავლენა მოახდინა, _ გზავნილების რაოდენობა შემცირდა. რუსეთშიც გაუფასურდა რუბლი და აქედანაც შემცირდა გზავნილები. ეს არის ეკონომიკური ასპექტები, რაზეც შეგვიძლია გარკვეული დასკვნების გაკეთება, მაგრამ ლარი გაცილებით მეტად გაუფასურდა, ვიდრე ამ ფაქტორებს შეეძლო მოეხდინა ზეგავლენა. შესაბამისად, ჭირს დასკვნების გაკეთება – ხვალ და ზეგ როგორ იქნება ლარის კურსი.

 

 

 პრემიერმა თქვა, რომ მოსახლეობა და ინვესტორები დოლარს ინახავენ, რაც პრობლემააო…

მოსახლეობა და ინვესტორები ინახავენ დოლარს, რადგან აქვთ მოლოდინი, რომ დოლარი უფრო გამყარდება. შესაბამისად, არასტაბილურ ეკონომიკურ პირობებში ისინი ვერ თვლიან, სად შეიძლება მოახდინონ ინვესტირება. დღეს არამყარი, არასტაბილური და არაჯანსაღი ეკონომიკური გარემო გვაქვს, შესაბამისად, ეს შეიძლება იყოს გარკვეული ეჭვის საფუძველი. ნებისმიერი ადამიანი ფიქრობს, რომ დოლარის შენახვა უფრო მეტად მომგებიანი იქნება, ვიდრე მისი ბიზნესში დაბანდება, რადგან იმ შედეგს ვერ მიიღებს, რასაც დოლარის შენახვით. დოლარის გამყარება უფრო მეტ პროცენტულ მოგებას იძლევა საბოლოო ჯამში, ვიდრე დღეს ბიზნესში ფულის ჩადება. არასტაბილურობის განცდა და მოლოდინი იმისა, რომ ხვალ რა იქნება არ ვიცით – ეს გამართლებული შიშია. ამ შემთხვევაში უფრო მეტი მოტივაცია უნდა მივცეთ ბიზნესმენებს, რომ ეკონომიკაში ფული ჩადონ. უნდა გაკეთდეს მასტიმულირებელი პროგრამები, რომლებიც აიძულებს მათ დოლარი ჩადონ ეკონომიკაში. პრემიერი ალბათ ემყარება კვლევებს, თუმცა მოსახლეობისა და ბიზნესმენების მხრიდან არის აბსოლიტურად გამართლებული შიში იმ ბიზნესკლიმატის გამო, რომელიც ჩვენს ქვეყანაშია.

 

 

 პრემიერი ამბობს ასევე, რომ ექსპერტების დასკვნას ეყრდნობა, როცა ამბობს, რომ ლარი აღარ გაუფასურდება. აქვს პრემიერს ამის თქმის საფუძველი?

პრემიერი იმასაც ამბობს, რომ გარკვეულწილად ბიზნესი არ მუშაობს. ბიზნესის მუშაობა საჭიროა, რადგან დაბალი ეკონომიკური ზრდა გვაქვს, ჩვენ გვქონდა სოციალურ ეკონომიკური სტრატეგია, რომლის მიხედვითაც ეკონომკური ზრდან გაცილებით მეტი უნდა ყოფილიყო, ვიდრე შარშან გვქონდა და დღეს გვაქვს. შესაბამისად, ის გათვლები, რომ ვალუტა უნდა ყოფილიყო გაცილებით მყარი, ვერ სრულდება და არ სრულდება. პრემიერი ამბობს და კარგი იქნება თუ მეტად აღარ გაუფასურდება ლარი, მაგრამ, მეორე მხრივ, ეს უნდა გვითხრას ეროვნულმა ბანკმა, რომელიც ამას არ ამბობს და მისი ქმედებები არის შიგადაშიგ საპირისპირო. ეს არის შიდა დაპირისპირება, პლუს საერთაშორისო დონეზე დოლარის გამყარების შედეგი.

 

რამდენად მოსალოდნელია სოციალური მდგომარეობის კიდევ უფრო დამძიმება?

