Batumelebi

მოქალაქეს, რომელიც იუსტიციის სახლში მომსახურების საფასურს საკრედიტო ბარათით ტერმინალის საშუალებით იხდის, თითოეულ ტრანზაქციაზე ანგარიშსწორების საკომისიოს სახით 50 თეთრს ახდევინებენ, ნაღდი ფულით გადახდის შემთხვევაში კი საკომისიო ერთ ლარს შეადგენს.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ  კონკრეტული ტიპის მომსახურების სანაცვლოდ,  რასაც სახელმწიფო სერვისი სთავაზობს, მოქალაქეს  სახელმწიფოსვე დადგენილ ტარიფზე მეტის გადახდა უწევს.

ბანკი ერთ შემთხვევაში მომხმარებელს კონკრეტულ მომსახურებას მომხიბვლელი შეთავაზებით  – საკომისიოს გარეშე სთავაზობს, თუმცა იგივე მომსახურებისთვის წარმატებით მიაქვს თანხა, საკომისიოს სახით იუსტიციის სახლის გავლით.

იმ მთელი რიგი მომსახურებების გათვალისწინებით, რასაც მოქალაქე იუსტიციის სახლის  გვერდის ავლით ვერსად მიიღებს, ეს უნდა იყოს  გარანტირებული სოლიდური შემოსავლის ერთ-ერთი გზა ბანკისთვის.

მოქალაქე ქეთი პაპავა  ერთ-ერთია მათ შორის, რომელმაც იუსტიციის სახლში მომსახურების საფასურის POS TERMINAL – ით დაფარვის შემდეგ დამატებით საკომისიოს გადახდის მოთხოვნა გააპროტესტა და მისი „წარმომავლობით“ დაინტერესდა:

„თანხას, რომელიც კონკრეტული მომსახურებისთვის უნდა გადამეხადა, მოყვა მეორე ქვითარი, დავინტერესდი რისი საფასური იყო და აღმოჩნდა, რომ გადასახდელ თანხას დაემატა 50 თეთრი. პირველად როცა ვკითხე კონსულტანტს ამის შესახებ, მითხრა, რომ ეს იყო მომსახურების საკომისიო.  ავუხსენი, რომ ის ცდებოდა, რადგან  ტერმინალით ვიხდიდი და ბანკი საკომისიოს ვერ ჩამომაჭრიდა, როგორც წესი ეს ორგანიზაციების ვალდებულებაა.“

ქეთი ამბობს, რომ იუსტიციის სახლის კონსულტანტმა მას დასაბუთებულად ვერ აუხსნა, თუ რისთვის იხდიდა დამატებულ ორმოცდაათ თეთრს მომსახურების კონკრეტული ტარიფის გარდა და მენეჯერთან გადაამისამართა:

„ მენეჯერი ძალიან დამცინავად მოიქცა, თითქოს ეს 50 თეთრი არ უნდა ყოფილიყო სალაპარაკო ჩემგან, როცა  ამხელა სერვისს ვიღებდი. ავუხსენი, რომ სერვისში თანხას ვიხდიდი და მაინტერესებდა რაში ვიხდიდი ამ 50 თეთრს.“

ამ შემთხვევის შემდეგ ქეთის იუსტიციის სახლის მომსახურება ისევ დასჭირდა, ამჯერად მას გადაახდევინეს არა 50 თეთრი სრული მომსახურებისთვის, არამედ 50-50 თეთრი თითოეულ ტრანზაქციაზე ტერმინალით მომსახურებისთვის.

„ბათუმელებმა“ მოიპოვა ასევე ქვითრები, როცა მოქალაქეს თითოეულ ტრანზაქციაზე დამატებით 50 თეთრი გადაახდევინეს, რომელმაც იუსტიციის სახლის გავლით საჯარო ინფორმაცია გამოითხოვა და ასევე, ქვითრები, როდესაც მოქალაქემ ონლაინ შეიძინა კონცერტის ბილეთები, გადაიხადა ონლაინ მომსახურების საფასური და დამატებით ჩამოაჭრეს მომსახურების საკომისიო – ამ შემთხვევაში მოქალაქე შესაბამისი დოკუმენტების შეგროვებით არის დაკავებული და აპირებს სასამართლოს მიმართოს.

[red_box]იუსტიციის სახლის განმარტება[/red_box]

იუსტიციის სახლში განმარტეს, რომ მომხმარებლები, ფასიანი მომსახურების საფასურს იხდიან როგორც ფილიალებში არსებული ბანკების სალაროების მეშვეობით, ისე უშუალოდ იუსტიციის სახლის ოპერატორთა მაგიდებთან განთავსებული  ე.წ. POS TERMINAL-ების მეშვეობით. ორივე შემთხვევაში ისე როგორც სხვა ნებისმიერ დაწესებულებაში ბანკს ტრანზაქციაზე დაწესებული აქვს საკომისიო გადასახადი, როგორც სალაროში ნაღდი ფულის გადახდის ისე ე.წ. POS TERMINAL-ებით გადახდისას:

„მოქალაქეთათვის დროის დაზოგვისა და მეტი კომფორტის შექმნის მიზნით და ასევე, მომხმარებელთა მოთხოვნის საფუძველზე, ერთ-ერთ ბანკთან გაფორმდა თანამშრომლობის მემორანდუმი, რის საფუძველზეც ოპერატორთა მაგიდებზე განთავსებულია ე.წ. POS TERMINAL-ები, რაც მომხარებელს აძლევს იმის საშუალებას, რომ მიღებული მომსახურების თანხა იქვე ოპერატორთან გადაიხადოს და არ დახარჯოს თუნდაც დამატებითი რამდენიმე წუთი იმისათვის, რომ მივიდეს სალაროში და იქ განახორციელოს ტრანზაქცია“ – ნათქვამია განმარტებაში, რომელიც იუსტიციის სახლმა წერილობით გამოგვიგზავნა.

განმარტებაში არ არის დასახელებული, თუ რომელ ბანკთან აქვს გაფორმებული იუსტიციის სახლს მემორანდუმი, თუმცა მომხმარებლებმა იციან, რომ სახელმწიფო სერვისების  გადასახადს „თიბისი ბაკის“ ტერმინალების საშუალებით იხდიან. ზემოთ აღწერილ შემთხვევაშიც მომხმარებელმა „თიბისი ბანკის“ ბარათით ისარგებლა, ამიტომაც კითხვით, რა გადასახადი გადაახდევინეს მომხარებელს იუსტიციის სახლში საკომისიოს სახით, „თიბისი ბანკს“ მივმართეთ.

[red_box]თიბისი ბანკის განმარტება[/red_box]

ბანკის პრესსამსახურში განმარტეს, რომ სტანდარტულად, ნებისმიერ  ობიექტში ბარათით ანგარიშსწორებისას, ბარათის მფლობელი არ იხდის საკომისიოს, გამონაკლისია სახელმწიფო სტრუქტურები. ამ შემთხვევაში კანონი კრძალავს სახელმწიფო ორგანიზაციის მხრიდან საკომისიოს გადახდას, შესაბამისად საკომისიოს იხდის კლიენტი:

„ამ კონკრეტულ შემთხვევაშიც, იუსტიციის სახლსა და თიბისი ბანკს შორის  გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით, ბანკის მომსახურების საკომისიო თითოეულ ტრანზაქციაზე შეადგენს 0.50 ლარს  და  საკომისიოს  იხდის მომხმარებელი. შესაბამისად, იუსტიციის სახლი მომსახურებას ახორციელებს კანონით განსაზღვრულ ფასებში.“

[red_box]რატომ იხდის მომხმარებელი სახელმწიფო სერვისის მისაღებად სახელმწიფოსვე განსაზღვრულ ტარიფზე მეტს? – სამართლებრივი შეფასება[/red_box]

იურისტის განმარტებით, პირდაპირი საკანონმდებლო რეგულაცია, თუ რა შემთხვევაში შეიძლება დაეკისროს მოქალაქეს სახელმწიფო სერვისების მიღებისთვის საკომისიოს გადახდის ვალდებულება, არ გვაქვს და ამ შემთხვევაში გამოიყენება წესი, რაც ზოგადად არის დადგენილი კომერციული ბანკებისთვის:

„ … მაგრამ, მიმაჩნია, რომ წესის არ არსებობა უკვე სამართლებრივი ხარვეზია, ვინაიდან როდესაც მოქალაქეს უდგენ მოსაკრებლის ოდენობას, მაგრამ მას დამატებით უწევს გადახდა საკომისიოს სახით, ამან შეიძლება გამოიწვიოს პროტესტი, რაც სამართლიანია. მაგალითად, კომუნალური მომსახურების საფასურის გადახდის შემთხვევაში მოქალაქეს აქვს არჩევანის შესაძლებლობა და იგი თავად საზღვრავს, რა არის მისთვის მისაღები,“ – ამბობს იურისტი გიორგი ხიმშიაშვილი. ის დაუშვებლად მიიჩნევს, ასევე, იმ შემთხვევას, რომ ტერმინალით მომსახურების მიწოდების უფლება მემორანდუმის საფუძველზე მხოლოდ ერთ ბანკს მიეცა:

„ ამას ცალსახად დაუშვებლად მივიჩნევ, ვინაიდან ჩვენ სახეზე გვაქვს სახელმწიფო რესურსების ხარჯზე კომერციული ბანკის მიერ შემოსავლების მიღებაზე, რაშიც იგი უკონკურენტოა. დაუშვებელია მხოლოდ ერთ ბანკს მიენიჭოს უპირატესობა იმ ფონზე, როდესაც საქართველოში კომერციული ბანკების საქმიანობის ფართო არჩევანი გვაქვს. ამ ტიპის შესყიდვას, იუსტიციის სახლი საჯარო ფორმით [ტენდერით] უნდა ახდენდეს, რათა ყველა ბანკს მისცეს შესაძლებლობა პროექტში ჩართვის, ხოლო მაღალი კონკურენციის პირობებში არსებობს მაღალი ალბათობა იმისა, რომ გაუმჯობესებული სერვისი და ფასი შესთავაზო მოქალაქეებს, “ – ამბობს იურისტი.