 სოციალური ფონი დამძიმდა, საარსებო მინიმუმი გაგვეზარდა. თუ არ ვცდები 175 ლარზეა საუბარი, თუმცა სტატისტიკის დეპარტამენტი როგორ ითვლის საარსებო მინიმუმს, ეს ჩემთვის საეჭვოა. როცა გამოვითხოვე ინფორმაცია დეპარტამენტიდან,  აღმოჩნდა, რომ გარკვეულ პროდუქციაზე ისინი არ აწარმოებენ კვლევას. შესაბამისად, საარსებო მინიმუმი უფრო მეტია, ვიდრე პენსია, რომელიც სექტემბრიდან იქნება.

ბიზნესიდეები – რას სთავაზობს გლეხებს სახელმწიფო და კერძო სექტორი

ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანაძეებში მცხოვრებ გენადი ვანაძეს სურს მცირე ბიზნესი მოცვის გადამუშავებით დაიწყოს. იგი ამბობს, რომ ექსპერიმენტის სახით მცირე ბიზნესს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა მიმართულებით წლების განმავლობაში ეწეოდა.

„საქონლის ხორცის რეალიზაციას ვეწეოდი: ზაფხულში ახალციხეში საქონელს იაფად ვყიდულობდი, გადმომყავდა ხულოში, რამდენიმე თვის განმავლობაში ვკვებავდი და ზამთარში გაცილებით ძვირად ვყიდდი. 3-4 თვის განმავლობაში გამოკვებილი ათი სული საქონელი მინიმუმ 4 000 ლარს მიტოვებდა. გარდა ამისა, ვიბარებდი კაკალს. ამითაც კმაყოფილი ვიყავი. არ არსებობს ისეთი რამ, რაც მოგებას არ დაგიტოვებს, თუმცა მცირე ბიზნესის წარმება სოფლად მომგებიანი მხოლოდ მაშინაა, თუ ბიზნესს საკუთარი თანხით წაამოიწყებ და არა ბანკიდან გამოტანილი სესხით. ბანკთან ურთიერთობის დიდი გამოცდილება მაქვს, თუმცა სარგებელი ვერ ვნახე და ამ გზით ბიზნესის წარმოებაზე უარი ვთქვი, რადგან ჩემი მოგება სესხს მიჰქონდა და მე მხოლოდ შრომა მრჩებოდა. მაგალითად, რომ მქონდეს ხილის საშრობი, რომელიც დღის განმავლობაში 150 კილოგრამ პროდუქციას გადაამუშავებს, ადგილზე მოცვს მივიღებ, გადავამუშავებ და გავყიდი. ტყის მოცვის რეალიზაციის პობლემა არ შემექმნება და ოჯახის რჩენასაც თავისუფლად შევძლებ. ბიზნესიდეები ბევრი მაქვს, თუმცა მთავარი მაინც დაფინასებაა. ვფიქრობ, განაცხადს აუცილებლად შევიტან“, – ამბობს გენადი, რომელმაც იცის სახელმწიფო პროგრამის – „აწარმოე საქართველოში“ – შესახებ.

მაღალმთიანი აჭარა. მანანა ქველიაშვილის ფოტო
მაღალმთიანი აჭარა. მანანა ქველიაშვილის ფოტო

სოფელ ღორჯომში მცხოვრები ნური ირემაძე კი ამბობს, რომ იგივე პროგრამის შესახებ ინფორმაციას არ ფლობს.
„თუ ასე იქნება, კარგია. მაგალითად, აქ, ჩვენთან, ხელსაყრელია კარტოფილის წარმოება. ჩემი ოჯახი მესაქონლეობას ეწევა, საქონლის გამოსაკვებად ხუთ ჰექტარზე თივა მომყავს, მაგრამ თუ იქნება სახელმწიფოსგან ფინანსური ხელშეწყობა, რითაც კარტოფილის მოსაყვანად შესაბამის ტექნიკას შევიძენ, თივის მოგროვებაზე აღარ ვიშრომებ, კარტოფილს მოვიყვან“, – ამბობს ნური.