[red_box]დასკვნის სახით[/red_box]

საქართველოში მოქალაქეს მხოლოდ იუსტიციის სახლის გავლით შეუძლია მიიღოს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, დაბადების მოწმობა, ატესტატი, რეგისტრაციის, ან რეგისტრაციიდან მოხსნის, ქონებისა და ბიზნესის, ქორწინების თუ სხვა სახის რეგისტრაციის მომსახურებები. იუსტიციის სახლის პრეროგატივაა სააღსრულებლო და საარქივო სერვისებით მომსახურებაც.

ბათუმში დელტაპლანი უკვე ორჯერ ჩამოვარდა, ერთი გასული წლის მაისში და მეორე – 2018 წლის 10 ივლისს. წელს ბათუმის იახტკლუბის ტერიტორიაზე ჩამოვარდა დელტაპლანი, რომელზეც ორი ტურისტი იმყოფებოდა. აპარატის ჩამოვარდნის შედეგად არც საფრენ მოწყობილობაში და არც სანაპიროზე დაშავებულთა შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა. ცხადია, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ სხვა შემთხვევაში მართვადაკარგული აპარატი შეიძლება ნაპირთან ახლოს ან ზედ პლაჟზე არ ჩამოვარდეს.

არსებობს თუ არა რაიმე რეგულაციები საფრენ აპარატებთან დაკავშირებით ბათუმში, ამოწმებენ თუ არა დელტაპლანებს ტექნიკურად და რა სანქციები ტარდება იმ შემთხვევაში, თუკი დელტაპლანის მფლობელები დადგენილ ტექნიკურ ნორმებს არღვევენ?

სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ რადგან  ამ ეტაპზე ჰიდრომოტოდელტაპლანები დარეგისტრირებულია საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს მიერ, ტექნიკურ ზედამხედველობასაც  აღნიშნული სააგენტო უნდა უწევდეს.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში ამბობენ, რომ მათთან საჰაერო საშუალებებს მხოლოდ არეგისტრირებენ, როგორც მცურავ საშუალებებს.  შესაბამისად, უწყება პასუხისმგებელი არ არის თუ მოწყობილობა ჰაერში აფრენის შემდეგ დაზიანდა. „ტექნიკური ზედამხედველობა კი სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს ევალება“.

საქართველოს საჰაერო კოდექსის 81-ე მუხლის მიხედვით, სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის ინსპექტირებას ახორციელებს  „ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი ან/და SAFA-ს ინსპექტორი.“

ეხება თუ არა ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორს დელტაპლანების ტექნიკური ნორმების შემოწმება? – „ბათუმელებს“ ამ კითხვაზე სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოში არ უპასუხეს.

სააგენტოს წარმომადგენელი ვერიკო ბახტაძე ამბობს, რომ კოდექსით გათვალისწინებული ტექნიკური მოთხოვნები ეხება ყველას, ვინც ფრენას ახორციელებს.

„ბათუმელების“ კითხვაზე, შეისწავლა თუ არა სააგენტომ გასულ წელს ან წელს, 10 ივლისს დელტაპლანის ჩამოვარდნის მიზეზები, სააგენტოში გვეუბნებიან, რომ შემთხვევებს ჯერ სწავლობენ: „ამ ინციდენტებიდან გამომდინარე, ჩვენგან რამდენიმეჯერ იყვნენ სიტყვიერად გაფრთხილებული და იქნება ზომები მიღებული“.

რა იგულისხმება „ზომების მიღებაში“? – სააგენტოში ვერც ამას აკონკრეტებენ.

„ჯერჯერობით მიმდინარეობს საკითხის შესწავლა… შარშანაც რომ ჩამოვარდა დელტაპლანი, ჩატარდა მოკვლევა, მაგრამ დეტალებზე ინფორმაციას არ ვფლობ,“ – ამბობს სააგენტოს წარმომადგენელი.

ვერიკო ბახტაძე ვერც იმას აზუსტებს, ტექნიკური ნორმების დაღვევის შემთხვევაში რამდენია ჯარიმა.

„ამის განსაზღვრა სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამისად ხდება. გააჩნია კონკრეტულ შემთხვევას, ასე არ არის განსაზღვრული. ჯერ ინცინდენტის ხასიათი უნდა დადგინდეს, სერიოზული იყო საავიაციო შემთხვევა თუ არა და ასე შემდეგ. კომპლექსური თემაა“.

ბათუმის მერიასა და „ბათუმის ბულვარშიც“ აცხადებენ, რომ დელტაპლანების ტექნიკური ნორმების საკითხი მათ ფუნქციებში არ შედის.

„სოკარმა“ ბოლო თვეების განმავლობაში ასამდე აბონენტი გამოავლინა, რომლებიც განზრახ დაზიანებული მრიცხველის საშუალებით უკანონოდ მოიხმარდნენ ბუნებრივ აირს. რამდენია ჯარიმა ასეთ დროს და რა პასუხისმგებლობა ეკისრება აბონენტს – ამის შესახებ „ბათუმელები“ „სოკარ ჯორჯია გაზის“ აჭარის რეგიონალური ოფისის დირექტორს, დავით ლეკიშვილს ესაუბრა.

• ბატონო დავით, რა გზით ახერხებენ გაზის უკანონოდ მიტაცებას მოქალაქეები და როგორია ასეთი შემთხვევების სტატისტიკა?

უახლოესი ორი თვის სტატისტიკა ცხადყოფს, რომ გახშირდა ბუნებრივი გაზის დატაცების ფაქტები. გვაქვს ინფორმაცია, რომ მუშაობს თაღლითთა ჯგუფი, რომელიც ფინანსური დაინტერესების სანაცვლოდ, სთავაზობს ჩვენს მომხმარებლებს გარიგებას [გაზის უკანონოდ მიტაცებაში დახმარებას].

არ გამოვრიცხავთ, რომ ეს შეიძლება იყვნენ კომპანიის ყოფილი თანამშრომლებიც, რომლებიც კვალიფიციური არიან ამ საკითხში, რადგან მომხმარებელმა, რომელიც ვერ ერკვევა ამ საკითხში, არც იცის როგორ უნდა მოხდეს ბუნებრივი გაზის დატაცება.

თითოეულ მომხმარებელს მინდა ვუთხრა, რომ ჩვენთან უმაღლესი ხარისხის პროგრამული უზრუნველყოფაა და ასეთი შემთხვევების იდენტიფიცირება ჩვენთვის არ არის რთული. ძალიან კარგად ვიცით, რა საშუალო მოხმარება გვაქვს ზამთრისა და ზაფხულის პერიოდში, პლუს ამას, ვიცით თუ რა სახის დანადგარები აქვს თითოეულ მომხარებელს, ამიტომ ყველა არაადეკვატური მოხმარება იწვევს გარკვეული სახის ეჭვებს და ხდება აბონენტის გადამოწმება უკვე ადგილზე გასვლით. ბოლო ორი თვის განმავლობაში იდენტიფიცირებული იქნა ასამდე მომხმარებელი. გაზის მრიცხველები დაზიანებულია სხვადასხვა სპეციფიკით, რაც იწვევს მოხმარებული ბუნებრივი გაზის არასწორ ასახვას მრიცხველზე. მაგალითად, თუ ადამიანმა მოიხმარა გარკვეული რაოდენობის გაზი, მისი მრიცხველი წერს ნაკლებს.

ეს არის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა. ჩვენი თანამშრომლები ასეთ დროს ადგენენ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმს, მოქმედებს სემეკის მიერ დადგენილი ნორმატიული აქტები და ხდება სავარაუდო დარიცხვა, საცხოვრებელ ბინაში განთავსებული გაზის დანადგარების მიხედვით. დარიცხვა წარედგინება აბონენტს და ვახდენთ დარიცხული თანხის ადმინისტრირებას. ვერ გეტყვით, თუ რა ჯარიმა შეიძლება იყოს თითოეულ აბონენტზე, რადგან ეს დამოკიდებულია დაზიანების ხარისხზე და იმაზე, თუ რა სახის დანადგარები აქვს მომხმარებელს. ყველა დანადგარს აქვს თავისი მინიმალური და მაქსიმალური საათობრივი ხარჯი, ტექნიკური მახასიათებლები და აქედან გამომდინარე ხდება ჯარიმის მოცულობის დადგენა. შეიძლება ადამიანი ერთი წლის განმავლობაში იტაცებდეს გაზს უკანონოდ, მაგრამ ჩვენ შეზღუდულები ვართ ნორმატიული აქტებით – ჩვენი მაქსიმალური ზღვარი არის სამი თვე. ეს არის კომპენსირება იმ ფინანსური ზარალის, რაც კომპანიას მომხმარებლის მხრიდან მიადგა.

• როგორ ხდება ამ თანხის გადახდა, ერთიანად თუ შესაძლებელია გადანაწილება?

აბონენტს აქვს ვალდებულება, ერთიანად გადაიხადოს ეს თანხა. ზოგადად, ჩვენი კომპანიის პოლიტიკა მიმართულია იმაზე, რომ მაქსიმალურად გავითვალისწინოთ სოციალური ფონი. ჩვენი შესაძლებლობების ფარგლებში ყველა მომხარებელს ხელს ვუწყობთ, რომ დავალიანების შემთხვევაში მოხდეს ამ დავალიანების გადანაწილება, არ არის ჩვენი მიზანი, რომ აბონენტებს დისკომფორტი შევუქმნათ და გაზი გავუთიშოთ, მაგრამ დატაცების ფაქტის შემთხვევაში აქ მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებს განვიხილავთ ინდივიდუალურად. არც ჯდება ლოგიკაში, რომ აქ ვიყოთ ლოიალურები, რადგან სახეზე გვაქვს კანონმდებლობის უხეში დარღვევა. მთავარია ამ პროცესში ადამიანის სიცოცხლეს არ შევუქმნათ საფრთხე, შეიძლება იყოს ოჯახში ავადმყოფი, ჩვილი ბავშვი და აუცილებელი იყოს გაზის მიწოდება…  შესაძლოა ასეთი სახის ფაქტორები გავითვალისწინოთ, თუ მომხარებელი დაგვიდასტურებს ამას. ასეთ გამონაკლის შემთხვევებში ადამიანური ფაქტორიდან გამომდინარე, ვართ ლოიალური.

• აღნიშნეთ, რომ ადგილზე იწერება ოქმი. თუ არის შემთხვევა, როცა ოქმს ხელს არ აწერს აბონენტი და რა იცვლება ამით?

ეს არის მოქალაქის კონსტიტუციური უფლება, დაეთანხმოს ან არ დაეთახმოს ჩვენ მიერ აღმოჩენილ სამართალდარღვევას და რა თქმა უნდა, არის ასეთი შემთხვევები. თუ მოქალაქე ოქმს ხელს არ აწერს, ეს მას პასუხისმგებლობისგან არ ათავისუფლებს. მარტივად რომ ვთქვათ, როცა ხდება საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევა და საპატრულო პოლიცია მძღოლს ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნობს, მძღოლი შეიძლება არ დაეთანხოს და გაასაჩივროს, სხვა მხრივ, ეს არაფერს არ ცვლის.

ყველა დაზიანებული მრიცხველი ჩვენ მიერ ილუქება, ექვსი თვის განმავლობაში მომხმარებელს შეუძლია გამოითხოვოს მრიცხველი და თავადაც ჩაუტაროს ექსპერტიზა.

• მას შემდეგ, რაც ხდება მრიცხველის დალუქვა, როგორ იქცევით? მომხმარებელი მრიცხველისა და გაზის გარეშე რჩება?

იმ ეტაპზევე, როცა ხდება მრიცხველის დალუქვა, ვამონტაჟებთ ახალ მრიცხველს. მომხმარებელს არ უწყდება ბუნებრივი გაზის მიწოდება. კომპანიის იურისტები განიხილავენ თითოეულ შემთხვევას ინდივიდუალურად, დაადგენენ, იყო თუ არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, აცნობებენ მომხმარებელს ოქმის განხილვის დღეს და მას შეუძლია თავად დაესწროს ოქმის განხილვას და მისცეს დამატებითი განმარტებები. ეს დაახლოებით ათდღიანი პროცედურაა. მას შემდეგ, რაც მოხდება ადმინისტრაციულ სამართალდაღვევის ფაქტის ცნობა, სემეკის მეთოდოლოგიით ხდება დატაცებული გაზის დაანგარიშება და მომხმარებელს დაერიცხება ეს ანგარიშზე. აბონენტს ეძლევა ათდღიანი ვადა ამ თანხის გადასახდელად, ამ დროს მას ჩვეულებრივ მიეწოდება გაზი. თუ ათ დღეში მომხმარებელი არ გადაიხდის ამ თანხას, მას გაეთიშება ბუნებრივი აირი. თუ აბონენტი არც ერთი თვის შემდეგ არ გადაიხდის თანხას, უკვე ვიწყებთ სამართლებრივ პროცესს.

• ახალი მრიცხველისთვის მომხმარებელს უწევს თანხის გადახდა?

დიახ, რადგან მრიცხველი არის კომპანიის საკუთრება, მრიცხველის ღირებულებაც ერიცხება აბონენტს. ჩვეულებრივ, გავრცელებული მრიცხველის ფასი დაახლოებით 155 ლარია.

• მრიცხველს ჩვეულებრივ აყენებენ კომპანია „სოკარის“ თანამშრომლები, მოქალაქე მრიცხველს ვერ დააყენებს დამოუკიდებლად, ანუ კომპანიის თანამშრომლებიც მიდიან გარიგებაზე. რას აკეთებეთ იმისთვის, რომ ასეთი შემთხვევები გამოირიცხოს?  

რა თქმა უნდა, პრევენციულ ღონისძიებებს კომპანიაში სისტემატურად ვახორციელებთ, რომ თანამშრომლებმა იმოქმედონ სამართლიანად. თითოეულმა ჩვენმა თანამშრომელმა იცის, რომ ასეთ გარიგებაში შესვლის შემთხვევაში ჩვენ მიერ იქნება ძალიან მკაცრი ღონისძიებები გატარებული. თუ სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს შევნიშნავთ, ვითანამშრომლებთ სამართალდამცავ ორგანოებთან. ამ მიმართულებით ჩვენი პოლიტიკა არის ძალიან მკაცრი.

ჩვენს კომპანიაში ასეულობით ადამიანი ეწევა საველე სამუშაოებს და ყოველდღიური კონტროლი საკმაოდ რთულია. ამ ფაქტებისგან არც ერთი ჩვენნაირი სპეციფიკის კომპანია არ არის დაზღვეული.

მთავარი აქ ისაა, რომ მომხმარებელი რჩება დაზარალებული. ამიტომ, ასეთ გარიგებაზე არ უნდა წავიდნენ და თუ რაიმე სახის გარიგება/შეთავაზება იქნება კომპანიის თანამშრომლებისგან, აუცილებლად დაგვიკავშირდნენ ცხელ ხაზზე, რომ ასეთი კანონდარღვევები თავიდან ავირიდოთ.

სხვათა შორის, ყოფილა ასეთი შემთხვევა, ცოტა ხნის წინ დაგვიკავშირდნენ მსგავს ფაქტზე და სამართალდამცავები სწავლობენ ამ საქმეს.

• თუ აბონენტი თავად გადაწყვეტს, რომ დაზიანებული მრიცხველის აღმოჩენამდე გაცნობოთ, რომ გაზს უკანონოდ  მოიხმარს, ამ  შემთხვევაში რაიმე ტიპის შეღავათს ითვალისწინებთ?

ჩემი კომპეტენციის ფარგლებში შემიძლია გითხრათ, რომ თუ ითანამშრომლებენ ამ პროცესში, ჩვენ ვალდებული ვართ, შევადგინოთ ოქმი, მაგრამ თუ ადამიანი ითანამშრომლებს, შეგვიძლია გავითვალისწინოთ გარკვეული შეღავათები. თუ ამ თვის ბოლომდე მოქალაქეები თავად მოგვმართავენ, ამას გავითვალისწინებთ.

სოციალურ მედიაში არაერთი ილუსტრაცია გამოჩნდა, რომლებიც ტაილანდში, მღვიმეში დარჩენილი ფეხბურთის გუნდის – თორმეტი მოზარდისა და მათი მწვრთნელის გამოსაყვანად მიმდინარე სამაშველო ოპერაციას ასახავს. მაშველებს, რომლებმაც ურთულეს სიტუაციაში შეძლეს მუშაობა და ყველას გადარჩენა, გმირებს უწოდებენ.

11-დან 16 წლამდე ბიჭები და მათი 25 წლის ფეხბურთის მწვრთნელი 23 ივნისს გაუჩინარდნენ, ისინი ექსკურსიაზე იმყოფებოდნენ. გამოქვაბულში შესვლის დროს ტერიტორია სრულიად მშრალი იყო, თუმცა მოულოდნელად მოვარდნილმა წყალმა გამოქვაბულის უმეტესი ნაწილი დაფარა. ჯგუფი ოთხი კილომეტრის სიღრმეში იმყოფებოდა. მათ ცხრა დღის განმავლობაში ეძებდნენ და 2 ივლისს იპოვეს ბრიტანელმა მყვინთავებმა. 8 ივლისს დაიწყო სამაშველო ოპერაცია, რომელსაც მთელი მსოფლიო ადევნებდა თვალს. ბიჭები და მათი მწვრთნელი 10 ივლისს, სამდღიანი სამაშველო ოპერაციის შემდეგ გამოიყვანეს მღვიმედან. გამოყვანის ოპერაციის შედეგად დაიღუპა ტაილანდელი მყვინთავი, 38 წლის სამან გუნანია.

სხეულის დაზიანების 17 შემთხვევა სასჯელაღსრულების მე-11 დაწესებულებაში დაფიქსირდა. აქ არასრულწლოვანი პატიმრები იხდიან სასჯელს. 17 შემთხვევიდან 5 დაზიანება მხოლოდ ერთმა არასრულწლოვანმა მიიღო. დაზიანებები სხეულის სხვადასხვა ადგილზე არასრულწლოვანმა ა.-მ ორთვენახევრის განმავლობაში მიიღო – პირველი იანვრიდან 15 მარტამდე.

არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლებს არასრულწლოვანმა ა.-მ უთხრა, რომ მხოლოდ ერთხელ მიაყენა დაზიანება სხვა მსჯავრდებულმა, სხვა შემთხვევაში, საყოფაცხოვრებო ტრავმა იყო.

არასრულწლოვანი ა. ერთ-ერთია იმ არასრულწლოვნებს შორის, რომელთა ისტორიასაც „ადამიანის უფლებათა ცენტრის“ კვლევაში შეხვდებით. კვლევაში ნახავთ დასკვნასაც, რომ სხეულის თვითდაზიანებები და საყოფაცხოვრებო ტრავმები, რასაც არასრულწლოვნები ოფიციალურად ასახელებენ, დამაჯერებელი არ არის და საქმე სუბკულტურასთან ანუ „ქურდული სამყაროს“ გავლენასთან გვაქვს, რაც შესაბამისი რეაგირების გარეშე რჩება.

„ადამიანის უფლებათა ცენტრმა“ არასრულწლოვანი და ქალი პატიმრების მდგომარეობა სახალხო დამცველის მანდატის ფარგლებში შეისწავლა. კვლევაში წერია, რომ არსებობენ პრივილეგირებული არასრულწლოვანი პატიმრები, რომლებიც „არაფორმალურ მმართველობას ახორციელებენ რეპრესიული მეთოდებით“.