ნურის მეზობლად მცხოვრები ბიჭიკო ირემაძის აზრით, უკეთესია სახელმწიფომ ერთ სოფელში დიდი პროექტი განახორციელოს, რითაც სარგებელს სოფლის მოსახლეობა მიიღებს: „ჩემი ოჯახი და მთლიანად სოფელ ღორჯომში მცხოვრები მოსახლეობა მესაქონლეობას ეწევა. ჩვენთვის მომგებიანი იქნება თუ სოფელში გაიხსნება რძის გადმამუშავებელი საწარმო, ან შევიძენთ სპეციალურ ავტომობილს, რითაც სოფლიდან ბათუმამდე რძის გადატანას შევძლებთ. შარშან ზაფხულში ლიტრა რძეს 80 თეთრად ვაბარებდით, ყოველდღიურად ავტომობილი ამოდიოდა და დღის განმავლობაში ორ ტონამდე რძე მიჰქონდა სოფლიდან. წელს აღარავინ დაინტერესებულა, საკუთარი ძალებით კი ვერ გადაგვაქვს რძე ბათუმში გასაყიდად, რადგან შორია მანძილი“.

„თანადაფინასებასა და გრანტებთან დაკავშირებით ინფორმაციას არ ვფლობდი, თუმცა კარგი იქნება სათბური რომ შევიძინო. აქ, ჩვენს პირობებში, მომგებიანია სასათბურე მეურნეობის წარმოება. თუ სათბურში მინიმუმ 150 ძირ პომიდორს გამოვიყვან, პურის ფული მაინც მექნება“, – ამბობს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ გულებში მცხოვრები ნიაზ დიასამიძე.
მეწარმეობის ხელშეწყობის სამთავრობო ინიციატივას სსიპ მეწარმეობის განვითარების სააგენტო აფინასებს. პროგრამის ფარგლებში მეწარმემ საკუთარი ბიზნესიდეა უნდა წარუდგინოს სააგენტოს დასაფინასებლად. სააგენტო ერთ მეწარმეს 5 000, ორი მეწარმის (ამხანაგობას) 10 000, სამის კი 15 000 ლარით დააფინასებს. თანადაფინასების მისაღებად მეწარმემ თანადაფინასების თანხის მინიმუმ 20% ინვესტიცია უნდა განახორციელოს ბიზნესიდეაში. თანადაფინასების მოპოვება და ბიზნესიდეის განხორციელება შეუძლია საქართველოს ნებისმიერ სრწულწლოვან მოქალაქეს, რომელიც არ არის საჯარო მოხელე, სსიპ მეწარმეობის სააგენტოს თანამშრომელი ან მისი ოჯახის წევრი.

კომპანია „ჯი ემ სი ჯი“-ს დირექტორი და პროექტის კოორდინატორი აჭარაში, მაია შიშნიაშვილი აცხადებს, რომ ამ დროისთვის დაფინასების მოსაპოვებლად განაცხადები რეგიონის ყველა მუნიციპალიტეტიდან შევიდა.

„ნებისმიერ მეწარმეს შეუძლი ჩაერთოს პროგრამაში თუ ის არ ეწინააღმდეგება მცირე და მიკრო მეწარმეობის სტატუსით განსაზღვრულ საქმიანობას. პროგრამის – „აწარმოე საქართველოში“ – ფარგლებში აჭარაში განაცხადის მიღება 29 ივნისს დაიწყო და 15 აგვისტომდე გრძელდებოდა. მოსახლეობის დაინტერესება და აქტივობა საკმაოდ მაღალი იყო, იქედან გამომდინარე, რომ პროგრამა ბიზნესსექტორს არ ზღუდავს, საკმაოდ მრავალფეროვანი იდეები შემოვიდა. არის როგორც სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობასთან დაკავშირებული, ასევე პროდუქტის წარმოებასა და ტურიზთან დაკავშირებული ბიზნესიდეები. აჭარის ყველა მუნიციპალიტეტიდან ერთნაირი ოდენობის განაცხადი შემოდის, ვერც ამ მხრივ გამოვყოფ ერთ კონკრეტულ მუნიციპალიტეტს. განაცხადების რაოდენობა ამ ეტაპზე არ არის დათვლილი, თუმცა ბოლო პერიოდში განცხადებების შემოსვლის ტემპი გაიზარდა“, – ამბობს მაია შაშნიაშვილი.

პროექტის კოორდინატორის თქმით, ბიზნესიდეების დაფინასება ოქტომბერში დაიწყება. თანადაფინასების მოსაპოვებლად შესულ განცხადებებს კი სპეციალური კომისია წინასწარ განსაზღვრული კრიტერიუმით შეაფასებს.

„ბიზნესიდეების შეფასების ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმია რამდენად სიცოცხლისუნარიანია იდეა. შეფასების პროცესი იქნება სრულიად გამჭვირვალე პროცესი, საუკეთესო წინადადებების ავტორებს ჩუტარდებათ ტრენიგი ბიზნესგეგმის მოსამზადებად, ბიზნესგეგმასაც კომისია შეაფასებს, გამარჯვებულები კი პროგრამის მონაწილეები გახდებიან.
იმისთვის, რომ დაინტერესებულმა მეწარმემ კონკურსში მონაწილეობის მისაღებად განაცხადი შემოიტანოს, არ არის საჭირო მეწარმე რეგისტრირებული სუბიექტი იყოს. თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ განმცხადებელი ბიზნესიდეების კონკურსში გაიმარჯვებს და მასთან ხელშეკრულება დაიდება, აუცილებელია მან მეწარმის სტატუსი მოიპოვოს. ხელშეკრულებით ბენეფიციარს ვალდებულება ექნება პროგრამის ფარგლებში მიღებული დაფინასება მიზნობრივად გამოიყენოს. რაც შეეხება დაფინანსების მონიტორინგს, ჩვენი ორგანიზაცია ვალდებულია ბენეფიციარს დაეხმაროს კონსულტაციებითა და ტრენინგებით – ჩაატაროს პერიოდული მონიტორინგი. მონიტორინგის დროს ორგანიზაციის თანამშრომლები დააკვირდებიან დაფინანსებული მეწარმეების საქმიანობას, მიღებული თანადაფინანსების მიზნობრივ ხარჯვას. თანადაფინანსების არამიზნობრივად გამოყენება ჩაითვლება ხელშეკრულების დარღვევად და მხარის პასუხისმგებლობის საკითხი დადგება. ბიზნესიდეების ნაირსახეობა შეზღუდული არ არის, თუმცა პროგრამის მოცულობა განსაზღვრულია. კონკურსის შედეგად გამოვლინდება საუკეთესო ბიზნესგეგმები და მათი ავტორები მიიღებენ თანადაფინანსებას“, – ამბობს მაია შაშნიაშვილი.

სახელმწიფოს გარდა, „შუახევისა და ხულოს ათი სოფლის მოსახლეობის გაძლიერების პროგრამა“ კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიამ“ არასამთავრობო ორგანიზაცია „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ პარტნიორობით სამი თვის წინ დაიწყო. საოჯახო ბიზნესის მხარდაჭერის პროგრამის სამიზნე ჯგუფი ამ ორი მუნიციპალიტეტეტის ათი სოფლის მოსახლეობაა. „დემოკრატიის ინსტიტუტის“ აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარის, გენო გელაძის თქმით, პროგრამაში ჩართულობის მიზნით 88 განაცხადია წარმოდგენილი და აქედან საშუალოდ 22-24 პროექტი დაფინანსდება.

გენო გელაძე: „პროგრამის ფარგლებში მარტივი განაცხადის ფორმებია შემუშავებული და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, შეუზღუდავია საქმიანობის სფერო. ჩვენ მაქსიმალურად ვეხმარებით დაინტერესებულ ოჯახებს იდეის დამუშავებაში, სწორი გათვლების გაკეთებაში. ბიუჯეტი დამოკიდებულია კონკრეტული იდეის მასშტაბზე, ჩართული ოჯახების რაოდენობასა და მოსალოდნელ შედეგებზე. პროექტების ბიუჯეტებიც რადიკალურად განსხვავებულია. ერთი პროექტის მაქსიმალური ბიუჯეტია 22 000 ლარია, ხოლო მინიმალური – 300 ლარი.

პროგრამით მოსახლეობის დაინტერესება მაღალია, რასაც ჩემი აზრით განაპირობებს სამი მთავარი ფაქტორი: მოსახლოება არ არის შეზღუდული იდეებში, არ ვთხოვთ რთულ ბიზნესპროექტებს და ვაფასებთ ობიექტურად.