„მე-11 დაწესებულებაში პატიმრების არასათანადო მოპყრობის სერიოზულ საფრთხეს ქმნის დაწესებულებებში არსებული კრიმინალური სუბკულტურა, რაც ხშირად ხდება პატიმრებს შორის ძალადობისა და ჩაგვრის მიზეზი. აღნიშნული შემთხვევების სრულყოფილ გამოკვლევასა და მის წინააღმდეგ ბრძოლას ართულებს ის ფაქტი, რომ არასრულწლოვანი მსჯავრდებულები ამ თემაზე დაწესებულების შიგნით ღიად საუბარს ერიდებიან.

კრიმინალური სუბკულტურის გავლენით ხდება პატიმრების არაფორმალური დაყოფა. შედეგად, პატიმრების გარკვეული ნაწილი, რომლებიც იმყოფება პრივილეგირებულ მდგომარეობაში, რეპრესიული მეთოდებით ახორციელებს არაფორმალურ მმართველობას, რაც ხშირ შემთხვევაში გამოიხატება სადამსჯელო ღონისძიებების გატარებაში იმ პატიმრების მიმართ, რომლებიც არ დაემორჩილებიან არაფორმალური მმართველობის წესებს,“ – აღნიშნულია კვლევაში.

ნინო ცაგარეიშვილი, „ადამიანის უფლებათა ცენტრის“ იურისტი და კვლევის ერთ-ერთი ავტორი უშუალოდ შეხვდა და ესაუბრა არასრულწლოვნებს. მას განსაკუთებით ის არასრულწლოვანი დაამახსოვრდა, რომელსაც ორთვე-ნახევარში 5 დაზიანება ჰქონდა მიღებული, მაგრამ ვერ თქვა, რომ მასზე ძალადობდნენ.

„საკმაოდ საეჭვოა ეს შემთხვევები. არასრულწლოვან პატიმრებს გაუჭირდათ ამ თემაზე ლაპარაკი, თუმცა თქვეს, რომ ადგილი აქვს დაცინვას, ჩაგვრას, გარიყვას, გარკვეულ დავალებებს სხვა არასრულწლოვანი პატიმრების მხრიდან. როცა ამას სამიზნე არ ემორჩილება, არის ეჭვი, რომ ამის ნიადაგზე ხდება დაზიანება. ყველა დეტალს ვერ გაგიზიარებთ მათი ინტერესებიდან გამომდინარე, მაგრამ არასრულწლოვნებთან გასაუბრება დასკვნის შესაძლებლობას, რომ დაწესებულებაში ნამდვილად აქვს ადგილი ჩაგვრას და სუბკულტურის გავლენას,“ – გვითხრა ნინო ცაგარეიშვილმა.

„დაზიანებების ხასიათი და ლოკალიზაცია ბადებს გონივრულ ეჭვს, რომ პატიმრების განმარტება დაზიანების წარმომავლობის შესახებ დიდი ალბათობით არ შეესაბამება სინამდვილეს და დაზიანება შეიძლება მიყენებულია სხვა პირის მიერ,“ – აღნიშნულია კვლევაში.

სხეულის დაზიანებები ციხის ადმინისტრაციას დოკუმენტურადაც აქვს გაფორმებული. რა რეაგირებას ახდენს დაწესებულების ადმინისტრაცია ჩაგვრის ფაქტებზე? – ნინო ცაგარეიშვილი გვიყვება, რომ მან ამ კითხვაზე პასუხი ადმინისტრაციისგან ვერ მიიღო.

„გვიპასუხეს, რომ რეაგირების მიზნით სხეულის დაზიანების რამდენიმე შემთხვევა გადაგზავნილია საგამოძიებო ორგანოში. შემდეგ რა მოხდა, არაა ცნობილი. კვლევის პრეზენტაციის დროს ჩვენ საჯაროდაც დავსვით ეს შეკითხვა, მაგრამ პასუხი სასჯელაღსრულების სამინისტროს ამ დრომდე არ გაუცია,“ – აღნიშნა ნინო ცაგარეიშვილმა.

კითხვებზე პასუხად სასჯელაღსრულების და პრობაციის სამინისტრომ კვლევა და მისი ავტორები საჯაროდ გააკრიტიკა. სამინისტროს პრესსამსახურში გვითხრეს, რომ ეს კვლევა სანდო არ არის და არც სახალხო დამცველი იყო კვლევის მომზადებაში ჩართული.

კონკრეტულად რა რეაგირება მოჰყვა საპატიმრო დაწესებულებაში არასრულწლოვანი პატიმრების სხეულის დაზიანების 17 შემთხვევას? – სასჯელაღსრულების სამინისტრო კითხვაზე პასუხის გაცემას გუშინ, 10 ივლისს, დაგვპირდა, მაგრამ ამ დრომდე ინფორმაცია სამინისტროსგან არ მიგვიღია.

„ჩვენ ამ პრეტენზიებს არ ვიზიარებთ. კვლევა არის სანდო და დასაბუთებული. ეს არის მონიტორინგის შედეგი და ეს კონკრეტული პრობლემები გამოვლინდა იქ, მათ შორის ის ნაწილი, სადაც სუბკულტურის გავლენაზეა საუბარი,“ – ამბობს სახალხო დამცველის მოადგილე, გიორგი ბურჯანაძე. იგი განმარტავს, რომ „ადამიანის უფლებათა ცენტრს“ მემორანდუმის საფუძველზე მისცა სახალხო დამცველმა სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში შესვლის უფლება. დაწესებულებებში კვლევის პროცესს სახალხო დამცველის წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ.

„ამ პროცესის შემდეგ ჩვენ ჩვენი შენიშვნები მივაწოდეთ, მათ საბოლოო სახე მისცეს და გამოაქვეყნეს. რაც შეეხება სუბკულტურას არასრულწლოვან პატიმრებში, ეს არის საკითხი, რაზეც ისინი გახსნილად არ საუბრობენ. გარკვეული ინფორმაციით, რაც პატიმრებმა მოგვაწოდეს, გამოვლინდა ის, რაც ანგარიშში წერია,“ – გვითხრა გიორგი ბურჯანაძემ.

„აუცილებელია, რომ საქართველოს სასჯელაღსრულების და პრობაციის სამინისტრომ გააცნობიეროს, თუ რა გამოწვევას წარმოადგენს დაწესებულებაში არსებული კრიმინალური სუბკულტურა და შეიმუშავოს ამ პრობლემის დაძლევის სტრატეგია,“ – ამ რეკომენდაციით სრულდება კვლევა არასრულწლოვან პატიმრებზე.

იმის სანახავად, თუ რა შეცვალეს შენობაში უსაფრთხოების გაძლიერების თვალსაზრისით ხანძრის შემდეგ, ყოფილი სასტუმრო „ლეოგრანდის“ მენეჯერმა ალბერ ფინაშმა დღეს, 10 ივლისს, სასტუმროში  ჟურნალისტები დაპატიჟა. სასტუმრო უკვე რამდენიმე თვეა „ველმონდის“ სახელით ფუნქციონირებს და როგორც დღევანდელ შეხვედრაზე განაცხადეს, დღეის მდგომარეობით 280 სტუმარი ჰყავს.

ჟურნალისტების დაპატიჟების გადაწყვეტილება სასტუმროში მას შემდეგ მიიღეს, რაც საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურმა გაავრცელა განცხადება იმის შესახებ, რომ სასტუმროში უსაფრთხოების ზომები დაცული არ არის და სასამართლოს სასტუმროსა და სამორინეს ექსპლუატაციის შეჩერების თხოვნით მიმართა.

სასტუმროს მენეჯერმა, ალბერ ფინაშმა, დღეს ჟურნალისტებს აჩვენა რამდენიმე ახალი გასასვლელი, განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა ახალ გასასვლელზე სპა სალონიდან, რომელიც საევაკუაციო კიბეს უკავშირდება და იქვე არსებულ ცეცხლმაქრ ბალონებზე.

სახანძრო კიბე, რომელიც მანამდე მხოლოდ ორ სართულს წვდებოდა, ამჯერად ექვს სართულს ფარავს და უკავშირდება შენობის სახურავს. სასტუმროს მენეჯერმა ისაუბრა ასევე სახურავის ქვეშ დამონტაჟებულ სიგნალიზაციაზე, რომელიც დაკვამლიანების შემთხვევაში უნდა ჩაირთოს. გარდა ამისა, სართულებზე დამონტაჟებული კამერებით აკვირდებიან, რა ხდება სართულების ფოიეში.

სასტუმროში დარწმუნებულები არიან, რომ  დღეს სასტუმრო უსაფრთხოების თვალსაზრისით სრულიად გამართულია, ამიტომაც საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს მოთხოვნის მიუხედავად, მუშაობის შეჩერებას არ გეგმავენ. სასტუმროს იურისტი სარჩელს ამზადებს, რომლითაც სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრებენ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს განჩინებას სასტუმროსა და სამორინე „ველმონდის“ ექსპლუატაციის შეჩერების თაობაზე.

სააგენტოს ინფორმაციით, საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის სპეციალისტებმა, 2018 წელს სასტუმროსა და სამორინეში სახანძრო უსაფრთხოების მიზნით, სამჯერ განახორციელეს [დეტალური, საკონტროლო და მიზნობრივი] სახანძრო-ტექნიკური შემოწმება. გაიცა 43 რეკომენდაცია, რომელთა უმეტესობა არ შესრულებულა.

სასტუმროში აღიარებენ, რომ სააგენტოს 43 მოთხოვნიდან, მხოლოდ ნახევარი შეასრულეს და ამბობენ, რომ სხვა მოთხოვნების შესასრულებლად გონივრული ვადა აქვთ, 2018 წლის დეკემბრამდე. შეუსრულებელი მოთხოვნების ჩამონათვალშია კიდევ ერთი ალტერნატიული სახანძრო კიბის მოწყობა და კვამლის გამწოვი სისტემის დამონტაჟება…

სპეციალისტების დასკვნით, ის, რომ შენობაში არ არის დამონტაჟებული კვამლსაწინააღმდეგო დაცვის სისტემები, ხანძრის შემთხვევაში შენობაში მყოფ ადამიანებს არ უტოვებს უსაფრთხო ადგილას ევაკუაციისა და გადარჩენის შესაძლებლობას. ​

გასული წლის ხანძრის შეფასების შედეგებმა აჩვენა, რომ ადამიანთა დაღუპვის ძირითადი მიზეზი სწორედ კვამლსაწინააღმდეგო სისტემების არარსებობა გახდა.