ჩვენი დაფინანსებული პროექტები ძალიან მრავალფეროვანია: საცხობი, კაფე, ხელოსანთა ჯგუფი, თევზის აუზი, მეფრინველეობა, წისქვილი, ხელსაქმე, მეფუტკრეობა… მთავარია, იყოს კარგი იდეა, სწორი გათვლა და მაღალი მოტივაცია, ჩვენი მუშაობის სტილია მაქსიმალური ობიექტურობის დაცვა, დაფინანსებით დაინტერესებული პირების თანაბარ პირობებში ჩაყენება და რაც მთავარია, დაფინანების შემდგომ საჭიროების შესაბამისი მხარდაჭერა“.


მაღალმთიანი აჭარა. მანანა ქველიაშვილის ფოტო
მაღალმთიანი აჭარა. მანანა ქველიაშვილის ფოტო

ენერგოპრო: გორგილაძის და ჭავჭავაძის ქუჩებზე შუქი მალე მოვა

 

„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ პრესსამსახურის განცხადებით, ამ ქუჩებზე ელექტროენერგია მალე ჩაირთვება, ძლიერი წვიმის შემდეგ დაზიანებებზე „ენერგო-პროს“ თანამშრომლები მუშაობენ.  

ელექტროენერგია გუშინ, 25 აგვისტოს ბათუმის რამდენიმე უბანში გაითიშა, ენერგოკომპანიაში მიზეზად ძლიერ წვიმას ასახელებენ. 

დატბორილი ქალაქი [ფოტო]

 

დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო
დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო

 

დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო
დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო

 

დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო
დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო

 

დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო
დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო

 

დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო
დატბორილი ბათუმი. სერა ძნელაძის ფოტო

 

ბათუმში სამაშველო სამსახურში 100-ზე მეტი გამოძახება დაფიქსირდა

 

ბათუმი,25 აგვისტო/ირინა ყურუას ფოტო

მისივე ინფორმაციით, სამაშველო სამსახურის თანამშრომლები ამ დროისთვისაც [01:43 საათი] მუშაობენ სრული შემადგენლობით. აჭარის სამაშველო და საგანგებო სამსახურს მაშველები  სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონიდანაც ეხმარებიან. 

 

უწყების ცნობით, ბათუმში რამდენიმე სახლის პირველი სართული დაიტბორა, თუმცა მოსახლეობის ევაკუაცია საჭირო არ გამხდარა.

 

4-ბალიანი შტორმი, დატბორილი ქუჩები და საგანგებო შტაბი მერიაში


“დღეს შეგვექმნა რთული მდგომარეობა, დღის ბოლოს ნალექის რაოდენობა უხვი მოცულობით მოვიდა, ხახული-მეჯინის წყალი ამ ეტაპზე უკვე 80 პროცენტითაა გაწმენდილი. მიუხედავად 4 ბალიანი შტორმისა, ხახულის, მეჯინის, ჟილინის და ეგრეთწოდებული არდაგანის არხები ყველა მოქმედია და გახსნილი, არხების გადინებით პრობლემა არ დგას, მაგრამ არხები ვერ ღებულობს უხვი რაოდენობით ნალექს.



ძირითადი პრობლემა არის ჭავჭავაძე და გრიბოედოვის ქუჩების კვეთიდან ჭაობის დასახლების მიმართულებით, ეს არის მაიაკოვსკის ქუჩის ბოლო მანთაშევის გადასავლელამდე. სისტემატურად ვღებულობთ ადმინისტრაციული ერთულებიდან უბნებში არსებული მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციას.


შინაგან საქმეთა სამინისტროს, სამაშველოს და საგანგებო სამსახურები საპატრულო პოლიციასთან ერთად ვმუშაობთ, სამწუხაროდ ელექტროენერგიის გათიშვაც ფიქსირდება ქალაქში. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახური და მუნიციპალური ტრანსპორტი მუშაობს შეუფერხებლად. დავიწყებთ ყველგან ამოტუმბვით სამუშაოებს.ჩვენს ხელთარსებული ტექნიკა რაც გაგვაჩნია, ამ ეტაპზე საკმარისია, საჭიროიების შემთხვევაში დამატებითი ეკიპაჟიც ჩამოვლენ. ძირითადი პრობლება ჭაობის დასახლებაშია, სადაც ახლა კეთდება სანიაღვრე სარეაბილიტაციო სამუშაოები.”