გარდა ამისა, სააგენტოს სპეციალისტების დასკვნებით კვლავ ვერ ხერხდება სამშენებლო კონსტრუქციების ცეცხლმედეგობისადმი დადგენილი ნორმების რეალიზება, რაც ხანძრის შემთხვევაში ცეცხლის სწრაფად გავრცელების საშიშროებას ქმნის. შენობაში არ შექმნილა საევაკუაციო გზებისთვის დამატებითი ინფრასტრუქტურა და გაურკვეველია, როდის დამონტაჟდება სართულების დამაკავშირებელი გარე საევაკუაციო კიბე.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური, სპეციალისტების დასკვნის საფუძველზე, სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნების დაკმაყოფილებამდე, დაუშვებლად მიიჩნევდა სასტუმრო და სამორინე “ველმონდის” შენობის ექსპლუატაციაში შესვლას. თუმცა სასტუმროს ადმინისტრაციამ მიმდინარე წლის 17 მაისს, სახელმწიფო სახანძრო ზედამხედველობის სამსახურის მოთხოვნისა და 2017 წლის 24 ნოემბერს სასტუმროში მომხდარი ხანძრის შედეგების სრული იგნორირებით, განაახლა შენობის ექსპლუატაცია.

დღეს სასტუმროს იურისტმა კახა წერეთელმა ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ სააგენტოს 17 მაისის განცხადება სასტუმროს ადმინისტრაციას არ ჩაჰბარებია. გარდა ამისა, მისივე თქმით, სასტუმროს გახსნის შესახებ ინფორმაცია ადმინისტრაციას მერიასთან ან სხვა რომელიმე სტრუქტურასთან არ შეუთანხმებია, რადგან ასეთი საჭიროება დღის წესრიგში არ იდგა.

საგანგებო  სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, ბათუმში დელტაპლანი ჩამოვარდა, რომელზეც ორი ტურისტი იმყოფებოდა.

მაშველებმა ტურისტები გამოიყვანეს. მაშველების ინფორმაციით, მათ ჯანმრთელობას საფრთხე არ ემუქრება.

შემთხვევა დღეს, 10 ივლისს იახტკლუბის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოხდა.

მთავარი ფოტო: საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური

საქართველოში დღეს 16 ლიცენზირებული კომერციული ბანკი ფუნქციონირებს. საქართველოს ეროვნული ბანკის [სებ] მონაცემებით, კომერციული ბანკების წმინდა მოგებამ 2018 წლის პირველ ხუთ თვეში 362 მილიონ 467 ათასი ლარი შეადგინა, რაც 10 მილიონ 422 ათასი ლარით მეტია გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით.

ეროვნულ ბანკში აცხადებენ, რომ დღევანდელი მდგომარეობით, რომელიმე კომერციული ბანკის ოფიციალური თხოვნა ლიცენზიის გაუქმებაზე სებ-ში შესული არ არის.

საქართველოს ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, ამ დრომდე ლიკვიდაციის პროცესში იმყოფება სამი ბანკი: ზირაათ ბანკის თბილისის ფილიალი, კაპიტალ ბანკი და პროგრეს ბანკი:

[checklist]

• ზირაათ ბანკის თბილისის ფილიალი – ლიცენზია გაუუქმდა 2017 წლის 1 მაისს. მშობელმა ბანკმა მიმართა ეროვნულ ბანკს თხოვნით გაუქმებულიყო თბილისი ფილიალი და მის სანაცვლოდ დააფუძნა შვილობილი ბანკი სს „ზირაათ ბანკი საქართველო“, რომელზეც საბანკო ლიცენზია გაიცა 2017 წლის 27 აპრილს.
• კაპიტალ ბანკი – ლიცენზია გაუუქმდა 2016 წლის 14 ნოემბერს უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღმკვეთი კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის, ასევე საქართველოს ეროვნული ბანკის დადგენილებების, წესებისა და ინსტრუქციების, საერთაშორისო საბანკო ნორმების დარღვევის გამო.
• პროგრეს ბანკი – ლიცენზია გაუუქმდა 2016 წლის 18 ოქტომბერს. 2016 წლის სექტემბერში პროგრესს ბანკის აქტივების და პასივების უდიდესი ნაწილი შეიძინა TBC ბანკმა, რის შემდგომ ბანკის მფლობელმა მიიღო გადაწყვეტილება საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმებისა და არასაბანკო საქმიანობის განმახორციელებელ ორგანიზაციად გარდაქმნის შესახებ.

[/checklist]

ამ თემაზე:

საქართველოში მოქმედმა კომერციულმა ბანკება გასულ, 2017 წელს, ჯამში 869 მილიონ 798 ათას 259 ლარის წმინდა მოგება ნახეს:

ბოლო 5 წელში კი საქართველოში მოქმედმა კომერციულმა ბანკებმა ჯამში 2 მილიარდ 953 მილიონ 233 ათასი ლარის წმინდა მოგება ნახეს. ბანკების წმინდა მოგება 2013 წლიდან ყოველწლიურად იზრდება:

თურქეთის საკონსულთან ტურისტული კომპანიების მძღოლების საპროტესტო აქცია  კონსულთან შეხვედრის გარეშე დასრულდა. თურქეთის პოლიციის მიერ დაჯარიმებული მძღოლები კონსულთან შეხვედრას ითხოვდნენ.

„საკონსულოს წარმომადგენლებთან შეხვედრა ვერ მოხერხდა. ჩვენთან მოვიდა აჭარის მთავრობის წარმომადგენელი, რომელიც სიტუაციის გარკვევას დაგვპირდა. ხვალ გვექნება შეხვედრა მთავრობაში,“ – ამბობს ირაკლი ბარამიძე, ტურისტული კომპანია „ჰეფი თრეველის“ წარმომადგენელი.

ტურისტული კომპანიების მძღოლების თქმით, მათ თურქეთის პოლიცია უსამართლოდ აჯარიმებთ, როცა საქართველოდან ტურისტები ერთდღიანი ტურით თურქეთში შეჰყავთ. ამ დროისთვის 16 მინივენი საჯარიმო ავტოსადგომზეა გადაყვანილი.

მძღოლების საპროტესტო აქციასთან დაკავშირებით საკონსულომ მხოლოდ წერილობით განმარტა:

„მათ, ვისაც არ აქვს საერთაშორისო გადაზიდვის შესაბამისი დოკუმენტი, მათთვის შეუძლებელია თურქეთის ტერიტორიაზე გადაზიდვების განხორციელება. ეს არის საერთაშორისო რეგულაცია და საქართველოშიც ანალოგიურად მოქმედებს. ამ მდგომარეობაში მყოფი ყველა სატრანსპორტო საშუალება ჯარიმდება და ეს პირობა ვრცელდება ორივე მხარეს.“

რას გულისხმობს „საერთაშორისო გადაზიდვის შესაბამისი დოკუმენტი“ და რატომ არ აჯარიმებდნენ აქამდე სხვა მძღოლებს, ვინც ამ დრომდე საქართველოდან თურქეთში ტურისტების ტრანსპორტირებას ახორციელებდა? – თურქეთის საკონსულოში განმარტებაზე უარი გვითხრეს.

აქციის მონაწილე მძღოლების თქმით, ნებართვას საერთაშორისო გადაზიდვებზე მხოლოდ ავტობუსები საჭიროებს, „მინივენები“ კი, ავტობუსის კატეგორიაში არ გადის. მათთვის გაუგებარია, რატომ დაიწყო თურქეთის პოლიციამ ქართველი მძღოლების დაჯარიმება.

მძღოლები სარფში თურქული ავტობუსებისთვის გზის გადაკეტვას აპირებენ, თუკი ხვალ საკონსულოსგან და აჭარის მთავრობისგან პასუხს ვერ მიიღებენ.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით ჩადენილი ქურდობის ბრალდებით, მოსამართლის განჩინების საფუძველზე, 1981 წელს დაბადებული ი.ც. და 1980 წელს დაბადებული მ.ც. დააკავეს.

შსს-ს ცნობით, მათ მიერ ჩადენილი დანაშაული 6-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

გამოძიებამ დაადგინა, რომ დაკავებულებმა მიმდინარე წლის 6 ივლისს ბათუმში, არდაგანის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სომხეთის რესპუბლიკის მოქალაქეების კუთვნილი ავტომანქანის შუშა დააზიანეს და დიდი ოდენობით თანხა და პირადი ნივთები გაიტაცეს. სამართალდამცველებმა ნაქურდალი ნივთების ნაწილი ნივთმტკიცების სახით ამოიღეს.

შს სამინისტროს ცნობით, გამოძიება წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით ჩადენილი ქურდობის ფაქტზე მიმდინარეობს, საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ და მე-4 ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტებით.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური სასტუმრო და სამორინე „ველმონდის“ [ყოფილი „ლეო გრანდი“] შენობის ექსპლუატაციის შეჩერებას მოითხოვს. სამსახურის ინფორმაციით, შენობაში სახანძრო უსაფრთხოება კვლავ არ არის დაცული. ამის შესახებ „ბათუმელებისთვის“ დღეს გახდა ცნობილი. „ველმონდის“ წარმომადგენლმა „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ მუშაობის შეჩერებას სასტუმრო არ აპირებს და საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის გადაწყვეტილებას სასამართლოში გაასაჩივრებენ.

სასტუმრო „ველმონდის“ წარმომადგენლის, კახაბერ წერეთლის ინფორმაციით, „აღნიშნულ სამსახურთან იყო სრული კოორდინაცია, მიმდინარეობდა რეკომენდაციების შესრულება და მათი მხრიდან მიღებული იქნა ასეთი გადაწყვეტილება, ჩვენთვის მოულოდნელად… ამ ეტაპზე სასტუმრო და სამორინე მუშაობას განაგრძობს და ვაპირებთ კანონიერი პროცედურების ბოლომდე დაცვას და სამსახურის გადაწყვეტილების გასაჩივრებას. ამისთვის 48-საათიანი ვადა გვაქვს. შეჩერებას სასტუმრო არ აპირებს, რადგან ეს არის დიდი დარტყმა ბიზნესზე, თან სეზონზე. შენობაში სახანძრო უსაფრთხოების კუთხით კეთდებოდა ყველაფერი, რაც იყო რეკომენდაცია და გაწერილი ვადების მიხედვით. გარკვეულ პუნქტში იყო წინსწრება, გარკვეულ პუნქტში იყო ჩამორჩენა… იყო ჩვეულებრივი მუშა პროცესი და არ ყოფილა რაიმე გაფრთხილება, რომ ამაში გაქვთ ჩამორჩენა, გამოასწორეთ და ა.შ. ამიტომ იყო მოულოდნელი ეს გადაწყვეტილება“.

ხანძარი სასტუმრო „ლეოგრანდში“ 2017 წლის 24 ნოემბერს გაჩნდა, რის შედეგადაც შენობაში მყოფი 11 ადამიანი დაიღუპა, 19-მა პირმა კი სხეულის დაზიანება მიიღო.

„საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურმა მიმართა სასამართლოს, რათა განჩინების საფუძველზე, სასტუმრო და სამორინე „ველმონდის“ შენობას შეუჩერდეს ექსპლუატაცია, რათა დაცული იყოს მოქალაქეების უსაფრთხოება“, – აღნიშნულია საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მიერ დღეს გავრცელებულ განცხადებაში.

ბათუმში სასტუმრო „ლეოგრანდმა“ მუშაობა ახალი სახელით – „ველმონდი“ – 2018 წლის მაისიდან გააგრძელა.

ამ თემაზე:

„ახლა, ამ წუთას, სოფელში საცოდაობაა უწყლობის გამო. ძირითადად სარწყავი წყლის პრობლემაა, მაგრამ ისეთი ოჯახებიც არის, ვისაც პირის დასაბანი წყალიც კი არ აქვს. წერილობით მივმართეთ მერიას. იყვნენ ამოსული სოფელში, ჭაბურღილზე ილაპარაკეს, მაგრამ ლაპარაკი ლაპარაკად დარჩა“, – გვიყვება ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაიოს მცხოვრები იოსებ მახაჭაძე.

სოფელ ვაიოს მოსახლეობა დახმარებას ითხოვს. ადგილობრივების თქმით, მას შემდეგ, რაც მდინარეში წყალი შრება, სოფელს ალტენატიული წყალი არ აქვს – ნარგავები კი უწყლობის გამო ხმება და მოსახლეობა მოსავლის გარეშე რჩება.

ვაიოში ასამდე ოჯახი ცხოვრობს, ისინი მთავრობის დახმარებას დიდი ხანია უშედეგოდ ელიან. იოსებ მახაჭაძის თქმით, მათ ახლა  არასამთავრობო ორგანიზაციების დახმარების იმედი აქვთ:

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს საბჭოს წევრი გავხდი. ასეთი პიროვნება, მალხაზ ჭკადუა გეცოდინებათ, ამოსული იყო ჩვენთან. სიუჟეტი გავაკეთეთ, მაგრამ მე ჯერ არ მინახავს. თქვენც დაგვეხმარეთ, გააკეთეთ ყველაფერი, რასაც შეძლებთ და მე რკინის ქალამნებს ჩავიცმევ, ისე მინდა ეს საქმე გამოვიდეს, ერთი ჭაბურღილი მაინც დაიდგას სოფელში.“

ქედის მუნიციპალიტეტის მერი, ლევან გორგილაძე, მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში, მათ შორის ვაიოში სარწყავი წყლის პრობლემასთან დაკავშირებით ინფორმირებულია, თუმცა მათ 2019 წლამდე ამ მიმართულებით საიმედოს ვერაფერს ჰპირდება.

„ … არ არის წყლები, რომელთა მობილიზებაც შეიძლება, ძალიან შორი მანძილიდანაა მოსაყვანი. ჩვენს რაიონში ორი ასეთი პროექტი უკვე არის განხორციელებული და სამომავლოდ იგეგმება წყლის სისტემის შექმნა, გერმანიის რეკონსტრუქციის ბანკის მიერ დაფინანსებული პროექტი „აჭარის წყლის ალიანსი“ უწევს ამას კოორდინაციას და მთელი სისტემა უნდა ამუშავდეს, მაგრამ ამ ეტაპზე არის მხოლოდ ინდივიდუალურად მოყვანილი წყალი. მათ უნდათ სარწყავად გამოიყენონ ჭაბურღილის წყალი“.

გერმანიის რეკონსტრუქციის ბანკის [ KFW ] მიერ დაფინანსებული პროექტის მიხედვით, მუნიციპალიტეტბში სარწყავი წყლის მოწესრიგება 2019 წლიდან დაიწყება, მანამდე მოსახლეობას წვიმის იმედად მოუწევს დარჩენა.

ქედის მერის ინფორმაციით, ვაიოში ჭაბურღილის წყლის მიწოდება რამდენიმე წლის წინ სცადეს, თუმცა არ გაამართლა: „როცა ამოიღეს წყალი, მისი შემცველობა ისეთი იყო, რომ ირგვლივ ნათესები მოსპო“.

სოფელში კი ამბობენ, რომ მერიამ მაშინ ჭაბურღილი არასწორ ადგილზე, ოქროს საბადოს ტერიტორიაზე მოაწყო:  „ ამბობენ, რომ ჩინელებს ჰქონიათ შესყიდული, რამდენად მართალია, არ ვიცი“

ვაიოში იციან, რომ მათგან ყველაზე ახლო პუნქტი, საიდანაც წყლის მილებით გამოყვანაა შესაძლებელი, სოფელი მერისია: „ეს მაინც შორია და ძვირი ჯდება, ამიტომ ჩვენ შერჩეულ ადგილზე ორ ჭაბურღილს ვითხოვთ, რაც დაახლოებით 120 000 ლარის ხარჯია.“

ლევან გორგილაძის ინფორმაციით, ამ დროისთვის ქედაში, ძირითადი, სოფლები ინდივიდუალურ წყაროებზეა დამოკიდებული, რადგან ერთიანი სარწყავი სისტემა არ არსებობს.

ქედის მუნიციპალიტეტში ას წელს გადაცილებული სამი ქალი ცხოვრობს, მათგან ერთ-ერთს, აიშე ბერიძეს, დაბადებიდან 100 წელი დღეს შეუსრულდა.

აიშეს იუბილე აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა, ზაალ მიქელაძემ და ქედის მუნიციპალიტეტის მერმა, ლევან გორგილაძემ მიულოცეს. აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრომ მას 1000 ლარი გადასცა 100 წელს გადაცილებულ მოქალაქეთა ერთჯერადი მატერიალური დახმარების პროგრამის ფარგლებში.

აიშე ბერიძე სოფელ აქუცაში ცხოვრობს. სამინისტროს ცნობით, მას ჰყავს 4 შვილი, 12 შვილიშვილი, 19 შვილთაშვილი და 4 შვილთაშვილის შვილი.

ქედის მუნიციპალიტეტში აიშე ბერიძის გარდა 100 წელს გადაცილებული კიდევ ორი ქალი ცხოვრობს – 106 წლის ზექიე მჟავანაძე და 101 წლის ფატყუმე ბოლქვაძე.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, ამჟამად აჭარაში 100 წლისა და 100 წელს გადაცილებული 34 მოქალაქე ცხოვრობს, ყველა მათგანი ქალია. 4 მოქალაქეს 100 წელი წლის ბოლომდე შეუსრულდება.

აჭარაში უხუცესი ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ირემაძეებში მცხოვრები ფიქრიე ირემაძეა, ის 1905 წელს დაიბადა და 2018 წელს 113 წელი შეუსრულდა.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური სასტუმრო და სამორინე „ველმონდის“ [ყოფილი „ლეო გრანდი“] შენობის ექსპლუატაციის შეჩერებას მოითხოვს, რისთვისაც მათ სასამართლოს უკვე მიმართეს. „ველმონდის“ წარმომადგენლის განცხადებით კი, სამსახურის მოთხოვნა მათთვის მოულოდნელი იყო და მას გაასაჩივრებენ.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის განცხადებას, რომელიც სამსახურმა დღეს გაავრცელა, უცვლელად გთავაზობთ:

„საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის სპეციალისტებმა, 2018 წელს სასტუმროსა და სამორინეში სახანძრო უსაფრთხოების მიზნით, სამჯერ განახორციელეს [დეტალური, საკონტროლო და მიზნობრივი] სახანძრო-ტექნიკური შემოწმება. გაიცა 43 რეკომენდაცია, რომელთა უმეტესობა არ შესრულებულა.

სპეციალისტების დასკვნით, შენობაში არ არის დამონტაჟებული კვამლსაწინააღმდეგო დაცვის სისტემები, რაც ხანძრის შემთხვევაში, შენობაში მყოფ ადამიანებს არ უტოვებს უსაფრთხო ადგილას ევაკუაციისა და გადარჩენის შესაძლებლობას. ​გასული წლის ხანძრის შეფასების შედეგებმა აჩვენა, რომ ადამიანთა დაღუპვის ძირითადი მიზეზი, სწორედ კვამლსაწინააღმდეგო სისტემების არარსებობა გახდა.

​კვლავ ვერ ხერხდება სამშენებლო კონსტრუქციების ცეცხლმედეგობისადმი დადგენილი ნორმების რეალიზება, რაც ხანძრის შემთხვევაში ცეცხლის სწრაფად გავრცელების საშიშროებას ქმნის. შენობაში არ შექმნილა საევაკუაციო გზებისთვის დამატებითი ინფრასტრუქტურა და გაურკვეველია, როდის დამონტაჟდება სართულების დამაკავშირებელი გარე საევაკუაციო კიბე.