დატბორილი ქუჩები ბათუმში [ფოტო, ვიდეო]

 

“ნახევარი საათის წინ მოვედი სახლში. დემეტრე თავდადებულის ქუჩა ვერ გადმოვკვეთე ბაგრატიონიდან, იმიტომ რომ მოსახლეობას საკუთარი ძალებით ჰქონდა გზა გადაკეტილი. მანქანების მოძრაობის გამო სახლებში წყალი არ შესულიყო. ბაგრატიონზე სახლების ეზოები დაიტბორა,” – უთხრა “ბათუმელებს” ლუკა ასათიანის ქუჩის მცხოვრებმა სალომე გეგეშიძემ.  

 

 

სამაშველო სამსახურის პრესცენტრის ცნობით, „ბათუმში წვიმის გამო საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაა“. დატბორილია ქუჩები და ავტომანქანები. პრესცენტრის ცნობით, სამაშველოს  20 ეკიპაჟი უკვე გამოვიდა თბილისიდან, ასევე ეკიპაჟები ბათუმისკენ მოდის სამეგრელოდან და ქუთაისიდან. 

 

დატბორილი რუსთაველის ქუჩა ბათუმი 25|08|2015

 

ვაჟა-ფშაველას და რუსთაველის ქუჩის კუთხე ბათუმი 25|08|2015

 

დავით კლდიაშვილის ქუჩა ბათუმი 25|08|2015

ბათუმის რამდენიმე უბანს ელექტროენერგია არ მიეწოდება

 

არის თუ არა ძლიერი წვიმა დაზიანების მიზეზი ჯერ უცნობია. თუ რამდენ აბონენტს არ მიეწოდება ამ დროისთვის ელექტროენერგია ენერგო პრო ჯორჯოაში ინფორმაცია არ აქვთ.

 

“ბათუმელების” ინფორმაციით ელექტრო ენერგია ამ წუთებში არ მიეწოდება ე.წ პივზაოდის დასახლებას და ძველი ბათუმის ნაწილს.

ბათუმის მერია საგანგებო რეჟიმში მუშაობს, ისინი მოუწოდებენ მოსახლეობას საჭიროების შემთხვევაში დარეკონ ცხელ ხაზზე – 27 26 26.

 

შსს: მედიით გავრცელებულ ფოტოებთან დაკავშირებით გენინსპექციამ მოკვლევა დაიწყო

 

პრესცენტრის ცნობით, „მედიით გავრცელებულ ფოტოებთან დაკავშირებით, რომელზეც იკვეთება შს სამინისტროს ეთიკის კოდექსის დარღვევის მომენტები, ანუ ეთიკის კოდექსის თანახმად პოლიციელს ეკრძალება უნიფორმაში ყოფნისას ალკოჰოლური სასმელის მოხმარების ადგილზე ყოფნა, შს სამინისტროს გენინსპექციამ სამსახურებრივი შემოწმება დაიწყო“.

ბათუმი დაიტბორა

 

 

ტატო ცეცხლაძის ფოტო
ტატო ცეცხლაძის ფოტო

პრესცენტრის ცნობით, ამ წუთებში საგანგებო შტაბია ბათუმში შეკრებილი და უფრო კონკრეტული ინფორმაცია არსებულ მდგომარეობაზე მოგვიანებით გახდება ცნობილი.

ბათუმში ამ წუთებშიც კოკისპირულად წვიმს. ბათუმის მერიის პრესცენტრის ცნობით, მერიაში ყველა სამსახურის ტანამშრომელი გამოძახებულია ძლიერი წვიმის გამო.

 

გუშინ წყალდიდობა მოხდა მეზობელ თურქეთში, ართვინის დაბა ხოფასა და დაბა არხავიში  სტიქიამ ადამიანებიც იმსხვერპლა.

Exit mobile version