ეს დარღვევების მცირედი ჩამონათვალია, რომლის გამოსწორებისთვის სასტუმროს ადმინისტრაციას არაერთხელ მიეცა გონივრული ვადა.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური, სპეციალისტების დასკვნის საფუძველზე, სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნების დაკმაყოფილებამდე, დაუშვებლად მიიჩნევდა სასტუმრო და სამორინე „ველმონდის“ შენობის ექსპლუატაციაში შესვლას. თუმცა, სასტუმროს ადმინისტრაციამ, მიმდინარე წლის 17 მაისს, სახელმწიფო სახანძრო ზედამხედველობის სამსახურის მოთხოვნისა და 2017 წლის 24 ნოემბერს სასტუმროში მომხდარი ხანძრის შედეგების სრული იგნორირებით, განაახლა შენობის ექსპლუატაცია.

​სასტუმროს ადმინისტრაციამ სამჯერ შემოწმებისა და დაჯარიმების მიუხედავად, დღემდე ვერ წარმოადგინა კონკრეტული გეგმა, როგორ აპირებს სახანძრო უსაფრთხოების უზრუნველყოფას შენობაში.

სასტუმროსა და სამორინეში სახანძრო უსაფრთხოების კუთხით არსებული საგანგაშო მდგომარეობა, უმნიშვნელო ხანძრის შემთხვევაშიც კი, სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის ადამიანების სიცოცხლეს.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურმა მიმართა სასამართლოს, რათა განჩინების საფუძველზე, სასტუმრო და სამორინე „ველმონდის“ შენობას შეუჩერდეს ექსპლუატაცია, რათა დაცული იყოს მოქალაქეების უსაფრთხოება“, – აღნიშნულია საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ხანძარი სასტუმრო „ლეოგრანდში“ 2017 წლის 24 ნოემბერს გაჩნდა, რის შედეგადაც შენობაში მყოფი 11 ადამიანი დაიღუპა, 19-მა პირმა კი სხეულის დაზიანება მიიღო.

ამავე თემაზე:

მძღოლები საპროტესტო აქციის გამართვას დღეს თურქეთის საკონსულოსთან გეგმავენ. მათი თქმით, თურქეთში პოლიციამ ისინი უსამართლოდ დააჯარიმა და ავტომანქანები ჩამოართვა.

„პრობლემა ეხება ათობით მძღოლს, რომლებიც სხვადასხვა ტურისტულ კომპანიასთან მუშაობენ. თურქეთის პოლიცია მათ ტურისტების საქართველოდან გადაყვანის საშუალებას არ აძლევს. მძღოლები 1500 ლირით არიან დაჯარიმებული, ხოლო მინიბასები საჯარიმოზეა გადაყვანილი,“ – ამბობს ტურისტული კომპანია „ჰეფი თრეველის“ წარმომადგენელი, ირაკლი ბარამიძე.

მძღოლები და ტურისტული კომპანიის წარმომადგენლები დღეს თურქეთის კონსულთან მოითხოვენ შეხვედრას. მათი მოთხოვნაა ქართველ მძღოლებს, ვისაც საქართველოდან თურქეთში ტურისტები გადაჰყავთ, მუშაობის საშუალება მისცენ.

„რამდენიმე დღის წინ ტრაბზონში მიმყავდა უცხოელი ტურისტები, ერთდღიანი ტური იყო,“ – გვიყვება ერთ-ერთი მძღოლი, რომელმაც გვთხოვა მისი ვინაობა არ დავასახელოთ. -„სარფის საბაჟოზე გავედით ჩვეულებრივად და თურქეთის მხარეს გაგვაჩერა საგზაო პოლიციამ. გვითხრა, რომ საბუთებში „მინიბასი“ უნდა ეწეროს და არა „მინივენი“. ჩვენი კანონმდებლობით ავტობუსს თავისი პარამეტრები აქვს და მინივენი ავტობუსის კატეგორიაში არ გადის. დამაჯარიმეს 1000 ლირით და მანქანა საჯარიმოზე გადაიყვანეს. საჯარიმოდან მანქანის გამოყვანის ფასი დამატებით 500 ლირაა. აღმოჩნდა, რომ ჩემს მდგომარეობაში სხვა ტურისტული კომპანიების მძღოლებიც არიან. საჯარიმოზე სულ 14 მინივენი იდგა. ის მძღოლებიც ჩემ მსგავსად დააჯარიმეს. პოლიციამ იქვე გამოიძახა ტაქსი და წაიყვანა ჩემი მგზავრები. ტურისტებს დამატებით თანხის გადახდა მოუწიათ,“ – ამბობს ის.

„ბათუმელები“ განმარტებისთვის საქართველოში თურქეთის საელჩოს დაუკავშირდა, სადაც გვითხრეს, რომ საკითხს სწავლობენ. საელჩოს განმარტებას მიღებისთანავე შემოგთავაზებთ.

მთავარ ფოტოზე: დაჯარიმებული ავტომანქანები თურქეთში საჯარიმო ავტოსადგომზე. ფოტო „ბათუმელებს“ დაჯარიმებულმა მძღოლმა მოაწოდა.

ქალთა N5 სპეციალურ დაწესებულებაში ჩატარებული მონიტორინგის შედეგად, ამ დაწესებულების პატიმარი ქალების მდგომარეობა შეფასდა და გამოიკვეთა ხარვეზები, რომლის აღმოსაფხვრელადაც ადამიანის უფლებათა ცენტრი, საქართველოს სახალხო დამცველი რეკომენდაციებს სთავაზობს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს.

მონიტორინგის ანგარიში ბულგარეთის განვითარების ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით მომზადდა.

ქვემოთ მოცემული ანგარიშის მიმოხილვა ქალთა პენიტენციურ დაწესებულებას შეეხება, ამ და სხვა დაწესებულებიდან გათავისუფლებულ პატიმართა რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციაზე კი დემოკრატიის ინსტიტუტი ზრუნავს. ორგანიზაცია ოთხ რეგიონში ახორციელებს პარტნიორ ორგანიზაციებთან ერთად „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამას“, რომელშიც აჭარის, იმერეთის, გურიისა და სამეგრელო-ზემო სვანეთის წარმომადგენლებს შეუძლიათ ჩართვა. პროგრამა ყოფილი პატიმრების ფსიქოსოციალურ რეაბილიტაციას, დასაქმებას, სამედიცინო მხარდაჭერას უზრუნველყოფს.

[red_box]ზოგადი მდგომარეობა ქალთა N5 პენიტენციურ დაწესებულებაში [/red_box]

კვლევის პროცესში გამოიკითხა 91 ქალი პატიმარი: უცხო ქვეყნის 18 მოქალაქე მსჯავრდებული, 22 ბრალდებული ქალი, დედათა და შვილთა განყოფილებაში კი 3 მსჯავრდებული ქალი.

პრობლემას წარმოადგენს ის, რომ დაწესებულებაში მიღებისას ქალ პატიმრებს სრული პირადი შემოწმებისას ისევ აშიშვლებენ და სთხოვენ ბუქნების გაკეთებას მენსტრუალური ციკლის დროსაც კი. ადამიანის უფლებათა ცენტრის ინფორმაციით, ქალი პატიმრები აღნიშნავენ, რომ ეს პროცედურები მათთვის ძალიან დამამცირებელია და დიდ მორალურ ზიანს იღებენ.

N5 დაწესებულების საცხოვრებელ საკნებში არ არის საკმარისი ხელოვნური ვენტილაცია. რიგ საკნებში იატაკი არის ბეტონის. საკნებში არ არის ცხელი წყალი. საღამოს 20 საათის შემდეგ იკეტება კორპუსები და საკნის კარებიც. ამის შემდეგ პატიმრებს არ აქვთ საკნიდან გამოსვლისა და აბაზანით სარგებლობის უფლება, პირადი ჰიგიენის დასაცავად პატიმარი ქალები წყალს საკანში აცხელებენ.

კბილის პასტა, საპონი და ტუალეტის ქაღალდი ქალ პატიმრებს უფასოდ ურიგდებათ თვეში ერთხელ, რაც არასაკმარისია. ჰიგიენურ საშუალებებს პატიმრები, ძირითადად, მაღაზიაში ყიდულობენ. არ რიგდება ჭურჭლის სარეცხი საშუალებები და პატიმრები მაღაზიაზე არიან დამოკიდებული. აქვს არასასიამოვნო სუნი, იწვევს კუჭ-ნაწლავის პრობლემებსა და ხელებზე ალერგიულ გართულებებს.

პატიმრებისვე გადმოცემით, დაწესებულების წყალი ზედმეტი დაქლორვის გამო უვარგისია, როგორც სასმელად, ისე რეცხვისას. მათი გადმოცემით, წყალს აქვს არასასიამოვნო სუნი, იწვევს კუჭ-ნაწლავის პრობლემებსა და ხელებზე ალერგიულ გართულებებს. აზიანებს კბილებს, იწვევს თმის ცვენასა და კანის გამოშრობას. პატიმრების უმრავლესობას წყლის ყიდვა დაწესებულების მაღაზიაში უწევს.

ქალ პატიმართა უკმაყოფილებას იწვევს პროდუქტებისა და ჰიგიენური საშუალებების მაღალი ფასები დაწესებულების მაღაზიაში.

კვლევის მიხედვით N5 დაწესებულების მაღაზიაში პროდუქტებისა და ჰიგიენური საშუალებების ფასები დაახლოებით 10-20%-ით აღემატება ჩვეულებრივი მაღაზიის ფასებს.

საპატიმრო განყოფილების საკნებში სტანდარტების შეუსაბამოა სანიტარულ-ჰიგიენური მდგომარეობა. საკნები გასარემონტებელია, ბეტონის იატაკი მავნებელია ჯანმრთელობისთვის. ბრალდებულებს საშხაპით სარგებლობა მხოლოდ კვირაში ორჯერ შეუძლიათ.

[red_box]უცხოელ ბრალდებულ (მსჯავრდებულ) ქალთა მდგომარეობა[/red_box]

პენიტენციურმა დაწესებულებამ ბრალდებულები და მსჯავრდებულები სეზონის შესაფერისი ტანსაცმლითა და ფეხსაცმლით, ჰიგიენური საშუალებებითა და სხვა პირადი ნივთებით უნდა უზრუნველყოს.

N5 დაწესებულებაში უცხოელი პატიმრებისთვის ახალი ტანისამოსის და ფეხსაცმლის მარაგი არ არის. საჭიროების შემთხვევაში „მეორად“ ტანსაცმელს საპატრიარქო და სხვა უწყებები გადასცემენ დაწესებულებას. უცხოელი პატიმრები ტანსაცმელს, ძირითადად, ქართველი პატიმრებისგან ყიდულობენ.

ენობრივი ბარიერის გამო უცხოენოვანი პატიმრებისთვის მიუწვდომელია საგანმანათლებლო და სარეაბილიტაციო, გასართობი აქტივობები, არ არსებობს სატელევიზიო არხები მათთვის გასაგებ ენაზე. მართალია, მათ ქართული ენის შემსწავლელ კურსებს სთავაზობენ, თუმცა მსგავსი კურსები არარეგულარულია და პრობლემას ვერ წყვეტს.

ადამიანის უფლებათა ცენტრის მონიტორინგისას 275 პატიმარს მხოლოდ 2 ფსიქოლოგი ემსახურებოდა, მათგან მხოლოდ ერთი ფლობდა ინგლისურ ენას.

ყველა ზემოჩამოთვლილი მოცემულობის გამო უცხოენოვანი პატიმრები სრულ სოციალურ იზოლაციას განიცდიან. მათ ფსიქოემოციურ მდგომარეობას ბევრწილად ამძიმებს ის, რომ არ აქვთ კონტაქტი ოჯახის წევრებთან: უცხოეთში დარეკვა ძვირი ღირს, რისი საშუალებაც დაწესებულებაში მყოფებს ხშირად არ აქვთ. საჭიროების მიუხედავად უცხოელ პატიმრებს იშვიათად ეძლევათ ფსიქოლოგთან შეხვედრის შესაძლებლობა. ფსიქოლოგის ჩართულობა კი პატიმართა რეაბილიტაციისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპონენტია.

როგორც ანგარიშშია აღნიშნული, გაეროს ქალ პატიმართა მოპყრობის შესახებ წესების (ე.წ. ბანგკოკის წესები) თანახმად, განსაკუთრებული ძალისხმევაა საჭირო ფსიქოლოგიური დახმარების საჭიროების მქონე ქალი პატიმრების უზრუნველსაყოფად, შესაბამისი მომსახურებით.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ინფორმაციით, პირველი აგვისტოდან ბათუმის მუნიციპალურ ავტობუსებში ბილეთები აღარ გაიყიდება. მოქალაქეებს მგზავრობის საფასურის გადახდა მხოლოდ BATUMI CARD-ის მეშვეობით შეეძლებათ. მათ ასევე შეუძლიათ გამოიყენონ მეტრომანიც.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ პიარისა და მარკეტინგის სამსახურის ხელმძღვანელის, ბესო დათიაშვილის თქმით, მუნიციპალურ ტრანსპორტში გაუქმდება კონდუქტორების სისტემაც.

როგორც დათიაშვილი ამბობს,  ბოლო მონაცემებით ავტოტრანსპორტში 200-მდე კონდუქტორი მუშაობდა. „აქედან დაახლოებით 50 კონდუქტორი კონტროლიორად შეიძლება დარჩეს, ნაწილი კი ახალ პროექტში დასაქმდება, რომელსაც მერია და „ბათუმის ავტოტრანსპორტი“ ერთობლივად ქმნის,“-ამბობს დათიაშვილი.

მოქალაქეებს სამგზავრო უკონტაქტო პლასტიკური ბარათის BATUMI CARD-ის აღება შეუძლიათ „საქართველოს ბანკის“ სწრაფი გადახდის ტერმინალების EXPRESS PAY–ს საშუალებით, რომლებსაც გააჩნია სამგზავრო ბარათის გაცემის ფუნქცია.

ბარათის ასაღებად EXPRESS PAY–ს ტერმინალის მენიუში უნდა მოძებნოთ „სამგზავრო ბარათის შეკვეთა“ და შემდეგ მიყვეთ ინსტრუქციას, ჩარიცხოთ 2 ლარი, რომელიც აისახება ანგარიშზე.

პლასტიკური ბარათის გამოყენება შესაძლებელია მრავალჯერადად.

მუნიციპალურ ტრანსპორტში მგზავრობის საფასურის გადახდა ასევე შესაძლებელია „საქართველოს ბანკის“ ყველა უკონტაქტო ბარათით, რომელსაც გააჩნია სატრანსპორტო ფუნქცია: EXSPRESS CARD-ი, SOLO, VISA ELECTRON-ი, ARMY და სხვა.

მოსწავლეებსა და სტუდენტებს შეღავათიანი ბარათის აღება შეუძლიათ „მეტრო სერვისს +“– ის სერვისცენტრში (ბათუმი, ვახტანგ გორგასლის 55).

სტუდენტური ბარათის STUDENT CARD-ის აღება შესაძლებელია EXPRESS BANK-ის სერვისცენტრებში, მოსწავლის ბარათის SCOOL CARD-ის აღება კი  -„საქართველოს ბანკის“ ფილიალებში.

აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრომ აჭარის სოფლებში მდებარე სამედიცინო ცენტრები რუსული წარმოების „ნივებით“ აღჭურვა. სამინისტრომ სოფლად პირველადი ჯანდაცვის განვითარების ხელშეწყობის პროგრამის ფარგლებში 2014 წლიდან დღემდე  51 პჯდ ცენტრს გადასცა ავტომანქანა „ნივა“.

რატომ შეაჩერა არჩევანი აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრომ რუსული წარმოების ავტომობილზე? აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე, რუსუდან შავიშვილი ამბობს, რომ გადამწყვეტი გეოგრაფიული არეალი იყო – აჭარის მაღალმთიანეთში მაღალი გამავლობის ავტომანქანებია საჭირო:

„ეს პროცესი დაიწყო 2014 წელს, მაშინ გაეროს მოსახლეობის ფონდმა წამოაყენა წინადადება, რომ აჭარაში არსებული 56 პჯდ ცენტრისთვის ეტაპობრივად შეგვეძინა მანქანები. შესწავლილი იქნა საჭიროებები და გეოგრაფიული სიტუაცია, გაეროს ფონდი შემოვიდა საკმაოდ დიდი დაფინანსებით, აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრო -თანადაფინანსებით. გაერომ წარმოადგინა ტექნიკური კრიტერიუმები, რომლებიც უნდა დაეკმაყოფილებინა მომწოდებელს, ტენდერში არ ყოფილა მითითებული [მარკა], ტენდერი იყო ღია, ყველას შეეძლო მონაწილეობა. ტენდერში გაიმარჯვა „ნივას“ მომწოდებელმა და სრულად დააკმაყოფილა ტენდერის მოთხოვნები. 2014 წელს,  პირველ ეტაპზე, შეძენილი იქნა 21 ასეთი მანქანა. 2016 წელს, უკვე მხოლოდ აჭარის ჯანდაცვის სამინისტრომ, გაეროს ფონდის გარეშე გააგრძელა პროგრამა და წელს დავასრულეთ.”

წელს ტენდერი 8 ავტომობილის შესაძენად სამინისტრომ 200 ათას ლარზე გამოაცხადა. ტენდერში ერთადერთმა მონაწილემ, „გლობალ მოტორს ჯორჯია ჯი ემ ჯიმ“, გაიმარჯვა, რომელმაც სამინისტროს 196 ათას ლარად შესთავაზა ავტომობილების შეძენა. ეს კომპანია საქართველოში რუსული და ჩინური წარმოების ავტოტექნიკის შემომტანია.  წინა წლებშიც სწორედ ეს კომპანია იყო ტენდერში გამარჯვებული.

კითხვაზე, რამდენად მიზანშეწონილია მთავრობამ რუსული წარმოების ავტომობილი შეიძინოს, მაშინ, როცა საქართველოს ნაწილი ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე ამბობს:

„მწარმოებელი შეიძლება იყოს რუსული, მაგრამ კომპანია ქართულია. 2014 წელს დაიწყო შესყიდვა, მაშინაც ისეთი ურთიერთობა გვქონდა რუსეთთან, როგორც დღეს გვაქვს, მაშინ თვითონ გაეროც უარყოფდა და დაბლოკავდა ამ თემას. ეს იყო ერთობლივი პროექტი. შედეგი უფრო მნიშვნელოვანია, ხელმისაწვდომობა არის ძალიან დიდი ფუფუნება. მოგეხსენებათ, რა ძნელია მიაღწიო, მიხვიდე პაციენტამდე მაღალმთიან სოფლებში.

ტენდერში მონაწილეობა მიიღო კომპანიამ, რომელმაც წარმოადგინა მანქანა, რომელიც ხარჯთეფექტურიც არის, გამავლობაც მაღალი აქვს. მოგეხსენებათ, ასეთ გზებზე არის იმის ალბათობა, რომ დასჭირდება შეკეთება და ამ სერვისების ხელმისაწვდომობა იქნებოდა უფრო იოლი.“

„ნივა“ საქართველოში პოპულარული ავტომობილი რომ არ არის, ამას შინაგან საქმეთა სამინისტროს ანალიტიკური დეპარტამენტის მიერ მომზადებული ავტოპარკის მიმოხილვაც მოწმობს, სადაც საქართველოში გავრცელებული ავტომანქანების ბრენდების ათეულში „ნივა“ არ შედის.

უშუალოდ აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს 7 ავტომანქანა აქვს, მათ შორის ერთი „ნივაა“.